Lo Thefés udin Een$a
E PHLECMO: e "CYRATIONE:
iC Quas,
43 Favente Deo Opt. Max. ex de(a
creto& voluntate Amplifii1 migra tiofigj Ordinis faculta- 9 tis Medicz in inclyta& cele- Es 1'berrima Bafileenfium Acade&&X7 mia, pro DoGoris gradu in$6259 Medicina: confequendo, defendere cona- 3 bitur
e JA. lo.$zs.asTIAAN Fr 5 FRuD EN) (Y Zhorcenfis,
Ad Gem 27. Augufti, Anno
D. LXXXVIIIe

*EXOCELLENTISSIMO ET DOCTISS$IMO ViRO, DoniNO VrLRICO CHELIO, MEDICINAE Do xtorí experientífsimo: Reipub. Argentinentis
Phyficoordínarío: Domíno propinquo,
& alteri fuo quafi Parenti reuerenter colendo, lo. SgsBaAsTiaNvs FRID :$8." P. D. j
edi Ua plurima, Uir Carift. eai maxima e plane paterna. abste frt imme M collata beneficia, e conferantur adhué quetidie: tue veroves, D t beneficio, mue eofmt loco,ut A me gratieveferri nequeant habere tamen er agere debeam. perpetuo: idcirco uz aliquod faltem animi grati et obfervantie fymbolum pn boc tempore ubi relinquam, has de Phlegmone 7 befes,a me con Criptas, tuo dedicare nomini co debui c volui. Debui quidem ,cmnon mee, fed tue quaft videantur, qui ultra fexennium, quo tecum'vixi, 1n meerudiendo, n quacunque etiam JyGdicine parte nullam occafro,pem pratermififu: ita ut vere e. poem, quod td. prf fidelifftma inflitutione Lin ffudio xedico hucufG, progrefosfim.| U'olui autem idipfum quoque, quia non profiteri eum, per quem quis profecerit, bomini fumme angrati effe putavi. Quapropter ut gratitudma e obPI fervantta

Jfervanties yrmpáónuvov oc literarium mon yel tua yel I7 dignitate metiri, fed donantis eflimare animo, dei, propa in me propen[ad, voluntate nibil remittere.., dignera, e&,quapar est, obfervantia etiam atque etiam.vogo. Da» bo ego vicifm operam fedulo, ut ea of ficta cuntla,que ab lemine grato expectari vel goin tbiprom-: pta femper, paratáque fuile ointeliga,| Uale quam feliaffme: eo metui ob[eryantifmum ,ut prafentem, fic abfentem quoque, ominibus fauflis profequeve. t0. Bafilee 24. Muguli, fnno 158 8$.

ZEgksrs 5j VM enu» exóyueit Greece,Latine InflamP matio,nomraró Medicis,fzpifsime vero Chi2 rurgisjin curatione occurrat,& feuifsima qui doq; excitet fymptomata:de ea amice difquiS fitionis gratia pauca proponere placuit. 4 1.
Ne autem vocabuli ambiguitate error comittatur;tenendum,eacworisInflammationis nomé triplici potifsimüm fignificatione à rei Medica fcriptoribus ufurpatum inveniri: primó pro-omnicalore nature modum excedente: fecundó pro quovis tumore vel perfe,vel per accidens calido: tertio pro-eo tumore;qui€ fanguine fit; eoque vel puro,& dicitur Phlegmone exquifitaac legitima; vel impuro,& vocaturillegitima ac minus exquifita:& haec vel eryfipelatofa,fi bilis; vel ceedematofa,fi pituita; vel fcirrhofa, fi humor melancholi cus fanguini füerit permixtus. Nos hic de exquifita potifsimüm, eiusd; generatione; definitione& caufis, differentijs, fignis atq; curatione agemus.'
IIf.
GENERATYVR porró Phlegmone,authore Gal.lib.Art, Med. c.55.& lib.de Inzq.intemp. c.1.& 13.Meth.2. quando fanguis à parte robuftiorifluitad imbecilliorem: à quo primüm maiores venz& arterie implentur ac diftenduntur, ab ijs deinde minores;atque ita res procedit,donecad mini mas fit perventum: quz ubi fanguinem diutius continere nequeunt; partem.eius peripfarum ofcula,partem per tunicas veluti colatam tranímittunt; atque tum fpaciaipía vacua,quz interprima funt corpora,fluxione implentur,ac omni ex parte perfunduntur,ac incalefcunt.Ea vero funt nervi,ligamenta, membranz, caro ipfa,& ante haec arterize& vena,
MESC Ex quibus patet,priufquam e venis fanguine repletis liquid exudet,& in reliquas membri particulas fluat, pro* i A 34 prie

prie Phlegmonénondum effe, fed duntaxat plethoram: in
ua etfi venz fint diftente;caleant etiá;tamen non unà cum illis etiam relique membri pariculz attolluntur etintumefcunt,quod tamenin Phlegmone fieri folet.
»F. Idcirco tüàm demum pars Phlegmonelaborare videtur,
quando quantitatem& molem prater naturam, calorem etiam,colorem& tenfionem acceperit,
* f.
Vndeeam DE FINIMV$, quód fit Intemperies calida ethumida partis carnofz vel membranofz,cum tumore;calore,rübore,tenfione,renitentia, dolore et pulfatione;à fluxione proficifcens,
JT.
Quoniam autem fluxio alicuius humoris eft fluxio,eáque à caufis efficientibus, ab unoin alium locum, per medium aliquod fpacium fit: tria potifeimüm circa Inflammationem,quatenus fluxionem habet coniunctam,erunt confideranda. Primüm materia quz fluit: fecundo locus à
quo, per quem,& ad quem fluit: tertio caufze efficientes ut fluat." F4244| Materia quee fluit, eft fanguinea, hoc eft, in qua fanguis €opia& viribus fuperior eft. 1 x.
Locus à quo fluit, poteft effe quaevis corporis pars,que fanguinem infe continet,eumd; à fe tranfmittere poteft. ;: Pe;
Spaciur perquod fluit, aut eft amplum; utvenz& ar^ terie: autanguftum;ut vacuitates& fpacia membrorum.
X2.
Locus ad quem fluit,& in quo fluxio terminatur, eft quzlibet corporis pars, qu& venas& arterias in fe habet, 8 in ma«

in maiorem molem ac magnitudinem prater naturam attolli. poteft. x11. C AVSA fluxionisinterna refertur vel in partem man: dantem, velin partem recipientem. r1lj.;
In partem mandantem, quando fanguinem tranfmittit ob facukatis expultricis irritationem, vel retentricis fruftzationem.
X1I!t. Itritatur expultrix vel per idemafaa» ob morbum partis mandantis, aut vitium fanguinis, autaliud aliquid ex rebus vel neceffario,vel non neceffarió occurrentibus: vel pex
eveacóaup cum parte alia vicina dolente. xF.
Fruftratur retentrix vel perfe ob merbum aliquem, aut peccatum ipfius fanguinis, quando nimirum ob fui copiam auttenuitatem erumpit: vel perconfenfum cum parte alia vicina primarió-affe&a,
xr.
Inpartemrecipientem fluxionis caufa refertur,fi vel attrahit propterea, quàd eius facultas attra&trix eft depravata ob intemperiem calidam,aut dolorem,&c.
k A it.
Vel fufcipit& non repellit fanguinem affluentem propterea,quód eius facultas expultrix vel omnino non,vel di minute agit ob morbü in intemperie, aut mala compofitione,maxime veró laxitate,aut foluta vnitate:vel ob vitiü fanguinis, fi copios&& cum impetu affluit, ut facultas obruatur;aut ita tenuis eft,ut refiftere non pofsit,maxime fi fit debilitata ob. dolorem, vel inopiam caloris nativi.
XZIIT
Externe fluxionis caufz funt vel res non naturales,& neceffario occurrentes; utaer externus;& aut frigidus,maom teriam
Lb H 4 2] 1]
A
AA

teriam vel exprimendo, vel calorem intr5 cogendo: aut ca^ lidus, fanguinem attenuando&liquando. Cibus& potus, modó copia;modo qualitate;potifsimüm caliditate peccantes. Confueta fanguinis euacuatio fuppreffa. Animi Gc corporis motus inordinati,&c.
Vel nonneceffarió occurrentes, quas declinare poffumus:ut ex admovendis funt medicamenta acria,unctiones, balnea,&c. exfaciendis,fri&tiones; ex forisincidetibus,vulnus,fra&ura,contufio,aut aliud tale quippiam.
«X.
DIFFERENTIAE inflammationis potifsimüm à pat» tefluxionem recipientepetuntur: pro cuius varietate, variae quoq; morborum fpecies conflituuntur,
x x. s
Si enim cerebri membrane inflammatione tentantur, phrenitis dicitur: fi oculorü tunicee,ophthalmia:fi gurgulio, columella veluva:fi pharyngis glandule,tonfillae& parifthmia:fi fauciü& gutturis mufculi,angina: fi pulmo,peripneu monia:fi pleura,pleuritis: fi partium Jaxarum glandulz,bubo:fi denique. aliqua corporis pars, communi nomine Phlegmone appellari folet.
rxil.
SIGNA alia funt demoftrativa, vel ipfum affe&um,vel partem affe&am fignificantia;aliaprognoflica,..' | XxXxl11.
Pathognomonica Phlegmones figna fex potifsimüm à Cal.numerantur. Primum eft calor:quia fanguis vel fua natura calidus eft, vel talis fità prohibita tranfpiratione& putredine.Secundum eft ruborstum ob calorem,tum colorem ipfius fanguinis. Tertium eft tenfio ob multitudinéfanguinis influentis. Quartum renitétia:quando videlicet pars inflammata ob fanguinis copiá ita diftenditur,uttangentinon cedat.Quintum eft dolor propter continui folutionem. Se. xtum pulfatio,qug fentiturob mot arteriarü;non in fpacio
1Bàni,

inani, ut temperie fanitatis; fed pleno& diftento,renitéte& fentiente. His feptimum poteft addi,tumor videlicet; vel omitti,& fub tenfione comprehendi, quamvis non proprie, KX17F.
Partem affe&tam fignificantia funt,a&tio lefa:fitus:pro priaaccidétia:& doloris proprietas jut, pars membranofa ex dolore pungéte,carnofa ex dolore extenfivo& pulfante co» gnofcitur. Án verà cerebri vel oculorum|membranz,aut laryngis mufculi,&c.inflammatione laborent,ex fignis cuiufvis affe&us proprijs manifeftum fiet.
XX.
Signa prognoftica fumuntur velà vitio fanguinis, velà parte inflammata. Xx
A' vitio fanguinis:fi nimirü peccat vel copia maiori, ma iori etiá difficultate removeturinflammatio:contrà fià pauxa materia fiat ,infenfibiliter& brevi teporis fpacio tolli poteft.vel peccat putredine:que proutgravior vel remifsior eft, pro eoetiá facilius vel difficilius ad fuppuratione deduci po» teft. vel qualitate prima,& eft calidior; cunc citius terminatur: autfecüda,& eft crafsior vel vifcidiorstunc facile in fcirthum degenerat. vel motu:& movetur materia ad parte attfa&a; cunc maius eft periculum ob imbecillitatem;quàm fi effet tranfmiffa. vel quiete,& parti inhaeeretimpa&a: quae fa fuerit vehementer putrida;minatur corruptionem; fi craffa,
Édrrhum,&c, Jcx»pli. A'parteinflammata:prout Phlegmoneoccupatpartem principem& nobilem,vel minus principem&ignobile, pro €o etiam augetur periculum, V. g.periculofior eftimembraharü cerebri ve] pleurz,quàm partis cutanezinflammatio, xxIIx. CYRATIO methodicaindicationibus perficitur:que defamuntur à morbo,eiuídé cauía,atq; etiam à fymptomáes tejft vehementius urgeat,caufae d; naturam induat, b Morbus

xri.
Morbus indicat fui remotionem percontrarium. At removeri nequit perfiftente adhuc, quee ipfum excitavit,caufa. Omniü itaq; primà caufa auferendasnifi Ífymptoma aliquod violeniius priores fibi partes dari, mitigationem d; poftulet,
d XXX.
Fluxio,communis Phlegmonarum caufajin genere de-,
notat cohibens& removens,cum fit preter naturam: quo» niam autem cchiberi minimé poteft,nifi eius caufa tollatur; idcirco huic omnium primó occurrendum.
xXx
Que fi fuerit externa,& adhucprefensstuncindicat fui ablationem per contrarium.V.g. fi aér calidiorjindicat refiigerans: fi frigidior,indicat calefaciens:& fic de reliquis.
XXX77.
Siinterna:& fluxionis caufa confiftat in parte mandar» te;& tranfmittente fanguinem, quia eius expultrix irritatur ob morbum, v.g. inintemperie calida; oritur indicatio alterandi& refrigerandi: aut ob fanguinis acrimoniá, miti gandi & obtundendi. vel quia retentrix fruftratur ob morbum;is removendus per contrarium: fi ob imbecillitatem; pars erit corroboranda:fi ob fanguinis copiam veltenuitatem;oritur indicatio minuendi& incraffandi eundem.
XXXxZIJI.
Si in parte recipiente:& haec vel fanguinem attrahat ob calorem,oritur indicatio refrigerandi:fi ob dolorem,indicatur anodynum. vel fanguinem fufcipiat ob laxitatem, indicatur aftringens;ob imbecillitatem,indicatur corroborans.
Et hac de indicationibus à fluxione, quatenus adhuc fit, eiusd; caufis, defumptis.
XXXLiF. i
Ceflante nunc& cohibita fluxione,pars ipfa Phlegmo.. nelaborans in integrum eft reftituenda: qua cüm duplici' . Kationeà natura recefferit;& quód multo fanguine fit iere
ta,
uneeme

| |.
ta,& quodeademfit calidioryutiqs etiam duplex eritindica tio:tuna evacuandi, altera refrigerandi, Xxxr.
Evacuatur materia, quia vel transfertur ad alias partes, velé cerpere educitur; fempertamen prius habita ratione
,totlus.,
XAXXrF1 Transfertur fanguis ad alias partes,venas fcilicet vel arterias maiores, fi adhuc in membri inflammati minoribus
vafis continetur,& nondum effluxit,vel revellendo,vel derivando,vel.repellendo.
XAXX711.
Revellitur fanguis,& retrahitur ad debitam partem op» pofitam,vel vena fz&ione,& alijs prafidijs aliquam evacu» andi vim habentibus( fic enim partes inanitz naturali defiderio repleri cupiunt:) vel calore,& medicamentis propter
calorem attrahentibus, alijsá; quoquo modo calorem excitare valentibus in parte membro inflammato contraria,
XXEXFIII.
Derivatur fanguis fuo principio interno, fuad; natura, ad locum vicinum per vias convenientes, ex Anatomia cognitas,fi earundem obftru&iones aliad; impedimentaremo veamus. Qubd frinfuper talia adhibeamus, que quoquo modo humorem loco movere poffünt; tuncmotuseritex revulfione& derivatione quafi compofitus,
Xxxlx. : Repellitur fanguis frigidis& aftringentibus, quz con« firingendopartem,humorem quafi exprimüt;& refrigerando eandem,humoris impetum intercipiunt.Qua tamen interdum admittuntur,interdum prohibentur.|
X L. Si admittuntur repellentia, caute funt ufurpanda:& obfervandum prim5, ne eaadhibeanturin Quantitate minori, & bc nihil preeftent; vel maiori,& dolorem exafperent, aut

hufnorem in partem nobilem predpitent,aut eundem ctaffiorem reddant. Ideà dofin denotabit fanguinis vehemétia, AX.
Secundó,ne adminiftrentur,quo ad Qualitatem& MoSum,femper a&u frigida; fed quandoq; tepidajquandoq; in forma magis liquida vel folida, prout fanguis vel crafsior, vel tenuior erit,& virtus ipfius partis permiferit.
XII.
Tertio,ne ufurpentur Tempore minus cóvenienti; fed iitplurimüm in principio inflammationum,quando materia adhuc eft pauca,& maxima pars cotineturin venis tum ma» ioribus,tum minoribus: quandoq;in augmento:quandoq; in flatu;fed tum plerung; refrigerandi caufa,:
XALlit.^
Poftremó,quo ad Locum,ne admoveantur indifferenter: fedinterdum apponatur fuper ipfum locum affectum, fi aftringendo magis fanguinem exprimere debent:interdum non ipfi parti affe&ze, fed fupra eam imponantur,ut àlongo arceant humoris influxum,eid; viá ad partem atfe&am pra eludant.
X11111.
Si prohibentur, tunc hoc fit, vel quia totum corpus eft repletum:vel humor ad membrum confluitpravus& peftilens:vel deniq; locus ex fe minime eft aptus;aut quia à natu ra ad fuperfluitates recipiendas eft deftinatus;aut quiamem bro nobili vicinus;aut quia ob profundiorem fitum plenior evadit, propulfo humore ab exteriorib, ad interiora magis. Ethzc de tranímifsione materia.
XLF. Educitur materia& corpore per partem inflammatam, uando iam 8 vafis effluxit,& in membri inanibus fpaciolis ih porofitatib.continetur;vel infenfibiliter,vel fenfibiliter.
XLF.I. Infenfibiliter partim à natura,& calore tü naturali,tum praeter

péaternaturali: partim à medicamentis calidis& ficcis, ma. texiam fanguineam in halitum refolventibus. xir.
Quorum refolventium,vel difcutientium,re&ta admini ftratio confiftit velin Quantitate iufta; nevalidioribus plus attrahatur;aut quod tenue eft,difsipetur,craffum vero in fcir rhü abeat-quze indicaturab a&ione ipfius fanguinis:& hae fi fuerit vehemens,etiam in maiori quantitate; fin minus,in minori erunt admovenda:modó nihi] prohibeat.
XLFILI.
Velin Qualitate prima;& plerunq; a&u calida adhibzda: vel fecunda;& imponendain forma ve] folida,fi fanguis fit crafsior;vel liquida,fi tenuior.
: Xi!x.
Velin Temporelegitimo:& tunc adhibenda,fi prefens eft indicans, ipfe nimirum fanguis extra vafa confiftens; 8c nihil impedit. Idcircó fecundum Gal. in declinatione pura zefolventia adminiftranda:in ftatu,refolventium& repellen tium parpondo:in augmento,refolventia fuperent repellen tia:in principio,hac illa.
PA . VelinLoco convenienti: ut nimirum imponantur ipft parti inflammatz;cüm materia ibi fubfiftat,& per locum affe&um fit educenda.
Et hic curandi modus,per difcutientia infenfibiliter faGus,optimus iudicatur. A
Eft vero& alius,quando materia concoquitur,& fenfibiliter educitur.Qua curandi ratio non adeo veheméter exoptanda: cum conco&tionem duo neceffarió confequantur; puris generatio,& cius in aliquem locum abfcefsio.
LII. Quapropterjfi fieri poteft;prino modo Phlegmones cu ratio perficienda.fin minus;& ne« calor nativus extraneum, «! P UU PB 3'nec

necextraneus nativum vincat; ita ut neq; di geftio,neq; corruptio fequatur, fed:equalis fit pugna inter utrumq; caloré; & nativus tentet materiam in halitü vertere, extraneus verb eandem putrefacere: tertium omnino refultabit; quod neque digeitio eft, neque corruptio, fed puris generatio. Ideo Medicr officium tunc erit, naturam adiuvare medicamentis pus moventibus:modó materize malignitas non impediat. LII4.
Quod igiturtumorin parteinflammata non eft parvus; dolor,aliàs magnus,augetur; pulíatio adeft dolorifica; tenfto non exigua; tentata etiam ex parte auxilia prius enumerata: miniméimmorandum in primó curationis modo; fed feftinandum ad fecüdum,& omni ratione efficien dum, ut pus genereturbonum. ij
L1711.
Quod fiet roborando calorem nativum medicamentis partis temperatur fimilibus.Et quia natura humana utplurimüm calida&humida eft: medicaméta quoq;,pus moven tiajin genere modicé calida& humida erunt; in Ípecie vero, pro ratione temperaturze partis, nunc temperata, nunc mais,nunc minus calida. Praeter haec autem oportet,ut etiam m emplaftica,& parti tenaciter inhereant,vel ex fe,ve] alijs admixtis;quó caloris nativi fpiritus halituofi includantur:in quo uno concoquentis naturz robur eft, Zr.
Suppuratainflammatione, materia per partem affectam educenda,vel infenfibiliter per digerétia,non tamen admodum acria( quamvis hoc rarà à noftris Chirurgis obfervetur: fed quamprimüm pus adeffe animadvertunt, ftatim ad incifionem, non ufqueadeb tutam,& quam fzepe fiftulae confequi folent,confugiunt:) vel fenfibiliter;& vel natura, velatte;
LL
Naturá,qüando eoufq; expectamus, donecipfa natura rüpat abíceffum; id quod fit,dum puris copia fen ms fen»
1m ue
x
| |
| || | |
——M

fim cutim erodit,& tandem effluit. Sed chm hzcnaturz operatio interdum nimis tarda fit,& eger interim dolore exagitetur,non ufqueadeó probatur,
LI. Arte:& velferro, vel medicamentis. ZLFEFIIL
Ferro:quando exolvitur vis medicamentorum difcutientium ob puris copiam,tunc abfceffus incidendus;non tamen temere:íed obfervádum primó,ut incifio fiatin ea parteque veleminentior eft ob cutis eo locitenuitatem,vel fitem declivem habetin parte inflammata: fecundo, nenimia fit, tnm propter cicatricem, tum propter partis imbecillitatem: poftremo, ut inftituatur, fi ieri poteft, infcio&grotante.
*
LX.
Evacuata hac ratione materia, Phlegmonein aliud genus morbi tranfit, in Vlcus apertum. Pro cuius curatione,
caufà folutze vnisetis agghninandumsatione portionis deperditz,caro regeneranda,
LX.
Quoniam autem agglutinare& regenerare carnem folius eft naturse opus: ideó Chirurgi officium erittantüm removere ea,qug naturam impedire poffunt.
LxI.
Cuiufmodi funt,primüm dolor: quileniendus,ne nova materia affluat, Deinde reliquiae crudee,& ulceratee parti impa&z, concoquendz& fuppuranda. Tum gratiá reges nerationis carnis duplex excrementum, tenue& craffum, quod producitur,tollendum:tenue quidem,cum reddat ul cus humidius,exiccátibus citra e T craffum veró,quia reddit ulcus fordidius,detergétibus. Caufà vero agglutinationisquoniam hzc impeditur à copiofo alimento,ideó reÍpiciendum ad humiditatem: quz fi eft appofita,tunc utendum exiecantibus; fin minus, reprimentbus& aftringentibus,
Abfoluta

zx).
Abfoluta materiz fuperfluz evacuatione,nativa membri temperaturamodó adhuc fit alteratajintegree fanitati reftituenda erit, remedijsin contrarium alterantibus& refrigerantibus, deindecorroborantibus.
Iix7:11.
"Quantumautemincontrarium alterandum fitjindicabit magnitudo intemperiei: qua quantum à naturali ftatu recefferit, cognitum fietjfi in memoriam revocemus naturalem ipfius partistemperaturam; qua non folàm quantitatem medicamentorum, verüm etiam ufum denotare potetit. Echac de Phlegmone in genere di&a fufficiant. Quae enim fpeciatim facienda, periti Medici& Chirurgi prudentia committimus.