: THESES "DE PLEVRITIDE, | DIVINO FAVENTE NVMINE,
* Authoritate& conceffu amplif- B
im! Ordinis ccleberrimorum B 3
Medicorum inclita Bafilienfis Academia,
gp
"ro infr niis(7 privilegiis Dofloratus B in arte Medica obtinendis,
Reípondendo publicé tuebitur,
z G CHRISTOPHORuS:;CopPrius HAMMONENSIS:VVESTVALVS.
Ad diem x y 1. Odlobr.hora c loco confuetis.
BASLILE E, Typis: CoNRAD:I WALDKIRCHII. cI2«12-.xcvir.
ae Vt?: [C 1/3/05 U2:2/08/

e—R€—————'ááeUe
SISSE
GI EHE HX OUS, HEUS DP ASQUI EIQUE ERI
[:
2| eq
S5[s][:] E. o A[s] J *x LI-- m
L———c
AMPLISSIMIS, CONSVLTISSIUMIS, PRUDENTISSIMIS ET STEM
MATMM SPLENDORE CLARISSIMIS Viris, Dominis Corfulibus, Camevariss veliquisá(Rei publ. Flammonenfis Senatoribus, Dominis ac Macenatibus obfervandis, S.
N
UMS LARISssIMI Viri, ingenij mei primitias quód vobis no infcribam, facit veftrain me beneficentia. Effe fateor M Jjjy eastantis nominibus indignas ac nimis tenues; fed eft
hoc primis laboribus datum,utin ipfa tenuitate faperbiant,& quem non poffunt magnitudine, primogeniturz pretextu locum adeant. Legimus Artaxerxem Perfarum regem, cum ex agricolis quidam ei malum punicum, quod primum à cultura arborediderat,dono dediffet;fereniffima fronte accepiffe. Confido fimiliter,vos viros prudentiff. primum huncftudiorum meorum foetum,quem vobisin gratianimi fignificationem dedico& offero,non afpernaturos. Etiam atq; etiam valete Domini& patroni
colendi. Bafilez Raurac. Anno. cIo Io. 1vc.. xiv Q&obr, Styl. Iulian.
F. amplitud. c prud. deditif. ChriftephorusCopius.

$ x: A 6X2 Ct IEREDS DIEA Rue ORE
ES UE US MS CP P TET
THESES DE PLEURITIDE.
I. VIBA4LFM quod«éuejnge Gract, Lateralis dolor Y V Latine C citentoche/ober Coditenftechen Gerza3 Y gie?, Doftfued L"Teffvalieé appellatur, ex eorum morborum es numero, qui à loco feu parte corporis bumant denominationem Jortiunt ar.
I1. Quoniam veróomuem lateris dolorem comprehendit vo vox pi leuritidlis, prudenter in exquifittam[eu veram, di-uot boi pL Jeu furiam Medici ddffinxernnt.
TII Eit autem vera pleuritis,qua c exquifita dicitur inflam. mato mulculorum mefopleurtorumyvipleure,vel diéterum epufeulorum, c pleura(imul.
IV. Notha feu(Duria pleuritás est phbleemanemufculorum ex trinfecus cofhs incubantium.
V. Ergo bacrelitla de illaféilicet exquifrta feu vera pleuritide bictantum agam.
V I.
Pleuritis ad tria morborum genera referri potesl: Quate» nus CH3m tumor, ad morbum iu compofitione: ut inflammaouem fequitur calor eq? tenfto,ad i. intempertem, e quia tufJés ab boc affectu fepanani nequit,dum rumpitur abfeelfins, eb effufa in facium thoracis fanies, im afperas pulmonis avtertas vectpituv t ufseudos, exfireatur ad folutam unitatem.
2A-2

VIL Cuns sn; Pleuritidi alia externe procatartlica 4p^ pellantur, funt: alie interne. I IX. Procatarilicarum aliqua pleuritid's qenerationi materia fitppeditant, pravorum alimentorum fcil. ufus, ec. aliqua materiam collectam colliquando, AQItAndo aut exprimendo quafi ad latus fluere faciunt. D X.
cmtecedentes pleuritidis cauffe fant, vel Jauguémis cos pia. vel Lenuitas, vel effervefdentia, aut exagitatto ab«[lu, à balntisab exercitationeexcande[centia,iclu,cafu, d potione.
ffigida poit exercitationem ,que calfaci um agitatum, fanguinem varie depellit ac difjicat. X.
vl bas cauffas accedit, menfam, bamorrboidum, aliavumá, ufitatarum evuacuationum obfiruckio ,pororum cutts cen[patio,cre.
X I.
Nec incongru?-ad antecedentes cauffas refertur lateris dsonbectillitas, qua fluxio nom quidem allicitur, fed promptius excipitur.
XII.
Febres Epbemerainpriméts autem: ee qua catarrbos copigantur ,tinter antecedentes quan, caulas numerari poffunt: Nam experientia ostendit fepé febres-Epbemeras nom rit tractatas, obintempefhvam humorum aguationem, in pleaitidem tranmutari.
XJIL
Ilabens autem inpleuram vel muféulus fanguis, ferb teuis C biltofus est: eraffusenim i pituitofeus vel melanchoo licus den fum membrana corpufculumvaro fubit.
X1 V.
Conuncia cauffa pleurefi est humor qui ad pleurá velmu, féulos intercoffales afftuxit.$14

X V.
Stew. Quemadmodum im profltaando boffe neteffavii ell noviffe tpfTas vires ei mores, babereá, exploratum ingenum ac nodum ftruendarum tafidiavum: Ita Medicum quoque oportet tn curatione babrre: pexheélam: morbi afffgentis: effemtiamyvires,mares,metuendas, fymptomata.
XVI.
Signa autem ad borum: cognitionem ducentia, bec fant: Dolor fie psenétorizs multum moleffus, quia fubflantia partis: affetla esi membranofa ac- valde fentienss tum etiam doloxurget plus ob dilatationts magnitudinem,quam motiontá velocttatem ,tum comprimendo, tum diffendendo, tum vielenster movendo pechus.
X VII
Spiratio frequens c exioua: fiequems quidem propter urgentem necef&tatemsparva propter dolorem, qui prohibet inflrumenta refhirationtis plurimum attolli, id quod tamenneceffarium eif propter magnam inflammatione ,unde duplara cogitur bomo refhiratione;ut velbae ratione refocilletur cor.
XIIX.
Febris quoq, adesi acuta; continta feil mam omnibus acus pismorbis qui propri? tales[amt communis eii, buic vero ob? locipropinquuatemy,confentiente corde.»
XX.
Pulfis efi frequens non nimis PIAQPS, lurtus, inaequalis. ead, ratione ad ferra modum aper.
Concurrit quoq, tufis propter vapores€ fuligines pulmoui communicatas primo quidem fieca quo tempore nibil quafi:
ex[puiturstandem[puta pro diverfa. matura exerementi vavie colorata rejiciuntar.
XXI. Sputa magna ex parte primum flava funt, binc vubta d^ 4: 3

«eruenta,tandem verà ad maturitatem perduto apoffemate, yiuut purulenta. XXII.
Decubitus in affectam partem indolentior ac facilior qua 4n alteram y nam tumor.[1 eger 4m. latus fanum-convertatur quafifappenfus baret,ac pondere dependet.
XXAlLI
Sub noclem pleuritidis dolor iparave[eit: Nam tn fomno partes ipterne C vifcera magts incalefcunt: calor enim à fa. perfecte feu circumferentia corporis. ad centrum Jefe recipit.
XXIV.
7T empora autem morbi fic düfftinquuntur: Principi morbi adhuc ejfe dicimus, cum agrotus parum[puit, id, indigeflum eit, quod fr febr. ubeum aut Jubeitrinum appareat, jam
fius inflat princip: Hoc idem cum 4 fubrubedime aut fubeitrinitate ip albedinem aut fablividum colorem mutatur maJoriá, copia redditur accidentia, mali increfcunt augmenzum dicimus. Statum verà) ade] franificat[utum equaliter album,accidentiumá,remifto,crc. X X V.
TPnoGxosTICA. Qui acidum erudlant,non valde morJo laterali corripiuntur33.aph.4. X V1
Quicung, in quatuordecim diebus uom vepurganttr, ad
Juppurationem vertuntur.$.apbs;. XXVII.
Quicung,ex morbo lateralifappurantur, fiin quadraginta docbus purgantur ,4 die qua fut ruptio, liberantur: fi vero uon,ad tabem tranfeunt.1g.aph.y.
XXIIX. C morbo lateralt infamatiopulmonis,malum. 11.4pD.7. XXI1XxX.
Pleuritide correpto alvi profluvium adveniens, malum. 16. apb. 6.
In plea.

Xxx.
Ih pleuritide im qua nihil exjbuitur, aut in qua[puto alquidrejectum est,nune autem omnino defttt,fuperfhte dolore «t4, gravitate, maximum periculum eifyerudelsfrsmus enim muorbus esi,ta ut bomin£ vel celeriter rapiat, vel Jongo tenspore ffacio fintatur.
XXXI.
Ex accidentium intenftone velremiftone maonitudinem:
periculumá, pleurizidis proenoflicare poffumus. ede 1 I.
Contingit porró quandog, boc malum terminari, e quid' materia exfudet[entm ad. pulmonem fied, eum tufft expellie tàrsquod ut frequenter evenit,[fc maxime optandutn eit.
XXXIII.
Quandog, refolvitur materia in vapores, tranjpir atá, per ánfenfiles meatusybec refolutio à Marquardo proprijffma dieit ur, fed eii.tefle Brueleyrarifízma.
XXXIV.
Alias materia maturatur in faniemá, tranfit; aperto, abJéeffn, mifi tunc tuf rejiciatur ,in 40. diebus Empiicus aut phthificus fit eger, ut dixi tbef27.
XXXV.
CMateria dumfuppurari incipit, dolores Jfébriá, intendun ur difficilius fpiratur, parum aut nibil tufít ve)icitur ,major in maxillis rubedo efflorefcit vigilia v fétisá, molefte fent co ager inborrefcit.
XXXVI
Et quo sájor fébris: ata, dolor necnon fpiritus difficultas 15nc fuerit,eà ertt ruptio celerior, ci contra quo mittora fneo vint accidenttayeotardiusftet, chc...
XXXVIILE
Viribus bene conflantibus bec fifiant, bonad, fimt que puto vedduutur,bene(Berandum eit cc. à

XXXIYX Curatiopetficitur(ubfequentibus remediorum ge. meribus. r. Victus tatione.
«Ir fit temperatus, modicó interimy,ad calidum declinet, quia frigidus infpiratus ledit manifefle ci dolorem infupparabiem facit,fi non talis natur, paretur, arte p.
XXXLX.
Vitlus vatio hoc in affeélu tenuis admodum fit, fi quidem
«ires ferre poterunt ad quartum ufa diem.
Si vires tot dies vium tam tenuem ferre nequeant, duos eerte dies fer atur.
XLI.
Deinde ad feptimum ufq, diem pane loto(ad falis c feranenti calorem tollendum)rofacea aqua deinde colo ,facchari d butyri exigua porttone adjetta(ad faparis gratia JvefcaX LII(tur.
Pos? féptimum diem latte amigdalarum, aut hordeo in jurepuli cobloyibabitur.
XLIII.
Si vires tamen nimium collabi viderit Medicus, pleniori .egrotum victu uti permittat, ut pullorum aut aliarum. carmium cum mica pant contufa.
XLILV.
A vino abflinendà falt& ante quarti dig, poff quarti enim diem, fi pectus purgandu c fputaeduceuda fuerint,cocedi po tell vinum, fed album; tenue,aquofum C Jaccharatum.
XL
Potus fit. aqnà decocliomá Dordri c Glycirrbixa, cum fj^
rupis violaceo( adianti. XLV: Omnia autem qua ajfumhuntur aliu calida fint. XLV LI.
uIqua ff icida fumme vitetur: pura enim nem acil,

Jaeit, e wt de frigidis ditTum eJ, pores obffruit. XLIIX. Quies corporis imperanda,cubetá, egrottus in latus fectus protrabaturá,[omms folito diutius. XLI1X. cCnimi perturbationes vitentur. I.
Quoties aluus excrementa fua fponte ut convenit uon dejtJL cietyutatur aegrotus enematibus convenientibus.
L 1.
2. Avcrtentibus. Corpore noz pletborico exiffente ,me. dicamenti et fomentis caloriffcts mox inter initia utendum: Nam doloré mitigant(C humore colletig per baluz defeutist.
LII.
Corpus verà egrotantés[i pletbaricum frr, per calovifrcos fo. PUscHT ATO hon Au bicanda: fluxio enim ad affeilam partem mAJor exettaretur,dolorá, redderetur acerbior.
LIII. Praevacuandu igitur corp? vene feciione fi nibil obffitevis. Li1V.
Parva autem obf'acula n0 vehementer curanda: Legimus
enim Rhafem in decrepitis venam fecuiffe, ac Avenzaar filia J&o 3 rimo fé utiliter venam Jfécut/fe commemorat, L V. Gravis inter Medicos e$] controver[ia ,qualifnam vena tfe" cari debeat: Cum vero Hüppoc.dicat.lib.de nat.hom. Sanguis procul é loci qui dolent, mittendus esl, e Avenz.aar cap. de Pleuritide, Ci Mefue boc c4p. C" omnes DD. autiqui feripfeYunt, quód in pletbora magna(e fluente materia, revulfo fit fctenda per partes lonotzquas, fluxa vero per propmquas dertvanda,revullioug efje factendam per faphenea fectionem, derivattone aut per axillari affecti lateris incifiong f'atuim?. LV. Perpetuum autem non ffatuo, venam ejufdem lateris fe*

candam e[Je: Nam ubi vehementer irruat ftuxio, aut in cor. pore toto ad[it redundantia cum debilitate viria, tum ad par tes qua maximé longinqua funt,divertere oportet ,atq, magis in adverfum trahere, fervatarettitudine.que fecundu unam differentiam oppofitianis fraz.
LVII.
Fiat autem vene feéhto etiam media nocle ita occafione d; tante: perpicien minatur tum febrisaeuta ,tum refhiratio ampedita,tum dolor acerbius.
ELIlX.
Partitis autem vicibus fi vires fint debiles, c pletbora ma.
xima ad/it,aperienda efl vena. L 1X.
Poi? quartum autem diem[auguts mitti nom. debet, quod eo tempore[Dutz pleruma, multiplicara incipiat,quod fanguiatà mifit impedsretnifimaona admodum plenitudo foret.
Sanguifuga etiam apponuntur, cum vena non apparent, idi, pottfimwm in pueris, cauded, eors ab[cinduntur, ut plus fanguinis proliciant,certiorá, poft e[fe medieus de quantitate fanguinis exfuéia.
LXI.
Sanguinis autem detrabendi quantitatem doloris condiHo,corporis babitus C aumi tempus indicabunt. LXII. 3. Praparantibus. Preparatur materia frupo violarg, Jujubarumycapill. vener.addendo Sacchar."vtol. melius enim utum educit, poffea etiamparum mellis addemus. LXIII. Syrupus quog, Giyeirrhize ctt aqua bordei exhiberi poteff. LXIV.
Decotium bordei;vialarum, Glycirrbiza,jujubar.Sebeffen. Card.benedict. Syrupis dites adaliti ad[itin vemittendum,ad detergendum Qr éncidendunnpraffans e5i poss.
$4 Va

ity.
4. Vacuantibus. Pyrgans medicamentum ante féptim& lucem ne inbibeatur crifis velejus fanificatia, deinde neinulibeantur fDuta, que omniratione promoveuda funt ,offerendum non eit.
LXVI.
Porro ne feptimo quidem peratlo die admittendum deje&orium pharmacum, fécorpus fit admodum extenuatum febrisá, fuerit vehemens: magts enin coliquabit corpus, quam, bumorem ex loco affeíto educet.
LXVII.
Hipp. boc in afféciu pharmaca precipua effe credidit Elleborum nter. aut Peplion. Galen. ver) bieram Diacoloch, qua Elleborum nom. Scammonium vel peplion recipit.
LXIIX.
Recentiores autem Medici levioribus inventis, veteri phar maca prudenter reliquerunt. Contingit enira inde virtutem multum debilitari:[anguis preterea magis ut fInat bujufmoe di medicamentis irritatur.
LXIX.
Siautema catarrbomalu oriatur,aut fi verfus bypocbondria dolor vergat,aut[iim inteffimts aut vventrieslo,alisá, pav tibus vicints coptansbumorum, à quibus materia incremenzum fumere pofstt, fubfiflere intelligamus, comvenienti lenien» ze Medicamento ha partes exonoranda..
Lxx. Quod fi incagnita egrí natura eH, civ pharmaco uti decet, medicamentum eligendum tum qualitate tum quantitate» mediumne velnon purgesyvelfupra modum vacues.
EXXI.
4. Facultatibus fputum,quz via eftaccommodati(fimaut materia pleuritidis educatur. Cazeria qua in thoracem eh pulmonem ex[fudat medicamenti eam facilem B 23

€ fluidam[i opus efl,reddentibus,omni tempore d omni diei bora,ad exfputtionem preparanda Qj evacuanda. LXXII.
Quod aliqui ut praflare pofant, flc difftnguunt z[f humor án thorace fit cva]fis, debet infcidi, fi vero tenus, incr affari, ne atri cedens in thoraceremaneat: Sed errant: Quia etfi allud verum[it in bumore,qui deffallans à capite i a[beris pul. guonts AYterus vectpitur,im pleuritide IAmen falfum eil, inea enim cum humar ex cavttate pectoris debeat afperas pulmants AYtEY IAS ingrediper poros membranae pulmonem ambtenaLis, attentantia medicamenta femper defiderantur, quad ele gantifume docet Galenus 13.Metha&.
LXXILI.
cMedicamenta autem bac attenuantia lambendo eb fapino egroto, fenfim funt deglutienda, ut afferam petant arterim.
LXTIYV. Iufiula etiam carnium fepius dentur idá, cum faccharo: optime enim[uta promovent. LXXYV.
Reliqua materia digeratur admotis fotibus,[acculi, linimentis, cataplaftnatis, ie. Quorum formulas quam-pturimas aptid practicos boc capite,umvenire potefi. i;
Hifce puto me cauffas, figna, prognoftica, curationis quoq; pleuritidis Ícopos principales paucis attigiffe. Faxit Deus ter opt. max. ut omnia noftra confilia& actiones, ad fui nominis gloriam,& noftram atq; proximi falutem dirigantur. Amen.
Fono UI