"i ff.
[
A i
Try?
RALIA THEMATA
9 5 Bono Ampliffimi Bafilienfium I Medicorum Ordinis favore,
AS2M CD, Doctoralibus impetrandis 1 E privileggs difputanda: proponit
RlonBras BavnscHMID R
BEYRREVTHINVS VARISCVS,
CA vit. Septembr.borá locoó, confoetis.
[ ——ÀÉÁÉÁÁ 9———9——— A——————— M Á—gTypis CoNRADI WALDKIRCHII., €1I2o 1o xcvi.

Viro;
&QW Dn. CoNR. BAvRsCHMID
*^2 1^ AitOIl
&fu perintendenti,
A1ài1AÀ
Ecclefix Bevrreuthinz p
parenti fto diletfo,bonorando,
prafens hocfuum tyrocinium
pietati ergo inferibit
Filius T. B.

PRiMvVM THEMA.
NFrrcTFS Quem Arabes C bas fecuti plnE rimi Praciicorum, anoufftore à. Graci accepta e NO vocabulo ,apoffema(quod propri? abfcelfum fr. E e Pp g"tficat) appellant, Gracis yx«72 Qin, quod prater uaturamemtineat: Cj Latintt, eAdemratione» zumor prater naturam dicitar.
Il.
Ell autem tumor breter natura, magnitudo partium corporis bumaui aucfa ,cum alijs utplurimum morborum genevibus conjunéila,actionem, promateria inibi collecle conditioue,diverfimodé ledens. IIl. cCMagnitudo partium aucta forma loco ponitur, idem, Jfünat quod Galenus vult ipit.libys. Metb. dum inquit, effe» affectionem membrorum qua 1n magnitudine adauita qeprehbendatur. I. V. Corpus bumanum cum futs partibus proprium eorum de» quibus heic Agttur tumorum fubjeitium c? materia est,
V.
Cum alis vero morborum generibus utplurimum conjunq5non prater rationem,tumores bi dicuntur. Quamvti entm per fe can[iderati unius generis morbi, videlicet infrumen. tales reclà queant& convenienter flatui ,ci z"nfuper prater
aure, fitus e aliquando meatus corruptionem, neq intemperies,meq, folutio continui in multis eorum confpictatur: tamem plurimi borum,d qui frequentiores funt,ab humoribus A 2

excitati mon fine membri affetli dpouoneio continultetis d, in eodem violatione exiflunt.. V I.
c AtHonem ledere tumoresbi dteuntur ad differentia cüm naturalis e$ quod[upra natura esl covports tncrementi ,tum zuberculorum: que quia athones fenfibilter ni ledunt ,fymprtomata veritsquam morbi dicuntur.
V EI. cMaterta diner[itas propterea annexa est,ut é caue tumorem proxumb efficientis varietas, v ex confequenti modorum quibus acito leditur variantium confiaret ratio.
IIX. Caterim: colleclionts ibidem vocabulo: modus generatio gis, qui velper influxum, vel per congefhonem, ftve decubizum exifhtn[inuatur.
IX. Quilibet veró borum modorii faa vicifim exiffentie cauffps habet. alias: ut ita qui prater naturam exiflunt tumorum:
triplex flatuicommodifüm queat efficiens.
X.
Una externayam fortuita ei ,quàm ex corrupta fex verum nó naturalium ufurpatione profecta:ut funt, cafus, pereufrtoscontufto,mcifio,compref&o, extenffo, marfis punctura,
jridio ligatura fortis, faltus, pandus,applicatio rerum calefa. cientium.balnea atq, inprimtmala victus ratio. XT.
cunltera: interna: antecedens dicitur, ef esf vel omnibus
generatiomisemodis communisyvel[inqulis propria. OE IT.
Communes funt pletbora: vel cacocbymia: totius, C par-tium daxepdion àpemeios: XTIT. Ex proprüjsyveluna velplures quatuor barum: in corpore
confti

confütutionum. pracedere folent flaxionem. 1. Membri mites vobur. 2. Exetpientis vel debilitas, vel dolor, vel cator,vel inferior fituatio. 2. Humorà[fe quantitate,[fue qualitate peccantis conditio. 4. LMeatuum iter utrunque membrum mediorum( ut faut vena Q* arteria) amplitudo e laxitas.
XIV.
Conceffie fequitur partis affecta, vel debilitatemin expultrice maxim pofitam: vel ejufdem in alterando Qj fami. lando errorem.
X V.
Decubitui inférott citm inclinatiopartis naturalis, tum a» pertto meatuum:qua viciffim vel ex ruptura veldHatatio. ae orar.
XVI.
Tertia conjuntie nomen obtinutt tumorem,ut dicfum eii immediate factens, ci esl velbumer vel ex hac ortum quid. damyuel corpori particula.
XVII.
Tumorum di ferentia. etfi plures fint, fole tamen ille qua d materi4 content[2 partibus affectis defumuntur( utpote curationem maxime variantibus)mvefliganda.
X11X.
Ditle itag, materia vatione tumores aly erunt ex bumeribusali ex partibus.
X1x.
Flumores velnaturales funt, vel non naturales ,vel toto Qeuere prater naturam.
X X.
Ex quatuor naturalibus bymerib ns, videlicet famguine», bile», pituitá, melancholid, borumá, fero e$ ft atibus zu. qniores fex et exquifite tumorum di(ferenti je confhituuntur: phleomone.», eryfipelas, edema, feirr bets tumor. ferofus c flatulentus.
A3

XXI.
Ex non naturalibus humoribus hot e8,vel in effentia[ud, velpermilione imvicem faétA,depravatis, illeoitimi, nothi ej mixti tumores ex[uraunt.
XXII
Ex fanguine im fub[abflantia corrupto quidem, carbunculus, gangrena, Jpbacelus: ex bile berpes vterque: à pituta 14 tumores[cirrbofi, achores: à Melanchali, cancer, phagedana, C.
XXIII.
Ex borum permiflione praduéti tumores: dupliciter differunt. Aut enim permt[ha duorum est certorum, aut incertorum plurium.
XXIV.
Duo humores mifcentur. vel inequaliter( quod frequentins fit) velequaliter..
XXV.
In inequalimiflione denominationem tumor ab abundantore fortttur imitatione ab admuffo parctore petita,ut Pblegesone eryfipelazofa, Eryfipelas phlegmonofumyeh c.
XXVI. cZequalis miffionzs tumor, vel cum capulatione utrina, ffeciei profertur, ut pblegmane C er yfipelas:vel medius iuter uirumo, dicitur. XXV II.
Es plurium incertorumá, bumorum confufione, confufi e?ams qonobiliorest, tumores fiunt,quales Junt udamina, pere dones epioyHlides, verruce, ubymt, phlyclena, faut, marbillt, vartela,& id qenus al, tuberenlis potius ej puffulis, ob corpori fui exigmitatem annumtraudt XXIIX. Tumorum. ex humoribus toto.aenere preter natura. exi. flentiumpropried, à particuiarum, quibus infident, diducttont,ab——— GÀ"RP€ RÀ
————————"

ne,abfcefuum vocatorum utut plures fent fpecies: ceu qua generantur ex[anteIuto,carbonibuspiitsmuco, lugntáamured s
gummatbus, teffus, arená, lapidibus, vermibus, filamentu,
Jfquamis, carunculis e& ofübus: frequentiores tamen tres ufizat) nominantur, Meliceris, Atheroma, ffeatomasquod melli,
| pulti e favo fmmilem contineant materiam,fic dicti. j
XXIX.
Ex deculitu C laxatione partium Hernia funt,d materia
diffendente.» ,umlilicalisygmentalis, intefunalis e ingvinals dicia.
XXX. CA oco affeétoyalius tumor es internus, alius externus. XXXI Interzi funt Phrenitiscolumella,epulides,parulales, tonfille,angina,pertpneumonta, pleuritis: C reliqui, cum additione vifcerum in quibus harent,pronunciandis ut inflammatio vel femrrbus ventriculiepatis emtssutert, ec.
XXXII. Externi vel fant totius corporis velpartium ejus. XXXIII.
Totius corporis fant, Leueophlegmatia, elephantiafs, Jéabies Ce. XXXIV. Partium corpori externarum tumores alj faut in capites ut bydrocephaleyeffudo,polypus paratas. XXXV. cali in eolloyut ffrume,bronchocele. XXXVL| CA in pectoremamis Ci axillis, cum additione partium barum enunciandi. XXXVII; cAlg infuper in ventre 5, inquimbus, genitalibus c féro10: qub preter: afcitem, tympanitem(/bydxopzs.[pecies) bu bones ci priapifmum, etiam herniarum fpecies pertinent. 4A 4

XX XIIX.
Et quoniam bubonum mentio fatía esi, Giendum fie alam» dularum tumores molliores fimul G majores, minores vero plhymata phygethlaó, peculiariter appellari:ficuti econtra du riores qui funt firumarum e cheradum nomine veniunt.
VN XTX.
Coxts tandem, cruribus,pedibus, brachgs manibusá, ficuti e pleri, articulis, communis tumor eii, generi uomine» arthritis, in[pecte vero ifchias, chiragra, gonagra C poda gra dicis.
XL.
Prater bec, frequentius in bis quàm ceteris partibus, alia duo tuber cula,aneurifmata Qf varices, appellata confhieiune zur: quorum illa arteriarum, bec vero venarum affedlianes funt.
XLI.
Signa. Differentias a cauffa efficiente proximá fumptas enanifeflant tumoris,calorts ,colorisdoloris, taéius, ut qb mo24s atq, loci conditio C varietas.
XLII.
cModum ver generationis invelligata mado materia co^ tenta arguet, ita ut qua ex bumoribus repleto fit naturá calids, fluxionis y que verb ex frigidi ,utplurimum conge[fionis y ftcut, qua ex particula aliqua, decubitus foboles cenJfénda fic. XLIII.
Locum affectum, fi tumor externus fit, ipfe fenfus detegit: ip internts vero, prater gravitatem, tenfionem" inflationem Jfén eminentiam, etiam operatonum leftones c excrement4( que Qi materia peccantis conjecturam prabent) conffderanda. XLIV. Ex temporibus, principium udicant fluxiontis initis cum parteule diffenfione ci doloris exiauitate conjunctum. Incre

XLV. Incrementum animaduertitur tumoris elatione, loei jme pletione e fymptomatum auctione.». XLV I Statum arguit tumorá d fjmptumatum vigar C intenfo fumma. XLVLILI.
Declinatio patet ex fymptomatum vemifüane tumorisá,
imminutione, froe in altam fubflantiam tranfmutatione». XLIITX.
Terminationum modus primus,qui infenfibilis tran[birazio est five difcuffto pramonflratur ex membri levitate c deficiente pulfatione».
XLIX.
cZIlter fuppurationts dicíus, precedentem doloris, caloris
C pulfationtá vebementiam babet. E.
Tertium corruptionts modum nioror vel lividitas c gr4qeolentia membra affeéht arguit. LL
Quartz indurationtit,ex tumoris imminutione remanenteá, duritie contcimus.
LII.
Ultimusqui bumoris ad interna remiaratio esi, ex fubitá tumoris evane[centtá, febris aliorum,[ymptamatum(pro bu moris varietate variantium)confecuttone efttmatur.
EIIE
De progneflicts féendum, phlegmonofos tumores complexionibus, anni temporibus e regionibus calidis ci bumidrs frequentiores e[fe» y ficuti calidis[iccisá,, eryfipelatofos: fri gidis c bumidis adematofos, frigidis veràó C ficeis fcire rbofos.
LIV. Ethinc, quó major tumoribus cum corpore eergtanteve4 jf

liquisá, modo enumeratis externis aded ona ehe) mint peviculi, C contra,metuendum est. Ly.
Ceterum friaidos calidis, non maturalibus humoribus ar. tos tjs qui ex naturalibus funt: item, impurorum corporum quam purorum tumores difficilits curari: internos externis, nma magnitudini moderatis, circa magna"va[a exiffentes reliquarum partium tumoribus periculoftores: Jfeirrbofos verà utplurimum chronicos effeesnotandum est.
L VI.
Terminatio qua per refolutionem fit materiayantà laudaViltor eif fappuratione, quant bac ipfa corruptio cj" degeneratto vituperabiliar.
LVIT Nune,ut qua premt/fa funt, fao fime,qui tm curatione con. fft,nd omntnuó deffituantur, Jéapos curativos generales breviter tantum attuiffe fufficiat. LIIX. Etfi autem curatto foli morbo debeatur, quia tamen praJénte etiómnum caufii bic tollinequitmeritó à cauffa fublae Hone tumorum prater naturam traídatio inchoanda. LIX.
Cana itad, externa ante omnia» fi qua pref adhuc fft, removenda.
LX.
Dein antecedens univer[alts ffe pletbora fit, ffve cacocbyqiia, amolienda: illa quidem utplurimum vena felione», quamvts e bujus vicargs,balueo,exercitatione, Jricitone 5, inediá: bec vero e qualitate fibi& quantitate contrardjs alimenti ei pharmacis.
LXI.
CMox, fiqua ex particularibus attratlioni caufis ugentioribus, ceu funt inprimis dolor ef calor, faperfint, ea frmon omnino ex[urpande.comvenienter tamen toptéts mitiganda.
Poflbec,

LXII
Poffyec ipfa tumorem proxime faciens caufa auferenda: que[i bumar quidem ftt, c adhue fluens, tam revellentibus, quam repellentibus ej Iterciptentibus retraagédus y excepta, ubi vel humor ad emuncloria confiuit,velvenenatus ef, vel eritic expellztuv: itemyloco affecto debili exuflente, c fluxio"e à parte principe proveniente.».
LXIII.
Si verà jam fabffiterzt, folis evacuantibus aut derivantibus: C7 velobfeuré per difcutientia eb refolventias vel manifeffo, per[uppurantia, feariftcationem, canfhca aut fettionem demendus,
LXIV.
Sipartim fluxerit, partim fluxur us fitprafedus mixtis ed
inbibendus C$" evacuandus. LXeV.
Particula ver delapfa in locum fuum artificiose reponenda eif.
LXVL
Tandem ver ipfe partis adfedle,ut c alarum, Jf qua refent, Ugxeg.diol COT AY(jS 4 lterandeymbecillit asd, per roborantia tollenda,meatum laxitas adftringenda, folutto uniendA, frc fua membro comcinnitas undis, veffituenda. LXVII.
Exquifitam autem dietam ,pharmaciam cf chirurgianz, Tam naturalia Cy non naturalia, quàmea qua preter natuAI in corpore egroto in[unt particulariter indicabunt.
IP