669 M Ó

deducemini, Montes ipfi& colles prorumpent coramnobis in laudé,& manu plaudent omnes arbores campi-Vicinum huic eft, quod Pfal. 72 dicitur, in aduentuMeíchig mótes producturos pacem,& colles iufticiá:ut indiceturamplifsima largitas,& ueluti abundantiagratuite iuftificationis& reconciliationis,que homi»nibus per Chriftum continget.Contrà, aliquando eti-am triftis facies montium pingitur,cum Dominus iraetus ad iudicium ac paenam uenire dicitur.lfaiz 5.Pro-

pterea commotus eft furor Domini contra populum 10

fuum,& extendetmanum fuam fuper eum,& contre-muerunt montes, Nonnunquam etiam alioqui, ut de-Ícribatur gloriofa& omnipotens Dei maieltas adue-niens, dicuntur montes coram eo diffolui, tremere&accendi ac fumare. Talis admiranda pompa aduentantis Dei eft Pf41.97. Nubes& caligo percircuitum eius.Et mox Ignis precedet eum,&c. IHlluítraueruntfulgu-raeius orbem,uidit& contremuit terra: Montes ficutczra diffoluti funt à facie Domini, à facie Domini to-

M O 679

mus corporaliter ac fpiritualiter:mox ubi fefe ab(con-dit,aut fauere definit,conturbamur& corruimus.

Conteri& incuruari montes[ecu Hab.2,1d elt,regna& regesac proceres uetuftiísimos. Poffes tamen euam mun diimperia aut regna intelligere. nam Olam utrunque fignificat.— Mons[umans,E.xodi I9& 20, ett mons Synai,qui ob illam ignitam prefentiam Dei ueluti aifit ac famauit: quatanti& tam uicini incendij pecie, preteralia terribilia, populus fuit perterrefactus. Huc ailadicPíal.144, Tange montes,& fumigabunt, id eitíolo ta-&ures iummas& firmiísimas perdis.— vicus oliuavunt,Zach. 6,& ia Euangeli(tis, fuit mons uicinifsimus Hierofolymz,oleis confitus,in quo folitus eft(epe Chri-ftus effeac orare. Fundamenta eiusin montibur ían-&us,Dilexit Dominus portas Syon:id eít, fundamen:ta arcis ac ciuitatis Dauidis funt fuper Syonem, qua(idicat,fitaeftin Syone. Poffet autem uideri per meta-phoram dici,Ecclefiam effe fundatá(uper fundamen-ta montium ac petrarum,íeu firmiísima:feu fuper fun

tius terre. Sicetíam montes mox accendi acfumiga- 2o damétum Apoítolorum& prophetarum, ficut Paulus

re dicuntur.Item Pfalm.114,Montes fub(lierunt ficutarietes,& colles ficut agni ouium. Tales funt multedefcriptiones terribilis maieftatis Dei.Sunt autem al,lufiones ad illam tremendá fpeciem Dei,que in mon-te Syna uifa eit,cum Deus Moy(ilegem traderet: Exo.di1o.Solet& alioqui poefis talem hypotypofin maie

ftatis diuinz hominibus ante oculos depingere. Moyfes dicit Pfalmo go,Deum fuilTe antequam montes naÍcerentur,& formareturterra atq; orbis, Et mox idemclarius dicit, A' feculo in feculum tu es Deus. id eft, tuDeus es eternus ante mundum creatum,& poíteumdeletumeris, Montes ergo pars incurrens in oculos,prototaterraponitur. Non timebimus, etiamfi terramoueatur,& montes ruant in coraut medium maris.Quz locutio fimilis ettilli Latine, Etiam(i coelü ruat:fifra&us collabatur orbis, impauidum feriantruinz.Iofuz 1, Sachar erat in monte uallis:id eft,fuitoppidàfitum in monte,qui erat in medio uallis,aut potius planiciei, Mons pro locis montanis crebro ponitur, ea.dem conftructione,qua abftrattum pro concreto,& e-ius fubiecto. Numer. 1; Iudicum r, Habitant in monte,id eft,locis motofis.Iofue 1j, Omnes habitatores montis,id eft,regionis montanz, Iudicum 7, Mi(it nünciosinomné montem Ephraim:id eft in omnialoca mon-tana, Montes Dei,id eft,maximi.Pfalmo 26,luíticia tuaficat montes Dei:id eftiimmenía.iuxta Regulam alibipofitam, quód Hebrzi uolentes indicare aliquid effeeximium, addunt Dei: ficut Girzci& Latini, Diunum,adie&ctiuum.| Cacumina monttum,& penetraliaterre,Dei

dicit. Supermontcs ftant aqu, líal.10 4. Poffes quidemintelligere de nubibus: uerüm ibi de creatione agitur,ac indicatur fpecies mundifecunde diei.inquit enim:Abytfo ueluti ueftimento operuiíti terram,fuper montes[tant aquz,ealoca quz moxfuerunt montes.Moxfequitur opus tertiz diei,cum alijs terrz partibus elesuatis,& alijs depreísis, facies terrae apparuit:&aquaininfima ac depreísiísima loca confluentes maria effecerunt, Dicit igitur: AÍcendunt montes,& deícenduncualles.ad locum quem fundaíti eis: terminum poíuiftieis,quem non przteribunt nec reuertentur ut operiátterram. Hierulalem, mótes in circuitu eius, Dominusin circuitu populi fui: Pfal.105. id eft, Sicut montes&colles ftant pafsim circa Hierufalem, ueluti(tipatores& miniltri quidam circa regem fuum: fic& Dominuscaftrametatur circa populü fuum. Pulchra pictura eft.Sicros Hermon,qui defcendit in montes Syon, Píal.15,Intelligendum ergo:Sicros Hermon& qui deícenditin montes Syon.Sedebo in monte Teftamenti,lía^

40 iz 14. A(lyrius gloriabatur fe expugnaturumSyonem,

acregnaturum ibi. Sic& Satan ac impij iactant fe exspugnaturos Ecclefiam,& Chriftum ipfum. Malusinuertice montis,líaig 50.fimilitudine exciíz fyluz,ubiuix una aut alteraarbor in toto monte relinquitur, fi-cut in magna naui duo aut tres mali, cum alioqui tostus mons ueluti decaluatus ac deformatus longé consfpiciatur, depingitur triftis deuaftatio ludzorum adpaucitatem relictorum,ubi uix unum autalterum op-pidulum adhuc faluum remanebat, Riui& fluenta fus

effe dicuntur Pfalmo 95. id eft, omnia effe ipfius,& in 5o per montes ac colles,Iíaiz ubertatem prouentuum ac

eiusporeftate,fumma& ima, Mons Synai iepeuocatur nns Icboue, aut Domini quiaibi Dominus toties ap-paruit,& tam multa miránda fecit. Numer. 10 Profectifuntà monte Domini. Idem& mons Dei nominatur,Exodi 31&18,& eft idem qui& mons Horeb.uare fe ante montem fanGtitatis Dei, Pfalmo 99,ett eius ueramreligionem ac minifterium agnofcere,accipere&fequi. Allufio autem eftad mandatum& morem oran-tium Iudeorum, qui incuruati uerfus montem Syon,

luzcure

felicem rerum ftatum indicant. Intellige fimul Eccle-fiam florentem uerbis,& donis ac minittris fpirituali.bus. Triturare montes.comminuere colles,líaiz 4.Tri-turabis& comminues montes,& collesin pulueremrediges:uentilabis eos,& uentus tollet eos. id eft, Ec.clefia& fancti expugnabunt etiam quofuis preftantesac prepotentes aduerfarios.Impingere in montes caliginofos,Hierem.1;.id eft, in füummas calamitates. T'esnebrz enim res triftes& cafus adueríos fignificant:tü

autubicunque erat tabernaculum& arca, orabant:íi. 6o porro,(i quis etiam in paruum lapidem impingit. non

cur& Daniel ueríus Hierofolymam reípiciebat orans:Collocare forttiudimzm faper montem alicuius:id eft,alicuiusfortern ac conditionem florentem cófirmare.Pfíal-mo 3o, Ego dixi iin felicitate mea, Non moueborin fe-culum;: Domine, in fauore tuo attribuiíti monti meorobur,abícondifti faciem tuam,& conturbatus fum.ideft,confirmaíti me quandiu uoluifti in meo regno:fedmox ubi fubtraxifti manum opemq; tuam, fubueríusfum Idem& de fpirituali eius robore aut( ut ita dicá)

abit ilieíus:at hic impingiturin totum montem. mul-tiplicatur igitur& exaggeratur ingens calamitas. Alijintelligunt deregno/Egypti,in quod Iudei(perabant:quód ficut olim fuit tencbrofum,educente Moyfepospulum: fic& nunc fruftrata fpe opis, relinquetur infummis calamitatibus.Sic etiam dicitur Baculus arumdineus. 14 montibus comedere, e(t idololatrize uacarezEzech.18.nam negle&o téplo Domini, paísim in montibus facrificabant:íacrificijs uero addebantur epulg;

flare intelligens, Quamdiu Deus benigne fauct,(ta. 79 ut ctiam ex 1, Corintb.10 liquet,

Lap&