M
FORATIOZ
DE QVESTIONE, 5
Vulior ne fit ciuitati, quiimultos (4 efficit idoneos guber nade Reipub. quam qui ipfe eandem recle
guber nat?
Habítai in inclyta Bafiltenfi
' Academía A VINCENTIO: PRALLO Hamburgenfe, LILI.calend. Februarias, Anno. Salutis bumana M. D. LXXVil.
Ad calcem adiecta funt 1 hefes de STORGIS PHYSICIS; abeode VII. cal. Februar. püblice inibi difputatee.
VD
B SLL E RE, xcudebant Ós& Leonardus Oftenij, Fr.
$ D A D x E a E: : ns S S e
E onmium
"7
MEHR AA
XS

BARTOLDO PRAI. Lo,crivyi HaMBvnGENsi, FRATRI$VO DILECTISS. $& p D.
PSA tomperior/Bartol E» de frater germane, erii zs/ Lad Lremrs Jaiis, cap. TO. Jcro. Dómine, quod non eft bonnnis *UI4 ElU5 nec e$t euiyr, diri, gere rejfs faos-Quo diclo affirmat Propheta,ng poffe Im Yocatione,quá Via dicit, pofpa omnia pericula e9* euentus, nec effe facce[Tas im noftra poteflate s effe ijeper, Deo non adiuua:e, mfelice quamcunq, cubernationem:arte dAn-. te yate Regio, PÍal.277.N Tt Domui nus edificauerst domum, inuanun la borant qui edificant earn. e ipfomet: no[iro daluatore, loan. 3 2N6 poteft fe»... bibomo fémere quicquam, ifi datum

4 EPISTOLA fit ei de celo. Firme orte fant^voces ille Sapientum, etiam apud Ethnicos:
Omnia funt hominü tenui pédétia filo; Et fubito cafu, qu& ualuére,ruunt.
eNefciss quid feris*vefper^yebat.
rox al e rofo EA nb gd Xo GO" dingsr, lo Multa caduntinter calicem; fupres
ma$ labra.
Ehnc triftis illa querimonia eloquene niftmi C iceronisO' me nunquam fe pienieeo alia id genus infinita. AMtul ta enim font admodum triflia errata,
«virorum etiam fapiétummuleri, áccidunt lapfws,qui difficultates parrunt, bumanis con[ilijs inextricabiles. tefles font cim"veteres biftoria, Pompeij, druti, Antonij, Ache regii, Sauli, eo aliorum:tum recétes,AC no[tra etiam num«tate. facla. Egomet de meipfo affirmare po[Jum eo debeo, me ab ipfa manna, quoad memoria a[Jequor, ci
mirabi

NVNCVPATORIA$ mirabiliter à Domino duclu, diumaq, prowdentia benigniféime femper efJe prorectum,ut optimo Iure cum patriarcha lacob, Dei ac potra no fri cele» is immen[am admirans clemetiam, exclame AMinor[um Domine omnib. mifcrationibus tuis. tum«vero cona» tus ac rntentiones vocationis mes, lo r alium atq, intenderam, utplurimá exitum e[fe forta. Po[[en borum,ni epiftolij modum excedere,[ingála exe la recitare.Diuina igitur oraculis e— doélus,dile&life preceptor monitis ob fequens.atq, expertétia comonefaétus, €7 exeplis liora, qui WoAvcpayuogugue pene Jepiw graues dederüt, me à pri mis[latim annisquantum cius m hac nature noftre deprauatrone fieri potuit, parére a[[aefeci exbortationr Da widice, Pfal.37.C ommenda Deo yia 4 3 tuam,

L EPISTOLA"
tuam, eo[pera ineo, e7 rpfe faciem cerufe ivi persa 45, quo cda Domino dirigatur greffus SM mis,€«via efus e iu ut eodem m loco; paulo posta a[fc erit tde lem Rege^yátes. conti— neos,"e cium meisata 1 alijs oxmmibus, qui m«« fant cure Dpendati, mtra li mites cc fcpta vocatione eandem ta» men, ut fum"4 diligen üá manm dio, cumprimis«vero mp: loraztone d um av xiij omnes eg[mguli gain mur ,mibr C AME Luis, quos fa miliarier affari me conuemt,pro yi yii f: Astor, IMXte qao fav perele£n MCHA en a(d fA$ vat lw négpset, ac fe gd vero imtbi veuoco rnanemoriam paiernum ac ft mme pium RT renerenar virt, D. Mti ni Lutheri, qucm Dus op MHAXDL p ilpener, " clen.nuf. pae nofler celeflis,
fas Wueravus
MINER CUNEO LEMMA edi

NVNRÉVPATOR!A. 7? wiferacus fortem generis humani a— Aliquot iam féculis burnanarum tra ditionum profundi tenebris immer^ fi» repurgatorem I Ecclefie,ac infJiauratorem Propheticorum Apoflolicorum 4 oraculorá, nouifsimis hifce: Mii, nobis dedit atq, donauts qui alicubi fic inquit: Faciam quod in nobis e[l, et-otamur medijs à Dco conceffis,nec rentemus Deum prafum pitone.aut ignauta, fed maneamm im noftra fancti one cg faaamus officiit, eo euentum Do permittamus. Cur fideliffrima admonittont, verbo: diuno confone, 0 vtinam"Uncuerfi eos fngali, omni animorum contentione, in vocatione quifa, fua obedire annt teremur: Certo certius mius effet via rum, contentionum atq, perturbatio nuimjin:oia foarctate bumana.
AA His

€ EPISTOLA
Hi ratiombus e9* ego motus, yo canti me Domno, ducentis, Bafileam (vt precedentes. hec tempora«vita mee annos 1n prafentia mittam) atq, occupatiombus rypograpbicis negoci— ofiffimis,cea n profcenio ac diribito— rio, Ad quatwordécim ufq, annos exer» centi,( fiquidem và wsdiscera unbmsru) lubens,^vt debus, parüireuocantid 4€ mittenti in vineam[uam, omnibus
modu mibi duxi parendum. Exft enim ^: meome modulo ac pede metiens, re— CP Ebfime nórim, quàm ineptus fim ad boc tantum munus, ead, propter cum AMofe, leremra, lona, alijs,licet ne ex trema. quidem nota his accenfendus, principio tam arduam proumaá fab terfugertm:non tamen tgnarus, Domi
ni e[e negocium, quod in Ecclefia fua
peragitur nec fufficientes nos e[Je, co
guare
A
itio
e E

MENS apR.
€
Án P— - z
X
K*
NVNCVPATORIA,* gitare aliquid à nobis, quafi ex nobi, fed fnfficientiam noftram effe ex Deo, qui et 1doneos nos facit mm[lros no— si Teflamenti, vt loquitur Apoftolus 2. Corint.3.rmtrepidé, verum fimplici ac fdeh corde,ad tatum mini[terium legitima"yocattom obtéperare baudquaquam detre£laui/Unà boc à Domino,mittente e9* extrudente opera rios in aam«uineam, deuoto peclore oro,ne labor meus fit inams in Domi no, fm, onion inése ad Jacrofancli fe nomini gloria, Ecclefie edificatione, atd, 4d proximi, meum, ac meorum, commodum, falute, eo emolumentá,
Quam mea"yita ac morum va tionem, rut e tibi. frater germane ac dilecliféime, probem, fraterno animo smitto ad te. orationem àme habitam in celeberrima noftra Bafllienfi Aca
A s denia,

15*O ÉPISTOLA demia, cám adipifcerer fecundi lau. eam philofophicam,quam Magrftsrium«vulgus"vocatadiuntlis Thefi eft-. bas de dior qu ph yf ci ibide ante publicam promotione àmepullce I5 putacis.Quo quidem a[piraui,n n9 fafta quoptam.arrogantidác, Vert din^y bie bonos mibi calcaris mflar effet,^ve ehe. pi ni Vitulus ad liberalia Lfludra 4— lacriter perfe quenda placide fonenda, «iq, omni anmifu promouendas ita [Àen, ut fun Thbeologüe Jaerofantia bonos ilibarus referuetur quà vera Pbilofo ophra omm tempore, eg in ho dieémum^vfo, dem, domina agzofcit, eid: má, lebenofé mé famulatur. Pra térea yt hone[lffumo boc título deco rAtus, maiore cum autoritate vnuncri iniuncio pr&e[fem. Quamobrem, Bartolde frater;ac

NYNCVPATÓRIÁA— "tie à memumis quidem lindmfger"-0fraterna mente porrectum.( etemm yepirip foods igo) animo hilari ee» fra terno: atq, me cum mels amare, am-. qieher promowere,cuti faci, perge mutuum à me,quouis momento, eoe cum fienore expeclans.Deus demenunus Ecclefie fee vufera eo affi" &e,in nouifs.bifce diebus ante mundi confummationetm, que tAmiam imminere yidetur, bemgné mereatur, erdé propitiu baleyonra decetero lar; gatum, propulfet clementer ab ca)jrá nid bo[lin fm verbis fies, thier nos ac pofleros noftros Ecclefiam coligat: nos tmfuper organa falutaria, ac viua Ecclefia fue membra, per€ propter dilcéla[aum filum, Dominu noftra^ Tefam Chriftum, efficere eo confer ware dignetur: id que omne ad druini

t
fg
E. 77 nori bonore, Eccles à Con»
c fermanomem, atq ad noftram, nàfhrorim."ac proxim noftri cum cor pons, dum amme falutem ee proeritatim. Domini ac Der noftriCre atorà,"Redemptoris ac Santi lficatoris, Unis et trinpaterne. clemetie 4c proteBliom Háburgum, laudaufs. noflrá parriam, cum bonis omnibus,
* acte"f coniugem honefüfs. exopta
tifsmos liberos, mutui amoris pigno ra,totamá, noftra familiam comendo: qui patrie dulafci imam pacem,imcorruptum"verbi fui facrofan&tiufum,ac legitimam. Sacramentorum diflibutionem(quibus falutaribus bonis an— nos plu minus quinquaginta floruit, flor et jn bunc"ya, diem,florebitá, diuina fauéte junanted, gratia, mp pofle rum) tibi atq tui[cfi
I"A UD cox

IAMNADERDADUNEM REC Mut
NYNCVPATORIA profperem^yocationis fucceffurm, diui namá, fuam benedi&lionem clemenujffime impertire dignetur: AmenBa, file'Rauracorum, 1 s.cal.Aprilis, Ame no jalutis noflre w.. D. LXX VII.
:(Tuiactuorum
ftudiofifs.
Vincentius Prallus.. Hamburgenfis,frater germanus,

SNaziAWebyins €:$ diclo] G-, 3dlcy i iie, e fire Kou ditelér Qider ixíe WórG",

ORATIO DE, 1^ QVAESTIONE, m
Virum ciuitati fit vtilior,qui mulas efficit idanzos guberganda Reipubl. "^ quàm qui ipf? candem recfe gubernat
zs VANOVAM milifemper, ;Q Magnifice D. Re&or, reuel ZAR rendifs. excellétifs.do fs. i m9 fpedatifsimid; uiri, Dii, Patres, ac Preeceptorces, omnibus modis honorídi;atq; Scudiofi optimi,frequés confpe&us ueiter multó iucüdifsimus, hicautélocus Academicus, uered ZeaBetrvógieo virtutum& eruditionis nuncu patus,ad dicendum ornatifsimus eft ui fusrtamen hoc aditu laudis, qui femperoptimo cuiq;,ueftra fingulari equitate ac benignitate maxime patuit, no mea me uoluntas fola,fed mese uitze rationes;ftaim initio càm primum pBafi]eam, urbem uere Regiam, fuafi bo nórit,perueni, fufceptae prohibuerunt? Etenim cótinub,cüm huc propitia Pro». uidentia appellerem,typographicze oc-| cupationes occupatifsima, nec minus támen

Lr. tamen utiles ac neceffariz(de quo, uita ac ualetudine fuperftite,aclargiéteDeo opt. max. paulo plus ocij liberalis, aliquando libebit nónulla commenta) me totum fibi quodammodo man cipa rüt, meo quodá fato, ob rerü mearütepuitaté, per quas nó licuit do&rinze ftu dia&/rvyàr ccepta perfequi.In quo quid&é uite genere totos quatuordecim annos & ultrà, contriui:non tamen, uti fpero,. (fed abfit di&o inuidia) citra Reipub.li- terari fru&um qualemcunq;,& ufum, minime, fperojilliberalem.Donectandem, uolente iubente Diuina clemétia, hifce curis folutus, multó maius& grauius mihiiniun&um eft onus,in Dorniui uidelicet uinea laborandi. Cüm uerb.
ex hoc loco, intanta do&ífs. felec&if-:
fimorüd;uirorü corona dicété oporteat: tería, politayac elegáti oratione inftrue &um prodire;sego ueró,genij ingenijds mei minimé ignarus,in me agnofcà cü ingeniü obtufum,& memoriàlabilem, tum orationis genusimpolitum,& nefcio quo fitu barbaried; óbfitum:im pudens forfan alicui rerum minus perito uidebor,quíhuc ueniam peroraturus, Atucítra, Viri ornatifsimi,Domini,Preceptores

dn NENNEN m a. eer E NE. E Eae eae TI M————
17 €eptores atq; Patres colendifs. fretus ,"equanimitate ac beneuolentiajqua ans -teme alios benigne fzpius: audiuiftis; -optimam concipio fpem; riec me,quali *cung; mexoratiunculahac uice explo-) - fum exibilatum d; iri. Quse ne mefpes NU -fallatjquàmpofiumacdebeo,reueren-/ ter& fübmifse omnes uos& fingulos : oro,obíecrojobteltor.Quodfiimpetra"uero(obtenturum autem me,tam mihi elt perfüafüm quàm quod perfuafísimum) dabo fideliter opevam uicifsim, 'ne beneuolis'uettris auribusodiofi;aut parüm utilis. Problemas vizf2)/ea, ui- dearabufus; fed rem ipfam,qua potero, :péragam breuitate ac peripicuicate, "Fhemaigituripfum,illultre fan, 2«wc Meraiw,quod mihi;dignis.D. Promotor, Vir claris; ac Prceptorhonorande, e» nodandum proponis, eft huiufmodi: Sil de ciuilaii ntilior, qui multos efjfcit idoneos eubernanda Retpsb quam ^ m N;: qui ipfe eadem vecf? onbermai? Qustio ardua eftjimó máxima, exipfis Politicis defumpta;de qua uere dixeris,quod za gouaaféusvor affirmare folemus: etveucAn ve HAC:dc qua de étiam ipfu m De mottheri aut Ciceroiiem,urc hi irum rerum peri B tifsimos,

enisi RE ifsimos, unà mecum audire differetes, exoptare uidemini, AcÓ utinam fcopulum huncProblematiéum, excelfum&
preacutum, diffugiendi copia mihidare
tur;acalij, me magis ingeniofo'& exer-ítato, nadushic iniungeretur diffolué:dus. Quoquo enim uerfümipclinem, video periculis&opinionujin. falebris - omnia plena. Si pronünciáro contra fedentes adrerum gubernacula, acre&é ,Refpub.adminiftiátes, js ds pofteriores dedero partes; uerendum mihi,ne reus - videarfiert criminislasfz maieftatis.Sin alteri parti fauero, acin aduerfam huic pedibus iero fententiam;uidebor piacu Jum cómittere, qui recedáin hac dubia quaftione à Socratis Athénienfis, qui ipfius etiam Apollinis oraculo fapien:tifsimus eft iudicatus, fententia& proaunciato, Verhm cünihec milii nunc
fitprouincia demádata;& difcipuli fit, | Preceptorumiuffui parére;ac effe obfe^ 'quentem ,ac iadicium erudito vv Zia] deferre: age, qua fententia uero magis
,confona uideatur( amicus enim Plato, amicus Socrates jamicior ipfa' Veritas)
paucis explicabo.-Vules effe utrofq;, .-.«üm Magiftratus erdinatiodic diuinajex 73:- tra
di: ao p. Men cedi as lee dS um m Bbh had va? PTÀÁ Alubed; jemd Ud ambo o Emel uà Pan"i fra Pi

1
E omnem cóntrouerfiam T de quo - Mliàs agitur prolixius. Thema noftrum querit, utri fintpotiores,Re&e ne Refpub.adminiftrátes,an uero ij,quiin hoc toti incübürut quàm plurimos ad Rerü pub.gubernaculadigné MUR da, ftia do&nna& infiitutione,nullis parcédo laboribusjidoneos& aptos reddat. Libert,& cum waj/«zie quadam decerno; lógs effe ciuitatibus utiltores, qui nulli parcüzlabori, fed omnem mouétlapidem,quo multos,qui cum dignitate&
bono publico Rebus prefint publicis,
informét,quàm ipfofmethos,quiipfi fe
liciter& prudenter gubernant DONEC
'áutemitafentia;his moueor rationibus.
Quid enim,utbocprimb moneam, humano more loquendo,'extrafücrofan"&am noftram Theologiam, Socrate divinius? quitefte Cicerone, lib.2. de Orat.omniu eruditorum teflimonio,totiüisd; iudicio Crzciz, cam puidentia,& acumine,& uenuftate,& fubrilitarestü uero eloquentia, uarietate, copia, quam fe cunq; inpartem dediffet, facile omniü fuitprinceps. Hicidem Socrates à quodam interrogatus, Curipfe non adminiftrarét Repub. cüm adminiftráB z di ra»

10 di ratione optimi fcire? refpodit, Eum, ciuitati eife utiliorem,qui multos effice retidoneos gubernádz Reipub.quàm, quiipfe eandem rect? gubernatet. refexente Def. Erafmo, Apophtheg.fuorum Lb... Eti autem, fecundum re&? phiJofophátium Axioma, perito artifici, perfpicue aliquid aileuerati in fua arte c:edídum eft, cüm ipfi demóftratione nontenemus; quia artífex uiditaut demonftrationem ipfam,aut rationem p« babilem,curita indicaret:tamen quia in Philofophia;autoritas inter locos infeTiores eft,& poftponenda demonítrationi,quód& peritifsimi quig; nonunqualabi falli'ue pofsint,&,quod uulgo perhibent,; — Quaadoq; bonu dormitat Homerus, quz,eit nature noftre poft lapfum imbecillitas; cüm in do&rina Ecclefize longe fecus fit, ubtautoritas diuina oimnibus rationibus et demoftratiolbus humanis indubitanter eft praeferenda: uideamus& alias huius noftre fententiz rationes. Áccum primis pro nobis facere uidetur, quod Ariitoteles Polit. Jib.j. hominem appellat«oA cTIMOD ITA aga nomioe Eft autem HOL/UVIBOg RÀ OMIT :, né,

m 12 O« us da: 3103 Dis lit. DA TL
1 09,
2bo6t sé, quitit ipfead fouendam fuo exem plo focietatem- hominum, pacemqyes $régié comparatus eft; iceiufdé souris autor& prémnionftrator eítalijsquoqs:
Add; t& fideli ih ftitutione, tumilluftries
xéplo uite fue przftat.Vndeperelepás boceft Ciceronis, lib.j, Offic;quod ex Platonis epiftola».ad Archytam Tarefinum citát: Non nobis folum natifumissortüs qd; noftri partem pazria teure dicat, partem parentes, parcem amici; Bonumitemipfarh quo eft coómunius; eo diuinius:utloquitur Ariftoc:):Ethic. Nicomach.moxà principiozQuie cüm ità fint fuggerente ipfametavoftra ratioz ne: cui quelo nó eft manifeftum; multo! effe códucibiliores ciuitatibus;qurhioc manibus pédibus, noctesd;&:dies coz hantur,üttionünum modb& alcerumg fed plurimos, qui tanto fintoneriferüe dó,aptós éfhiciát, quàmipfos Rerüpub. adminiftratores.Fxemple.eft(fi maxi mo;imobitfiiito;licet cantpouere mini ma) Deüs opt max. culus proprietas Tizc eftiifépárabilis;utbonus fitfuáqs bonitateni'nemintinuideattitant qua €unq; boná habemus, ea diuini partiéipauohne" bogitatis'pofsideamuso;: V B 3 uia

SM 22. Quiaueró utilitatis fpecieín Repub.fa-. pifsime peccatur, ut prudenter monet Cicero:expendendum, qua utilitatis——| nomine comprehendantur.déferxeóze-| eepéva, inquit Arft.lib.s, Ethic.4tzes yita aotayllio vi Lidlori,& lib.).Rhetor.Vrilia exiftimantur, quibus retineturincolu«. mitas ciuitatis. Quibusaddo, quàd., qua: maioris. boni efficientia funt, ea maiora funt bona. hoc enim matoris boninatura poftulat,ut maius conficiat. bonum;proutidem Arifl.aitcodem lib. Reéip.zeadipsopten 550550000 iij dlucatoz uen evo bdo mda, otpti"g^. tefte eodem, lib.s.Ethic.Nicom.Ex qui bus eftuidere, càm per Magiftratü, qui.| cufloseftlegum,imoó(ut'Theologislo-.' | qui uifagi eft) utriufq; tabule Decalogifecundaribpoft Dcum retineaturine columitas cinítatis, pezutilem effe Mae M giftratuminbac uita; poflhabins Ana-—| baptillaru m, e/ayxíav, uitze.tranquillitatid; hominum pernitiofam probatium,| deliiamentis, quod omnes boni& pi), quicunq; mentis funtfanioris,cum ma xima gratiarum actione agnofcunt,& depreedicant. Hicueró Magius ut
ree fehabeat, tandsdPíuffüciatmole-——

c ftijs,queiuri cuiuis dicüdo affatim fuh. repuift, certe adminiculoindigetlegü, cüm ciuiliüm& pontificiarum, à piecate Chriliaiiá non abliorrentium, tü mu nicipalium;q:eindefeffa opera, ftudio, & cónfilio attótüni peritorum&prude
tumfünt conftitutzé. Quib.fraccefferit^ libetalis aliqua& fidelis inftitütioytm
dentum peramana éxoritür&ezeis& té
peratüra ftudiorum, morum, confilio- rum;&acionum uiti ciuilis. qua-dé
Ouidius:. a6 Es 355, Adde, quà ingenuas didiciffe fidelisey artes, tU7"ENfollit wores,uecfinit effe feros.——
Et fans fi resipfá rectalance eeftimetur,
cogimur fateri omnes, ipfanos conuia
cente omnium tempor( hiftoriajpfad; adeb experientia communi,longe plus
cótülifleRebufp.Legülatores et Philo-^
fophos,qlegib.ferédis occupatifuére,'
omiiedydedéfrütoóperá,quonatürearca^ 5 é z
nis, quátü infitimitas liecnature noftre fert déprauate, periefligatis ih omnis
generis ftatu ac conditioné.Oeconomi;
ca; Éthica,& Politica, rede& iufte üità^ heeétranfigeretur, Agnoüerufithoc o-.: mnibus feculis,qui tolerabili falté prediti fueruntiudicio, gratá mente,& ülem i07 Br Wwensdrb,
Hi

tr. Achilles(ut ex plurimis panca adducam exempla) quointet Grecos uix fuicuiziGcarmorum laude;& confilio maior,Phcnicé fuum préeceptorem,ab Agameninone ad fe legatum miflum, adeótra&athonorificejutéei& dimidiü zegnifuideferar,& dimidio honoris fvi frui uclit. ut teftatur Homerus 9. Ihad, Quid Alexandrumillum Magnum có-; memorem?quiinterrogatus, Vtrü maa:: gis defideraret patrem Philippum, am^ Arifto:eleni preceptorem? Mágíftrum, inquit.ille enim,uteffem;hic autem ,ut praeclare intitutus effem;autor fuit.referete Antonioin Meliffa;& Maximo, 23,Sermone. M. Tullius Cicero quàm fuerit piuserga A. Licinium Archiam,. poetam Antiochenum ,; praeceptorem fuumi,patetex orationequiá pro eo ljabuit; ut ciuem Heraclienleni,atqj àdeó. Romanum:quoqg; oftenderet:& quam-: uis:ciuis non eflet, dignum tamen, qui propter uirtutes ciuitate donetur. O£tauius Auguftus;cüm poft ui&ü.An-. tonium' cum.Cleopatra multas;boftiü: urbes;expugnaffet, Alexandrinis tàámé, pepercit, cum alias ob caufas,tum pro-, pter Árriumphilofophum, cuius ópera in

in-Philofophie ftudio plurimü effetufus,. Dion Niceusin Augufto.... Dies mede-: ficiet, ueftrad; benignitatein aufcultan-, do. abuti, merito. uidear, fi huiufmodi.
exemplis diutius immorari uclum.. Accedoitaq; adzxeyuerexls orationis mee
artetn: quam ut priorem jllam z«ea-,
x79, paucls,& fecundü parosmiam ueterem, jealigspop ws cudígseov pertexere, animus eft. Nihil fan? me mouet, qubd Cicero, à Platonis fententia diffenties,. exiftimantis ,. philofophos, quiin ueri inueftigatione uerfantur, iuftos effe, iudicat eofdem fplendidius. melins; fa-,
cere fi non.coadi, fed uoluntate ad Repub. utilitatis comunis caufa accedant: propterea quód idiuftum fit,quod re&& fiti ficuoluntarium: Deferuntinquies, uitz focietatem ,.qui nihil conferunt in Rempub. ftudij, nihiloperum, nihil facultatum, Quinimo hocipfum pro me facere aio; colligod;, Philofophos, non theoricos inodo, fed&, acpotií(simum practicos, omne ftudium, laborem, operam, conferentes, atgyhuc, ceuad unicum fibi propofitum fcopá collineantes,qub ex ipforum gymnafijs,ueluüex equo Troiano(id quod de IfocraB5"uu

26
tis fchola di&itabatur) pfurimiad Rerü-..
pub. gübérnáculdprodeat;ác quafi ma"
xu Dei, inprofcenium uite humana te gus LEE: e ERDERIYAR I4. CASS s & ciuilis gübernatioris produ&i, bono
publico itiferniant, non niodo ion de- ferere uite foa etáterifed etmulto plus
ipfis Magitssbus aduitze cómmunis :ranquillitat:;: niftrandamq: iufticiam,eofdém numero plarimos informando, cónferre.Ete-'
niminfiuscufüm& Rnem Schole,potifsimim nérb Academic, principibfun'
datz funtjatq;inftitite,ut ex his,ceu ex
diuite péenuac Cópis cornu,ad omnis' generis uite munia ríte obeundajapti,' idonei,& uelurexcülpti, cinires effla-: girátdeprómeretur, Necuulgimoror
prémdicum ,fibi planifsime perfuüadefitis,' ütCorporis labores animi la-:
boribus maiores, fic& qua córporis fiüntfüdore& opera, longs pracellere, wühoraq; effe;$, dü:é ingenij uiribus fefe e RrUteanane Chro enint: ànimus, ütfüpremus, in homineeenézuà; Tittator, corpore, fiultis modis ignobiliore eft preftantior atq; ab hoc,
gulromnuis genetisbonorum;intotum|
eu à à
tatem cónferuandam,, admi-;
|.
-—

M. || reliquum.«orpus dimánant.:tanto maa. 1 iores duco,utiliores,acconducibiliorea
operas& labores,quibus més,& fácul.. tas illain homine. ratiocinatrx, eftoccupata.Multà minus reformido,ne háe.. mca fententia. quaeosquihocunümo Juntur, ut.quàm plurimos Rebufpub... adminiftrandis idoneos. reddant, utili. ores pronuncio ipfis: gubernatoribus,.. crimen Ix(aj4naieftatisincumrá.Sienim|: beneficij dari obliuiíci quidem, decet, accepti antem perpetuá efle memoria; & gratiarum ea debet effe ratio,quà ucteres Graci, pulcherrimo hieroglyphi«o trium Charitum delineare uoiuerüt, quibus& peculiaria ac fignificantiain-| diderunt nomina,natu maximam,fecüdum Hefiodum in Theogonia;appellates ayAdilw, ideft honeftam,, quàd offi cia honefta effe debeant; mediam«eee euélw hoc eftletam.,Hilarem fiquidem: datoié diligit Deusstertiam /eMw gere minàántem, qnod probeneficio benefi- /.] [
1 cium fipreddendum,& quidem, ut ille |€8Blb,ieossnisios toy qos a và TU iret od Aicp ote diubnou*
.easd; pinxerunt iuuenes uirgines tres, .tidentes, manib. implexis,foluta ac perbat lucida
2A uid

NA des, M massi Ci ie Oc cd DER GRE
28" Jicidauefte i quorüm oiminitiniiythoz lJógiam& explicationem eleganté pee texuit Sénecalib.r. de Benehic.& poft eum Cel. Aüg.Curio Hieroglyphie.fuoP ràmlibro prioré:fijinqtam,in frátijs re | fefendis; 1pfà di&ante natura& s quiz taté, rátio obferuari débet:£erte uiri pra deütes, qiiosDeus optimaxiad fumm4 serum faftipià eüexit quos étiam Elo» bimjd'eftDeori dignatur omine Pfal £z gratiatililiis ágnofect ee Ga quie busbeénéhiuz ácceperunt."Pátentibus enim& Przceptoribus;ffinquitille,
nunquam zqümalens& paf precium i [ poteit referri Atq; exóptandtimi fane l l effet;fi quid pia poffunt('ut certeinania| ii minime fünt) uota, cum feinipéf, i pre2 1 j fertim in'hac poftrémià& delira mündi j |'fene&ajin qua antiquus illé ferpens,fu: i ] üm iamiéittiminere prafertifcens dez 1 Tüinatüthi füem] fuil mainfigis permi- 1 | fcec;& hibil'noh qubd ele&orirpotif- 1 | fimim falutidetimetofim effé quest, 1 Sntentátum relitiquit;at ij; quibus con l| credi funt fafces gubernationis; nie"|
| mores beneficiorum, quz iphs& prae| üt funt et pra ftátur indies, cumá pre|"ceptoribus mutis;qüos prifteruri pru£^»
dentum

24 dentum monumenta libris cóprehens fa dico, tum priftandifs, uirorü in quáiis dignifs. Facultate, uoce uiua;aliquo faltem loco effe finerent, fi non fuperiere, liberalia ftudia, eorum; profeffo1es& alumnos. Faxitds Deus opt.max, utfint Reges nutricij,& Regine riutriz ces, dilecte fue Ecclefie,& caftie uereds Philofophia;qua facrofan ca. T heologie lubens ancillatur. quemadmodum idem Dominus Deus nofter precipit& promitutEfa. 49. Hicfi quidem erit fta|'mms omnium pulcherrimus, ubi paftor | Jairus& Centurio capitaneus ciuitatis 1 Capernaum, Chrifto Dómino fuerint | amid.: ficuti aliquoties praftaniifs. ui^ | rum ,.de optimis ftudijs praeclare menium, D. Philippá Melanchthon&, Dominum ac Praeceptorem metim, grata animi fignificatione mihi commemorandum,recordor fummo lepóre, feftiuitate ac gratia, ut pleraq; omnia, recitantem, Cuius tamen Viri omnia di&a i fa&táue, hoc meo qualicunq;& balbu] tienti elogio, no ftatim albo calculo di gnáda,q a/visépx,ut Pythagore difcrpuli de fuo preceptore referebant; fed normeinfallibili, diuino uidelicet uerbo,ac "judicio
à—€—

20€
1" 290 i ben t "fudicio prioris EHI ettofths . mofuerit,céfeo fübijcienda, eatenusds
approbanda, reprobandáue, quatenus «umhac norma cofentiant, uel diffen. tiátab eademzd quod& D. Augüftiná feciffs legimus; fcimusd; ide de D.PhiJippo, quiipfius fuimus difcipuli; quód femper& übiq; uerz Ecclefiz, fiticere .ac cadidé itdicantis fefe fubmiferitiua
.«dicio atq: cénfurge. T NUN . Veruménimuero ut tádem receptui £anamus;& n0 nifi weganautar erftrin^ amis eaqua di Zexyéuv à nobis ditta f ex Socratis, omnium, uel ipfius etiá Apollinis teftimonio, fapiéctifsimi Audicatifentétia& pronunciato; ex bominatura, quod quo cómunius,hoc diuirius; ex utilitatis defcriptione; ex eo denig;,quàd hi quàm plurimis profint omnibus modis ltatuó, decerno,& cocludo,hos, quiin hoc elaborant; uc mul tos gubernádis Rebüfpub. idoneos cfficiat, ciuitatibus effe utiliores ipfiimer
.& 4^"^ Mor LI
qui reáe adminiftrant. Deus clemétifs. Pater Domiminoltri Iefu Chrifti,peret propier dile&um futtrn Filium, omnib: nobis& fingulis Spiritu fuo fan&o ad^ efíc dignetur; nosd; efficiat enin daft 2i ut

UE
3i-— ut quifq; pro ratione talenti, fibià Dos mino commifsi& traditi, ftrenue operetur,necignauiaidipfumin terram defodiat: cofilia& occupationes noftras, tum publicas, tum priuatas, dirigat ad noftram, noftrorü, atq; proximi noftri falutem& comodum; cumprimis aute ad facrofan&i fuinominis.gloriá.Quod
ut NN nobis preftet,deuoto ipfum
pecor8Precamur. DIXI

Euripides:
nox àp vapias(40$ ip GM, i d y aro^xà dt déAai]us ngotvsci Bsoi* mà và dlonnloy a] Bi PaeXEoOm"
qàyp dt cidlonrwp wógop veg fees,

RE
—LÓ
"Y N GER
SVBSEQVENTES DE STORGIS PHYSICIS Thefes,e Philofophize& Theo logia: Promptuario petítas, tue riconabitur ViNcEN TIVS PaArLvs Hamburgéfis,Saxo, inalma Bafilicfium Academia, Anno Salutís humana w«.». LXXV11, vi1, cafend. Febr. loco& hora confuetis: Prefide v. cx. 5. 5. loans. NP coLAO Srv»ano, aula medice Decano, ac Profeffore Orgam Aniflotelia fidel;feimo.
308 A

Á
is*".

ZEMYSV'M mihifitiniunáum 3 di, S257] guifs-Facultate Artiuntjin peri y^ toe publici teltimonij quod £2 Magrfterij lautéam uule5 uocare folent, ntarite publicumáctum,ez ruditse evégaiAeyins materia publice difputando exhibere:placuit, ex ameeniff. cam po Philofophie,hàc de Storgis Phy ficis materiár deligere, ded; eácü Stu(diofisiutienibus; placide coferresquód eius confideratio& iücundifsima fit, ec plurimarum; fimulàc optimarüni rera nos commorefaciat;necinconueniens noftre,quanipfófiténiur, Theólogica profefsionij/^^ 79^ Som iiq "/Qniauerb ómüis, qua'à ratione füfdl pitur de aliQiia teitftitutio, debet Ydea fihitione proficifcisut intelligatü£, quid fitid de quo difputatur:ut preclare fumi mus Eloquentie parens Cicero,:.O fc. nos infttuit hinc exorimateriaimpto' pofitam dedáécanius, m
Ar——4
(
C a 111, Ec
f

i o , e À T bi I t! ij!s
*[E YT dh y,* wt*: Éctamduplexfitdefüitiogaler&o^| 1 minís,rei altereuidendarfiprimà, qus f fit svgyáw eveiüp nominis ratio& defini tio. l1::
T f mtf
/ yepy)nomen eftnerbale;à preterito
»! »
medio?g«gya, uerbi sfgye: quód inter cca
*
tera,amo fignificat,& colo: diciturd; p« pri de naturali amore,& no facilé folu bili. segy?itaq; quod etymon uocis atr/ tinet, de finiri poteft; quàdfitamorfeu| beneuolentia naturalis, amorisd; affe &io:qualis eft parétum erga liberos.,&& D 6 uice uerfa,coniugum inter Íeíe, 8c...
;, An, huiufmodi s«yz pe&oribus; hu manisinát, non eftut in cotrouerfiam | uocemus; cüm huius manifeflifsime ie píathet experiétia nos couincatzacfen tiat unufquifq; noftrüm, in fuo ipfius corde, hüíufmodi erga fuas affe&ioné: qug Uluftre; citra contronerfiam, diui, ne erga nos evsegyias lymbolicü.argue
mentumeft.. 0 s.
Nequaquam enim Stoicis fubícribimus,qui nullos ineffeinobis affe&us uo' oq luerunt|
wp Mee qe&

to d P: M
1 le
' *
4 T en u$s: né: uie jut
biuo? 16|
9? 2 füerunt, fed eofdemafferüeruntopiniofíe quadditi ét animi mollicié conftare, ideod; rion cadere in hominem fapieniveémiutuidere eft apud Senecam in epis ftolis sd Lucilii, Ciceronem: in Tüfcülanis, 8é alios:fed potius Peripateticis affentimur;qüi áffirmiant; ingenitos eife illos nobis, ac negárponiin opinione aut poteftate noftra, chm fintnatue ráles:atque naturalia nemo plant tolle ye pófsit, licerex parte queat cohibere. Ad rei definitionem deuenien do, ut certum gogyáp qgvemáp genus: conftituatür,oboritur noua controuerfia:quibufdam ejas hafce noftras ad fecundam predicaméti Qualitatis fpecie, dunes uidelicet 32 adiuopiae pue mas: ahjs adter. tiam fpeciem eiufdem prodicamenti, S nempe af sgà na fi]mley aoésura, xcferen tibus. iy VIE. Etfi auté probabiliterin uttanqgs par tem difputari pofsit, malumus tamen loclocó& témpore,inter affe&us;lats. fümpto uocabulo, iepyde evrinss accen fere: conftituimusd, carindem hác des finitiohem: s C5 EI»

E EEEcr
78*t
Yrtgyo Qvoma el tus,diuinitüs infitus cordi humano,coaffe&us naturalis,]ici
"
gruens cumlege Dei: ut fitteftimoniü; parerngerga pos Dei noftri uoluntatis,.
diuinz clementic et bonitatis, fitds uin culum focietatis humana,:
5
Materia in qua, aut ézeeépuyop So gyp,.
[t corhominis,cuiille infunt: maxim?
ueró pars illa irrationalis, quam Zyrgop.
Medic dicunt, homini cü reliquis be^ flijs communis.:
Formam earundem conftituimus in ipfarummet effentia, qua homine, cui infunt,incitant ad fouendam Iem,erga quam propendet,& cuius refpe&u cofiderantur,
XII
Cauffa efficiens, Deus eft opt. max.
caufa uniuerfze naturc;et ordinis,ac bo. niin natura,.. XIi.. Fines funtduo potifsimüm, confide
xatione dignifsimi: quorum primus ac
principalis hic eft.
Infitz

Infit& furit diuinitis natare lumárie sopyst puémos, ut fintteftimonimm& cámonefa&io de amore Patris erga Fili, quo deaudituruox Patrié de coro: Hfc eít filius meus dile&us; quo dele&toz: Matth. 4,& 7.& erganos,quos Zyagérve
"espép v m aamacfo:utloquitur Apoftolus Ephef.:. cuius dile&ionis ipfemer Sal^iatorios admonet Toan4, Sic Deus dilexitmündum, ut filium fuum ünigenitum daret, utomnis qui crédicin eum,
' nog pereat, fed habeatuitam eternam, XxV. T
Ex hac eaavfgozia Dei noftri, quie fons eft& origototius noftrz falutis, cuiug nos si9y comonefaciüt, prománant hec éonfolationis plenífsima di!&aBfa. 49. Nüquid obliuifci poteft mulierinfantem fuum; utrion miléreatur filij uteri fuit& frilla oblita fuerit;ego ta men non obliuifcar tui. Écce, irmanj
"bus meis defcripfite: murituicoram ox culis meis femper. Matth.7. Quiseft ex:
^icbis homo qué fi petierit filius fuus panem, nunquidlapidem porrigetei? aut fi pifcem petierit, nunqütd ferpenté
'porriget cit Si ergouos, cümr fitis mali,
Bus C. 4 nóftis

4o
nóftis bona data dare filijs ueftris:quáto magis Pater uefter, qui in coelis eft, .dabitbona, petentibus fe? t.Ioan.s. Vis ete, qualem charitate dedit nobis Pa!) terquodflij Dei nominemur etfimus.
s.& aliaid. genus infinita,
»
i[Sunt etiam sepye«noftre, vinculum j V focietatis humane ut cümintolerabiN Jis alioquin fit, poft lapfum primorum
P noftrorum parentum, uitc humane mifceria,malorumd; llias,moleftia hec nonihil persgegyas eveaui fubleuetur.exem pligratia: In enutritione& educatione infantulorum, quantus labor, quanta snoleftia,quantum tediumt Verüm hec i omnia, quanta quum fuerint, à parenà tibus non monftrofis facilim? toleranturimà etiam fuperantur, mediante di uina gratia, qug fuo operi adeft. * XVII,
Sicuti autem cum Ariftotele, libr, z. Ethic.cap.s.agnoícimusin omnibus afÉc&ibis varo liy A yernjuo gd rà afrer:e0dem modo,in hac deprauatz noftr na ture corruptione,gemebundi fatemur, nobilifs. hiaíce sveyaclogifsim& à fua integritate recefsifle.cuius euidens eíl te-& ftimónium;

*
ftimonium spsetéripfam;dxperiertiá, inanté citatis-— EltasetMauby. i Heec; neris, arafocoziigeturin filijs Dey cim, Philofophorh fent&tiapiéita Xatione quantum eius poftJapín met reliquum,.&(indio, diligentiadfingulari; tum uezb, ec potifsimimn;, judicio Theologorum gratia segenierante ,d normadiuininerbi;quod manifeftifsiménos edocet, primumomninm diligendüeffe Denm ex toto corde.,cextota anima, ex totà méte, ex.omnibiis deniq; uiribus:honorandos deinde par&« tes, ac diligendum.;effe proximum ut noímetipíos;: i neosibz
Etqub preftátior eft natura, bócfunt segyü evengà tnagis ordinatesac praftao tiores."
Eftd; in parentibus multo imaiorin fobolem beneuolentia,ac seey« funtar dentiores,quàm fobolisin parétes.tnde perpulchre dicitur: Amordeícendit, nO afcendit. Qua omnia,ut do&i& pi] do&& pie colligunt, euidétifsime demonfiant immefitatem 4t egueunias
C s Dei

4i:-»
Dei noftiin genus humanum,ut fumes mi boninecalli deptatiatiótiobiioxij, ::Éffe&us gigyav gvemàp ftatuimtis fua. vifsimáillam recordationeinexhaüftze bonitatis diuinz,fummid; innós amoris; quonos jeftcío fna dignatur:iticüda item&.percommodam-inter nos cohuerfationé&zvaaslenp cim in fecündis vebiis;tüin'aduerfismaxime dero inter fratres Gcforores; in Chrifto Domino
i 1 noftro.gérmanos:quos iubetD.Paulus 1 IE gaudere cum gaudentibus,& cüm fle E n tibus llereeRomius,^o!| n Adiacentia, pulchram illam: éjuoviav, j um quam conciliant ha svey&tinter paren- I || tes& liberos, fratres& forores; Coniu- 1 E! ges,fanguineiun&os;&e^" xS D. »6 XXIII.
Cognata, ipfam uirtutü feriem, quz hinc, ceu ex riuulo aliquó deduci uidetut. C OXXIMT
Pugnantia,fünt/sepon ied oxi. In excefíu, nimius amorac propenfioin fuos. uerbi gratia,in Politicis; Praeferre incolumitáti patrie ,. falutem fuorum: id quod Dauid; interitum AbfolomiluLd gens,

dicum
t E
28 ; P.
h
4j gens,feciffe uideri poteft. in Theologi, €is; Cófeísioni diuini nominis anteferxe uxorem, liberos,&c.In defe&u,dsoe7i, deferere(nos, coruorü inftar,no red dere aPufemiem non a rirtaeyap,&c, XXV.
XTépyos ergo evzmasà Deo o pt.max.in natura humana conditas afferimus, ad €os quos diximus fines, Diis Deusac Pater nofter celeftis, omnis boniautor eaídem in nobis, per& propter Filiü, Spiritu fuo fan&o repurgare dignetur: ut faciátad facrofan&i fui nominis gloIiam:cedantad noftrum, noftrotüatq; proximi noftri commodü& emolume tum: fintinfuper fuse erganos bonita» fisac eiAavfeuariog perpetuum eveuézuvop, acueluti e$eayit: AMEN,
9€ES MONA AOTZA

q beocritus: doovíaee de ipiam law[uy oi pa qóv row
j é» M t agíeems mein an ajo git i ay repa ug putei,
GO EE E