|||1

-*

41 De Metallis. 42

De metallis temperatis,

U Ru x(Ital.& Hiſp. Oro. Gall. Or. Ger.

Gotb.) omniũ merallorum præſtantiſſi-

mum eſt, ductile, colore lucido, illiq; per-fimile, quo cuncta à Sole illuſtrantur. Infuperpropria quadam attractrice vi pollet, qua reſpi-cientium animos allicit,& diſponit, ut ab ipfis._illico defideretur. Unde quidam exiſtimarunt,auro proprias quàmplurimas ineffe dotes. InItalia propriz ſinceri auri fodinæ(quod fciam) Bnullibi extant. Atqui in Germania, Pannonia acTranſylyania ez me in locis habentur. Au-ri venam iis Rep locis crediderim gigni,ubicelum id cauſæ elementaris influat, ac difpo-mat. Hujus vena variis lapidibus impacta vifi-

tur in afperrimorum montium viſceribus. Ve-

rùm ea omnium præſtantiſſima auri vena cen-ſerur, cui cæruleus lapis fuerit admixtus. tantenim melior hæc, quant ponderofior,& colo-

re vigentior: adco ut illa cæteras præcellat, quæ C

plurtbus auri guttis ſcintillet, vel in qua plutesauri line æ inter curſantes confpiciantur. Eſt etiãauri ferax diverſorum fluminum arena. Siquidẽprocul dubio cõſtat in Hiſpania Tagũ · in Thra-cia Ebrũ, in India Gangen& Packolüm, in Pan-nonia Iſtrum, in Germania Rhenuin, in ItaliaPadum& Ticinum, aureas ducere arenas, à qui-bus arte quadam aurum omnium probatiſlimũelicitur, Veruntamen non omnibus eorum lito-tibus aurez eadem füntarenz.* Aurum in o- Dmnibus ſuis partibus æquale eſt, cor& vitalẽ fa-cultatem mirum in modum corroborat: inſeri-tur medicamentis, quæ atrabiliariis competuntmorbis. Adhæc ubi actuali cauterio fic opus, ignitum aurum cæteris præſtat metallis, quodulcus inde exortum citius conſaneſcat. In orecontentum, anhelitus graveolentiam tollit. Auriſcobs porphyrite lapide lzvigata, in ea medica-menta additur, qua ad alopecias& lichenas pa-rantur,tam íntüs in corpus ſumptum, quàm ex- Etrà medicamentis exceptum, Hzc item eodemmodo diutiüs lævigata, adeó ut tactum feré ef-fugiat; oculis immittitur ad roborandã eorumaciem. Bibitur autẽ& ad cordis affe ctus,& ani-mi meerores. Gardiacæ melancholię, cordis pal-pitationi, morbo attonito, comitiali, elephantia-co medetur: adhzc fpiritus animales,vitalesq;recreat. Utendi ratio eſt, cùm vel candens juſcu-lis, alis ve ſuccis, vel deſtillatis intingitur vel in

ulverem redigitur, vel in oleum convertitur,Si F

iquidum eſt duæ, tres, aut plures guttæ ex vinomalvatico aſſumuntur: fi pulverem ejus exhi-bere voles, ſcrupuli dimidium fatisfaciet: humo-ris candente auro imbuti cyathus, Eligitur pu-riſſimum quodq;, dve ex afperrimorü montiumviſceribus, five ex fluminum arenis colligatur,Avicenna, Mattbiolus, Andernacus.

De metalli calefacientibus& ſiccanti-bus in gradu fecundo.FER Rum(Ital. Ferro. Gall. Fer, Hifp.Efirro,Germ.Qifen.) extenuat, ſiccat,:ciolvi

A ipfius candens vino& aqua extincta, ſtomachi

imhecillitati, cœliacis, dyſentericis, lienisq; abſ-ceſſui auxiliatur: profluvio urinæ,,rumq́;,& ſputo ſanguinis, aqua cui ferrum can-dens intingitur, potũ conducit. Squama ferri exferro. um aqua extingaitur, ad ejusindurationem, aliámve ob caufam in fabrorumofficinis reperitur.De croco Martis vide fuo lo-co. AIndernacus.

CiNNABARZIS(German. Ciunoßer.) vera(quz res mineralis erat) hodie igaoratur. Cin-nabaris ver neotericorum fa Mitia, eſt quiddamex ſulphure vivo& argento vivo fimul uſtis,

roinde nulla ratione fubftitui debet pro cinna-he Græcorum, quæ vires habebat easdem cumhamatite lapide,& tam rara erat, etiam ætateDioſcoridis, ut verſicoloribus pe&orum lineisvix ſatisfaceret: unde eam incognitam cffe fa-teri cogimur. Medici Colonienſes.

De metallis calefacientibus& ſiccan-tibus in gradu tertio,

Eros æris grana quzdam funt minutiffimaspanici effigie, rubentia æris modo, quz exiliuntac erumpunt: quando æs per cola funditur,& a-qua pura& frigidiſſi ma affunditur. Facile repe-riri poteft in zraríis officinis, Optimus eft fria-bilis,in attritu fulveſcens, milii effigie& nume-ro brevis, ponderoſus, inodice fplendens atqueconſtring? ns, qui delimatã æris Ícobem nó reci-— fepe adulteratur. Sed id facile depre-

enditur, cum dentium illiſt delatantur ramẽéta.Fit autem,cüm zsfornacibus fuſum, in recepta-cula delabitur, per cola fiſtularum ad ea perti-nentium, tum huic negotio addicti miniſtri, ſor-des expurgantes, aquam clariſſimã infundunt,refrigerandi propofito: itaq; repentino concre-tu, ac addeufirione» velut expuitur,& erumpitante dictus os. Adſtringit,& ex creſcẽtia coér-cet: offuſam oculis caliginem emendat, ſed ma-gnopere mordet. Quaternüm obolorũ ponderedatus craffum humorem extrahit. carnofa na-rium,& fedis vitia abſumit: eruptiones papula-rum cum vino cohibet. Candidus contrà diu-turnas aurium gravitates tritus, in eas per fiſtu-lam fatu impellitur: uvam, tonſillasq; reprimitfarina ejus cum melle adm ota. Dioſcorides.

J£ s uftum probatur rubrum,& quod con-tritu colore cinnabarim imitetur: nigrum versplus guim deceat, exuſtum eſt. Fit autem à cla-vis lolutarum navium, fi&ili crudo compofitis:fubfperfo fulphure-cum fale pari, omnibus vi-ciſſim infpertis, fictile, circumlito figulari cre-ta ſpiramento, fornacibus inditur, donec figli-num percoquatur. Quidam pro fulphure& falealumen infpergunt. Alii fine fülphure ac fale, fi-ctili multos dies urunt. Alii ſulphure ſolo utun-tur, fuliginem tamé excutiũt. Alii oblitos(ciffilialumine clavos cum ſulphure& aceto, fictilicrudo cremant. Alii in nea olla aceto reſperſosurunt, ac iteram& tertio idem efficiunt, poftearecódunt, Principem locum tenet, in Memphis

3