143 Antidotarii ſpecialis Lib.. 144

ftomachi& colilinflatinnes,& tormina prodeſt. A nomen obtinuit: femen quoque convenit cum

Laterum, renum& veſicæ doloribus, in potuſubvenit. Admiſcetur antidotis urinaim cientib.Diofcorides. 7Petrofelinum commendabatur allat ex Ma-cedonia, quod à nativo loco vocabatur Eftreati-cum,& ſub hac appellatione ad omnia loca de-ferebatur: quanquam ex Epiro, in quo copioſiſ-ſime creſcit in Macedoniã apportaretur,& indetanquã Macedonicum&. omnibus

femine Ammi veri; atq; infuper eft amariſſimũ,acre& odoratum. Quanquam omnes plantas;quas ego viderim montanis locis allatas Nea-

olim, deprehenderim in hisce duobus ſapori-de fuiffe validiores, quo ad radices, quã femina:tametíi in Macedonia contrarium accidat, cu-jus rei cauſa eſt, quód ibi nunquam plane perfe-&um ejus femen viderim, fed utplurimũ cario-fum. Unde ejus imperfectio apparet,& forcafse

diftribueretur: nam cum exiguuslocuseffetin B in noftris regionibus ad fummam perfectionem

Macedonia ubi colebatar; non potuit ſufficereomnibus aliis regionib. Etfi autẽ vero Eſtreaticocareamus, nihilo tamé deteriorem fore Theria-cam exiftimabimus,fi alio ufi fuerimus: nam, utGalenus cap. 14. lib.r. de Antidotis tradit, quan-quam ad venena,& ſerpentum morſus Eftreati-cum fit efficacius; alterum tamen ad alios mor-bos n6 minus eft utile, ad ventriculi debilitatem,hydropem, tormina ventris, colicos dolures&fimiles alios, quos ſecundari quoq; Theriacapromittit curare. Cùm infüper E(treaticum tamamarum& acre fit, ut etiam alia omnia fimpli-cia medicamenta Theriacæ ſuperet, atq; eam obrem compofitionem reddat nimis amaram,&guſtui ingratá: potiſſimùm fi(emen ejus(quodquidem in ufu eft) recens,& non ficcum impo-natur: nam tametfi frondes& radices eandemhabeant facultatem, funt tamen nimis debiles.At quidnam verum fit Petrofelinum, bucufqueapud peritos fimplicium fuit incertum. Verun-tamen ante paucos annos in multis hortis cole-re cœperunt quandam plantam; que multorumjudicio verum Petrofehinü repræſentat,& Nea-poli copiosé floret in horte, quem excoluit mul-tis& variis ſimplicibus refertum in monafterioS. Severini Vincentius Lucẽſis,& in fidilib. quo-que Ferdinando Imperatori provenit; ſeminaq́;acceperat à Marco Emario pharmacopoeo Ve-neto: reperitur nunc etia hata vi, Veronæ, Ro-mæ, Venetiis& inaliis locis. Etcerte fi confi-deremus diligenter omnes ejus partes, nihil du-bitationis nobis relinquitur, m& quód femenejus non adeo fit acre atq; amarũ, quemadmo-dum Diofcorides vult,& Galenus quoque incommemorato loco fcribit effe amariſſimum& acerrimum: quod etfi ipfe de Eſcreatico di-zit, tamen& alia quoque, quanquam non tamvalide, acria& amara effe debent. Cumq; hocfemen(quod jam pro vero habetur) ideo for-taſſe minus acris faporis fit, quód alia culturæratio adhibita fuerit, nó audeo tamen me oppo-nere fententiz tot doctorum virorum, atq; idesuna cum illis ſuadeo pharmacopoeis, ut int ere!ad Theriacam accipiant. Non prætermittam e-tiam in medium afferre quandam meam opi-nionem, quam ante multos annos de Petrofeli-no concepi: nam non exiftimavi eos errare,qui

roPetrofelino vulgarem acciperent ſaxifragã,fo ee omnes eas notas, quas Diofcorides& G.lenus Petrofelino attribuunt. Nã folia funtPetroſelino fimilia& naſcitur in petris, unde&

D creſcere: quare nõnu

perveniri nẽquit, ide oq́; cum femen hoc tam ef-ficax non reperitur, ejus loco collocari poterũtillius radices, quæ fecundum Galenum ejusdemfunt facultatis: quamvis femen ipfum fi haberipoffet» propter rationé in regulis fubftitutionisenumeratis effet melius, Accedit preter hascenotas& hoc, quód hodie faxifraga in dolorib.colicis exhibetur, item q; ad provocandá urinã,& calculum frangendum, admodum feliciter,C quemadmodum olim Petrofelinum præbeba-tur, Quo d fi aliquis exquifitius hæc diſcurere&non pro vero Petrofelino accipere vellet,falcempro illo ſubſtituere poffet, quoniam ex poreconjicitur in 3.gradu effe calidũ& ficcum. Un-de quoq; in aliam deveni conje&uram,faxifra-gam nimirum e2,quam vulgo propter odoremHircinam vocamus, effe Diofcoridis Oreoſeli-num: ſemper enim provenit in montibus& ipſaquoq; inter faxa: in quibus ait Diofcorides hocJi ſtatuerunt effe Petrofe-

linum; quod tamen Dioſc. reprehendit. Hæc ſa-xifraga lemẽ profert ita fimile Ammi femini urvix inter fe diſcernanur,& nifi loco boni odo-ris Hircum oleret, poffet hoc Petrofelinum,&illud Oreofelinü appellari. Quod fi hoc regioniin qua nafcitur w tamen egonon affirma vero) hac opinio es meliüs confi-ſtet, quamvis magis ad alteram inclinem. HacSaxifraga hircina folia habet Apii,acris eft& a-

E mara,& mirabilis in frangendo calculo& pro-

vocanda urina quemadmodum multorü recen-tium experientia id reftatur. Nonnulla collegiacelebrium civitatum pro Petrofelino fubftitue-runt Perroſfelinũ vulgare, quemadmodum ali-quando Bononia factũ eft,& ni fallor lle giũ

Patavinum ejusdem fuit opinionis. Sed hic mo-

dus ſubſtitue n di videtur in diſputationem cade-re. Nam ficuti Serapio fentit ex fententia Aſcle-iadum,& Apium calidum& ßiccũ eft in fecun-

F do gradu,& Petrofelinum Galeni in tertio. At

non convenit ſubſtituere medicamenta, quz inprimis qualitatibus non fint ejusdem gradus.PrARMICA exiguus frutex eft, ſurculoshabens parvos,multos& rotundos, abrorano n6diffimiles:& circa eos folia oleæ, longa, multa& in cacumine capitulum, uti anthemidis, par-vum, rotundum:* quod ſuo acri odere fternu-tamentum excitat: unde nomen accepit. Naſci-tur in montibus& petroſis Folia cum floribusillita fagillationes rapiunt. Flores fternutamen-ta efficaciſſimè movent, Diofcorides, jPurs-

——

.|||

— e contes