DISSERTATIO PHYSICO MEDICA INAUGURALIS
VINO HUNGARICO SOPRONIENSI,
Quam. Annuente Divino Numine EX DECRETO GRATIOSISSIM E éy- AMPLISSLIMJE
[) FACULTATIS MEDICA " PznANTIQUA& CktEBERRIMA RAURACORUM ACADEMIA át Pro Gradus Dodlorali in. Medicina
Solenni ritu impetrando, Ad D. VII] Jas Au. MDCCXF. H.L.Q.C. Publico Examini fabmittit
JOH. PETRUS KOMAROMY,
i: Sopronienfis Hungarus.

LIBERJE REGLEQUE CIVITATIS SOPRONTENSIS
SPECTATISSIMO DN. CONSULI MATTHIE TRIMMEL: &
CONSULTISSIMO DN. JUDICI WILHELMO ARTNER:
MERITISSIMIS ITIDEM COLLEGII SENATORII SENIORIBUS, FERDINANDO DOBNER, JOHANNI PAULO GREINER, JEGIDIO LUDOVICO PRISOMANN, NEC NON RELIQUIS COLLEGII EJUSDEM ASSESSORIBUS GRAVISSIMIS, MATTHIE UNGER, JOHANNI PETROK, SIGISMUNDO HORVATH, FRANCISCO KOLEIS, OHANNI GEORGIO POCH, TJACOBO REICHARDO LANIO, LEOPOLDO KAMPELI, GEORGIO WILHELMO SAILER,
Et JOHANNI WOLMUTH,
VIRIS NOBILISSIMIS, AMPLISSLMIS ET DIGNISSLMIS
DOMINIS zr PATRONIS SUIS SUMMOPERE DEVENERANDIS
Primitias hasce in debit obedientig obfervantizque tefferam fubmiffo animo facrat
JOHANNES PETRUS KOMAROMY.

Ny
De HISTORIA VINI SOPRONIENSIS, ET EX PARTE TOCKA. VIENSIS HUNGARLE,
S.I
jlUm fit animus Sopronienfia Vina fcrutinio medico fubjicere,viresque eorum quantum potfibife eft, temporisque anguftia con»
cedet, in medium proferre, accuratum de Vinis ejusmodi conceptum formaturo mihi
2j maximé id oper& laboris incumbet, ut So- So//& Mosli& Moutiuim. ibidem exiftentium, imó& Uvarum naturam rium Hunatque differentias exponam, ac fimul Solis,. Aeris, aliarum- 2777/7, que circumflantiarum examen inflituam, quippe qu&, tanquam cauíg produdirices, Uvas mirum in modum alterare, C/cfian& ratione tam qualitatis quàm quantitatis variare fo-[mam lent, quales enim Uva, talis Succus,& qualis Succus íceu Muflum tale etiam inde fit Vinum, Non ommnis itaque Terre conflitutio ad. produ&ionem Botrorum fatis foecunda aptave im exiit, qua enim vel humiditate, vel ficcitate ac foliditate Hives nimià gaudet, ea minus congrua ad producendas Uvas obfer- SCAN vatur,in utraque Vites non ita feliciter uti deberent germinant
& augentur. Certé Solum[abulc[um waldé, aut jJaxofum, five Lapidofs plurimis lapidibus grandioribus intertextum; augmentum SSMUS Vitis& Uvarum impedit; atque viciflim Terra lapidibus& 1 2 arená
t

$9524C3g
Solum bu- arená prorfus carens, limofa,& perpetim valdé humida, fimimii" 44^- ter ad producendos eosdem Fru&us inepta eft. Ex hisce payu mte tet; ad Vitium, Vinique culturam requiri Tellurem magis ficmum cam, quam humidam, potius tantillàm arenofam five(abu9p; 44 lofam,& aliquantulum lapidibus cemmixtam, quàm limoyo. fam, glutinofam continué humentem& frigidam, id quod Ícité adnotárunt Joh, Sigism. Elsholz in Tra&. de Vini Culta1á pag. 307.0 Cato de Re ruflicá Libr.11.cap.2$,26. Moc etiam Siixi animadvertendum, quód Vinex in cacuminibus Montium pA non nimis altorum exiftentes, pra aliis generofa Vina profer» . reoleant, inprimis autem Solis ortum fpectantes, utpote qu& fummo ílatim mane radiis folaribus e diametro recreantur, Et quidem eo fpirituofius atque melius Vites iftx producunt Vinum, quo diutius Phoebi calore fruuntur. Montes autem viniferi ad occidentem vergentes, quos Sol utplurimum occidens tantüm radiis perluftrat, Vina producunt magis acida, auftera& aquofa. T
Vias diver- I. Deinceps obfervamus, Vina quoque variare mulfa vepedia tum refpectu Cardinum Mundi,, probé id obíervantibus Frid. Cari Moffmann. in Differtaz, de Naturà(y Prejflantià Viui Rbenau.& Mw5- Yoh. Colero de Fini calzurá, Cap. V. p.m.19. Nimirum fic Vi4er varia tes& Uv diverfam Aéris conflitutionem experiuntur, fi quais Vi- enim ille frigidus fuerit, Vinum acidum, aufterum, aquofum; im"7^ olioophorum, ac debile evadet: contrà autem in locis calidioribus, qu£ aquilonaribus injuriis non adeo expofita funt; Vina crefcunt potentiora, generofiora, fulva& flava, Vid. Philipp. Jacob. Sachs ztmpeloprapb. pag. 38. Y ini indoles III. Facilé hinc concipere licet, quód variantibus ejusdiverfa, pro modi circumftantiis Vini indoles etiam variare debeat, Recore dor adhuc bené temporis illius, quo Ratisbonenfes quidam eom 7 magni Nominis Viri ex Hungarià,& quidem€ Vineis Sopronienfibus, quamplurimas Vites nobilioris Natur, unà cum aliquali parte Terrz Ratisbonam apportari, atque fuis implantari vinetis curabantautumantes, íe hac ratione&que delicato & generofo fuis in terris Vino, atque Hungaria proferre folet, potituros effe, verum egregie decepti fuerunt, euh .- Non

me»:(98
- 22. e Neon omni fert omnia telae,
Hic fegetes, alibi. crefcunt felicius Uva: obtinuerunt quidem Fznz copio[um, fed acidulum illud, auferum, crudum, ejus plané virtutis, quá cuncta Bavaria Vina gaudent.
IV. Mirari hinc debemus Numinis Divini providentiam, qua quidem omni Regioni, imó cuilibet Solo peculiare quid in producendis Herbis, Fru&ibus, Mineralibus,&c. contulit, Inter plurimas autem"Ferras fané non ultimum in Europa locum obtinet fertilifimum Hungarig Regni Solum, utpote quod prz multis aliis ad producenda Vina eft aptiífimum, Solis eundem in finem radiis clementiffime illuftratum, ob quam ren Aér quoque ibidem maximé falubris,& clima feecundiffimum deprehenditur. Sed cüm animus non fit, integrum de his Tra&atum confcribere, prolixiusque fine necethitate, univeríz'Felluris Hungariz fecunditatem, toto orbe celebratiffimam, exponere, hinc ad Sopronienfis tantüm Hungarorum Soli, inibique exiftentium Montium viniferorum, de quibus agere fuftinui, defcriptionem, me conferam.
V, Anteomnia veró tenendum, me non ea tantüm P7na, quain /fero Soprouien]i creícunt, hic pertractare velle, verüm etiam reliqua omnia circa Lacum Neofidlenfem, vulgo Sfteifiebler 2 ee/ à Sopronio Leucz vix fpatio diftantem, provenientia, ut funt Ruftiana aliorumque Pagorui prope eundem exiflentium. Sic eminent porró juxta eundem Lacum varii Montes, qui ob diverfum fitum, foli conditionem&c. diverfa pariter fortiti nomina, uti Die Giofbberg& alii plures, quos Montes omnes penes Lacum modó nominatum fitos nomine Sopronienfium complexos volo, in quibus Lacum Neofidlenfem cingentibus, quoad equidem Solis ortum commodé fpectant, optimum producitur Vinum, cujus caufz forté he effe poffunt: ipf Vites funt prim nobilioris indolis, fecundo hujusmodi Montes Aquis fcaturiunt fontanis,fpirituofo Cjnoreis; imo ex aliquorum Montium radicibus Acidulas infignis virtutis propullulare experientia demonftrat; inprimis autem circa pagum C/Bolffé/ ubi vocantur vulgo$xller/ ejusmodi prodire Aquas minerales obfervavimus. Hac vero Terra eft
À'3 aliquaDei fggulaTZ provideztia da Fructuum productione, Hungarie Regnum feralmum.
Scoprzz DijJértatiouds.
Visa Lacts Neofidienfis,,
Montes viifi circa Lacum.
Caufce prieJlantio Vini Huyigarici.
cidule,

8e)6 C88 aliquatenus faxofa& arenofa, Nonnunquam etiam 4 condeníatum, Auri formam referens, in iis reperitur, manifefto argumento, montes 4re imprxgnatos effe, qu Terrx conditio, Tera[4- iecundàm omnium Phylicorum mentem ad Vini culturam pur i aptiífima habetur, utpote Solis radios facilius admittens&c, 7"7*7 A terao pariter altitudo eorundem Montium, non tantum frigidos feptentrionales Ventos, qui incrementum Uvarum& Vegetabilium multum morantur; avertit; fed& eorum pr&rupta juga fimul efficiunt, quo minus Aqua ftagnans noxam & detrimentum Vitibus afferat, uti fxpiffime in Vineis planitierum contingit, in quibus hujusmodi pernicies& ruina à tali caufa dependens obfervatur, dum 6 contrario in Montibus facillimo negotio, velut ex Elicibus, aquofitates fuperflug defcendere poífunt.
: fervor VI. Soli.prxfertim Fervor in hoc climate, maximá ex Virbs— parte maturitatem Uvarum, earumque incrementum promoamis^ wet, Widemus Galliam, Hifjaniam, Italiam, Graciam ob ardorem folis Vina producere generofiora, potentiora, hg autem Regiones, qu& Septentrionem verfus fpe&ant, vel plane nulla, vel mediocria, aut prorfus acidula, valdeque tenuia proferunt Vina. Ita ut, fi in Geographicis Mappis plagas atque ClimaRaieusi Vi- tà probé confulamus, facilé ibidem confpicere liceat, eas om*-um$90n^.:. d fermé Regiones ad alendas Vites& bonum Vinum producendum inidoneas effe,quz ultra j 1.gradum elevationis Poli 2 fit funt, quo autem é contrario magis diftant à Polo fepten trionali,& JEquatori viciniores funt, eo majoris efficacia Vinum exhibent. Hujus veró tam evidentis varietatis ratio pr&cipué hinc venit etenda, quód loca ad Septentrionem ma» gis vergentia tam efiicaces Solis radios non accipiant; quod. que Aér non tam tenuis,calidus& fubtilis ibidem exiftat,queme admodum ad Uvarum maturarum produdionem requiritur, | atque in Regionibus calidioribus ad meridiem magis vergenti| bus, ac pracipué quoque in Hungaria reperitur, ubi non tan[ tüm Vegetabilia& Animalia, fed etiam ipfa Mineralia,in Montium vilceribus recondita, maximum incrementum capiunt. Vid. cit, Differt. D. D. Hoffmann,| Sic Sepronium five Edinbarguin in 48. gradu latitudinis exiftiuná plus minus leucá à lacu
Neofidvinifera,

"$85)07 88 Neofidlenfi diffitum, cujus Terra fe(e ad aliquot milliaria extendit,
VIL Porró& hoc ceu aliquid fingulare notandum ve-;,, y. nit, quód Lacus Neofidlenfis, utut fuas aquas in nullum inde eis iuprodeuntem fluvium effundat, nihilominus per certa anni crewezzm temporum intervalla, mox increfcere mox iterum decreícere 7 Rid n obfervetur, ita ut, fi ille diu in incremento perduret, Vinum vum quautía eodem anno& copiofius& melius proveniat, quemadmodum zz maioris id Sopronii Cives, vicinzque Telluris Incolz, longà experien- 4*7""^r» tià edo&ti, certó inde concludunt, atque pro iufallibili figno"^^^ magni Uvarum proventüs«(timant ftagnantis illius Aqu augmentum. E contrario autem, ficubi ezdem Lacüs Aqu Vere| & /Eflate magis in decremento quàm incremento utplurimum| confpiciantur, tunc copiofx divitisque Vindemiz fpem om-| nem Incolx ex longa annorum obíervatione deponunt, Hu- majo Pbe-| jus autem Phoenomeni rationem fi quis defideret, eam fapien- vemez tiores in Patria Phyfici ceu maxime probabilem effe crediderunt, quod Aqua in Lacu flagnante augmentum capientes& exundantes, Montium viniferorum proxime adjacentium,& quingentos circiter paffus à Lacu remotorum, radicibus appropinquent, unde Tellus Vitibus obfita, atque à continuo| Solis ardore agitata, tanquam fitiens, aquas in vapores conti-| nuos elevatas, forbet ,avideque imbibit. Accedunt dein radii "n folares,€ fuperficie Lacus jugiter& continué verfus Vineas reflexi, magnumque calorem adducentes; ita ut, quo major eft| appropinquatio Aqu, eo efficacior etiam radiorum congeries,| infigniorquefervoris effe&us producatur, At veró Lacusidem fi in decrefcentià manet, adeoque etiam à Montibus remotior ad confpicitur, debita pro humectando Solo, rigandisque Vitibus aquof:tas denegatur, radiique folares tam confertim, tamque efficaciter€ Lacu remotiore ad fruges Vinetorum fovendas non refletuntur, unde minor Uvarum proventus gigni quoque debet, tantaque Vini praílantia non femper fperanda. E quibus nunc fine dubio quisque concludere facile poteft, quàm efficax, quamque copiofum quotannis Vinum ob rationes iaodó recenfitas in Montibus viniferis circa Lacum Neofidlenfem Íperari& expectari queat, VIII, Quod

$850s(39
Vineta folem VIIL Quod attinet ad Vinearum terras, Montesque ecidestem. vagis occidentem fpe&tantes,& prope pagum CiBobnborf Jpeciaztia.— fitos, hi revera Montes non tam copiofo ere gaudent; fcatentque, quàm reliqui; funt enim faxoli& petroii, in quibus hinc inde Arborum frequentia potentem Radiorum folarium acceíCur tam g- fum ac fervorem impedit, Atque h&c ipfa eft caufa, ob quam werfaui& in apricis eorundem Montium fpatiis Vinez tam generofa mm non exhibeant Vina, quàm Montium fupra di&orum Vineiid ta; quorum Vinorum bonitati& excellentiz cedunt iila ubique, ututetiam in his pofterioribus Montibus colles eque ac in prioribus fint lapidibus foffilibus, aliisque obfiti, in quibus ob majorem aut fortiorem radiorum folarium repercuífionem ab omnibus Natura Indagatoribus fatis quoque generofa Vina produci& excoqui creditur.
IX."Tertio denique loco confiderandx veniunt eg Vinex, que in Solo plano confpiciuntur,& plantantur, uti funt, qua appellari folent pie tiefen ege 2c... Hz» pr reliquis Vina Ipnbilium. füppeditant ignobiliora& minus generofa, attamen ad fedanviuorum f-- dam fitim convenientiffima, quem in finem etiam in paftu pro racia. ordinario potu, 9er einen Sifibz2Bei/ univerfa fere Incolarum
cohors fervare folet. Harum planitiei Vinearum terra maximé limofa,& arená ubique permixta eft, quam ob rem etiam raró aut nunquam Vinum heroicum tam odoris, quàm faporis ac fpiritus refpedu profert: quo tamen etiàni contribuit defe&us 2ris, continuaque aéris craílioris prafentia, efficaciam fufficientem radiorum folarium intercipiens.: Vin; itaque Sopronienfe optimum& generofiffimum provenit ex Montibus prope Lacum Neofidlenfem fuprà dictis, qui orientem fpe&ant. Mediz natur eítjaut minorem paulo virtutem poffidet illud, quod in Montium jugis, multis arboribus circumfeptis, érefcit. Infim& tandem fortis funt illa Vina, qux Uv& in Vineis planitie& profundarum vallium fuppeditant, Species vi- X. Quando igitur varie dantur Jpecies Vitium, non tium. diver. mirum, quod differentes quoque hinc ratione tam qualitatis fe probt- quàm quantitatis prodeant fructus,& quibus etiam diverfus p ii pariter Vini potus conficitur, ratione faporis, odoris& colo, TE^ xis, fefe plus minus commendans,| Liceat veró nobis figillatim

n)
n
LEA. tim Uvarum differentias percurrere breviter, Eas autem Uvas, quas Tellus Sopronienfis in abundantia producit, in duas claffes dividere commodé poffumus, in wobilieres& minas nobiles, Vina mobi. Nobilioris nature funt przcipué ex,quas Vulgus appellare fo- 7. let 9iugfterz Seufcatelferz Qtepere unb GieigDutten z Grauben/& reliquz omnes, qua fuavifiimé gulam five palatum afficiunt, fuaque dulcedine fefe apprimé commendant, Levioris autem Igrobi/ie. indolis funt hz, qu& palato non adeo gratum, fed fubacidum, fubaufterum& aquofum prabent:faporem; in hunc cenfum veniunt albz& cosrulez, Die tveífjen uto blauen Qauben ac. quas brevitatis gratia filentio: pr&tereo...Ex iis autem Uvis, quibus nomen elt 2lugfterz2rauben/maximo cum ftudio, operà,& curà exprimitur Finum, quod appellatur ber 2lugbrud)/ visi pecia & quidem hac ratione: Colliguntur figillatim Uvg maturio- Ptr 3lus; res, ultra certum. videlicet maturationis tempus in. Vite reli-: €&z, femiquepaffz,( quz etiam,(i non fatis à Solis fervore exficcatz fint, in furnis leniffimo calore aliqualiter ulterius ficcantur, aut potius flaccidiores redduntur); Uvas dein feparant à racemis, exprimunt hinc fuccum forti expreffione in torculari, qui tantam fuavitatem palato conciliat,quanta verbis vix exprimi poteíl. Hic fuccus vinofus in delicatiffimum Vinum convertitur, Creticis, Malvaticis& Hifpanicis haud poftponendum, Germanicis autem meritó praferendum.
XI, Porró notandum, quód Uv baccis minoribus, Uve hacafeminis Cannabis magnitudinem vix excedentibus, pradita"/» mivenihilominus dulciffimz exiftant, fi maturuerint, guftuiquegra- 77,77 tiffimx& efficaciífimz occurrant, Turpiter igitur hallucinantur, qui nefcio quà de causá Botris Hungaricis dulcedinem denegare audent,cüm tamen experientia contrarium aperté mon flret, Ego certé ha&enus tam dulces, tam fuaves.& delicatas, quàm quidem in Hungarià noftrà habentur, Uvas nufpiam locorum, per qua mihi peregrinari contigit, obfervavi,
Frucus enim ifti Hungarici ob ingentem fui magnitudinem
& augmentum( nonnullorum. enim Baccx pollicis mágnitu- Mareredinem adgquant), quodque communiter circa initium Augue 4
fi maturi reperiantur, forté denominationem J[ugjterZzraus*
ben forti funt. Hincenim eft quód Magiftratus Sopronienfis B fpedta

Mütwunur prime mafura, CiefnTj.
Uoc fauip a.
Uc Mofibatellzze...
$2510 38
Spé&atiffimus quotannis primo Augufti die talium Uvarum primitias Augultiffimo Germanorum Imperatori confecrare in more habeat: cüm nullibi locorum in univerfo Hungari Regno Uva tam citó: maturefcentes reperiantur, quàm in Regione Sopronienfi ac prxcipué in Montibus Lacum Neofidlenfem flipantibus. Uv« femripa[Je ab incolis appellantur 9lyatt dle quibus utuntur loco Paffularum majorum, quippe qu& fimili prorfus fapore& efficacià gaudent;atque hinc non inepté "earum loco ufurpari poffunt. XIL Uve Mofibatelling ab.Incolis hujus Regionis fic appellatz, ob odorem& faporem gratum; oleofum, reum,& -Nucis mofchatg xmulum, Germ SieufcatcllerZgrauben/ funt magnitudinis: mediocris, utplurimum Coccul, oriental, ad"- quantes, aliquantulum rubefcentes, quarum.fuccus expreffus,
mper: ffaciutraw
ben.
Uve
optimum& fuaviffimum conftituit Vinum, quod vocari folec SRufcatellerZHBti/ à nonnullis latine Falermum,
XIIL Sequuntur ordine Uv«, qug vocantur emápere OBrinzGrauben/ h& pariter ac Mofchatelling odorem& faporem blandé fpirituofum; oleofum, atque jucundum, haud fecus ac ipfa Herb. Majorane, de'fefe fpargunt, unde ipfarum
:nomen defümptum videtur ,. ab. odore fcilicet fuavi, odorem
-Herb. Majorang aromaticum imitante ,' quam Incolz hujus Regionis appellant Germ. 9japeran. Obteguntur. autem iftz Uvx tunicá pun&is nigricantibus notatà, tenui illà atque fimul tenaci, é quibus exprimitur Muftum, quod Vinum exhibet jucundiffimum, palatoque gratiffimum, fuaviflimi profe&ó faporis& odoris.
XIV. Quod dein attinet Uvas, ab Incolis Germ, Gif»
Gxiéoutten. Differt: vocatas refpe&u externg fux forma& figurg, Bacc& illarum. exactam quafi ftru&uram oblongo- rotundam Paapum caprinarum exprimunt, invefiunturque memranà admodum craffà, viridefcente, atque Succo fcatent copiofo, ut eapropter ad ufum Dulciariorum affervari prici- pue foleantjin loco. frigido non humido, ubi per longum tempus fine labe durant. Utut enim Uv tales, in nonnullis Refottiparben; gionibus famparben di&a, copiofum valdé, eumque, fi probé
i0MDO,.. maturugrint, etiam fpirituofum exhibeant Succum vinofum,
raró

^ d
8) CER raró tamen purum ex illis Vinum exprimitur& pr&paratur; quin, uti modó notavimus, ad menías tantüm fecundas communiter affervantur ac deítinantur,
XV. Porró generofz adhuc Uvarum jecier in Hortis So-. Uve gerzpronienfium.viniferis plantantur& crefcunt, verüm non in"ofedivertantá copiá& abundantiá, uti ille fuperius jam recenfitg, /^ quamobrem ciüm rariffimé imó nunquam purum ex illis conficiatur Vinum, eas ulterius inta&as relinquimus,caeteris cone. NuJum iude tenti,€ quibus optimum& copiofiffimum Vinum conficere Vu pafolent. Etfi enim ex iis quoque Vinum pararetur, fuà tamen""(fvirtute& efficaciá praftantiam Vinorum fuperius recenfitorum minimé fuperaret.
XVI Quibus przmiffis operz pretium eft, ut etiam Uc igubiUvas vilioris conditionis paucis deícribam, inter quas prima-^^ tium locum obtinent a/be, five pallide, bie OBeiffen QBGeitz— 2e. trauben/ hoc nomine infignitx, quod tunicá pellucidà& albá five pallidá invefliantur. Succo hg magis aquofo, fed dulci 2e fu. tamen gaudent, unde& liquorem in copia, licet debilioris virtutis, minusque fpirituofum largiuntur, qui fermentatione peracta Vinum pr&bet cibarium Ginen Sif Gein/quod proe Pium ci: in, ceu mediocre fine notabili ebrietatis metu etiam affatim fena phe hauriri poteft. LU
XVIL Rebras quod attinet Uvas feu caraleas, quas in Uve rubenmaximá etiam copià Hungaria promit, nomen fuum fortiun- 75«w ce. tur ab externá membraná rubrá feu corülea,& vocantur pie"^ Stetben ober SSlauen&rauben /. reliquis magis acidz, aufterz, adftringentes funt,ob copiam Cis aluminofi aut vitriolici,quo fcatent. Ex iis Vinum plerumque magis emergit acidum, au- Auftcrum Jierum, crudum, fiypticum, quod acerrimum etiam in. degene- Pim pre ratione prgbet Acetum. ii
XVIIL Poftquam fic omnia fimplicia, ex uno tantüm Vina mifla, Uvarum genere expreffa, confectaque Vira perluftravimus, pat eft ut za quoque mila,& variis Uvarum fpeciebus parata, inveftigemus: fic paratur ex Uvis pr&cocibus 9fugfter/ Vosm are& Mofchatellinis 9)?ufatelitt, fimul combinatis, femipalfis, TR expreffione probé inftitutá, ficut in Valle tellina Rhatie ,' Fi- Be "uum waximg virtutis, /irizgo[um, aromaticum, quod prin
B3 1Ca

B5)12 08H licatiffimum, ftomachico-cardiacum, valdé efficax& calefa« ciens, non fatis laudari poteft. Verüm ejusmodi Vinum nom adeo copiofum ubique conficitur, càm labore extraordinario opus fit, magraque Uvarum quantitas ad illud elaborandum requiratur.
XIX. Solent hinc Incols Hungariz uberioris Vini proventüs avidi, fpretà illa fingulari colligendarum optimarum Uvarum, indeque decerpendarum Baccarum curá, quà parum duntaxat licet generofiffimum Vinum adipifcuntur, omnes Uvas, cujuscunque conditionis in fuis Vinetis aluerinty fimul combinare,earumque fuccum exprimere, qui dein SucVim me- cus pof fermentationem evadit in Finzm mediocre,& in vuldiscre, ufum affervatur, ad fedandam fitim, nt& pro potu orgore Hiyga- garera ufum affervatus, ad fe, nt& pro potu or zicum. dinario, ob mediocrem fui indolem, quz non nimis aquofa
nec etiam fpirituofa exiltit, convenientiflimum.,^ Sed íciat Efiex ni- benevolus Le&or, mediocre ho€ atque ignobile ,. quod'voco;
Büos;,, Mungari& Vinum, nihilominus fuá efficacià vix adhuc Vino
& Rhen.€edere Rhenano, ut adeo hinc concludi facillimo: negotio pof-:
wo vix ce- fit, fpirituofum adhuc fatis effe, magnisque viribus aut virtuti9"^. bus neceffarió gaudere debere noftra Fina Soprouenfia, quorum
ea, qux indolis& natur generofioris funt, Vinis Hifpanicis, Italicis, Gallicis vix poftponenda funt. Quando igitur mihi fermo. eft'de Vino Sopronienfi. ignobili, crudo, acido, non eft. mea mens, ac fi plane ad bibendum inutile id effet, fed refpedu Vinorum duntaxat nobiliorum hoc modo illa appellaVia Hm-re placuit. Quoniam itaque Vinum Hungaricum, qualecungerica.""! que fermé, potus eft maxim virtutis, uti fuperius didum, e d an Vinisque Auftriacis.ceu minori pollentibus efficaciá, longe pomesfrww. tentius.,ne horum commod fatis venditioni& negotiationi 38. impedimento effet, Hungaris ab Imperatore Vini mercatura, atque in Auflriacum tra&um transportatio multiplex;eft denegata ac prohibita, unde fadum, quód plurimis adhuc Ex teris virtutes.& effe&us laudabiles Vinorum Hungaricorum fint incogniti. Contyover- XX. Cuüm autem maxima adhuc controverfia fit circa Jf de boni- N'inum Hungarie fuperioris,& inferioris, quodnam horum sar Vino-. Nri norum bonitatis pr&rogativá alterum füperet,operg pretium erit

Se):13(88
erit ad litem hanc dirimendam Vinorum quoque talium fpe- ru» fuperis-€ies à fe invicem probé difcernere, fingulorumque naturam 74&:examinare, Inter Vina autem Hungariz fuperioris omnium"7 P» calculo eminet Vinum Tochavienfe; toto illud orbe non imme-"^ rito celebratum: provenit hocin cacumine MontisTockavien- 17; T». fis, qui in finu fuo divites Auri mineras fovet; ita ut etiam pu- ctavieufs rum é terrá ejus Aurum, inftar filamentorum aut funiculorum^"*fr* (Otat,) modó rotundorum,modó angulatorum,unà cum Vite progermináffe, imó etiam ipfo Vitium trunco arctiffimé annexum adhxfiffe,& inftar Convolvuli aut Hedera atborez magnam trunci partem occupáffe, non femel notatum fuerit. Id quod inter alios etiam Phil. Jac. Sachs in Z£mpelozraph. p. 42. à tefle oculato Dzo Doc. Martin, Henric, de Franckenftein Pbyfic. Exper, in fuperiori Hungariá, pet literas refponforias percepit, utpote qui rem iftam non folüm oculis propriis viderit, fed etiam manibus palpaverit, Refert idem, Botros quosdam curiofitatis gzatià auro circumdu&tos fibi exhibitos fuiffe, Talia veró& ego ex plurimorum fide digniffimorum Incolarum &vralia edoctorum, ore habeo, quod fzpitfimé, nimirum in quibusdam locis 4re fcatentibus, Aurum purum, nitidum, quafi recenter liquatum, fuerit repertum, De Auro, quod nonnunquam in ipfis reperitur Uvis, fuo loco inferius dicendum erit. Cüm itaque Mons$re copiofo, prout modo di-$«phv &um, abundet, nil mirum, quód Vites€ Uvx generofioris 77; 2S indolis ibidem: producantur, ab omnibus quippe injuriis, quz" quidem ipíis tam quoad produ&ionem, quàm quoad incrementum impedimento. effe. poffent, liberg exiftentes...Confpirare enim heic omnia videntur ad verum Nectar producendum,dum Terra vel Solum adeft ad Vitium plantationem maximéidoneum, Aér confpirat valdé purus, ZEítus Solis Uvas » continuó fovet fatis potens, dum ab altitudine Montis verfus » ortum meridiemque fpectantis,frigidiores Septentrionum Venà ti; noxam aliis in locis.ingentem afferentes, plané arcentur, ac denique pluviz imbresque facilé depluentes nullum inferre detrimentum valent. Atque hxc, opinor, fatis demonftrant & evincunt, in Monte hoc aurifero, non minus quàm: vinifero non poffe non muftum provenire incomparabilis virtutis, B 3 ineffa

$s)314(88
ineffabilis bonitatis, efficaci fpirituofiffimz; atque faporis dee licatitlimi.
Vinum To- XXL Finum autem Tochavienfe precipue e fucco Bockavi"f. trorum pracocium 3ugittr/ aut Uvarum moíchateliinarum;
conficitur, quando videlicet Uv ob Solis fervorem jam fe.
mipaffz funt& confpiciuntur, parimodo uti Uvz Sopronienfes hujus conditionis, Semipaffarum nomine Germ. 9Onandefe
Goierifif/- gaudentes, atque inftar Paffularum majorum confpicug. Hoc
post Vinum eft gratiflfimum, fpirituofiffimum,& generofiífimum;
RT. proin omne ad Aulam Czfaris Augufliffimi quotannis deferri
folitum, eo quód credatur pr&rogativam pr omnibus aliis
Hungarig Vinis obtinere atque habere, utpote é Terrà Montis aurifera proveniens. Adfertur tamen Vinum hocce Viens
nam non quidem hanc ob rationem, ac fi Aurum in eo radicaliter folutum, uti Zzrum potabile vel putabile Pbilofopborum
effe putatur, hareret, veluti quidam fomniare voluerunt, fed
eam potius ob caufam, quód praxftantiffimx fit indolis€ produ&um Montis auriferi, 4reá terrá undique przditi; quin h
Vites tam(ludiosé ideo plantari& coli pro Cxfaris mensá vi»
dentur, ut Incolz inibi ab Auro effodiendo tanto diligentius arceantur& prepediantur. Itaque folus Imperator omne Vinum in ifto tra&u Montis crefcens fibi vindicat foli, illudque Viennam adferri jubet& curat, ut adeo minime fentiendum Spronienf? credendumque fit, Vinum illud Tockavienfe praftantià& vire Vinum T^- tute fu tantopere fuperare Vinum Soprenienfe,nuippe quód hoc
ckavienfr
wore, etiam maxim virtutis exiftat, ac fecundüm plurimos Hungarorum Incolas Vino Tockavieníi(1 non praferendum; vix ta» men poftponendum fit.
Vinum XXIL Solet etiam Finum Hungarie nequiífima fubinde Hom^ manu methodoque adzlterari, raró hinc purum illud& ge"oss. nuinum citra mifcelam in longe diftantes Regiones deferri obtione ad. fervatur, quin utplurimum vel Aurigz,vel ipfimet etiam maleuierair. di Mercatores illud, antequam transmittunt, adulterare in
more pofitum habent. Et Aurigz quidem circulum Dolii unum alterumve fuo paululum loco movere folent, quibus ademptis terebrá adatá foraminulum quoddam dolio infigunt, quantum pro emiflione Vini fufficiens effe putant; quo fado aliquam
Vini

L DEINC
i Vini generofi portionem eximunt, ablateque fpatium dein Aquá communi aut viliotis indolis Vino replent,& colorem Tinctura Sacchar. ufli reftituunt, candemq; foramen ligno convenienti& appropriato tam affabre iterum claudunt, ut veftigium ejus relictum, vix deprehendi confpicique poffit, circulos hinc in fua iterum loca reponunt, ac ita foraminibus applicant ut videri nequeant, Quapropter Vini Hungarici translati potus accurate prius examinandus eft, antequam pro puro& minimé adulterato declaretur, characterem autem ad adquirendam Vini genuini notitiam& inveftigationem necef-farium fequens Caput ex parte exhibebit.
CAPUT II. De Naturá àv. E|Jentia Vini Sopronien[is T é» Tockavienfis.
rA
Num quodqueCorpus conftare Ole 2re& rio Chymi- p; corum mens& fententia eft;prout hinc unumalterumve cma. -ex his vel qualitate vel quantitate excedit, corpus etiam alterari, vel plané immutari debet. Tria ifta Chymicorum Prin€ipia, activa aliis dicta, unà cum Aquá& Terrà pafífivis, vix Adliva& in ullo corpore evidentius apparent, quàm in ipfo Vino, ab jj. illorum enim indole proportione& mixtura fingulz Vinorum 'differentiz, refpectu coníiftentiz, faporis, odoris, coloris, pon-. deris& virtutis dependere folent. Si Analyfi Chymicorum 4a ipfum Vinum fubjicimus, inveniemus in illo. principaliter o». /? Spiritum ip(ius Fini,vulgo fic appellatum Germ. S5ranbterocin/ Hanger, (& à Chymicis vel Philofophis etiam nuncupatum Effentia Jubtiliffiaa, Effentia. incorruptibilis, Aqua Vite, Aqua ardeus, 444a. Celefis, Menjiruum. Celefle ,| Lulli Celum, Clavis Philefopborum, fal volatile) qui liquor deinceps rectificatus eft penetrantiffimus& maxime intlammabilis, nihilque proin aliud quàm Xrius vegetabilis, ob nimiam volatilitatem & fubtilitatem calori cedens, é particulis& fo-4 reis,ficut Chy» mica paífim experimenta docent, maximam partem conftans. Hic enim Xrius vix aliter ac reliqua principia à corporibus mixtis

WS)1i6 CS .. mixtis adeo putus feparari poteft, ut non aliz fimul particuMercuriale: à S A.: Vini priaci- lx combinat obferventur. In plufffmis Vinis vel hicce Yrius pium varis particulis 2reis e intime maritatus, vel ejus volatilitas in fociatur alis quibusdam faling fübftantiz eft commixta, atque ab hac aliveluti, qualiter fixata, id quod fcié probeque annotavit Celeberr. Nicol. Lemeri in Czrfa fuo Cbymie Germanice ver[o pag. m. 6. Quie in de- IL In progreffu Defüllationis ulteriore, fefe ante omnia fiam: oculis fiftet Aqua infrpide infignis copia, fequetur poftea Spiuirerim pa-. situs fumidus, fab cujus nomine Spiritus volatilis 9ri venit, qui y d nihil aliud et quam rius fixior. Dato dein gradu ignis adxdg"7" huc fortiore, prodibit C3 volatile, quod appellari folet C) VoSpiritus f. latile vri, Recipientis partem interiorem jucundeé fatis invemum v? Biens: hoc autem C uibil aliud eft,nifi rius priori paulo maS4 volatile, gi$ à falinà intermixtà fubftantià, cujus aliquam fimul parqud cfi— tem ob vehementem ignis torturam in altum elevabat, fixaMercuri. tus 5 pari modo uti cernere licet in fublimatione Cinnabarz aclitie, compofitz ex 4re€ Wrio, ubi duo hxc principia invicem bené fociata& mixta, fubmiffo ignis gradu debito in
Mercuri altum(imul elevantur. Mercurius enim volatili gaudet natuefi coti v4, ionem non facile fultinens, quapropter aliter feri nequit, quàm ut Xrius particulas fibi commixtas fecum fimul rapiat.
Sali volatili inter deftillandum fuccedit O/ezgm veré pingue, unGuo[unr, combujiibile, licét paucitfimum,quod eft 4 juxta omnium Chymicorum& Philofophorum mentem; inflanmabile,
&c, Denique fuperato omni in dettillatione ignis gradu remaSalfxum. met CO fixum, cui maxima ex parte terreftris qugdam portio eft immixta, qua autem facillimo negotio per elixiviationem
& fltrationem disjungi poteft; terrea nempe fubftantia ratione craffitudinis in filtro neceffario ob denegatum progreffum fübfiftere cogitur, cüm e contrario particula C;n& per filtri
poros transeant, qu filtratio& folutio&)lis iterum infpifSulphur Vi- fata; pr&bet Cj vix ipfi CJli-8ri abfimile. Sed antequam ulteo?'- xjus progrediar, fcire quemlibet velim, quód in examine ejusP*J^^ qodi Chymico non tale fentiam adeíle?, prout alias crudum illud& nativum confpicitur, nec etiam hujusmodi figuratum Yrium, ficuti crudus aut vulgaris effe folet; denique
non C3 commune feu culinare, fed loco sris accipiendum vel tenendum

íi Tq "
Se)i7 CS tenendum cupio omne illud,quod eft infammabile; loco autem zfrii intelligendam effe credo partem fpirituofam omnem vo- 26/2 Merlatilem, aéreo-&theream. Ulterius Cjlis loco omne illud in-^""^* digitatur,quod ratione particularum angulofarum& cufpidata- oui4 4554? rum faporem efficientium, incidendi& penetrandi vi pollet. Pro V/à porro liquor habendus eft infipidus, minus fpirituo- Quid s fus,& demum&za;eft illa dura;craffa, infipidaque pars à Chy- a ogg micis Caput mortuum vocata,
HI, His confideratis dividendg meritó veniunt partes Djvjfo parin Vino hxrentes in effentiales& minus. effentiales; partes e[fen- tium Vins. ziales ceu principia a&iva vocamus C3, 4,& Yrium; partes veró minus e[fentiales funt N7a& Sia, veluti principia paífiva ab aliis nuncupata; quapropter omnes hafce partes, fiquidem ab iis cun&z Vinorum diflerentiz dependent, ut ordine perveftigemus neceffe eft. Merczriale ante omnia Elementum e(t ad- Mercuriat modum fübtile, volatile,& aéreo-&thereum, quod in Analyfi&/e»ewss ipfius Vini primó prodit, Sicut enim in univerfo terrarum quds otbe, five fit ex Regno vegetabili, five ex Animalium genere, aut é claffe Mineralium, concretum aliquod fine hoc Xriali Elemento absque notabili alteratione& noxá fubfiftere nequit, ita pariter remoto eodem principio Vinum in fuà integritate & naturá vix durare poffe probabile ef. Apparere autem opinor iftud principium przcipue, quando Vinum ex uno Vitro in alterum transfunditur, ubi bullulas aéreas copiofiífimas Mercuriali principio turgidas afcendere obíervamus. Quin& Qwmoio fumma volatilitas atque elafticitas,inVino exiítens, figna pra- 777 SK fentis hujus Elementi effe folent. Volatilitas autem hc& mr E Elafticitas obfervatur maximé in deflillatione ipfius Spiritüs Ubi voariVini, in qua Elementum iftud mirificé expandi folet, usque 7»&&adeo ut non raró, fi plané omnis ipfi denegatur expanfionis oer locus, vafa fummo cum impetu& fragore diftrumpat ac frangat; portamque fibi occlufam probéaperiat. Cavendum itaque eft in deftillatione ipfius Vini generofioris, quod copiofiore Elemento Yriali pollet, ne majore flatim ignis gradu illa fufcipiatur neve pariter omni aéri egreffus prohibeatur, alias enim triftis plané fuccedet operationis, uti modo dictum, eventus.. E
IV."Volatilitas ejusmodi inprimis etiam obfervatur in Mic Vino Hungarice.

W5) 18(S8F
Vino Hungarico, etenim fi per fpatium duntaxat aliquot horarum i(tud aéri liberiori expofitum relinquatur, non folüm faporem& odorem, fed: fpirituafcentiam, virtutem.& efficaciam plané omnem fimul amittet, id quod prxcipué in Vinis, qu generofioris indolis funt, videre: licet ,. in. quibus. pars Xiialis aéreo-atherea fubtilis, ac fpirituofa evidenter avolare,. przcipuamque«ris: partem fecum rapere fimul folet; hinc non poteft aliter fieri, quàm ut Vinum illud, generofum antea exiftens., ob. disruptum Elementorum: vinculum,, alterari: parie ter& corrumpi five vires fuas amittere: debeat. Notandum. iH etiam eft peculiare. illud ,, quod obfervárunt accuratiores.& cue. i mw" riofiores Naturg fcrutatores, in Vino Hungarico, prxcipué mentatio sio. Circa. tempus. Vitium de novo florentium, mutationem quane vatempore: dam:& fermentationem: contingere ,. usque: adeo ut& Doliis: p berss quoque: effluat;aut fi effluxus talis perar&am orificiorum clau '.. faram. impediatur; Vaía maximá:cum vi hinc,& fequenze. Vini difpendio disrumpat;. cujus rationenr non: quidem: defumene dam effe.credimus.à Vitium flore, fed. potius ab:ejusmodi Aé« ris.conftitutione ,. fub quà pracipue circa fol(titium, dum Vi-tes. florent; calore penetrantitlimo agitatur, atque fic Elementum. Vini Yriale in motum impetuofum ciet, quod proin ita magnopere: dilatatur, rarefit, ac exitum. é fuo Dolii ergaftulo molitur. Sic videmus pariter; fxpitlime lagenas vitreas, Vino generofiore repletas& firmiore obturaculo: munitas, tempore &ítivo à folo. Aéris calore intenfo ,, quo nimirum: hocce Elementum in. Vino latens maximé rarefit& expanditur, ob defetum fufficientis fpatii ,, non: fine vehementi impetu.& co-natu disrumpi.. poincipiut: V. Silentio ulterius hoc loco: non eff. prxtereunda ves 4*- ifius principii aéreo-ztherei fumma. in Vino mobilitas, qug maxim me- PO: divería aéris. conflitutione: externa plus minus fortiter exe bite. erceri folet; Ita enim quando aér eft frigidus.& craffus,ficut in Hyeme, principium illud in Vino deprimitur& condeníatur; dum autern aér evadit calidus, fubtilis, fumme agitatus, prout in zftate, cum idem Vini Elementum rarefit, ac(efe expanTm dit. Sic parantur ex hocce Yriali Elemento quoque TberwromeVii ra(ficutex Xrio crudo aut vulgari Baremerra parari folent,) in
^

oft Viv
"n Js t)
n
$6) 19(S8 in quibus varians liquoris fpirituofi afcenfus ac defcenfus nobis modó aéris ponderofitatem five craffitiem, modo ejus dem tenuitatem& fubtilitatem re&é fitit.
VI. Denique id probé obfervandum, quód, fi dolia non Visum in totum funt repleta, Vinum Hungaricum in illo exi(tens ab Hongaria aére cralliore, partem dolii vacuam occupante, deftruatur pla- ab Aere cené& alteretur.. Quamobrem fingulis hebdomadibus Incolg*""péhujus Regionis Dolia, é quibus aliqua portio Vini extracta fuit, Vino generofo iterum replent, ne corruptio quedam accedere queat. Denique obfzrvamus,triplicem Vini potum ex py. y; uno dolio elici folere, cujus rei ratio in fequentibus patebit. sur ex uno
VIL Sicergo patet fatis, ac unicuique facilé innotefcit, 4»i. quare Regiones, quz magnum& diuturnum(lis z(tum ex- Anni d periuntur, Vina longé fpirituofiora, potentiora& generofio- /idiore; Vira exhibeant, quàm aliz, qux à Ventis feptentrionalibus fri» sv sereregidis jugiter perflantur. Yriale enim Vini principium utplu-^is exbirimum ab aére provenit, ita ut illud tanto efficacius& copiofius in Uvis evadat, quanto fpirituofiore aére per&ftatem foventur. Ufum veró ilius Principii quod attinet, efficit hoc maxime, ut Vinum in debita qualitate, Ípirituafcentiá, guftu,& efficaciá confervetur,
VIIL Sequitur ordine 2, quod pro varià fui conftitu- Sulpbureuna tione, mirum etiam in modum Vina mutat, alterat, ac inver- LM HA tit, etenim unum magis fubtile, tenerum, alterum onu"7^, 95 craífius, terreflrius, per gravia& ingrata effluvia caput replens; unum magis, alterum minus evolutum, exaltatum ac iolutum. Ab hoc quoque 2re non tam color, quàm«calor ac odor dependere& produci folet, Sulphureum hoc principium, mercuriale à nobis appellatum, in deflillatione ipfius Vint pr&cipué confpicitur, eftque omne illud,quod concipit lammam; fic ipfius Spiritus Vini infammatio à 2re dependere folet, Oleum pariter, quod Vulcani ope in deflillatione ab ipfo Vino expellitur, ad oculos nobis fiftit oreum Elementum.^ Hac etiam pracipua caufa eft, ob quam ex uno dolio Vino repleto tria diverfz indolis Vina quoad faporem, odoremque inter fe differentia eliciantur. Optimum enim Vinum in medio doli,.. sun vilius in parte fuperiori,& tandem viliffimum in parte 1n- 4,5, pis
C 2 fernà unde?
O/eus Vari.

$e) 20(9
fernà obfervatur, cujus rei ratio forté hc effe poterit, quàd tfriale Vinorum Elementum à frigore condenfari, à calore vero rareferi folitum, in cellis, ubi aér eft frigidior ac denfior, ad centrum quafi intra dolia cogatur, ibidemque aliquo modo condenfetur: in qua igitur parte Vini in doliis contenti Xriale ftud Elementum, quod participiat de 4re, deficit, in illà quoque deficiet ipfa 4ris portio, ut hinc in fundo dolii Vinum femper debile, exiguum aquofum, minusque fpirituofum exiftat, ibidem enim maxima particularum CJnarum terreftrium congeries obfervatur, quz ratione qualitatum infi. gnem etiam in modum faporem& odorem Vini mutare valent. Nisi. IX. Ufum quod attinet hujus Elementi 4rei in Vino 2d. exiftentis, excitat illud odorem, colorem,& calorem, adeoque inftar nobiliffimi balfami Vinum in debita qualitate, virtute; confiftentià,& naturá confervat; quo naturali bal(amo fi aut arte aut negligentiá, aut infortunio Vinum privatur, fuam iltud fimul amittet indolem& alterabitur, quod videre eft in Vino aéri liberiori expofito, inquo maturalis ille balfamus propter Xrialis Elementi avolationem aufertur, quo 2re ablato Vinum mox vilefcit, corrumpitur, degenerat, acefcit&c. € Quare fi tale quid Caupones vident, Vinum ad aceícentiam Voorus degenerationem vergens 2rato peculiari( Ginfblag)quodam conferva-. füffiunt(einbrennen/) quod efficit, ut Vinum iterum ad aliume. quod temporis fpatium à corruptionis labe immune praftetur. Sed quamvis hocce 4 acefcentiam aliquatenus inhibeat, noxium tamen, nervisque inimicum effe folet, etiamfi herbis aut radicibus aromaticis&c. conjunctum fit.
X, Peffimé hinc& fanitati hominum& confcientiz
Sulpbure do- fu ii(ulur i ad Vi": hibend Za fumiiconfulunt, qui ad Vinorum acefcentiam cohibendam pefumas. hujusmodi fulphurato dolia perfumant, capitis enim dolores T. fxpiffime graves à Vini talis«rati potu largiore producuntur, cüm écontrario Vinum Hungaricum, etiamfi largà fatis quantitate hauriatur, ne minimum quidem dolorem creare foleat. Vini enim iftius 2 eft à natura aromatifatum,jucundum,& gratum. Sulphuri a. crudo immixtz funt vari particula heteronex, ita ut,antequam ht feparat& fint; etiam in fuffitu duntaxat adhibitum corpori noftro noxium magis quàm proficuum effe

It&c.
itat
: a d
W$)2:C$8 effe foleat, utpote quod hac ratione Varii generis morbos ir troducere facilé poteft,| Melius itaque& hominum valetudini& confcientiz quoque fux confulerent,fi loco ejusmodi rati adhiberent fequens confervandorum vel etiam meliorandorum Vinorunrinnoxium plané, imo utile remedium m, Ol, Nzcfl. exyr. Sif, Caryophyll. deft, 5j, Cinamom. 3). Campbor. Mofch. ana, 9s.
Probé invicenr urixtis obducito. Linteum quoddam d pre. Ufu Sulphur, adhibito, ac methodus fulphurandi pretiofa quidem atque ditioribus magis quàm aliis-ufitata, nihilominus tamen omnium fulphurationum forté convenientiílima erit utpote qu£ caput minime offendet, nervis amica valde exiítet,& denique faporem palato maximé gratum, fragrantemque naribus odorem conciliabit. Verüm cum hocce fuffimen propter ingens fui pretium, non xqué omnibus acceptum effe& in ufum vocari queat, quó& hi pariter, quibus curta eft domi fupellex, quique opibus non affluunt, aliquid habeant, quo Viua fua à corruptione immunia praflare valeant, loco Sulphuris crudi eum in finem vilioris pretiiSulphuratum,fed illud tamen etiam efficaciffinum, magno cum frudu fequens adhibent, quod in medium proferre placuit..
X. ób Nucif.expr. 3j. Beuzoés gtt, iiy, Cera 5j. Terebiutb. ij. Cinamom. 9j. Caryopbyllor. aram. 5j.
Poffquam omnia vità[unt mixta, adhibeantur uti in fuperioribus didum eft.
Alii ipfum etiam-n-zz Fini miftum cum Oleo aliquo aromatico ex. gr. Caryophyllorum aut Nuciftz,&in dolio incenfum,maximas vires& efficaciam in 2randis ejusmodi Vinis, exerere deprehenderaünt.
XL Ordine nunc fequitur Sal Vino inexiftens, quod C 3 Elemen

WS)22($8
54 Yiii, Elementum eft papillulas ipfius Lingug nerveas varie particue lis fuis angulofis& cufpidatis afficere, faporemque ita conciliare valens; eft autem illud fixum Chymicorum Principium. Cüm autem omnis fapor dependeat à particulis CJnis, diverfaque in Vinis dentur genera C)lium,diver(us etiam Vini potus ratione faporum animadvertitur, fed& Coloris pariter ipfius caufa eft C3, quippe quod sris partes exaltat, fubulifat&c, Quo magis autem exaltatum erit 4, coloris etiam Tinéctura eo Murai fijo. laturatior& clarior apparebit,"Confpicitur veró inprimis vem,& colo- C; num Elementum in ipíius Vini detillatione£nito omni vem. ignis gradu, ubi fi copioliffimz terreftreitates à faliná feparatz fint fubftantià mediante elixiviatione& infpiffatione Sal itud fub nomine C3gri apparebit, terrea autem fubftantia,quz Chymicis Caput mortuum appellari confuevit retro manebit. Porro obfervantur dolia intus à faliná ejusmodi fubftanuá incruftari, quam Chymici nomine?ri falutant, quique conftat ex acido liquore, oleo,& terrà, Videre etiam licet in degeneratione ipfius Vini Elementum(num, quando nimirum generofiffimum fepé Vinum in acerrimum Acetum corrumpitur. Verüm cüm neutiquam amplius dubitetur, Vino ineffe Principium falinum, quod ipfe íapor fatis demonftrat, ideoque magis neceffarium effe duco, ut ad indigitandum ejus ufum accedam, Hujus itaque Elementi C ni indoles& natura prxcipua eft 2 fübtilifare, attenuare, ac debitam Vino confiltentiam ex« hibere, quód fi autem hoc Sal in Vino exiítens vel quantitate vel qualitate peccat, tum Vinum magnopere variare folet; ita enim particulz falinz plus minus craffz, fi jufto majori copiá adfuerint, Vinum reddent aufterum, crudum&c. Eadem falia fi nimiopere foluta evadant in Vino, atque inver«
tantur aut acuentur, tum acefcet illud& corrumpetur. Pra— XE. Iluflratis fic Principiis aGivisac principalioribus pro» Verpafes, gredimur ad pa/Jjva feu minus principalia, fic dicta, quoniam effentiamVini nonconflituunt;fed tantüm per accidens ad illius compofitionem accedunt, atque vehiculi loco reliquis inferviunt, Sic Aqua non eft pars ipfius Vini effentialis,fed tantüm Vehiculum partium elementarium activorum, tale nimirum, quali totum Vegetabilium genus, pro fui nutritione& augmento opus
Diverfum.

| Bg 2; C38
opus habet. Porró videmus Vinum generofum ac-^-fum non tam facilem inferre noxam atque detrimentum, quàm vero aquofum; fi enim aquofitates à Vino feparentur, tunc fine omni labe per plurimos annos illud durare poffe experientia probat;. cüm é contrario, fi aquofà adhuc fubftantia illud polleat; facilius. atque citius corrumpatur. Aquofam autem fubftantiam in Vino exiftere nemo,opinor, dubitabit, càm differentia Vinorum, imó ipfa Vini deüllatio id fufficienter demonftret;. de'aqueis autem particulis in Analyfi ipfius Vini chymicá: di&um jam eft. Hunc veró Ufüum Aqua in Vino exiftens inprimis habere folet ,, ut partes. ejus activas diluat, quó fuam melius vin exercere;nullumque palato noxium ardorem imprimere. queant.
XHL.— Terra, qug in Vino exiftit, eft illa pars, que Chy- 5, 5,5, micis. nomine Capitis mortui: venit,& nullam plane vim ad y parri conttituendunz bonum Vini potunrz habet, fed potius detrimen- cue. tum.tam Vino ipfi;quàm Homini iftud bibenti caufatur. Confpicitur hoc principium terreum: poft omnem adhibitam per ignis gradus in deftillatione curam: in fundo vafis deflillatorii, eique. adhuc Principium: falinum fixum commixtum hazret, quod poftea. mediante Elixiviatione facile feparari: poteft. Hxc Terra in minimas particulas à.falino principio.foluta cum Suc» co;in Uvas fub» nutritione attollitur.
XIV. Confideratis itaque generalibus ,. ad fpecialiora y, v;
me nunc accingo, Vinorumque fuprà recenfitorum Hunga- sorum Hunricorum Sopronienfium: Naturam atque Eífentiam inquiram. gerer
P^ Ubi. primó occurrit Vinum; quod ex Uvis 2[ugfter. exprimitur,| gueger,
Mie nomenque: habet 2[usbrud); conftat hocce ex particulis magis— 8ein. fulphureis,--tuofís, nec adeo multis falinisaut terreftribus, ap quofo: principio jucunde dilutis ,. quare etiam primarium infet ter omnialocum obtinere folet: Vinum Mofchatelliuum five Fa- V. ups.
lernum conftat equidem 2re copiofo aromatico, ceu Elemento /ezun. fpirituofo, pauco dein le;&(atis largá quantitate V/€ ac TerI&: er autem illud aromaticum non tantüm odore,fed etiam fapore Vini fefe fatis panditacoftendit. Elemententum--tuofum
apparet ex ipfius penetratione, non fecus atque é nimiàá volatilitate

$8)24 C88 tate ac elafticitate, ob quam citó& valdé inebriat,&c. Quod Sali pauci- C3lis Elementum attinet, non tantüm chymica exploratio ilte in Vi». us in Vino paucitatem nobis declarat, fed etiam fapor illius : dulcis id confirmare folet, Finzm appellatum Stepertraue uem bett 2 ein /. quod attinet, hoc pariter conftat ex 4re aromatico, oleofo fubtili,^-tu volatili,& pauco Sale cum paucis particulis terreftribus, quantitate Aqu€ invicem folutis. quis Vinum autem ex Uvis, Gifibutten di&is, paratum, majore parSyeeremen e: eularum falinarum quantitate pollet, à quibus tamen plurim 4ris particulg. non, uti par effet, folut funt, idque ob diuturnam maturationis moram, hinc-^-tu debiliori, terrà Vinum U- copiofiore,& denique aquá gaudet in abundantia.— Fiuum "n^ quod ex Uv albis parari folet, quoad fuam effentiam, conftat 7""^ inprimis ex Elemento Yriali copiofo, pauco re, Clis copià, & abundantià Aquz, unde Vinum producitur minoris ac deRubrum Vi- bilioris virtutis& efficaci. Rubrum quod attinet Vinum, cir"UU".. ca hoc adhuclis eft, volunt enim quidam, rubrum hoc Vinum majori mole Elementi 2rei imprzgnatum effe, quàm generofum fulvum aut flavum, quod tamen experientix plané contrariatur. Signum autem iftius rei à colore depromere conantur, fallax certe illud, quia color non eft pars Vini effentialis, fed tantüm accidentaliter ei accedit. Hinc ergo potius credimus, illud abundare magis Cle vitriolico, aluminofo, id quod fapor aufterus, visque ipfius Vini rubri adftrictoria ftyptica demonftrare videtur, 4re etiam mediocri, fed Unde Yini maxime exaltato à particulis nis impragnatum eft. Vulrubri cor. oasis hinc illa opinio fal(iffima notatur,quá quidem multi fibi imaginantur, rubrum Vini colorem é fubftantià Uvarum rubrarum medullari aut carnosá exprimi, cüm tamen fucculenta & intrinfeca earum caro albedini pulpe Uvarum albarum parum- aut nihil cedat, hincque fuccus ex Uvis etiam maximé rubicundis leniter tantüm expreffus, albicans appareat,& nullatenus ruber,' Verüm fi folliculos aut facculos hujus carnis membranaceos confiderabis, invenies in illis fané colorem tin&uramque rubicundiffimam. Unde fit ut, dum fuccum vinofum Incolz aut Vinitores exprimunt, fimul tin&tus membranularum fuccus, adeoque color rubicundus exprimatur, isque

$822: C88 isque dein ulterius,quando fuccus una cum racemis& vinaceis fermentationem fubit augeatur& exaltetur; atque 6 contratio Cobr Vii ubi talis fermentatio non bené procedit, inverío modo res"^ ww fuccedere foleat,| E quibus omnibus jam elucefcit, colorem 7. cid nonin pulposà vel medullari Uvarum fubftantià, fed potius cis prove. in earundem involucris membranaceis exiftere. Effentiam v7 Vinorum mixtorum eruditus quisque à modo recenfitis facillimé explorare& concipere poterit, modó proportionem elementorum, Vina mixta componentium, probé attendere voluerit,:
XV, Viuum Tochavienfe, quod eft-^-tuofum, 24reum, Vii Teparciori principio falino, paucaque quantitate aqu, fed fatis ids largá portione terrz gaudet, Mirabile autem quid in hoc Vino: obfervatur, quód aliquales fubinde particulg Auri in foecibus illius poft deftillationem reperiantur; imó nonnunquam in iplis Uvis? condenfatum& Aurum genuinum obfervetur, de quo legi meretur Jacobus Sachs zmpelogr. p, 41. ut& com- Ayo in pendium illud Hiftoriarum, cui Titulus e& Europeifibe rne Uo veper-Difteri/ in quo hc legere mirarique datum fuit,; 99an bat^7 3n. 165 1. Srauben uneit Soc'ep gefunben/unb bem. GSürften Goigmunbt?Xagesi verebret/ Deren. Serner von. Golb gervejen/ bergleicben auc» 20.1670. fínb abgefdnitten toorben: quomodo vero id contigerit, an. fimul cum fucco nutritio tales Auri particula in Uvas elevate e Terrá fuerint, velan alià ratione €ó pervenerint, res adhuc dubia eft, neque certi quid de illà definire licet. Forían, dum Vites florent,lloresque earum terr2, particulis Auri exundantis turgidz, magis inclinati incum- ,,,, ,,. bunt, ejusmodi aculeatx portiones Auri interflitiis eorum fefe ,;,;;, infinuantes, fuis qualibuscunque fpiculis affiguntur, hincque poft deflorefcentiam, ipfis Baccis Uvarum adharefcunt, ac ita fubinde faciunt, ut vulneratis duarum Baccarum membranulis, illz fibi invicem conafcantur,& compacte confpiciantur; non aliter quàm in Frumento Indico non raró duas, tres, quatuorve Baccas fibi connaíci,& in unam quafi coalefcere notamus, Non mirum hinc, quód, fi aculeata& durg Auri portiunculg interítitiis Uvarum fefe infinuaverint,& ob foliditatem minimé cedentes membranas earum) transfixerint,
D haque

SE) 26($8 hadue denno coaluerint, Auri fruftula deinceps in Uvis repee tanium Ob eandem caufam in Uvarum fubítantià nonnunIapili& quam lapilli ,, atque fruftula lignorum inveniuntur, qu certé raf li-- eodem modo illuc translata effe crederida funt, Sic porró vei OTumm 29i. Jo. 1 H": 1 s! Ju rofimile eft, quod, càm Mons Tockavienfis copiofo 4re fcateat, uná cum fucco nutritio ejusmodi particule minim fulphurezx fimul in. Uvas fubinde tranfeant, qux deinceps in Uvis pr&cipué femipaílis ob nimium. calorem atmospharx in maffulas confluant,. fplendentem fulphuris mineram, German. Gobtoefel 2 Cotuffen/reprafentantes, reique ignaris fub Auri fpecie imponentes: facile enim eft, ut illi qui nullam Minerarum metallicarum. cognitionem habent, hac ratione decipiantur, Awus 8 globulos fulphuris fplendentes pro. Auro adgnofcant. Deeriam cum nique: probabile eft, ipfius quoque Auri. minima: corpufcula, fem vui- fubinde cum$ucco: nutritio per Radices in Vites,atque hinc in angit Uvas elevari, ibidemque dein coagulari,. Demonftratum enim eft in Analyfi ipfius Vini chymicá; terram interdum copiofam ipfi Vino ineffe, qua terra certé haud aliter quàm per alimen-tum Vitis in Uvarum: baccas translata effe poterit. Quando igitur tot terreftres atque tartare moleculz adeo evidenter in Vino apparent, quis:dubitaret amplius; quód non que illius pretiofiffimi Metalli particulg inde cum fucco: nutritio in Uvas deferri, ibique tandem: à nimio Solis. fervore condenfari queant. Confirmat hanc meam.opinionem inter alia quoque -n-tus Vini microcofinicus; qui etfi non adeo fit caufticus vel corrofivus, nihilominus tamen ad folutionem Auri aptiflimus deprehenditur, atque. hinc pro menfruo: Auri potabilis non. fine ratione habetur ac feligitur..
CAPUT III. De Vini Sipronienfis 6r. Tockavien[fis: Ufu e ra JF inum omne, fi bonum eff, magnam virtutem imó p told, admirandam efficaciam habere experientia demonflratj paucis tamen, quamvis ejus largiore potu fefe

m nbn
mot y
We)27(89 fe quotidie inebrient, ipfius excellens ufus re&é patet; quamiz obrem oper pretium eft, illius non folàm praftantem atque nobilem ufum, fed etiam perniciofum abufum ob oculos ponere. Dividitur autem Vini üoftri Ufus in zmzermum& ex- Uf Tini Zernuu s internus prxcipue Scopo medico extetuus vero gis jeu cbirurgico infervire folet Sicut autem in Sactis Literis Vino attribuitur virtus Cor. hominis lxtificandi, ita inter Ethnicos Ariftoteles fuo jam tempore Vinum Corporis vires refocillare obíervavit; vid.ejus Problesr. Se&l. XX; Cornelius Celfus pariter Libr. 1, de Medicina Cap.viij; Vini potum fic collaudat: Vingm totius[ubflantia quadam Jamilitudiue alit, colit, voe borat, putredinibus vefifüit, intemperiem frigidam. bumidamg, corvipit, Plurimos etiani alios adferre& recenfere poffem, qui laudes Vinorudi, inprimis rioftroruni; fatis deprzdicare haud potuerunt;(i teniporis id angu(tid permitteret. Omnium loco fit unicus Joliari; Agricola; MéZ. Palaz, qui in Commentar.& Obfervation. in Joban, Poppiuti'Tra&. de Tartar, pág. ti. 706. in hac inter alia Verbá erupit;€8 fepnb in biefemi eoleri Goetodcb8 viel ele unb verborgene Cbáte/Dei G3Ott bat bett QGeim nicht nur alfeín sur 2(r&nen erfcbaffen fónDern et erfreuet aud) Gotter unb 9Wenfden. Plurimos dein ipfe novi qui fi aliquid. ardui E excogitare áut meditari volunt, largiorem Vini hauftum fas 47. exe ciunt, cujus ope excitati fpiritus anfam eruditiffimis atque ele cogzare fagantiffimis meditationibus ac laboribus in luceni edendis pras c. bent, Quod yeró ipíis etiam Poetis à plurimis jani feculis Virtus& Efficacia Vini probé innotuerit; extrá dubitationis aleam verfatur; quare laudes ipfius carminibus interdum ingeniofis exprimere. atque inprimis ei vini aperiendx Ven Poetic ingentem adícribere haud dubitárunt. Noti hinc funt illi Poste Rythimici verfus Quaudá bibo Viuum loquitur mea Lingua. latinum; Cui bibó bis vel ter,[um qualibet arte mapifer. Aliis etiáni; propriá forfan& aliorum experientiá edoctus; in hunc aliquando verfuri erupit i i Qui bona Vina bibunt etiám bona Carmina Jecribunt. Cüm porró tota Vita, omnisque motus corporis y. pendeat à motu humorum, videmus etiam huncce à Vini poru D 2 xe
Pottas effre- CH.

$828(S8
excitari, accelerari, hincque vires ac fpiritus reftaurari, Urinama pelli; calorem accendi, fudorem moveri, faciei rubedinem introduci, totumque adeo corpus cum ipfo animo refici. Quibus ita fe habentibus fine difficultate concludere poffumus, Vini Ufüm minimé Turcarum more contemnendum aut proU/«: Visi hibendum, fed commendandum potius, imó tanquam conemer fortans, roborans, lxtificansque egregium, à Medicis interdum fub moderato ufu prafcribendum ac ordinandum effe. Sic videmus nullum convenientius, nullumque jucundius feré in Arte medica reperiri tam ad tuendam quàm ad reftituendam fanitatem Medicamentum, quodque tot ac tantis fulgeat virtutibus, ac illud in Vini Spiritu refidens, quamobrem etiam
fon tot Effentix, totque Tin&ura, Elixiria, Spiritus, aliique Lifiri vi;; quores medicamentofi ope Spiritüs Vini parari folent..Anifine. madvertimus etiam, Regiones; que Viuo abundant generofo; utplurimum Honmiines alere ingeniofiores, prudentiores& callidiores,(fi tali videlicet potu non abutantur,) quàm alias Regiones, quz omni Vini proventu deftituuntur,. Gryll. Ze Sap. dulc, libr. 1, exiftimat, Grxcos ob generofum, quo gaudebant,
Vini potum olim fuiffe Sapientiz Parentes, qui nunc cum Vitibus à Turcis, quorum dominio fubje&i funt,exflirpatis ingenii& do&rinx famam fimul omnem amiferunt, Ovidius quoque in exilio conftitutus, Vini potu fe privatum videns, non leviter hanc fuam miferiam notabili difüicho conqueftus eft,
dum cecinit:
Impetus ille facer, qui Vatum pe&lora nutrit, Qui prius in nobis effe folebat, abeft.
Uus Vini IL Ufum Vini medicum: füperius jam diximus effe vel Medici intepium Nel exterium s intermus iterum in duas claffes commodé dividi poteft, nimirum in zmiverfaleg& particularem: Univerjalem Ufum appello illum, qui toti corpori profpicit; parzticulareim vero, qui tantüm parti ejusdem alicui infervit. Quod Ufum inz£eruum uurver[alem concernit, ille locum ftatim invenit in Morbis totum corpus afllizentibus,in quibusVinum cirduerme cumfpecté concedi poteit: tales Morbi funt Febres varii geneUniver/ali. eis ut Atrophia, Cachexia, 1cterus, Scorbutus,& alii plures. Mauritius Tinelli in Hjgfer. Vini& Febrium, Vinum credit

BS) 29 C88 dit ac demonftrat, omni tempore,& in quibuslibet Febribus cauté propinatum falubre effe. Ne veró quis íentiat atque fibi imaginetur, nos Vinum tale pro. potu ordinatio aut íedandà Siti eapropter commendare; verüm hoc credimus, illud tanquam putrredini refiftrens, roborans, confortans, ac diaphorefin promovens aliquando fpecificé quibusdam in cafibus exhiberi poffe. Inipsá etiam Pefle, qux eft Febris fumme maligná, Petr. Rommtel in peculiari Trad, de Pejfle. p. m. 1977. hifce ver- Poffs, bis collaudat Vini Ufum:$jean foie itt 3DefHeit nicpt vief nud fern fepn/ fonbern óffters ein. Grvinctlein bein tbun/ al$ tecicbes bas$ JDer& erfrifcbet/ unb aud) praferviref,| Huc referimus obfervationem alicujus Med, Pra&l. quà non nifi generofi alicujus Vini potu fe proprias aliorumque ades à Lue peltilentiali przfervátfe gloriatur, Ita& Heinric. Gjaptr/ Medicus Znglus, cem» pore Pefts A. 164 5. hinc inde in Anglià graffantis refert,e omnes JEgrotos, divites, mediocris etiam fortung, imó& pauperes Lue pefülenti aflli&os, quos quidem alii Medici viitare & curare nolebant, ipfemmet proprià fuá manu, citra ullum timorem aut metum tractáffe& curáffe, Bubones malignos ad maturitatem promoviffe, hinc aperuiffe, exteríitfe,(anáfle,& neque in ejusmodi defperatis cafibus quid aliud prafervationis gratià affumíiffe, quàm tantillo largiorem boni Vini hauftum,
Sed& alii quoque, Vini Potum tempore Peftis proficuum effe obíervárunt, qua propter laudes ipfius trito hoc ver(iculo exprimere voluerunt z
S'eiemabls mücbtern/ niemablg. voll
but in. Giterbengzfáufften obl.
III, In omnibus autem Febribus illuc primarió refpicien- p; quodum e(t, an vires fint debiles, nec ne? Cüm enim Febris fit zodo, Eie inteníior fanguinis commotio, eum in finem à Naturá exci tata, ut motu fortiori illud, quod corpori nocivum efl, e; lat, per fe cuivis patet, fub motu ejusmodi valdé intenf vehementi, Vinum in parciori dofi effs concedendum.$i tem debiles admodum vires aliaque natur quafi impedime ta adfuerint, tunc Vinum tanquam optimum pu tredin fens, confortans, toborans, fudores promovens,& Í
D 3
2

edi $8) 3o($8 viresque reftaurans Medicamentum; circumfp
hauriri poffe. [ Visum bo- IV. In Atropbiá, gum in 4A-. Obftru&ione, aut à vitiatà C
e&? propinari&
qux quidem à Mefenterii vel Pancreatis hylificatione originem trahit, Vi«
["Ubi^ pum ope particularum Wrialium& volatilium obftru&os po« | ros reíerat, vilcidam materiam attenuat j fpiritus auget;& fBcationem ris ofi aromatici be«
| languentem denique Chyli [ neficio fimul promovat atque auget; Ig Cabexid|. V. In Cacbexid quoque, in quá copia Humorum pis tuitofo-aquoforum 1n fariguine colle&a exiftit; defe&usque | particularum-^-tuofarum;& balfamico-2rearumi in fanguis» j ne exiftit, Vini tanquam optimi Remedii incidentis attenuans tis& balfamici ufus modicüs laudari meretur; vifciditates | enim corrigit; humores pituitofos refolvit ac invertit,&c.
" 12 Iélero. VL In eío ab obftru&ione ductuum bilariorum oa riundo, ubi Bilis iri fuà fecretione& dittributione naturali ad Inteftinorum canalem impeditur; non ádeo dánindndum pu« tamus Vini ufum, utpote quod obfttu&iones referat, diaphos reíin promovet; Urinam pelit;& hac ratione Vires laudas
| biles exerit, etiani cüni talis obftrudio à calculofa quàdani llad modicé hauftum, li«
E^
F fubftantià ortum habet, eam enim i
| cét non fine intercedente morá diuturna; diffolvit átque frane
[| git, prxcipue fi fimiul Spiritus Ois dulcis àd guttas plus
M minus quindecim, bis vel ter quotidie fumeretur. Ut autem
y Vires ipfius Vini magis exalténtur; fubinde illud per infufios
i pem diverfarum Radicum, Lignotum; Herbarum; aliarumque rerum medicatum redditur, atque ita efficacius potentiusque
H evadit.
In Scorbuto, ubi fanguis vifcofus, craffus; acidis&
In Scorbuto. VII. dé ac falubriter
i terreis particulis ftipatus eft; Vinum commo ii in ufum trahere licet, utpote quod vifcofitates, craffitiem 5 1 aciditatem& terreftritates omnes corrigit; attenuat, fluxiles i reddit, aciditatem prxprimis mediante blando Elemento óofo | 4reo compefcit, ac ita velut edulcorat.
! Ufüue Viui VIIL Confiderato fic zuiver[ali Vini Ufu, proximum particulari, eft, ut etiam ad Ufum ipfius particularem. nos accingamus,
Vocatur autem hic Ufus parzicularis, quando per illum uni tantüm

15, "i ud
*$S)($8 tantüm parti corporis profpicitur. Dividuntur autem Morbi particulares in morbos Capitis, Pe&oris, in£mi Ventris,& Artuum,
IX.. In omnibus porró Capizis doloribus, à ftagnatione z, coy; Sanguinis vifcidi craífioris ortum habentibus, Vinum meritó dore. quoque tanquam refolvens, attenuans,& difcatiens, ratione -^-tuaícentix(Dlisque volatilis in ufum adhiberi potett, tam intus modicé in potu ,. quàm extus in formà Epithematuin calentium.. es
X. Sic pariter ir Zlpoplexiá ,, ab impedito aut deficien- 7; Zpopzte fpiritauum animalium motu,& eorundem ceffante inftuxu x dependente Vinum optimz not commodé in ufum trahitur, utpote quod motum excitat, fpiritus refocillat, obítructiones zeferat, nervofum genus. confortat& Fluidi nervei influxum reftaurat..
XL. In Epilepfrá, fi cruditates, vitriolico-acida,& aufle- Epp/. fX, tam in ipfo fanguine quàm etiam in primis Viis hareant; atque ab illis fubinde, nefcio quà datà occafione, certe irá aut terrore frequentius. exagitatis, nervofum genus, tendinesq; Mufculorum irritentur,, inquemotus prxternaturales contra&ivos; fpasmodico- clonicos cieantur, Vinum bong indelis maximam opem.& auxilium afferre: poteft,. i ee
XIL. In Palpitatione: atque: Treumore Corda, à falino-vi- paiarioÍcido-acri: pituità fibras hujus. partis. nerveas. crebró fi non we«c TreÍsmper irritante oriundis, Vinorum noftrorum potus ope fua-""7* Cordis. rum particularum: fpirituofo-fulphurearum ingens quandoque levamen affert illis,. qui liquore hoc deliciofo modice. utuntur, ac minimé abutuntur.
XIIL Imo etiam in Deliquio animi aut Syncope, ubi Syscópe. -^-tus funt excitandi; motusque fanguinis augendus, Vinum nofirz Patri generofum, fulvum; prxcipué ex Uvis feinipaffis expreffum, maximam vim& efficaciam exerere valet. Memorabile pariter& obfervatu. maximé dignum quid habet Sachs, in Zmpelograpb. Cap. V. pag. 303.. ubi, vetu/it, inquit; ereteuus Du. D. Matth. Held, cum nn. 16$2.. drcbiatri munis apitd: Georg. Ragotzium obüiffet, Principis Confiliarium Job, Henr,
Biejierveldium, plurimis. lepatiouibus feliciter adbibitum int : Syuope

n ó H
Pbibif.
Afibmate,
Jluorexia.
Nauféá. Vomitu.
Iliacá paffione,
Diarrbed, Dyfeuterid, Liepieriá.
We)
Syncope correptum ferà auimam egi[fe, fe& confulmiffe ut de Viuo yaffo Hunugarico nobilifimo cochlear infunderetur. Z£gro, pofi primum bius Vini cocbleare ZEzer motum, poft fecundum loquelam' vecepit, pofl rertizm denique tantam Virium refectionem feufit, ut Teflamenti tabulas, quamvis i aliquot aunts adbuc[uperjles, condere potaerit. Ypíe etiam Galenas fuo jam tempore Vinum o» mnibus Syncopizantibus fuafit. Vid. ejus Livr, 3. de Medic, Facult.
XIV. In Pbzbifi, ubi adeft materia in Pulmonibus ftagnans, vifcida, pituitofa, acris, Vinum non tantum pituitam iftam potenter attenuat& diffolvit, verüm etiam acredinem corrigit, ad tuffiendum difponit,& excreationem fenfim faciliorem reddit,
XV. In Afibmate aut Reffiratioue difficili, ubi ferum vifcidum, pituitofum, craffum,& C3jnum peccat, pro fcopo incidendi, attenuandi, refolvendi, atque expe&orandi, fimiliter Vinum commodé ufürpari poteft.
XVI. Ulterius in morbofis Affe&ibus Ventriculi, v.gr. in Anorexià& Dyforexiá,&c, Vinum fimiliter materiam peccantem& mo:bofam invertit atque corrigit, fibrarum etiam Ventriculi tonum roborat, firmatj& auget. Sic& in Imbecillitate Ventriculi, in. Cbylificatioue lefa, Apepfiá& Dyspepfió, Vini optimi moderato potu nihil utilius ad juvandam, promovendam vel etiam augendam Chylificationem, five Conco&ionem ciborum effe, Celf. L. I. Medic. Cap, 9. teftatur: Patiter in Vomitu& Nauféà prafentaneam à Vino tali generofo opem exfpedtari debere, au&or eft Ettmüller. in Epi, Coleg. Pract, Sed, VI. Cap. 2.
XVIL In Ileo feu Folvulo illo, in quo irritatio à particulis Cjinis acribus orta, motum Inteftinorum periftalticum invertit, ut hinc non aflumta tantum omnia, fed etiam ipfa crafforum Inteftinorum excrementa rejiciantur, juftam quoque noftri Vini generofi potus moderatus laudem meretur,dum non folüm irritationem à falibus ortam egregie tollere fed etiam foc» torem palati moleftum& naufeofum corrigere notatur,
XVIIL In Diarrbaá, Dyfeuterià, atque Lienteriá, ubi naturalis tonus Inteftinorum& Glandularum eft laxatus,& imbecil

$255:(S8 becillitas Ventriculi(imul conjuncta, Vina generofa, prxcipué rubra bone notz, cfficaciffima funt roborantia átque blande adftringentia, fed nihilominus fimul tranfpirationem corporis infenfibilem promoventia. Imó etiam inCbo/er in quà motus Ventriculi ac Inteftinorum à Succi pancreatici& biliofi;confertim inDuodenum profluentium acrimoniá eft turbatus, Ce//acaque pa/Jione,abiCh ylus propter obftructaMefenterii vafcula non rité diftribuitur, fed unà cum excrementuis projicitur,Vinorum noftrorum potus optime conducit, fibrarum naturalem tonum reftaurando, laxitatem omnem corrigeudo, obílructiones tandem Glandularum vel Lacteorum vafculorum referando. Przterea in. Colicá, Hyflericá, atque Nepbriticá Pa[fiouequ& à viícido falino-acri humore producuntur, Vinum noftri Regni generofum miraculi inftar juvat, fi caliculus eo repletus unà vel alterá vice ingurgitetur& exhauriatur,;:
XIX. In Hydrope Afcite, Vino certé cum moderamine 1» Hydrope hauftlo, vix quidpiam nobilius haberi poterit, ita Epiphan. 4E Ferdin, Hifl. Med. 38. Afciticos folo Malvatici Vini ufu curatos notavit. Vinum quoque noftrum Hungaricum, quod Malvatico fuis viribus& qualitatibus nihil cedit, fi purum generofumque fuerit, laxatos fimiliter tubulos roborat, diurefin promovet, atque fudores pellit.
XX. In Swppre[fiouibus variis, ac przcipue etiam men- In Suppre[fium, Vinum Hungat. generofum, fulvum, ex Uvis Q[ug(tet./onio. paratum, locum inter Remedia primarium obtinere folet, inprimis fi additione variarum fpecierum, Radicum, Herbar, Aromat, fuerit redditum medicatum, fanguinem enim attenuat, fibras roborat& obftrudtiones folvit, E. contrario Finzim rubrum noftras in nimio menfium Fluxu patcé potum utile deprehenditur, quippe quod poft evacuationes pragreffas, ratione Clis fui vitriolici, virtutisque hinc dependentis&yptica, fbrarum laxitatem emendat, tonumque earum roborat.
XXI. Tandem accedimus ad Morbos Articulorum,videlicet 1s DotriRbeumatismum, hinc inde in mufculorum, tendinum articula-^^-rricerium fibris, Chiragram in manibus, Jfcbiadicum Dolorem in co-"^" xendice vel circa Os Jlium,Gonagram in Genubus, Lugibaginem in Lumbis,& Podagram in Asticulis pedum fuam tragoediam expi 0 fm. E ercentes, ed

bmese
S) 34($8 qui quamvis ab una eademq; caufa dependeant,ac fimili modo Meri ar. per ltagnationem humoris tartareo-falini, plus minus vifcidi, "rr.— in Glandulis Articulorum fa&am, producantur, ratione tamen partium diftinda nomina habent. Generaliter autem loquendo hi Morbi omnes funt arzbritici, in quibus an Vina noftra generofa conducant, fi modice potentur, non fine ratione inter Practicos controvertitur, diverfam fuper hác quxftione opinionem foventes, propugnantes. Nos veró pertinaciter affirFus pn, DAS atque credimus, etiam in ejusmodi Vinis antipodagriMu j,j;. cam virtutem latere: varia autem nos in hanc defcendere fenà pota uc tentiam compulerunt; primo enim experientia docet, Vinum entipoagri- ejusmodi generofum externe tantüm Articulis dolentibus cayid lide applicatum dolores brevi lenire; tophos atque nodos fenfim imminuere, fi non plané difcutere, Dein etiam hoc notavimus, omnes illos, qui Vina ejusmodi generofa quotidie, fed cum moderatione potárunt, ac praterex Irx, Venerique: parum indulferunt, à Podagrá liberos manfiffe, Non equidem iüficias imus ,& in Hungarià quoque noftrà reperiri pas, Arthriticos, fed pauci tamen illi funt fi cum Arthriticorum Huusid in Auflriá, aliisque Europ& Provinciis, ubi Vina ordinarie biAribriid. buntur, reperiundorum numero comparaveris. Quin pauciores illi Hungari noftrz Podagrici vel Vini generofioris potu abufi fuerunt, vel Veneri quoque nimium litárunt, aliisque dixtx erroribus Morbum ejusmodi contraxerunt.
Uus Viuo- XXIL Divifimus fuperius Vini Ufzm in interuum& vam exier-. exzeruum 5 iluftrato jam interuo neceffe eft, ut pariter confidediet remus ipfius virtutes, quoad Ufum exzeruum. Nix autem in
totà rerum naturá exitit medicamentum, quod tot tantisque in Morbis conveniat, quàm ipfum Hungariz noítrz Vinum; etenim in Juflammatoriis aliisque, Twmoribns, Fulueribus, Ulceribus, imó ad corrigendam univerfam Maffam fanguineam fuam conferre fymbolum Vina noftra folent. Univerfalis ipfius Vini U/us externus eft pr&cipue in Morbo Gallico, Scorbuto, Scabie,& aliis hujusmodi Affedibus, in. auibus fanguis vifciditate; acredine,& falfedine peccat, In hoc enim ftatu Balnea, ex Aquá flnviatili cum Vino mixtá, maximo cum emolumento& efficacià adhiberi folent, quibus fxpe id omne expellitur
quod

( PEISC
quod Corpori noftro interitum minatur, Parzicularizer autem ug, yz Vinum ejusmodi calefa&um fub Epithematum ac Fomenta- particalarz, tionum formá prodeft, varii generis Tumoribus calidé fxpius applicatum, dum fic partium obftru&os poros aperit, extenfas dolorificé fibras ubique laxat& confortat, latque fic in omnibus fere praternaturalibus fibrillarum expanfionibus mira praítare poteft,
XXIIL In cundis etiam Ilnflammutionibus Vini ufus jy, pou externé adhibitus non eft contemnendus, cüm inprimis eae naozibu:. rum caufa fit circulatio fanguinis impedita, quam Vini generofi calefacientis applicatio frequens fug integritati reftituit. Ita in omnibus etiam Doloribus pul/atoriis, qui nobis oftendunt aliquales adeffe obftru&iones,& per confequens Inflammationes, uti in- Dolore capitis&c, contingit, externus calide., applicandi Vini ufus laudabiliter fefe commendat.
XXIV. In omnibus etiam Morbis, ubi fpiritus refo- z; Apo; cillandi obftru&ique nervorum canales aperiendi funt, ex. gr. 3^ Parain Zpoplexia, Paralyfi, Deliquiis animi ad Vinum, tanquam ad ía- CE y cram anchoram,& ad parata ex co Medicamenta confugimus, E utpote qu£ non tantüm parti affe&x applicata conducunt, verüm etiam naribus adhibita fpiritus mirifice recreare valent, quod experientia fatis quotidiana ad oculos fifüt.;
XXV. In Spafmis, five Convulfronibaus, ac Epilepfià, ubi ddp partes contorqueri praternaturaliter& convelli folent ab irri- buf kgs tatione, five lancinatione quadam vehementi, nervorum per materiam viícidam acrem fa&à, facculi ex Herbis cephaliconervinis concinnati non fine felici fucceffu- uofo Vino incoqui, expre(fique dein calidé fzpius Vertici capitis, Nuchz; atque Sping doríi applicari poflunt; fic enim nervofum genus validé nimis itritatum, demulceri, materia peccans difcuti, acredo inverti, fibrzque tandem nimis debilitatz iterum E confortari poffunt. Sic& in ffJafuodicá Colicá atque Cardialgiá E cu Vinum calidé extus adhibitam non raró maximum levamen baa. affert, pdicd..
XXVL In Procidentià Aui atque Uteri, à nimia laxitate n? qe dependente, Vinum pracipué rubrum calidé adhibitum opti- s. v4; 10e conducit, quippe quod fibras iterum adducit, blandé conE23 ftringits
-t
po ue CUN MM HANS

hi Vuineribu.
Wiceribu..
Vinum: xunquam. ajarim bauriensum.
$2)36($8
flsingit,& confortat. Cüm autem in hocce Affe&u maximum falia predominium in Inteftinorum canalibus obtineant, qug fuá acredine fibras ad excretiones magnopere(timulant;in Formà etiam Clyfteris adhibitum Vinum rubrum vix opem denegabit. j XXVIIL Quid porró Vinum noftras in Vulneribus mundificandis,&à corruptionis. labe prfervandis externo ufu. praftare valeat, jam dudum Lippis atque Tonforibus notum: nullum certé convenientius medicamentum in tali cafu inveniri poteft, laudatur autem inprimis Vinum rubrum, utpote quod. non folüm purificat, fed infimul fibras roborat,& Vulnerum labia ad coalescentiam difponit.
XXVIIL Similiterad Ulcera eluenda Vinumeft remedium utililfmum, Vid. Fumanell. de Fini Facult. c. 16. Hinc etiam multi. Gallorum. Italorumque Chirurgi Vinum in ejusmodi. Affe&ibus. maximá cum n adhibere folent ,,& omnia Ulcera, imó& Fiítulas Vino five fimplici,five cum pr&cedanea Herbarum traumaticarum& amararum inco&ione, fub qualibet deligatione calidé eluere, ficque mundificare,& ad feliciorem, citioremque confolidationem per impedientium humorum acido-acrium remotionem difponere folent.
XXIX. Tandem circa Vini no(lratis ufum. ulterius eft monendum, quod illud nunquam affatim pro ordinario potu. bibendum, fed pro varià rei exigentiá, tantüm cochleatim hauriendum. prafcribi concedique foleat; tanquam medica. mentum potius quàm alimentum, fcimus enim probé, quantam ejus largior ufus internus in quamplurimis Morbis internis noxam inferre poffet. Hoc vero etiam tenendum ,. quod tale Vinum generofum in. multis cafibus. tam-parcé ufurpatum. quotidie ad prafervandum qué ac medendum plus prxflare valeat,& tutius quoque ufurpari ,. quàm largus. Acidularum. potus matutinus ,. utpote qux aqux magis quantitate quàm qualitate vires fuas interdum minus tutó exercere folent; cuivis enim frigida talium aquarum temperies fatis conflat, unde, fi tantá in copià illz quotidie mane affumuntur, tonus Ventriculi. multoties deflruitur, atque chylificatio. magnopere laditur; qualis autem poftea Chylificatio talis etiam
fangui

$e)37 C88
fanguinis difpofitio erit, ac per confequens fimul Spirituum
latex evadet, Vitia. enim prime concoctionis non corriguntur
in fecundá, aut tertiá humorum dige(tione, ut proin multi
fzpius plus. detrimenti quàm nutrimenti capiant, qui potu
hocce minerali, nervis minus amico, fanitatem fuam prafentem confervare& labefactatam reftituere conantur. Pra(tat ideircó Vinum no[lrz Hungatiz generofum, utpote quod 3e volatili oleofo 2reo nervisque amico gaudet;hincque optimum ftomachicum, analepticum, Urinam, Sudoremque pellens exi- NNUS fit. Quapropter loco ejusmodi Aquarum mineralium potiüs 7; raus Vinum folum. ufurpari poffet, aut fi Acidulas quis haurire ni- Hwzgarihilominus cupit, iis. potius Vinum diluat, qu diluta fine du-«v bio majoris efficaciz erunt, quàm fi Acidulz crudz frigidzd; affatim. biberentur.. Antequam autem talem cum Vino Hungarico quotidie hauriendo curam quis aggrediatur, ante omnia
illuc intendat, ut primo. omnium corpus à fordibus cratfioribus per exhibitum evacuans liberetur atque przparetur, parimodo uti. ante Ufum Acidularum feri con(uevit. Si dein etiam
áliqua fanguinis turgescentia vel ebullitio adfuerit, fimul
aliqua Venafectio inftituatur.. Poftmodum Alvo interdum fegniore exiftente, vifcofz primarum viarum fordes per C3lia ud abíterfiva.,& per medicamenta. emollientia atque laxantia Diese vafunt tollenda; dein optimus Vini Potus eft eligendus, diz-^ taque, tanquam inftrumentum medicinz commodum, eft obfervanda optima/in quà quidem prx cibis dyspeptis quis feligat comedendos euchymos atque eupeptos; animi enormia
etiam pathemata fugiat, curam excretorum naturalium, motüs& quietis, fomni& vigiliarum naturalium habeat. Quibus fecundum Artis przcepta prafcriptis ad curam Vini accedendum erit, ita tempore quidem vernali vel autumnali eam
quis ita adgrediatur: primá die hauriet Vini optimi Hungarici Siv. fecundá die Sivfl. tertià Sv. quarta Zvf*. quintà vj.
(zxtà vifi. feptimà$ 1j. atque fic uacià quotidie dimidiá. afcendendo perpet usque ad diem feptimum, quo unciz duodecim capiuntur, in quà dofi poftea per fpatium oco dierum .fubfitendum; atque deinceps ea ratione per dimidias quotidie uncias defcendendum venit, donec iterum ad dofin unciaE 3 rum

Vonm jj FTüm quatuor perventum erit, Quod fi autem quis tale Vinum | ob nimiam--tuafcentiam, ardentemque ejus calorem bibere nequeat, is aquá quadam illud diluere poterit, five dein illa fuerit Aqua fontana,five mineralis quxdam acidula,quà ratione dein tanto felicior potationis ejusmodi effectus fuccedet. Mas bomi- XXX... Verüm perveríus ficut in aliis, ita& heic eft iim peroer- hominum mos, ut, fi fub rerum utcunque utiliffimarum ufu m. noxa quxdam vel detrimentum priter exfpectationem accedat, ftatim illud in rei certe(aluberrimx ufum, non autem in ejusdem abufum five exceffivum forfan aut prxpofterum ufum conjiciunt, Tale quoque fatum experitur Vini Hungarici Potus pro curà prxícriptus, quo fi fefe Homines forté contra expreffam medici ordinationem inebriant, atque hinc in Morbum unum alterumve delabuntur, non largiorem quoque ac immoderatum illius potum, ficut£eri deberet; fed Vinum in genere ipfum, ceu talium /Egritudinum auctorem, accufare (ius haud verentur, cüm tamen illud,(i re&e fuiffet ufurpatum, ui Vini acenfari minime poffet. Neque vero noftri heic arbitror effe cups ofücii, qualecunque Ebrietatis vitium Encomiis celebrare, quanquam juxta Romanorum Sapientiflimum de Trauquillitaze animi, Vinum liberius hauftum deleat curas, animi ima proferat,& tam morbis, quàm etiam Hiftoriz, magnorum morborum chronicorum matri, fzpitfimé medeatur. Vid.Paul. Zacchix Quafl. Med. Legal. L.6. t. 1. Nemo tamen mihi vitio verfurum crederem, fi quandoque etiam hilaritatis poculum Hisiss homini fuaderem, cüm fubinde levis& modica crapula ad poculum uoa fanitatem conducat, notante id etiam Primerof. de Error. Med. iau L. 3. c. 18. Sicut autem omne nimium in Vitium verti facile : poteít, ita pariter Vini abufus, five largior ejus ufus fxpius inftitutus, nunc chronicos, nunc etiam acutos& graves morbos producere five excitare valet. Hinc Turcis Vini potus eft prohibitus, non quód ejus modici hauítus noxii fint, fed | quod immodicus illius abufus, cui Natio Turcarum facile indulgeret, maxime perniciofus,& abominabilis evaderet. Vid. joh. Agric. Trad. de Tartar. ubi circa Vini abufum talia verba profert; C$ fan aber auch Der OGein sur lingebübr gebraucbt toerben/ 0a. ift ev Don Sen]eben Eine 2Irene/ fonbern cin tébtlie

Be) 9(88
ces GYifft/ unb fommen mebrsmenfden burc) ben Cei. afs burd) ba$ Codymerbt umb. Atque hinc perniciofus abufus ipfius Vini Hungarici maximá ex parte occafionem dediffe videtur trito proverbio, bas Ungarn ift ber eütftben Svirde boff/ cüm enim Vinum Hungari fit potus maxime fpirituo- ,j fus, Germani illud nimiá quantitate ingurgitantes non pot funt non promté in Febres admodum acutas, vel plane malignas, aliosve graves morbos, v.gr. Apoplexiam, Epilepfiam, Inflammationes, Arthritidem, Vertiginem, Capitisque varios dolores,Phthifin, Hecticam,&c. incidere, ficque prxmaturam mortem fibi accelerare, prout hoc inter plurimos alios etiam
-eleberrimus quondam Azjirie fuperioris Medicus ,| Johannes Chriítophor.$Sitferfraut/ probé obfervavit. Sic:
---- Data tempore pro[unt E£ data non apto tempore Fina nocent,
Cholerici hinc atque fanguinei pr cocteris à largiore ejusmodi Chofericis& Vini ufu ac inebriatione meritó ab(lineant, cüm enim in hifce PRA i temperiebus motus particularum fanguinis per fe jam fit vehe- perniciojm. mens, magis ille intendi hac ratione, citoque cum fanitatis inevitabili difpendio accendi atque accelerari poilet, Unde ifti homines aquofo magis feu debiliori Vino in potu uti, vel generofum atq; fpirituofum aquá dilutum haurire debebunt.Contrà veró Phlegmaticis interdum,non quotidie, concedendus eft largior Vini generofi haultus, ut per illum motus humorum tardior& fegnis acceleretur,| Sed diffuadent hinc recté quoque Medici&grotis fuis feré omnibus Vini non tam moderatum five medicatum,quàm largiorem ufum pro ordinario potu, quoniam agroti feré femper majore Vini appetitu gaudent, fique ipfis concederetur Vini potus, facilé excederent,& hinc à minori morbo in majorem& graviorem laberentur. Et hac de Vino Hungarico pro ingenii tenuitate& temporis conceltli modulo fufficiantamicé tamen adhuc moneo;atq; confideraté prorfus fuadeo,ne unquam
Sit Cibus aute famem, potus(j ante frtim. Verüm potius: Inter prandendum frt fepe parumá, bibendum. Interim fi quos heic Le&or vel calami vel mentis invenee
ritlapfus, ut illos& ingenii noftri judiciique debilitat& tempotfe Vini
da
H Ti05 rbos
excitat.
Epilogue.

&?) 4o.(ER| temporis, quo premebamur, angultiz pro fuà benevolentiá adícribere& condonare dignetur, enixe rogamus. Divino autem Numini, cujus favorabili nutu& ductu hxc confcribere licuit, pro prz(tito auxilio fit Laus, Honor& Oloria in fempiterna fecula'
AD NOBILISS. DN. CANDIDATUM. Qu. m Vui COMARO MUS calleat ufum Hungarici, cuju dulcia doua refert.
In dubio ves efl;[i vires callet ab ufu, t Uti judicio definet ille[uo.
Sin vires certus nou confirmaverit uns Frufira de Vino dijferet ille bouo.
Prouta. tamen ratio efl, ab Apolline dolus Iacchi Exornat patri, Munera laude[nà.
THEODORUS" ZUINGERUS, Med.Pract.Prof.& Reip.Bafil.Acchiat.
Eg romlot emberi természetnek okát M Lelki-teftiképpen értenyi fzép dolog.
Ezt már meg-tanulvàn, à Dodori- Sapkát. E] veheted méltán gyürüvel, melly villog. Jgy ékesféttetik azért én Barátom "Tudos iráfaval meg nyert bócsülettel: Kinek az o kedves Szülei, mint látom, Velem moft órülnek, kik már fok kerresztel Meg- látogattattak Magzattyokra, nézve: Mert. mivel azüdó el vagyon érkezve, Hogy à kikeletben Fioknak virágjat Szemekkel fzemléllyek, Difputátioját; Azért már firalmok bizváft nagy órómre Fordulhat.nékiek. En pedig illy végre lent kérem továb, hogy Barátom forfat, Az o üdeikor haza utazáfat, Tegye fzerencícffé,-s engem véle végyen; Edes mi hazánkban; Amen, hogy ugy légyen!
ADAMUS| ASBOTH, Sopron. Hung. SS, Tb.$1, iu. IJ. Stip. Tub,