A^ DISSERTATIO PHILOSOPHICA, PAUCA, te TOTOK&PARTIBUS, partim ex Metaphylicà. partim ex Logicá, deprompta, continens, Que, Dro Ducrz ac. AusPlICE,; ConfentientefSPECTATISSIMO, JAPIENTISSIMO £9"dmplisfmo Philofophorum,inclyte bujus Academia Bafileenfis, ordine», Sus MOoDERATORE; VIRO Clarifimo€ Excellentisfrmo, DNIELICE PLATERO, Philofoph.ac Med. Do&t. celeberrimo, Phyfices Profefs. dignifs. Ordinis: Philof; Decano fpectatiffimo, Ventilanda publicà proponit SiMoN BaTTLIER Bafileenfis, CA diem 7» v/Aprilis bord locod, foliis. MÀ BasiLEE, TypsGEoRGI DrckzR1/GW Academie Typographi An, 1646, RE ACCES EE e e Eae pAqRt s AMPLISSIMIS,.SPECTATISSIMIS, Reverendis, Excellentisfimis, Ordinis Philofophici Profefforibus Clarisfimis, Praeceptoribus, Patronis, ac Fautoribus meis, übique'& femper; fummá obfervantiá, colendis ac: profequendis, Huasce meorum fudiorum primitias, Ip perpetua obfervantia C animi mei promptirudinis teffificationem ac declarationem, debito bonore, fübmiffé dico, offero c confero, SIMON BATTIER, A.& R. TOTO&PARTIBUS. Thesis 1. I ea vocis natum est, utquam-pri- miim audita vel lecta , tanquäm symbolum & signum, rem significatam distincte repraesentet intellectui, Anflotel. de interpr. cap. i. paragr. z. Keckerman. System. Logic, lib. i. fili. i. cap. i. Ob idque voci homonymae, titulus verse vocis merito adimatur. Arißotel.]. Metapb. Keckerm, ibid. Ideo res postulat, ut Totius ScPartis prius variae significationes & modi enumerentur, antequam realis ipsorum tractatio incipiatur: quare hujus nostrae distertationis, duas veluti partes, bvcptcntAoyicw & 7rfa- yijociTohoyicui, constituimus. II. Ac primo quidem , ut sicco (quod ajunt) pede praetereamus, qui ratione vox Totius Poetis ac Oratoribus sumatur, de iis duntaxat significatis recensendis & enucleandis, quae apud Philosophos trita reperiuntur, maxime erimus solliciti. I I I. Ante omnia Totum sumitur pro Indivisibili, quod partes nec admittit,nec admittere potest,& propterea ä nonnullis Negativum dicitur. Sic Deus dicitur totus ubique, & anima tota in corpore. Keckerman. System. Logic, lib. i. Jeci. i. cap. zz. nisi quis partes vocaverit, quae Deo tribuuntur xa(l’ uiO^oo nd- TmQxccv , quae tamen a parte rei, Deo minime insunt; vel attri- A z mm ■>ra buta divina,quze quà ratione in Deo,vel fint,vel ab eodem diftinguantur, an per rationem, vel( ut loquuntur) formaliter, mirum in modum, Conceptuales& Reales inter fe diffentiunt; Petrus de Aquila libr. 1. fentent. dift. 8. quafl. 4. Suaretz. vepurgatus difput, Metaph.30. Sed. 6. Hanccontroverfiam hicnon noftram facimus, fed Theologis excutiendam relinquimus. Dicitur hoc Totum aliás Scholafticis Totum Totalitate effentie, 0A uic oAcy, Totum perfectionis, Totum perfectionale, perfc&ione nempenon à partibus dependente. $ V. Ad hanc Totius acceptionem proxime accedit, quà fumitur pro perfe&o dependenteà perfe&ione feu copulatione Partium. 4 Melaucb. Cr Strigelio,referente Keckerman. compendio Metapbyf. cap. 4. definitur Perfe&um, quod omnes partes habet, omniumqüe partium fummos gradus: hoc Totum communis affe&io eft, reliquorum Totorum Partes includentium,€ quibus quafi refultat. Armifzus Epitoin. Metaph. de uno, pag. 132 Deushoc modo perfe&us non eftjipfe enim perfe&us eft, ut in fe fit perfe&tisfimus, necab alio perfectionem obtineat, Quot vero modis totum hocfumatur,videatur Ariffotel.$. Metapbyf. cap. 16. Hieronym, Savanorola Epit. Pbyfices, pag. 226. pavag. 91. Prioribus duabus Totius acceptionibus, annumeranda& ea,quà fumitur pro tali Toto, quod cum reliquis proprie di&is,analogiam quandam habet, ad quz reduci poteft. Hujus plurimi funt modi, dum dicitur aliud Totum Per Accidens, dequo in thefi 8. ac 18. aliud Totum in Modo: aliud Totum in Loco: aliud totum in Tempore: aliud Totum Potefiativum. Nam cüm omnia dicimus, in Quantitate Totüm dicimus. Si vero liquid Quantitatis exceperimus, Quantitatis ponimus partem;ut 5 Omnis bomo babet fenfum. Ex, Quidam bomo babet. fenfum, Titelm. lib.$. Dial. cap. 4.'Yotum in Modo eft aliquid U niverfale fimpliciter, absque aliquo addito prolatum: Pars ejus eft aliquid Univerfale,fed cum particula reftringente, aft non minuente, nec tollente totum, ut; Jotmo;c bomo juftus, Jobannes Pontius in Logic. parv, cap. 2,5.$60, T otumin Loro eft adm———————— MEE:— eftadverbium, Locum fignificans: Parsadverbium Locum aliquem fignificans, Morifan. in ib.2.. Tóp.cap.3.'T otum in Tempore eft terminus communis, comprehendens omne Tempus: Pars fignificat aliquod Tempus partiale: Combachius Inf. Log. libr. 2. cap. 13."Totum Poteltativum feu Virtutis eft, quod dicit ordinem ad plures eas; fcil. res, quse ab ipfoemanant: Fonfeca inflitutionum Log. lib. 4. cap. 3. V I. Recenfitis fignificationibus Totius,fubjunguntur tanquàm Ípecialiores,quando Totum ita accipitur, ut includat U niverfale, Effentiale, ac Integrale fimul, vel Effentiale tàm Phyficum quàm Metaphyficum,& Integrale, non quà opponitur Mutilo:;Molineus Logic, libr. 2,€4p. 5... M el denique ftrictis(ime, ut Integrale,quà opponitur Mutilo, tantüm fignificet, Szhal. i Reg. Phil. tit.9.reg A3. Arifl lib. 5. Metapb. cap. 26. Text.31. C Cap.27. Text. 32. Quomodo autem proprie aliquid Mutilum dicatur, videndus eft, 4riff.& Fonf. ibid. Hactenus T otius óveua eA ey ie fequitur nunc z&a yp m Acyia. pur VIL Arifloteles. libr. 5. Metaphyficorum tapit. 26. Text. 31. duas totius affert definitiones, in verbis: O'Acy Aégewu, 2 pud& dme Mép(O»«E v Aégenu và üAov QpUsd,«dj T? Cierre me €xópucya, coge€) Tielvou Caclya,— Totum dicitur, cujus nulla Pars eorum abest, ex quibus Naturá totum nominatur: Et quod ita continet ea que continentur, ut illa fimt Umm. E' quibus pofterior cum hac noftra, Totum eft quod Partes continet, optimé congruit. Prior autem nonnihil à fcopo noftro eft aliena, & Toti ftri&isfimé fumto, cui opponitur KAecGoy Mutilum, competit.. " VIIL Eft autem Totum duplex, vel Per Se, vel Per Accidens, Kecherman. Syflem. Logic. libr. 1. Se&.1..64p.22.. Totum Per Se elt, quod habet partes proprie& pérfe&te dictas. Kec. ilid, ''i'fffotius Per Se divifionem nobis fubminiftrat Ariffotel, loco A j fapius citato: Tm) dixe, 9 toe£Xetgoy£v: 06 Coe TÉTAV TÀ CV. 1d quod duobus modis accidit, aut ita ut unum quoda, fit Unum, aut eo patto ut ex eis Unum confler.. Ex quibus verbis duo Totius genera füumuntür: Totius Univerfalis nimirum& Conjundi: Fonféca ibid. Prius Piccolomineo acuté& ad mentem Philofophi, In Singulis: pofterius, Ex Singulis, libr. 1. Phyficorum ad contextum. 4. Aliis alterum Potentionale, A&uale alterum vocatur. X. Totum Univetfale eft, quod de Partibus fingulis divifim dicitur, Piccolomin. ibidem. hoc nihil aliud quàm Genus, refpe&u fuarum Specierum,& Species refpe&u Individuorum: Titelman. libr.$. Logic. cap. 6. Regius dip. Log. lib. 5. Probl.10, Scbeiblerus Top. cap. 28.| XI. Genus eft Totum Speciebus feu Partibus fibi fubje&tis Esfentiale: eadem definitio Spéciei quoque competit,fi ad Individua referatur,ut patet ex noftro Syffem. Log. XII Totum Conjun&um eft; quod conftat ex pluribus, de quibus non dicitur,faltem ut Commune de Particularibus.Fonfeca lib,$. Metaph. cap. 26» XIII. Eftqueduplex.. Alterum enim dividitur in Partes Formales, alterum in Materiales, Molineu. libr. 2. Logic, 6ap» 5. five quod idem eft J| vel Effentiale vel Integrale. Polanw Syntagnm. Log. lib. 1. pag. 183» XIV. Nomine totius Effentialis intelligo id, quod habet Effentiam compofitam, ex Materiá& Formá, aut Genere& Diffexentià, Fonfeca lib, 4« Dial. cap. 4» XXV. ld pro ratione partium duplex eft, Phyficum& Metaphy: ficum ficum feu Logicum:hoc Partibüs Ratione,illud Re,interfe diverfis conftat. Combach. lib. 3. cap. 24... L XVL. Totum Integrale aliis Quantitativum, Molineo Materiale,: éft quod continet plura conítituentia ipfum realiter, non per modum A&üs& Potentiz,fed per modum Continuationis in modo continuo,vel Contiguationis, Armand. Belloyifius cap.256. e Scheibl, in. axiom. Philo. exercit. 15. pag. 197« XVII. Totum Integrale eft vel Homogeneum vel Heterogeneum. Homogeneum eft, quod eandem definitionem& nomen cum partibus habet.. Heterogeneum contrà: Urfin, diff. Phil. part. 1, dif, 10»... XIIX. Totum Per Accidens eft, cujus Partes conftituunt Ununt, Secundum Quid duntaxat; nec eft in eo una Pars, que alteram informet, tanquam A&us fuam Potentiam Subjectivam, ejusdem Generis, hoc eft, Subfantialem.; Amandus Polanus Syntagmate Logices pagina 194. Hoc Totum eft per Analogiam ad Totum Per Setale. Talia funt, Totum Colle&ivum, *per quod multa entia coagmentata; Uinum.dicuntur; Caufa, qua in Effe&us, Effe&us, qui in fuas Caufas; Subje&um, quod in Accidentia, Accidens quod in Subje&a; Accidens quod in Accidentia dividitur, Severinus Boetius lib, de diy, paginas 2. XIX. Unde hoc Totum duplex facimus, Aliud quod componiturex Entibus unius Predicamenti, fednon dicentium ordinem per fe ad compofitionem: Aliud quod componitur ex Entibus diverforum Praedicamentorum. X X. Totum quod ex Entibus ejusdem Pradicamenti componitur,& Aggregatum feu Colle&ivum dicitur, etiam in duplici Differentia eft, aliud enim Aggregatum cum Ordine,ut; Mundus, Pbilofophia: Aliud fine Ordine;ut; Acervue'Lapidumn.Combach, infl, Log, lib 1 cap» 35. À 4 XXI.; Diverfis Totius Generibus diverfi modi Partium refpondent, Combachius libr. Metaphyfic. 1. cap. 24. Sic Partes quadam funt Per Se, quedam Per Accidens. Partes Per Se quedam Subje&ivas, quadam Conjun&a. Conjun&z quadam Eflentiales,quzedam Integrales,&c. XXIL Quoniam verb quot modis dicitur unum Oppofitorum, totidem& alterum,Guilbelim. ab Ifendorn. Effat. P bil. cent. 2. Effat0,$4.& Relatorum uno cognito, cognofcitur.& alterum: Kecherman. libr. 1. Syflem. Logic. Sed. 1. cap. 12. non eft, ut diutiüs do&rinz de Partibus, quae ex praecedentibus cognitu facilis eft ,inhaereamus: placet Canones nonnullos,& Quzftiones quasdam, fübjicere quae cum fuperiore tra&tatione; ejusdem funtargumenti, C ANOONES De» TI O.TOdXIAR T. IN GÉNERE Omne Totum esl majus qualibet fud Parte. 2, Omne Totum esl Unum quid. gj. Quicquid pradicatur de Parto pradicatur deTotoe. 4. Quod efl Parts quà. Pars eit quoque Totum fecundum illam. Partem. H s, qutum e Partes funt in eodem Pradicamento. 6. Partes à Toto fao differunt etiam fimul fumpta. mt CANONES DE TOTO UNIVERSALI 1 cIffirmata Genere, affrmatur id in quo confervAtur i Gens. g Pofito — - politoiGenere Logico, ad minis dua Species ponantur, wecej[e eft; dd aki 38( verba funt Ariftot.) 4 A 7 qa 1d:Aó. n L s 4 yev(Qs$ eio 86 Aeyev, Genue enm femper la s. tuus patet quam fpecies. ty 2. vIolfftrmato Genere Metaphyfco., fufficit uma ut pouatur Speczes.: 4. Tota natura Generis continetur im qualibet Specie. y. Genus pradicatur de Speciebus aqualuter.. Ex his Canonibus nonnullae fpeciales Regule argumen- tandi elici poffunt;quales funt... 1. A' Genere ad Speciem certam; non licet argumentari affirmativé: utjnon valet, 3effza ef, ergo Leo est poteit entm effe Ufa.. ». A' GenereadSpeciem licet argumientari negativé, ut Zeffia uoneitergo nec Leo es? nec Urfus,nec Afinus, nec Echinus: Wuis non eit: ergo nec Parus uec Bubo,nec Cuculus.. j » A'Specie.ad Genus licet argumentari affirmative,ut Moloffus efflexgo Canis est,&,Motacilla ejf» ergó 4ui eif. 4. A' Speciead Genus non icetargumentari negative, ut Laricorzzs uon esi, Ergo nec Cervus. s. Sublatis omnibus Speciebus neceffarió tollitur Genus. CANONES DE TOTO C ONJIUNCT O. Verum ehiimveró, clim eadem fit vis argumentandi Totius . Effentialis atque Integralis, quorum utrumque a&tu'exiftit, ac reipfa ex fuis pattibus compofitum eft, Fon/éca inflir, Dial, lib. 4» A$ Cap. 17. pagin. 464. Traque Canones utriusque Totius hic conjun&im ponemus, ficque cum Fons, unà hdelià duos dealbabimus parietes. 1. Pofito Toto ponuntur Partes omnes, fablato Toi aliqua faltem Pars tollitur. Pofitts omnibus Partibus ponitur Totum. Sublatà quacunque Parte, tollitur Totum. . Pars pon efl prior Toto, féd Totum femper prius est fes Partie. Won quicquid Totim veil etiam Partas. . Pars non pradicatur de Toto. . Totum don predicatur de Parte».| Omnis Parsyrefpetdu Totius, est quid incompletum.! WM 994& V QU/ESTIONES DE"OY TO Gc. P adi BUS. ,L Anomne Totum fitdivifibile in fuas Partes? A. 4. An de Toto&Parte agendum fit; in do&rináde Divifione? N. 4. An doárina de Toto& Parte pertineat ad Logicam? A. 4. An propterea in Metaphyfica locum non habeat? N. QUAESTIONES DE TOTO UN1VERSALI m— An de Genere& Specie recté agatur in Inventione?.À. An Genus re&é dicatur Totum refpe&tu Speciei? A. AnHomo: An Homo fit Genus refpe&u fingulorum homi-num? N. An Genus infit Speciei. N. QUAESTIONES DE TOTO INTEGRALI& EsSSEN*YIALL An Totum Effentiale diftinguatur à Partibus realiter, five fimul, five feorfim fumtis? A. An Totum Integrale diftinguatur realiter à Partibus? N. An Partes Integrales fint quoqueeffentiales? N. An nova fit diftin&io Totius in partes Effentiales. &Integrales? N. costra Heffelbeinium. An Totum IntegraleHomogeneum, praedicetur de fuis Partibus?. Aff. F I.N:..