E CCS
EL MM MMMLULULZE Mu dt ttc MID uuu
DIATRIBE LOGICA
De| PRJEJUDICIIS MENTIS,
Quam Benedicente Jehova Ex Autborttate£9 Jf Sapientiffimi*Philofephborum Ordinis ineAcademia Patria,— Ad d. 29. Januar. 1712.
Pro vacante Cathedra Logica Defendendam| fujcipit
JOH. RODOLPHUS ZUINGERUS, Phil.& Med. Do&. Re[pondente PraflantifEmo. Juvene,
JOH. FRIDERICO HUBERO, ,. Phil Laur.
e$7 MUOQ E SUDE SN d ER—- ix ) V» We EA L^ 0 Y
Bw silt.,
Typis Friderici Lüdij,; Acad. Typogr
— rà
a-————

" n» s AN, cm: A"zratflee: Emus dye: T0» vov rere cocos.
T^».€ h B H D ox y Aoi. dou.£lotyovree. d /mrxopuev.. Menana-.

DIATRIBE LOGICA De
PRJEJUDICIIS MENTIS.
"BHIhil in'hac vita.majus,nihilque 3| optabilius.eife bona mente, rationisque ad verum à falfo difcernendum &quabilitate, nemo, opinor, 1inficias ibit. Quód fi.enim-Anima hominis faa nobilitate ea quz corporis funt infinitum antecellit, quid. obfecro ad fummam in his-terris felicitatem poz75 tius.erit, quam. Rationis& Judicii in"tegritas, cui:ceu fecuro fülcro:innixi, fpretá.omni vanitate, ad veram fapientiam nos confotmare,&ad beatitudinem perpee tuam collimare queamus.:Hoc.illud.eft donum cunctis mottalibus.fummoperé.defideratum,;neque:tamen à quovis ex fententia impetratum. Siquidem adeo agrota:eft-.Mens:nofira,& connate nobis erroris:caufa,'ut.nemo quantumvis fapiens eam fe aliquando exuiffe gloriari poffit. Ab Adami lapíu intelle&ui noftro corruptionem, rationi-caliginet:conciliavimus; à.nativitate«ccu per hareditatem:erroris principia ducimus; ab infantia opinionum& przjudiciorum farraginem cumülamus,,& ufu quotidiano ita Menti imprimimus, ut poltliminió, càm.adolevimus; vix quoddam:remedium ad cam excutiendam fuperfit.Philofophix hinc,ac in fpecieLogice 3nunus eft, nebulis obfufcatam hominis rationem illuftrare, s À:2: falfas

n
$e 4.
falfas& preconceptas opiniones delere, atque ad fecurum ín
judicando tramitem ipfam deducere. Cüm ergó de Specimine
. quodam, pro vacante nunc temporis Cathedra Logica edendo mihi effet cogitandunt, opere pretium me facturum arbitratus.fum, fi Prajudiciorzim Mentis notirz aliquam. Scia- graphiam contexerem,& naturam, caufas ac remedia eorundem pauló altis. rimarer. IL. Prajadicia funt prxviz hominum de rebus quibuscunque opiniones,ex aliqua mentis incuria& judicii prxcipitantia concepta. Sic Prxjudicium dico, quód v. g- Solem magnitudineTe rránoftrà longe inferiorem putemus; quód eum.mane oriri, vefperi occidere.per motum proprium cenífeamus 5 quod fub exortum vel occafum paulo majorem, quàm de $heridie, ipfum judicemus; item quód in crepufculo minus -ealidum, medio diei fervidum agnofcamus,& qux funt fimilia. Quó etiam accenfere licet omnes hominum fuperftitiones, de variis rebus conceptas, qua totidem funt Prajudicia ex igno» -syantia,& promptà de rebus ignotis judicandi libidine prognata.' Nempe cüm homines datá quafi operá fuum Judicium "defodiunt, de puro rei conceptu, de idearum claritate& diflinétione nunquam fatis follicii; Neque opus eft, ut heic diftin&ioni Prajzdiciorum à falfis Ratiociniis aut. Erroribu: im;moremur; fiquidem nullz hominum falfz opiniones, fine vitiofa quadam latente ratiocinatione contingunt, atque adeo -non magis Prxjudicia& Errores à fe invicem differunt, quàm. quód illa fimpliciora fint Judicia;hi multum implicitz€ con-catenatx fal ratiocinationes. Sicitaque quas in Prajudiciis vitii caufas animadvertemus, easdem& in. Erroribus quibus-cunque offendere licebit.: Ilf. Quemadmodum veró innumerabilia funt ejusmodi hominum de rebus omnivariis Przjudicia; ita profe&ó fub multiplici differentia poffunt confiderari.|Alia enim funt fimplici, alia compofita, illa ex unico tantum Judicio, hacex : pluribus complicatis exorta:-alià priga;ia, fine aliis przcedentibus nata, alia fecundaria, ex vrimis illis numerose produda: alia eraffa& manifefla, alia. fubtiliora& occulta: alia -Aitloaria, alia philofpbica: alia nova, alia diu radicaza: alia inH0Xity
yt

le ile im
- Sic enim res habet, nulla eft«tas, nulla nati
"gationis nondum adeo exercitatum
- siculofiores; cüm contrà illi 'atque facilius fanabiles gerant. Utvi
TONEC.
fiüxía, alía periculofa: alia ex imaginatione& fenfibus, alia ex
qure intellelu progenita,
IV. Swbjeclusrin quod cadunt Pr&judicia,eft Anima feu Mens hominis Cujus ratione iterum alia in Infantibus& Pueris, alia in Adultis& Senibàs:: alia in Plebejis, alia in Philofophis& Literatis: alia in Chriftianis; alia in Ethnicis: alia in Foeminis, alia in Viris, diftind&te poffamus adnotare; o, nulla homitio, qu& non pr&ter communia omnibus Prajudicia, fingulares oftendat judicii Errores. Infantes tamen, pr£ cateris numerofiffima cudunt Prajudicia, fimulque craffiífima, eo quód rebus enfualibus nimium inhgrentes,& ufum
habentes, quàm facillime falfas opiniones affumant, quas tamen paulatim cum atate, & judicii increfcente foliditate amittunt.' Ut fübtiliffima ita etiam graviffima omuium Prxjudicia parit Philofophorum vulgus, cui fua vel arrogantia vel füperbia omnes errores reddit peterati& plebeji homines mitiores
ideamus adeo;tam ratione
num condi
vitx generis, quàm ra tione ingeniorum, indolis, affedtuum;atqs conformationis demum cerebri uniuscujusque mirum quantum Prajudicia in exiguis homunculorum animis ludere. V. Objecía Prxjudiciorunt fi inquiras, ea funt Res omnes, de quibus cogitamus; exiftentes& non exiftentes, pr&fentes& abfentes, not& ignot, fenfuales& infenfibiles; corporex& incorpore. Quidquid igitur in omni Difciplinarum,vel do&trinz genere à Philofophis tra&atur& volvitur, quidquid in vita communi agitür& exercetur, illud omne judicii noftri obje&um e&t, nunc fani& integri, nunc*pgn& Vitiofi. Adeo ut refpedu Objedi Prajudicia iterum fint-diverfilima: putà Theologica, Juridica, Politica, Medica& Philofophica: hzc ultima porro in Mathefi, Phyfica; Hifloria, Metaphyfica, Logica, aut aliis difciplinis fpeciatim& diflin&$ occurrentia. Qui Logicam, Metaphyficam&c. veterum addifcunt, iis plurima& peculiaria fuboriuntnr Prajudicia, velex ipfis copiofis& obícuris terminis, quibus do&rinas fuas folent proferre. Nullibi autem magis in judicando falliA 3 Se murs

me eG mur, quàm circa res fenfuales, illas cumprimis, de quibüs ab aufantia cepimus audaéter opinari.:Siquidem ita noftros ad vitz corporis regimen«datos'Senfus ufurpamus, ut iis nimium usque confidentes, in.caecos paffim errores& judicia falfiffima ruamus prxcipites.«C&terüm res quoque fublimes, difficiles,& intricatz, vel.obfcurz&.confu(z multo magis Prxjudicia noftra.alliciunt, quàm deviores& evidentiores, Objeda enim, qux confufas& indigeflas nobis fitunt ideas, ntplurimium quoque judicium evocant fimile& vitiofum 5 ni debitis aliquem fupponas inftructum effe regulis; quibus methodicé&fufpenfovelut judicii gradu procedendo Errorem queat evitare. VI. Quantum attinetad primam Origines? rxjudiciorum,ea à corruptione Mentis:noftrz per Japfum Adami eft derivanda.Caufa: vero.effcieus, qux immediate falíos conceptus& opiniones in nobis producit, unica videtur effe& fola Mentis-noftrz Pracipitantia; cüm videlicet in ferendo'de aliqua re judicio non.omnes ejus partes ad amuffim exigimus, fed perfun&orie tantüm ad hoc vel illud attendimus, atque hinc caeco animi impetu ante praumiffum examen fufficiens,& ante rei circumftantias probé expenfas prxmature judicamus. Jtaque cüm ziumerus Idearum, quas de objecto quodam habemus, àd judicium perfe&um formandum integer non eft; vel càm, licet integer fit, idez tamen illz fupra modum obfcurx aut confufz nobis infunt, utroque cafu ni fufpendàamus pedem Prajudicium fieri neceffe ef. Aliquando etiam Idearum defectus ,;& obfcuritas fimul ad errorem"Mentis producendum concurrunt. Ex quibus patere velim, Nazzram& CbaráSerem Przjudiciorum in hoc ipfo con(iftere, quód de re imperfe&é cognitá,vel non fatis dilucidatà judicemus Adeoq; in omuibus generatim Przjudiciis,five(4) à pravis Affe&ibus live ab ignorantia judicantis anfam arripiant, pro cauía principali Judicii pracipitantiaus incufandam effe exiftimamus. Sive enim.ex prava. voluntate non recté judicemus, five ex ignorantia malé opine(4) Teachim. Lang, Medic, Ment. Part, vt, Cap. 3, Mersbr, 1.$. 7. Pr: judicia dividit in duas clafies, sgnoraitia& pravorum affcciwunm,
*5-€»
p

B7 opinemur;utrobique incogitantia,&acccelerata;judicatio! errotis; culpam: habebit, Sed quó.res:fiat clarior& nazzra. Prxjudi--. ciorum: eo: melius.pateat ,, é re. erit; aliqua: exempla adducere;. in iisque Judicii:defectum:animadvertere, Hic autem fe. offert. manifefté:; iuh I, Hominum: opinio: de corporum Gravitate, quam: illis;
ibnatafn effe arbitrantur; putà càm vident Lapidera projectum ex alto.in:terram.relabi ,, eum fua fponte.& infito ad centrum: fuum recurrendi principio decidere.concludunt, eo:quód nul^ lum: aliud-obfervent corpus;.quod fuo quodam impulfu.illum déjicere. queat;. fic ergo judicant: Lapzis deorfum fertur. fed. uibil. videmus ,. quod: ipfum. deprimat, erao gravitatem. babet. in. ffe... In.quo ratiocinio: manifeftus elucet. incogitantiz errror; dum ajunt, nihil video, ergo nihil eft... Quafi.non: poffet dari in-vifibile: quoddam. 8iuidum ,, virtute. fuà. lapidem. detrudendi aptum:.
—.£. Similis prxcedenti eft opinio, quam: de. Magnete plurimi conceperunt. Hunc cüm cernunt Chalybem: aut Ferrum ad fe. allicere, ex ideis.tribus Magnetis, Chalybis,& Motás; quo. hic. ad. Lapidem. illum fertur, collatisljudicant ,. ferrum.à.Magnete.attrahi:,. fenfu ipfisobfcuriffimo. Dicunt enin, Fervum ad. Lapidem accedit,[ed nibit: efl quod: pellat, ergo. Magnes viruten babet ottratfricem; quá. fibi bomogeneum. Ferri corpus. conjun-£r5. Aft unicuique:rem ferió contemplanti: clarum: efle puto;, hos:ita: differentes, quartam.ad' Judicium fuum: complendum: requifitam: ideam: praterire;. nimiruny materi. cujusdam:fub-tilis; invifibilis ,.de: quá, quód nom appareat, non fomniant,. Cüm: igitur falfó przfumant, nullum: fluidum. inter Magnetis: & Berri corpora. intercedere ,. fuo motu: ad' ea conjungenda. aptum ,.£t.ut potius obfcuriffimam: Magneti. facultatem at-tractionis.attribuant, quàm. fuum. judicium fufpendant..
3.. Aliud: porró: nor: abfimile: Prajudicii exemplum efto: Honinum- opinio. de. Siderzmr: influentirs in tezramnoftram,vel in.corpus.humanum;. v; g..cüm: Medicorum. non: pauci Me-lancholicos. à Saturni, Epilepticosà Lung phafibus regi atque difponi fibi perfuadent, talt fermé: ratiocinio.: Quéa zoties obfer-vau. efl zentpore plenilunii. multos, bomines Epilepticos[unur paroxy[mum..

eani.
$53 sym. acquirere, iterumque decrefcente Luna differdere; fegnifur aliquam efc. ilium Planeze in. Hominum corpora iuflgentiam, quam eifi nou claré concipio, taureu propter tot objervatioues frmifer credo, Sed ecquid ifto ratiocinio craifius? Tametíi enim quidam Epileptici circa Plenilunium utplurimum fuas patiantur Morbi exacerbationes, non tamen eapropter Luna erit €auía dicenda; quoniam innumera funt aliz res propiores, qux talem in eorum corporibus effe&um producere queunt, Craffa proin eft horum incogitantia, quod non potius vi&tüs rationem, aérem, aut reliquas res non naturales, ceu caus &s Morborum ordinarias, quam Lun fictitias influentias in accerfendis Homini epilepticis paroxyfmis accufent. Praterea cüm ex eo, quod aliquando res illa obfervetur, concludunt, abfoluté Epilepticos à Lunaregi, indudionis vitium committunt, um 4. Iluftre aliud Jedicii precipitantie m4paduyua nobis cum(4) Laclautio largiuntur ii, qui nullos dari poffe Zinzipodes opinantur, ex eo quód ineptum videatur, flatuere Homines, quorum velligia fint fuperiora, quàm Capita; ftatuere Fruges& Arbores deorfum verfus crefcere; Pluvias, Nives& Grandines furfum verfus cadere in terram. Horum igitur ratiocinium tale eft: Si dareutztr Antipodes, ii nece[Jarià ab oppofita nobis Terra parte peuderent, nec ambulare po[Jent, quin in Colum inferius delabereutur s atqui poflerius eft abjurdum, E.& griu, Eccas omninó Przjudicium valde complicatum; in quo hoc przcipué fis defideraturus; quód in con(iderationem non trahant Terrg rotunditatem,& ei circumfufam athmofphzram, à cujus gravitatione& preffura tota Terra fuperficies undique premi qualiter,& omnia defuper locata corpora iníuo fitu contineri folent.| Quamobrem etfi in oppofità vefligiis noftris terrz. parte Homines verfentur, ii tamen nunuam lapsüs alicujus periculum incuzrent, fed in tellurem fuis pedibus fubje&am femper gravitabunt. $. Hàc («) Ladaut, Fitmian, Oper. Lib. 3. Cap, c4. ait: Quid illi; qui effe contrarios veftigiis noftris antipodas putanr; num aliquid loquuntur? Aut eit quisquam tam ifeptus, qui credat effe homines, quorum veftigia fint fuperiora, quàin capita, Aut ibiquz apud nos jacent, inverfa pendere?&c. Et miratur aliquis hortos penfiles inter Í»ptem mira narrari; ciun Philofophi& agros& maria& urbes& Montes penfiles iaciant?&o|

| EE D
,$3. Hüc loci etiam fpeétant Medicaftrófüm quórübdar ra-^» : tiocnia, qui Morborum fingulas fpecies in omnibus fubje-^ ;&is equabiliter iufeflare, femper éjusdem effe nature, ejusdem periculi, ejusdem curationis opinantur, hinc quoque Remediorum fimilem usque eff&&tum ,in omnibus Temperamentis indifcriminatim, fibi pollicentur. Si quis v. g. Dyfen-.*
terià laborat, ajunt:£po bona polfideo autidyfenterion, erao.[zat
. ujirpanda, ergo jzrvabaut,— Plané acfi nullz Conditiones ho: minum differentesMedicamenti mutationem requirirent. Multi
. funt,qui, cim fortaffe Membrorum in aquam frigidam demer-^: y fionem fubitaneam Rbezzmaricos dolores difculfiffe obfervárunt,^
m alam ftàtim bonum, inter alia reniedia auxilium effe conjt-.*
ciünt, vél frigidam Einbrocationem, ita judicando;^ J/fe. Homo ex fubita du ÁAauam frigidam mesibrorum[morum demerfioue* à Rbeuuati[mo liberatus efl erso Aqua frigida fimpliciter curat Rbeaanatifais. Defe&us heic judicii duplex eft(1) quód non con€ipiant Rem accidentaliter ita potuiffe contingere;(2) quód à fingulari ad univerfale concludant. E: 6. Denique adhuc inn&mera ejusmodi in-judicando ce-: leritatis exempla obíervamus cam ampio(4) n Re libraria, cüm videlicet permulti vel ex Tituli infpectione, vol ex Au-* thoris-notione, ftatim de integro aliquo Libro pronunciare: E. confueverunt, illum nunc magni&fimantes, nunc hili ceni fentes. Si v. g. in Philofophia-moderna, ciim quis opufcule
i
cuidam multum celebrati Authoris nomen, efto Cartelilprg-. fxum videt; eam ftatim exiftimationei de toto Libro conci-: pit, quàm ipfi fámà tanc Viri extorquet; dicendo: Cartefras eximius Philofophus fuit, erpo etiam biciejw: Liber doclifimus erit,|
citi coufüdere,&. meum in omnibus: affenfjer tut: addscere queam.
Quali non contingéret ut unus idemque Vir, eruditilfimus: licet, de hac melius, quàm de alia re£cribat 5 aut quafi daretur tám illuminatus Hoo, qui in ampliflimis Philotophix cam. pis nusquam incurreret? 1n tantis tenebris nihit offenderet? Aliàs cüm Titulos niudos, magnificos,& amplos Libro cuidam pramiffós cernimus, vix à Prajudicio abftinemüs, cogitando: Librum uecejJaxió bonum effe, cen naguifica promitzentem..
E anas: Lp In
(4) La'gii Medie, Ment. Part, I, Cap.lV. Membr. 5.$. 7^ f

$8) ro(S3f In re tedica, quando in Libris pra&ticis omnium Morborum infallibilis curatio, in fpagyricis philofophici Lapidis przparatio, aut tale& tale Árcanum, vel Panac&a promittitur, hujusmodi profe&ó tituli mirum quantum ad Libros fubitó volvendos,&«ftimaudos pelliciunt.
7. Sed& in reliqua Vita nihil communius, quàm ut ex przcipitantia Judicii de hominum moribus, inclinationibus, virtutibus, aut vitiis multa falfa judicemus, cüm fcilicet eorum corpora, formam, geftus, amictunz, authoritatem, dignitates, opes, intuemur, Divites enim pra pauperibus, nobiles prz ignobilibus, formofos prx deformibus magni Xllimamus,:
VIIL Liquidum igitur ex di&is effe puto, Przjudiciorum Caufam principalem efficientem effe unicam in Judi€io noftro determinando pracipitantiam, cüm, antequam renx totam probé exploravimus, opinionem ferimus, acetfi(4) aliquid non re&é percipiamus, de eo nihilominus judicamus. Huic autem cauíz primariz ali plures remotiores& occafonales accedunt, quz Hominem ad incogitantiam invitare folent, quasque heic lubet fub- triplici differentiá indagare: (1) In Rebus ipfis, circa quas nofter Intellectus occupatur. (2) In Homine, qui judicium profert. Ác(3) inaliis Hominibus, qui nobis obloquendo, fuá vel facundia, vel authoritate ita perfuadent, ut in Prxjudicia labamur.
IX. Inter Axiomata vera Philofophia, à Celebratiífimo quodam hujus feculi(7) Philofopho non immerito etiam illud refertur: effe de natura Mentis finita, quód non pof[t comyrebendere infinitum,| Ergo quia auima noftra eft finita, dautur res, quas comprehendere, aut penitius cognitione affequi neutiquam poffumus."Tales veró, ut de Myfleriis divinis fileam, etiam inter res creatas multas inveniri, cum(c) Cartefio libeze fatemur. Hoc pofito, non video, quid impediat, quo minus rerum plurimarum fubtilitas, difficultas, abftruía
C€one(a) nit Cartef, Princ, Phil, P, 3. Cap, 33 (b) Auth. Art, Cogit, Part, IV. Cop. VIT. vid. etíarz Ma:branche de Inquir, Verttat; Lib. UE, Part. v. Cap. IH. (e). Coricf. Princ. Phil. P. 1. Cap. 25, vid, m, Tfébirnbaus, Med, Ment.& Corp, y» Praefatione,

75
i
: OBS) rr($8 «onditio, natura abícondita, plurimorum in iis Philofophis: Prajudiciorum caufa evadere videatur, qui per arzogantiam: & Homine indipnim fuperbiam fuam, de omnibus fibi judicandum;& ratione decernendum effe exiftimant. Hinc de multis noftrum fuperantibus captum affiduó lites movent,€ contentiosà fpeculatione extrema etiam Cceli in fua mente digerere ad" nituntur: tum veró quo magis philofophantur, eo minus inteliigunt. Zuimadverti, ait Eccleliaftes, Cap. YX,v, 2. 02:420 0pm Dei; fou pe[JE bominem ajfequi illud opus, quod fit[ub fole,quamrvs laboriofe boura quarat, non tamen ajfecuturum e|: quinetiam ft cogitez fapienti/]/urus copnofzereyuon tauren po[Je affequi.Profe&ó qui de pollibilitate Mundi xternitatis, de Spirituum natura, de modo unionis Animz humanz cüm Corpore ,aut generatim de iis rebus; quz cum infinito aliquam relationem habent, integra etiam fecula difputandoconfumerentnon arbitror eos aliquando,cum jam metam fe affecutos putarent, vel fune ignaro Ruflico magisrei gnarosfore,Quid ergo? cone dementiz Homun«ulorum ingenia venerunt, ut omnia nóffe velint, tantüm ut femetipfaignorent? Confer, fr placet, Thefin XVII. de Pbzlautia. *-—(X. Secunda in iplis Objectis, nofiro Inrelle&ui obverfantibus, Przjudicii caufa videtur efle eorundem OP/zzritas, quando nimirum ea nonnifi per confufas,& obfcuras admodum ldeas apprehenfione affzquimur. Unde cüm Idez, vel Imagines Judicium provocantes non fatis funt dilucidatz, etiam. Ratiocinatio facilé manca exfurgit, ac Przjndicii nomen meretur. Exemplo fint Hominum opiniones de Qualitatibus fenfibitibus, Colore, Sapore, Odore, Seno, Frigore, Calore&c. quas nemo non Obje&is ipfis ineffe credit, prajudicio exinde nato, quód ex valde confufis de iis rebus deis incogitanter proaunciemus. Vid. lugeuiofiff. Malebranche Ze Ingquir. Fer, Lib.x. Cap. X. y Zirt. Cogit. Part. 1, Cap. 8. Reécenfendum profe& heic eft Vulei Przjudicium de Dolorequem fcilicet in ipfis Corporis fui ibus exiitere fibi perfuadet; dicunt enim homines f$ dolorem fentire in ipfa manu, cüm pungitur, eo quod falfo przfumant, Dolorem ibi neceilarió efie debere, ubi percufio erat facta, aut unde per Nervorum drvulfionem quandam íeníatio animx in Cerebro offerebatur. Quare defectus Ba Ratios

i ER) 12.($88 Ratiocinii ineo hxret ,, quód non confiderent perculfionem in Membro fa&am, per medium Nervorum traduci poffe ad piimam horum originem; Cerebrum fcil. ubi demum: fub fpecie fenfibili Animz aufcultanti reprxfentetur,eamque faciat fere. Hác etiam: refero: Arillotelis. placita de. Formis fubfiantialibus&c. Medicorum. opiniones de Qualitatibus occul.tis, dequatuor Facultatibus, de Calido innato, Spiritu vitali, Cordis Biolychnio, corporis Archxo, de Antipathia& Sympathia, quaque. fimilis farinz. funt plura.;$
Etiam. Cartefii conceptus.& explicatio Motüs. cordis& arteriarum,quam lege fis in. Differz, eju de Metb.p..m.40..& feq. ifto Idearum& Judicii confufionis vitio laborare videtur. Di-.fcurfus. ejus totus hüc tendit, ut ex fuppofito Coxdis intenfo. calore, aliquam. in Sanguine, guttulatim, ut przfumit, Cordi labente, fübitaneam rarefcentiam fieri. common(tret ,. inde. que Cordis dilatationem.& motum.concludat. A(t quam con-ufx fuerint ipfius de tota. hac re Idez,ex inde patebit, fi.confideremus primo, Calorem in Corde nullum effe ,, prxterquam: qui ab ipfo tranfeunte Sanguinis. fluido. excitatur, quique proin nulla ratione feorfim à Sanguine. tanquam rarefactionis in eo: producendz caufa fit concipiendus.. Secundó Sanguinem non .guttatimin Cordis cavitates, fed confertim& ea copia ingredi, qux fi rarefieret, fpatium ibi fufficiens non inveniret. laceo rarefcentiam illam produci non poffe, fine aliqua fluidi affufi .morá, ficut omnibus, ut ipfius(4) Cartefii verbis utar,in uni-verfum liquoribus. contingit, ciim guttatim in aliquod valdé galidum vas füllant quz veró. mora fanguini in Corde nulla: conceditur,:
XL. Sed etiam aliquando Rerum novitas: vel raritas in. Prajudicia homines incautos abducit,cujus.rei exempla tam in ze Philofophica ,.quàm. vulgari vita.liceat annotare. Si quis ir aliqua. Difciplina nova dogmata ,. novas explicationes, novam: methodum in. publicum profert ,, commune eff plurium: Judicium, talem Virum novitatis effe affectatorem, ac fuperbé defipere,. Teftor in Philofophia Cartefium, in. Medicina. Ba-.
glivunr, qui ambo Viri, càm in. hoc illove Studio aliorum: Opera: (2),"Differt, de. Mithed. Pag, 7, 42;

$5:
Opera reformare,& nova plurima adinvenire inciperent, muftorum objurgationes, ceu Prajudicii latentis indicia, incurrebant. In re Anatomica cüm primum ante plurima luftra Vafa lactea, lymphatica, Arteriarum cum Venis continuatio; & hinc Sanguinis per totum. Corpus perpetua Circulatio detegeretur, quz non exinde prifcz Medicorum Schola inferebantur turba? quz varias antea tam acriter propügnatas doérinas, eapropter fibi explodendas videbat,
. 1n Vita communi íi quis novos mores, novas vivendi fationes, aut qualiacunque infolita producit, quot non hominum Prajudicia in fe accumulat? Cüm in Calo phenomena infueta, Meteora v.g. fingularia, Cometx fulgentes; aut Prodigia horrida cernuntur, quanti non hominum exinde pavores, quanta Prxjudicia oriuntur? Quo velim referas Solis Eclipfin totalem Anno 1756. Majo menfe ante meridiem vifam, quanr cum Vulgus ceu portentum intueretur, affatim ridicula ipfi extorfifle Prxjudicia conftat.
XIL Aliàs etiam variis modis Corpora nobis obvia Prajudicia fibi vendicant. Cüm v. gr. funt invifibilia, nec tamen de fua. exiftentia nos finunt dubitare, fit, ut innnumeros falfos conceptus de iis formemus, quales Vulgus oftendit, cüm de Aére aut /Ethere fermones. facit. Sed& de iis, qug vifum. zoflrum minimé effugiunt, fepitlimé judicium przcipitamus, quando forté obje&um non fatis propinquum, non fatis diflin&tumynon fatis denique magnum occurrit,vel quando non fimplici formajaut quocunque fallaci modo organa Senfuum ferit,
XIIL Graviori animadverfione dignus eft illorum erfor, qui ab externa. corporum apparentia, figura, forma&c; etiam internas rerum: difpofitiones, aut qualitates,intercedente Senfuum nuncio, divinare contendunt, Dum quz formofa, pulchra& amoena extrinfecus comparent ,' etiam intrinfecus íe ita habere prafumunt, qux Senfus jucunditer afficiunt, abfolute bona ,. ac omuibus aliis rebus, ad afpectum vilioribus,(ine difcrimine anteponenda effe opinantur. Qui Przjudicii locus in Medicina cumprimis eft amplus, ubi ícilicet inter Medicamenta, ex Regno: minerali Lapides pretiofos, pul€hros, nitidos, raros, aut Metalla politiora pr fordidioribus«

Q8 r4(8t| fimamus,& in medicum ufum adoptamus; virtutes longs majores Auro quàm Ferro, Smaragdo, Chryfolitho, Margaritis, quàm Terrz bolari communi, quàm Cretz, Lacti lung,& aliis ad apparentiam vilioribus concretis attribuentes. In vegetabili Regno, prz c&teris Stirpibus arrident Ixté furgentes, varietate colorum, odoris fuavitate, faporis dulcedine fallaces fenfus. afficientes. Folia fqualida, Radices mucaginofx, Flores foctentes nullum laudis locum inveniunt; atque pariter fe res habet in Regno animali. Ratiocinium veró in ejuse modi cafu tale fit: ifta bene, blande,& jucunditer Sznfus afficiunt, quidni etiam interiora corporis Vifcera ex eorum ufu melius haberent, quàm ab ingratioribus, aut vilioribus affumtis? Aurum egregie fplendet, inque maximá zftimatione apud omnes verfatur, quidni ergó Cor meum exhilaret, fi M*dicinam ex eo paratam hauferim? Margaritz valde funt pretiofx,ac fingulari Naturz beneficio in Orientis Oceano produ&&,quidni ergó majores ederentin Corpore meo effedus, quàm vulgares Oculi Cancri? Flores BugloHx, Borraginis, mirà vifui fe commendant amoenitate, quidni ergo potliderent vires cordiales? Aft cujusnam fint charadteris iita Prajudicia, nesini puto obfcurum fore.
Hác utique etiam pertinet prifcornm Medicorum error, qui inter fontes& principia, Remediorum facultates cognofÍcendi,etiam Signaturas& Formas externas rerum aifumpferunt: dicendo ex. gr. Lingu£ cérvinz Herbam virtute pcllere Lienem hominis fanandi, quod hunc fuà figura zmuletur: Os de Corde Cervi cardiacas vires habere, quód in Corde Cervi reperiatur: Calculos ab hominibus excretos ad aliozum Nephriticorum lapides comminuendos: Lumbricos unius hominis tandem ad expellendos Vermes alterius conducere.
XIV. Denique etiam Nomina rerum à culpa Prxjudicii generandi non funt eximenda, quandoquidem Idex noftre ita funt. verbis alligatz, ut vix nllo modo inde queamus abftrahere, Cüm quis Philofophi titulum gerit, ab omnibus unanimiter do&us cenfetur, etiamfi forté omnium rerum fit ignafus. Qui Miles audit, fortis& virtuofus judicatur, quanquam fortaffe exiftat raaxime pavidus,Qui Medici famam poffi; det,

preme
det, à quovis medendi peritus exiftimatur. Qui in compelíationibus Doctiflimi, Excellentiffimi nuncupantur, revéra Vi1i fapientià turgidi putantur. Sed eheu! dudum in abufumtraéafunt nomina rerum quamplurínia, ut qug bona nominantur,
non raró hodie pro malis, quz magna pro parvis, qux docta pro indoctis habeantur: ut hinc in compellationibus publicis nominum gradus fuperlativus pofitivo inferior cenfendus fit,
Caterüm neminem atet in Medicina plurimorum errorum origo, ex hominibus medicamentorum nafa, putà cüm alia* cephalica;alia cardiaca, alia ftomachica,hepatica,fplenetica&c. fominamus. Deus bone! quanta in Tyronibus Idearum& Prxjudiciorum monfítra ex us vocibus gignuntur. Vulgatum eft dicere;: Hac Planta efl cephalica, ergo tantum Cerebro, non ítem Stomacbo aut. PeGori, aut alii Vifceri opem fert, Qui tamen ertor facilé przcaveretur, modó nomina illa ex mero ptifcorum Medicina Patrum arbitrio efficta effs meminiffemus, atque exadis per omnia definitionibus femper ea daremus expofita.
XV. Altera claffis Caufarum occafionalium Judicii przcocis occurrit in eo ipfo, qui de aliqua re ratiocinatur. Ubi aliz ex Intelle&u puro, alix ex Imagínatione& Sen(ibus difinde oriri obfervantur. Heic itaque prímó memoranda eft plurium Hominum, ex prava confuetucine affumpta judicandi celeritas& promptitudo, quando, cum vix aliquid perceperunt, jam fententiam fuam loquuntur; quà fané ratione evenit, ut quxcunque proferunt Judicia, nunquam non fint incertiffima. Hoc Przjudicium iis comimune eft, qui fui ingenii dexteritati nimium confidunt, atque Incogitantiam fibi reddunt longà cacoetheiá familiarem, X
XVI, inter eos, qui Literis operam navant, non pauci funt, qui enormi quadam curiofitate duti, in omni Difciplina etíam res minimas fcifcitantur, quosque proin fciolos cognominanus. His fané Curiofitas fua multorum Prajudi-. ciorum cau(a evadit, cüm de minutiis nullis filere folent;& fxpenumero de imperfpedctis fententiam loquuntur,
XVII. Credr/itas multorum Hominum fuam hic quodue cenfuram meretur, dumm enim quis aliorum Enn
plus

$5 16($5 plusjufto confiditac narratiunculis quibusvis promptum affenfum pr&bet, eadem incurrit Prxjudicia, quibus illi antea pollebant, imó facilé plura& pejora, Hujus vitii omnes eos poftulamus, qui vel in re Philofophica aliorum authoritate ftant, ac fzpé Preceptorum fuorum mancipia evadunt, vel in Vita communi aliorum dignitate, divitiis, honoribus, loquacitate&c. fedu&i, coecum fententiis quibuscunque adplaufüm non denegant,
Oppofitum credulitai viüum eft dif/dentia, quam fpenumeró cüm in nos ipfos, tum ctiam in alios exercemus, quz quidem fi moderata fuerit, utilitate fua non caret, quatenus ad dubitationem de rebus aliqualem,& penitiorem earundem lufirationem nos difponit; at càm nimis eft temeratia, non difficulter ad Scepticifmum univerfalem abducit.
XVIIL Accedo ad Pbilautiam, communiílimum. plerorumque, at prgcipue in aliqua dignitate conftitutorum Hominum Vitium turpiffimum, Hoc profe&oó quot& quantorum in omni re Prjudiciorum fit fcaturigo, dici vix poteft; cüm enim multi de proprio ingenio, judicio, eruditione, habilitate, virium magnitudine&c. plusjufto fibi adblandiuntur, fieri nequit, quin mox in fuperbiam, arrogantiam, incogitantiam, temeritatem, contemtum univerfalem& hominum& rerum, aliaque Vitia, errores Judicii innumeros atque graviffimos producentia, delabantur."Tum veró quicquid tales cogitantjinfallibile, quicquid agunt,optimum, quicquid pronunciant, divinum quafi ipfis fuperbia occoccatis videtur. Quod ab aliis proficiícitur, nullam apud eos invenit attentionem, nihili plane&flimatur; uno verbo, parum abeft, quin Deos inter homines fe effe arbitrentur. Hunc autem Prajudicii fontem in Philofophorum non paucis regnare, & fingulare apud quosdam ipforum, ac ferme atheillicum principium producere, mihi videor agnoviífle,| Qui namque, poftquam diu Philofophicis fubtilitatibus,& curiofis fpeculationibus incubuerunt, multà le&ione omnivariam fibi eruditionem, difputandi fedulitate peculiarem intelle&üs& judici habilitatem comparaverunt, multa in aliorum Placitis falfa detexerunt, atque nova plurima adinvenerunt, deinceps.
ducente

fi. ll TH
e
ducente ipfos Philautià prxfumunt, nihil amplus fuo ingenio fublimius effe, nihil ulterius fuum captum füpezare, nihil. adeo fibi pro vero effe agnofcendum, quod non fa€ilem& difin&um,in(ua mente conceptum inveniat, quod non ad oculum clarilfime queat patere. Hzc dein impia & temeritatis plena, ex nimia in feipfum confidentia oborta opinio, paulatim ad univerfalem de rebus gravibus,& incomprehenfibilibus dubitationem ipfos deducit, ut nihil omnino -ordicitüs credant, quod non mathematicà demonftratione«lare queat oftendi, Hinc tandem radicato magis ac magis dubitationis ejusmodi principio, adaud&tá v9 QiAavliae temeritate, forte ipfam Dei exiflentiam, Sacrarum Literarum veritatem, Religionis puritatem, ac.uno verbo, omnes pietatis aut fidei articulos, ut de aliis minoris momenti rebus nihil dicam, plus quàm ethnicà audaciá in dubium vocant, atque cüm alios tam religioía fide in iftis rebus verfari cernunt, Democriticis in corde fuo cachinnis vix parcunt. ta autem prterpropter judicant: Ego zanto Iugeui 9igore, Judicii acumine, Imaginationss claritate,(9 Ernditions preflantià: pollo, quid. ergo effet[upra captum meum?. Hac ifla ego nou. fatis affequor, quidui pro nugis nugacil]riis babeau?. Egone. upyfleria. cvederem, qui omnia tam feliciter pevj]icio? Sed Ó coccam talium rationem, deplorandam conditionem! qui falutis xternz fpem fibi ipfis petulanter inanem reddunt!. qui fux non funt confciiin&rmitatis,qui rationi humanz nullos terminos affignatos, maculas nullas adfperfas putaut. His profe&ó,& iis omnibus, qui in curfu Studiorum fuorum curiofis usque fpeculationibus litare confueveruntferió eft confulendum, ut mentem hominis finitam agnofcant, mortem certam cogitent, ac precium ad Deum fundendarum nunquam oblivifcantur. Sed pr&ter ipfos Philofophos, hoc Philautiz malo univerfim omnes tenemur mortales, nemo ef qui fibimet ipfe non placeat, vel adblandiatur; quicquid apimus., aut valemus, bonum eft; nec enim mala de nobis cogitamus: hoc ego feci, ergo laudabiliter; hoc meum eft opus, ergo eximium 5 cunctorum. in univerfum eft judicium."Dealiorum erroribus ad faticta£em conquerimur, de nobis nunquam fatis przdicamus. Verune

$e) 18(G3. sunzamen, ut res(ant Hominum, diverfiffimi funt hujus vi» ti inter nos gradus, quidam enim ex Philautià plane funt occoecati, alii paulo mitius laborant, nulli in totum ab caliberi exiftunt. Hac eít nota ad hominum virtutes difcernendas, hoc fané criterium, ex quo cujüsvis naturam queas hariolari. P & XIX. Nunc fi Diguitates hominum, atque Honores, in quibus conftituti funt, percurramus, inveniemus fané, eos nom pauca quoque Animis mortalium extorquere Przjudicia, Hinc enim qui Rex eft, aut Princeps, ex eo quód tot Populos fibi fubje&os videt, qui fe colant ac revereantur, quód tantis undique honoribus madtür, innumeras paulatim congerit falfas opiniones, ab iis diftin&as, qux in Subditis ejus feorfim poffunt inquiri. Qui poteftate& dignitate alios przcedit, etiam Ingenio fe nemini pofteriorem exiltimat, Philautig hinc malum facilé incurrens, unde farrago Przjudiciorum. XX. Aliaitem Przjudiciorum caufa 1n permultis Hominibus Diver ej magnaruut po[[ef]io, quà ad faftum, arrogantiam,& erga alios contemtum quàm maxime difponuntur.In opibus enim non pauci Sapientiz anchoram delitefcere fibi perfuadent, dum ajunt: ego dives fum, quid literis, quid fundis mibi efl opus? Quando iis forté cum egeno res efl; fari non. erubeícunt: quid ifle mibi ogganiat, qui nibil numeret?
. XXL Non multum abfimile à przcedentibus vitiunr eft aiibitio aliquorum, illaque in Philofophis ignoranti& occultanda libido,plurium quoque errorum judicii caufa, Hanc vero in Ariftotele non ex unojquod tulit;judicio obfervare licet,qui cüm tantam fua doctrinà&inftitutione paulatim fanram acquifiviffet, dedecori in polterum fibi duxit, alicubi fuam inícitiam fateri, atque hinc(pé quidvis potius obícurum difcipulis obtrufit, quàm rem fibi ignotam effe fateretur. Exemplo: fit illud de fuga vacui: cüm nempe videret, attracto alicujus Siphonis in aquam demiffi piflillo, fluidam eam fubingredi, & dereli&um ultra piftillum fpatium adimplere, neque tamen manifeftam rei caufam perfpiceret, maluit obfcuriffimo fuge vacui termino phanomeni caufam explicare, quàm infcitiam
aliquam profiteri, : Sed
»[M

lz
y fi br (de tig
jte iid
(ud
. «1
rimum iutegrutt,
5 LOOMEEC:
— XXIL Sed& omnes in gedere Ajfe&us ac animé Pajffoes,quibusádeo huniana meris eit irherfa, in plurima nos Prajudieis. conjicere folent; ejusmodi funt Invidia, Odium, Amor, Metus, Terror, Ira, Avaritia& fimil, Invidus& odio-us de aliis nunquam profedó fanum judicium proferet; ait enim: Eg* apJi non ben? cupio, quid e[fet boni in ipfo* Amore occ&cati objecta fua meliora prxfumunt,quàm revera funt: hincenim; egy ifla amo,quidui e[[eut optiua? Meticulofi omnia(spé pericula fibi fngunt, cüm nulla impendent. lrá perciG omnes fibi adverfantes injuftos, crudeles cenfent, tametfi nihil minus quàm fales exifant. Avarus denique judicandi dexteritate adeo privatur, ut nihil zquà judicii lance queat trntinare, nihil bonum niliil falutare exiftimet, quod non fit pecuniis ftipatum. .. XXII. Accedo ad Senfa Hominis, qui ut in externos '& internos diftinguuntur, ita ex utroque ordine ad numerofiffima,& omniam craffiffima Prxjudicia nos abducunt;ut meritó potiffima errorum noftrorum pars ex Senfibus occafionema «epiifs dicenda fit. Corpus enim inde à nativitate in mentem noftram dominatur, intelle&um nebulis obfufcat, claram Tationem peffundat, hincque miferi& calamitatis pene omni genere nos obruit. In omoibus profedó nos corporeos effe moníüramus,&jugo illi alligatos fpinofo; in paucis altra Senfuum didationes fapimus. Quot funt in corpore "noftro fenfationunt Orgána, tot oftia ad errores in mente noftrà gignendos aperta: hinc alii per vifum, alii per auditum,alii item per olfa&tum, tactum aut guftum nobis irrepunt. Quiequid ex obje&i occurfu in Mente percipimus, five Color fit, fiveSonus, Sapor, Odor&c. illud omne non abfimilz modo in ipfis rebus exiflere putamus. Usque adeo accuratos nofiros Seníus cenfemus, ut nusquam eorundem cratfitiem vi"deamur agnoícere. De inagnitudine, forma, figura,diftantia&c.
4juorumcunque corporum audacter ex vifu pronunciamus. Ex quibus omnibus, quanta fit hzc ex Senfibus genita Prajudiciorum claffis, puto apparere." Volvendum de hac re damus L. B. Excellentiff- Malebranche 4e Inquir. Verit. Librum
€5 XXIV. In

3$) 20($88
XXIV. In fpecie tamen quoad Senfationes, illorum
Prxjudicium, mihi non eft fubticendum, qui obje&orum fibi occurrentium Qualitates, omnibus aliis Hominibus confimiliter obtingere, ab iisque fimili plane modo fentiri opinantur. Dum qux fibi amena.& jucunda apparent; aliis identidem placere arbitrantur; qug caerulea, alba, nigra vident, alios. eodem. prorfus modo percipere prafumunt; qu fibi amara videntur, alis non minus difplicere fibi perfuadent,:Cütn tamen dicere poffimus, tot effe differentes Qualitates fenfibiles, quot funt Hominum eas percipientium cerebra; fiquidem quivis Homo peculiarem Organorum ftru&uram, faltem aliquatenus differentem obtinere videtur. Unde nihil rarum efE, ut qua multis Saporem jucundum, aliis naufeofum, his, dulcem, illis amarum exhibeant, Ac fimili ratione cum reliquis Senfibus fe res habet.— Idcirco femper eft Prgjudicium, cüm dicimus, hoc mihi placet, ergo aliis quoque arridebit. Confule iterum Malebr. e Inquir. Verit, Lib. 1.
XXV... Veruntamen multo adhuc magis in Prajudicia .detrudimur ,. cüm Organa Senfuum funt vitiata, ac eaptopter depravatas rerum Imagines roftro Intellectui offerunt percipiendas. Exemplo ferviant. Homines iGerici, quorum Oculi, davedine tin&di efficiunt, ut. omnía Visüs objeda flave(cere putent; item qui Cazarrbadá aut Z/bugine, Pupillam alterutrius Oculi ex parte tantum obtegente laborant, atque hine circa visis Objecta non parum falluntur, ut fxpenumeró nebulas. fibi obverfart, aut. Muícas pr&tervolare credant, etiamfi nulla adfuerint. Sic etiam, cui Aurium Tinnitus contingit, is fibi quandoque perfuadet, in A&re.externo fonitum eife factum, nunquam absque Przjudicio.
XXVI. Atque hüc fane pertinet illorum Hominum error, qui cüm Pes aut Brachiüm fibi eft ablatum, non raro dolorem in membro abíciffo videntur fentire; tnnc ci forte prehendere volunt Membrum affedum, illudque fcalpendo snulcere, fe demum in opinione fua degeptos efle cognofcunt. Cujus Prxjudicii originem, cüm dicunt marius mea dolet, aliunde non melius deduxerim, quàm à vitiato per Brachii abe
"M Íciilio& Df0
fenis

$5 2r($4
fciffionem Tac&üs organo, quod in nerveis fibrillis, per totum Brachium antea diftributis;& à Cerebro propendentibus,conflitifle facilé concipio,Enimveró càm membri portio aufertur, aliqua quidem Organi pars tollitur, fed relinquuntur tamen in Brachii trunco Nervorum lacerata Radices, qux hinc occafione datà denuo ita prxcise vibrari ac percelli poffünt, quemadmodü
'antea;Brachio adhuc exiftente integro,fzpiuscomotz fuerunt;
. E). ac tum homo pronunciat, Membrum ablatum fibi dolere.
AXXVIL| Ad hunc locam ,. ubi ab. Organorum Ixfione homines in Przjudicia conjici diximus, fpecant quoque Mor» bi varii, in quibus Cerebri aliqua!fio contingit,& Senfuum Imaginationisque functio depravatur; in hoc enim flatu anima Íxpé fub alià fpecie apprehendit, quàm cüm Cerebrum c:at fanum,& hinc quoque ad falfa judicia, five delirium difpomitur. Rent autem ita concipio: quemadmodum in flatu naturali unio Animx cum Corpore in eo confiftit, ut €ertas cerebri motiones, cert animi cogitationes;& viciflim ce:tas anim cogitationes, determinate quadam cerebri commotioncs infequantur, ita procul dubio ad.illàm commercii pártis utriusque functionem, cerebri regularis quadam ac determinata difpofitio requiritur, fub quá fpecies fenfibiles fzmper xquabiliter Anim prafenti& auícultanti impertiantur.Sic igitur vitiata illà Cerebri naturali texturá, etiam commercium inter Animam& Corpus imutütari vel depravari neceffe erit; ac proinde Species fenfibiles, vel Obje&orum imagines per
'Senfuum organa exteriora Cerebrum ingreffa, Anima non
aniplius eodenr ritu, quo antea in ftatu naturali fiebat, offerentür. Quod dum fit, ea aliter percipit; fed quia aliter percipit, etiam aliter judicat, id eft delirat. Suppone ex. gr. ut aliquis Homo Nivem albam videat; requiri; ut Oculorum ipfrus Retina certam recipiat à radiis folaribus impreffionem, atque hanc impreffionenr fub aliqua fibrillarum motione( aut fi mavis fpecie vel imagine) Cérebroó effe communicandam 5 in hoc dein motum ulterius continuatum Anima certam Imaginem exhibere, quam: percipiat,& de quà judicium ferat. Suppone porró in Hominibus, qui Cerebrum morbofíum feu vitiatum habent, motionem ejus ac: difpofitioném, à motione
C3 pes Ratte

aaturali multum.abludere, Ergo re fic flante impreffio illa,:a Oculorum retiná faéta., non. poterit eodem modo xquabiliter per Cerebrum provehi, quo idcontigerat in flatu naturali, Ergo hac ratione imago, vel fpecies obJe&i vifibilis, in Oculorum retina prius bene figurata; dum per. Cerebrum decurret, vitiabitur; ergo anima falfamobjedti Ípeciem percipiet,ac proin etiam falso. judicabit. Eà profe&ó ratione concipienda viden-tur omnia: illorum deliramenta, qui Phrenitide; feu Cerebri inflammatione, Mania, Melancholia, Febri maligna,& fimilibus Morbis laborant; imó& eorum, qui folüm copiofa Mezaci ingurgitatione Cerebro íuo& rationi nebulas obduxesunt,
XXVIIL Tertia reftat.claffis Cauffarum occafionalium; judicii pracipitantiam producentium, qu& nimirum in aliis Perfonis, fuo fermone, vel quomodocunque nos moventibus confiderantur; ut funt loquacitas, facundia, authoritas, adblanditio, geftus;.& omnia externa, quibus aliquis audienti perfuadere folet, ac ita fxpillimé fada in nobis Przjudicia cáufatur. Exempli gratia, cum Do&erem afpe&u gravem;facie Íerenum,veflitu decorum, liiguá facundun perorare videmus, vix à Przjudicio ab(tinebimus,omnia ab ipfo prolata majora€« fimantes, iis qua alius, tenuiore barbá,minoreque facundia&c, quamvis fortaffe fublimiora in Ícenam produxerit. Pariter
cum ZEger aliquis Medicum.nóbilem, blando fermone, multà|
facundia, amoenis geftibus;.nou fine barba&authoritate quadam Medicamina fibi-commendare videt; non deerit ipfi opinio, ealongé meliora effe, iis omnibus, qu-taciturnus aut cogitabundus alius, fortaffz tamen peritior Pradticus ordinaret. Talia nimirum funt hominum judicia, ut Oculi& Aures, non vero rátio-de reruin veritate judicet quia fcilicet; folis Senfüum: delectationibus.& di&tationibus intenti, ad veritatem confequendam feriam vix unquam.conferunt operam. Qunia-eniat flolidi magis admirantur, amantque, Diverjfis dua[ub verbis latitantia cernnut, Feraque conflituunt., qua bellà tangere po[Juus Aures, 4 lepido quer[uut fucata[onore.
Vid, Malbr. de Inquir, Ferit, Lib. 1. Cap, 18. S. 2. ó- 3 à Se

D
Sed ut per exempla rent iftam fufiüs deducam, neque pa geli Differtationi deftinatz, neque tempus prxf£xum permittunts Medela tantüm fupereft ejusmodi hominum Prajudicis adminiftranda.
XXIX. Duplex autem: eft fons Remediorum, quz ifi Malo opponi falutariter peffunt, alter ex Lumine grati, ex Eumine naturx alter petitus. /Egritudo enim Mentis noftrz tam acerba eft, ac tam magna, ut nifi gratià Dei. clementi adjutus, nemo ipfam queat expugnare. Gratia autem iíla affiduis& fanctis precibus à Det mifericordia venit impetranda, Utinam omnes fupe:bi, elati,& preter philautiam graviffimis quibusvis affe&ibus dediti, fui muneris heic non oblivifcerentur! Quantum vero attinet ad alterum hujus.curationisfontem,Lumennaturz,fiverationis,dicendum venit,omnia in generePrz judica, XErroresin noftris difcurfib* non melius atque felicius prohiberi, quam fi in rebus cognofcendis€ judiciosé difcernendis, lento admodum gradu, fufpenfo fepius pede procedamus, totius femperrei caputadcuratiffimé in exanien vocemus, idearum omnium claritatem&evidentiam follicitéaucupemur; ficque nunquam omnino,nifi reprobéexploratá& difin&iflime perceptà judicemus; de ignotis, obícuris, confufis, intricatis, vel dubiis adhuc nequicquam pronunciando; atque per omnia pracipitantiam rationis, vel incogitantiam fedulà curà& ftudio evitando:. Nam
Judicium. praeceps injani judicis iudex, Qmnia[unt lougis difcutienda moris,
Rerum certa fides($ regula firma[ciendi Saratanda nobis Qj dubitando venit,
Quare plurimum: juvabit in hac re, Cartefii viis infiftere,& (a) quatuor ejus, auro cedroque dignas, methodice& tutó in rerum di(quifitione verfandi Regulas fibi proponere, ab iisque nunquam defledere,( 1) Scilicet ut nihil unquam pro certo admittamus; quod non claré& diftin&é, exclufà omni fufpicione aut dubitatione, Rationi pateat..(2) Ut difficultates rei examinand in tot partes dividamus, quot expediet ad
illas commodius refolvendas.(3) Ut in difcurfu noftro aliquam
(a) Cartef, Differt, de JMethod, pag. mihi 6.

Z nd
EM
quam femper cogitationis methodum obfervemus, incipiendo à rebus fimpliciflimis,& hinc ad reliquas difficiliores per
gendo. Ac poftremo, ut in dubiis vel difficultatibus rerum. évolvendis, perfe&é fingulas enumeremus, ad omnes probé circumípiciamus, ut nihil prorfus omitti certo conftet. Sobriam itaque cum ratione fui ipfius, tum aliorum fuademus diffidentiam, ut nec propriis, nec aliorum rationibus citó nimium affentiamur.. Quoad res fublimes, quas parum comprehenfione affsqui videmur, unumquemque oportebit fux impotentiz meminiffe, ac certos cognitionis humanz cancellos, eosque limitatiffimos agnofcere, quos fuperícandere nemini fit conceffum: Ei 54e Svgrbe e GiArige, Sarai xad Qatyer. Ratione Senfuum hoc maximé tenendum, eos fallaces admodum& craffos exiftere,nec ullibi ipfis tutó fidendum effe; cüm enim femel ex eorum ufu decepti fimus, in pofterum femper aliquis metus fubeffe debet, Denique etiam Rationis& Judicii exercitationem, fed eam prudentem& circumípedam, minimé temerariam, ad medelam aut prxfervationem falfarum opinionuni cofaendamus. Integrum veró Logices ftudium,;ac ex potillimum ipfius partes, que de Ratiocinatione€ Methodo tradant, hunc fibi fcopum przfigunt, ut de omni re bené, tutó,& circumfpe&e judicare nos doceant,
Mo vr? Os) Aca.