1j. D. B. V. POSITIONES SUBITARLE MEDICO-PHYSIOLOGICAE, ATQiUE BOTANICE Q.UAS UNA CUM ADNEXIS PHYSICO-MATHEMATICIS GRATIOSE INDULGENTE AMPLISSIMO SENATU ACADEMICO ANTEQUAM PROXIME INSTANS ITER SUUM LITERARIUM ADGREDERETUR D. XVII. JUN. MDCCLXXIV. H. L. Q. S. PUBLICE VENTILANDAS PROPONERE VOLUIT DANIEL BERNOULLI JOH. FIL. MED. LIC. « fCatdlog] \ ■ a. ■?■.■*■■■ "'y> Vw-0- ^ ' * i I. o r . . jf-'! V_^OR, Principium omms in animali motus, & primanum ^T> circulationis fanguinis inftrumentum , eft mufculus 'Vlj |j . cavus, figurae ad conum complanatum accedentis , 1. - conftans duabus , intermedio fepto a fe invicem fe- paratis , cavitatibus, quas Ventriculos , duabusque appendicibus, itidem mufculofis , quas Auriculas appellare folent Anatomici. Eorum ventriculorum alter, quem dextrum nominant, anterior eft, minusque robuftus, alter vero JiniJier pofterior eft & craflior dextro. Internam ventriculorum cordis fuperficiem multae foveae atque etni- nentise , quas pofteriores trabes & columnas carnofas, vel etiam mufculos papillares , vocant Anatomici, inaequalem reddunt. Iftee eminentiae ac foveae , quando contrahitur cor, libi reipondent, totamque cavitatem cordis explent atque delent, ita ut unus ex earum- praecipuis ufibus elfe videatur, ut cor accurate poflit evacuari. Utriusque ventriculi parem elfe capacitatem a pluribus Medicis creditum eft. Alii tamen longe plures dextrum ventriculum ampliorem & capaciorem invenerunt liniftro, & variis quidem in rationibus, quarum vulgatiflima eft 3 ad 2. Non negamus quidem, poft mortem ventriculum dextrum plerumque longe plus liquidi capere quam finiftrum, fed cum id fieri poflit propter minus robur, majoremque proinde dilatabilitatem ventriculi dextri, dubitare licet, an & in ftatu vivo & fano res ita fefe habeat. X 3 II. Si ) 4 ( II. Si refiftentise fanguini per pulmones fluenti oppofitse exprimantur per r , & ilhe quas experitur fanguis in decurfu per totum reliquum corpus , per R; patet , etiam robur amborum ventriculorum , dextri nimirum & iiniftri differre debere in ratione r ad R. III. Cor a fuis ftimulis ad motum excitatum, fefe contrahit, fan- guinemque violenta vi in oftia arteriofa expellit; mox vero fibrae mufculofie cordis relaxantur , & fanguis ex auriculis nunc fuo tempore fefe contrahentibus, in ventriculos denuo injicitur, fic eorum parietes a fe invicem dimoventur, eorumque cavitas dilatatur, donec novam inftituant contradlionem. Alternam hanc ventriculorum cordis contractionem & relaxationem Syftolen appellamus atque Diajlolen , quae cum Syftoie & Diaftole auricularum achronte funt. IV. Sanguis ex ventriculo cordis finiftro in arteriam Aortam pul- fus , offendit ftatim rcfiftentiam infignem ex antecedente fanguine oriundam ; Ex hac refiftentia , & ex vi cordis quae illam fuperare nititur , oritur fanguinis compreifio , quae menfurabitur per iplam refiftentiam ( quo major enim haec , eo fortius , caeteris paribus, comprimetur fanguis) ; compreffus fanguis deinde nifum edit qua- quaverfum , adeoque etiam in parietes arteriarum ; & hoc modo oritur earum dilatatio f. Diaftole, quam pulfum appellamus. V. Ceffante nunc cordis contra&ione, & nullo amplius fanguine novo fuperveniente , fimulque arteriarum parietibus difficulter ulterius extenfibilibus, & in violento illo dilatationis ftatu manere non valentibus, incipit arteriarum fyftole (quam cum cordis fyftole itidem ^ ) f (cJS? dem achronam elfe patet); conftringuntur nempe arteriae magna vi, & fanguinem in iis contentum rurfus comprimunt; Ex hac compreflione oritur nifus fanguinis & verfus extremitates, & verfus ipfum cor; fed huic pofteriori directioni refiftunt valvulae femilu- nares in oltio Aortae pofltae , ita ut fola directio motus verfus extremitates fubfiftere poffit. Hoc igitur modo promovetur fanguis in arteriis. VI. Sed quaeritur nunc, an ad fyftolen arteriarum formandam accedat contradio mufcularis , vel an illa fit effectus folius vis contracti! is fibrarum elongatarum , & mera reftitutio in ftatum naturalem. Tantam enim vim habent fibrae elongat* in ftatum naturalem fefe contrahendi, ut e. g. tendo ex cadavere defumtus vel ad duplum fu* longitudinis extenfus, & dein fibi relidus mox in brevitatem naturali proxime accedentem refiliat. Sed dubium eft, an fola vis contradiiis feu reftitutiva tunicarum (qu* eft vis mere naturalis , & plerisque corporibus non animatis infita) fufficiat ad fyftolen, & tam cito quidem, formandam, vel an fimul concurrat conftridio mulcuiofa (qu* eft vis animalis), qualem tunica mufcu- lofa qua arteri* pr*dit* funt, & alia plura fuadent. In piiori cafu foli vi cordis adfcribenda eft tota circulatio, quoniam arteri* in eo cafu aliam vim non exercent, nifi illam quam a corde acceperant. In altero vero cafu adjuvatur vis cordis a propria adione arteriarum. VII. Pulfus arteriarum pluribus in*qualitatibus fimt obnoxii. Facillime diftinguuntur pullus frequentiores a rarioribus , ut & fortiores a debilioribus. Numerus pulfuum in ftatu fano hominis adulti intra tempus unius minuti primi adurgere folet ad 72 circ. adeo- que intervallum temporis inter duos pulfus proximos eft ^ unius minuti fecundi; hoc temporis fpatio {anguis per vafa venofa ad cor affluere *ftimatur quantitate duarum unciarum; iftae du* unci* ex auriculis influunt in cordis ventriculos flaccidos , neque rcfiften- )( 3 tes tes influxui abundantis fanguinis; hoc ipfo influxu rurfus excitatur cor ad motum fyftolicum . quo ex utroque ventriculo duae unciae fanguinis in vafa arteriofa ejiciuntur. VIII. Quod fi nunc fanguis celerius per vafit fanguifera transfluere ponatur, tunc , fi cor ut antea poft quasvis lij fanguinis allatas fefe contrahit, oportet ut eo frequentius pulfet. Si vero cor plus fanguinis admittit antequam ad contradionem ftimuletur, tunc fieri poteft, ut non frequentius pulfet, fed fortius tunc pulfabit. Ergo ab audo motu fanguinis per fua vafa, oritur pulfus aut frequentior, aut fortior , aut etiam uterque fimul. IX. Quemadmodum auda celeritas maffae fanguinese non femper pulfum eo frequentiorem reddit, fic, e contrario, non mutata illa velocitate, alia caulfa pulfus frequentioris fubcfle poteft; Quando fcilicet cordis irritatio fit e. g. poft quamvis unam folam unciam fanguinis de novo allatam , tunc pro eadem fanguinis velocitate pulfus erit duplo frequentior , fed fimul etiam debilior. Si ponatur quantitas fanguinis quavis fyftole ex corde expulfa ~q, intervallum temporis inter duos pulfus proximos r i , rede dicetur fermo- ne analytico , eiTe celeritatem maffse fauguineae proportionalem quantitati j ; fimulque indicabitur quantitas j a pulfu fortiori & frequentiori, cum tanto fortior efle debeat pulfus , .quanto plus fanguinis una vice ex corde expellitur , & tanto frequentior, quanto minus eft inter duos pulfus proximos intervallum. Sed etiam quantitatem q indicat magnitudo pulfus; plerumque enim pulfus fortior fimul erit major: i. e. quanto fortior eft pulfus, tanto magis ampliabitur arteria, pofito eodem ftatu illius. THESES _ ) 7 ( M _ E H ES ES BOTANICM i. Cel. Linnjeus , qui in conftruendo fuo plantarum fyftemate, habitum earum externum neglexit, & ad partes fexuales floris unice attendit, in plures hinc incidit difficultates, aegre folubiles. E. g. vulgatam illam Alfinem mediam , vel Affinem petalis bipartitis, foliis ovato-cordatis L. ( Spec. piant. Edit. 3. T. I. p. 389-) i* 1 recentioribus operibus refert ad Pentandria , cum tamen ifta planta ratione numeri flaminum adeo variabilis fit, ut modo plura, & ad decem usque, modo pauciora quam quinque reperiantur. n. Vifci flores mares & foeminei, fiepe quidem in diverfis ftirpi- bus funt, partim nempe pure maribus, partim pure foemineis. Frequentius tamen fuper eadem radice & mafculi & foeminei flores reperiuntur {Hali. Hijl. St. H. T. II. p. 281.) , adeoque ifta planta male inter Dioecia refertur a Linnjeo , & exinde rurfus apparet, quam fallax & parum fecura fit nonnunquam methodus Lirtnseana. m. Miror , eundem V. Cel. Linnjeum retulifle Staphylmm ad Pentandria Trigynia potius quam ad Digynia. Sunt enim iftius generis dme fpecies, altera, quam pinnatam nominat, duos ftylos habens, altera trifolia , quae trigyna eft {Linn. Sp. pl. Ed. 3- T. I. P- 386-)- Sed pofterior hsec exotica eft , & in Virginia habitat} prior vero digyna in Europa , & in ipfa noftra Helvetia paffim (Hali. Hijl. St. H. T. II. p. 371.) crefcit. Ideo, ut mihi videtur, convenientius egi/Tet Linnjeus, fi indigenae potius quam exoticae fpeciei le accommodaflet, & totum genus ad Digyniorum ordinem retuliflet. IV. Syflematica plantarum dijlributio fru&ificationi optime innititur. V. Veterum Botanicorum, Theophrafti, Plinii, Diofcoridis, fcri- pta ad cognofcendas plantas earumque vires parum hodie proficiunt ; quapropter ut nimium temporis in iis evolvendis teratur, nemini confulendum efle duco. VI Nomina trivialia plantarum , qualia Linnscus invenit, perutilia eife cenfeo. AD- % ) 8 ( ADNEXA PHTSICO-MA THEMA TICA. I. Gravitas naturalis corporum illa dicitur, quse valet profuper- ficie terrse. Haec tanta eft , ut corpora libere cadentia ab initio lapfus intra unum minutum fecundum Ipatium abfolvant l