ARCHIATRO COEL Aufpice,Duce, Pra fide.
T. HESS, E.S DE
MORBO HUNGARICO,
Q ras, Juffu& Au&oritate
Amplifsimi Excellentifsimi; Senatus Afcdepiadei in alma Academia Bafileenfi,
Pro fummis in AR TE MEDICA bonoribus, Qr privilegiis Doétoralibus eon. feguendis,
publicé& placidé examinandas proponit CMAmnTriN4S BECHERAMS Aufiriacus, Ad díem 29, Decembr. loco& horis folítís.
dB usggirnuet£s'., Typis lANI EXCERTIER.

— mms
— á—S
Kec mee
"
i? 31 Po vI1^€ s s SEM^ iix || memes[i Rd o»"Y? SEQ^y veys CSV OC VOS C dao is su aat fel | SONEADSESINE SEA SLAP SEA cn i ILLusTRIB. A C GENEROSIS d BARONIBUS,! NoBiLIss.itemacSrRENUirS Fi HreRorB.ut&Eo viT1B. ii e/rchiducatus eAufhria fuperioris i PRAESIDI 41]
: l DrgrurATIS ORDINARIIS, i
DD. fuis Clementiffimis|
Hanc fuam de Mon 80 HuN.GARICO| Inauguralem Difputationem i
IN j debite gratitudinis& fübmiffe ob-|]
fervantie SYM8OLUM[" Humiliter& fubmiffe t Offzrt at; Infcribit u
Martinus Boecherus.
Y LEUTEN EI EU IT- frt)
ELEC EI a aA n ES ree RR M Ape. M, OI NNMERO INE NE RE IN RR ORE TN CE

De.2 MORBO HUNGARICO
VHESIS PRIM.
2j OnsuxHuxcanicuu Germanipro2 pter continues ci gravilfmos capitis dolores, q qui bunc comitantur, tie Jyauptfrand eit Itali veró&Gallipropzer maculas lenticulas referentes per cutem efflorefeentes, febrem lenticularé VecAnt, LI.
Hungaricum vocamus quod Hungaria Endemins ci familiaris olim fuerit,( initium enim ad Comarenium. ierementum juxtà Jaurinum«vo4nnovs66.fumfiffe diItu) e cet ip Alias nuc quoa, regiones Iinvadat.tamé zomen ab alus 1d TRA n incre placuit,
Defcribitur euzem.quid fit Febrés putrida, maliena, inconffantisdnbia C ancipitts nature, macula lentium magnitudinem vel pulicum morfus, e& nunc rubeum, nunc alium coloremvepra[entantibus per cutem efffereféens, quá correptos maenam bumorum ebullitionem cá
perturbationem pati videmus. r
Cauffe febrzs mod defcripte duplices nobis occurrit, ef, vel Procatar&tice ez Éxternas, ve/Internz; be, ve/ Antecedentes,ve/ Continentes.
id
In Externarum genere prizsus locus tribuitur« Afcri prater naturam affecto, ey 4 putridis ac malignis Vapos ribus atq, exbalatiomibus pollute(cj inquinate.
VI
Oriuntur aut buinsmodi inquinamenta, ac in acrem
6 2
P ONIS

deferuntur a cadaveribus pralio cafs, a paludibus Pugnantium aquarum putr ichs, pluviis pravioribus,aquar» item alluvionibus in prata vt y entia grassantibus {ut inqt Vallenol.obsrv .1.2 .obf.i .
VII.
Hinc mirum non est,hanc febrem ab Hippoc. & <_Aitii tempore delitescente in Hungaria repullula fe.Hippocrati autem notam fm;fe,ex ver bis,qua posuit lib .populpart.ß. Fiebant autemfebribus aßt vis.frc.F.i 7 w htft. Fullonis: Fullo in Spro, esc. Item •_ Aetio, ex hb.s.defebr.exanth. Gignuntur quoq, exanth.&c, colligitur. *
y^Ad causas evidetes refertur prava victus ratio,cum videlicet nullus eius observatur ordo, nec quantitas, nec qualitas : Frucluumimmaturoru, aliorum^ a liment oru impurorum immodica deglutio.
Unde iterum per ficuum est, luem hanc in Hungaria facile potuife repullulare,cum rniflrt milites panem modo mucidum modo furfuraccum,modo ex clibano fervente, carnes adhuc trementes equinas itemfcmicrudas ingurgitare , potum quavis lacuna turbidiorem r up er haurire cogantur . {ut loquitur D, C oh erus d: c ad,i. obfcrv.il)
Huc accedunt denifc confvctarum e xcretionum fup- presiones, otium, ignavia, animi perturbationes vehe- mentiores,&alia.
XI.
Ex hispra r uppositis,prava nim. victus ratione, & caseris, facile erit invenire caussam huius mali antecedentem, impuros videlicet &superfluos humor es,velm toto corpore. vel m certa aliquaparte a prava tali dtata colle Hos,
XII.
Tales itaq T humores ßp er fu os corpus non dtfpo nere <jr praparare quas ad concipiendam cum aere inspiratam malignitatem quis negabit ?

XIII
Hist cauffam continentem:& proximam Zwws febris, elfe busnores puiridos cy malignitate ab acre inJfpirato comiaiminatas qitiots LUutelliget. X LV.
Signa diagnoftica buiss morbi, pramifis eisdem cau fs.) 4n rece confe d.Sed ctim borumplurima alus eid affe éitbus fint communia cti 3, alti June ey infidiofi f 17. 2n corpore vecondstus jaceat b. afjecius, cognitu ci prafertimin princtpio est difficilis, XV.
Verdin Jüiendum. talia figna fi concurrant ,veenante eiusmodi Epidemid, neeleétád, ab homine prins de bit4 vilius ratione, facile prefenttam buius febris ficnificare,
4
4
Initio itag, adest totius carparis langvor, e correpti Je defelfas ac elumbes effe, Jed. efftum quasvis compages
cenfracias quaft c contufas habere pronunctant, XVII Deind? adesl calor maliguus, quo vifcera interdum
magi quàm extrema corports AYHPBTHY, quemá, gravia mox coMcomitantur Jymptomata. XVIII.
Pulfas celer e» inequali percipitur. Virium fubita protrani Vomitus i naujea à maliena humorum in veniriculo putrefatHone, und 0/iAgE$ ferà de HiPIO VEAtreu jeenqueruntny dolor ER
Sit pro bumoru in x e e xuperantiá C natura inierduim inexplebilis, interdum non a. leo 1z2ienta. Lingvea"der, eademá, fc abra confpicitur. k efpiratio difficilis ( fetida, Cordis tremor ci palpitatio eb malignos vapores.quos excutere conatur. X X. Capitis dolor cotinuus.cy peculiari im bac luecoditione thalionus. Vigilia, deliria, fuvorcs com uijones. QNouX(./3

wunguam fommus[ed turbulentus c phantafis plenus, affcéhus faporei.diarrhaa dyfenteris.[uperveniunt. XXI
Urina licht ab initio interdum fit bana cy naturali fimilis in progre[fu tam£ fr equentius flamca.cva; /a,fetida, turbata.cil fedimente evaljo GOSS c fetido cofpieiur.
XSII
cMaeule denig, lentium formas aut pulici morfus ve« férentesfipracedentia nonnulla malianttat e denotantia, fuerint conjuncta ceris fimum buius fehrts fignum.
XXII. Pro gnoftica. Incerta Q aneipttis natura cum frt bac lues, nibil certi predicere polum, buttsd, ved teffes est experientia. Quar? merito bic locum babet illud Hippoc, 2,4ph.19: In morbis acutis incerta funt pradiciiones c Jaluits dy mortis, pauca tamcn ab aliquibus obfervata Adducere placet. XXIV.
Sudor ab initio morbi tutior quàm in praercJuyvirib, nim.magis magtsd, cadentibus, rina tenus ey aquofa, alba it£ velnierayvelplumbea mala, Fluxio alui mimia, viribus tanta fluxioni imperi bus,mortem arguit.
A. v
Quibus Lethargus;vel pbrenitis.vel comvulfiones fetperveniunt.iü raró cadunt. Sicut jy ii, quibus apngva nigricans cr afpera. veppiraiio difficilis c frigida, pulfas imbecillus ac parva.
XXVL
Macule in principio fatum effforcfcentes, magnam ubig, bumorum offendunt malignitate, Que plumbcum colorem veferunt, deteriores habentur, quám que[angineum feu rubeum. XXVII.
In Curatione J/sius mali confiderabimus Dietam, Chirurgiam, c Pharmaciam.«44 Distam referter cAér, qui[it talis, qualis buic febri contrarius, Cibus
fit

fit paucus, boni fucci c concocfu facilis, perroncs refrigerantes qi medicamentofa fizgl. Somnus ei vigilia variant ratione accidentium, Animiaffetlus,ut tvif/at ia, metus ira, fugiendi, add, letitiam c[pem bonam iacitandi funt agri.
: XXVIII. Chirurgiarefficit vena[écfion?,que.ff vires ferant, aliad, accidentia noninterdicant, precipue[i eenjuntfa fmerzi pletbaraanfituenda, Corpore purgato. maximam utilitatem cucurbitulavum ad cvura ev harudinusm ad nates applicationem ajferve,ab alis obfer uaium est. XXIX.
Ip pharmacia vaegaztia, alterantia, putredinem malienam tollentia, fymptomata mitiganiia c corrigentia reDicimus, His tam£ femper utiliter permifcentur. qua vires confervarefolent,
XXX.
In Evacuatione /veus prizaus, Bcipue[t alvus nimism fuerit affricta, clyfleribus tribuitur. Secundó magnum ufum babere vomitari obfervatum cst. Clyfteres pavare po/fumtus ex decollo herb.a.emall., hord., rad.Alth., fem. anif. flor. viol, cbamomil. el.viel.,amygd duleium, Caf. Manna,Syrup. vof. folut., fJacch.et fale». Nomitorium feriporest, ex decotf. bord..raphani,radafar., exymelite,eq.aceto[ cy alea.
His pramilfis praeparatio Pumerum[uperffuorum in eorpore relictorum inflituenda, admifcenda femper ea, vim babent ialienitativefiffendi, Talis preparatio feri
potest ex aq.viol., acetof., card. benedidi, fyrap.acetof.,
limon. ,acetof citri de cichor.f-violarum.qyc, Eo MEN XXIL i Praparationi f/acceda? Evacuatio, 7 propter virium
imbecillitatem Qj morbi naiuram, bentqnioribus magis, quám vebementioribus. infütuatur cathartiets, ut
Jfrup.

forup.rof./olutio. de fen. domefflic. de eicbor.,eum fen. e Rhab., Extract.Rbabarb.ei alus. XXXIIL
Natura pretered motum refpicere optimum ei, ut ff opus fuerit, eundem promeveamus v el dtaphorcticis, vel diureticts, ce, Obfervantes aph.Hipp.a1. la, ubt inquit: Que educere oportet,quo maxime vergere videbuminr, ducito,vits ci locts utiliter eó ferentibus.
XXXIV.
Alterationem 444 attinet, ea fr igicts perficienda, q. tamen fint maderata, ead, vel Interna, ut, comer v.rof. viol.fjrup.item,c c. vel Externa ut, Epithbemata, qua carpo,( regioni cordis applicantur, ex Aqvrof., viel, Nymph.,Borrag..Buelofs,. f ee diarrbed abb. ,diamarg.,
frig.. diacoral. addendo parum ol. deffsllat, Angehe. vel Arantiorum.item acet yof ec. XXXV.
Malignitatem wins febris peculiarem corpori imprellam corrigunt&tollunt ez, 444 longo verum u/n [unt probata ata, obfervaia. provaiur autem inter Alia
ulvis NI itichi adversus lune» Hungaricam, cuius dea feriptio im tractatu[wo de febr.Hungaric.germanico talis est: Rec.Flor fuiph.3j. fuccin.albiff-prapar. Corn,Cerv. fabu. qui exhibeatur cum. aq. nucum, cordi vel £O HC.CIHYt, XXXVI.
Defymptomatum dezi, urgentitm mitigatione& correctione, ezs pre eorum diver[itate fit drver[a.ind, lus merbis feré cadem, brevitatis gratia bie nibil agemus. Corollarii tamen loco unicum boc addere placet:
An petechiarum vel macularum exitus in hac febre fit juvandus?
$
YT IS.

cete OOSSCUN