Divino Omnipotentis auxilio Historiam VENTES E CTIONIS, PERMISSV Spectatissimi, $§ Amplissimi dic orum Conventus, sub TVTELA VIRI Magnißci , & Gravifimt DN. IOH. CASPAR! BAVHINI, Phil.& Med. Dodoris,Pra4d diem Offobris, Anni ä Jubilajo secundo fecundi alm« Vniverfitatis patri« Iacobvs Rothivs, A. M. Basilea, Typis Joh. Jacobi Deckert, Academi« Typographi VIRIS Exceüentißmü , Clarißimü DN. REINHARD O I SELIG, Phil. &: Jurium Doctiori Sapientissi- mo ConsultiOimo , Professori Phil. pract:. Prudentifsimo. DN. JOH. HENRICO GLASERO, Philosopho, &Doct. Medico Suba* ctissimo Peritissimo. Cognatis suis alteri ex patre, ex matre alteri jugiter colendissimis itib fecunda hac Disputatione Obstdem fi dat inßmpiternum firiBis- ßmum & devotißimum M. Jacobus Rothius, Author; j qp V) V) Lectori Salutem, IdudPhilofiphorum , Mutatio fit ä contrario in contrarium, oltm Princeps Gubiis stabilivit virbis: quo quidper- ^fectius,cum integram naturam ser- * vat, eo fit deterius,cum ab illa dege- ;iierat. Sexcentis ante annis , Magnus _ Hippocrat. innotuisse not at, exemplo Medicina, initio Legisfii&, inquiens: Medicina omnium artium praxlariflima est. Verum propter ignorantiam eorum,qui eam exercent,& ob vulgi ruditatem,quod tales pro Medicis judicat & habet, jam eo res devenit, VLt(o tempora b mores! ) omnium artium longe vilisti- ma censeatur. Ego Ventesectionis exemplosentio , pra- fidii alioqui pr&fiantis , utpote validi & celeris. Sedprater hoc sabli quam juris suastio esi obsiurior. Eapropter ut jure & rite fiat , & simul vindicetur contra quemvis contemptum , ejus Hiß oriam - examini tuofubmittere ,mecum corßitui, quam ubi observaveris, ob lucrumsanitatis non peenitebit dijjendiisanguinis. Vales. T H E S I S Ria Venafitlionis , rp Attonsus gra:ce, Therapia universali edoctus, (praetermissis Nominu ratione , & _____ Rei quidditate ceu notissimis ) persequi consilium est, Vim, Quantitatem , & utendi Rationem. z. Vis insignis est,&supra omnium Vacuationum potestates, in fanis & aegris. Sanis ut nunc, quibus lubrica est sanitas, A L vitio humorum, qua aut in vasis peccant quantitate vel qualitate, (prius Plethora est, Cacochymia posterius), aut qua ex iis effunduntur foras per nares, uterum, mariscas, seu in partem, ut menynges, laryngis musculos, pulmones, pleuram,diaphragma,hepar&c. facturi QAsyfAovluj.JEgris ob morbos inde profectos. Illis ut arceantur morbi: His ut curentur: Utrisque simplicis evacuationis gratiä, aut revulsionis, aut derivationis, aut refrigerationis. Quippe Plcthorae est conveniens remedium, Plethorae, inquam, tum quae pura est, & simplex dicitur, tum quae caco- chymiae particeps, impura nominatur. Purae utriusque, ad Vasa sc. ubi, aut 4. succorum servata proportione aequabilis est redundantia, aut sincerioris sanguinis summa ubertas,& ad Vires. 4. Ad Vasa, quia plenitudinem subtrahendo dolores ten- sivos placat, gravi pondere sublevat', vias & spiracula reserat, Caloris Nat. ventilationem mole oppressam revocat, corpus suis functionibus alacrius restituit, eadem opera impedit, vasa ccvaqtfjiio Sj£, vel disrumpi, Cal. Nat. extingui ex generali obstructione , ne vires, alioqui validae, laqueo veluti strangulentur. Quibus quid aliud facit, quam quod praeservat ab hae- morrhagiis, inflammationibus omnis generis, ardentisfimis febribus, & ipsa morte repentina. 5. Ad Vires, nam Virium imbecillitati succurrit, ne qua putredo humorum vel corruptela emergat. Dixi supra, quibus lubrica est sanitas, h. e. quorum cervici jam jam imminet vel phlegmone, velputredo, vel aliud quid id genus malorum. Quod ideo moneo, quoniam ii nullius ejuscemodi mali praesentis, sive in propinquo, metus est, in hac plenitudine,utilius subducitur inedia vel parciore victu. 6. Esto autem, Ei, quas ad Vasa est, celerior: Huic parcior. Ibi fern per: Hic raro, tum sc. cum malum in procinctu. Singula ideo: Celerior ei quae ad Vasa est, quia magis urget: parcior huic ob pauciorem sanguinis molem. Ibi fern per, quia nunquam est sine gravium malorum discrimine: raro hic, quandoquidem saepe cruditas conjuncta circa cava hepatis & mesenterium, quae subiret locum exhaustum. 7. Quod 7. QuodadPlethoram impuram, seu notham, tam quae est cum putredine, quam cum alio humore excedente, bile, melancholia, pituita, unde biliosa nuncupatur, melancholica, pituitosa, detracta oneris & gravitatis causa, naturam erigit, ut quod superest tanto facilius edomet,coquat, exigat: aut,si arte opus, locum commodum cedat Purgationi per Cathartica. Purae quo suerit ea ipsa similior, eo tutius id auxilii genus sibi poscit. Quanto longius citra ultraque sanguinis naturam recessit, tanto parcius Sc cunctantius usurpandum. 8. Num etiam in Cacochymia( de simplici Lc exquisita loquor, Notham superior sermo attigit,) utilitatem afferat, docuerunt Continuae Febres, quum etiamnum cruditas & putredo in venis est, ubi misto sanguine, urinae prius crassae turbidae Lc rubrae, mox clariores effunduntur notis coctionis. o. Hinc hallucinantur, qui inficias eunt, tutissime Venam aperiri in Plenitudine ad Vasa: Minus tuto in ea, quam ad Vires vocitant: Inter Impuras tutissime in biliosa, nonaeque tuto inMelancholica, minimein pituitosa. ro. Item, qui constanter asserunt, simplicemcacochymiam mitiorem Sc deteriorem, respuere sectionem Venae. 11. Ut tk Sanguinem putrescentem. 12. Verum enimvero ita in impura Plenitudine, &c simplici Cacochymia, concurrent duo praeclara, ast contraria, praesidia Venaesectio & Purgatio. Quaereres,Utrum alteri oporteat praemitti f AjoaVenaesectione incipiendum. Etenim, exuperan- tiam imminuens, viam facit liberam, in universum corpus, medicamento, ut, tanto faciliori negotio, rem sibi commissam, expediat. Quod aut minime, aut leviter admodum, faceret praepostere propinatum, propter humorum copiam, Lchinc ortam meatuum angustiam. Imo contra, in deterius periculum adduceret, calore suo detrahendi facultate,humores cx- ägitans, 8 c plethoricum corpusconturbans. Ij. Extra venas prorumpentis sanguinis, unicum remedium est Revulsio: illapsi jam sed adhuc mobilis, Derivatio, docente Gal.2. ad Glauc.7. & 15. Th. M. c. 1. Influentium revulsio. Obsidentium derivatio &c. Atqui Venaesectione commodissime, ut commodius nihil, tum revellere, tum derivare possu- *nus,nedum vacuare simpliciter. A z 14. Revulsionem vel Äv%cpreMnv definiunt, influentis humoris in contrarium retractionem, &bene: siquidem revulsionis esi, fluxionem ab affecta parte, versus originem suam, undefluere coepit, retrahere Lc arcere. is. Ex quo,necessitate quadam, Vena,per quam revellimus, communicat cum mittente & non recipiente. 16. Hinc non ad proxima, sed longinqua revellendum, idque tta)’ tfyv secundum rectitudinem. Nam contraria sunt, quae in ejusdem venae processu, per quem est humorum cursus, quam longissime distant. 17. K a]’ ‘tfciv , inquam, >; tCßvcopfieu / , non eam quidem,qua Naturae Rectitudinem nuncupant, qua dextra dextris, & sinistra sinistris respondent, sed quae fit per manifestos venarum ductus, & nihil est aliud, nisi vasorum directio, per quam humorum deductiones, prompte & valide, ex uno in aliud,fieri pofliint. 18. Quam perinde est aestimare secundum rectitudinem fibrarum, vel directum venarum processum. 19. Sine qua, sursum deorsum, ad dextram sinistram, ante retro, intro foras, contraria non sunt. 20. Derivatio 7mpo%e-nv derat educendum. Quavis ex causa prostratae, nullam ferunt, sanguinis emissionem vel morbo exigente. Imbecilles interdum copiosam. Mediocrestuto utilem,tametsinonperfectam, sicut valentes. Usque a deo tam en debilitari nequeunt, utne minimamtolerare possint. 2.8. Morbus magnus, ex se, ex causie pernicie, vel symptomatum crudelitate, largam poscit. Mediocris moderatam,qua? semper ex usu, rarönecestaria. Exiguus aut nullius, aut exiguae,est indigens. 29. Ubi virium vigor & magnitudo affectus coeunt, ut Athletarum febrium ardentissimarum, phlegmonum maximarum, maximorum dolorum, vah! quantum detrahendum? ad animi deliquium usque, dummodo aeger tolerando sit, attestatur Gal. comm. super haecHipp. verba. 1. aph. 23. St vel ad Lipotbymiam uf ^ movendum faciendum idsane,modo ager par efsepoßit. Ad animi dico deliquium, cxclufive & mclufive. Mediocris morbus, in virium flore, tantam secure perfert, quantam desiderat quantitatem.Mediocris in mediocritate virium, mediocrem feret utiliter. Si viribus morbus extiterit superior, ad multam vacuationem necessitans, ne vita cum sanguine profundatur, simul & semel vacuandum non est, sed per <$i- bis, ter, saepius eodem, vel postero die, pro conditione virium 8c morbi magnitudine, nimir. In acutis, maxime universalibus, carbunculis Sc bubonibus venenatis & pestilentibus , eodem die, si vires annuunt, cunctari etenim in hujusmodi affectibus calamitosum semper. Malum si adeo non premit, & miniis fidei est in viribus, tardiusreiterandum. Revocentur interim vires aceto, decubitu, diamoscho, aut aliis analepticis & cardiacis. 30. Ab his abeo ad minus praestantes Observationes, justae educendae sanguinis copiae, citra notabilem virium jacturam. Dico notabilem. Quia e duobus malis minus eligendum. Virium vel levissima debilitatio, mala est, sedpejor morbi victoria. Aliqua ergo debilitatio metuenda non est, ut pari labore morbus eradicetur. Ita bonum e malo evenit,quod optandum« Ita imitamur Naturam, qua? in Judiciis aliquid virium suarum, for- rum, fortiter in discrimen offert, ut excutiat perfecte materiam morbificam. Ita imitamur nostrum Parentem Hipp. Cui, ut morbum simul tolleret, vires, licet mfirmas, victus tenuitate magis debilitare pulchrum fuit. jr. Tenella puerorum aetas, quippe quae estin corpore calido, humido, molli, tenero, patenti, ex se habet unde multum vacuetur. Decrepita est exhausta, & languidi caloris. States interjectas sunt benehabitte & robusta;, quoad vires. Hte igitur vacuandi prtesidia nulla metuunt. Illae utique, at nolim in- telligi,quasi puerulis & i^avippucn nunquam possit vena aperiri. Quas hactenus proposui Observationes Aphorista noster conjungit lib.q.de rat. vict. in acut. fol.foo.edit.Froben.in fol. In acutis morbis venam secabis fi vehemens appareat morbus ) &qui ipsum habeant , in vigore atatis fuerint & robur ipfis affuerit. zr. In Temperamento calido Schumido, propriae partium substantiae, ob assiduam dissipationem, in copia subducendorum, cautius agendum. 35. Habitus eusarcus, firmus, & densus, praeprimis turgescente venarum amplitudine largam sustinet facile. Nonaeque mollis, rarus, macilentus. Mollis, quia dissipationi plus fatis obnoxius, praeterimbecillitatem. Densus non adeo. Pinguem quod attinet, minimum quidem difflatur,veruntamen non est alacri & vegeto calore,8c exilibus venis, quas inanitas pinguedo facile stringit, ut metus sit, ne Calor Nat. extinguatur, qua de re difficulter sustinet nostrum Vacuationis genus. 34. Aer, quo fuerit temperatior Sc tranquillior ex anni tempore, regione Lc statu, eo largiorem admittet vacuationem. Qub remotior abierit a medio versus extrema, eo parciorem. Igitur, Austro vel Aquilone inclementius infestante, difficiles ut Purgationes, ita Venaesectiones. Perdifficiles, sub cane, & ante canem, ut & hyeme media, sub zona torrida, & plaga bo- reali. Aptissimum, ut definitius de Temporibus anni loquar, est Ver, post Ver Autumnus, dein Hyems, .distas minime. Collaris inter se Regione fervida arida, & frigida h umida, non quidem impense talibus,quaestio est, utri magis ex usu /uv. Si animus, in totum delendisolemnia haecce, sufficiunt in locum popliteae, Jecorariam dextri gibberi. Defensuri afuturo morbo, partem, cujus vasa facile diducuntur , rumpuntur, aut quae, levi occasione, fluxionem excipit,aggrediuntur vena quam longissime e directo sejunctam. 46. Docuit me,ortus & productus venarum,in brachio tundendo interesse prorsus nihil, quae aperiatur, basilica, cephalica , vel nigra. 47. Sinistrum brachium hoc respectu cum liene non majorem dextro societatem habere , Sc quod ex hoc sequitur,.in quartanis Jecorariam praestare quod Lienaris. 48. Sinistri & dextri gibberi, ratione fontis, eandem este rationem, propterea scrupulose non este qu&uendum, seu intendatur Vacuatio simplex, seu revulsio, in utro credendum. 49. Sini- 49« Sinistri brachii, cum dextra pleura, interventu thoracicae, esse exiguam communionem. Quocirca in pleuritidc praesenti &C magna, utiliorem esse sectionem venae in eodem quam opposito brachio. Nam praeterquam quod aeque revellit, Lc vacuat , a fonte mittente, atque ea quae est ex opposito, validius insuper, & celerius, & copiosius trahit aparte affecta, quam a caeteris, in quo omne studium ponendum. Si feriretur oppositi, sane, ex aegro loco, aut nil re velleret, ni prius omni sanguine bono vacuato, aut vitiosum puro confunderet, aut oppositam pleuritidem inveheret. 50. Ergo Arabum dogma, in pleuritide magna, pleni corporis, non minus erroneum est quam truculentum, quo jubent plenitudinem primo demere in pede: postea fluxionem sistere sectione adversi cubiti: postremo reliquias ex latere aegro derivare. §1. Ostendi, quam conveniens sit, in quovis affectu, secari venam. Nunc de Tempore statuam. In interioribus causis, quam primum, antequam oriatur venarum a,v Mjg