Corda contra-lione qua ad-tuuentyveltota

potisa ef fiiit.

Pulmo c7 dex-ter cordis yen-triculus, quib.

adjint.

Pulmone inter-eunte, interirevocem, c? dex-tri cordis ven-triculum.Dextram cor-dis ventriculigratia pulmo-nd; pulmonesgratia 0CH C7refbirationu códitos effe.Pijfces refbiraveper branchias.Pifces. fricidio-res effe, quàmvtmagna refrigeratione cor i-phorü in digeat.P4tes— aereminlbirantes.Cordi cum pmone commer-cium.Vaforum tuni-cas in pulmonecommuta[fe naturam.

Pulme ex fe mo195 expers, mo-wetur ad motisthoracis.Pulmonis vafacur natura al-terarit.

leer nutriri)fanguine craf-Jo cg limofo,

335

dem circa ea quz continet, vndig ad vnguéc aftricto,fibris autem tuncagentibus omnibus, X ea.rum maxime obliquis. Adiuuant autem, imó to-tam ferc contractionem. efficiunt, quz in inti-mis ipfius cordis ventriculis nitidifsima liga-menta tenduntur, definentia in illud, quod in-teriacet interipfos ventriculos,feptum. Ob eamigitur caufam,tum fortia ligamenta, tum omnefibrarum genus cor habuit, vt facile dilatetur,quando quod naturz füx eft accommodatum,trahere appetit: a(tringatur veró vndiqy, quan-do iis quz traxerit, frui tempeftiuum fuerit:con-trahatur denig, quando fuperfluis excernendisfefe accinxerit. Tis ergo qua aerem per fauces,nares,€ osinfpirant, pulmo,& dexter cordisventriculus ineft. Reliquis vero omnibus negpulmo eft, neq: ad dextram cordis partem lati-tado vlIa.Duo enim hzcneceffario vnà cii pul-mone intereunt, animalis vox,& cordis dexterventriculus. Nam dexter quidem ventriculus,gratia pulmonis eftfactus: pulmo vero refpi-rationis fimul& vocis eft inftrumentum. At v-tilitas vocis pifcibus recte nulla eft,vt qui ina-qua deganr: fed necrefpirareipfis quidem licetper fauces, quomodo nenobis quidem ipfis, fiin eam mergamur: refpirant tamé per branchiasaéri X vapori pervias,conftructio quarum ipfisvice pulmonis eft. Natura etiam frigidiores funtpifces, quàm vtipforü cor magna refrigeratio-ne indigeat: vtpote exiguo fanguine przditi.Ceterüm quz aquatilia multum fanguinis pofsi-dent, vt delphinus, vitulus, balaa,hacomniaacre infpirant quodam incredibili modo, quemaliquando exponemus. Iam veró pro eo fpiri-tu quem corá pulmonerecipit, in illum per ar-teriofam venam à fuo dextro ventriculo etiamfanguinem mittit, mutuam ei gratiam referens.Commutauit autem in pulmone natura ipfo-rum vaforum tunicas, venam quidem faciens arteriofam, venofam autem arteriam. Siquidemin folo pulmone arteria quidem venz,vena au-tem arteriz habuit tunicas. Etenim in toto ani-malis corpore fatius fuit fanguinem quidem, vt-potecraffum€ grauem, tenui acrara: fpiritumautem,nimirum tenuem& leuem, denfa& craf-fa concludi tanica: vt videlicethic quidem faci-Ic efflueret,ille aut eque diftribueretur.In pulmone autem diuerfa ratione conftraxit vafa na-tura. Quum enim pulmo ex feomnino motusexpers,moueaturad ipfius motum thoracis: acvenas quidem ipías, quod fint velvti promptua-rium cibi, non conveniat eo motu moueri, fedpulmoni largiri purifsimum fanguinem: arte-rias autem, ceu receptacula fpiritus,omnino nc-ceffum fit, facile quidem repleri, infpirantibusnobis:celeriter ver vacuari,expirantibus,&loquentibus: ob id fané c&modum fuit, his quidémolle, iilis veró durü corpus efficere: fiquidemhas prompte obíequi vtriufq; thoracis actioni-bus,illas vero proríus nihil eis obedire, praftiterat. Qua ex conftructione contingit, vt quü pul-monis corpusleueacrarum cxiítens, fanguinevaporofo& tenui nutriri indigeat(non autem,quomodo iecur,limofo& craffo) foueríg: exu-berantifsimo fpiritu: per angufta quidem ora i-

GAI. DE V$SV. PAARTIVM LIB. VI.

10

20 Ctas efle,quot,& quales nunc funt: fine quarum

236

pfius venz arteriofe,quamtenuifsimum fangui-nem: per laxa vero venofe arteriz, copiofifsi-mum recipiatfpiritum.| Quarenutriendiratiopulmoni plane cótraria eft, ac cxteris omnibuspartibus, quemadmodum& fubftantia corpo-ris. Maximas autem venas in eo natura conftri-xit, vt quantü propter tunica crafsitudine iuftzenutritioni detrahitur, id magnitudine ipfarumexpleatur. Arripit auten violenter pulmo dila-tatione fua, vel ex denfifsimis inftrumentis,etiialiquid nutrimenti, quod vehementi calore fuoin minimas partes comminuit. Porró quum ve-nz illa arteriofz, ob tunicarum diuerfitatem àcaua oriri non poffent,(icvti neq; ipfarum adna-ta: reliquum fuit, vr à dextro cordis fpecu orirentur, vnde fanguinem elaboratum à corde ad i-pfos pulmones tranívehunt. Enimvero vtá thoracis motu non vinceretur vena arteriofa, con-Íonü fuit illius ori membranas quafdam adiun-

prafidio,in contractione pulmonis,ille fanguisfemelad ipfum miffus, rurfus referet ad cor,nec liceret fic arteriis& venis ex feinvicem fan-guinem fpiritimq; rranfumere per anaftomofesac ofcillorum adapertiones, quz lex in corpo-re vniuerfo obferuatur.. Nunc autem reditu i-pfius fanguinis, perosmagnum venz interclu-fo,dü vndig ipfa vena caprimitur, deftillar quippiam per exicua illa orificiain arterias, Quantó

30 igitur thorax contendit vehementius, fanguiné

percontractionem verfus cor exprimens, tantà

membranz exacüus os ipfius venz claudunt.Quippeab interiore parte extrá emergentes, totimg orifici in orbem ita obfidentes, vt fi ten-faz omnes atque erectv fimul fuerint, vnius ma-gng totum orifícii obturantis fpeciem referant,ab iis quidem quz ab internis extra erumpunt,everfz,& extrorfus ad tunicas iplius venz deci-dentes, tranfitum ipfis, adaperto ac plurimüm

40 diducto orificio, facile dant. Quodfi quid ex-

5o

6o agendorum caufa, ícopus actionis exiftit. Nam

trinfecus iniro feratur, hoc ipfum cogitita membranas in vni, vt ex eis quandam velvtiportamadamufsim claufam céttituar. In omnibus itagvaforü à corde proficifcentiü orificiis membra-nz aliz alias afcendentes exiftüt, vt ea, fifuerinttenfz, obftruentes, materias remigrare prohi-beant. Proprium autem ipfarum eft,educentiumquidem é corde materias, neamplius ad ipfumremceatiinducentium vero,ne contra ex ipfo ef-fluant, Caterim quü fint omnino orificia qua-tuor binain vtroq ventriculo: alterum quideminducit alterum vero educit, Quum igitur venacaua fimul& arteriofa, in dextrum cordis ven-triculum definant( qui pulmonis gratia fuit fa-étus) per illam quidé trahitur fanguis, per hancautem emitüitur. At vero quc animalia pulmo-ne carent,iis folus ille ventriculus ineft, qui mo-tum arteriis largitur. Nam vt vene ab hepate,itaarteriz d cordeoriginem ducunt. Poiró prima

quum plura caufarum fint genera, primum qui-dem ac potiísimum illud eft, cuius caufa aliquidfit: fecundum vero, à quo fit: tertium, ex quo:quartum,per quod:X quinti,fi vis,«x fecundumquod. Quibus quidem vrens opifex, ad opti-

mam

$

«or

Pulntonsmaxume weusin[int,

Venas avteric-Esfas oriri à dex-

tro corde fpeco.

Vene artertofz

ori membranas

quafdá adinn-

las.

Vena arteriofeadsafa mem-branas tresynetus foras ver-

ventes.

Vaforum. em.nium profcclo-r«m à corde o-rificits, quafdámembranas ef-

fe infitas.

Cordis orificía

quatuor.

Cord ventri-culum. dextris.

Pulmone caren

tia animalia,babere finiftrii

tantum cordi

ventriculi.

Genera caufa-r4m quinq;

gratiapelmnons— fa-€lum.

]