4*. P NEZ. C ROI PP. CU 32-3 1:1—2— 2—3 5] jl Turksks MEpIC& je
IDE PESTE./SS A
Quarum veritatem, DivinofaventeNumine,— lj Cum Decreto ZAmpliffimi Sena- Westen
5 tut Medici inclyta Acad. 28 Bafileenfis, £5
id s PRESIDE
Claris."? Excells."? V 1 o,
D.Ion.NicoraoSrTvpANo, He Doctore Med.& Theorices Profeffore ordinario, Public defendere conabitur
lAcOBVS ZIEGLERVS Tigurinus. Ad diem 27.April. berá locoá, foliti. RARI LORS QP Qt tonem Pe BASILE,
Typis]ouaN.]acost GrNA THI. MDCXII
Lm
HE
pun

TRU aee| LESER"em UE ]p Rus
NosILiss7?. MAGNIFICIS, Clarifs?5, Prudenufs^,
ONN S$SCHOLARCHIS,
qorr$.TiGrnINAEPV n315 Senatui Ecclefiaflico:
eJecenatibur, patronisq, omni| bonoris e$ obféquii cultu colendis,
IN
Debit obfervantiz& gratitudinis fymbolum
Hascz$rAs PRIMITIAS eMedicas
0€. D, D,
lIAcoBvs ZIEGLERVS Tig. Avron& DzrzND.,

me
CROEMIFM.
23 O x minüs jucundi, atq; illuftres, funt ii T8 dies(ut inquit Cic.) quibus conferva3 mur,quàm quibus nafcimur; quód falui| tis certalatitia, nafcendi incerta condi3 tio: quódque fine fenfu nafcimur, cum voluptate confervamur.Q uapropter eó unicé intenti fimus, ut inftar matris piz,ad filiolum fuum cadentem accurrentis,procumbentes erigamus,& periculofioricafui, majorem feftinationem,curamque diligentiorem adhibeamus, idque eó magis, cüm periculum mortis ,futurz mox, impendere videtur; impendereauté videtur inprimis in acutis illis morbis, qui perpaucis diebus(horisinquam)hiftoriam fuam non raro abfolvunt: ex quibus morbus Epidemicus, five Peftis,noninfimum obtinet locum. Curz igitur eius indagatio non inutilis erit,que,quamvis non ftatim totam auferre valeat,eius tamé vehementiam inhibere, illamq;, quantum divina Clementia concefferitfedare poterit. Tussrs.lL .. Pszsrtis vocabulum(ad indagandam enim rem multü femper facit vocabuli notitia) eft generale vocabulum,defümptum fortéà pafcendo; quód furiofz inftar beftiz,oppida, civitates, totas item regiones depafcatur: fignificat autem,ut videre eftapud Cice ronem,omnis generis perniciem. I.;
Hicmorbus autem aliás vocatur, Epidemia, Mor»
t

bus Epidemicus,Lues peftifera;non raró etiam Peftilentiz& Contagionis nomina habet. III.
' Defcribiturànonnullishocmodo:: Eft morbus Epidemicus, acutus, contagiofus,cum febre plerumq; continuá junctus, multos fimul é vitz prafidio dejiciens.
I V. Caufa huius morbi eft vel prima,vel fecunda. V.
Prima caufa eft, quz àDeo immediatéimmittitur, üti hocmultis exemplis illuftraii poffet, inprimis ve10 Exod.9.& 3.R eg.24.
- Secundacaufa ex füblunaribus hifce defumitur,ex quibus principatum teret aéris corruptio. z VIL.
Corrumpitur autem aér, vel à fuperiorum afpiratione,& venenatá congreffione; idque velimmediaté,vel mediate.
VIII.
Immediaté quidem, dum aérís vel fubftantia, vel qualitas immuxzatur. ; IX.
Mediaté veró, perannonz caritatem, quá pauperiores vitiofi fücct cibis vefcuntur, perbellum item, quo corpora multa abfque fepultura relinquuntur, & fimilia.
X. Corrumpitur infüperaér,ex infe&is paludibus;la€ubusantris,fpecubus;terre motu,&aliis..,
Et hac perniciesjntra corpora fufcipienda febri preparata,unaà cum acre,quem refpirationis gratii ad $4 vitam,

vitam noftram fuftentandam, attrahere cogimur, penetrat. Huc caufas adjuvantes, ut Plethoram, Cacochymiam, Timorem& Inmaginationé referre licebit. XII. Quid unumquodque corpus huic morbo obnoxium reddat difficile eft cognitu; unde anxié nónunquam inter fe viri do&i,unde proficifcatur,difceptát, XIII. Signa dantur alia peftis futurz, alia jam prafentis.
Futurz peftis figna funt, Frequens abortus pragnantium, Cometz, Stell cadentes, pracipué circa Autumnum,Aufter perpetuus fine pluviá; Anni temporacontrario modo fe habentia, e.c. Ver humidum & calidum aliás,fi fit frigido-ficcum,Aeftas humidofrigida, Autumnus calido-humidus,& Hyems calido-ficca.
XV.
Adde hifceinconfuetam animalium apparentiam, ut Luporü in oppidis&aliis minüs folitis locis, Canum rabidorü; infe&orum item eximiam copiam,ut Locuftarum,Aranearum, Tinearum,C imicum,Bufonum, Talparum,Serpentum,& fimilium.
XVI,
Prefentis peftis figna funtalia diagnofticajalia prognoftica.
XVII.
Diagnoftica figna prefentis peftis funt rigor& horror,quosfequitur mox calor;vel cótrà,calor eximius, quem excipiunt poftea rigor& horror, Color faciei mutatus,Oris amaror,abjectus A ppetitus,Debilitas, & preceps virium lapfus, Alvivel obftructio vel nimis laxa, Urina multa,omnis generis excrementa plus folito foe tidafomni privatiojin quibusdá fomnolentia.
3

XVIIL His adde, fi putrida febris unà junta fit, foporem, fitim intolerabilem,biliofum vomitum, anhelità difficilem,&foeddum. XIX. Disgnofticafueruntfequuntur prognoftica.
X X.
In acutis hifce morbis,de exitu nihil temeré ftatim
à principio pronunciandum eft. XXI.
Licet tamen hoc dicere;Senes,utpote quorütemperamentum morbo minis eft conforme, ut difficilis corripiunturjfic& difficulter valdé curari.
XXII. Bubo przcedens febrem,falutis fpem facit; fubfequens vero,falutem nullam habet. XXIII. Spes falutis eft,fi ultra feptimá diem producatur, XXIV.
Contrà deplorata falus eft,fi crebrz vomitiones nullum levamen afferant, fi fingultus fuperveniat,& mentis fiatalienatio. Gclu extremorum,& puftulas nigras,indubitaté mors fequitur.
XXV.
De caufis& fignis,hac dicta fufficiant: fequitur;ut, quibus modis pefti refiftendum fit, dicamus. Quod ut fiat, fciendum eftante omnia, curam effe,& fe habereuti caufa fe habent, quarum alia dicta eft fupernaturalis;alia naturalis.
XXVI.
Supernaturalis caufa ,ut unà cum morbo auferatur, fapplices, pauperi; fpirituante faciem Dei nos comparere oportet; ipfumque;ut nobis Medicum il.lum, Filium fuum unigenitum, cum vera radice Angelica,

gel;cä,mitt3t,anxie orare. Non excludimus hicrcmc-
dia,qu3e Deo nobis dare placuit.
XXVII.
Naturalis modus resistendi, sit vel praefervatione, vel curatione.
XXVIII.
Prarfervatio consistit, vel in sex rebus Non naturalibus; Aerenempe,Cibo&Potu,Motu &quiete,Vigilia & Somno,Excretione& Retentione,Animique perturbationibus; vel in Pharmacis.
XXIX.
Occurritigitur primo loco Aer,quiitasit constitutus , ut purus dici possit, & quoad licet, putrefactioni minime obnoxius.
XXX.
Corrigitur autem, sive publicus ille sit,sive domesticus,a seminariis pestis,accensis lignis aridis & odoriferis,remota interea omni immunditie.
XXXI.
Et hoc modo Athenis, ä peste jam imminente Hippocrates liberasse totam civitatem fertur.
XXXII.
In domestico aere tempus xstivum ab hyemali sive pluvioso etiam distingui debet.Aestivo enim tempore non raro utimurfrigtdo-siccis,utsioribusNymph. Viol.Rosar.fol.Salicis,Vitis,Nenuph.&s^pissimeA- ceto. Hyemale vero & pluviosum,suffumigiis quoq; emendari potest. Ubi locum habent, Thus,Mastix, baccar Junip. Laurina; baccar & folia, Sandali omnes, Ambra, Moscum, Caryophylli,Cinnamomum, Ben- 2 oinum,LaudanumjStorax,&c.
XXXIII.
Cibus non nimius, sit boni succi, ad .ariditatem
A 4

vergens. Potus dilutus aq.diftillatà quadam, chalyb. vel coà. XXXIV. Moderaté utamur motu& quiete.
X X X V. Vigilia non fit nimia, uti& Somnus ,modum non excedat;ad 7.vel 8.horas,non ultràproducendus.
XXXVI.
Quaftio hic movetur; Utrum przftet meridianus, vel no&urnus fomnus? Pofteriori fubfcribimus fententia.
XXXVII. Omnis generis excretiones,cum judicio adhibeantur. In fpecie auté&yvenz fectio fiat in plethoricis cor» poribus; alvus laxateneatur; Venus non nimis exerceatur, XXXVIII. Ab omnibus animi perturbationibus abftinendum cenfemus,exceptá fola lztitià honeftà& facrà. XXXIX.
Pharmaca, cordi debilitato opem ferentia, vel externével interné adhibentur.
X L.
Externé adhibentur amuleta& odorifera. Quorü illa vel ex morbo adverfantibus qualitatibus conficiuntur;vel ex ipfis venenis:hzcveró ex fuperioribus feré, Ambrá fc. Mofco,pomis odoriferis,&c.
XLI.
Affumuntur intra corpus vel ea, qux mafticatoria dicuntur;ut fimplicia quzdam,ipsá fübflantiá contra huncmorbum agentia, ubi locum habent inprimis radices quedam,ut Angel. Zedoar.Pimpinel.Calam.
arom.&c. XLIL Vel

XLIK Velaffumunturtalia, que omnino deglutita tor» pus putredine arcent, venenoque refiftunt. Q ualia feréfuntElect.de Ovo five Imperatoris,Elect.de Nucibus,Ele&.Lupi, Pil.Ruphi,ex AloéjMirrhá& Croe co cópofitz, Tabula Liberantis,Morfel, Theriac.&c. XLIII. Nuncde peftis przcautione diximus; fequitur, ut jamaliquid etiam de eius curáaddamus.
XLIV.
Ingenere hic obfervandum; ut medicamentailla totá potiüs fübftantià agant; à febris enim qualitate calidà, non imminet tantum periculum, quantum à Pefte.
XLV.
Ad tria autem fumma capita, in cur fpe&andum cenfemus; ad eanempe;ut morbum pellamus ,vires roboremus,&fymptomata tollere ftudeamus.,
XLVI.
Ex triplici etiam fonte materiam petendam arbitramur; ex PharmaceuticojDiztetico,& Chirurgico., XLVII.
Pharmaca inprimis evacuantia effe videntur; ex quorum numero ,omnibus aliis fudorifera pramit-. tendá cenfemus. Eadem poftvenz fe&ionem repetenda qui dicunriis fubfcribimus..
XLVIII.
Sudoréhoclocopellunt, deco&iones Lign.Guajac. Juniper. Allii tm Hydromel. Infufiones& Aq.diftill.ex rad. Ang.Zedoar. Torment.Biftort.Phu,Bacc., Juniper.Rob Sambuci, Ther.Mithrid. Elect.de Ovo; Conf.fumar.& nonnullis aliis,quibufcunque formis placuerit.
À$

XLIX. -^ Sunt quedam alia etiam vacuantia medicamenta, ux hic locum haberevidentur, ad vifcofitatem matérix tollendam; qualia funt vomitoria,& cathartica. Gautione tamen hácadhibità ,ne vires debilitentur, néve fpiritus turbétur.Cauteria& Veficatoria à non» nullis quoq; commendantur. L.
Vires roborant& confervant; nonnullz aqua ftilJatitiz:ut Caponina,Bugloffi.Boraginis,Rofarum, Acetofz,Scabiofz, Cichorii,La&tucz,&c.Sal item Perlarum,Confervz cordiales;&nonnunquam etiam Epithemata, Cordi, Hepati, Cerebro, Ventriculo admota.
LT.
Symptomata multa& gravia hunc morbum comitari folent;ut Syncope,Singultus,Cxeitas,Delirium; crebrz Vigiliz, Sitis inexplebilis, Diarrboea, Abortus,&c.Sed cüm fingulajfingula volumina expeterét, brevitatis causà omitto.
. LII.
Dizta in pracautione,fatis fuperd; depicta nobis videtur. Unicum; non addendum; fed repetendum cenfemus: ut cibus füfficiens ,boni fit fucci; condimenta,acidaipfi jungantur. Fiuntautem ea,ex fuccis Berberorum, Ribium, Limoniorum, Citri, Granatorum,& Aceto.
LIIT
Ad Chirurgiam accedamus, quz in fecandá vená, Carbonibus& Anthracibus curandis,hocloco pracipuas fuas vires exerit.:
LI V.
Venz feio fiatmaturo fatis tempore; id dj ex illà
parte,

parte, quà apparent Anthraces, vel dolorurget; hác femper adhibitá cautione; ne cordis regioné fanguis affeétus tranfire cogatur,& quoadlicet; ad membra inferiora trahatur.
IL V.
Carbunculi cura confiftitin eiusdem fe&ione, uftione,maturatione&ablatione; vacuum relidum in rcpletione.
LV I.
Ethzc de Peftís curà dicta fufficiant. Faxit D z v s Opt. Max.,utad Nominis fui divini glori, proximid; commodum id faciat.
CO QOO QUQOQe Tee ett QV QU Ce Q CO(QOO(OQ QJ
COROLLARIA.
Aum qua ft fmm: frigida? N.
2. ANCum tempore pe[tis fagere liceat? AN.
Excipimus tamen infantes. Aum vita difcedenti,Mufica frt ex ufu? c4.
FINI S.