—^
VOGRNIONEENSNEONR CONNU: ed GEM EA TRA UTS PER 25: iC 28 (ODE QVARTA£5 $5 PARTE SYMBOLI. APOSTO. Ki
& Ifi L1ci, Inuzsrs ANALYTICAELDE QVIBVS: a Roetele Marchicorum Badenfium, in ordi- Bm e^ narijs Diatribis,refpondeébunt, pietate r
(0& doctrina ornatifsimi viri,
OA AM. Paulus Cherlerus, S
e A AM. Huldrichus Racaus, D. loannes AMeledontus,; D. J/aacus Faclerus,
ti No
D Chilo Zytbander. i9 1e Prefide Iouaxusz IAcoso Gnaruazo, DU. 2. Corinth. rr. ECOE Libentiffimb oloriabor potius fuper infirmitatibus meis ,vt Ü inbalitet in me virtus Chrifhi, Quamobrem placeo mibi in ei anfirmitatibus, in contumelijsim necefütatibus jim perfeP, quutionibus,in Anxietatibus pro Chriffo.quum enim T infirmus um, tubc robusius fum. xS EUR B.A SIL.IE. A, DE £5 EXCVDEBAT LEONARDVS OSTEIN, ANO
Geo Anno M. D. LXXVII(ct23

DCASPARO HERVAGIO, V.D. ET
^ Pauxcisis Mancuioxis.Bapzusis zr. Hocnsrx genfis Confiliario;& Archigrammateo Rotelanz Eparchie,| amico integerrimo, S4» P."
N tibi Penelopes Telam,dudum videlicet promiffam, e vix tandem vi muyuoía
delineatam,poffrema partis$ymboli« Apoffolict,« Analyfin: quam cum retexere, Phaciopis exemplo,nou tantum quid à me féecundum. Scripturas dici, fed etiam quid oatti poffet,( quod in ipfis Difputationum TheologicAYMHI voks evsisoNoyious copio[rus oqnia cuo fà explicare imilitutum effet Jebféruandum cen[ui. Gratulari autem foleo Mar bicis Ecclefris(óén quibus me annis aliquot non[ime mediocri ffndio eis inferuiendi-verantem, bumanifiime babitum, magna cum-voluptate mea recordor) e Principis illuJfhriffimi ac vere Chrifliani,erga Ecclefas cy earum fidos Miniffros bofhitalitatem ,maguificentiam,benienitatem:Q* veitram duorum, Pre[idi inquam,viri ver? nobilis,D. Joan.Conradi ab Vlnis,Ci twam, ev ga docentium in Ecclefis ordinem,paternumplane ffudium c beneuolentiam.Tanta autem feliciorem effé reor, Inclytumnoflrum Principem,lofaphati cy Iofie piorum Regum veffiegs infiffemtem: quid vos duos, inter alios, babet x Abdia,qui Prophetas centu pauit, c» Abdemelechr, 7" lIeremia adfuit, exem« pla laudatifma féquentes, prouincia iftius Fparchas cy qubernatores füccenturiatos. Faxit Dominus Iefes, ut vnd cum Principe patrie patre diu füperflites, de Ecclefía c Repub; diu multumá, bene mereri pofitis.—«fd te vero, Cl. V. eolibentius bas Thefés mitto, quia inter alios praflates viros, te quoq, teflem babeo[ana docfrina, quam ut pridem apud vos ,ita nunc in Academia Bafilienfe,profitendam mihi e prabaeandam flatuo.Non gigno n2u4 dogmata»fed qua Lutherus, Bucerus, Melanchthon, ef alyj, SeripiMris eengánus tradiderunt ,ea Gy in Schola nosva, Cj apud vos in Theologicis Difpuzatiouibus ad Dei gloriam c fancforum inffaurationem, pro mediocritate mea repeta e profitcor. Voluit Deus(cui oratiam babeo) me non elfe avimapon vel Xrmovp, Ita, à Éuiouen ions nl voyene iut. abslinendum, pacemcum bonis. et docfis viris colendam,
subip erfaadens,«d civa Qy hac dy apud vos docenti, non dee[fe fide dignos teffes e arbitros(quorum grautffma tefHmonto dutvekg s nod m]u5 cocos yf qui| fuerint,confutari po[je nom dubito) valde letor. V'alein Domino. Bafilea.Idibus Mart, T. I Grynzus,

DISPVTATIO PRIMA; IN QVA
RESPONDEBIT OPTIMARVM Anrivyu— Mt MacisTzR D. Pavivs Cuznrznys, Ecdefiaftes Bintzheimienfis,
Credo fancTam catholicam Ecclefiam, Sancforum communionem,
I Cclefize uocabulum in diuinis Scripturís,aliàs Senatum politicam:A& i5. Si ES de rebus alijs requiritis,Z7sivrépso 2anjzíe émowüjzera.aliàs yeumás Ecclefiü uifibilé,in qua hypocrite bonis permifti degüt:.Cor.. Ecclefie Dei que eft Corinthi, aliàs deniq; uar, Ele&orü communione, fidelium Matrem(inuifibilem uulgo uo cant, quód eius ciues foli Deo exa&e noti Íint.z. Tim.z) fignificat.Eph.. Chriftus caputeft Ecclefiz., i1... DehacueraEcclefia difputaturi, afármamus eam effe VAVEYVUU t9 P nzÍoty. rou rónuy ip 3gayeis amoytyeauivup:; hoc eft,conuentü& Ecclefia primogenitorüin czlis de» fcriptorum:genus electum, regale facerdotium,gentem fan&tam,populum quiin lua crum acceísir, domum Dei, Ecclefiam Dei uiuentis, columnam& ftabilimentuni ueritatis, Regnum celorum,&c.Hebr.is.i Peta.& 5. Matth.:;. HL— Eftautem, Paulo apoftolo finitore,myfticum Chrifti corpus,multis membris, quorum pro gratia ipfis data, diuerfa dona quic conftans, euvaguiAoysutvou, nt fit tem plum fan&um Dei, per Spiritum fan&um.Rhom.r;Eph.s& s. Seu eft, San&orum catholicacómunio ,unicapiti Chrifto Iefu Spiritus fan&i uinculo fic unita, ut perChri ftum uiuificatae, unus fit Deus,una fides, unü baptifma,eadé fpes uocationis. Eph.4. IIil, Vtautem Dominus iío(ter efus Chriftus, qui eft hodie,heri,& in feculum,fó: lus fanguine fuo redemit Ecclefiam»&àfe redemte caputeft& Princeps, uicario non indigens: ficuna eft Ecclefia Saluandorum;extra quam non eft falus:in qua coz ciues funt,quotquotfunt preordinatiad eternam uitam.: V. Deumzsternü fibiingenere humano colligere Ecclefiam, patefa&o arcano uóluntatis fuejiuxta beneplacitum fuum,quod propofueratin feipfo,ufq; ad difpenfationem plenitudinis temporum, ut fummatim inflauraret omnia per Chriftum;nemo pius dybitat.Eph.r.. WS Vl. Idemtamen Coopera rios Guz et dlonkoty uj nier" ay ynlw)Verbi& Sacramento rum fideles Miniftros, egregijs à fe donisinflri&os dare dignatur/ad inftaurationc Sana &orum,in opus inftaurationis,in vdificatione corporis Chrifti. Eph.4. Vt autem non difiungi ab his, fed coniungi Verbi& Sacramentorum difpenfationem:fic licet evzg., yst eos agnofcat,fe tamen folum incrementa dantem agnofci Dominum:non fuo loco feruos Clero Dominiimperare uult. CO Q3 VIL VtLegis et Euágelij do&rina:fic Baptifmi& Cenz Dominice Sacrametis,Eccleftam c6tentam:nec noua dogmata cominifci:aut zar Fool euzntioe& humanas T:. ditiones introducere& accumulare decet:quaiido ijs contenta effe poteft qv.. 5d
aia 2 e.

ebrafiay naiabanuorisni hoc eft,ordinem& decorum faciunt Corr.
VHL.. Lex Deijzv zaloxoyiavid eft, Natura humanz,per peccati peccantis propaga tionem corrupta& mortalis,Morbum:Euangelium aute m, rir goruantvrimjp hoc eit, Morbiillius remedia,que Chriftus Iefus animarum Medicus fuggerit, indicat. Lex, 7 dngifiodlinsuop urget:Euangelium,rZw£arénnw pollicetur. Lex, iram o peratur:Euangee liü;gratiá annuncia. Lex, woudlxywyés eft ad Chriftum:Euangelium,Chriftum crucifxum quafi ante oculos depi&um,confpiciendum exhibet.
1X. PerBaptifmum infiitij mortis, fepulturz& re furre&tonis Chrifti fa&i, re^ generamur& renouamur, utin nouitate uitae ambulemus: Rho.e.Eph.s. Tit. In Euchariftia,nein huius uite curf deficiamus, alimonia fpirituali reficimur& recreamur, ut pro nobis traditi corporis, prod; nobis effufi fanguinis Chrifti fubftantize, no imaginis, zuwdfexer net ei yneíroroi iut fi cemur à Chrifto,eid; uni uiuamus.
X. Ecclefia uifibilis exijs notis aghofcitur,quibus ceu uinculis& neruis eius focietas iungitur, uidelicet fyncera uerbi& facramétorum liturgia& ufu. Vbi hec exin» genua confeísione& ufurpatione deprehendantur, ibi nulla eft fecefsionis cauffa, ctiamfiin do&rina(citra huius fundamenti& finis periculum) moribus quorune dam eius ciuium non defint quz emendationem requirant.
XI. Eccefiz uer, adhuc militantis sgeenéoev funt, praeter vp Aeyodie Mrrgéay à Ue eitauy Deo debitam,eloquia Dei uteloquia Dei proferre, Sacramenta ex fide difpenfate& percipere: eas tantüm,qua Ecclefie ufibus feruire poffunt, conflitutiones hu manas admittere& obfíeruare. À X1L Vndeautem quifq; noftrüm fe ciuem effe Ecclefie Dei colligere pofsit, his uerbis docet Apoftolus:In quo fperatis& uos,audito uerbo üeritatis,Euangelio falu tis ueflrz:in quo etiam,pofteaquam credidiftis, obfignati eftis Spiritu promiísionia fan&o,qui eft arrhabo hzereditatis noftrae.Eph.r.
XIlL. Vtautem,non poteftatis SO rd grátuiti doni eft,Scripturz diuinitüs infpirate enarratio, fidei refpondens:ficalienum eft ab Ecclefiz& eius Miniftrorü ofi Cio, frtpocudlzun) dp ngà ntveguváp, Ite m, vas ifexolonzneiae,"T raditiones& Ceremonias feu fuperftitiofas,feu impias praefcribere,& earum obferuánioné exigere abijs,quos in libertatem uindicare dignatus eft Chriftus.Gal..
Menfe DISPVTATIO SECVNDA, IN Aprüis. j;
QvA nrsPONDEBIT M. Hvrpnicuvs Race cius,Hauuíngenfis Ecclefize Minifter,
Credo remifsionem peccatorum.
, Quiex fide profitentur, fe credere remifsionem peccatorum:non tantüm 4»£z« atuüt, Deü nobis omnibus,qbus dedit utin ipfü credamus, peccata remittere:fed ctiam i/acf£za fibí non minus remiffa effe peccata, quàm Paralytico illi, cui Filius
Dei

Té Dci dixit Confide fii; R emitttintur tibi peccatatüa? ceftb perfuafum habent.Mst.s. H. Cum hacfideiz? zA«eegepíz, e diametro pugnat dubitatio:quz fi fit affe&ata,cürn mendaci) Deum(iüftificationem à peccatis nobis& gratis& certó promittentem & conferentem)infimuletj;execrabilis,& à mente Chriftiana alienifsima effe debet, HL Deus,quando peccata remittit,iufticiá Chrifti; fe iuftificatis im putat: ut, cüm. mala,quibus laboramus auferat,tum bo na,quibus opus habemus, conferat, Rho.4. HL Vtmaximé autem filios fuos ob peccata cafliget in hacuita:tamen culpa& s&ternz ponz remifsionem non difiungit: nec aliam à peccatis purgationemagnofcit; preterquam eam que fanguinis Chrifti merito conftat. 1.Ioan.a. V. Etfiautem in iuftificatione uitz gratia exuberat fupra peccatum: non tamen ,ut gratia auctior fiat,in peccato permanendü, fed potiusin nite nouitate ambulandü: quando difiungi non debent, qua coniun&a effe Deus uoluit, uidelicet Iuftificatio & Regeneratio. Rhom..& c. Vi Deusiniquitates noftras delet,táquam Nubem,aut Charographum debitoris: ac beneficij fui quo nos afficit, fidos teftes efe uult Ecclefie Miniftros, quiideo-peccáta remittere,foluere ligatos, faluare auditores dicuntur( ratione uidelicet minifterij:non autém au&oritatis,quz penes folum Deum eft ,tefpectu:) quia remifsionera peccatorumin nomine Chrifti nobis annunciant. Vit Beneficium autem remifsionis peccatorum,ut£z», arrhabone fandi Spiritus,& Chrifti communione:fic ffuf;v,Baptifmi ablutione,&c Euchariftiz participatio ne;confertur& obfignatur in credentibus.
DISPVTATIO TERTIA, IN
QvA nxrsPONDEÉBIT D.loawwzs Mlgrr
doníus;Effríngenfis Ecclefiae Paftor,
Menfe Maio,
Credo Carnis refurreit ionem.
6. Corpusanimale,i nominiofum,corruptibile:refurget fpirituale, gloriofum, íncorruptibile,;, Corinth. 15. 1L Refurre&io eric uniuerfalis.Nam Ele&i ad uitam,Reprobiad eternam mortem refufcitabuntur. Ioan.s. HL Superftitesin fecundo Chriftiaduentuiimmutabuntur fubit, ut olim Elias:& hzca»«?iimmutatio,mortis inftarillis erit. tL Thef.4. HIL Quihec,beneficiorefurre&ionis Chrifti, fpiritualiter à morte peccati fufcitati in nouitate uit ambulauerunt, quando ueniet Chriftus confpicuus omnibus, refufcitabuntur ad uitam zeternam.Rhom.s.Luc.o. V. Actumanimabus fingulis cum fuis corporibus coniunctis,hominum alij fecun da morte afficienturjlij eterne uite donum accipient. VL ludicanteuniueríos Filio Dei,cui Pater deditomne iudicium. A4. 17.Rhom.i4. Matth. 15.
A 3 DISP V

DISPVTATIO QVARTA, IN
QVA RrzspPONDENTIS MVNERE FVNGETVR IsaAcvs Fozcrznzvs, Vuilenfis
Ecclefiz Paftor.
Credo"vitam eternam.
Menfe Wwnio.
L Quwimcertum efthancanimalem uitam(in quacibo, potu, pharmacis, quiete, ueftitu,& alijs opus eft,famis,fizis,morborá,defatigationis, frigoris et aeftus, pudorisd; caufla) Dei donü effe,unà cum omnib.adminiculis, ad eam tuen dá neceffarijs: tam certum eft,nobis quiin Chriftü Iefum credimus, uitam fpiritualem olim confe rendá,ut Chrifti Principis noftri coheredes,in eternü cü eo uiuamus& glorificemur. IL Etfiautem /z£yyee, id eft, Angelis fimiles, Deid; filij, moriamplius non poterimus,coá; Nuptijs locus non erit,completo nimirum Ele&orum numero:non tamé Spiritus tantim nofter, uita eterna potietur,fed etiam corpus, quando Filio Dei carnem quoq; noftram, affumere in hypoftafeos communionem:& eidem carnem noftram creare,& redimereà poteftate mortis,placuit. h HI. Ideoautemuarijs ernmnis animalis uitzfatietatem in nobis generat Deus,ut liceteam donumDei effe grati agnofcamus,ad fpiritualem tamen eternam; uitam. ferio fufpiremvs& contendamus:promted; Spiritus nofterjiin Morte prima(que cor poris eft) ad Chriitá migret:totosd; in refurrectione Iuftorü ad Chriftü recipiedos,le temur,& utriufque 2 aaaéztur feu migrationis fpe, in huins uitz difficulratibus nos erigamus& folemur. P
Ill. Quanquam aütBeatis omnibus communis erit uitae, regnid; caleftis hareditas& poflefsio:uttamen gradus funt donorum Dei in hac uita,ficin illa cofuetudine Filij Dei,glorie modus idein omnib.nóG erit. Maior haud dubie erit Pauli apoftoli, qi plurimos erudijt adiuftitiam,gloria:quàm alterius alicuius fidelis, qui uel nullos, uel paucos docuit.
V. Quemadmodum uerb quotidie orandus nobis eft Dominus Iefus, ut placidum, uitz huius finem,& adxXórtur leu migtationis ad Beruatorem noftrum, latü inítiü largiatur:nec Ethnico more,fidelibus mors extimefcenda: licet fit deftru&io quzdam Naturz,Scpriuatie animalis uitz:ita ferijs uotis optandum, ut propter ele&os, dies malos in quos incidimus, decurtare uelit Dominus:& cum Ioanne precandum: Etiá uení Demine Iefu. Apocz:.
DISPVTATIO"QVINTA, IN
Qva nrsroupzsiT D. Cuiro ZyTuAw der,Emeltingenfis Ecclefize Paftor. De Thefi, ad Hypotheffn in$ymbolo Apostolico renacanda, Thefes, L Homofdelis, Symbolum Apolftolicum recitans; illius articulos in hunc modum,fuis ufibus re&é pied; accommo dabit. tl CreMenfe ]«lio,
us

206:
I. CredoinDeum Patrem,omnipotenté, caeli& terre conditorem, qui me quog; creauit& conferuauit ha&enus,& porró prouidentia fua mihi fem per aderit,
Hi. CredoinIefum Chriftum,eius unigenitum filium, qui mihi datus& natus,mor tuus eft propter peccata mea:refufcitatus propteriuftificationem meam:afcenditin cclum:& redibitinde,ut meà peccatis iam antea iuftificatü,in caclefte patriam,coheredem omnium iplius bonorum,reducar.
I1 CredoinSpiritum fan&um,qui me docetomnem ueritaté,confolaturin aduerfis,regicuitam& confilia uocationi mee feruientia,& eft arrhabo falutis in corde meo,med;quomodo& quo affe&u Deus Pater inuocandus fitjinftituit.Huic me to» tum formandum& regendum permitto& commendo.
V. Credo etiam effe fan&am catholicam Ecclefiam, San&orü communion£:ac toto pe&ore Domino Iefu Chrifto,unico eius capiti et faluatori gratias ago,quód federis eterni( cuius fummaeft: Ero Deus uefter,& feminis ueltri,) participem, per Baptifmü uelutiufliciae fidei fignaculü, regeneratü& renouatum: Corporis fui,pro me traditi:(anguinis d; fui,pro me fufi,cómunicatione nó typica autimaginaria,fed uera, in facra fynaxi pafcit ad aeterná uitá: quàd per uerbi fui fideles Miniftros ,tanquam myfteriorü fuorü promos& condos,inflituitin fideí, fpei, charitatis do&trina:quód me eorü fideli minifterio peccanté arguit, fenfu peccati perculfum confolatur,in offie cic fegné exhortatur. Vt autem ex animo laetor me ciue effe Ecclefiae uere, conciué San&orum, domefticü Dei: ic certo à fpiritu ueritatis perfuafus fum,nunquá me feparandum dile&ione Dei, que cft in Chrifto Iefu.
VI. Credoetii mihi remiísa peccata:feu,fide me iuftificatü, propter Chrift fine operibus legis. Vt auté iuftificationis beneficiá ad totius uitc mee periodü refero:fic cü fan&ificatione coniunctum effe fciens, cà Dauide quotidie precor: Cor mundum creain me Deus:& Spiritü re&um innouain uifceribus meis.
VIL Credoetiam,me refufcitandü à mortuis,uoce Filij Dei:& in omnibus periculis et erumnis meis,refurre&ionis fpe meipfum confolor.
VIIL Credo etiáà& lator, me quoq; heredé fore terne uite,leticíe& beatítatis: qua nequaquá digne funtaffli&iones huius uitz.Scio enim Deum meüabfterfurü la crymas etià à meis oculis, in me quoq; omnia futurü, gloria eterná comunicaturü, Pro reuelataauté facrofan&x huius fidei luce, gratias ago Deo Patri,Filio& Spiritui fan&o:achuicuero Deo, Vni& Trin o, Ecclefiam totam, ordiné Politicum, Ecclefiafticü, Oeconomícü:ac meipfum, eosq; quos mihi dedit& co mendauit Dominus, unicein Chrifli Icfu uifceribus commendo. Ipfi gloriain fempiternum.Amen.,
Seripfi Bafilea, Idib. Martij, M. D. LXXVII.
lofepbus;aimndxavop at p evagayicup e óvop poyey,