ßlöhg ) . -!p% J B.
DISSERTATIO THEOLOGICA Dt-J
PECCATO IN
SPIRITUM SANCTUM.
cpuam,
DEO OPT. MAX. FAVENTE,
P R S. S IDE
Admodum Reverendo , Clarisßmofc V I R Oy
DN.LUCA GERNLERO, S. S. Th. D. Locor. Comm. & Controv.
Theol. Profess, EccleE Basii. Antistite Dignissimo, Praeceptore ac Fautore suo sempiternum suspiciundo;
Publk£yplacidie<fe wQrripi proponit,
D. X. MENS. JAN. AN. M. DC. LVIL
Horis locoque solitis,
PETRUS FUCHSI U S, Montzingensis-Palatinus.
Basileä, Typis GeorgI Deckeri, ;Acadetniae Typographi.

SERENISSIMO ac CELSISSIMO
P RIT^C I P lac DO M ITfJOy
DN. LUDOVICO HJENRIGO, ; Comiti Palatino Rheni,DuciBavariae
ac Gomici in Sponheim» &c..
Domino suo Clementiflimo ;
UT ET
Generoß & maxime Strenuo Domino-,
DN. BERNHARDO E H E M IO S Galliarutw Regis Christianissimi Generali militi« Pr«~ fecto,&c. Domino luo gratiolo.
NEC N O'N
VIRIS Reverendis, Clarkfimis, Prudentia*
& integritate conßicuis?.
DN. JOHANN I vonBahlen / Praefato PrincipiSerenils. a Concionib. Aulicis & Consiliis Ecclesiasticis.
DN.JOHANNI LUDOVICO VIETOjRI, Diceceleais Montzing. Inspectori.
D Ni PE TRO FUC H SI O, quondam in Patria Praetori. DN. ERASMO HESTERMANNO,SenatoriHanoviensi. DN. JOH. HENRI CO ©Kttt/ ViropraeclarisinPatria- muneribus defuncto.
Mercatoribus
DN. M ATT HI/E Schreiber/ J
DN. LEONHARDO Hertzog/
DN. JOH. ERIDERICO SttM/^
D N. J A C O B o Furckhardt/ | ince g ernmis -
DN. THILMANNO Fuchs/ J
Fautoribus,‘Patri,Vatruo,.Avunculis, jfgnatis,
Fratri, plurimum honorandis,
Hanc suam diflertationem.in grati ani mi,perpetuseque observanti* Textete *»*, humiliter conseciat
Petrus Fuchsius, Author Sc Relp»

DISSERTATIO
PECCATO IN SPIRITUM
SANCTUM.
Thesis 1 .
um inter omnis generis studii nostri Sacro-sancti materias, qua ob summam fui difficultatem akiorem paulo requirunt indaginem, omnium confessione una e praecipuis fit locus de Peccato in Spiritum Santfum: eum häc vice pro gratiä coelitus concessä,. enucleandum selegimus. Ubi mediSceu tutissimä in-
cedentes viL,id saltem, quod Spiritus Sancti dictamen suppeditat,non quod humana curiositas ulterius desiderat,prolaturi fumus. Ut enim circa hunc Articulum, quas Scriptura manifestavit, modestiae obtentu non sunt negligenda, vel silentii nube involvenda: Sic, quae Deus occulta esse voluit, neuti- quam scrutanda, ne in illis , ( verba sunt Ambrosii ) damnabiliter ingrati : in hisjllicite curiosi inveniamur .
II.
Peccatum in Sp.S. ut consuetam retinentes methodum ab twpn-nAoyU exordiamur,variis venit in 8. Scriptura nominibus. A' Christo, modb locutio , modo blasphemiain Spiritum S. Matth.XII. $r, $z. a Paulo , contumelia Sp.gr atu illata, Heb.X.zy. ajohanne, Peccatum ad mortem , i. Ep. V. 16. appellatur. Rario horum nominum ex; iis,quae de Naturä, Causis, Subjecto, Ad-
A 2

junctis 8 c proprietatibus hujus peccati in seqq. afferemus, colJectu non eritdifficilis. _
III.
Naturam seuEssentiam Peccati in 8p. 8. definitio illius ge- nuinaaperiet: quae non aliunde, quäm e S. Scripturi depromenda,insuper habitis Scholasticorum dissertationibus, qui ut alibi,sic etiam hocinargumentoineptissimeversantes,Pec- catum in Sp.S.ita describunt,ut quodvis voluntarium peccatum, quse vis desperatio, abnegatio veritatis quaevis, ex illorum mente, sit ipsissimum,,de quo loquimur, peccatum iru Sp. 8. proprie sic dictum.,
IV.
E' Scripturi itaque, tanquam literis fidei (e quibussolis, dicente Clement z,de rebus fidei loquendum ) talem afferimus Thematis nostri Definitionem. Peccatum seu blasphematio in Sp. S. est talis quorundam reproborum impietas, qui verbum fidei seu doctrinam Evangelii, de cujus veritate & bonitate in mentibus suis per illuminationem Spirituss, plenissime sunt: convicti, ex destinato meroque odio, pertinaciter repudiant,, blasphemant, 8c quibuscunque possunt modis oppugnant.
v.; ■
C ausa Efficientes, tum Principales, tum miniis Principales & impulsiv#, sunt eredem ferme,quae cae ter orum peccatorum actualium : ut iis recensendis diu immorari haud multum attineat.
VI.
Materia circa quam, vel potius contra quam , objefti nomine ab aliis insignita,est tum doctrina veritatis, quam homines isti rejiciunt; tüm Sp. 8. de ei testimonium, & quae inde proficiscitur mentis illuminatio ac convictio, cui petulanter obluctantur.
VII.
Circa prius sciendum: duplicem esse veritatis abnegatio- nem; Totalem, quae doctrinamsanam in universum concernit ; & Partialem,quee unum velalterumsaltem caput respicit. Partialem hancceabnegationem ad constitutionem peccati in Sp. 8. sufficere permulti quidemnegant: sed abs re. Pharisaei enim, qui a Christo ipso hujus peccati rei peraguntur, veritatem.

'rem non omnino, sed ex parte saltem rejecerunt, secus enim nullatenus audiendi fuissent, contra expressum Servatoris praeceptum , Mdtth.XXI il. $. Sic etiam illorum non pauci, qui Aigjptum spiritualem, unde egressi fuere, per apostasiam repetunt, ut maxime non omnia doctrinae Christianae capita abjurent, sed quaedam illorum retineant; nihilosecius peccatum hocce committunt.
VIII.
Circa posterius notandum,duplicem esse Spiritus Sancti illuminationem. Unam, qua homo de veritate Evangelii saltem convincitur , ut, licet velit, obloqui amplius nequeat: Alteram, quä de illä :p\enh persuadetur, ut contradicere amplius nolit,quin potius ultro verbum fidei acceptet & credat, lüa, mere Theoretica : hac , Practica. -Illä, saltem simplex, seu primum : hac, comparatum quoque seu ultimum intellectus judicium, adeoque& voluntas,ductum judicii hujus perpetuo sequens, imbuitur. ‘Illa, gratiae duntaxat communis & externae, quä ceu fistula quidam allicimur iHac , gratiae specialis & internae striä'e sic dictae, qui ceu pedo quodam efficaciter trahimur, /oh. V I.44. effectum existit. Cimi de Peccantibus in Sp.S. dicitur, quod illuminationi illius obluctentur ac resistant, Aü. VII. 51. sermo est de illuminatione non posteriori, quae ir- resistibilis, vel si ma velis, irisirperabili-s, adeoque nunquam prorsus irrita Sc inefficax: verum de priori.
IX.
Liquet ex his, curpeccatum in Sp.S. sic vocetur : nimirum non ratione EJsentia,vel persona Spiritus 8. ( cum enim omnium trium personarum una sit divinitas,aequalis gloria,ac coaeterna majestas; earum una nequaquam offendi poterit,quin injuria simul in reliquas redundet, ac qui in Spiritum 8. peccat, in Patrem quoque, 6c Eilium peccare censendus sit) sed respectu officii & beneficii, quod Sp.S. immediate obit ac praestat, veritatem docendo,& mentem illius cognitione impertitä, illuminando.
X.
Fornwporrbhujus peccati recte statuitur malitiosa veritatis
A Z

Evangelien,contra testimonium Sp. 8. eoque convictam conscientiam,rejectio & abnegatio*
Rejectio eorum est, qui veritatem Evangelicam acceptare, ei que nomen dare praefracte recusant: abnegatio illorum, qui veritatem jam acceptatam rursus abnegant, oijusmodihomi- nes Apostat«, vulgo vocantur.
XI.
Non autem rejectio & abnegatio promiscue quaevis peccatum est in Sp. S. sed ea saltem rejectio, quae fit $.-d-ActGeiv 'dui cfhiyvucnv 1 ?$ adeoque contra conscientiam :
iliaque tantum apostasia,quae fit inainaf, ultro, sine ulläcausä aut causae specie, ex mero duntaxat, destinatoque veritatis odio, Beb, X, 2 , 6 .
XII.
Veritatis itaque rejectio, ut maxime ex destinato proveniat odio,si non fiat contra conscientiam,nondum est peccatum inSp. 8. Constatenim,Paulum quantumvis nefandum, quo accensus erat, Christianismi odium diris cumuläritblasphe- miisjhorrendisque persecutionibus, in Sp; 8. tamen non pec- cäfle : verum cum ctytouv cv i. Tim.I.i}. fecerit,quic-
quid fecit, veniam ä Deo obtinuisse inopinam. Pharisseos econtra aliä longe mente non ex ignorantia, sed contra conscientiam Christum blasphemantes & persequentes, (caetera quoad factum ipsum Paulo haut nequiores)peccatumhocce commisisse,non est dubium. Quod tamen non de omnibus omnino Pharisaeis, cum Petrus quosdam illorum excipiat, Att.lll.vj. sed de boni tantum sectae hujus parte dictum velim,illis nempe qui increpantur Matth.XlU XXII. & XXI 1 1.
XIII.
Vice versi nec Apostasia, ut maxime fiat contra conseien- tiam, si ex odio non proficiscatur destinato, peccatum est in Spiritum 8. Sunt, qui metu vitae, dignitatis , fortunasve amittendae,veritatem,quam professi simt, abnegant. Istorum abnegatio cum dolorem & anxietatem animi semper habeat comitem,resipiscentiam veram saepenumero pedissequam, peccatum in Sp» 8. dici nequit: secus enim ipscmetquoque
Petrus

Petrnsin Sp. Sanctum peccasset,cuitamen hacte*us excufan* do,vel sola sirbscquens resipiscentia, si maximenil aliud addu- ci posset, abunde sufficeret, ■ Mattb.X-XVU 7s. Alios non tarn anxius rei amittendae metus,quam vana melioris fortunae spes, quae vulgo magnificis lactatur pollicitationibus,( sicut metus minis incutitur terrificis) in barathrum hocceabnega- rionis dat praecipites. Horum fors utcunque longe periculosior sit quam Illorum, cum prolapsi rarissime resipiscant,sed plerunque occalescant, hicque callus & stuporpostmodum totalem gignat Apostasiam : Si tamen aliquando praeter omnem spem ad frugem redeant, vel hoe ipso argumento se Christum non penitus rejecisse, ac in Spiritum S. peccasse, fatis superque probabunt. Alii, nec metu compulsi, nec spe adducti, sed ultro sine ullct causa, vel causas specie, veritatem perspectam ex mero duntaxat illius contemptu & odio, in conscientia primum, ast contra conscientiam, abjurant: manifesti lubinde defectione in castra Adversariorum transeuntes,virulenta inde blasphemiae jacula* contra Christum, ipsius doctrinam & ecclesiam,projicere non cessant. Inter Apostatas hujus generis, omnium deterrimos hujusque peccati reos indubios,primas tenet post Judam Ischariotam, Julianus Apostata, decujus blasphemiis horrendis, ausibus nefandis, tragicoque interitu consuli potest Theodoretus.
XIV.
Formam excipit Stdjetfum, quod fila quidem reproborum cohors, sed nec tota, nec pleraque constituit. Solos reprobos ac proinde neminem Electorum dicto modo peccare, tam certum est, quam certum est ; neminem Electorum posse seduci, Mattb.XXIV.z 4, aut ad mortem peccare, i.Joh.V.16. cum non siltem decreto plane 2. Tim.rl. 15. &
Rm.Xi.zy.nd salutem sint electi, sed & ad eam virtute ejus, qui major & potentior omnibus, per fidem custodiantur. i.PetA.^.Job.X.zj.
XV.
Ut autem electis non quocunque respectu haecce a peccato in Sp. 8. immunitas competit,sed in respectu saltem ad Deum ipsiusque decretum & potentiam: sic etiam non ä quocunque,
A 4-

lapsu & defectu ipsos eximit, sed illo saltem, quö fides cum bonä conscientiä omnino abjicitur, i. Tim.I. 19. quique ab Apostolo Ka\”ify%tw lapsus & peccatum voluntarium dicitur. Heb.V l. 6.&X.i6. Electi itaque si quando labuntur,ita labuntur, ut non plane collidantur.Jehovasußentante ipsorum manus. Ps.XXXVII . v. 24. Si quando aberrant a pascuis Domini, rectoque vitae tramite, ita aberrant, ut nec ä Pastoris protectione recedant, nec propositum redeundi prorsus abjiciant. In naufragiore" rinent tabulam , in hyeme femen, in paroxysmo lymphatico rationis principium. Deficit quandoque ad Tyrannorum minas fides ipsorum, quoad*#«?« confessionis in ore; sed non deficit, quoad habitum in corde: concutitur nonnunquam in gravi tentationis lucta; sed non omnino excutitur.
XVI.
Loca ad Hebr. VI. & X. huic nostrae sententia de electorum a peccato inSp.S. immunitate nequicquam officiunt. Praeter- quä enim quod propositiones conditionales nil ponant in este; sermo est utrobiq;, non de Electis & vere fidelibus i» steck, sed de vocatis in genere indefinite , inter quos multi reperiuntur 8c reprobi. Neque etiam insignia Illuminatorum Sp. S.participium, &c. praedicata,electorum ita sunt propria, ut nullo plane respectu, nec «««%?« & secundum rem aut certum rei gradum,nec aquivoce & secundum nomen,toti vocatorum coetui ( quo verefidelibus,hypocritae & temporarii, bono tritico zizania,magno numero sunt admixta ) attribui possint. Apostoli sane hisce & similibus titulis omnes promiscue vocatos, adeoque etiam,qui inter illos versantur, temporarios compellare non dubitant. Et quid dubitarent? cum homines isti non saltem ob externam fidei professionem,tales nobis videantur,sed etiam pro talibus ex Canone charitatis,quae de externis saltem judicat,occulta nil curans,habendi sint. Taceo, quod & temporarii reapse ad certum quendam, acceptionis donorum Sp. S. illuminationis, fidei,lsetititeque gradum, ad ipsorum in die judicii kvcnnXoyioui), assurgant.
XVII.
Adjunfta peccati in Sp. S. quos comites illius individuos haud male dixeris,sunt: Blasphematio , Oppugnatio, ^.Obstinatio.
Qui

Qui enim ita peccant, coelestem veritatem, quam in corde suo habent cognitam & exploratam, non /altem ultro abnegant, sed etianvscommatibus, /annis,blasphemiisque tum Christum,tum ejus doctrinam ac Ecclesiam onerant: neque saltem contumeliis rem suam agentes,ipso facto quoque veritati bellum indicunt,eamque omnibus modis oppugnare & supprimere conantur: & quodomnium deterrimum, in hoc scelere adeo sibi placent,ut nullis pror/hs monitis dent locum,quoque magis agnitam veritatem impediunt, negant, blasphemant, voce,calamo, vi ac ferro prosequuntur, eö etiam im pensius,tanquam re praeclare gestä,. & cultu insigni Deo praestito, semetipfos ament, 'foh.xvi.z .
XVIII.
Troprietateshujus peccati sunt resipiscendi impossibilitas,& irre- misfibilitas , quarum una alteram subinfert. De resipiscendi impossibilitate sic insit Apost.. Hibr^Vl. AJwcfnv $,&c.
De Irremissibilitate hujus peccati; nota /unk verba Christi Mattb. XII. jz, K.«q' 05 uv «V»? ko%ov xs' & $9 &ris, &c.
XIX.
Pontificii in hisce Christi verbis suum scrutantes Purgatorium,nodum/c. in scirpo,exinde concludunt: Quaedam peccata in hLc, quaedam non in häc, sed post hanc vitam remitti : cum autem necin coelo,necin inferno, remissioni ullus exstet locus; praeter coelum Lc infernum post hanc vitam locum su- peressetertium.. Argumentum prorsus frivolum.Praeterquam enim,qubdsecundiimLogicorumregulas,exnegationenon statiminferendasit affirmatio: futurum seculum in loco citato nequaquamrdenotatitempusintercujusque mortem & extremum judicium intermedium, sed potius vel extremum judicium ipsum, ( in quo si non effeäive , /altem deklarative fiet remissio) vel tempus judicium hocce sequuturum, quo secundum propriam Adversariorum confessionem,nullum amplius erit purgatorium, nullaque peccati remissio» Utenimprae- sens seculum sese extendet ad extremum u/que diem, quo consummabitur: sic futurum seculum ab ultimo die seu consummatione seculi incipiet. Matthixxi v. ;. Christus ergo di-
A 5

cetis : Peccatum in Sp. S. ne fein hoc neq 3 insuturo secuto remissum iri, non distinguit remissionem in duas species, quarum una in häcvitä obtingat,altera post hanc vitam sit exspectanda: sed potius infinitum, per mv in duas partes dividens, peccatum in Sp.S. nunquam, seu ut Marcus loquitur c.IIl.zj.in aternum non remistum iri, pronuntiat. Quod apud Marcum scriptum ect : non habet remüfionem in aternum,sed reus erit Aterni judicii, quid ect aliud,quam id, quod secundum Matthaeum legitur: non remittetur ei,neife in hoc neop 3 insuturo /eculo r Aliis quippe ver bis,& alio loquendi modo eadem ipsa exprejfa ect sententia , scribit B. August. Serm. VI.
XX.
Quomodo verb & cur peccatum hocce sit irremissibile, dis- sicile est explicatu. Bellarm. lib.x. de verbo Dei cap. 17. scribit, tribus de causis id contingere. 1. Quia ut plurimum ejuscemodi homines non convertuntur, nec ejusmodi peccata.remittuntur,etfi abfi. lute contrarium possit accidere &nonnunquam accidat, z. Quoniam qui in Sp. S.peccant, directe restftunt gratia, qua soli curari possunt . 3. Qmaex malitiapeccantes, nihilinse habeant,unde remissionem mereantur. Confer. 1.2. depoenit. c. 16.
XXI.
Inter hascecausas quemadmodum secundam libenteram- plectimur, ita primam & tertiam merito repudiamus. Christus enim simpliciter, magnäque cum vehementi!de peccantibus in Sp.S. dicit, quod remissionem non sintconsequu- turi: ergo absolute contrarium neque accidere potest, nec unquam reapse accidit. Porrb, si carentia meriti vera esset causa irremissibilitatis peccati in Sp. S. omnium profecto hominum peccata, utpote quorum nullus habet,unde remissionem mereatur, forent irremissibilia.
XXII.
Undeergo haeCjinquiatquis, & venias consequendae & resipiscentias faciundae impossibilitas? An forte majus & potentius hoc peccatum grati! &: potenti! Dei, sacrificio Christi ac operatione Sp. S? Nequaquam. Gratia enim Dei omne peccatum superat. Rom.V.zo. Christi sanguis nos ab omni peccato purgat. I. Job. 1. 7 . Sp. 8 . venti instar quo vult spirat,
quem

quem vult illuminat & convertit. Job. 1 II. 8. Impossibile ergo peccantes in Sp. 8. remissionem consequi & renovari,/ec«»- dümquid, quia fc. hoc non saltem decrete,sed etiam justitU divina repugnat. Cum enim filium Dei conculcent & sanguinem foederis, per quem fanflificati sunt, profanum duc ant,Heb. X. 29. nulla pro ipsis supere fi boflia, v. 2 6. aut Chnflus denuo crucifigendus effet. Heb. V 1 . 6. Cüm, inquam, Evangelium, verbum illud crucis rejiciendo, §c abnegando,crucem Christi ipsam, pretiosissimumque, quem in ea effudit, sanguinem, sacrificium illud pro peccatis semel peractum & unicum petulanter respuant,& non secus ac rem quandam profanam atque abominandam,pedibus quasi conculcent : häccesuä impietate,in eum se conjiciunt statum,ut si reconciliari ac renovari debeant,reiteratä opus sit Christi crucifixione,seu novo sacrificio, noväque satisfactione. Utautem Christus bis crucifigatur & moriatur, cum justitia & säpientiä Dei manifeste pugnat. Rom. VI. 9,10.-
XXIII.
Et hanc ipsam quoque ob rationem peccatum hoc dicitur, Peccatum ad mortem, i.Joh.V. 16. non falcem meritorie, quod mortem aeternam mereatur, quod ei cum caeteris peccatis commune, Rom.Vi. 2 }. sed & eventualiter , quod extra spem veniae positum, mortem aeternam infallibiliterhabeatsubso- quentem.
XXIV.
Patet ex his, quod pro toplastae, utpote qui veniam lapsLs sine dubio confequuti sunt, ä quibusdam in Sp. S. peccasse minus recte dicantun Accedit& hoc,quod necexmeräpetu- lan tiä peccärint,sed seducti: nec peccando Evangelium, quod tum non erat, rejecerint, sed Legem potius sibi datam violarim..
XXV.
hdProprietatesfd\i)\is Peccati & id referendum,qubd pro hominibus illo constrictis orare prohibemur. i.Joh. V. 16. Ec cui bono pro talibus oraremus? qui corda habent poenitere nescia, & quibus certo decreta est damnatio. Heb.X.z*]. Ut taceam talem Orationem fore iniquam & stultam,ac propterea potius intermittendam , quam instituendam. Oraremus sane, ut
Deus

Deus aliquos velit convertere sine Christo,sine verä poau* tentiä : quo quid quaeso iniquius,aut magis temerarium ?
XXVI.
Probe tamen cavendum,ne cuiquam temere hoc Peccatum improperemus. Cirm enim nec j capthoyn&ipjcf simus,nec dono toov 7cvdj[*a?rit>v polleamus : satius utique judicium hic suspendere, quam temere judicando judicium Dei incurrere. Scite Augustinus: De boc Peccato nonjudicaqdum ,nifi exposteriori : Quatenus fcMncretive consideratur, prout certo subjecto inest i absttaüive enim $c formalster spectatum, etiam ä priori cognosci potest.
XXVII.
Franciscum Spiram metu periculi & persuasione amicorum praepostere de ipso sollicitorum persuasione, veritatem Evangeliiabnegantem,inSp. S.qui peccasse existimant,naturam peccati hujus si recte intelligant, historiam defectionis ejus non fatis novisse,videntur.
Etsic Disputationi nostrae finem imponimus.
Deus O.M.ab omni defectione,illa cumprimis,qua Sp. S. non saltem tristitia, sed & contumelia afficitur, nos praestet immunes, Virtutisque fu* prtefidio per fidem custodiat i ad salutem ab teterno paratam,
ultimoque tempore patefaciendam,per Ducem illum & perfectorem fidei Jesum Christum. Arnen.