INDEM t
Divinà favente TRIADE HAC
DE VENTRICVLI
IMBECILLITATIS DIA.GNOSI ET GENERALI THERAPIA
THEM AIA MEDICA ProDocroRATvs MEDICI BPABEIO,-. Ex Magnifici e$ Ampliffimi Senatus Afclepradai Inclyta Bafilea-voluntate decreto in 544a& muvaxeas fano velitaturus
Symmyflarum cenfura& examini fubjicit € exponit: M. MaTTHIAs FLORENTINVS D'OnIvAL Virodunenfis, Ad diem 5. April. Anno. M. Dc. X X11.
BASILEWRX, Typis Jon4ANx.Jacoat1 GENATHII,—— Acad, Typographi, 2E N
2
L4] /

CNRC CI RN ELT EM NUM IT
Te eU
eAmpliffrmo, Clariffimo, Confultiffmog, Viro,
MELCHIORI AB INSVLA, LV.Doctori meritiffimo,&in Illuftri Rauracorum Acad. Iuris Profeffori digniffimo: Sapientiffumo item ac pradentiffimo
10»
AJBELL. SQUQCINO, -&ivi Bafilienfi ornatiffimo:
Hasce inaugurales digladiationes fincerrimé vovet ac dicat utriusq; Cliens cordatifs.
M. FLonsNTINUS DORIVAL Virdunenfis.

^^—-—!——üüadmuIEA T 000700000
DE DYSCRASIA VENTRICVYVTLI.
Ro fumma in arte Medicá Laurcá pugnaturo
lacuit ventriculi dyfcrafiam, utpote agris inpae VERE maxime importunam in medium ) producere,ac de hac ipfa pro brevitate hisce exer^ citationibus confüetà cum bono D xo flatuere.
Et primó de Nomine. Tuszsris I
Per hanc intemperiem& malam complexionem, Grecis dluzupacíay vocatam,intelligimus morbofam ventriculi intem. prem,(ad differentiam intemperiei fanitatis) quee Gal. c.z.
4 Meth. imbecillitas eft. à II.
Generatur(Cal.c.5.lib.7.meth.) dum ventriculo caufa preter naturam alterans occurrit, in tantum agens in ventriculi tempéramentum, ut hoc degeneret in intemperiem,& fuo à naturali receflu actiones ventriculi lzedar.
T III Proinde definitur Intemperies, morbus partium fimilarium ventriculi procedeus à caufa prater naturam alterante.^ I V.$
Forma, eft morbus fimilaris, intemperiei ceu affedtus hujus genus proximum. v Materia in qua;ceu fubje&ü,funt partes fimilares ventriculi, quo fubje&o definitü diflinguiturà mala ventriculi cópofitionedifsimilarium partiü propriá: addimus ventriculi intemperiem,ut diftinguatur ab intemperie aliarü partium fimilarium. , VI. Materia à qua, eft cauía praternaturam Bienes quidem, 2

minim tamen ventriculi continuitatem folvens, quá ratione diftinguitur ab ulcere, quod fit à caufa alrerante fimul& folvente continuum.- Nos;
Bh VIL bu
Caufas intemperiei propofituri, incipiamus ab illis qua funt inrempceriei calidae. ui
Ha funt vel'internz,vel externe. Internae,materia biliofa, putrida,fanguinea. Externeecibi calidi;porio calida;medicamenta calida;exhibita,applicata.
Frigidz intemperie caufa,eft quoque vel interna,vcl exter na,qua poteft effe vcl continens,vel contentum.
Continens vel immediate concurrit, ut pars vicina refrigerata, jecur nimirum, lien, omentum, diaphragma,mufculi abdominis: à Gal.l.7.cap.7.meth.additur ventriculificcitas. vel miediaté, utelt hepar, non ut frigidum,fed ut calidum, quia ut calidum confumit pinguedinem& potifsimüm omenti, quà abfumptá(ut communis Anatomicorum Dictator clariís. Cápatus Bauhinos pep erpetuá obfervantiá colenus,in füo docuit Theatro Anar.lib.i.cap.12. edition.r.pag.87.) AR
ventriculus refrigeratur,concoctioimpeditur.———
XI.; "Contentum,eft materia melancholica,pituitofaflatulenta; nam hae materie füá frigiditate ventriculum frigidü efficiunt. XII. Inter externas veró recenfetur cibus frigidus, item potus, medicamenta frigida,& potifsimüm Opiata. de ce Fe XIIL . Siccee intemperiei caufas uc intelligamus, fciendum quor partis viventis humiditates,que quinq; funr. Prima in venis& arteriis exilibus continetur, quae humiditas eft fanguis veluti dealbatus,qui dum vafa egréditurjalia atque alia(Fernel.tefte) fortiturnomina,& in alias humiditates mutatur.—— : x1 v, Reli

Reliqua extra vafa continentur. Una eft Elementalis,quae mixti unitatem fervar, tres reliquae humiditates vitam confer. vant partis:quae concurrunt vel mediaté,vel immediat?,
Mediaté, ut humiditas, quz continetur extra vafa in anie malis partibus ad fimilitudinem roris difperfa, unde humiditas rorida dicitur. MS
Immediaté veró& haec duplex eft, quia partes quoque duplices,vel fanguinez,vel fpermatica; ge& feminalis ob id humiditas, utraque tamen confervatur ope humiditatis roride:& quoniam humiditates hz potifsimüm pertinent ad fubftantiam calidi infiti parcium fanguinearum& fpermaticarum propterea diximus,eas vitam immediaté fervare,
XVII.
Et quamvis quaelibet pars vivens quinque hasce obtineat humidirates, humida tamen intemperies tantüm triplex eft, nimirum humiditas vel rorida, vel fanguinea, vel feminalis. Elemencalis enim permanet etiam poft mortem: quoniam fo. láputredine vel combuftione difsipacur.
Humiditas etiam vaforum exilium excluditur,nam vafcula
non funt de eff2nria partis, fed funt or anacommunia, unde humiditatem hanc ab aliis diverfam eit reliquit Galen.ca p.é. lib.7.meth.
XIX.
Morbus ergo eft ficcus,fi abfümatur humiditas rorida ,ficcior fi(anguinza, ad(ummum ficcus fi feminalis. Huc Galen.cap.x 1. lib. x. meth. refpiciens inquit, caufam ficcantem primó agere inroridam, fecundóin fanguineam, tertio in feminalem humiditarem. à NUM
XX.
Caufa autem confümens has humiditates colligiturex Galen.cap.4.lib.de morb.cauf,& cap. 6.]. agi buck MR MorA 3

bum ficeum oboriri cm fanguis deficit, unde caufa fanguinem abfumens eft caufa ficcans. Li dM
NT
Hac vel eftinterna,velexterna. Interna eft continens, heparcalidius: Contentum,materia biliofa,melancholica. Externa eft diata ficcans, ut Aromata;cibi calidi,cepe; porrum, vinum generofius, antiquum, paucitas cibi& T in ,evacuae tio, praefertim per vomitum, motus corporis& animi immoderatus, medicamenta purgantia,calefacientia& exficcantia, aqui chermales. - guimida vero intemperiei caufa, eft humiditatis exuperantia, quz eft vel facundim quantitatem, dum humiditatis fubftantia
etur fecundüm copiam: vel fecundinn qualitatem, dum humiditatis fubftantia humidior redditur. X XIII
. Humiditatis autem copiofioris caufa,eft fanguis co ja peccans, caufze fanguinis copiofioris mediata funt, dE lane guis multiplicari poteft.:
ee
; XXIV. ' Humidioris vero vel interna jut pituita humidior,fanguis humidior, qui praefertim in hydrope hypofarca vigere. k let: é vel externa, ut cibi humidiores, fru&us, potus aqua, me camenta humectantia. Hactenus de caufis dylerads fimplicis, compofitae vero intemperiei compofitee funt caufee, quas hic zecenfere prolixius foret ad differentias ergo pergamus. XXV. Ha ex forma, fubje&to,& caufa efficiente depromuntur., UT wexX NL Ex forma, cüm forma intemperiei fit lzedere a&tionem, perpendi deber vis ledendi,& terminus, ad quem nifi perveniat intemperies,actio non lzditur,formales ergo differentize fumi debent& à vi feu facultate,& à termino. M. | X EMAT| Facultas hac fumitur vel ut agit, vel ut imprimitur,& 'agen

agendo eft in caufa ut Iaefa facultate ledaturattio,& tunc fi vis eft(implex, eciam intemperies eft fimplex, calida, frigida, humida, ficca; fi compofita;etiam intemperies eft compofita: hacjue perpenditur fecundüm vires. vel diverfas; eftque intemperies calida& humida,calida& ficca, frigida& humida, frigida& ficca vel contrarias,cunc intemperies eft vel ca. lida& frigida, humida& ficca.
X XIIX.
Quatenus veró facultas haec imprimitur in parte fimilari, patet(cum Gal.c.s.lib.de Morb.cauf) partes alterari vel folis qualitatibus, unde intemperies fine materia,vel affluente;8c eft cum materia. icis du:
XXIX.
Terminus verà X quo defumitur differentia formalis, eft vel abfolutus, isd; in habitudine, hzc poreft effe inzequalis,vel in habitu,& equalis; veletiam terminus ifte eft i n& perpenditur quarenus refertur ad terminum tem ramenti naruralis, hinc dvzwexzix à naturali xg recedit velperunumgradum, vel per plures gradus. Misa eby
XXX.
A" fubje&o, fi refüumatur differentia, aliquando toturit, pars
interdum afficitur vel fu perna,vel inferna. XXXE 5
A' caufa efficiente, quo ad fpeciem, caufa eft vel interna, & habetrationem continentis& contenti vel externa, que vel occurrit neceffarió, vel non neceffarió.
XXXII. Quo ad vitium, pofitum eft in qualitate fimplici, vel com. pofita. E^ XXXIIL
Quo ad caufam generantem, praefertim ad contentum attinentem, hoc generatur vel i n ventriculo,vel extra, idd; afa facultate ob errorem externum. Et haec de differentiis.
XXXIV, Signü intemperiei in genere, eft concoio Ixfa, nectamen

E
exiftente in ventriculo tumore, vel ulcere, neq; etiam corru» prione in cibo,unde Galai,ventriculumeffe intemperatum,fi male concoquat, c-ult.l.2.de remperament. HOM
ivt. MAE XXXV.
Signa verà differentiarum à forma: cognofcitur intemperies calida ex caufis pregrefsis calefacientibus, ut alfumptis aromatibus,& fimilibus. Ex effe&u, üt producicur ab agente
' vel externo, dum videlicet frigida juvant, vel calida nocent; vel interno, hoc eft, ab a&ione, ut eft fitis, fames imminuta, fenfus caliditatis, prava cibi co&io, nifi prorfus dejiciatur virtus, eft aute hoc,non figna proprià ratione,fed virtute exeuntium, ut prava co&io ecundüm hanc rationem fic fignatum, exiens veró fignum, ru&us nidorolentus, c.1..3.de fympr.cauf. faliva lutofa(ideft, lenta& vifcida,) nam calorea fumuntur partes fluxiles non viftidae.
A qualitate mutata cognofcitur, v. G. à caliditate tactu apparente circa ventriculi regionem, tüm etiam ab extuberantia venarum,quia cüm pravus fanguis generetur ob intemperiem calidiorem,natura ab eo abhorrens nonattrahit.|
NE XXXVII ES. à Ab agente veró externo cognofcitur, dum fcilicet frigida juvant;calida nocent."! XXXIX.
Frigida intemperiei figna colliguntur& contrariis, e firi imminutà, fame intensá, fenfu frigiditatis, co&ione ablatá; imminutá,corruptá, tepore ad adum, alteratione noxiá frigidorum, causá pregrefsà refrigerante.
XXXIX.
Sicca intemperies colligitur€ fiti, fame cibi liquidi& elixi non affari, fenfu tenfionis, cottione& abdominis magnitudine imminutà, Alteratione ficeantium moleftà, humecantium jucundájitem przgreísá causá exficcante.
pa 7 oS,; Hunidsdyferfaita digno Hiimminutafime en

me——
gui cibi ficcioris, abdominis magnitudine au&á citra tumo. rem, alterarione moleftá cibi copiofi, urilitate cibi pauci, pracedentivitucopiofo& humido.|^. Ei
| Quod(i verb adeff in morbo exceffus fecundüm qualit: tem,tunc adeft imminuta a; rentia, Cas Iecindis S uai düm quantitatem, indicatur€ faliva copiofa,naufea,mollitie ab»Carnis magnitudine imminucá, alteratione noxiá humectantium, pregrefsis caufis hume&antibus.- sie tuin -Siintemperies eftcummateria, adeft tm maceria morbi €a, fi fine materia hac abeft: fi in habitu, rm fymptomars unifscmia funt: fi in habitudine, tüm illa remittuntur,intenuntur.*
As A' Subje&ojindicátur intemperies fine materia in parte fuperna ish appen fingultu: inferna à laefa concoctione: cum materia€ flu&uatione: à naufea,ad quam fequitur vomiusvelalidejetio......| i;
..A' Caufa efficiente interna, an fit jecur vel alia pars, cognoÍciturex relatione egrorum. An veró fan guis,an OMEN cholia, pituita, flatus fit in cattfa, cognitio peculiaris& lonBiortratatiorequiritur.
Quo ad prognoftica, in genere, ventriculi malum non eft exigui momenti, nam vehemensiadisniuisadeti ratione organi facultatis operantis: quam vehementiam Gal. cap.i2. lib.i. Meth. proponit, dum af erit, Morbum E nempe s
igniorem, quoniam& materi dignitas eft alia à temperie, ntempeties e dignior aliis inftrumentis, eR pofiti 1e& unitate, ratione etiam lócijin qu celebratur fun&io,& hanctangit SaL esp He Meb. dum dicit, Ventriuli opus omnibus particulis effe perneceffarium ad proporB

XLVL Prognoftica veró differentiarum hzc funt. A' forma,difcrafiae fimplices,activz citiüs curantur quàm paísivae,compo fice
agrius quàm fimplices,uti quoque que fine materia funt,faciliorem admittunt curationem quàm quae cum materia, Gc illae
quz in habitudine, quàm quz in habitu.
XLVII
A^ fubje&o, ventriculi fi fuperior pars afficiatur, periculo» fius eft quàm fi inferior.: XLIIX.
A caufa efficiente, difficiliüs occurritur continentibus
uàm conrenris, hz enim faciliüs eradicantur;illa nunquam. E: de his fatis:ad Curationem modo. XLIX. Quam defumemus ab indicationibus, qua funt à forma, à fubje&to,& à caufa efficiente, perficiturque inftrumentis chiturgicis,p harmaceuticis,& diereticis. L.
Vena fecanda eft in ventriculi intemperie; dumfanguis eft przefens& vitio infigni affe&us in ratione caufz vel principie adjuvantis autfine quanon, fi virtus fit robufta,niilQue repugnet. z Ut
Materia medicinalis dirigitur vel ad materiam morbificam intemperiei, ut in genere,quae cedit medicamentis vacuantibus fenfibiliter, que fi dirigantur ad primas fuperfluitates, vocamus lenientía: ad cacochymiam, dicuntur purganria: quee medicamentis non obtemperant,& vocantur preparantia. LII.
' Infpecie dirigunturad materiam morbificam;per quamintelligimus intemperiem cum materia impa&ta,& vocamus refolventia. i
LIIL Quz refpiciunt intemperiem,funt alteranti4 per cótrarium. U Lirw Que

1 :
Ly.
Lenientia primas fuperfluitates pituitofas exiftentes in vena triculo calidojfunt Caff.syrup.Rofat.folut.Mel viol. Mel rofat folut. diffoluca cum decodt.Endiv.Acetof. In frigido fi tenuis pituita, Man.cum Mell.rofat. diflolut. in decoct.Menth. Si craffa vifcida, convenit Mel rofat.folut.e» Hier. M dabo hu
Si biliofe& tenues fuerint in ventriculo calido, Temarind. eum decott frigid. fi crafkze, Caff.convenic. In ventriculo frigido licec uci. Man. Syrup. rofat. folut. diffoluto in decodlo calido, ut Beton..
Obfervandum autem:
rancum,modus,quando,ubi,&c,
Praparantia materiam frigidam exiftentem in ventriculo calido,Oxim.fimpl. in calidiore,Syrup.acetof.fimpl. In ventriculo frigido, Syrup. de Beton. Mel rofat.colat. Syrup.Mentb. fxigidiore, Diatripiper.Diacalamintb.Oxim.(quill.Mel fquill.
LIX.
Preparauntià materiam calidam in ventriculo calidiore,fünt Syrup.ac tof. fimpl.de(ucc. Acetof.de acetofit City bene maturi pulv.fol. Acetof radic.Quinquefol."
LX.
Pun gantia refpiciunt cacochymiam, de quibus in przfentia tria funt obfervanda: Meliora purgantia exhibeantur, vitenturque confe&a€ Scammon.Helleb.c» Colocynth. neque licer afcendere(nifi majus malum cogat) ultra Agaric.Rbabarb.Senv. Polypod.Epith. MU iia
ud"u
ur fomachica, quee proportionem in n pidbenun Esonganrm n

córrigant folventia, fed eriam intemperiem, v. o.fi cum folventibus mifceamus in vériculi morbo calidiore, Acetof'acid.Cirr. Viol. frigidiore vero Salv.Mentb.Aromat.Vinum aromat.
LXII
"Nónafcendaturad fummam dofin propter virtutem imbeCillam in ventriculo,quia hic intemperie laborar. CX. Refolventia materiam impactam in ventriculo,fint calidee& tenuis fubftantize, eaque vel adfumuntur,vel admoventur. LXIV.
Sumuntur ex fimpl. qualia funr, Aromat. Vinum armat. Salv. Calamintb.montan, Eryng. Ani. Fenicul. Major. Oxim. fquillit. Mel
fquilüir. L.X V,
Ex compofit. funt, 1, Antidor. Theriac. Mitbrid. nofat.novell. 5. Ele& feu fpecies Aromat. Rofat.Gabri.Aromat.Garyoph.Diatri pto per. Diegalang. Diacinnam. Dianif. Diantb.Diacalam. Diamarg.cal. Letit.Gal. 3. Ex confervis, Salv, Abfyntb. Beton.Antb. Ex condítis,Zingib. Acor.Beton.Citr.Enul.camp.Ce- TTrochifc. Gall. ofc. Abfjnth. Cyp. Lign.Aloe. Ex decott. Lign.Guajac-Saffafr-Salf.parill Chin.
LXVI.
Admoventur vero, 1. oLAbfjntb.Mentb.Maf.-Nard.Mofiat.Lil. Ruzac.Coftin. 2. Unguenta, Martia. Agripp. Emplaftr.4 flomach, de Melilor.de Bacc.Laur. Cerac.stomach.Gal.Alexandr.AFirom.
LXVII.
Alterantia percontrarium intemperiem calidam remiffam probantur intrà, Medicam.confe&a ex Ro/ís, Viol.Cicbor.Endiv. Acetof.Hord. Acid.Citr.Cydon.Ladiuc. Extrà veró,Linimentum ex OLViol.Sttec.Latdt. addito OL. Maffich.c* Cera lota in Aceto.
LXIIX.
Infignis veró intempeties fi fuerit, convenit Papav. Aq.frigid.
fed cum frigidis calida funt admifcenda, ita ramen, ut frigida
fint copioftora. Lx1xFr

- Frigidam aleerant intemperiem calefacientia, nox vehe,:L. fe; i MA Akira) lnkrg JM menter, quibus miendatün adítringentia,, ne diflolvatur fubftantia calidi innati,, qualia funt, interna, Confery.Beton. Salv. Auth. Aromat.Ro[at.Zingib.condit. Externa, A a4. Thermal, OL. Maffich.Cham. patvá quantitate OL Spic. Avicen.dignofcens in hac intemperie calidiora nocere pofle ficcando, adipem Gallina Humidam Inrempstiem alterantficcantia citra caliditatem & frigiditatem, ucelt medicamentum confe&um ex reficcantibus calidis& frigid.invicem mixtis. Frigida fünt,Rof.Corall. Santal-Bol.Arm,Ompbac.Quinquefol.sumach. Calida,Nax Cupref. Mafich.Agrim.Beten. e CR vno p
LXXI Sicca ver intemperiei occurrunt alterantía, materize ali. mentales, Pom.Borrag Bugloft. Amygd.Lac, Vinum. Extrà ap li» cata conveniunt, Malv. Alrb. Oment. Lac, Aq. dulc. fed hisce mifcerida adftringentia. NUR cu JO ait Calidam& humidam alterat medicamétum ex refrigerane tibus& ficcantibusfuperiüsenarratiscompofitum.— : LXXIII In calida& ficca inremperie probatur ratione caliditatis intenfae, frigide porus, remiflae, moderate frigida, ut eft medicamentum ex Viol. Lachuc, Amygd. Pom. Florib. Maly. praeparatum. Rarione ficcitatis probatur Ba/neum Aq. dulc. cum inunctione
ex Ol. Any gd. TLXXIY. à Frigidam& humidam alterant refolventia propofira in caufa pituita. Frigidam& ficcam alterant ratione frigiditatis remi e Conus Florib.Malv.Buglof.Borrag.additáquartá parte Conférv.Beton.extràfomentum propofitum in ficco ventriculo. In intenfa veró frigiditate probatur intrà Conferv.e Meliff. cum Mell. extrà, augenda dofis eft o.Maflich. Ratione veró ficcitatis fit Balneum nonnihil calidiusnunttiones fiant fecundüm totum cum OLamygd.Chbamom. MEER
? OT
B 3

Profonenda deniquefunt flomachira, priecipuumd locum obtinet Magn.Antidot.Matth. At quoniam vehementer cale« facit& ficcat,in morbo calido& ficco nocet, in frig.& humid. feliquis omnibus eft anteponenda.
LXXVL,
Avicen.probat pelles internas ventris Gallinacei(quamvis pare vi faciat Gal.lib.r;.fimpl.medicam.) funt tamen medicament. qud obeffe non poteft; probat etiam Corall in potu 4d 3 6. fed
igiditar.& ficcit. nocet: Mefues Chebul.cy EmbI. probar, fed cüm(int frigid.& ficc. in morbo frigid.& ficc. non debent adminiftrari, vel corrigenda funt Mell.aut Sacch. quee funt materia calefacientes& alimentales.||
; LXXVII.
- Reftattandem matetía diatetica, At fir falubris temperatus, Cibus c Potu; nec fecundüm quantitatem, nec qualitatem exe cedat: In frigid.intemperie Cibuw fit facilis digeflionis, Vinum fit vinofum,vel ex Ab[yntb.medicatum, nec frigidum exhibeamus: In calida intemperie, Cibi condíti bord., Potus fit Aqua aut yinum pauciftümum d maxim? dilutum.|
| Pxxtix
In humida ex Aviculis affis fit Cibu.Condiamus cibos Coriand.
Sal. Acet. Tn ficca Vinum fit oligopbor.vel dilutum leniter adftvingen:.
dii LXXIX.. M à In calida& humida intemperie Cibi condiendi frigidis& ficcantibus, adftringentibus, fi obftru&ionis non fit metus; Vinum fit paucum, Aq.fimiliter alterata. In calida& fi intemperie remiffa probatur Lec ,€ illiw 15. addendo Sacch.g ij. vel julep.vro lif. ubi veró inténfa eft caliditas& ficciras, quia Lac fiticulol i noxium eft,ex Aphor.
yos As
64..5. non exhiben
e e LXXXL In frigida& ficca probarur Lac cum Mell. adaugeturd; prout frigidirasremifla eft,vel intenfa.
u:xxx1irIn

E
LXXXII In humida& frigida probantur cibi& potus propofitiin intemperie frigida. LXXXIII In calida& frigida probatur vi&us temperatus.
LXXXIYV. In humida& ficca, ratione ficcitatis probamus propofita in dyfcrafia ficca, ratione humiditatis, aviculas montanas, potus ex capill.Vener.& fimil. confe&us.
LXXXYV. Si cum materia fit, probatur ratione quantitatis vi&tus minuens, ratione qualitatis, prout prima vel fecunda peccaverit,
eadem ratio habenda qua in intemperie absq; materia.
LXXXVI.
Deniq; fufficiat cum Avicen.notare, quoadinanitionem;ut alvus fervetur lubrica,bomo fugiat Venerem,quo ad motü,ut caveat patiens fecundum ventriculum,à vomitu laboriofo, nam per motum hunc violentum diffolvitur fubftantia. calidi infici.
Et bac flritlim c quantá potui brevitate perflringere volui; plura quidem proponenda fuiffent(fateor,) at babenda moris c mora ratio. Cedant t4, hec c finiantur prout incapta fuére in divini Nominis Qe Numinis gloriam, laudem& bonorem, bominum, falutem c mcolumitatem.