w HEIsSrs
PVLSIBVS | aA re
e/Autoritate€$ Confenfa"Implifi. - CollegI eXtediai in inclyta Bafilea PRESIDE
ee CL. V. D.D.IoaN.Nicor.SruPANO Profeffore Ord. Philofopho&
* Medico Excellentifs.[ vd d. yo. Maji. conn.€f 12 cF 11. i In Phrontifterio Medico LE
horis coníyetis*.
l public difputandas pro^|J ponit
|
MicHarerL Grurznus| . Goilicius.
IER. LISCRIRSID
[ccm Typis ExeS R TIERIANIS,
d n€ E za. Avila,^ velie ff. ve. 9. feo dv

VIRIS.
NOBILISS AMPLISS. D.D. CHRISTOPHORO ARNOLDO IC EQVESTR ORDIN DVCAT. SAGANENS. SYNDICO: D.D.CASPARO BAVHINO ANATOM:ET BOTAN. BASIL. ORD. IL. LVSTRISS. DVCIS VVIR: TEMB. MEDICO PATRONIS ET PRECEPTOR| À HONORANDIS E: HVNC SVBMISSIONIS ET DIDACTRI: POPANVM AD HERMATHEN. ET MNEMOSYN. ARAM 3
LM Q^ DEPONO MICHAEL GEHLERY S.

Tuzssis. d, Vlfin Grace e Quypos In universi varie fumitur, ETuru-i1-v.
Rs Inconfideratione Pulfuum fefe primó offert notatio:] cüm diligenter infpicienda fitnominum diverfitas,ut monet Ga/en.libr.2.. M. M. &ap.z.ba princip de nominibus morbor. Plato etiam uberrime in Cratyloe. Inde De-, finitio quain explicandá rerum effenti anchorarum omnium firmiffima Scal.exerc.301.fübne&benda. Pulfus przdicaturvel de motibus qui funt in nobis, vel deiis q funtextra nos,ut deterre motuapud Philofoph.de meteor, In primá acceptione dicitur tüm de diverfis cordis& arteriarum motibus, tüm etiam de motibus dolorificis partium phlegmonofarü. Gorrai def-med, de corde dicitur cüm defiderio alicuius reiincenfum micat& falit: utegvfe gti sà valpan. Greg. d.bapu[m. Pifid.ap.Suidam. 2. cim palpitat,& tüm Ariftotelieft egéfie. 3. càm cor& arteriz motu oculis confpicuo moventur. 4. de co cordis& arteriarum motu,q à generationis primordiis incipiens, ad vitz usq; finem indefinenter perfiftit. Huius ultimz acceptionis autor et Hippocrates,ut tef Gal. 1.d,diff pud[. 2 Jibel.qnod mor.(£q.iemp.c.8. Hercul. Sax, sra& de pael[.l.1.c.2.edit.poffer. Heurn-infit.L10.c.1, Sed& fpiritum aliqn.Hippocrpro pulfu dixit.z.Epidem.cc. Divinum autem illum Di&atorem pulfuum do&rinamignoráffe verifimile non eft, Sed quod Mercurial prin.Gywnaf!. de medicin.dicit: hic dicendum: ZEfculapii& Hippoc.tempore fphy. gmicen virginem fuiffe, qua Galeni,& pofterior,atate pregnans fit facta, lam ad definitionem.
(Tuss. II.
Pulfizs 651 actio peculiaris primb cordis feeundh arteriars, qua moventur diaffole c fyffole à facultate vitali 4d nativi calidi temperiem.ac[piritus apimalis generationem.
Si hicDefinitionem refolverimus, in ipfam effentiz pulfuum cogni. tionem penetrabimus. Definitio haee legitimá conftat formá& materià, Formam feu genus definitionisactionem dicimus(dicas motum vel motionem, perinde erit,"Alex. MalJar.Euflacb Rud.Hieron. Capiv.) que femper in generatione eft pofita, quia eft dum fit, P. e. iva yiri? a, non autem£y y«yovaae Heirn.in[llib.1o.c. Y. Hocloci MafJar.c.1.monet,interpretesmale vertere precipue cordis, deinde artériarum, melius verti potuiffe, primüm cordis,fecundó arteriarü. Cor enim nativà indoleipfüm perfe micat,fons nativi caloris, ne&arisq; vivifici. Hesz.arteriis aute per fenonineft pulfus, fed-haec visit perarteriarum fübftantiam. Gae,d.nf.pulf.c.4. ev$. 3 facnlt.nat, 6,14. 7 plac.67. Q7 4, ibuan fangv.in arteriis, beneficio fibrarum, concurrente
; 334 x 2

spiritu & sangviae. Sxxon.t.i.e.f Cetiere definitionis explicato, differentifi specificam,seu materiam eiusdem excuriemus, ubi causix occttrrunt.i.Efficiens seu movens: quae eil facultas vitalis,seu ut propius accedamus,pul- sifica. Saxon.Caph.defin. que non movet quantum potest,sed quantum ustis mecesficasq; exigit. Heurn.loc.lxudat. Quare male Aristot.cattflam este ebullitionem quandam.ut & Cassalpin. yuxfi.peripM.de motu pulmon. neq; est motus ille dhd re vfjv<&cu •? hnpyiia:,in vult -A ristot.ltbell.de jpir . Neque arridet sententia Capodevac. t.2.prax.c.$.& 6.C.9. qui statuit este naturalem quandä facultatem,in attractione öt expulsione: cum haec pulsdicrotum generet, ut in progressu disputation.patebit, alio sensu cor ab Anhang.Viceolhomin. ex D.ßiapety.musculus motus naturalis, qui voluntario contradistingvitur, salutatur. 11. Caussa Instrumentalis seu mobile,sunteot St arteriae fquae nonnunquam venae & nervi pttlsatiles a Veteribus: salubres venae Apuleji
1. z.Metamorph.^fur.^fin.dicuntur, de quo vid.z.ayeuaxieu’ ap.Geli J.ii.c. 16 .)
caeq; laeves tantum Hippncr.tfb.de atim.^.j. id.de natura.oß.§ 7. Galen.y.dead- tniniftr.c.i r i.de cauß.putf.c.z. Mobile hoc movetur motibus oppositis,inter quos qiiiesinterceditnecessarib.^ri/s.S. l-sjjr/.g. indigetantur nomine dia- stolcs & systoles,qui utriq 5 fiunt ä facultate. ^vicen.fen.i.primi.eap.c.doBr. 6 . HcrcuLSax.l.i.c.}. Heum.l.d. Videsis Ioseph:Struth . Hic vero
motus cordis & arteriarum secundum has affectiones idem e&.Gx/cn. 6 .de uf.part . 3 . depr.-tfxg.pulf .8 . de dijf.pulf. 6. .ALg'-net.l. z .de remed.lt, ^ ind'.Laurent . xnatom.lib.y.q.iz. male contrarium este sensit Eraßstrat.Columb. Ftrnel.etiam edi^unndo.lib. 6 .Thyfiü.c.\%. Ca.rdan.Scal. Avie. Conciudatfecundam causam lo<.Ga\ctt.i.deprtef.putfe.^.ubi dicit:Cordis substantia non estinstrtimentu pulsus,sed facultatis subjectum. 111. Caussa finalis seu usus est, t««* ¥
Xi -Aw tvp.fi iTflctW {pi iUIflirt SfstffiXVtXt , yiwxdttu j t f> Td'üVjUOt
4 vxmt.v. Quoad primum: Sangvis enim per diastolem cordis hauritur ad irectar vivificum,!.§r»rp/.iz. Eujtacb.Ffud.l.z.c.z. Heur.l.io.c.z. itnaq; novum aerem haurit ad caloris tem perationem.eo namq ; ipsius frangitur,
£Co rasit non eget refrigeratione ab arteriarum distentione facta, sed aere ä venali arteria suscepto. Here. Saxon.l.t.c.y.pj quin arteriae in habitu corpori* non solum aerem subtilissimum , sed & pulverem attrahunt. Htum /.d.i.de »spart.-} 4. i.de cxuf.putf.it.. S.ptac.8. Systole vero fuligines fangvinentq ; excutit, dum arteriarum extremitates ad medium connivent ac considunt. ^iegin.t.z.dere med.c.iz. Affuar.M.MJib.l.c.?. confidera hic thextr. anal. l.z.c.z}, (jrform.Med.Caroli aVetraatbafchol.c.i^.. Secundum membrum habet spiritus animalis generationem in cerebro.SaxonV.r.e.3. addit vitalis etiam,« Gxlenfi.in 6.Epid,3,&y,depldcit. de quo cum disputet fusi iis, nihil addimus. Caeteritm notandus est hic peculiaris usus arteriarum, qui est,spiritum animalem nutrire, i.deus.part.16. velpotiussangvinem continere,qui spiritui animali est alimentum. ex 6.de uf.part.17. Causa haec intereas q continentes sunt, & pullum efficiunt, omnium prima & validissima est, F.usiach.Pyud.hb.
2 . C.Z, Heurn.l.io.c.z. St a qua initium movendi existit,sovre/.LLv.z./>ckl^o/.c.;. Verum ne ad vivum omnia resccemus, reliquis exclusis hic concludimus: ne M.edicor.Pytbagoras.utipfutnvocatScalig.inexerc.nos necolus quidem citra definitionem aut eius accuratam declarationem empturos esse ob- jiciat.a.rfc diff.putf. i,& /.4.C.9,
The**

Turs III Pulfas alius e fimplex, alius compefitue, Ex utrog, oritur velatio, Pulfus fimplici differentia fumuntur 4 forma motiisfabjetlo cf efficiente,
Prafüppofità pulsis naturalis& p.n.diftin&ione, wari/ozir jam in Rituenda,& primó omnium Definitioni Divifio fubjicienda. Sphygmicae feu Pulfuariz artis quatuor faciunt partes: Phyfiologicam,Diagno(ticam, ZEtiologicam& Prognofticam. Gal.1.de dign.pulJ.1. Swutb.e* Capn front.tr. Arbitramurautem,nos faciliàs& commodiüs proceffuros,fi hec jun&im, ità tamen ut ázafi« omnis vitetur, generaliora fpecialibus premittentes,definitioni tanquàm fcopo fubnexerimus. 1. Ad Phyfiologiam itaq; differentiarit(different.fpecies, feu partes pulfuum dicas nihil refert Maffar. diftributio& excuffio prima;referenda. Hee cüm à dividends rei tradita naturà& definitione prodeant ideo v 3.cap.de differ.prlf. lib.. Galenus docet, non nifi ab histribus, quz propofuimus,defumi poffunt. Rzd./sr.1.cap.4. A'fine namq; cüm fit cuius gratià arteriz moventur, nulle(umuntur differentic. Capiv.l.6.prax.c.9. Rud.loc.landato, Quia veró fimplicia compofitis ordine naturz& doctrine priora funt, pofthac in primáacie fimplex pul» fus videtur conftituendus: quem excipiat compofitus,& tandém utriusq; gir. IY. Diagnofticam quód concernit, eam infigniter excoluit Galen. €uius mentionem Arabes nullam fecerunt.Sratb. qug tamen cium adeó fit difficilisut Herophilus, qui primus tradere fphygmicen conatus eft, à difcipulis defperantib.relictus fuerit, P/irL11.6.32.& partim mancis tratatib. partim prolixioribus loges fit explicata, Pbilere:.de pu/f, maximo ftudio eft addifcenda: navos n.fphygmice requirit,non voluptuarios, Ga/.t.dedignof. citi; magis ex ufu dj lectione. Hetn..10.in/0.c3. Pencdivin.tit.de prafag med, Hic preter principia qua tradit Szrutbius lib.2...2. Capiv.tra£l.2.c.1.notanda eft tüm Medici,tàm zgroti manus. Manüs Medici qualis temperies requiratur fcribit Fernel.3.pathol.2. Stristh.lib.2.cap.3.«lii: Obfervandum Medicos manuales operas vitare debere, Struib.L.d. neque acinos digitorum, ut im quibusdam uf(ü venit, habere pulfantes. nloNic auté xetgis differentiz funt tres:Comprimens,Sufpenfa feu Palpans,& Media. Strmib.ib. Heurn.l10.c.4. qua quibusapplicandz, de neceffitate in fpecialib. Manus egri: cüm nulla pars carpo honeftiüs tangi poffit,ibique arteria recto filo fluat,utloquituz Galen.ad tyron,c.1. J4egin.l.d. ipfius pofitus Medico eft dirigendus ex prafévipto Siuibib. Rud.l. c.t. Fernel.L3.path.c.z. Heurn.l,d. pultilogiumd; illud S.Sanétorii, ex quo,tanquàm ex ungulà Leonem, ingenium viri judicat Enflach.Rud.ad divinzartis confummationem exoptandum. 111. /Étiologica. Decauffis notandz regulae Straib.fpbygm.libv.s.c.14. pratereà cina mille res facile pulfum turbent, Ce/f.3./.6. diligenter in cauffasinquirendi, Cauffz aliz funt Generantes, Galen. Continentes di&a r.d.c.palf.& pun€ipales:aliz alterantes(eu externa. Deillis di&um. Ha funt ex rebus naturalibus,non naturalibus,& prater naturam. Galen. P bilavet.1.de pulf c5, quem videcum[egn.cap. item JA&b«ar. Y. Metb.cap.o. Singula poft difpiciendaz neq; enim nimis immorandum eftin his qua p.n. quia perfpicua fiuntyerfantibus per oranes morbos,cauffas& fymptomata. Capiv 7a£.3.ca.14.. I
4 3:

his eonfitunt Vfus au&us vel diminutue: Sequacitas vel repugnantia Taftrumenti: Facultas valida vel langvens. Hic multa vide apud Ca/en.Saxos, dib.3.cap.3.7 17.25. Fucbf l4 f.4.0.4. Capiv.prax-dl 2.6.8. 1.6.c,9. Fernel.3;paib.3.7. qucobbrevitatem omittimus. 1v. Prognoftica. De Medico prafagiente reéte dices,quod de Chalcante Homerus I/ad.z:
e de VI» vv uvjeyráv vorédqya, mpi Uvja.- x Cümhzc perfe&io fitSphygmice:& peculium;atq; dignitatem Medici no parüm augeat, dum circa cordis vitaed; nuncium,ur /oquitur Fernel.verfatus. Verüm eft,.- cefsére Magiftri, Phillyrides Chiron, Amithaoniusque Melampus. Heurn.d.laryngot,& totà vità opus:Gal.1.de dgn.pulf. cüm ars longa, vita brevis. Hippocr, ut clamare Medicos dicit Seneca. Vnde hac pars Medicis honoratiíffima. Notandum,Indicium puls üis in duob.,fenfu videlicet & intellectu effe fitum: Senf&s enim prefentia judicat;intellectus veró preterita& futura.PbiLc.uli. In fingulis pulfibus hoc ordine unumquodque brcviter fubjiciemus,& ita vela legemus.
'u»s. IV,:
C formá, qua eil diaffole c füffole, ut civ abutrinsg, quiete qua quia vel moderata vel immoderata; pulfus exiffit moderatus vel immoderatus, Pulfus Moderatus esi
uiin extremorum medio con[filflt, Dmmoderatus 4 Motus,
e aut velox aut tarduss à. Quicte.amt frequens aut varus, Pulfuum totuniverfim fünt idez,quotíuntcauffe ex quibus illi na-fcuntur. He»rz. Cauffz, uà diximus, tres fünt, Facultas,Inftrumentum&. Vus. Gal.v.de dif piulf. 4, Facultas movet, Inftrumenta moventur, Vus eft. id,cuius gratid motus exercetur. In hoc cum refpiratione pulfustantüm conveniunt.Hezrn.infA0.c,$. waptgyus notandum, intervallo unius refpira-tionis quinquies cor pulfare.id.;bid. Riol.compend.Patbol.[.4.c.7. Caterüm antequam de diff pulf. à facultate& inftrumento fumtis, aliquid dicamus, ipfammotus formam confiderabimus: quz eft fyftoles cum diaftole,contra&tionis& difparationis,zut loouitur inierp.Pbilar.unio. Motus omnis triplex effe(olet, Re&us, Circularis& Reflexus, quafi compofitus ex his. Capivacir.Lci1. Motus co rdis,ut& arteriarum,non eft re&us, fed pene circularis,q proprie dici poteft reflexus. Porró inter duosmotus oppofitos. neceffarió intercedit quies. 8.P55f.8. Cüm aüt hibini motus fint contrarii, Galent.diff-3. duplex intercedet quies, quafi inter hos media: 7egiz./.d. una füpera dicta, poft finem diaft. infera altera, poft finem fyftoles. Intervallü autem feu dudAeues veterum quid fuerit, docet Strab. fpbygm.p.16. Quieteshas cum Saxem.Scal.exerc.298.[.15. eh» exerc.18. ei» Michael. Epbefro o. Etbic.c.4, do&lift.Ioasn.lod. Luc. difp.d.quiet, a&iones effe ftatuimus: non tamen motusz undé etiam à facultate funt, Deniq; cüm pulfus moderatus recté& yvseíus. à formá fluat, placet in genere quedam de ipfo afpergere, ne repetitio fit tzdiofa. Tritum& verum eft: Rectum eft judex fui& obliqui. hinc Herc: Saxonie quafi Polycleti ftatua;Fexnel.caterorum]ex atq; menfura dicitur, Hunc,z: Ferael.l.3.pathol.c.4. fcribit, vere eéppifpsy appellamus, ubi ex naturae praicripto fuis dirsenfionibus. duo interextrema confittitinedius, nullo v; iQ

rüodonimius, Advertendt, zlusfrp& naturalem diftingvi. Etalibi e.5.&4: Quüm omnium cauffarum concurfione, mediocritas quaedam obtingit, pulfus moderatus exiftit; quae Struth.fPAygm.£.3.c.4.explo dere videtur. Fal. ' luntur,z44/2, Medici, qui putant, moderatos pulfus femper à natura effe comparatos: cüm revera à cauffis non naturalibus, naturalibus& contra naturam fieri poffint& fiant.Quandó fcilicet due cauffz fyne&tice, que in contrarias partes diftrahung parem vim babent.vi./.3.c.12, Sed hec contrarietas tolli poteft fublatà homonymià. Vbi moderatus pulfus inyeniendus fit,authores abundé docent. Ego,neactum agam, manum dc tabulá.
IIurs. V. Pulfus Velex efi quando arteria fabito dilatatur.aut eonffringitur: Tardus.quandó paullatim. Galen.1.de a
pul aco 2.dign..dr 2.0d.1..
Heurn.definit hunc pulfum,qui brevi tempore motum fuum finit.Ità etiam fecundüm tempus Aud./1.c.a. Fernel.l3.path.c.t. càm tamen non folo tempore,fed& fpatio hic motus confiderandus fit:Smacb pbygm.l.» cap. 6. necimpediuntloca quadam Ariftot. u£ ysórQ pergao Got luváosus cb c. nm. ratione,nó fenfu perpenditmotum. Meliüsitaq; videntur definiiffe Saxon. L6 4 00 La. c X4. tlex: Maffar.c.2. quilocum,in quo movetur arteria,notàt. Ad hunc pulfum declarandum Capivacc.trach2.c.3.ho c utitur exemplo: Si unus eqvus unà die moveatur,& decem miliaria perficiat: alter unà die moveatur,& viginti miliaria perficiat: qui perficieminori velequa!i tempore majus fpatium. ille celeriter movetur, qui minus fpatium, tardis. Concitati pulsus cauffze funt, virtus mediocriter fortis, ufus auctus& 1nfixumentum obediens. Tardi cauffz(untcontrarie. Hezra.lib.10.c.4. Captve traEL.3.cap.s. Hüc pertinet Caff.prob467. Exceditautem ufus,fi calorintendatur,(hoc quot modis fiat docet Galen.Z£ell.ad tyr.c, 9.10.11.) fi augeatur copia vaporis fuliginofi aut fumofi: calor refpicit diaftolen,vapo: fyftole. Caprv.lib.6.praA.c.9. Ex aucto calore, patet,fexui,ztati,anni tempori,&c: calidiorib?, frequentem pulfum effe frequentem ei, Cui vigil intüs ineft fal & cordata finapis.Scahig.teretifimat. Accedetceleritas pulsüs,fiufuinon fatisfaciat crebritas.Fernel.l.d.c.s. Vnde mirari(ubit Gal. di&um r.d.canf put. 3* Pulfüm omnem urgente neceffitate ftatim initio magnum evadere, five valida, five imbecilla fitfacultas,& celeritaté nunquàm fine magnitudine inveniri.i/d, Syftole quàm diaftole celerior, putrida febris(in quacunque corporis parte fomes exiftat;nonnunquàm etiam Ephemere)perpetuum eftindicium.bid.circ.fim. Cüm tardus cum parvo& remiffo jungitur,ggri propéad mortem accedunt, vitad; jam alto ruit culmine.Heurn.inff. 10.6 Eche differentiz à motu fumuntur,fqt.duz à quiete.
Turs. VI.. Pulfes Frequens eit, quando arteria[epe dilatatur, aut conftrinoitur. Rarus,quminhs, Gal.ad Lyr. 4, Maf]ar-c.2. Immoderatus pulfus fecundüm quietem eft vel Frequens, qui etiam
eentinens, fpiffus, 4egin./.d. vel rarus fcu xefolutus& laffus, 44vic// I1J.2.d.
j | |

3.eap.1. lle fecundum Savonavol. in que quies eft breviet motu; Hic, cuius. longior.d.palf.c.3.. Hacc ità explicat H.Saxon.A.2.c.15: Frequens eft pulfus fecundüm exteriorem quietem cüm brevi moraturante fyftolen: frequens veró fecundüm interiorem quietem, cüm brevi moratur ante diaftolen.: Rarusaute velfecundüm hanc vel(eccundüm illam,cüm in hácvelillà longam duxerit moram. Implicaté& obfcuriüs hec proponunt defin.Saxon.
lb. 1.6.4« Rzd.d.1,6.4. Pernel.L3.patb.s.1. que ab intervallo quietis notam differenti habent: Cümintervallü feu einen nihilaliud fit,quàm tempus.
poft dittenfionem omne,quod consprehenditin fe tempus quietis füpere,.
tempus contractionis,& tempus quietis inferz,utauthor eft Struth.L1.c.9.
Quare nos explicatiis etiam ed reditum arteriz diaftolem, per fugam fyftolen notarepoffemus. Pulsüs hzc crebritas nonnunquàm adeóincrefcere vifa eft, obferv.F'allef.lib.3.controv.ca, 6. ut alterutram quietem omninó amiferit: quod etiamfi yaldé repugnet Philofoph.Peripatet.,optimé tamé
ex pulfilog.S.Sanct.patereillud,nonnemo afferuit, Pulfus Frequens eandem habet caufam quam Celer:nempé calorem& vaporem:in hoc tamen
facultasnon eftità robufta: hinc frequentià fupplet, quia magnitudine&. velocitate non poteft,&c: Cap.prax.L.6.e.9.. Cxeber pulfus in fanis quidem. temperiem calidam,in zgrotis verómorbos calidos; Rarus contrario mos. doe habentiaindicat. Et hec de differentiis Pulfuum fimpl.qua à formá funt, diattole fcil:& fyftole. Paucis dicendum de iis qua à Subjecto,
T8ss, VII,
vA Subjecti, quod eit avteria. diversd contemplatione,.
diverfa oriuntur pulfaum differentia. Velepim coftderatur:
at corpus quantum, cr fiunt velmagni vel parvi pulfits,. cMagnum conffituunt pulfeaslongus,qui feeumdim longis
tudinem arteria fit, latus.quifecundum latitudin£, eh altus| qui fecundumprofunditatem. Parvum verb Brevis, Anufus c Humilis.fécundbm easdem arterie dimenftones. Omnis facultas, quz alicuius gratia agit, absq; inftrumento nihilpoteft perficere.Galen.1.d.canf.pulf.2. proinde meritó ipfius inftrumenti cons ftitutio perpendenda. Inftrumenta autem arterie funt& cor; illarum in. thefi mentio erat facienda, cüm ex earum folummodoó attre&tatione pul. fuum differentic accurate à Mediciscognoftantur. Arteria ergó quatenüs corpas fscundrm fuas dimeníiones,facit pulfum vel longum,vel ex oppofità neceflitate,fi cauffe fint oppof. brevem; latum velanguftum:altuna vel humilem. Gal.L1.d.diff puif-a in fin. ad tyr,c.2. Ayic.l AF d.a... id. prim, santic.tract. 2, Hal. Abb.lib 7.1beor.c.3. Has differentias duplici intelligimus modo,velSeparatim,vel Conjunétim,quamlibetad alterius refpectum. In hisce Pulfibus etiamfi fufficiat fcire caufas pulsüs magni& parvi, Cap.praxe 4.6.c.9. tamen nonnihil hicfilum analyticum fequuti quedam de ipforum effentià dicemus. Pulfus ergó longus cft,quo in longum excurritarteria,' Savonarol,de pulf.c.3. Gal.dedignof,3.e.2.. Fernel.3.pasb.1. quod fit, fi arteria fü. pia mediocutaté excedat,atq; p.n.augeaturin longitudine Maf.s, 2. Latus : qua

iuo In latum,& alue quon alum. gin.) d Be contrariis fpecicbus facia ex didis judicium: quare ,pcedimus, non enim hicfepulchrum habemus ut hunc comburamus diem. Plantin Menechm. Notandum;Medicos pe«uliariter Gracilem pulfum vocare, in quo longitudo reliquarum dimenfionum mediocritatem excellit, eftQue ab antiquis ficcus diétus: ficüt tur. gidumaittumidum,in quo relique duz, longitudinis. Srmeb.1.c5. Capivs Wa£hics. Verüm quandó fecundüm omnes tres dimeníiones mediocritatis fit exceffus, pulfus eft Magnus, quando eft defectus,fit Parvus. Maffar. v.2.ex Gal, Gal. l3.de dien. palf.c.2.ad1yr.c.2."Almanfor. Yo. JAdegimdl.2.c.12. Hine eft confpicuum, Pulfüm magnum arteriz tunicas diftendere, ultrà quàm ferre poflint: parvum autem,qui infrà.Saxon.L.2.c.11. Vndé magnus pulfus fieri poteft inarteriá parva,& parvus viciffim in magná.i£iZ. Improprium enim magnum aut parvum pulfum, ruftico aut Libethriisindoctiori proprium effe patet,non item doctis. Capiv.tr.2.c.2. Advertendum hoc loco Pul(um majorem vel minorem Grecis perizigseiw folere vocari. Non obftat fübtilitas Carol.à V Vittenflcyn:qui form. Medic.c.14.marg. pulfam manum& parvum compofitosfacit. Pulfus parvus ut& debilislevem prefionem quzrit,alioqui latet. nonaliter quàmanimalculum linteo inclusis, ni prefferis leniter,non fentiesid movert,fi nimiüm,opprefferis: nam fuperficiem non ferit debilis, Hewz./.d. In magno pulfu adeft fortitudo fa-«ultatis, que poffit dilatare; arteria mollis[aut certé non rigida.Hesrn 4d.] «onfentire; Vfus auctus feu neceflitas eventandi, qua xr cogere facultatem& inftrumentum,ut loq. Caprv.tra&f.3.c.g. Gab 1.de camf;pulf.3. X.bref.2. Myic LX F.2.d,3.6. 6. Strut 5.0.2."eginl.d, Parvus à contrariis fit cauffis. Galen,1.de san[-pul[.4. Savonar.tra&l.de pulf. c3. Longus,brevis;altus,&c:im-pedimenta inftrumenti, reliquis pro uniuscuiusq; effentià cauflis confpi. rantibus reprafentant. Gal.2.de cuf. putfa 3-"vic loc. landato, Fern.3.patl.c.g. vid, egineram, Hinc de prafagio,facile praefagies, Velconfideratur arteria ut est aentta Aut per alteratricé facultatem, c oritur Pulfus immoder, Durus c Mollis, Durus pulfus es cum durior e quafiftecior,coriid, medo vigidior eccurrit arteria, Mollis eim mollior e quafi
carno[a. Gal.2 diff pull7.e ad tyron.c.3.
Abfolutá contemplationearteriz quatenus cftcorpus, defcendimus ad cam, qua differentias promit ab arteria, quatenus eft genita à virtute Generatrice, qua potiffimüm agit vel per alteratricem, vel per formatrice. Alteratio arterig certam tribuitly&em(Atétesw Vel régarir)& accidentia,que
'eandem cófequuntur. Inalterationis vocabulo cudendo tàm felices fuére Latini,ut meliis quàm Greci dicant, dixerint, dPetezip: nam ds fit in gemeratione perfübftantiam. Alterum tamen ordinem& numerum, confignificat:quamvisnon negem, feliciter vrurtociyab Ariftotele dici:krselwzus, inquit 4.Pby[-à euipabted au, uo nséT as. His, düm etiam inviti inter Peripatetica ambulacra maximi Scalig.ex.6.f.14. obambulamus, przmiffis, dicimus pulsüs duri fpeciem alteram, quam pponitVallcfdepulf.c.9. Chry: 5

folorz Candidatis,non eruditis imponere:clim durus tantüm is fit, qui e(t cutifpreffurá fine tactüs everfione:boc eff, qui duriter digitos exploratores verberat,(eft enim pulfanti cornea queda bra, quod in alia re Perf. Sazyr.) ipfasque manuum palpas q.excavat comprimendo, ità ut arteriz tactum ipfum cedere opus fit. Mollem contrà, ubi tactui arteria: fic tamen,ne de loco migtet. GaZL3.de diff.pulf. 6C a.dign.t."Anar, t method.o. Pulfus eigo durus digitis comprimentibus cognofcitur. Elegantem dignotionem ha. bet H:$ax./i4.2.c.17. Fitautem durus ex inftrumentorum duritie([infert.arteríar.in membran.] quam refrigeratio immo dica,aut ficcitas,aut renfio à phlegmone,(cirrho,aut convulíio ind ucit.Galen.t.difF /ebr.. Mollis pulfus humidz arterig comes eít.Heurn.L104nfl.c.4.. Eft autem mollities arteriae naturalis vel accidentalis, que excitatur ex cibis humidis,ex egritudine hu. mida,balneo,&c: Gal.4.de pulf.canff 2.4. V prf. o. odvic.Ld,-"Aegin.l.d. Capiv, $r.3.0.$.$ax02.1.3,0.56. Statim v.duritiem paxyitas& celeritas,nonnunquám etiam frequentia(pro magnitudine, propterufum)fequitur: Càm enim in. canduit ab aftu cor, cventationisneceffitas peut magnum pulfum, amplamá; cordis& arteriarum dilàtationem, quibus fi durities arteriarum re. nitatur /tunc neceífitas eam amplitudinem,auguftam j; didué&tionem re. farcitfrequentiá. non aliter atq; apud Virgil..4eneid.2. cüm ZEneas magnis
reffibus Trojam, quz jam ab alto culmine ruebat, egrederetur, Afcanius fequitur patrem non paffibus quis: currebat n.,& geminabat fipé paffus fuos ad patris greffüm: ut eleganter do&ifs.Heurn./d.loquitur. Durus pulfus ficcitatem& reliquas cauffas oftendit:ficüt mollis corpus nimiá hu. imiditate, phlegmate,& ferofis humoribus imbutum. Ga/./,d,
C' fHgs. 1X.— cfutper formatricem:e oritur Pulfea ipmoder,Plentae € Vacuts, Plenus est chm ipfa arteria cavitasa corpore
dmplentevebletur: Vacuus eum depletur.— Formatrix five figuratrix vis atteriz, cavitatem tribuit, eamque vel majorem, vel minorem.Quz.hicperpendendavenit, Hac etiamfiin conftituendis pulfuum differentiis 4 Galen, Stratb.Fuchf.alizs, cum ipfis tunicis arteriarum confundatur, affentiendum tamen divino illi fermento, quod neq; abalio capi,neg; feipfum poteft capere, ut loquitur Scal, com.d.plant.L, Etquamyis cunrmodeftifs.H.Saxonia pudeatà Galeno recedere: zi» nihilominüs wyéfip vh»&Addeeo, rtflot.1.Etbic.6. Sit igitür difputatio cri» brum veritatis. Gua25.d.civ.conv. Catterüm quod dicuntcontrà Archigen, Heroph.Agathin.Avic., Pulfum magnum& plenum; parvum& vacuum coincidere, falfum effe comperiet is, qui inter cauffas pulfuum diftinxerit, Magnus enim à facultate tantüm: plenus veró à corpore implente cavitaté artcriz, fpiritu putà aut fangvine,fit. Differt pratereà utres motaab ims motà,& ficütfiensà fa&. Tccircó plenus fit pulfus à corpore infufo permanente; magnus à facultate movente: Vnde perfpicuum fit, magnum ulfam in vacuo,& parvum in pleno effe poffe, tantumabeft ut unum& idem fint. Herc:Saxon.l.1,.,9. Hinc ZEgineta /.2.c.12.eleganter dicit, Pulfum vacuum effe bullofam arterie excitationem,ita ut fub dieito inanitatem fa. &catur,Philar d pulJ.c, 4. Multo minüs cum duro aut molli conveniunt:nam

in illis propria fubftantia asferíarum; hic tantüm cavitas ipfa repletur vel
, depletur.ibid. Videfis pretereà Euftach.Rud./i.t.cap.4. Capiv.prakA.6.e.9. Ferncl./3.c.1. Saxon.//aud, Manü dignofcitur fufpensá. Cauffz& prafa. gium ex praecedentibus patent: unum hocmonendum:lllud quód Fernel, pulfum ab arteriz perfufione fieri dixerit, nonfine fale effeaccipiendum: bec e£, non nifi cum tunicar.arteriz exclufione.. Ad inftrumenti theoriam
(" etiam pertinet Pulsüs immutatio,que ab intemperie fibrarum.Saxon.1.c.3»
Calidum pulfum& frigidum licét Hippocr,ib.1.de bamorib.6.2 4. cin Coac.
[ib.4.6.25: neminerit, Avicennzrelinquimus. Rejicimus gravem, levem, | Siruib.l2.c10. apertum, Car:Pirtenfleyn form.med.c.14.ut& album, nigrum, - perforatum& arenofum, de quib.Ga/.de pulf.flomachic. Et hec hactenus,
ctTuss. X. ( CAD Efficiente que esl Facultas pulfifica.pra diversd d - dumoder. ipfius conflitutione oritur. Pulfias Vehemens c Langvidus. Pulfus vehemens est qui manum tangentis, contentione validé ferit. Lanavidus.qui impetu invalide, Galen.1.de diff pulf.s. CMont.eon[il.137. Gal.ad Tyron.e.3. cl uar. lg. M.M.g.9. Heurnd.o.c.3.
In hác Definitivà& Divifivà methodo infiftentes,ad tertiam pulfuum cauffam deducimur,Efficientem nimirüm: de quà mentem noftram jam expofuimus. Reftat ut deipfius affectionib? aliquid dicamus. Vehemens pulfus contentus etiam dicitur, eftiue is, qui pulfando tatum impellitatq; cvertit Saxon.lib.2.c. 16. Capiv.tr.2.c.5."degin Ld. Aéluar.1. M. 9. maximá cum
.contentione validoque iétu. id. dr Alex: Maffar.c.2.. Langvidus,qui centrà: 'eft autemalius apparenter,alius veré langvidus.. Differt pulfus Vchemens à Duro: nam fi maxime dicamus,effe quanda tactüs everfionem in duro, illud tamen contundendo fit,& tantümin pulpis digitorum,non compellendo. Vehementia enim tantum impellunt, ut venti maximi impetu fuo impellunt corpora gravia: at lapides,& que dura funt, premunt& contundunt. Capivacc..d.e.6.. Sed& hoc obíervandum, dari pulfum medium interlangvidum& vehementem, de quo qu&rit Galen.1.decawf/pulf.7. quatenus medius accipitur pro illo, quem procreat facultas naturalisymoderatum cófequens temperamentum,[ex hypothefi fcinaturali cordis temperamento triplici conftituto: 1. moderatiffimo. 2. calidifs. 3. ad frigidum vergente.]& à nullo ufu aut caufsà non naturali vel p.n.impulfa.Herc:$ax, L.1.6.5. tire. frin. MHafierin c.4.fo. Natura pulsüs vehementis in. dignofi corn. preffionem fyadet, Vehemens pulfus à robore facultatis efficitur, nullà cauffarumaliarum renitente. Langvidus perpetuó& folius facultatis im. becillz foboles eit. Gal. lb, t.de cauJ.pulf. 2€ 4. Id.4.1.de pref, P.c.7. Haly abb. 1.7-tbeor.c.7. Cap.prax-l.6.c.9. eurn. 10/n[h.c.4. Cap.tr.2. 0,5. 3.0.5. Aeg ld. Anar Ad. Pulfus apparenter langvidus fit per fuffocationem& per refolutionem. Capivac.3.c.5. Magnus guis nonimbecillam effe facultatem: Vehemens eandem effe validam oítendit.Ferael./.3.9494^.e.5. Semper quidém pulfus Langvidus viriumimbecillitatem portendit,que veró imbecil- Aitatis cauffa fit, reliqui pulfusindicang quilangvido afliftunt.ibideg,— : Bot

Tuss, XI cde. Hac de Pulfa Simplici. Sequitur Compofttue quies ftmplicibus conflat: Huius notiores diffcrentie fant feptendec£, Siruibla eae eb. 0
Ordine do&rinz fequitur Simplicem Pulfum Compofitus: in cuius do&riná primó omnium,illud de Medicis videtur dicendum, quod Diog: Laérta vir.de Themittocle,q cüm recusáffet lyram, habitus eftindo&ior: Medicos nimirüm,g numeros Arithmeticos aut Muficos ignoràt,de compofitione Pulfuum dextre vel certe facile judicare non poffe. vid, Sinh, [phygm.L1.c.9.713. quippé cüm ex concinná numerorum& variabili transpotione, mirabilis compofitor.pulfuum refültet concentus& confenfus, Vtveró non ex quovis ligno Mercurius, nec ex quávis clavium aptatione jucunda fit harmonia: ità wei wácas olixqupeie piyveehas pe calor]: cüm quzdam fint afyftata, Tot namq; reperibiles rei cuiusq; differentia, quot illam fufcip ere componentia poffunt, Gal.demiil.pul[. er vefpir.'Tüm etian pauciores dicimus, quia multz funt logicae tantüm& inutiles ac obfcura; Saxon.libr.' 49.32. quasconfufionis caufsá confultó pratermittimus cum €odemZArc.4, Attendendum híc venit Compofiti& Complicati Pulsis difzrimen.Etenim Complicati pulfus funtii, qui variantur& mifcentur,nà €x natura pulsüs;fed ca(u, v.G tatione individui. Capiv.s.1.c.3.
Tnuss. XII.
Post Simplicem e Compofitum pul[um fequitur eorumdem ad fe invicemyvelad partes Relatio, qua fit fecundum| Rbytbmum; Ordiem. utriusq, deffrucfonems Aequalitaté € Inequalitatem pulfaum, Rbytbmus Pulfaum est ualitatum motus Diflntionts ef Contratlionis ad invicem praoportio. Ordo eit perfeverantts in Pulfibus equalitatisz Canptrariorum cadem esi ratio,
Poft pulsüs fimplicis& compofiti abfolutam contemplationem, ima. fequimur de Relatione,& Pulsü primario in triplici differetia, s. rhythmo, 2, ordine& confufione, 3. qualitate& inzqualitate,ponimus;de rhythmo
. primümtra&aturi./ Rhythmusvox Mufica,antiquis olim Poetis propria "Pin.libr.29.cap.t. aliterab Herophilo& antiquioribus, Avicenná etiam& Paullo, aliteritem à Galeno confideratur. Smuth.fbbygm.lib.x.c.1o. Nos im ptm cum Gal.rhythmum in qualitatibus pulsás conftituimus: Quatates autem funt, celeritas, tarditas,& inter utrasq; mediocritas. tbi, magnitudo etiam. Henvn,l. 10. c. 4 diaffol. ej(yflol. Gal.l.3.de dign.pulf.c.3. 1.de diffe-.refpir.s. Eft autem Rhythmus duplex; a;v3aty.& 4jfvd«G^. Hic fea cundüm tres bonitatis, quamadhüc babet, gradus, vel eft wazagud Gr, krte plov9uce, vel deniq: óqv3a S. Galen.d.diff.oul[.c. 8.1.2.-"Ategin.L.d. in primo gs $AÍ9ut non eft adeó magna: in fecundo rhythmus eit alterius«tatis, fc. Kus, c; in tertio pales elt maxima Galen dd, Simb fM ouis 9. e e &bythuab

€hythmi aequalis eft boria corporis temperies. Quantum ergo in ipfo eft,
ghythmus corpus bonis faccis repletum& temperatum effe pollicetur. Sequitur ordo: à quo pulfusalii ex inz qualibus dicuntur ordinati, alii inordinati: illi quidem, qui in multis pullationibus fuam diverfitatem obfervant: hi veró, qui minüs.Strurb.libr.1.c.8, Sunt& ordinati periodis, qui fe ad utramque differentiam fimiliter habent. J£eginer./.d. Ordo fixam velutk quandam cauffam,& perpetuam quodammodo videtur indicare. Et proptereà concluditita Galen.2.de preJ.pulf.15.2 frn: Ordinis perturbatio nihil certi babet: neq; tale quale ordo,vel bonum,vel malum. Henrn.lYO f). Fiunt inordinati ex füccorum copià,infar&u,langvidà vi vitaliz/id. Quo€unque genere ordinatus fit pulfus, fidus exiítit, inordinatus veró infidus. Proinde bonus pulfus ordinatus,certiffimus eft& optimus: malus ordinatus peífimus,& inordinato malo deterior,/48).1. Merb. 9 Fern.L3.path.c.ge Pulfus ordinati, parvi& langvidi, perniciem denotant.Heura.l.d.
Tuss, XIII.
c/fequalitas Pulfaum eid ordinis perpetua cy concinna fimilitudo. Inequalitas mon item.«Aequalitas c Inequaluas pulsis genere duplex eff-uclin uno pulfuyvelin multu. ctequalitas in uno pulfu est quando initium eb fint, amn.5d, arierie partes equabiliter procedunt,« Aequalitas (zn omnibus Aut cerie multis pulfationibus est in[paeulu pulfibus fecundàm omn:s differentias fimpl fimilitudo, Ine
qualitaus ratia est generic contraria,:
Succedit in Relatione pulfuum membrum tertium, quod plurimas haber di fferentias, Medicis cognituapprimé neceffarias,& nefcio,an ullae fint, quas tantopere fcire referat. Smadhs.ibr.'.c.9. cüm nontantüm morbi «ognitionem, fed etiam futurorum prznotionem doceant, ut nonità Medicis v4 ut lint ddga]a Ijpcvat. JE. qualis velinz qualis Pulfus dicitur vel abfolute,vel refpe&ive. Gal.de diff. pul[.los.0.0. Strutb4.1..7. Abfoluté aequalis e(t, qui perpctuó fibi fimilis in fuis pulfationibus aequaliter conftat: abfolute inzqualis, qui contrá. Relative qualis vel inzqualis dicitur,ubi pulfis in una vel pluribus differentiis evariat. Verüm.enim.veró cüm de JEqualitate in thefi praeeunte, Ferael.l.2.paib.c.1. dixerimus: Inzequalitatem illuftrandam,cüm ex hácoriantur differentig,refumimus. Inzqualitas eft vel fingularis,feudz9" wa zovyuis; veleveauo]mi,collectiva feu in pluribus. Gi d prefa2.€.4. vic l.Y.F. 2.d. 3.6.2. JAGbnar Fern. Stru vb. A.c. Tt,€ L7.6 19, Eit autem Ingqualitas Singularis fecundüm Cap.tr.1..4. in unà pul(atione, quandó tempus dilatationis& contritionis arterie dividiturin partes di. verfe celeritatis, Syftematica Inzqualitas, q eft mulrorum ictuum, Zaef, ste pilf.c.9. Barepafiuy quibusdam dicta, eft qua circa omnes quinq; primae differentias verfatur, Saxon.lbr.1,c.12.& proin comparatione omnium differentiarü primi pulfus,cum differentiis reliquorum eftimatur. Rzd/-1.e 1t. quomodo hzc collectiva inzqualitas equaliter velingqualiter fiat, quiqs &ireg hancquocundam fiat REERRERET Pulfuariam lof Struthii, Caufa

Tis qualitatum univerfe vel ex oppilatiene,inftrumentorüi compreffione, humorum multitudine ad facultatem collatá, aut ex ingequali cordis tema perie ortum babent. Ga/.2.de pref. P.c.4. Henrn.lib.1o inf].c,4. Fit etiam inzequalis Pulfus,fi arteria angufta, infignis durities vel mollities: facultas ad: modüm imbecillis.vid, Capiv.l.6.pr.c.9. Strictiüs ità Cafp:Peucerus ia diviz divinat.opere,tit.de pra[ag. Medic: Ab affe&á virtute& organo exiftunt Inzqualium pulfüum differentiz, In malis pulfibus ecqualitas, natura firmitatem declarat,& fpem pepafmi adfert: rem: Ine qualis pulfus grave malum denotat. Heurnbid.—
Có urs, XIV,
Specificà Inaqualitas in uno Pulfaaut fit in und eddemg, arteria parte,aut in diver[is, Pulfeuim edem arteria parte est: Impar,Intercifus. Caprixans ey Dierotus.. Inpar eif, cuius initium ac finis alids in vebementid, alids in magni1udine, alids in celeritate, alis, made plurimis variatur. Jrtercifus eso. cuius diffentio continuitate deffituta mediá
quiete interrumpitur, Avic.A part.cAMIIT 2. Fern. ,path.t. In Difcurfu noftro Generali ea que tàm equali, quàm inzquali Pulfui competunt, nator diximus, fequuntur qua inzqualitati Pulfuum peculiaria. Pulfus inzqualis accidit diffidentibus interfe motibus, velin unà arteriz parte,feu uno fub digito, vel in ciusdem diverfis. Ga/.1.de dif-P.c12. Hácextgefi,ut& proxime fqqt. de iis a&uri fumus differentiis, quacab Inaequalitate in uno pulfu,& quidemin unaarteri pulfantis parte oriunturs funt autem quatuor: Impar,Intercifus, Caprizans,& Dicrotus. Quorum priores duos conjunximus, ciim polfteriores prolixierem requirant homiliam. Imparcsigitür pulfus, quos& evicéJzxat feu impares citatos appellant fiunt,quandó motus diftenfionis eft continuus,& nullà quiete interruptus,& nihilominüs unà diftenfio conftat ex partibus tardis& celeribus.Capiv.tr.1.c.4. Horumgenera funtduo: nam alii equaliter fuam ina qualitatem conficiunt;alii inz qualiter.$5425.43.c.1t. Longe aliter feres habet cum Intercifo: ifte enim fit quandó motus diftenfionisarterie interrumpitur mediá quiete,antequàm ad exteriorem perveniat,& adco interrumpitur,ut nó mancatin interruptione,feu quiete: fed motum perficit donecad externam quietem naturalem perveniat. Capiy.loc.lamdat. Jdvittro us Fernel.in pofit definitione fuccinétá brevitate,utséper eft accuratus, clare expreílit, Non fecüs fe habet hic pulfus, quàm fi equusin pulvere Olympico ftadium faum alacriter decurrens, in vià fra&o crure, ad extremos carceres claudicet, Quomodo in his pulfibus à fimpliciter inzqualium cauffis& przfagio, quodque differat, diremptu eft facile. Leviorcs namque imparis citati funt cauflz, quàm intermittentium,fortiores quàm utriusq; horum& deteriores deficient. Capiv.rz.3.c.7.
Tuss,. XV. Capriqaus pulfea e58 qui dilenfionts partem ultimam, : pis

primá b abet celeriorem fiplatg, vehementiorem.
Pulfum hunc,dtopnacti]w]a Graccis dictum, Arabes Gazellantem indi. getanti/Avic.L1.F.2.d.3.e.3. de Gazella, gnam defiribis Panll. és. Scal. exerc. tte Brajav.exam.[yrup. Henr.Sabn.not.in Paneiol.nov.reperi.tit.L, alii, nihil laboro: illud unum in plerisq; defidero: Heurniumegsidim /. 10.in]].c.4. à H:Sax.ls 3.c.8o.(quamvis hicaZibi melius) noyiagnofcere pulfum hunc bis ferientés vel pungentem,non etiam pulfantem, ultimam partem habere primà celeriorem. Verüm acu rem nontangunt. Nam, ut bene monet Fernel.Zr.3athc. Capiv.te. 1.0.4.€ Strutb.L.1.0.20, non fufficit quó Caprizans evadat fola celeritatis inzequalitas, nifi accedat& vehementia fecundi motus major in minore. Ratio etymi cft: quia ut capra interdüm gemino motu videntur falire, que fe prímó efferunt, ac priusquàm impetum perficiant, smodicé fefe retinent, donéc motu altero celeriore& fortiore irtuat. Struthe [.1..20."fegin.l.d. Hanclugasw in definitione habemus. Sed&adillud intendendus eft digitus, pulíum huncex duplici conftare inzqualitate,interguptá alterá,alterà difpari. cft interrupta, quia diaftole medi quiete intergumpitur: eft difpar, quia finis motus diaftole cüm revertitur, cft celerior acvalidior principio. Saxemn.lib.1.c.27. Strusb.l.d. Eft igitür inzqualitas potiffimüm(ecundüm velocitatem& vehementiam. Cap-prax././asd, CauMa huius pulstüs eft facultas valida, impedita aut copiá humorum,aut compreffione vel obítrutione arteriarum. Cogitur enim paulifper remorari ac confiftere in ipfo motu: fed rccolle&is viribus, düm conatur obftaculum fuum fuperare, vehementiorem motum adhibet fecundum,quàm primum: idd; fiepiüs facit. AEnar.1.M.9. Si vero alterum faltum adhibeat debiliorem, erit hic pulfus deterior Caprizante,de numero intermittentiü fingularium. S:5./.3.c.17. Gal.2.de canft. pulf.7. 2.de pre[.ex pulf 8. Svadet pratereà Caprizantium ratio, ex nullá fere aliá caufsá, i ex inflammatione effe oriundos, fed nonex cordis nifi levi: fit ctiam Caprizans à convulfione. Saxon.L.3.c.80. interdüm etia cordis inzqualem intemperiem notat, & validos eius affectus.Hewrn./.d. Fernel.l3.pathol.c.7. febrilesque caliditates maxime cófequitur..4egin.quem confide. Pulfus Caprizans cüm in pepafmi tempus& figna incidit, crifin benam nunciat, Heurnbid,& victoriam de morbo predicit. Videamusjam Pul(üm Dicrotü,toties nos ferientem&in transverfum rapienté, Quant lucis illaturi fimus,adhüc 9a w yóvaei bi 77.
Tuss, XVL Dicrotus Pulfus esl, ubi arteriainctpit merid 4nteg fíniat motum incepti retrocedit, dy indo iterim affurgit ad
perficiendum inceptu motum. ut duplex appareat pulfatto, Non poffum hic fat multis wés/aw féPu, verbo ntigaciff. Comic.a£8, 2. fip gQt. magnum illum Patavinum Herculem, qui quem obfcurum dixerat Pulfum,adeó illuftravit,utilli alteri de Augiz: ftabulo,non cedat. Quod in iram aliquantum patebit.Primas enim tantüm eumOratore,ja Ctabimus aftas.Pulfum hunc,fe fubducentem paullulàm poft omnem diftenfione,
. ac mox iterüm pulfantem, Ferzel. non nifi improprie pro vibrato obfcuro
(ümit Gaknus. Similitudinem quam quid adducunt de mallcoabincude 2

xeliliente Vulcaniam cenfemus cum Srutb. Calen.eram ipfo 2.de prof. 8. non tnim adeft durum corpus,;ut eft incus. cum virgis perinde habet: aliud eia eft, fiftulofum corpus dilatari,aliud,(olidum fl e&ti. Saxon. libr.1.c.18. de i&u erus vulnerante,quod apud Sumstb.pag.40.€7 163. ubi discrimen inter Dicrotum& Gazellantem, eiusdem eft farina. Saxonibid. verum tamen eft, talia qualem qualem ad declarationem,vim obtinere. Hoc in pulfu licée due fe confequanturpercuffiones, unus tamen pulfus eft.J£vic.3.c.3. udverr, 4.colle££,"Tres pulsás huius differentias videfis apud Capivac.de pulforr-T.6 de Rud.l1.c.8. Porro noneft de nihilo quod addidit Fernel. effe ab intercifo plane diverfum:neq; enim difficultate caret.Ga/.3.depref.4. Eft autem talis differentia. In interrupto omnes arteria partes eodem tempore diften duntur; fed cüm in media fuerint diftentione, omnes pariter retrahunturt pofteàiterüm recuperant motum: In bispulfante veré non omnes arteriae partes(iml dilatantur, fed media duntaxát, lateralesautem tunc contrahuntur: contrate verb mediam fecum rapiunt, quae iterüm fimül cum lateribus movetur. Idcirco in interrupto contractio totam interfecat dia» ftolen: in bispulfante auté non interfecat,fed laterales tantüm partes mozatur. Herc:Saxon.ljb.3.c.41. ER que Dicrotus magnitudine& parvitate inzualis. Saxon. Similis eft huic pulfui refpiratio amantium& puerorum fentium,quandó infpiratio duplicatur. Smratb./ib Y cap.13. magis tamen de puerisin Gazellante, unde German:Proverbium: Das 9Bódet fidt jjn. In Diagnofi$ abe xetós media defideratur. Cauflz nil differunt à cauffis interrupt nifi fecundüm magis& minus,»xia Galen. vide Stristb.lib.1.ca.12. Heurn.l,d. Nos vero,inquit Saxon.alias quoq; excogitavimus. Cauflà cft ii lu&á, quz eft inter facultatem fenfitivam expultricemq; naturalem cordis ex unà,& facultaté T oHiReum ex alià. Quid hacc fibi velint,explico: Cordi pon modo data c facultas pulfifica, fed& fentiens, per nervum fextae conjugationis,de qua memtnit Gale.6.dc uf parta8. Fallop.ob[.anatom. data eftquoq; expultrix quadam naturalis,ab cà minime diftans quz reliquis omnibusineft partibus, quá noxia expellere poffit, de quà Galen. 4.$vaf.12. Heduz facultates, fenfitiva& expultrix, vel confiderantur in parte cordis externá,velin interná,nempé in ventriculis fi irritentur. In externà: tune irritamenti cauffa erit in peticardii cavitate, aut tunicis, idcircó quandoq; balin cordis, nonnunquàám cufpidem afficiet: Si bafin, tunc fentiens fae cultas noxam percipitin extenfione, atq; ideó fugiens contra&ioné facit; fin cufpis afficiatur, contin itlzfio in contra&ione, ideo exfugà fequetur exteníio. Ex priore motu nt interruptus,ex fecundo dicrotus. In internà tamen parte,faciliüs dicroti, uàm interrupti, Intermittens& intercurrens ulfus etiam ab expultricis fiunt irritamento: cauffz tantàm fecundüm 3nagis& minus, non fpecie, differunt. De quibus omnibus fuse& egregie H:Saxon.l3.c.41. In hoc pulfu magna cordis&arteriarum intempeéries exe pe&anda. Strutb.l.d. er Heurn.Fernel.l.3.c.7. Si huic occafioni,de hoc pulfa difquirendi,tempus fe i ud Nunquàm pol indipifces quadrigig i eá. Comic.in JAfinar.: à sibispot Tuss. XVIL Superest Inequalitas in uno pulfe. qua eit in diverfis
Arterie partibus, carumá, fitus Inequalitas iu djverfitate p4fa

Li Pl JU COLASU LI$ LI
artium eS, quando wnleis digitis arteriam eotingentibur, diffimilis fentitur occurfatio, Inequalitas in[itu pautium arteria.est ctm eius pars una dextrorfum altera[riffrar sus na furfum altera deor[um inflectirur. Hinc fequentesproffuunt.d quidóm nomma fortita[unt.compe[itori pulfuum differentia, Esl Mndofus,V ermiculans.Formicans Serrans, Spafnofus,V ibratus.Palpitans, Hectieus.c Strepens.
Capiv. zr.de pulf.1.c. 4.Ingqualitatem fingularem in plurib? effe docet, quando fub unicá diftenfione plures digiti immutantur,vel duo, vel tres, vel quatuor.& certe hic Rhodus, hic faltus: tanta requiritur in diverfitate hác penficulandà, praefertim cüm non omnibus liceat effe Sanctorios,aut Saxonia, judicii firmitudo. accedithüc& illud, quod in fitu univerfum arterie corpus commoveatur,motu quodam erratico: undé pulfus, Contortus dictus, refültat, Capiv./.laud. Pratercà,Inzqualitas hzc in duplici eft differenti: quidam enim fünt inzquales motu continuo, quidam motu intercifos ad qua pertinent myurorum fimplicium differentiz, qui Zzpelsdcóto G wiestsvatud sé, eminuli& prominuli, uno ini&uinnuentes& circumnuentes dicuntur, quod ineptum effe dicit Struth./.1.c.16.& funt certé corntortuplicata nomina,st /oguitur Plaut., in quib.circa medium digitum, infertà in lapmiy manü,i&us intenduntur verfüs extrema, utring; nutantes, sabefcentibus ex inflammatione, aut alioquin emaciatis proprii..fegin./.d. D.Penc.divin.tit.deprejag.Med.. Caufa horum fyne&ica,cft facultatis imbecillitas(ità enim apud Galenum legendum:ízev A13$ tbe Apes, monet Strub.lib.3.c.34.) qu& quoniam diverfa eft, ob id etiam diverfimodé fiunt: aliquando etiá inzqualis intemperies partium arteriz, macies membrorumadjacentium, fzpiüs natura formatio, Capiv.ira&f. 3..8, Sirab.ibid, copia humorum. Cauffas horum pulfuum Galenus non defcripfit. Hic elegantes fimilitudines de balneis, nube densá,& longo molliQue funiculo apud abfolutifs.Struth.£2.3.c.13. De inzqualitatisordinis& ataxiz cauffis conful.eund.43.c.15, Pulsüs inzqualisfoboles hec,fuos loquitur parentes.
TuHzs, XIIX.
Undofen pulfus esl.ctim arteria primum digitum plenius
v4lidissg, ferit, deindà fecundum exilius Cy mitins, 1ertium plenius Cy validiis.quartum denuó exilins cir miti, Vermiculaus magnitudine dr robore ab Wndofo tanium, santum ab boc Formicans di/fidet. Cüm ex di&orum pulfuum unius in alterius cognitionem quafi mani ducamur,placuiteos conjungere. Pulfüm undofum five flu&uofum, duae otiffimüm faciunt fimül jun&z inzqualitates, Magnitudo fcil:diaftoles diverfa, in diverfis partibusarteri& crebritas diverfa.[à cubito ad pollicem,& in obliquum..4:g./.d.] motusautem eft continuus Smauib 1.6.19, Benintermptusfcd inzqualis ut undarum aftus.Fernel Te enim huiss
ls

pulsüs aliqua magis elevantur, qua dam minis; aliquartardiüs,aliquanceleriüs moventur,undarum modo, Capiv.izi.c. 4. quem eleganter cachinno compares,nili potius fonrtum illum, quem plangoreunda ad littus edunt,
quam crifpationem undarü Ítgnificaret, ui ben? nora: Do: Seal cajüg. Append,
Firg. Hüc refpexit Euf/acb.Rud.L.1.deP.c10. Vndofum& Vermiculaniem
fecundàm Galen.r.de diff.» 5, conftituit ingqualitas quantit.tis diltentionis,
ur partium motusalter antevertat;alter cun ctetur. prater haecSax.Z1.c,28. ádditina qualitatem ratione temporis motüs. Vndofum P ulfum Galenus zenella virg atlimilat, qd? acutus admodüm Cenfor Saxon./.5.«.85. rejicit.
Vndotus pulfus cognoícitur, quando ia prímo digito major fentitur pulfatio;in fecundo minorjn tertio major,in quarto minor, Capiv.tr.2.07. De cauísà fecum non convenit id.Capivacc., Nam 5.4 prax.c.9. huius cauffam
fiatuiteffe vitium quod pertinetadinftrumentum;non ad facultatem: ir.3. de pulf.c.1o.recté cum Galen.2.de pulf.camft. a. ey» 2.de praf.pulf/3. Avicen-dib,
E.P. 2-d. 3.6.6. cau(lam triplicem facit, facultatem fc:langvidam peraggravationem,humorum copiam;& inftrumentorum maximam mollitiem. Inequalisautem hzc mollities arteriz fequiturlocorum affe&t.affectionem, & maxime inzqualit.. Loci,ex quibus precipue fit,funt cerebrum& pulmones.52x0./.5.c.85. fit tamen plurimümà copià humorum.$eub.4.3.c.16.
reperitur in humidis pituitofisq; affectibus. 4£/2.7.1,44.9. Sudorem fere
nunciat, eod; magis quó mollior,& nó remiffus:prefertim fialtus in ipfüm intercidit: namis femper excretioné fignificat.Heura.inf.1.10,c.4. Vndofus «totus fi in parvitatem delabatur& tarditatem, vermicularis appellatur, ge lumbricorum gieffui, quiin modum undarum pgrediuntur, fit fimilis.Ga£. LX. de diff. pulf. 23.^4vicen.l.t.F.2,d. 3:63. Aegin.L.d, Strutb.Li.e.o.. Differtttaqs "Vermicul. quód minores habeat e:evationes in magnitudine,& tardiores, utin vermeanulofo deambulante cernimus. Caprv.zaóf.1.c.4. Eltautem im
:hocpulfu,ut& reliquis duobus duplex inzqualitas;una,ratione temporis motis, altera, ratione quantitatis diltentiomis.»axosJpb.T.de pedcs Vermiculans pulfus fit ab imbecillà facultate, qua arteriam uno& eodem tempore totam attollere nequit, fed attoilit partem poft partem,eamque cxiguam,non, ficütinttadofo,magnam. Düm aute Vndofus in Vermiculantem degenerat, hoc evenit, quia facultas;q priüs erat gravata in uridofo,
nunc& gravata,& diffolura eft in vermiculante.(ideó pulfus fiunt parvi&
langvidi,non ut in undoto inagni. Capzv.t.3.c.:0.) Non femper tamen undolüs degenerat invermiculantem: faz péenim transmutatur in intermit£entem etia(dim magis fatifcit virtus)& in variam ingqualitatem ayávvacy: Fitetià vermiculans fzpe,licetundofus non praecedat. Smrazb.l.5.phyg.c.16.
Hic ergo majus in facultate periculum,q undofus, predicit. Ga/./.4. AGhnar. Formicans pülfus ex iisdem conitat inzqualitatibus,ex quibus& vermiculans. Galen.1.diff. 3 4.(i 1.aigno[c.c. 1. Swuib.li.c 2.0. Saxon.l.d. fed eft mir&
parvus,langvidiffimus& creberrimus,.4egin./.d. Fernel. ara 96 l.3.c.1. creber, 2n42m,non celer, ut maleArchigenes,cui falfa celeritatis fpecies impofuit. Caterüm, non eít neceffum, ut formicantem femper vermiculans pra
cedat, aut vermiculanté femper formicàs fequatür, ut fomniavit AvenRois
£o l/e£E L4. de quibus fufiüs differentem Struth.videfis/oc./aud item 4.3.c.16.Capiv./r.5.c.10. Affimilatur tremori manuum à Struthiio lib.1.c.20. parvum
quendam pulicem etiam repretentat: Simdh lib.s.cap.16. Manum mediar £€2

requirit pulfus in dignofcente; In formicante virtus raaois ef debilis pes refolutionem quàm in vermiculante. Capiv.Ld.e» prax.L 6,c.9. In prognofi peffimus eft, utpote qui propriam virium infirmitatem,non ex plethorá 'gravante,autex preffu,aut obftru&tione obortam indicet. Heara.loc.landas,
Galen, 2 dignofc.libr.1e: Turs. XIX.
Serrans pulfus esl, cim diaitus ab alid parte arteria magir. alterd mintis[ublatd mado fur fum.mod 0 deorfum.cum
i. ix- A A* duritie videiur 4 jerrá fecari.
Haec breviüs ità Galen.c.10.4.2.decrifré: Serrinus pulfus eftin quo digitus videturà ferra fecari: dilucidiüs Capiv. Serrans,inquit, pulfus eft inaequalis in uná pul(atione& in pluribus arteriz partibus motu quodam intercio,& eft,quando quosdam digitosferit, quosdam non ferit cum duritie(feu tenfione)modó à destris,modó à finiflris,&c: ut dentes ferre alit ad dextras alii ad finiftraspartes inclinati.(alii altiores,alii depreffiores) s926L.x. de pulf.c.4. Habetautem ferratus pulfus CEREREM ud terruptam unam, difpares vero duas. Interrupta eft:quia quatuor tangentibus digitisalternatim fit i&tus: difpares funt duze: 1. durities& mollities: z. fitus arteriae. H. Saxord.1.c.27. Stritb.L 1.6.22. Hic arteriaà manu nonnihil comprimatur. Hunc pulfum cim Gal. multa fignificare docuerit, miratur Struth.Z4. quód eiusdem jn libr.de diff. pif. non meminerit. Cauffa eft facultas valida, cum ufu aucto,& duritie inftrumenti. Capry traf. 3.cap.10. quae gnultis differuntur à Struth./3..18. ubi fimile notetur detelálineà. Confideraturauté pulfus Serratus,vel quatenus durus,vel quatenus ingqualis. Quatenus durus,fitex impletione membranofi,autnervofi corporis,à materià calidà inflammationem faciente: quatenus autem inequalis eft, ad modum ferra, aut earundem inflammationum magnitudinem, aut indurationem fequitur.$2xorn./13.c.81. Serratus phlegmones,atq; apoitematum, & maximé pervofim Pareum comes eft, Galen. 4.decanft pif. 6. 2. de crifib.to. ,vicen.lib.1.F.2.d.3.c.6.-deginMlib.2.c.12. Quapropter pleuritidifamiliazis eft. Henrn 1o infP.med.c-4.
THss, XX. Spafenofna. Pulfea est, cum arteria ex utrisq, termin
eopvelli videtur.
Pulfus hic, quem nonnulli Retortum vocant, maxime à Vibrato pulfu differre cenfendus eft. Si efn obfcurius quàmin vibrato arteria fecundüm varias lationes moveatur, apparcatdue arteria tenfa& utrinq; contracta, convulfivus eft./4egin.4.d. Ferne. Conflatur ex duplici inequalitate, in arteriz fede,in diflentionum quantitate.$x./.1.,27."Tenditur enim furfum & deorfum; à pollicead cubitum,&retró, Effertur etiam feu flectitur in altum,ficüt efferri feu eminere dicunturtendines& nervi,in fpaímo manuum vel pedum. Atq; ha dug fitüs mutationes ipfi funt peculiares. Accedit nonnunquàm& tertia, dextrorfum& finiftrorfum deflexio.Szraib.£. 3.0.23. Capivir.1.c.4. Dignofis inftituenda cum compreffione. Cauffa eft
malitia ioftrument& neryefarum partium contiactio, quam motum in mous

Virtute namralem cum Avicen./.d. dicimus. Galen2.decanfpulf.c.3. 4B uv 1. 7Meih.9. Capiv.tr.3.c.10. Nam düm nervi contrabuntur(& precipue du riores,manuum,pedum,& fenfibiliores,ut orisventriculi.Saxon.lib.3.c.9 6.) contrahuntur&arteriz. Hocvidere eft initio acceffionü Epilepfiae.Srrach. lib.3.c.19. Acciditillud ex colligantià ramulorum,arteriarum& nervorum, de quà Hippocr./.2.de alitm.c? 4.lib.de off.nai. Gal lib.a.decanf.pul[1a. lib. a.de sat[.17. circa fin.lib.3.de laff.3. d 7 lib.s. 6. item de uf. part. e» aliój. Sed& illud accuraté confiderandum venit; Pulfum convulfivum effe vel univerfalem, vel unius tantüm arteriz proprium, Si de univerfali fiat fermo, locus affcétus eft vel cerebrum, vel fpinalis medullz initium. Cauffa auté eft unica, nempe facultatis irritamentum.54xon./.3.c.88. Convulfivusaut nervorum propaginem convulfionc teneri pdit,autalvum immoderatiüs, quafi poto elleboro fluxiffe.Fernel.3.patbol.c.s. notat& phlegmonofumaffe&um cerebri, utin phreniticis& comitialibus acutis. nam hi calentesadhücmoriuntur..degin.4.d. Henrn.l.d. Tuss XXI
Vibratuspulfus estcum fenfibili ly manifeftd eoculfrane, con[pirante inprimis dilatatione magná qi violenta. Pulfum huncper yoviweiw fa&um,quafi fpafmofüum, Gal.2.de cauf.P.1r. €ontortum generaliorem dicit, alii turbulentum, quanquàm Heurnius diverfum faciat, quidam ramofum& agitatorium, AvenRois arcuatum(ha. bet enim figuram chordz, d eft in arcufortiter tenfo feu vibrando) vocat. Stristb.lib.1.c.23. Conftat ex fituarterie immutato. Differtà Spafmofo,ut quibusdam fuprá attigimus, fecundüm magis& minus, ut vibratus faciat majores eminentias,& in altum attollatur versüs cutim, modó fursüm, , modó deorsüm,ad modum fagitte vibratz,que non recto motu movetur, propter aeris refiftentiam, fed modó fursüm,modó deorsüm fertur. Capiv. $r.1.c.4« /fegin.l.d. Nam hocilli proprium eft, quód partesarterix quxdam inaltum ferri, quedam demitti,uno codemd; tempore,videantur.57754.d. p pauli at: funt& aliz in vibrato pulfu inzequalitates, nam alia pars vehementiüs aliaremiffiüs;alia celeriüs,alia tardius pulfat, Vallef.c.10.de ps; hocgenusinzqualitatis corollarium effe vult pulfuum:quod quid fibi velit Oedip? dixerit, forte eiusdem eft coloris cum cauffis illis intermediis pulf, ex perturbationibus animi. Eandem manüsadaptationem requirit, quam Spafmofus. Cauffa huius pulsüs triplex eft: ufus auctus, inftrumentum durum,facultas robufta..4egin.ex Galen, Concurrit üt concauffa inzequale €ordis temperamentum. Capiv.tra£7.3.c.10. Fernel.l.3.patbol.c.. Indicatergà zoburvirium,& caloris copiam:(hinc Galen. huncà fommo effe fcribit 4d 2yron.c.9.)& interdüm criíin in propinquo effe nunciat,& maxime notat crifin, validé vibrans, Nàm bona crifis futura fit, co&io prafignificat& vires.Hewurn.L.10 nfl.c.4, Fit in inflammationibus magnis,& diuturnis obturationibus. Jegin.ibid, J46Iuav.l.d. Tuss. XXIL
Palpitans féu Tremens pulfus est, citm arteria quodam
um tremore c» palpit.movetur, Palpitans pulfus, cuius Gal.mentionem nullam fecit, etfi à queas : ade

ids aoi odyus diftinevatur, ut facit H: Saxon. L4e. fo. Struth.^1.020., n88 ramen jun&im hec proponinius. Tremulüm pulfumiillum dicunt, uius ünicà ditentio tremore afficitur; Palpitans aute, cuius plures diftentiones funt,majores,celeriores,crebrioresatq; inequales. Sed námquid hoc eft nodumin fcirpo quarere? Sufficit in utroq; ingquales variationes effe magnitudinis, vehementia& crebritatis.$1725 /1.0.24- Cap-iraéf.1,.c.4. Manus carpo injiciatur media. Cauffas utriusq; fingillatim proponemus: cvy 4etere enim illi 4riffo:.ip Eibic.«e wc apteez iludemus. Pultum vere tremulum conttituunt illa,quee facultatem deftruunttantüm:;vel fimül quoq; cor efficiunt gravius. Deftruunt facultatem tantüm bmnes magnae cordis intemperantize,& altera quaedam: efficiunt veró etiam gravius, abfceffus,
calli,calculi,fcirrhi,caro adnata, aliad; id genus. Sax.//and, Struth./ib.3.c.20. cauffam dicit facultatis imbecillitatem,concauffam,gracilem corporis habitum, cui mollitiem addit Galen., quam tamenin corpere gracili effe non poffeputat Saxonia. Ex his patet,(iquidém detur pulfus proprie tremens,
trementis pulsüs cauffam etiam effe propriam, contra Capivaraci-3.cap.10s Ineft auté arteriis tremor; ratione etiam nervorum affectorum communicantium arteriis, ut apparetin febribus malignisab humore mordaci.bid.
Palpitans pulfus fitex palpitatione velcordis& arteriarum, velarteriarum tantüm:utex flatuaut vapore partem clevante ac deprimentejaut ex caufa expultricem ixritante. Saxon.dibr.3.c89. Capiv ibid. Strasb.l.d. Cenfettamen: Capiv.cum Struth.Zi£.r.pbygm.c.2 4. fepe fieri; ut palpitante corde aut tremente arterig nec tremant, nec palpitent:& econverfo. Quomodo in* genere palpitatio& tremor à pulfu differant,vid.Galen,z.deJymptom.canft. Ex enarratis ex(trues preefagium:
qTusxss XXIIL Hedieus pulfus est cim arteria uutu fei femper fimili smovetur. nec novas baber per intervalla MMIAIIDHES UEluti.c acce[fones.
Hunc pulfum non magisinter inzquales, t equales effe referendum cenfetHerciSaxonia.nam non eft propria differentia vel fimplex vel compofita, fed eft conditio vel affe&io quadam illorum pulfüum,qui femper codem modo fe habent./.1.c.2 9. Capiv.praxl.6.c.9. Differt à reliquis pulfibus compofitis, quód neq; inzequalis eft,néq; inordinatus: quia tame ille trium literarum tyrannus mos,z/092itur Goclen.obtinuitut& hic inter reliquas inzqualitatis differetias v^£zetuo fuum habeat, acquiefcendum eft:. prefertim cüm compofitorum pulfüum differentie diverfimodé dari poffint,in quibus perfeveret.Smurb. 1.6.25. Caprv.tr.1.c.4. Deinde recenfetur inter inzquales compofitos,quoniam fp? eft inzqualis: nam& aqualis reperitur, Sirutb 4.3.6.2. eftd: compofitus ex frequenti, parvo& imbecilli. Manum Medicialiquantulüm oportet effe comprimentem;& ad mediam accedéntem, Caufa pulsüs hectici non eft in fpiritibusaut humoribus, fed eft Ixfio aliqua fixa in partibus folidis exiftens, ut virtus debilitetur: ut eft marafmus,empyema,&c: Sirmtb.L5. Henrn.infl.L10.c.4. arguitque morbum infanabilem., Riolaz.cemp.med.pathol.fe£f, 4.c. 6,& eft cam toto habitu mor- bose mutato. vdeginet 2.0.11.: :£3

e QUctotat Tuas XYXIV 23 7 — Srrepens ptlfi est, cst arteria major aut vehementior eum quodam quafi ffrepits,[ub dicitis fefc profert,; Pulías huius meminit Galen. duobus in locis,& nos fepiüs in zegrotis advertimus, noui lof:Siruih. Fit modó cum tenfione arterie, modó(ine
teníione, femper cum duritie, Pulfus ftridentes,eraves,leves,acutos,&c:.
rejicimus.iz.L1.c,26. Eftinzqualis cum foni veluti aut(trepitu, conftat enim ex inzquali duritie& vehementiá,& non femperequalem fonitum €dit,mz Capiv.tr.1.c.4. placet, Verüm Saxonie fornnium potiüs,q reale exiftit. Idem ExceZeniff. Saxonia l3.c.90. difpeream,izguiz fi Strutliius& Mercatus unquàm hunc fenferint pulfum: capite proxim? fequente fe fenfiffe afferit. An hi funt nzvi in pulcherrimo corpore* Seníitautem non düm diften. dereturarteria,fed duntaxàt intervalli(eu cótractionis tempore tali motu, qualis fentitur càm quis offa crurisaut brachii fracta fimül componit,& partesaltiores cu depreffis accommodat.bid.c.o. e paul pàf£ elegantiffima: Mens ex obje&o fenfato düm aliquid frangitur, concipiens non fenfatum, qned hanc fractionem fequi conívevit, fonum fcilicet vel ftre itum,nobis
1€ perfvadetauribus quoq; fentiri, Dignofcitur ex RE E arteriae, Cauffam fuiffe exiftimat Saxonia, validam facultatem excretricem naturalem,non pulfificam; qua düm craffum quendam flatum vel vaporem fimül cum fuligine mixtum,arteriarü membranis inclufum, expellere vult, nec facilé propter arterize duritiem poteft, hincafperamillam edat motionem.$i tamen aliquid pro aliorü opinione dicendum, prater duritiem arteriz, eius vacuitatem, facultatemque validam; ipacium in quo movetur arteria,atre,non humore,refertum,pro concaufsá cum Struth.4£.3.c. 21.eft ftatuendum.& hic Logiatris, quos ne Mercurius quidém ipfe cum Mufis fanaverit,Ga/.8,M. M.c.6.crux fixa efto.
THss. XXV.
Expeditis differentiis Pulfaum,que fitnt ab inequalitate
in uno pulfa,[necedit inequalitas.qua fit in multitudine pulfuum. Está, duplex, Velesi inequalitas equaliter fatía, vel inaequalitas inequaliter facta,
Haec Galen.1.de diff. vo. Capiv.tra&.1.c. 4.Inaqualitas in multitudine eft, cüm multi pulfus comparati incquales funt& diffimiles,aut magnitudine, aut celeritate, aut vehementiá, autalio quodam modo:& qui modis omnibus talis exiftit,is abfolute inzqualis appellatur. Rursüs ingqualis bipartitus eft: Inzqualis aequaliter,& inzqualisingqualiter.l'ernel.3.patb.c.r. Nam quatenis plures pulfus qualitatem commutant, s 4,4. Gale; iz, inequales vocantur: quatenüs veró xquam mutationé fem peraffequuntur, qualiter dicuntur mutari. Euffach: Rud.l.1.c.11. Quomodoó autem equaliter inzqualis pulfus dicatur, ad oculum fchemate deducet Struth.Z£r.1.cap.13. Inzqualitatis fyftematice,in genere cauffz funt, ineptitudo inftrumentt, quz triplex eft, ob compreffionem;ob(tru&tionem;& repletionem:& debilitas facultatis, qua: item eft vel peraggravationem; dcftru&ionem;vel
it| | |

7 stufts,alii aad spewovttr dere p xiu]. Cauffam habent, debilitatem fairtitationem, Capivat.tva£3.c.0.. Notandum etiam eft, insequalitatem fenfibilem ab ufu immutato nunquàm proficifci: de quo fusius Strath./.3.c.9. Galen.2.de cauft.pulf X. Fuch£4 4.f.4.infl.c.4. nifi fit à contrario, ubiira cum timore. Caprvacc. prax.l.d.
Turs. XXVI Inequalitas equaliter facia,est qua inequalitatá equam peremá, mutationemivetiget, Hac produ cit Pulfis myuros deficientes. ci myuros recipracos, Myuri deficientes funt, qui eradatim tmminuti decurtantur motud, deficiunt.usg, adextremam delabentes quietem. Myuri vecipraci fant, qui recolleétis viribus refurgentes ad priffiaum ffatum vel
parem velminorem,regrediuntur.
In pulfuum multitudine qualiter fadá;Inzqualitas fit cüm primo pulfu fecundus paullo minor eft,& tertius fecundo,& quartus tertio, atq; ficad pluresusq; confequenter. Galen.loc.d, Fernel.3.pathol.L.1, Qui hinc nafcuntur Pulfus,gsga,(quibusdam psa, Fuchf.libr.4.[:/4.c.3.quod perinde) posgifsjét- Gal.L.d. caudae foricinae Jvic..1.F.2.d.3.0.3. Fernelio gracilefcentes, &(cnfim imminuti dicuntur: Omnibusà figuris, que in acutum definunt, nomen fortientibus. /fegiz.l.d,-Atex: Maff.c.». Horum alii funt peepar undicultatis vitalis per refolutionem: unde cüm facultas fit langvida per eífentiam,non poteft equaliter movere mobile: ideó càm eft prope cor, aliquantulüm fortiter,& velociter movet,& quantó magis fecedit à corde, €ó debiliàs& tardiüs movet, uttandém ad immobilitatem perveniat. Cap. tra&.3.cap.8. concauffa interdüm elt gracilitas arterize& mollities,ibid, vel inzqualitas. Affunditurergó in myuris facultas remotioribus partibus à corde, parciüs: prioribus, celeris: quapropter ppiores cordi magis diften. duntur,remotiores minüs. Et hzceftcauffa,ut diximus, fyne&tica. Smutb. lib.s. phygm.c.14. Myurus veró reciprocus fit, quandó non ità langvida eft facultas,fed potiüs aggravata,ut iterüm adfurgatin majorem,vel equalem elevationem.Capiv.tr.3.c.8. e L.6.prax.c. 9. Gal. 2. pul[.canf.9. Hinc facilé de bonitate utriusq; licet prefagire. Tandém quód Avicenna myuris Galeni, quosrecenfüimus, tanquàm iaizenyux myuros augefcentes adjunxerit, qui fcilicetaequaliterad augmentum magnitudinis tenduntaures ipfi minim porrigendas putamus, quàd. vel ad myuros reduci poflint, vel faltem infenfibile fit hoc illorum e qtale incrementum.H:Saxon.libr.1.de padJ.cap.12., $i cui libet argutari, perme licet.
Tues. XXVII Inaqualitas inequaliter facta.est qua nullaminaqualieatis fimilitudinem retinet. Si aliquando defimat proprit inequales deficiens divi copfoevit.$i aliquot pulfuum ictibus prarermi fis iterüm arteria agitari incipiat: deficiens ve« t€€

eipyocut producitur, cul eum aguallinteymittente magna 651 collieantia, Intermittenti apponitur Iatercurrens,qui
pactni objicitur infperatb,medius inter duos ex[pectatos. Pulfuum inzqualiter inzquálium inzqualitate colle&iva,quidam funt innominati,alii nothiriati. Innominati funt difparesilli,q in celeritate,magnitudine,vehementid, crebritate;aut duritie, nullam fervant arithmeticam. proportionem: non enim paullatim ac proportionabiliter ut myuri, fed affatim trahseuntab uno in áliud extremum.Saxor./,t.c.13. Nominati fünt, quos diximus. In deficiente fyftematico arteria motu deftituitur pre nimiá parvitate: affinis e(t Intermittenti, Differunttamet fecundüm longiorem pulfationis emanfionei;uterg; ad fenfum. Capiv.tra&/. 1.0.4. Advertendum bic cum Strutb., Afphyxiam effe duplicem: Veram& Apparentem. Co/zzib. «nat.l.7. de bác vide egreg.exempl.apud Schenk. obf. 90.2 41.242. Strut. l. 2.6. 45 Balduin.Ron[.mifcell.Epiff.vz. Holl.comm.2 ,ad apborifm,19.1.2. Coac.Hippocr. Ya. in corpus vivum nunquàm cadit: perpetuó enim cor agitatur cum arteriis omnibus.Hemn.lib.1o inf) c.4. A fegin d.d. eftque epvyuie ád api epsupiec nad lagdise. Intermittens pul. Syftematicus, Interceptus quoq;& Interruptus vocatur. Eft inzqualis ingqualiter ratione raritatis,fi Galen.credimus 1.de diff-pulf.c.r. Caeterüm nihil prohibet, quó minüs parvitatis quoq;&imbecillitatis inz qualitatem huictribuamus.Si enim motum prorsus amittit, igitür& contentionem& diftentionem omnem.$axon./1.c.14. Eft tamen otiffimüm inraritate. Cauffa huius eft facultas potiüs oppreffa, quàm: xefoluta..Aegin. Cap.prax4.d. Inequalitas etiam usüs,cüm ex zquo pugnat calorac frigus,calorac fuligo, vel aliquid plus poffitfrigus ac fuligo;quàm calor. Contrà vero excitantur Dicroti, cüm plüs poteft calor quam frigus autfuligo.$4x./.3.c.43. Fittandém etiam ex vaforum comprefftone;j.c.93. Haec de cauffis. Intermittens in multitudine pulfus minis eft periculofus, Fernel.libr.s.pathol.ca.7. Intermiffio pulsüs quó diuturnior,eó periculofior:' periculofiffima juvenibus.iZid.ex Gal.Athuar. M. M.L,.c.9. ob caufam quam affignat Trincavell.prale&./.5.c.32. Maximus adfe&tus(eft autem maximus ratione effentiz lociaffectüs aut facultat.) facit intermiffionem pulfüum, minor intercurrentiam, minimus difparitatem. Herc:Saxon.L3.0,96.. Intercurrens eft intermittenti oppofitus,ut fit inzequalis in crebritate, quandó videlicét inter duasarteriz pulfationes alia media p. n. inopinata apparet| pulfatio. Capiv.r.L.e. 4. SaxJiór.1.c.14. Fit ex folo caloris augmento,non ex auétà fuligine: nam ubi augctur fuligo, contractio anticipat ac longior evadit. Atveroó in intercurrente ex toto contra tio amittitur.ide /.2.c.51,05» £,93. Oritur etiam ex facultate opprefsá, fed minüs,quàm in intermittente, Capiv lib. 6.prax.c 9. Vbi magis oppreffà facultas fuffocabitur, intercurrens primum exiftet, deinde intermittens in pulfuum multitudine, Fernel.lib.pathol.3.c.7.
Et badlenus diverfitate nobilium cordis motuum, animum ebleclaffe fufficiat,
BI

RniINOMI!]IZf,
t Pulfus Amatorius nobis exulat. vide hunc in aliis. de hoc Gal. depren.ad Poffbum.ex pulfe.. V allef€0nIY.3.CAp.frA CE. 3. cZdtagel. Savon.Rud.Heurn.l.10.c.4.4B ff, Heliod. Aethiop..4. 1i. Vt urinz,fic pulfus fallaces funt in peíte correptis. videf-P:Bayr.in fin pract tract. depef. iii. Paracelf.de morb.Gall.l.7.c.9 fphygmicen atqj ZpopueuTion. ut& Lib. cap.g Atem Db. s.c.2.autorum allegationes rejiciens;à multis rejiciturviciffim.
HEPTAS MISCELLA COROLLARIORUM.
I.
Archangelus Picolhomin.4/4. 4 /e£7.4: Nervi à fext& cójugatione in cor demittunturjlli admodüm exiles, ut Gal.admonet 2.de sf part.cap.1$.& etiam fensüs obfervatio palàm facit. Sed quem in finem: an ut cor duntaxàt fentiatan etiut moveatur? Utrumqj refp. Dicimus Picolh.committere fallaciam finis,
2.: Lynceus eft Eraftus parz.4. dip adversis Paracelfa ubi ftatuitjinteriorem ventriculorum cerebri fuperficiem tenuiffimà membraná effe inveftitàm, cuius ratione ventriculi cerebri aliquantulüm fentire dicendi fint.
Adjun&orum lapidiscuius mention£ facit Thuan? gari. hift. Gall. qui Bononiam à Barbaro quodam allatus fuitfubjectum lapisnon fuit,fed.cacode mon.
4«
Sciatericum,in quo umbra non à Sole, fed versüs Solem jaciturquod mirabiliter quidi Jefuita;s dedic. Epiflol.J apanicar.4d Spinelam commendat ,in concavo polito facilé poteft fieri,
s, Non

Non undiquaque fides deroganda eftexperientiz Libyum: qui filiis quadrimis venas verticis laná fuccidáinurunt, nonnulli venas temporum, ne phlegma, defluens ex capite officiat, Herod./.4. M: /pomez. cüm in Florentin, pueris ad przcavendam illam puerorum novercam tantüm proficiat cauterizata nucha.
6.
Cor,etiamfi omnesarteriz,quas tangim?,ex Aórtá prodeantincqualem intemperiem arteriis affert a7 i£ Hippocratis: quemadmodüm laborante liene,fit fangvinis é nare finiftrà effluxus. Z/:54x./3.d. pulf.c.3 4.
7.;
Nonnifi eqvivocz virgines,& qua maris interioris in fe habeant proportionem,quod deErythino Scal. comm 4n Lid plant. perfaltum, fexum mutare poffurrt, Exempl.vid.apud D.xAuguflin.Schenck.in obf.Mediinal. cMichel de Mogtagne in biff.Galliz.c alios. Neqsidem
eft cum hoc proverbio: Zonz jactü Iridem füperavit:&hincin mafculum evafit Puella.
TO IOIH€e9O0ONOT.