SQ 0 Ea OA ON OS Th
ÁMPLISSIMIS, NOBILISSIMIS, AC
PRvDENTISSsIMIS.DOMINIS X V. VIRIS Libere Argentin enfis Reipubl. Patrie Patribus,e Dominis perpetua obfervantia colendis,
*
ANN nobilifs. prudentifsimiq; Domini,Patríz Patres coledí. Vtprímitías mearum difputationü,patri Luberto Efthío,veftra Reipub. Archíatro infcriberem,invídit fatum:quod me poft humatum patrem,p. m. nafci voluit, Itaq; chariffimosaffinesmeos, Lafeníum& Sendegium lurifconfultos& cíves ín veftra Repub. meorum ftudiorum zftímatores primos elle volui, ijsq; nuper prímam meam difputatione, De Caufis Morborum infcripfi. Quibus,cumhocgenus exercítationis,non folüm probaretur maxímé,fed me etíam ad. contínuatíonem eiufdem hortati finc: non ingratum me vobís facturum putaví,fi alte ras has meas thefes, De doloris«z voluptatis can fis, vobis offerrem. Idq;utfacere, commovit accommonuit me dulcifsimae Patríz, cuíus vos Patresagnofco& colo, amor: ve» ftra ín omnibus bonis artíbus& difciplinis fovendis,benevolentía: infuper& avi
VA C2 mei

SOS TASSO COS COSTS Se
mei Cape Hirtius& antelatí patrís
pía memori? Quoruniftudía cuma vobís probata;atq; illead anímarü,hícad corpos rumcuramà vobis ín Nobili(s.Rep.veftra, adhibiti fucrint:officij mei effe putavi,tjfde vobis, aliquod ftudiorum meorum teftímoníum reddere.Levículgautem fortafsis nonullishz velitationes,neq; hoc Amplif: (imo veftroordíne digna videbuntur: fed illi velimaequo anímo perpendant,eas acta» ti,& ftudijs meís convenire.Et unicum hoc máíhi fatis erít,vobís, Obferuandi Patres, hanc meam exercitatione, ín optímís ftudijs, quz Reipub.aliquando prodeffe pofZ (int,non diífplicere: dequo plane non dubi to:cum& benevolz veftra gratize,quaaviu & patrem meü p. m.profecuti eftís,aliqualiin parte,ut&ftudiorum paternorum,me haredem effe, perfuafum;& veftrum ergabonasartes& diíciplinas favorem,abudé cognitum habeam. Bene valete,& bonarum artiumftudijs bene favete.
A F. Obfervantif imus
LvsERTvS EsTHiVS Ar gentinenfis.

THESIS
Ommtunius feré nibil intoto boc vitet noJhre curriculo, Dolore acFoluptate effe, quo
tidieexperimur ,ut quibus omnes, omnium
ordinum bomines fubictli Jmt:eapr opter in pr efentia
deillis queda dicere animus eft, quia videlicet cotra»
riorum,utPhilofophus dixit,eadem eflvatio,bac aut& ex diametro quafi Pies Jibi contraria fint,
In bis ergo pertratladis,primtim,quid dolor et vo» luptas, quot illius differ eee n quibus nommibus i ins figniti bi affe& lus fuent it: dein, ex quibus eg quot caufis eignantur: tertió,quis fit generationis illorum modus quar tà,in quo preter naturam affeciuum genere dolor fit reponendus:quintóque eius fit curatio,
indicabimus, III. Vocabula igitur quibus dolor ab Hi ibp. Platone et
Galenonuncupatur, varia funt., I V. 2Dolor plerunq id óm dicitur, 7«pé Yeró etia HAtpein AA yo£0 yii«: nec Yar 0 etia X7 06,7 VoG xgj méVipA an, nonniiqua denig, etia d avia, appellatur, Voluptas plerq pcr 2d cyg; nomen ex, v mitur. t
E/ffentiautriu[g, BM per definitionem:ad
3 4 uam

quaminyefligandam, primim certi quippiamde eor i
proprio fubiecto conflituere oportet,cum[me co,«7 extraid nunquam exi[lant, VI.
Cuius cognofcendi caufa dicimus, corpora inani
mata primum neq, dolore neq voluptate affici. Et ex
animatis quoq neg illa, que carent fenfu.
Corpora animata dolore 7 voluptate poffunt affici non tamen fecundum fe tota, Jed fecundum certas qua[dampartes fuae.
II X.
Et cumpartium alice[int fimiles, alie instrumentaris:dolorem voluptatemá dicimus, fomilaribus per femeffe, i[lrunentaris per accidens, quatenus ex[nilaribus conflant.
IX.
Nec tamen omnibus fpmilaribus inoffe poffunt vo» luptas«7 dolor, fed is tatum,que fenfu preeditafunt: quàd ille quee fenfu carent ,nec voluptate nec dolore áfficij queant. Quamobrem concludimus, voluptatis cz doloris fubie&lum effe partes fimilares fenfu pre
X.
E«dem veré, que fenfupradite funt partes, fem. per quidem babent potentia fentiendi, non tamen fem per eam exercet:ffveid eveniat ob id, quód obiecta fen fuum nullaadfit: fiue quódaliás facultas conquieJcatyut m fommo fieri putant,
777.
££ al RM" - ERRARE ÉD ER

XL
Dum quiefcunt. fenfus, nulle partes afficiuntur dolore aut voluptate ulla, fed tantummodo dum agitt; tunc enim percipiendo ves iucundas, voluptates eg percipiendoves moleflas,dolore afficiuntur partes,
XII.
Ex quo fequitur, doloris voluptatif, efféntiam confiflere in modo, quo partes fentiendo percipiunt ob» ie£la. Si entm ea percipiant cum iuciiditate, Voluptas
eff:[m cum moleflia, efl dolor. XIII.
Quamobrem concludimus, dolorem a veteribus,
sit ait Gal.lib. 2.de Loc.aff.cap. 2. veClédefinitum ef
fe nrw nk eid efbtrifie fenfation£. ti é cotrario, Voluptas definita esl ab ifdem argon nyie eod nois, ide[l, iucunda fenfatio. XIV.
Quod fiigitur dolor triflis eft fenfus, voluptas veYO enfus iucundus: nece[fe efl, circa omnia fenforta dolorem«7 voluptatem dariynon tamen fomili modo.
XV.
Nam quo unumquoda, fenforium crafsioris effen» tie fueritcg quanto cra[siora babuerit obieCla: tanto crafstores,maioresq. ez voluptates«7 dolores percipere potefl. Et contra, quanto fenforium fuerit fubtilius ,tenuiusd,, cg obiecla babuerit tenuiora 7 fubtiliora, tanto minus manifeslos dolores ac voluptates
fent it. ld

Idin fingulis feni t i c T e Guflus afficitur
ab acribus, amaris, acerbis, acidis, quia continuum quod, dividere poffe den: XVII. Olfacius,cum vapores vefoluti ab bumorib,naturee inimicis odorationeminfeflant, XIIX. "uditum turbat vox albera, gravis, maxima t7 celerrima: cuius ei ex eplumi n foni ben», unde quidam plané[urdi evaferunt, XIX Vifum[blendores illuflres non foliim edunt, fcd
etiam corrumpunt. XX.
Tatlui autem maxime accidunt mutationes, afit idi,calidtye violento contatlu, preterea ab ijs, que vel a NNIET, vel fecandi, vel diflendendi, vel excdendi yn babent.
XXI.
Biccitasnama, bumiditasá, nifi calorifrigoriue coniungantur raro per fe vim inferre confueuerunt. X XII.
"Deleclatur autem vifus recreatur, colore viridi «7 ceruleo.
XXIII.
GCuflui,cuma naturali babitunon declinat, maximam voluptatem adferunt, omnes fucci dules pie
quss quia corporis effentiee perqua funt familiar ej. Odoratioeae A Gui. deb, Cao qoo
C
^ pe
AS

Üdorationis autem yis, euflandi facultati proportio neve[bondet, XXIV. In 4uditu vero, incundiffima vox ea cenfetur quá lenifsima eft, 7 aliquantum tarda. ó
Ta£lus ver deleClatur; cum ad naturalem redit babitum, js nimirum, que ipft Yelintrinfecus, vel - extrinfecus molestafuere fublatis, XX
"Differentie dolorumvaria dari poffuntyquas tamen omnes bic recenfere, confultum haudquaquam - yidetur, XXVII. v d Jubieclo quide c caufis efficientibus, dicimus - dolores alios internos,alios externos efje. iXXIIX. Hos, quód 4 manifefla continui folutione, five d caufa externayut fere, Lone, IClu, Cafu, zc, proficifemtur, ANUXIX.. Hllosvero, quàda caufa, intra corpus latente, qz
fenfum effugiente,promanent. XX
A" formá petita dolorum differenti varie funt. fecundum bac enim dicitur vehementes czacuti le» Yes tz obtufi ynflammatori,pulfaterij punclori gra Yattviy turgidi, diflendentes, infixi; ulcerofi, laxi,
- molles. B Ceternm

XXXI
Caterim,quod fecundum erat buius difputationis Caput, caufas dolorum cum Cal.duas flatuinus, mtemperiemnimirum, c7 unitatis folutionem.
XXXII.
Fitnamq dolov tun, cit caufa quepia violentey affatimá incidens,mol eflum pathos infert, Qr naturam corrumpit. XXXIII.
Voluptas vero t7 deleclatio a contraris provenit caufis:cum videlicet à praternaturali m naturale flae tumfit regre[sto: fiquidem omnis preter naturam af: fetlus ad naturalem babitum, per contraria reduci uy.
XXXIV.
Vt cum corpus labore fatigatum. fuerit, quies volue ptatem pariet: fi cal efaclumyrefrigeratiofyinanitum, repletio,«7 contrá,
XXXV.
Non languidam autem illam aut remifJam, fed pla né intentam(7 validam, tum etiam affatim faclam. mutationem effenece[fum est,
XXXVI. Quod enimfenfm paulatim fit, fenfu non pera pitur, XXXVIL Quod etiam Fhipp. yoluiffe videtur ,cum inib.de locis

locis in bomine dixit, ab yis que naturam mutant ac corrumpunt,dolores excitari: per voculam euim Cors rumpunt,cz celeritatem(z vebementiam tran[mutationis indicare Yoluit.
XXXIIX.
Compofitus ieitur est affectus bicyex"violentofimul tz quod confertim fit patbemate, Jeufitivis cor» poribus accidente,
X XXIX. uaautem abintemperie tam calida qua frigi« da contintium fol'vi pofTe videtur, ideo quidam, unica folutam continuitatem, caufam dolorisflatuere aufi funt,
X L.
Gu fententie eg Gal. ex Flipp. mente, qui ome nem morbi ulcus effe aiebat, fubfcribere quibu[dam videtur,
XLI
Nos autem eam quoq philofopbicé loquendo plané na reucimus, fiquidem duplicem in corpore unitatem flatuuntyaliam temperamentt, aliampartium folidae Yum.
XLII.
Vndeetiam duplex unitatis folutio emereit, alia quidem fenfu manifesla, quam folam Medicus, qui artifex. eft[enfatus,admittit: alia erà obfcura,«g imtelleclufolum perceptibilus.
e EXLILE Concedimus quinetiam manifeflam foltionem B2 Continut,
C

continui cb intemperie vebementióri nafci poffe. XLIV. Non damus tamen, quód dolor fiat ratione folutionis continui tantm: fed etiam refbeclu intempes riei dolorem fieri dicimusnaxim eá circa taclum,
XLV.
«»»A Y
Et fiinaximé quis cacedat, quód omnis inteperies calida aut frigida, Jünul etiam inferat dolorificam continui foluttonem: non fequitur tamen inde, quód intemperies per fe quod, dolorem non inferat.
Nam frigidi calidi, contatlus dolorificus e51 fla»
timin primooccurfu: cum folutio continui, nonnifi temporeinterpofito, fiat: fimodo ea intemperies pros ducere debeat. XLVIIL
Deinde fi fola continui folutio, doloris caufa effet, curatio omnis doloris, fieret per ea, que unionemve» füitunnt:(Nos autem novimus, vefrieratos calore gaudere, G7 eos qui fluant frigus appetere.
XLIIX.
: Sed longé abfurdior eft fententia.fverrbois, qui dixit folam imtemperiem caufam effe doloris: folutio»
nem autem continui plane exclufit. Lib. 2. collect.
cap. 21. Negamus

XLIX::
Negamus etiam, quodidemaffivmat, folam cali» ditatem atq friciditate,taClu imnediaté percipi: que enim punguntfecantyvulnerant,tendunt,premunt,e: tiamtacluimmediaté percipiuntur, eademá continue um folyunt,
T.
Ad modum,tertio oco, quo dolor t7 voluptas ce« nerantur, cognofcendum, neceffe eff prefcire, prie mim id,quod voluptate aut dolore affict debet, necef.
fario effe aoi TÉy T£«gj eucO n], ideft,"t alterari poffter alterattone percipere.di 4. de Elementis, Cap.2,
Deinde, quódetfialterari quid pofsit,«7 alterae tionem fentitre:non tamen dolet, neq voluptate afficis turjuifitimc,cum alteratio illafit:quodin fieri babeat effentiam utrumq.
LTi
Neq omnis alteratio partis Jentientis ,neg, omnis
alterationis perceptio, aut dolorifica, aut cum volue
ptate coniuntla efl: fed tantummodo ille, quemagne
Junt, c7 confertim fiunt. LIII.
Quoniam autem id,quod confertim tz vebementer alteratur ynecef[ario, aut Jflatunaturali mutatur in preternaturale: aut econtrario 6: flatupreeternatue valtunnaturalevedit idcirco accidit ut illa mutatio,p qua pars fubito naturali in praternaturaleflatit alteraturyfit dolorifica: que verà ei contraria exi[lit,vo
8 3 luptatem

luptatem afferat.
LIV.
Hocipfun autem el, quod exprefsit Plato in Tim«o,his verbis; à usp quies qporw, vi Dime yityvépvoy, a&eéc&p Hay miU(s AIyeviy: o di de dori icy ap qi Ay aflpóoy 1d Vir dé jerpuaxgi xá(q. uampoy eoo eg.
ideit:Violentapafsio, quee preter natura e[l, dolorem
acit: fabitusveditus ad naturalem flatum, iucundus eft:quod fenfim fit, fenfum fucit. : LV.
Exempla fubitee mutationis in flatum praternaturalem,petuntur ab s que vebementer incal efcitty vefrigerantur, vulnerantur; eorum quee fubito redes sunt ad flatum naturalé cum voluptate, cum quis ve» bementer fitiens aut efuriens, cibum potumá, iucime difsimum fumit.
LVI.
Adquartum tandem, difputationis noftyee caput, accedemus: ut oflendamus, inquo genere affeciuum preternaturalium, dolor fit collocandus. Et quiain manife/lis exemplis, clarior femper effe[olet dociri, na-id ipfum eius doloris exeplo, qui tacluperceptibilis efl tanquam manifefliff.illufirabimus,
LViI. Cum igitur taclus in dolore afficitur ,ex preternae turali quadam, patientis corporis immntationeis affé&lus, nec morbus nec caufa morbi, fed[ymptoma morbi erit: fiquidem lefa efl ipfius talus aClo, ab ys
quee

que illum contriflant. LIIX.
Quia autem non adeo offenfa eS, ut penitus fit ab» lata;fentit enim adbuc, etiamfi preternaturaliter eg cum triflitia neque ita imbecillis e$t, ut influpore«g* torpore:
LX.
Sequitur nece[farió eam depyavatam effe, propter Violentam,vebementem ac repentinam immutati one, eius infrumento occurrentem,
IX. Veramautem effe illam[ymptomatum diflinclios nem,ex Gal, lib.de diff.[ympt. probamus.
LXI.
(Reliquum nunc effét, ut ad curationem deyeniremis: cum autem dolor[ymptoma fit, Jymptomatibus autem nulla debeatur curatio, nifi quatenus cauJ.e rationem obtinent ,nos breviter illam perftringemus.
LXII. Dicimusá,eius tunc curationem fufcipiendam efJe cum ita increfcat(uti fcepé accidit) ut nà folum vis rium deiectionem moliatur ,féd etiam mortem mfee rat:ea propter Medicus[epenumera omne ftudium in boc convertere cogitur, ut furor tz impetus eins ve» Jimguatur, L XIII. Indicatio itaq fumitur boc[oco 4 formaque efitri

fflitia ez difblicentia in fenfu:&7* quia becbifariam accipitur duplex quog oritur bidicatioyvelrationein dici, velreceptionis.
LXIV.
(Ratione itidicij, indicatur remedii avertens mentemadalia:quandoquidem,ut inquit philofopbus,bo» mines[cep intenti fortioribus imaginationibus, quee fib oculos caduntynon percipiunt dolorem: gladiatoresin paleffra cum vulnerantur non feutiunt ,quoniam babent mentem magis intentam ad alia,
IXM.
Verim utrecle monet /fvicen. fen.a.tratl..quia taclus reliqu is fenfibus omnibus eff[pifsior qg magis materialis,«z vebementius retinet quod impref[um eslab obietlo,cum violentia(7 celeritate agente, ix unquam dolor ita fedabitur: aut Jfifiat aliqua| fédatio, momentanea tantum erit, quoniam mens tamdiu non poteft avocari, qum dolorem interdum fentiat, Jine tegrafit.2.. Ap. 6.
LXVI. (Rationeveceptionis: quamon re[picitur mens fen fanfus interior, fed Organum quod patitur. Gal..de fmp. med, fc. 19. tria Tay&yed uio genera cone
fütuit. LXVI. Primo reverá c7 proprijfsime ea ftatuit, que pri» amo ordine calefaciunt,«7 tenuis funt e[fentue, que Organo

Organo funt. amici[Sima, five temperiem eius,[Tye firn uluramy dicia,
LXIIX.
Fluius autem tndicati materie funt: v.e OI, AL netb.('amomel.fanug graec. Auf. fem. lini cz. quee videlicet materiam in parte. colleclam, que parteim diflendendo divellit, digerere;dizeflam diffpare, cg
Jic dolorem auferre poffunt,
LXIX.
Secundo, pus moventia tz E. mplafüca 4 4 Gal. &éd va, dnt; que nummirun. materiam. crudam, lentam, crafJam:«7 que inepta efLut pofsit in flatus converti,«7 fuperioribus difcuti medicamentisun pus convertere poffunt: fi quidem confecto puredolor nonnihil[ub[idet t remittit, ut docet Flip. 2, Aphb. 47.
LXX.
lIndicati autem buius materie funt: pinguedines communes;farina tritici fem.lini ,butyri;malvayesc.
LXXL
Vltinolocoimproprifsimé dicla ea funt, que arvElixa, b.e fomnum conciliantia, C7 Naxcotica ye ufitts po en n€'entia dicuntur: his autem efficimus, ne pars aliquaill itum dolore eper cipiat: quod fit fenfu um illius obtuaderdo, c7 luporem inferendo.
Cuius

LXXII
Cuius materie funt Opium, Mandragora, Papaver, Nympbea, Latluca: bis autem,promifcué,ne error cum pernitie mixtus contingat, non utendum: 7 fi maxima cogat necejsitas, dolorá ita furiat,ut no aliter pofsit domari: caute ufarpanda fiquide illa pauloliberalius ebibitaynorté adferunt. Gal, 5, de imp.
med, fac. cap, 19. F I N.I:S
Dro VNnLTRINo Laus, Honor& Gloría
in fempiternum.