JOHANNIS FRIDERICI HELVETII VITULUS AUREUS, Quem Mundus adorat Lc orat, In quo traft atur DE %JR1SSIM0 NATVRA1 MIRACULO transmutandi Metalla, Nempe Quomodo 7ota Plumbi substantia vel intra momentum ex quavis minima Lapidis vert Philosophici particula i» Aurum obryzum commutata fuerit Hagtt Comitis . j I Job. 37. v. 5. Deui mirabilia facit, sed nos ipsa inseitigere non posumus* Seneca Epist. 77. JEquo animo audienda sunt imperitorum convitia, A ad honesta vadenti contemnendus est ipse contemptus, -4^8-7 )M-- Viro 4m plißimo } Pracelltntissimoque Dn. THEODOR O KETJE S, Archiatro multh peregrinationibus eelebratißimo , vel inter ipfis Ture as , Prafiicotfo apud AmstelodamenfisselicJJimo , Amicorum meorum intimo. Ncc-non Viri s jNobllisßmu, ExcellentisfimU y Experientispmisque y pariter atque.accura» ujfimisin Fulcania Anatomia perfirutatoribui , Dn. JOHANNI CASPARI FAUSIO, Serenis> Elettor. Palatin . Heidelberg . Consiliario 0 Archiatro aulico , Juxta ac Dn. CHRISTIANO MENTZE LIO, ßercn.Eleff. Brandenb. Consiliario ac Archiatro Aulico Dnn. Patronis meis anatem colendis atque ,Amicis integerrimis. EPISTOLA NUNC II PATORI A. Nobilissimi , Excellentissimi, Expertissimi, nec-non in Vulcanu Anatomia accuratiilimiDnn. Peiscrutator.es, atque Amici integerrimi. N Ee volat , nec potui /hritcU mea deeße honor afißimid» quominus in lucem ederem at que pervulgarem Veritatcm^Ar- tk Spagyrica antiquam per unum pre c tofi fimum Arcanum mi- raculofum , quod non tantum hisce oculis egomet vidi , fid ipse Eli 11 etiam W--- ttU m Plumbi in igne volatilis maffam impuram adhibitio pulveris tr/tnf mutatorii pauxille vel intra momen tu in Aurum transformavi fixum atque quodvis Ignis examen perseveranter juftinens: ufquadeo ut nullatenus cutquam amplius dubitandumfit ßmiliter illis , qui hattcnus ,Arcanum hoc nusquam gentium dari ,stbipariter at ^ alii'sper suaserunt-, sedi contrario persuastffimttm habeamus, quodin rerum Tuatur a Mercurius ille Philofi- phorumPrimo materialis exstet , qui est instar Fontis exundant is effeti ibus admirandis , iistfe omne rationis humana reprehenfibilis acumen ac lumen effugientibus,prout elucebit ex hoc mea Opusculo, quod Vobis Patronis meis primariis, tanquam Defensoribus Dominis fap tentis fimis nuncupare ac consecrare volui. Interea loci tamen confeiatis obstero, me non in eum con- firipstffefinem,ut quenquam docerem Arte mihi ipfimet incognitam,sed ut tantummodo verum Arcani hujus Proceffum recenserem.EcquidenimVc- ritati magis velificatur ac patrocinatur quam ipsaVeritatisLux ver at Bruto) n quippe animantium est, Vitam silentio tranfirestdq. nominatim in iis qua potijstmumfpeft ant ac requiruntur adpropagandamßpientisfimi pariter atifrpotentiffimiDeiCreatoris gloriam, guare quum indignum at% ingratumsitDivina Majestati,hominem quem oportet effe Divina Natum confortem ,cum l rutis obbrutescere,ego vobis Amicis meisfidelissimis, Sci- entt&fa hujusPatronis,quantumpro tempore vires animi concesserunt, bist oriam hanc rarissima offerre,hortaej fide omnia commemorare, in animis meum induxi. Mu fis igitur qutbui -vis verborumphaleratorum lenociniis atj lemniscis,e vestigio adca,quacunfi. de hoc Elia AniHa&vtdi&audi- vi,enarranda me accingam. Enimvtro ego quidem non fui in tam intima lpfiusfamiliaritate versatus,ut me instrueret in Modopraparadi Medici* namVntverfitemChymiaPhyfico-artifiiialisMethodo',tales tamen mihi in Medendi Methodofuppeditavit rationes , ut ipsumsuis laudibus codignis nunquamfatu evehere valeam, tyfquis igitur animes, Curiofiffimi Dnn. Fautores at st artis Chymie a vera ? maiores, hoc levidense munusculum accipite, aut, fi mavultis > animi duntaxat recreandi gratia illud perlegite , utpole in quo enarraturus fitmom ia,qua diverfis internos vtctbiu & qttidead formam colloquii per ahia fünf, humillime apprecando , ut eadem, qua altos! rallatu/orum meorum accepistis be- ncvoleutia, & hunc novellum accipiatis, quippe quem Vibis admirationis movenda ttugendastcausd demijsededicoat st officiose dono , Bene valete, avete, favete. N, E. E. v. V. Humillimus Johannes Fridericus Helvetius, CAPUT I. Excellentissimi Experientissimique Domini, Antequam ego de Philosophico PYGMAEO vincente ac vinciente GIGANTIS in hoc Secretorum THEATRO scribere aggrediar , annuite quaso , ut pace veflra verbi* Helmontii excerptis ex libro de ^Arbore Fitafol. & ejusmodi complura» Tamen non admiror» Nam secundum ho£ tritum; Quorum rationem non intelligimm y miramur. Qua vera pernoscere volupe eß-, rimamur.- Sed in Naturalibus quid vult homo delapsus a fonte Lucis in Tene> brarum Abyssum , praesertim vero , cujus sapientia in hoc studio Philosophico naturali sterilis, 8c sophistica est, & his pl erisque stultis & ineptis hominibus hoc proprium est , rem intellectam statim eontemnere, sed hi nesciunt , quod plura forsan quaerenda adhuc sunt quam possessa» Ergo recte dixit Seneca in libro de Moribus : Tpondttmfdix es ß non te Turba deriserit. Sed mea non refert, sive credant,sive contradicant,quacunque ego de TransmutationeMe- tallomm scribo. Interea loci ego vel hoc unofatis contentus acquiesco, quod his meis vidi oculis & feci manibus. Enimvero , quod de se praedicant Philosophi*cgo quoque hanc Sapientiae aeternae scin-r tiliam, sive Lapidis Philosophorum Magnesiam Saturninam Catholicam, nec-non Ignem saxa perforantem manibus meis contrectavi, imo thesaurum tantae aestimationis,ut ille vel precium viginti tonna- rum auri aequarer. Quid uaeris ? Credo , quod vidi cum Thomas' oculis in digitis, videlicet in rerum natura inrer Adeptos etiamnum hac nostra decrepiti mundi artate illum Saturnum Secretissimum Hyperphysico- magicum haberi atque non nisi soli cuipiam Christiano Cabalistico cognitum esse. Atque beatissimum Medicorum censemus illum, cuiinnotescir haec alma nostri Mercurii Potio Medica, sive Filii nostri /Esculapii Medicina contra vim Mortis, contra' quam alias nulla nascitur Panacea in hortis. CaeterumDeus Opt. Max. non promiscue omnibus revelat mortalibus sua Salomonis do - na. Mira quippe ipsis apparent, si quando creaturam insita sibi potentia magnetica occulta conspiciunt per Iui simile deduci ii} actum* exempli gmtia, vismagneticaingenita potentialisinferro a magne- te -t vis magnetica in Auro a Mercurio , vis magnetica in Argento a Vene- Vttulwi /(metri, 82T Venere seu cupro, atque ita consequenter in omnibus Metallis, Mineralibus, lapidibus , herbis & plantis, &c; Prsetereanon immerito quxram, quotusquisque Philosophorum sapientislimorum' est adeo sagax:, ut vel dexterrimi ingenii sui a- cuinine capiat , quali obumbraculo facultas femina? cujusdam prxgnantis imaginativa’ tingens venenosa live monstrosa vel intra momentum prrficiat opus suum, dummodo ab' externo aliquo Objecto in actum deducatur. Credo equidem, permultos fore dcblateraturos, quod si opus Diaboli mortomagicum; sed stulti congerrones sibi metuunt ab cx- splendescente vera Veritatis luce, qua efflictim feriuntur atque anguntur noctuarum oculi. Quinctiam Sydcra sunt causa tactae rei non contemnenda , etiamsi Ego vel Tu caelestes ipsorum influxus mente complecti nesciamus. Neque etiam Plantae, quas terra nobis suppeditat,abjicienda: sunt, etiamsi Ego vel Tu ex signatura ipsarum externa nesciamus recte dijudicare de effectu virium ipsis ingeneratarum , quas pfo suapotencia insigniter exserunt ad shna^Ja ac conservanda corpora humana. Nutri idcirco exteri quoque ad unum omnes sunt Lumine interno laesi ac rudes omnium rerum abstrusarum , quod Bgo vel Tu caremus scientia, quomodo vires ad eundem sin em creatae in actum deducenda: sint , &c id genus millena alia. T ametsi tu ignoras splendorem in Angelis, Candorem in coelis > perspicuitatem inaere, limpitudinem in aquis , colorum varietatem in floribus,duritiem in lapidibus ac Metallis, proportionem in Animalibus, Imaginem Dei in hominibus regeneratis , Fidem in credentibus, Rationem in Anima, attamen in ipsis inest pulchritudo, qualis perpaucis mortali um est penitus perspecta planeque cognita,&c. Quidni vero possit inesletani mira Virtus in Lapide Philosophorum , quam quidem ego vidi, veruntamcnproptcrea nolim, ut quis credat,istius ergo hunc meum este scopum primarium, tanqua si filiis hujus sectili condignis xqueatque indignis persuadere velim, min hoc elaborent opere; Minime gentium; sed potius dehortabor ili U z curi- $22 P\tu\m Amem. cnriosos Artis hujus indagatores omnes atque singulos, ut se sancte abstineant ab istiusmodi periculosissimo Arcano tanquam ab aliquo Sancto Sanctorum, imo & accurate sibi caveat Arcani studiosus i Pscudo philosophorum lectione atque consortio. Atenim Ipero, mccuriosisNacuralistis (euPhysicorum Arcanorum investigatoribus setisfecisse , si modo imprxsondarum descriptum communico atque publico, quaecunque inter Eci a m Artistam &: Me peracta fuerunt de Lapidis Philosophorum Natura : quippe quod est Ens essulgentius Aurora , aut Carbunculo , splendidius Soleant Auro, pulchrius Luna aut Argento, usque adeo ut hoc conspectum ä Me Lumen ac Numen rccrcabilcac amabile nunquam ex Animi mei mente sit ulla oblivione exstinguendum atq: delendum, etiamsi 'vel a nullis literatorum fatuorum ac illiteracorum asinorum ignorantium & non nisi sola Eloquentia: fastuosie corona ampullantium credatur. Nam sub hanc cxulceratisfimam Mundi maligni senectam nihil est a calumniis empaectarum adeo tutum sceurumque , quin ab Ignorantia debacchandum CacoZelotarum idiotica indignum in modum accipiatur ac traducatur. Tam longe autem istiusmodi tenebriones omnis a recto Vcritatis calle aberrant , ut pro« oresiii temporis in suis ipsorum illaqueati erroribus misere contabescant ac evanescant: Vcruntamen asterdo nostra xterno Veritads tri- umphatricis fundamento superstructa perstat atque perstabit ad consummationem seculorum omnium usque, etsi hxc Ars mortalibus nondum est cognicaomnibus. Adepti namque Viri pro antiqua Experientia: sua: side asseverant, quod hoc naturale Mysterium [quod anxii multi sinistre quaesiverunt ac requisi veruntj solum inveniendum sit apud Jehovam Saturnine collocatum in Centro Mundi. Felices interim praedicamus illos , qui Artis adminiculo curant, qualiter lavare possint Philosophicam hanc Reginam , si V e quomodo Terram Virgineam Catholicam in crystallino artificio Physieo-magicocirculare debeant, imo ut Khunr a du s, illi soli dc nulli prqccv ipsos alii videbunt coronatumRegemPlulosophorum,&: Interne igneum prodire ex fui sepulchri vitrei Thalamo, in corpore suo thulm Amem. suo glorificato igneo externo pJulquam perfecto cum omnibus Mundi coloribus, tanquam carbunculum lucentem, sive crystallum diaphanum compactum &c ponderosum, Salamandram aquas exspuentem atque ipsius beneficio in Igne Metalla leprosa [ ut ipse- met ego spectavi] abluentem. Quid ? quod illi videbunt Artis Spa- gyricx Aby s sum, ubi adeo diu in Minerali Regno Regiahujusmodi Ars velut in gremio omnium tutiisimo jam inacabaliquam multis annis jacuit aclatuit. Taceo, quod illi quoque laudati Artis hujus filii genuini collustrabunt non tantum tale Numicii flumen, in quali olim Veneris jussu ,/En e a s a Mortalitate sua ablutus ac absolutus , illico in immortalem Deum transformabatur: Verum etiam fluvium P&cioli Lydium totum in Aurum transmutatum, simulatque in eodem se Midas Mygdonius laver at. Quin etiam illi Artis hujus rivales candidi ibidem ordine longo conspicient partim Dian^ nuda: Balneum &: Narcissi fontem atque Scyllam in mari ambulantem sine vestibus propter radios solis fervendssunos ; partitn etiam collectum a se Pyrami Thisbesque sanguinem , cujus ope mora con- dida tinguntur in rubra; partim quoque Ad o n id i s sanguinem ab descendente Veneris Oea transformatum in Anemonaz rosam 5 partim etiam A i a c i s sanguinem , ex quo pulcherrimus Hyacinthi fios enascebatur; partim quoque sanguinem Gigantum a Jovis fulmi- neictorum ; partim etiam crfufas Altu e je lachrymas, quando suas ipsa sibi vestes aureas exutas deponebat; partim quoque guttulas ab decocta aqua Medej«, ex quibus statim gramina ex terra procrescebant; partim etiam Potionem Mede jE coctam ex variis herbis perpetuo triduo in plenilunio collectis ad sanationem patris senis Jasonis; partim quoque Medicinam iEs cul ap ii ; partim et. iam Folia cujus sapore tota Glauci natura mutatur in Neptunum; partim quoquesuccumjAsoNis expressum , cujus beneficio ipso in terra Colchorum accipiebat Vellus Aureum, postcaquam propter illud generose inCampoMards non fine vitq periculo armatus depugn iverat; partim etiam Hesperidum hortum, ubiexaebori- bus MaU decerpi aurea possunt ; partim etiam Hippomenem cum #2^ Vttulm lAwcm. cam Atalanta pro |>alma ccrtatim decurrentem cadent- q U e Tribus Malis aureis a Venere donatis retardantem pariter atque superantem ; partim quoque Cephali Auroram ; partim etiam Romulum a Jove transformatum in Deum; partim quoque A- nimam lulti Gc/ir« aDea Veneris in Cometam transfiguratam atque inter sidera collocatam ; partim citiam serpentem Junonis Pythonem post Deucalionis diluvium ex terra putri a solis radiis calefacta enatum i partim Ignem a quo Medea septem candelas accendebat ; pai tim quoque LiinamI Phaetontis incendio inflammatam ; partim etiam arefactum Oliv je surculum denuo virescentem cum Baccis ; imo novellam ac tenellam Oliv JE arborem i partim quoque Arcadiam, in qua Jupiter ambulare afloiebat; partim etiam Pluto n is habitaculum , ad cujus vestibulum Cerberus triceps excubabat; partim quoqueillum-MoNTEM,ubi IdEX cuLES membra soa omnia a matre accepta super lignum exurebat, &c Patris vero partes permanebant fixa? atq; in igne incombustibiles,&: nil de ipsius vita disperdebatur, sed ipse tandem in Deum transmutabatur. Adde quod illi germani Philosophorst veroni filii ad extremst introibunt in Te mp lum Domus rustica: transformata:,cujus Tegmen ex Auro fuerat fabrefactum puro.Certc facere non postum quin adhuc iemel voce exclamante dicam cum Adep tis : O felix terque felix ille Artifex, qui consequitur ä clementissimasummi Jehova benedictione Artem conficiendi praparandique Sal istud quasi divinum, cujus efficaci operatione Corpus Metallicum sive Minerale corrumpitur, destruitur, demoritur: Anima tamen ipsius interim revivificatus ad gloriosam Corporis Philosophici Resurrectionem. Quinimo felicissimus hominis illius filius,qui Artem Arcium isthanc ad Dei floriam suis exorat ac impetrat preci bus. Enimvejro certum est, quod nullo hoc Mysterium modoalio sciatur , nisi e fonte fontium Deo hauriatur ac imbibatur. Quocirca quilibet serius Artis hujus inaestimabilis Amator hoc fibi solum negotii praecipui dari credat,ut perennibus fidei viva’ votis precibufque in omni opere suo imploret sollicitetque almam Spiritus Sancti gratiam. Dei nam- Vitulus Aurem. 829 , Deus mirabilis > harc via, qua ambulavi,solus, inquam,Deus,immediate & mediate, subdelegate tamen Natura.Ignis, Ars, Magistri tam Vivi.quam muti , Corporales Sc Spirituales boni, vigilando ac dormiendo dedit mihi, &c. Item lege fol. 202. Non scribo fabulas, manibus tractabis, oculisquc videbis tuis A z o t h , scilicet Mercurium Philosophorum Carbol icon ; qui cum Igne Interno &c Externo, harmonia tamen sympathetica , cum Igne Olympico ob necessitatem inevitabilem, Physico-magice uni- ^o ,adLapidem nostrum consequendum,solus Tibi siifficit, &cc. Ibidem. Videbis Lapidem Philo sophorum, Regem nostrum & Mmm nun t Domi- 828 Vitulus Amem, Dominum Dominantium prodire exfepulchri vitrei sui Thalamo a Th r. o n o , in (cenam munssanam hanc , in corpore suo glorificato, hoc est, regeneratum & pkssquani perfectum > Videlicet Carbunculum lucentem, splendorem temperatislimum , &: cujus patres subtilissimas ac depuratissimas concordi mistionispace, in linum inseparabilitersuntligatas, summequeaqualem, diaphanon ut crystallus, compactum Se ponderolissimum , facillima; fusionis in igne, ut Resina, & ante Hydrargyri fugam, sicuti cera, attamen absque fumo fluentem, Corpora solida & clausa ingredientcm ac penetrantem, sicuti Oleum papyrum, in liquore quovis dissolubilem, & liquescentem eiquc commiscibilem, friabilem ut VlTKliM: in pulvere croceum,in Massa vurb integra, instar Rubini rubentem: [ qua: rubedo, perfectas fixionis &: fixa: perfectionis est, Signatura] permanenter colorantem , aut tingentem : in tribulationibus examinum quorumvis, etiam Sulphuris adustivi , & aquarum comedentium tentationibus, ignifque persecutione vehementissima, fixum, fern-- per durantem &incrcmabilcm , ac Salamandri instar permanentem, &c. ibidem. Lapis Philosophorum Mundo majore, in partibus illius, fermentatus, ratione fermenti transformat sc, in quodcunque voluerit, &CC. Hinc filii doctrinas, aliquantulum nosle poteris, cur Philosophi Az o th suo nomen imposocre Mercurii, qui corporibus adhaeret, Lee. ibidemque. Fermentatur cum Metallis, videlicet, Lapis, in albedinc existens summa cum Argento puro ad album:L a p i s vero sanguineus cum auro obryzo ad rubrum j estque Opus hoc trium dierum,Lee. HELMONTILIS defitaxtemafrl.^o. Enimverovidi illum aliquoties , meisque contrectavi manibus, Lee. Vide ibidem. Hunc ergo quadrantem unius grani Chartas involutum projeci super uncias octoargent* vivi fervidiin crucibu- Io» Pitulm Amem. 82p io, &sconfestim totus Hydrargyrus, cum aliquanto rumore stetit ä fluxu, congelatumquefcfeditinstarflava: cerae, post fusionem cum ejus, flante folle reperta: fuerunt octounciac Auri purissimi, granis Undecim minus; Itaque unum granum istius pulveris tranfmutarac in Aurum optimum partes argenti vivi sibi aequales 19186. inter ter- ranea ergo repetitur profatus pulvis, quodammodo similis, qui fete infinitum Metallum impurum transtnutatin aurum optimum sibi u. niendo ab iErugine rubigine, carie & Morte defendit, ac vclut immortale facit, contra omnis Ignis & Artis torturam, transfertque in virgineam puritatem Auri, requirit saltem ferforem, &c. Idem Helrnontiusde Arbore Pitefol, 630. Cogor credere , Lapidem Aurisicum& Argentisicum este , quia distinctis vicibus, manu mea unius grani pulveris, super aliquot mille grana argenti vivi ferventis projectionem feci, adstanteque multorum corona nostri omnium, cum titillante admiratione nego- cium in igne successit, prout tibi promittunt libri, Lee. ibidem. Qui mihi primum dabat pulverem aurificum, habebat saltem ad minimum, ejus tantundem, quantum ad ducenta millena librarum Auri commutanda fat foret, &rc. ibidem. Dabat enim mihi forte femigranum illius pulveris , &c inde Uncia:novem atque % Argenri Vivi tranfmutata: sunt. Istud autem Aurum dedit mihi peregrinus unius vesperi Amicus, &c. Prxterea. Nobilissimus» Excellentissimus, Virquein Arte Vulcanica Ex- petissimus Dn.T heodorusKe tje s,Doctor atquePracticusMe- dicinae felicissimus Amsteldami hujus dedit mihi Moneta Momentaneae Figuram, uti legitur Mmm m-'U 5 Item rescente , &prceter stellae folia quoque Argentum Aurumque ex ipso factum. Quodquumsubdolusparitcratquc stolidus ille Grillus isti Knbttiitro , an luo usus Spiritu Salis esset, indicare noluerit, {cd identidem attentaverit, num addiscere ex ipso artem conficiendi posset, Knottmrus laudatus interjecto aliquam multo tempore, qualem Salis Spiritum [instructus quippe variis ejusdem eratgcncribus] ei coramu nicaste t, oblitus fuit, nesciens eundem tam cito repente; interim ipse tandem cum tota sua familia est peste correptus &c ex- stinct 9 ,alter vero in aquis submersus vitam cum morte commutavit > sed nemo indagatorum post utriusque obitum artem conficiendi similiter illis ambobus adinvenire potuit. Certe movet admirationem, quod InternaPlumbiNatura alimplici Spiritus Salis maturati - one tam nobili forma externa appareat; neque minore etiam admiratione animos mulcet, quod Lapis Philosophorum aiirificus ocylll- me Metalla transmutare possit, utpotc cujus virtus potentialiter insi- ra,perinde ut in ferro a magnetis contactu,in actum deducatur.Scd de his fatis pro Artis filiis. VtUtlm Aurem. CAPUT III. m GhmmpromiJJa , quanto citius implentur, tanto gratioraha- kanturjgo pmululla dilatione eveftigio ad defiinatmn mihi polUcitantiscopum mea, Hifioria referenda revertar, de qua fic habetote: H Agse Comitis in sedes meas hora aliqua pomendiana v i. Ca- lend. Januar, {eu xxyii. Decembris anu. a salutifera Christ;! nativitate cfo Io c lxvi. advenit vir quidam mihi quidem plane ignotus, sed honesta gravitate pariter atque seria autoritate comitatus pi c bejo amictus habitu similiter Mcmnonita: cuipiam , statura prseditus mediocri, facile longiuscula caque nonnullis morbillorum puncturis respersa, crinibus quidem nigerrimus,minime tamen crispis, mento imberbis, setatisque fuse agens annum prarterpropter ter- tiumquartumvesupra quadragesimum, oriundus, quantum conjectura assequi possum, exBatavia Septentrionali, vulgo dicta Holhndu. Finita salutationis comitate, novus hic hospes maxima cum reverentia a me petebat, ut sibi darem liberum ad me aditum, quippe qui ArtisPyrotcchnica;causamcumnohiissetnt*upotuisserpra-reri- re domicilium, adjiciens, sc non tantum jamdudmn tenrassc ad me forsitan vel per officiosam amici cujusdam operam provisere, vertun etiam aliquosTractatulorummeorumpcrlegislc,nominatim vero illum quem contra Dn.Di c bje i Pulverem Sympatheticum edi dis- fern atque in eo meam de Vero Mysterio Philosophico dubitatio- „ em prodidissem. Hac inque capillata occasione arrepta, ille ex me (lus'rcbat, annota credere pollina, in Rerum Natuia adhuc loci dari tale Mysterium M.agnum, qualis beneficio Medicus morbos valeat universaliter curare'onanes, nisi xger jam laboraret desectu vel pulmonis, vel jecoris, vel consimilis nobilis alicujus membri principalis. \d quod ego rclpoudi: Tale remedium est Medico omni apprime 1 Nnn na neccssi- Vttdm Amm. necessarium, sed nemo hominum quisquam scit , qualia & quanta sint Secreta adhuc recondita in Natura, neque per totam vitam meam ego unquam talem vidi Adeptum, tametsi multa legi ac relegi in Philosophorum scripris de rei vel Artis veritate. Quin .etiam perquirebam ex ipso, Annon ipse ceu colloquens de Medicina Universali, Medicus esset: sed ille respondens per insiciationcm, profitebatur, fe non esse nili fusorem orichalci, atquejaminde abineunte vita: luat atrate teneriore ex Amico suo multa visu rara cognovisse & cumprimis rationem eliciendi per Ignis torturam ex Metallis Arcana Medica,atque istius caulasc-etiamnum este amatorem praenobilis illius Scientia: Medicinalis. Carterum longe post alios Discursus de Experimentis Igneis in Metallis sic ille El i as ArtiS t A me in- tcrpellavit:NonneTu[si quando alicubi isthoc Summum conspiceres Secretum, scilicet Lapidem Philosophorum ] ipsum cognosceres, ■utpote qui volutatus es in scriptis variorum Chyrnicorum prxcel- 'lentissimorum de Ejusdem substantia, colore effectuque miro ? Cui respondi: Neutiquam. Licet enim de eo legerim in Paracelso, Hel- 'montio.Basilio, Sendivogio consimilibusque Adeptorum exstantibus Jiterarum monumentis, nullus tamen putarim,a mc Philosophicam Materiam, etiamsi eam corampraricns praesentem viderem , a- gnosci posse, utrum ipsa esset vera, necne. Interea loci expromit? ille e suo marsupio pyxidem eburneam artificiosissime fabrefactam, in qua possidebat tria ponderosa fragmenta gradiuscula fere parvam juglandam aequantia, qualia coloris erant vitrei, subpallidi Sulphuris, quibus interiores adhaerebant squamae crucibuli, in quo liquefacta fuerat haec nobilissima substantia, quippe quanta: aest matio fortasse foret ad xx. tonnas Auri excreture. Posteaquam autem sidei- commissarium illud Lapidis istius per horae fere quadrantem his manibus meis tenueram atque cx ore proprietarii philosophico multa scitu digna de miro ejusdem effectu ad Corpora humana atque metallica combiberam,animo sane tristissimo efflictimque afflicto hunc Thesaurum Thesaurorum ego illi domino possessori, .qui eundem mihi pro temporis tantillo utendum dederat, reddidi, lltulm Aurem. idque tamen more vincentium semetipsos non sine tanta , quanta pat erat, actione gratiarum maxima. Subhxc roganti hominc.Qui sierer.ut hic Lapis ipsius Philosophicus [quiim alias Jcgislem,Lapi5^ s Philosophorum este condecoratos colore rubinatosivc purpureo) esiet coloreimbutussulphureo i ipse mihi respondebat: O Domine, hoc nihil facit ad rem. Materia quippe est satis matura. Porro dc- precante me ipsimi , ut pro pramiio memoriaque sempiterna mihi donare vellet trustulum Medicina: pyxidi inclusae in forma seminis coriandri, abnuebat respondens: O minime! Hoc namque mihi licitum non est , etiamsi tot Ducatorum aureorum mihi refundere velles, quot capere poslet tota hxc tua camera plena, idque non propter Materia: precium, sed ob aliam quandam consequentiam; Imd certe, si possibile estet, ut Ignis ab Igne comburi poslet, ego protinus totam hanc substantiam exhibitam coram oculis tuis in edaces Vulcani flammas conjicerem. Paulo post vero eundem interrogantem, en ego non aliam ctiamnum insuper haberem Cameram , cujus fenestrarum prospectus ac situs a platea esset pu blica aversus; illico introducebam hunc Phoenicem icu Avem in his terris spectatu rarissimam in Cameram meam optime exornatam,qui tamen ante intrandum suos [ prout in patriis est Hojlandcrum moribus ] non ex- curicbat calceos quantumvis multum nive madentes. Cogitabam quidem ego imb i tunc temporis : Forsitan ille jam pro me Thesaurum quendam habebit paratum ; sed spes mea decollavit, Enimvcrb ille a me statim petebat frustulum optima: moneta-au- rex, atqueinterim Pallium siium acqsTunicam pastoritiam deponebat, nec-non Thoracem aperiebar, siib cujus indusio in feneo linteo vividi gerebat quinque magnas pendentes Taleolas aureas complentes magnitudinem intcriorislpncii orbis stannei,ubi intercorste- rcndumreljiectu coloris atque flexilitatis inter ipsius Aurum atque jneum maxima elucebat disterenda. Istis autem ille sty] 0 f a -/- c verba sequentia , qux ad preces meas mihi elargiebatur describenda, inscripserat: Nnn nn x i. Arnen VitnliH cs4mett4. iekova innabis* Svpicntia ruiifiirjin Natuiacli- bio crliioUco, .AMEN is de Heer onsen God, Warn alle dingen sij n lijnetEerea vol. Sac e f. Sanst*, Spiritu* HaUelujha.Hallelujha Phy Diabolo t Ke lo^uarU <1e Deo absque lni»ine r Arnen* f Atexno, invisibilis Unitriuno, SoliSapientf Omnium Optimo, Lc omnipotenti Deorum Deo»Sancto,, Sancto, Sancto, Gubeinato- < ri, Conservatori \ meiito l a u- dando, / Praeterea quum ego admiratione affectus ex ipso sciscitarer: M* Domine, dic mihi quasso, unde haec est tibi maxima totius Mundi scientia ? Ipse respondit; Se cx Amicicujusdamcommunicatione extranei talia magnalia accepisse , quiperaliquotdicshofpitatusin ipsius aedibus fuisset, profitendo, se esse Artis amatorem, atque venisse ad condocendum ipsum Artes varias, scilicet, quomodo praeter alia , ex saxis atque crystallis pulcherrimi considantur lapides multopulchriores Rubinis, Chrysolithis^ Sapphiris & id genus aliis. Vitulm Aurem. $ Item quomodo intra quadrantem hora: crocum Martis prxparare postit, cujus unica dosis infallibiliter dysenteria: pcstilenciali medeatur; praeterea quoque Liquorem Metallicum, cujus ope intra quatriduum omnem Hydropis /pecicm certissime curare pollear : j lcc non limpidam quandam Aquam meile dulciorem, cujus adminiculo Tincturam Granatorum, Corallorum vitrorumque omnium ab artificibus constatorum intra duarum horarum spacium in arena duntaxat calida extrahere possit, 8c consimilia plura, qua: ego non observavi neu memoria:mandavi, cd quod Intentio mea ferebatur plus ultra, nimirum ad Artem exprimendi tam nobilem succum ex Metallis ad Metalla, sed umbra in lymphis praeripiebat cani bolum carnis, Inssiperquoquc mihi nan-abac AxTisTA,fuum Artis Magistrum ab ipse petiislc , ut ipse adferrec Vitrum aqua pluviali plenum , in quam ipse perpusillam pulveris albissimi quantitatem immiscuit,jubendo,ut ego [ pergit commemorare hic magistri illius discipulus] ab Argcntifabro peterem Unciam unam Argenti cupcl- latilaminatam, quod intra horx quadrantem fuit similiter glaciei in aqua calida liquefactum. Tum confestun ille mihi hujus fui a se accelerati haustuli dimidium propinabat, quod potionis genus tantum non lapiebat siipotcm lactis tiuicis , unde mihi videbar evasifle Valde hilaris. Quibus enarratis, conrinud ab ipso requirebam, in quem alter ille hoCCgistct finem? Numn.mi Potio siii/let Philosophica? Ad quod mihi ipse'respondebat: Tcadcocuriosum este non oportet. Deinceps ab eodem mihi referebatur , quomodo ipse jussit laudati Artista: a pariete defumsiffet plumbeam cistam pluvialem, &C quando plumbum in olla liquefactum nova fuerat, Artista ille ex suo sacculo depromsillec capsulam pulveris sulphurei plenam . cujus aliquantillum filtern simul atqueidem cum cultri mucrone , in istud plumbum liquefactum injecerat, ac statim jussiera t, ut follibus duobus Ignis fortiter a nobis instaretur ad excitandum flammam strenuam; ipie paulo post ex olla Aurum effudit optimum super lapides rubrosjqui in culina erant. Nnn mi z Coni- 8 $8 Vüulai teurem. Commodum ego [addebat narrator hic mihi jucundissimus] isthanc Veritatem Transmutationis Metallorum conspexeram , quum tremore admirationis ita obstupefactus fui , ut fere verbum proloqui nescirem. Sed magister Ille mihi rursus animando dixit: Considens modo esto contentus; decimamque sextam hujus Massae partem, quam pro memoria conservabis, tibi abscinde , reliquas autem quindecim partes elargire distribuendas inter pauperes,Se feci audiens dicto. Quippe ipse [ni fallor memoria] istiufmodi Eleemosynam magnam in Sparrendamenfem erogavit Ecclesiam; Utrum autem di- stinctisdedent vicibus.nccne; vel mjmcraveritne in Aurifubstan- tia, an A rgenti, ex ipso non perquisivi. Ad postremum autem ille [ut ipse de suo mecum colloqui pergebat magistro ] me perdocuit hanc Artem divinam magnam. Consummata igitur omnium jam in medium allatorum narratione, humillime ipsum deprecatus sum, ut Transmutationis esse- ctum super impura Metalla mihi monstraret ad reddendum me certiorem de istis ab ipso milu narratis &: ad consirmandam mihi sidetn lecurc credendi veram Vcritatem rei. Sed ipse tali cum discretione me, ut repulsam ferrem, dimisit, adpromittendo tamen, se fore post tres rediturum septimanas, ac mihi quasdam in Igne monstraturum Artes curiosas pariter atque Modum projiciendi, hac tamen protestationis lege, si sibi licitum tunc foret. Elapsis tribus hebdo- matibus ille, prout condixerat, reversus me domi meae invitavit ad prodeambulandum fecum per honf unam altcramve, ut Scambo fecimus, habentes inter exspatiandum quosdam Discursus de Natura: Secretis in Igne , sed interim ille facundus comes in via erat verborum de Secreto Magno credendorum praeparcus,asseverando,quod hoc singuIareMysterium spectaret non nisi ad magnificandam solam gloriosissimi Dei famam dulcissimam, & quod hominum paucissimi cogitarent,quomodo selb ipsi per sua Opera tanto Deo condigne sacrificarent, haud secus ac si fuisset Pastor Ecclcsiae.Ego vero interca soci identidem ipsius aures sollicitavi,ut mihi Metallicam monstraret Trans- / Pitulm durem. p Transmutationem. Quid? quod obsecrabam rcsecrabamque ipsum> Ut dignaretur mecum cibum capere, atque in xdiblxs meis fatis amplis pernoctare, usqu.lJco ut vix ullus rivalis seu amAtor , ei suadenti- onbus uri potuisset verbis ad adducendum quandam Amabam in voluntatem ^tatificandi libi prx aliissicd ille tanta? constant:® spiritu aditabatur, ut omnia mea molimina evaderent frustranca. Intermittere tamen non potui quin ipsum denuo alloquerer ile: Mi Domine, tu vidiltiLaboratorium meum latis expeditum,utmihi Transtnuta- tione Metallicam commonstrares. Quicunq-, enim est stipulanti ad- siipulatus,eidem se obligavit Immb vero tclpondebat ipse, cum hac exceptione sum ego tibi nonnulla post reditum meum participanda pollicitus, si mihi non toret interdictum, sed licitum. Sub quxomnia atquesingulagratis tentata,ipsiinstanter obni- xcque supplicabam, ut [si nollet neu ratione coelestis interdicti poster mihi monstrare expetita] mihi saltem tantillum sui Thesauri donarer, quantillum siifliccret ad transmutandum quatuor grana Plumbi in Aurum. Ad quas preces ipse paulo post effundens flumen Misericotdix Philosophica:, mihi frustulum dedit xquans magnitudinem feminis raparum, dicendo: Accipe de maximo Mundi Thesauro , quem paucissimi Regum Principumve magnorum nunquam videre potuerunt. Atqui dicenti mihi: Mi Domine, hoc tantillum frustuli minimi for tafle non foret sufHciens tingendis quatuor Plumbi eranis; respondebat ipse: Redde illud mihi. Sed simul atque illud ipsi spe reddideram maxima recipiendi particulam aliquanto majorem, ipse istud sui pollicis un^ue dissectum, in ignem con jecit frustillum ejus unum, alterum vero chart® carrule® involutum reddidit mihi dicens: A dhuc sufficit tibi. Ad quod sane tristissimo vultu perplexoque anime respondebam: Ah Domine!quid hoc sibi vuk?Antca dubitavi,& jam credere non postum, quod tam minima istius Medicin® quantitas sit iuifectura ad transmutanda quatuor plumbi grana. O si T«, respondebaripsc, ston recte in tigillo potes tractare plumbum propter nimiam quantitatem,tunc fume drachmas duas, vel unciam fenus, vel paulo plus plumbi; Tingi nam- Vitulwi dAurem. namque plus non debet quam potest, Cui dicebam; Me hoc a?gre polle credere, quad tam parum Tinctura? foret tantam plumbi sub» stantiam transmutaturum in Aurum. Ad ipse respondebat: Verum est quod dico. Interim ego maxima cum gratiarum actione Thesaurum meum diminutum acq; in superlativo gradu concentratum in capsulam meam inclusi, dicendo; Me hoc lore postero die pericli» taturum,ejusdemque indicium nemini hominum cuiquam unquam facturum. Non sic, non sic,respondebat ille,sed omnia,qua? ad Dei omnipotentis gloriam tendunt, singulariter Filiis Artis indicare debemus,utTheosophicc vivant &C Sophistice neutiquam moriantur, Postmodum sum ego ipsi confdlusjMe, quum massam Medicina? ipsius in manu mea habuissem, eo temporis articulo , an inde nonnihil mihi possem digiti ungue deradere, tentasse , sed fortasse non nisi Atomum quandam invisibilem arrjpuisse;&: vero[quum unguem expurgassem, & collectam in charta? involucro materiam in plumbum liquefactum injecissem] nullam vidisse AuriTransimjtatj- onem, sed totam fere plumbi massam ex crucjbulo in auras avolasse , substantiam autem relictam in terram fuisse vitream tranfmutatam, Ad qua? inaudita ipse ridens dixit: Tu dexterius potuisti furtum patrare quam Tincturam applicare, Demiror, quod tu adeo expertus in Igne, non meliusintclligas Plumbi fumi naturam, Quippe si prtedam tuam fairem involvislcsin ceram flavam , ur conservata a plumbi fumo fuisset, tunc ita potuisset se penetrare in Plumbi fundum, ut hoc transmutassct in Aurum. Sed jam in fumo peracta O- peratio Sympathetica fuit, atque Medicina ira cum fumo permixta avolavit. Enimvero omne Aurum,Argentum, Stannum, Mercurius, consimiliaque Metalla a vaporibus corrumpuntur plumbeis,&: redduntur similiter vitro fragili. Interca loci meum exhibui ipsi crucibulum, qui inter perspiciendum relictam substantiam, deprehendit adhatremem crucibuli parietibus croceam Tincturam pul- chertimam, dicens: In crastinum hora nona ad te rediturus, monstrabo , quod Mcdieina tua plumbum debeat transmutare in Aurum. In qua ipsiuspdllicitationesecurus acquievi. Interim tamen vehe- fötulm Aurem. vehementer etiam atque etiam petebam, ab ipso Informationem . An hoc Opus Philosophicum paretur amplis nummorum expensis ac longa longi temporis morä. O amice, respondebat ille, tu perquam accurate affectas scire omnia; hoc tamen tibiaperiam,nullum polle obefle sumptum, neque ullum tempus longum. Quod vero ad Materiam, ex qua nostrum perficitur Arcanum, attinet, re/dicas velim, duo dun taxat Metalla ac Mineralia dari, ex quibus prarparc- tur, (cd quia mulco abundantius in istis Mineralibus Philosophorum Sulphur suppetit; Ergo ex Mineralibus conficitur. Vccislim autem ex ipso quxlivi; Quale eilet Menstruum, & utrum in vitris, an vero in cruabulis fieret operatio,respondebat; Menstruum este Sal quoddam cxlcste, live cailestis virtutis , cujus beneficio Philosophi terrenum Corpus Metallicum dunraxatsolvunt, solvendoque mox educitur Nobile Elixirium Philosophorum. In cmcibuloautema principio ad finem ulque in Igne aperto perficitur operatio : Opus vero totum non diuri 9 nisi quatriduo & inchoatur &c plane consummatur, in quod Opus totum non impendunturimpenlx plurestribus florenis. Addebatquc ,quod neque Minerale ex Quo, neque Sal per Quod, magni sit precii. Regerenti autem mihi: Mi Domine, hoc est mirum, quippe quod repugnat variorum Scriptis Philo- sophorum, conscribentium, ad minimum este huic Operi elaborando impendendos septem aut novem menses ; rc/pondebat . Solum- modo ab Adeptis veris fubintclliguntur Philosophorum scripta vera. Ergo de Tempore nil certi tamen scribere voluerunt, imo nemo Artis amatorum line communicatione alicujus Adepti veri in xter- num non inveniet Artem praeparandi hoc Mysterium; cujus respectu ac ratione ctia ego a Te,[Amice, peto,uc [quia Operis veri vidisti Materiam ] ne Te obii viscaris & tua in Igne bona ne amittas inhians hujus Arcis perscrutationi; nunquam enim eam invenies. Cui dicebam : Mi Domine, quia quanquam ita ille Tibi,, ut Tu mihi incognitus es. ignotus fuit, nihilominus tamen Tibi monstravit viam inveniendi Operationem hujus Arcani . forsitan etiam Tu mihi aliquantillum de Secreto isthoc, si velles, notisicarc postes, utsuperaris Ooo oo rudi- 8^2 Pitulus tureus, rudimentis omnium difficillimis, inventis [ quod dici solet] fortassis possem addere junius quippe inventi occasione aliud invenire non aique difficile est. Sed respondebat Artista: In hoc vero Opere res scsc ita non habet. Nisi enim rem a capite operis ad calcem usque sciveris , nihil ejus scis. Sat quidem tibi dixi, tamen ignoras, quomodo Philosophorum conficiatur atque iterum frangatur Sigillum Hcrmctis vitreum, in quo Sol, Metallicis suis radiis mire coloratis splendorem emittar , in quo speculo scsc Narcisli oculis Metalla adspiciant transmutabilia, atque ex qualibus radiis Adepti siium colligant Ignem, cujus ope Metalla volatilia figantur in fixissima , sive Aurum, sive Argentum. Sedhac vice sätest : quia [ Dcovolente] in crastinum adhuc semel dabitur occasio conveniendi, ut colloquamur de hac Materia Philosophica, prout dixi, hora nona tuam adveniam domum, monstraturus tibi projiciendi Modum: sed valedi- ctionc pro nocte fausta me ille Elias Artista ad lucem usque hodiernam reliquit exspectantem tristissimum; imo Mercurius Philosophorum cum ipso in auras avolavit, quia de ipso denuo ne verbum quidem fando inaudivi: tamen ille [ quippe qui promiserat, se sequenti mane seu diluculo ad me reventurum fore] alium quendam hora semidecima ad me misit virum incognitum,mihi significantem, quod ille amicus, qui pridiana vespera mihi pollicitus erat , ferne fore revisurum, propter negocia alia avocantia venire non potuisset, hora tamen tertia pomeridiana me fore ab ipso revisendum. Cauterum posteaquam desiderio vehementissimo ad horam semioctavam usque nequicquam exspectaram, incepi dubitare in rei veritate. Insuper quoque uxor mea ad me venit in laudati viri arte valde curiosi indagatrix, vexans me ratione Artis Philosophiere in memorato viro scvcroac probo sitae, dicendo: Agcdum, attentemus, quasso te , O- peris veritatem secundum ea qu;e dixit vir ille. Certe namque alio- quin hanc ego noctem imminentem totam traducerem insomnem. Cui autem respondebam: Prxstolcmur quasso usque in crastinum » num forsitan adhuc sit tunc reversurus. Interim vero, ut filius meus accenderet ignem, justi, cogitans: Ille sane vir alias in discursibus Vitulus Aureus. 84s suis tam divinis deprehenditur jam prima vicc mendacii reus. Secundavero vice dum experimentum capere volui ex materia furti- vasub pollicis ungue retrusa, sed frustra, quippe quoniam plumbum in Aurutanonfuictransmutatum tertia denique vice ille tam parvum materiae frustulum dedit ad tangendam plumbi maslam adeo maenam sane quam ille me in transennam induxit. Intcrea vero loci mist ceram afferri flavam, cui postem involvere materiam, quaesivi plumbum, abscissurus inde §ß seu drachmas 6 . uxor mea involvicLa- pidis materiam in ceram, Lc simul atque plumbum liquefactum fuerat, ipsa globulum injecit, qui globulus cum sibilatione Se flatuosita- te in crucibulo bene obturato ita perfecit operationem,ut intra horae quadrantem tota plumbi maila in Aurum optimum fuerit erani mu- tata Certe ego tametsi vel Ovidii vixissem scculo, rariorem non credidissem Arris Chymiae Mbtamorphosin ,, quinimosiccn- tum inspectassem oculis Argi, vix admirabilius vidissem ullum Natura: Opus. Nam hoc Plumbum Lapide Sophorum mixtum atque ini®ne liquefactum certe pulcherrimum nobis monstravit colorem, imo viridissimum ; ac fmuiJacquc In poculum effuderam fusorium . colorem acceperat ad instar sanguinis, sed posteaquam refrixerat, o- ptimi Auri colore splendescebat. Certe ego cum omnibus mihi aditantibus efflictim consternati, e vestigio cum plumbo auiisicato adhuc calente deproperando commeavimus ad Auritabrum, qui illud nostoraevium examen dijudicavit cslc Aurum omnium praestabilissimum quo melius in toto reperiri nequeat mundo, adpromittcns, fe vel pro singulis ejus unciis esse quinquaginta storenos pcrsolutu- riim ’ Postridie ejus diei per Hagam nostram universam fuit rumor de mira hac Transmutatione Metallica dilatus aeque distipatuspm- de Se multi viri illustres Artifquc amatores ad me pioviferunt, nomi- natimque ex illis nominibus magnis ad me accessit Examinator Generalis Monetarum hujus Provincia: Hollandix Dn. Foreliuscum aliquot illustrissimis viris aliis , obnixe rogantibus, ut sibi communicarem saltem minutum Auri mei artificiosi frustulum adcxplor.m- Ooo 00 z dum %44 Vitulus Aureus. dum illud per examina legitima, quibus propriae curiositatis gratiä libentius gratificatus sum atque una nos contulimus in aedes eujus- dam Argcntifabri admodum curiosi ,cuinomenest Brechtelio » in cujus laboratori illud fuit exploratum per illam probandi formam, quam Artifices periti Jguartam nuncupant, quando scilicet tres aut quatuor partes Argenti liquefiunt in crucibulo cum una parte Auri» atque deinceps ista mixtura frequentibus mallei ictibus redigitur in lamellas, quibus superfunditur sufficiens Aquae Fortis quantitas, abs qua Aqua Forti dissolvitur Argentum, Aurum vero instar nigri pulveris petit fundum; & postea depleatur A qua Fortis, pulvis vero aureus in crucibulo viciflim in Aurum conflatur. Hoc autem opere peracto, cogitavimus sub initium,dimidiam Auri partem avolasse , sed reapse contra erat aeputaramus, quippe qui comperiebamus, quod Aurum adhuc aliquantam Argenti partem insuper in Aurum transmutaverat , videlicet drachmae Auri duae transmutaverant duos Argenti scrupulos prae Tinctura: abun? dantia in Aurum sibi homogeneum seu similare. Quod quoniam addubitavimus, num forsitan Argentum fuisset minus probe ab Auro separatum, continuo cum septuplo Antimon« confecimus Mixturam,atque post Examen hoc in Antimonio amisim 9 octograna Auri.scd quando iterum evaporare feci Antimo- nium, novem iterum grana Auri inveniebam, tamen coloris parum pallidi, ita ut in Proba Ignis optima nihilum hujus Auri amiserimus: atque hoc Probandi genus infallibile ter perfeci, atque inspectantibus viris Nobihffiimis Illustriflimisquc comperi, quod quxlibet Auri drachma sibi pro augmento acquisierat scrupulum Auri, Argentum vero est optimum & valde flexile : atque ita drachma: quinque Auri adhuc ex Argento sibi attraxerant scrupulos quinque, & [ ut simul acsemel omnia residua complectar] totum pondus quantitatis laudati pulveris minimi transmutavit drachmas fex & scrupulos duos Metalli vilioris in Aurum adeofixum,ut vel intensissimam quamque ignis torturam perle veranter sustinere valeat. Ecce! ita vobis hactenus Iiistoriam commemoravi omnem ab ovis [quod dicitur] Pituina Amens. Hs ad mala usque. Aurum quidem ego habeo, Eli am vero Artis- t AM,ubinam terrarum aut gentiumipse impraesentiarum hoijpite- tur, prorsus nescio ;utpotc qui praeter extera mihidixic, se fore hac testate solum natale versurum , in Asiam transmigraturum atque Terram Sanctam invisurum. Rex coeli Optimus Maximus- que [sub cujus divinarum alarum umbra ille hactenus delituit] comitantibus Angelis suis administratoriis praedestinatum ipsius iter ita fortunet, ut longxvam vitam vivens, toti Christianae Rcip. Talento suo inxstimabili summopere succurrar & post hanc vitam hxredita- tem vitae aeternae hercisoundam gloriose cernar, Amen. CAPUT IV. %)t igitur jam mmm promisi conficiam> extempore ad Dia- logumseu tolloqmum inter ELIAM ARTIS- TAM gf MEDICUM me recipiam. ELIAS ARTIST A, Alve Domine Hei veti! Me, misi umbra tibi fuero molesta,incessit libentia confabulandi aliquantisper tecum,quippe qui inaudi- hs» «sie» »V» ve»s»ii »v» J - — - i i--~ vi, te este curiosum rerum naturalium indagatorem. Enim vero libellos cuo$ perlegi,&prxter exteros cumprimis rotumTractatulum agcnrem contraDn. Digbxi Pulveris Sympathetici effectum , ubi gloriatur, se omnia indistanter sanare velle vulnera. Certe ego illis» quae in hocSpccuio Creaturisnaliter implantato sive sympathetico, sive antipathetico conspiciuntur, incredibiliter delector. Quip- peinexhaustos divini Luminis ac Numinis fhesauros non minusa- bundanrer quum liberalitcr nobis concestos optime nostepostlimus ex C rea t u ris omni bus q u x vcJ i'u b c oclo a: th erco nafcun t u r , v el in Terra: venere, vel in maris utero ad finem eundem producuntur, ut suis ipsorum beneficiis potcmülicer insitis salutem corpori hominum mortali restituant. ME. Ooo oo 5 Vitulus tAurem. MEDICUS. O Domine! Talis invisentis novi hospitis praesentia mihi nunquam molesta erit umbra, sed potius amicorum gratissimus. Nam philosophica de Natura: Secretis confabulatio est unica animi mei recreatio, necnon tale conveniensjiutrimentum salutiferum, quale nemo hominum prius unquam gustare digne potest, quam ad illud convivii rite dispositus luerit, Intra quado, Amice, in cameram. ART1STA ELIAS. Itanc, Domine! Hic totam,ut mihi videtur, habes Vulcani- am officinam , & fortassis haec omnia Spagyrice atque exacte per Ignis torturam ex Minerali Regno prolicita stin t: sed in quem quaeso finem tot Medicamenta? Ego credo, quod Deus in Rerum natura naturaliter talia dat medicamina, qualium pauciffimis multo citius tutiusque redintegrare labefactatam prostratamque hominis sanitatem possimus, nisi vel morbus sic lethalis ex Natura: defectu, vel laesa; alicujus interna: partis nobilis detur putrefactio, vel tota humidi ra- dicalis absumtio, u tpote in qualibus casibus desperaris nulla Galeni- ca cura aut Paracelsica tinctura medicari potest. Atenim in morbis ordinariis non item, ubi tamen non raro hominum plaeriq; ance fata- lemvitxterminum[absitNemesisdicto] ex almo praedulcis hujus Lucis Regno in terram mortuorum umbrosam transmigrare necessc habent, dtun vel salutem corporis sui negligunt , vel eandem fidei Medicorum remedii prassen tistimi imperitorum committunt, MEDICUS. Quantum ex Dominationis Vestra: Discursu intelligo,ipsc,ni arguendo fallor, vel est Medicus, vel Chymia: peritus. Certe equidem , prout Dominus dixit, credo ego , in Rerum Natura dari alia medicamenta pra:stabiliora , quemadmodum &: aliorum Philosophorum asseverant complures, dari aliquod, quamvis paucis cognitum, Vitulm Aurem'. tum, CMeMcamentum Vniversale , cujus beneficio possimus vitam ad metam fatalem usque prolongare, morbos omnes alioquin mcuiabi^ Jes curare atque alia hujuscemodi plura. Sed quotusquisque fimien- tissimorum hujus Mundi omniu potest nobis monstrare viamperve- mendi ad tam nobilem fontem, unde tam mirificus succus hauriatur medicamentosus Medicum nobilitans ? Nemo forsitan hominum. ARTISTA ELIAS. Medicus quidem ego non sum, sed saltem Orichalci fusor, & a teneris fere unguiculis meum in Pyrotechnia ingenium excolui atq; ita incernam Metallorum Naturam pervestigavi. Quod quum jam meum sit supersedere quidem assiduitate elaborandi quicquam accurati per Vulcani artem,animus tamen me 9 se adhuc istiusmodi oblectat laboribus atque curiofissimar Artis Spagyricaramatoribus, ut-' pote qui pro certo credam ac habeam, quod Deus Opt. Max. nostra £tate Filiis suis Spagyricis,C>R ando atque Physico-Chymice Laborando gratis seu pro nihilo Mysteria Natura: Metallica divendat. medicus. Mi Amice, libens hoc concesserim, quoti pro nihilo Deus Bonum laudatum perinde ut carcera Dona omnia suis divendat filiis perraro tamen inaudias , Ipsum Filiis suis pro nihilo vendidisse vel vendere hoc Nectaris vinum medicamentosum. Quippe certo compertum habemus, tantam Chymicorum turbam luperioribus vixisse seculis omnibus, qui, prout jactatur adagio, aquam cribro haurire contenderunt , dum huncLapidem Philosophorum Universalem prarpararc pr&sttmpscrunc. Taceo quod ex libris illorum, qui Adeptorum gloria triumphant, nemo unus possit addiscere Modum praeparandi, neque conscire Primam eorundem Materiam, usquea- ded ut inibi perscrutans omnis ad imas montium radices, nunquam in 848 Vitulm Aurem. in summa eorundem juga conscendat , ubi Ambrosia & Nectare Macrosophorum vescatur. Interca loci est boni Medici, u t ipse, siquando istiusmodi Elixi- rio Universali deficitur, non sine perpetuo conservanda’ Conscientiae pura: seu salva: studio , morbis aegrorum fidei sua commissorum adhibeat istiusmodi curationes seu talia restauranda: sanitatis remedia , qualibus ratione effectus ineffe certo competit virtutem sanandi. Quocirca in desperatissimis quibusque morbis ego juxta cum plaerisque Practicis se mper sum talibus Medicamentis simplicissimis usus , ut inde male habentes cito convalescant seu in statum sanitatis pristinum pristinove meliorem restitui queant. Enimvero varia atque diversa Salium genera in glandulis & vasis lymphaticis post putrefactionem hujus vel illius nutrimenti assumpti gignilntur, quae postmodum in variis etiam efflorescunt humoribus ad diversos morbos sive internos sive externos. Experien. tia namque condocente, quot constitutiones seu complexiones corporum humanorum habentur , tot quoque morborum diversitatibus eadem sunt obnoxia, etsi sit uniusmodi atque idem morbus,prout nobis conversatio quotidiana comprobat in combibentibus Vinum, unde sanequatn diversa: operationes manifesto se produnt. Quippe Pe trlis, simul atque Vinum bibit, laborare insit ani- nao i racundo, ne dicam, furibundo. E contrario Paulus vinum combibens, imbibisse videtur animo timiditatem propemodum agninam. Matthias vero cantat, &: Luc a s illachrymat. Item De Contagio Veneno Scorbutico, nempe Pe tr i succus radi- calisin vasis lymphaticis & in glandulis converritur in Acidum oppilans corporis totius meatus & organa omnia: unde sub cute enascuntur macula: brachiorum pedumque CXtuleL discoloresque ; tempore pestis vero extuberantia quasi piperis grana. Earun - Pitulm Aureus. Earundem autem Pauli partium succus mutatur in Amarum aperitivum :undc sub cute siiboriuntur macuix brachiorum pedumque rubra: p u cturis pulicum a:mube; in peste vero Anthraces. ' ^ Etrundem vero M a t t h ue partium succus convertitur in subdulce facilcquc putrefactu : unde sub cute pullulascunt Tumores brachiorum pedumque aquosi , prout fere confpiciasin Hydropicis; in Pestilenti» verd pestilentes Tumores. Earundem autem Luc as partium succus mutatur in Acre Salinum atque exsiccans ; unde sub cute proveniunt brachiorum pedumque praecipitationes fermenti ordinarii carnis, atque exsiccationes, si cuti platruml que usu venit in Atrophia,imo sepislime in Atrophia vera:in peste vel ro Bubones ardentiisimi cum insania ad mortem usque proveniunt.” Ecce,Amice,nemo Medicorum quisquam per unicum Universale Medicamentum medicari hujus Scorbutici sive Pesti!enrialjs sive Febrihs Venenimalum potest, sed mediante quidem Particulari quodam a Deo nobis in Natura condonato remedio vegetabili aut Minerali. Enimvcrd unica herba Scorbutica fcu Cochlearia vel A- cctosa, aut Fumaria autBeccabungia, itntno etiam multo minus remedio quodam ex his specicbus diversis in unum constato postum succurrens allevare aut tractare Scorbuticos omnes ; quippe quoniam inter Cochlcariam Sc Acctofam herbas datur Antipathia, sicut inter Ignem & Aquam : atque ita eadem emicat Antipathia inter herbam Fumari* Sc Bcccabungix. Ergo Petm correctorium Scorbutici veneni tingentis Salini acidi sit cum herba: Cochleari* Sale volatili Amaro. Pauli vero Correctorium Scorbutici veneni tingentis Salii ' amari, fit cum herb* Acctosie fixo Sale acido. 0 ‘ m Matthi>e autem Correctorium Scorbutici veneni salii ' gentis subdulcis achumcctantis sit adminiculante herha* Jixo sulphure amaro exsiccante. * * umar,x Ppp pp Luc Ai 8fo Vitulm Amem. Laiche vero scorbutici veneni tingentis Salini acris ac exsiccari - tis fit succenturiante herba.’ Bcccabungx sive rubrae brassicxMercu- rio dulci humectante , prout etiam ex harum herbarum signatura externa di] udicatu facile est dclnterno remedio specifico contra hos scorbuticos morbos diversos. Certe, mi Amice, si hoca prudente Medico observatum fuit,ille dubitat dc Medicamine Universali. ARTISTA ELIAS. Omnia, qux sermocinatus cs , facile concesserim; Medicorum tamen paucissimi hac medendi Methodo utuntur: sed interim impossibile non est, quo minus in Regno etiam Minerali summo detur Medicamentum Universale, cujus unius beneficio possimus patrare atque administrare omnia,qux mihi a te dc multijugibus enarrantur remediis cx Regno Vegetabilium infimo. Atqui Deus Opt, Max. ob rationes nonnullas momentosas hoc magnificentissimum scientia: supereminentis Charisma Philosophis promiscue omnibus non condonavit, sed perpaucis duntaxatrcvclavft , usqueadebue Adepti ad unum omnes uno ore confiteantur, Scientiam este ve* ram atque de illius veritate nullatenus dubitandum. MEDICUS. Domine , prxter commemoratas in medium proferuntur er- iamnumalixobservationes adversus Medicina: Universalis operationem enixe pugnantes, partim ratione xtatis, ac virium hominis , parbm ratione sexus aliatumque circumstantiarum, dum discernitur vel inter tenerum &: robuustum sive a natura sive ab educatione, velintermarem Sc sceminam, vel inter juvenem Sz virginem, vel inter principium , medium aut finem morborum ; vel internoscitur, utrum morbus sit inveteratus, an vero nuperrime agrum invaserit; vel denique utrum Fermentum in hoc morbo promoveatur, an vero in alio prxeipitetur. Effervescentia fit vel in istomacho vel m .intestinis„Profecto de miroMcdicinxUnivcrsälis effectu datur Turba Vitulm Aurem. ba Contradictionum Magna. In suis quippe digitisp!» r i qiIC rari « naliumMedicorum carencperspicillo Dn.Thoma: a Didyma ART1STA ELIAS. Sane quam philosophatus , Domine , es recte ac bene , imo Orthodoxe contra Vniverfale cMe dic amen tum.yax’ca illud notorium ac pervagatum: s>uod capita , tot sensus. Quippe quemadmodum Mustea suavisona non cujusvis Mida: mulcet aures , neque eadem narrata Hiltoria Historicis oblectamento est omnibus , neque linguis omnibus idem cx eodem cibi vinique justu sapor gratus lapitur ac capitur : Ita etiam mire variant Imperitorum judicia de miro Medicina hujus Vnivcrsalis effectu in Corpora humanaac Metallica. Nam hujus Universalis Medicina?, operandi Modus impense differt a Particulari Medicina, qua: nihilominus tamen quadantenus dici potest Universalis> v elut herba Cochlearia , omnem curans Icorbu- tummaculis insignitum amileis; vel Acetosa y omnem medicans scor- butum maculis notatum rubentibus; vdBecabnnga fanans ejusmodi Atrophiam, vel Fumaria medens istiulraodiTumoribus, &c. idque cumprimis apud cales Medicos, apud quales ista mihi antea narrata observatio est quanti vis precii. Praeterea differentia exstat maxima inter Universale Philosophorum Medicamentum, utpote quo Spiritus recreentur vitales , inter Parricularcproletaria? curationis Medicamentum, quo corrigitur humorum venenum, quale contra naturam ebullit in hoc homine acidum, in illo amarum regnans ; iu uno pra:dominatur falsum , in altero vero aCre. Atque nisi procul ulla procrastinationclnimorcsisticorruptistatim cx corpore,expellantur per ordinaria Natura: emunctoria sive per alvum, sive per ve- sica: lotium, sive per poros stidasccntes, sive per oris sputum, sive per nares, certe corruptio unius evadet generatio alterius, puta morbi Ex quavis namque scintilla, nisi in tempore eam exstinxeris, incendium odetur maximum. Quinctiam haud secus atque m Magnete videre est , quemadmodum ille per /iuamiibi insiram vim sulphuream cx ferro per contactum Ibtimmngncrcm facit, etiamsi ereifere tu nolis, latenter inipso tam miras indic operationes , tamen verL permane- bunt: ita etiam de Lapide Philosophorum habeto , cui intus inest, ouicquid quxrunt Sapientes; & quoniam caliginosa ipsorum scripta i pauci (lunis in vestig 'torum intcUigict: explanari possunt, votis erat omnibus optandum,manibusque conandum, unam aliquam totius Artis Epitomen Laconicam ita confieri , ut inde exiguo temporis spacio ac labore pauculo omnia combibi necessaria possint, quorum adminiculo transitus ad Aucorcs reales detur facillimus. Quod quum jam in medium exempla protuleris nonnulla, ex quibus con- nitebans petere confirmandam rei asseverare possibilitatem , jam ipse- Vitula* sAweu*. ipscmet tibi ego commonstrabo veram SccretorumPhilosophorum Materiam. Ellam 1 Proba. MEDICUS. Haeccine, mi Domine, imo haec ipsa substantia fulphureaque flavaque vitreaque est Materia Philosophica ? Numnam tute ex j- pfcmet scientiae hujus posscslbr ? Credo sane, quod me ludiseris. Quxso Domine , dic mihi veritatem , Utrum res lese ita habeat, necne? ARTISTA ELIAS. Imo,Dn. Doctor, Preciosiffimum Mundi Thesaurum, jam in tuis habes manibus. Quia hic est Verus Lapis Philosophorum.quo nemo alter habuit unquam meliorem ,neq; habebit aliumatq ; ego- mct elaboravi ipse Compositionem abinitio ad finem usque. Quod sx tibi conclave adhuc est aliud , ostendam dbi Metallum ab isthoc Lapidis genere transinutatum in Aurum. Quorsum introductus x^djptce > inquit, bos quinque Taleolas utpote beneficio ipfim Tinttur* Philosophica ex Saturnoseu Plumbo paratos, quos in perpetuam Kjfy[agist r j mei memoriam gesto. Tibi vero, qui multa perlegisti Adeptorum scripta,ex visa hujus Lapidis substantia &:natura sät bene constare poterit notitia de Materia vera. MEDICUS. Quantumcxte inaudio, Magistrum habuisti , äquo Artem potius condidicisti quam propriolaboreatqueinventioneacquisivi- stj. Verum enimvero tametsi ego jam istam substantiam , quam este Tincturam Philosophicam veram praedicas, conspexerim juxta cum Taleolis his quinque aureis; relinquor tamen ctiamnum ignarus ac dubius, utrum verum sit nec ne. Quocirca maximopere i te etiam atque etiam peto , ut mihi condonare velis tantillum illius Materiae frustulum , quantillum sufficiat ad transmutandum qua- tuor Vttulm öftrem. %$? tuor falcem grana plumbi in Aurum, uc hoc pacto mihi scrupulum dubitationis omnem eximas atque me tanto certiorem de Rei ventate reddas Ecce' capesis frustulum complens magnitudinem u- ruus saltem grani seu seminis cannabini, ut inde sive in morbo aliquo desperato, sive in Metallica Transmutatione specimen seu Proba exhiberi postit. ARTISTA ELIAS, Fateor, quendam bonar conditionis virum atque mihi prorsus incognitum,monstrando me perdocuisse u Possibilitatem Transmutationis. i. Praeparandi quoque Modum: aeque harc est Ars ista infallibilis,de qua tibi nullatenus est dubitandum. Ut autem tan tillum frustuli, quantillum petis, tibi condonem, nullis mihi modis licitum est, etiamsi vel tot ducacos mihi redonare velles, quot tora hxc camera capere posset ab imo ad summum usque, idquenon propter asttunanonem materiae, quippe qu* nullius est precii, sed propter aliam quandam rationem momentosam , cujus respectu si fieri postec.ue ignis igne exuri valeret , ego jam cum dicto totam hanc mauampix tuis oculis inflammas ejus edaces conjicerem. Quare interim a te peto , ut adeo avarus scientias tantas captandas clle nolis. Quia hic plus penes me tu vidisti hodie > quam multi Regum Principumquc alibi spectare voluerunt , sed nunquam conspiceic potuerunt. Gaiccrum meditor mecum dc reditu ad re, interjecto trium septimanarum curriculo,ubi tibi in Arte Chymica Artes quasdam pulcherrimas juxraarque manuductiol nes monstrabo. Quinctiam fi runc temporis concessum mihi fuerit, Ut tibi Transmutationem ostendam, Curiositati ture affatim sa~ cisfaciam. Interim valere ac salvere te jubens peto, ut tibi atal ' 1 bore magno arduoque caveas, nc famam pariter atque substinriim tuam in cineribus milcre disperdas similiter aliquam multis avaris e- jusdem Artis summae Inquisitoribus. c Vitulus Awews, MEDICUS. Nunc quid faciam, mi Domine ? Si fortasse Tibi ex Philosophico tuo Juramento confirmato ista potiuncula argenti in aqua pluvia dilloluti licitum non fir. ut dones mihi istud frufiuImnTincturx mi- rar, ccrtc resciscas, quod, prou r tu suspicaris, ego stim animo anxius cnixcque avidus i cientia: hujus pramobiliscombibenda:, & credo * quod vel ipse primus Mundi Patriarcha Adam olim ob comestum u- tnufquc Sophia: malum ex Paradiso exterminatus [ si adhuc in vivis hac nostra essctxtate] nullus intermissurus foret , quin denud de hoc malo aureo ex A t l a n tis horto comedere pervellet. V cstra Domina tio inquit, Hoc multos Principum non potui (fi videre, quodego vidi. Vidi equidem ego Materiam,de qua tu tam rara praedicas, in tcrim vero non conspexi Effect:um Transin utativum , nisi quod tuis fidem adhibeam verbis. Quod quum Dominatio vestra mc soletur, se qui dem jam hinc prosecturum, sed inrerlapfo tri- nm hebdomadum Ipacio ad mc rediturum, ut mihi Artes Chymicas perpulchras juxta atque projectionem, si licitum fuerit, commonstret hujus bona: spei fruitione ego hac vice acquiescens, gratias interitu tibi ago amplissimas pro tua mihi exhibita Amicitia maxima , fingulariquc fidei praemonentis cura, ut in Labores Chymicos Famam fortunasque meas omnes ne profundam atque dilapidem amissurus. Certe ego tantorum Arduorum nondum ullum feci unquam periculum, neque attentaturus fum, nisi prius Dominatio Vestra mihi gratis atque expura Amicitiae benevolentia demonstrare voluerit praeparandi modum ac viam. Interim vero Veritatem Artis admiror , atque etiam spectatae tua:in me Amicitia: ratione mihi gratulor » utpote qui hoc mihi detexisti,Te Adeptum: esse. Quod si vel Rex vel Princeps vel ca:terorum Magnatum quisquam conscirent aut resciscerent, Te Artis hujus poslessorem esse, atque proinde te [quod Deus prohibeat ] raperent ad quaestionem, Vitulus Aureus. § ^ nem, &cruciarcnttcfi.usTortoribus, numnam Artem c/Tesaper- turus? artista. Nemini unquam alias prarterquam um alicui feni probo ac justo viro juxtaactibiLapidemPhilosbphorum monstravi, atquein- iimul revelavi,me possessorem esseded nemo hominum unquam im- posterum tale quid videre atq; audire debet. Quinimo etiamsi quis Regum vel Principum me [ quod sime Deum meum non facile per- misiiirum fore spero ] esset in vincula conjecturus , ego tamen nequaquam , more circumforaneorum Medicorum seplasiariorum, vagabundorii impostorum seu paupertinorum Alesiimistarum, ipsis Artem prodere vel directe vel oblique vellem,fcd quavis truculentissima fidicularum prunarumque vivarum tortura excarnificari , excruciari atque enecari mallem. MEDICUS. Amiccbone, danturne Antores , qui de hujus Artis veritate scribunt explanatius illis multis omnibus, qui tam obscura deilla e- ructant verba,ut eadem vel ipsimet fortalle non intelligant,nisi commentarios annotationciq; evidentiorum adhibeantParaphrastarfi; quemadmodum tu forsitan a posteriore perlegisti, atqueproindeo- mnium optime calles, quales veri fuu Adepti. ARTISTA. Domine Doctor , libros quidem ego non lego , neque pcvlc^i rnulcos ; multos tamen inter alios Autorcs non ostendi curiosiorem Sendivogio , nominarim autem in libro qui inscribitur Co/mopolita, J$c\giccBoKGER der, Werelt. Nec nonfracrcm BASiLiuMinsuis xir. Clavibus. Quantum ad Sendivogium attinet, hunc Antorem utendum habebis,simul atque rediero, prout dixi: utpotein cujus verbis obfcurisdclitescitvcriras, perinderan- Qiiq qq 2. quanj S(so litulm Amem . quam in Mineralibus Metallicisque Corporibus externis, etiam nostra Philosophorum Tinctura est inclusa atque retrusa. MEDICUS. Gratiam tibi,Domine,habeo pro tanta amicitia maximam. Interca loci vel exspectabo,quarcunq; pollicitus es>&: quodDominatio vestra de Tinctura: Objectis edisseruit , facile assentior ac largior , utpote qui credo, quod mira: esticacesque Metallorum Essentia: occultantur sub externis Corporum corticibus folliculisque , quan- quam perpaucos in Igne adeo exercitatos expertosque compcrio, ut secundum Artis dictamen enucleare nucem sciant. Enim- veroomne Externum robustumque cujuspiam Animalis Vegetabilis aut Minendis Corpus est instar talis terrestris Provinciae,in qualem, prout Jjaatm Ho Handln perscripsit, Essentiae praeclara: spirituali- ter immigrent. Quocirca opus est, ut Artis filii sciant, qualiter per Fermentum salinum quoddam idoneum Metallicaeque natura: gratum edomare, dissolvere, separare & conccntrare possint nonma- gneticam modo Virtutem tingendi Metallicam, sed qualiter etiam more Philosophico in suo homogen eo Aureo vel Argenteo eandem multiplicare valeant. Et videmus enim, quod Creaturarum Corpora omnium facile non solum definiuntur, sed protinus etiam , li- mulatque Interna vivere desinunt, in Orcum tenebrasque antiquas rapiuntur, in quibus latitabant, antequam in lucem per Dei Creatoris creationem producebantur. Quotusquisque autem hominum est nobis hancin Regno Metallico Artem commonstraturus? A R T 1 S T A. Recte dixisti, & optime judicavisti de naturali rerum destructione ;atq> fi Deo misericordislimo visum placitumq; fuerit, ipse ad T e, perinde atque mihi gratiose facere dignatus est, vel tua sperantis opinione citius non neminem Adeptorum ablegare poterit, qui Tibi monstrctPhilosophicumModumdestruendiMetallaatq; colli- Vitulm Auren*. § Si gcndi Animas ipsorum Internas. Interim vero invoca Deum Opt* Max.cujus pervigilis oculis ce commendo, identidem apertis super filios suos sibi perChristum Jesum regeneratosjteruro vale,atque sic habe,me tibi fore Amicum permansurum. Me namque oportet rursus proficisci hinc, sed spero,me ce esse brevi in florente sanitatis statu rCV ^ Iu novus ille mihi valedixit atque abiit Amicus, Amicum suum relinquens me tristissimum per tempus trium septimanarum , quibus exspirantibus ille, prouc condixerat, rediit atque Tincturam mihi dedit, quemadmodum ex totaHistoria jam supra vobis ad perlegendum enarrata ac proscripta cognoscere potuistis. Postcaquam ille Homo DeiPhilofophicusviciffim a me abierat , ego eundem nunquam amplius revidi &: ne verbum quidem de eo ullum exali- quo vel pegasariorum vel tabellariorum vel intimorum audire potui. Verumenimvero ipse apud me pro stimulis reliquit acrem sui memoriam alta mente repositam pariter atque opinionem Par a- c e l s i asse ver antis, quod per Metalla ex Metallis atque cum Metallis emundatis, Spiritualibus &c ab ipsamet faece antea depuratis fiant Metalla ac Aurum Argentumque Philosophorum vivum, tam ad Gorpora humana quam Metallica. Quocirca fi hospes ille pauco conversationis amicus mihi exacte monstraflet Modum praeparandi hoc cceleste Sal Spirituale, per quod Sc cum quo ex corporeis terrestribusque substantiis possim quasi in eorum Matrice colligere Soirituales Solis aut Luno radios, cerre ille desuo mihi lumine lumen tantum accendisset, ut videre & callere potuissem, quomodo Magnetice in aliis Metallis corporeis Animam eorum Internam ita per Sympathiam transmutare debuissem, ut ipsiusmet ope corpus e- jusdem sibi simile clai ificaslent seu transsormäslent vel in Aurum vei in Argentum, fecundum seminis rubri in dolem in Corpus rubrum, aut secundum (eminis albi naturam in Corpus album. Nam dixit mihi Eli as Artista, quod Sendivocii Chalybs sit illa vera Mercurialis humiditas Metallica, qua adminiculante sine omni cor- Qcjq qq z rosivo So' 2 fötulm Amem. i-osivo in Igne aperto crucibuloquc Artifex auri possit fixos Solis aut Luna: radios a suo Corpore separare , atque deinceps volatiles Mercuriales reddere pro Tinctura Philosophica sicca,quemadmo- dum ipse mihi monstravit, atque nonnihil communicavit ad transmutandum Metalla. Enimvcro hoc mecum omnes docta Chynuse experientia imbuti asseverare atq» confirmare neceslc habent, quod Pyrotechnia est matrix ac nutrix variarum nobilium scientiarum artiumque. Illi quippe ex coloribus de Metallorum Chao in Igne facile dijudicant, quale ipsi insit Corpus Metallicum. Ita enim in singulos dies adhuc in terra:gremio procreantur Metalla , lapidesque pebucidi ex proprio nobili femine vaporoso, femine Spirituali tingente Sulphureo,in suis diversis matricibus salinis. Nam Sulphur commune live Metalli alicuj us puri vel impuri,adhuc cum fu» corpore conjunctum, cum side petra: duntaxat mixtum inter ardentem ignis fervorem siteile in durissjmam fixissimamq; mutatur terra. Terra vero luve deinceps vicislim ex aere siicile in aquam limpidissimam mutatur,& hxc Aqua postmodum fortiore igne fecundum admixti Sulphuris Metallici puri aut impuri naturam , convertitur in vitrum, coloribus variis perbelle tinctum. Ad eundum fere modum exjovi albumine progignitur pullus per calorem naturalem. Ita etiam cx vinculo vita: feminali alicujus Metalli confit novum idem- que nobilius Metallum, per calorem ignis Salini narurse convenientem; tametsi paucissimi Chymicorum recte ac perfecte sciant, quomodo Interna: Metallorum vires iemper moventes magncticte fecundum suam ipsorum vel harmoniam vel discrepantiam dicantur j quare hoc Metallum cum Metallo altero Sympathiam vel Antipa- rhiamhabcataded lingularem , vcluti videamus in Magnete cum Ferro,in Mercurio cum Auro, in Argentocnm CuproSympathianu impense smgularenv.contra vero notabilis ostendatur Antipathia ia plumbo contra stannum,in ferro contra aurum, in Antimoniocon- tra Argentum,in plumbo contra Mercurium,&consinnl esa lix occurrunt in Regno Animali ac Vegetabili Annotationes sexcenta: Sympatheticas Antipathcticse,prout legas ac relegas in variis Au- conbus Pitulm Aureus. 8 at perpauci reperiuntur Archimedes. Plurimi, ut ut se Medicinae addicant , non plures tamen Paracclsi, pauci Helmontii ingenio praediti, imo si vel in arte sua mediocritatem polsint attingere , haud oleum , aut operam perdidisse opinabuntur. Hinc factum,quod incassum se studuisse nullus existimec, quamvis non omnis Geometra Archimedi, aut Poe'ta Homero, aut Rhetor Ciceroni tequiparetur. Possunt quippe & inferioris sertis RhetoresReipublica:[prolnrgitosibiTalenco] prodesse. Possunt, inquam, quilioct homines, licet ejus, in qua vcrlati sunt, artis imperitiores, utiles censeri in illa [ubi vivunt] Republica. Quotquot autem Metallorum Metamorphosi fele addicunt , rem maxime utilem noninutilitersaltem, hofie evitaveris, nihil unquam boni degustabisjn hac arte. Hunc proinde tractatum defer jpfi,ut coecos in hac scietia plenius instituerem , ne per devia errantes misere vagentur. Et primo quidem a calumniis Artem vindicari decrevi. Qualificationes deinde eorum, quihuicincumbunc,subnectere visum est; verum ultimo inquirendi modum describam. Quibus prooemii loco pramsisiis ad artem ipsam dilucidandam mc postea accingam. Non etenim, quia plurimi reperiuntur Alchcmiam tractantes deceptores Sophista:, hax proinde aut salsitatis aut ineptia: arguetur. Perpendenda siquidem est rerum posiibilitas, perquam , si possit improbari artis veritas, cadat, sin minus, illam obtrectare non fatuum /olummodo.at etiam Philosopho indignum judicandum est. Hominum puta improbitas , qui temere artem tractant , nihil ad hanc destruendam facit. Est puta Eux naturre clarior, quam ut ab hisce Tenebrionibus obscuretur. Fliusproin Doctrin« instituam, ne ab erroribus seducantur ;hisque Sole evidentiis apparebit, quod realis,postibilis,&: vera sit Metallorum transmutatio, ab impersectionis statu ad perfectum,idque per NaturxArtiscjue cooperationem. Nulla siquidem materialis,sive essentialis conspicitur inter Metalla perfecta &:imperfecta disterentia, sed accidentalis solummodo,qua: in maturitatis disproportione consistit. Ha:c [ sola] major minor- ve Metalla per suas species diversisicat,nisi quod siipcrfluiratcs quadam liiperadventiti^, inter metalla distincta: appareant, qua-quidem feces, nullam cum Materiahabent corrcspondentiam, ied huic prorsus irreptitio more furrogara, ob digestionis defectum non expurgat« , cum indigesto puro commista: manserunt. Hinc foim,- t um metallicarum discretio. Verum si quando per digestionis completam perfectionem,superflua liare rejecta suerint, jam non amplius 74 6 C A P. I imperfectum at perfectum potius Metallum cernitur-hinc exPlum- bi minei ä , per conveniens temporis spatium, absque molestia dimissa, argentu m repertum este copiosum, fossores testantur. Parifor- malitcr, &: si extra terra: venas hoc idem per Triumphantem artem poilit praestari, nihil est in natura impedimenti , quo minus idem consequatur effectum. Hujus autem certitudo hinc patet, [nimirum quod ex eadem materia cuncta oriantur Metalla] ex quo tz qui in ten x venis generatur, universalis fit procreatrix materialis omnium istorum, qua: metallica specie induuntur, quod per hoc probari non erit disticilc, quoniam g hisce omnibus accommodatur, & per artem conjungi postit, illud autem praestare penitus foret impoflibile, nisi unius omnia materia: participarent:. Mercurius siquidem est a- qua, talis tamen, quae nulli prorsus rei, qua: non est identitatis sua: natura:, commiscetur. Cum igitur omnia metalla humectando combibat, sequetur,omnia illa c um hoc retinere mater ise correspon- dentiam. Addo, quod per Artem Naturae administrantem, Mercurius ita posliteum Metallis omnibus successive concoqui , uto- mnium istorum veram crasin verafquc proprietates, unusidemque, sub eodem colore, fluxuique forma, subaltcrnatim referar, cxcrat- que. Quod in Arte foret impostibile nisi possibilitatem hujus, per Materiae corrcfpondcntiam Natura suppeditaret. Alia porro non desunt Argumenta, ad hoc idem probandum. Et primo sane non leve hoc est , quod in tz currentem cuncta Metalla possint reduci, prout &c Mineralia , qua: ex principiis constant Metallicis. Insuper & Mercurii hi Metallici lic possint transmutari, quod Saturninus fiat Martialis [ liiis interea viribus neglectis ] per essentia’ tantummodo Martialis in eodem per Artificium sagax, decoctionem: Martialis porro idem fiet Venereus per Veneris termentumridem quoque Lunaris, Jovialis, autetiam Solaris, per horum fermentum, nulla interea nec in fluxu, nec in colore alteritate facta,excepto quod unus A sit altero purior &: defecatior. Ex An- timonioquoque <£ excernitur admirabilis, qui item Mercuriorum Metallicorum Naturam fuperinduet, per subtilem Naturae Artifq; admi- 7) e Metall. Metatmrpb. y^y administrationem. Neque hoc solum, ac etiam proterea supra didi istiusniodiMercurii corporum camMccallicorum,quam Mineralium , sic per suam commissionem Mercurium permutabunt vulgarem, quod iste cum his digestus, easdem cum illis Naturales hbi ad- sciscit qualitates, ut unum, eundemque cum his faciat Mercurium, juxtaspccicm corporalis Mercurii [spirituali vinculo j cum eo conjuncti. Unufque Lc idem individuus fucceslivis operationibus, omnium potest formas induere, unamque eligere novam, priori neglecta, usque dum per omnium Planctarum Regna percurrerit. Ecquod hoc arguit,quam quod unam cuncta libi vmdicentMarcnam, aqua, & ad quam omnia : quodque ad hanc Mercurialem luam Materiam cuncta reducta, pro digestionis varietate ab unius in alterius speciei virtutem poslinc migrare, unumque per omnia successi, ve peragrare. Quod argumentum, utin sevcriHimum , sic etiam firmislimum huic arti fundamentum, N inviolabile manebit.. Contra hoc evidcdssum, nescio quid objiciatur, nisi sortenonnulli, quorum ingenii hebetudo ad hoc capessenda non attingit, sesc pluries hxcattentasse conquerantur, [idquejuxta Autorum clarillimorum proscriptum J neutiquam tamen eventum spei suo respondisse. Quibus respondere licet, quod illorum ignorantia ad artem adeo nobilem improbandam parum faciat. Ne etenim hoc arti detur vitio, ii quid [in Natura per Artem possibile] eorum intellectum fugiar,nc. que enim minus astectato arrogando qu.un crassa* ignorantia: indicio foret hujuscemodi objectio, quasi ea sola per Naturo administra- donem cqoperante arte forent prostabilia, quo solerti absque indagine sub ingenii sui capacitatem cadunt. Coteris ipso facto ab illa exclusis, quasi etiam Intellectus sui,6c Naturo possibilitatis, eadem foret mensura. Quin imb per experimentalem scientiam affirmativam, negativo istorum experiendo obvenirem. Ipse ego hoc qui scribo, fidus Naturo testis este possum, quod supra dicta istao- mniaclcMetallis,Mcrcuriisq-, sint abscp ulla salsitate vera,&sme fuco certa, mequeilla omnia in metallis, & circa metalla, vidisse, cognovisse, expertum esse, & per experientiam vera comprobasse. ^Ea- Bbb bb a m - 0 - 74$ C A P. 7 . proptcrnudis negationibus [quarum basis ignorantia est] contra ö- culares testes nullatenus contendendum.' quorum unum memet profiteor, cui quoque adstlpulantur concorditer omnes veri uno ore Philosophi, quales fiint Albertus, Raymundus, Riplseus,Famellus, Morienus, compluresquealii, quorum, nomina taedia esset recensere. Fateor soltem quod non leve fit opus, hoc quod dixipraestare, cconrra vero, a Philosophis summe occultatum,&in Natura occul- tatislimurn affirmarem. Proinde elavem artis a Philosphis nobis perhn eri notum facio, quam qui habuerit, claustra omnia reserandi potesbiS ei committitur , dummodo unumquodque suo ordine, veraque methodo tractare didicerit. Non enim perinde est, quodnam primo metallum aut minerale aggrediatur,quave via, quibusve operationibus pergat: in hisce vero cognoscendis sagacitas ingeniosa requiritur, & praner Theoriam practica scientia, aut aliter volens nolens en abit. Possim hic mutationes diversas Metallorum recensere, ut nempe Martis in Venerem per acidum Vitriolistalagma, in Saturnum, ß in Jovem, TZ in Lunam , quas quidem operationes plurimi [ab Artis apice alieni] notum prarstare Chemici vulgares. Addo, quod paucis [iisque nonnisi verisPhilosophis] innotescit, substantiam dari mediam inter Mineram &: Metallum occultam, nobilem , cujus una extremitas est minera, altera metallum , quarum commist^ virtutes coelestes, unum aliquod cfficiu t anonymum metallum, quum tamen metallum non sit, at Chaos, id est Spiritus, quia totum volatile, unde [licet in se totum sit fugax] omnia Metalla, absque transmutatore Elixire possunt educi, etiam vel ipsum aurum & argentum, item tz cujus ego virtutes non facile describam : hujus in omnia metalla transmutationem vidi, feci, novi, & hoc verum esse mecum testabuntur adepti. Dicam [si concipies] Chalibs a novi luminis Antore vocatur, estque operis verum principium,vera clavis [prout tractari postit] abditissima Philosophorum secreta reserandi. Quid interea, si Philosophi haec omnia absconderint, <5£ Parabolice sub falsi larväjverum filiis Artis depinxerunt ? An proin- dehsctam Di vina scientia vilipendetur/Absit. Patet utique quod m De ^Metall. Adetamorpb. 749 in imperfecti Natura nil sic impedimenti, quo minus in perfectum transmutetur,ex quo fiiaptePhysi ptopensiratem retinent perfectionem induendi,fi modo per AgensHomogcneum digestiva vi pollens attentetur. Jam ergo hujus virtutem placet inquirere. Ac primo quidem illud per quod hoc fieri debeat statuemus. Rationes subinde Philosophicas subnectemus. Prius quod attinet , nil aliud esse pofitemur,erimuique profesti, quam Aurum in supremum gradum [ad quem per Naturam Artemque deduci postit] digestum, quod tum non simplicifer Aurum, verum quovis Auro vulgari milliesper* sectius conspicietur. Quod sic exaltatum, mctallaradicitus penetrat,tingit ac figit. Neq; mirum hoc cuique videatur .siquidem in sua corporali existentia dum remanet , ultra quam quod cuiquam qui non viderit credibile est, tincturam suam late potest diffundere. In tantum quod una pari Auri unicä , sex fere argenti libras , in suam tincturam, quasi per minima videatur colorare. Exempli gratia. Deauretur Argenti massa [ utut permagna] illapostmodum distrahatur in Filum [licet crinis magnitudinis aemulum] torum illud quasi Auri putistimi Filum apparebit, deericque Citius filum attenuandi ingenium Artifici, quam auro colorandi vis. Proinde si corporale hoc metallum, terreum , mortuumque hoc tam ineffabile valeat praestare, unde quaeso tincturae inconstantia, nisi quia corpus altera- nve corpus neque >r ingredi , nondeest proin tinctura quominus transmuter, at obstat transmutationi tingentiscorporalitas. Verum si hoc corporale cerreum , sierct Spirituale igneum , immutato suo genere, tum sane radicitus ingrederetur. & quod ad visum fecerat exterius, idem alterative praestaret interius, etiam & multo plus, in quantum ignis sit multo subtilioris quam terra, proprietatis acel- sentix. Posito itaq; hoc supposito,nimirum tei renum vulgi Aurvm posse ita circulari, quousque in igneae essentiae Cathedra stat uatur» facile inde colligetur, hanc essentiam quintam priori ejus substantia esse milites perfectiorem, idque ex lege disproportionis in subtilitate ititer Elementa quaruor i ideoque latius suam valet diffundere tincturam ; habet & hoc insuper, quod Spiritus dum sit , proinde per Bbb bb j mini- 75 » C A ?. 7 . minima intrinsece valeat commisceri : quod corpus, auri, licet kte procul distenderetur, non tamen attingere potent ob lui corporalitatem. Etlilicintrarit. dubio procul transmutabit: omnis siquidem Physica ingressio perminimaest transmutatio passiv* natui a:, nist identicas natur* iit inter rem ingredientem ab ingressam , prout aqua aqua.' commista. Hoc nos suppositum prooemii loco verum alleveramus , suoque loco ejus modum describemus. Hic saltem argumenta aliquot pollibilicatem confirmantia inducemus. Inter quae non levis momenti hocest,quod!emenlitcujulque rei femen habentis perfectio, & quod femen non habet , est de toto imperfectum. Qriare prout Poeta cecinit, In duro feminasunt aurr, licet abstrusu recedant longius : Est siquidem hoc non modo perfectum, at in lua specie metallicapcrfecUllimurn, Si ergo sit in auro lernen auri, hoc inaquä [qua: spiritus est habitaculum] residere sequetur , nam femen est spirituale quoddam speciei conlervationismedium. Hinc auri dissolutionis possibilitas, licet agens hoc pr*stare potens adinvenircjopus sit summe lagacis Philosophi,no mediocri Talento a Deo beati. Porro si dissolvatur Aurum, ad semen suum educendum , non nisi in aquam sui generis homogeneam hoc faciendum Ratio suadet ? Qua semel dissolutione facta, corpus luam formam deposuit,nempe terream auri, &aqueam auream aliamsupcrinduit. Omnis insuper motus est ab aliquo ad aliquid , Lc perfectus unusquisque motus tctminusgcnerativi est in eadem specie, unde motus est progressus, quod stet per varias mutationes homogeneas, rei mota: : quare cum aureitas sit terminus a quo , eadem erit terminus ad quem, sientqueintermedii progresliisin homogeneitatemetallica, per legis Natura: necessitatem; quibus observatis,ad Ilium finem sinis necessitate impellitur cstectum, si modo per contrarium operationes non fuerint intermisi*. Quare ah Auro dissoluto , ejusdem dissoluti ad Aurcitatcm regressum extra controversiam ponimus ,& probatum concludimus. H*c autem aurea forma quam realst« - met, nullatenus erit eadem quam deposuit, siquidem a privatione ad habitum impossibilis est regressus. Alia igitur necessario manet huic De Metall. Met amorph. 75'r huic forma aurea, qua: priori tanto erit nobilior, tanto spirimauor, in quantum ignis est terra subtilior, puriorque. Ad Dodtrinae filios dirigendum iatsiiperq; scripsi, oblatrent jam tuto Mysochemici Antistites, qux non norunt,eorum qua: dixi vim nullatenus obtundent, autveritarem improbabunt, hancq} certo certius calumniarum sua- mm reportabunt merccdem,aliam ignorantiam. Artis puta oloribus nihil scribo, exteris qux* dixi fu abunde sufficiat. Stabilita pon o hac scientia, Sc vindicata, jam de Cultoribus ejus aliquid dicendum. Siquidem, ut superius dictum est, ex homuncionum nonnullorum nequitia evenit, quod Divina hxc Arspcrinde ac ejus Amici, non parum ab obtrectatoribus sint pasti. Quum puta stupidi quidam Mechanici, prassumtionc exea seducti, harum tractationem aggrediuntur, nummosque luos amittunt, indignabundi statim Chcmi- cam Philosophiam exeerantur, ejus Cultoribus maledicunt, Antores de illa scribentes dilacerant conviciis. Alii licet parum edocti, prxposteri homines, Auri siti cxcxcati, Arti inhiant, & rem absque matura deliberatione aggrediuntur, Sc errant nihilominus, tamen Artis possibilitatem concipiunt, ac credunt, bene dc illaloquuntur, & pudibundi suam in illa fateri ignorantiam, peritiam rudioribus obtendunt,dc Arte fortasse scribere pergunt, & tacita ipc illecti omnia tandem qua: amisere recuperandi , ctianmum adhuc tentabunt, quousque damna multiplicarim , amicos suos futuri boni spe solabuntur, atpauperes dum maneant,& quotidie pauperiores reddantur , oblidendi ansam pertinacibus Chemia: irrisoribus subministrant. Equidem tanta est illorum nequitia, quum ipsi sint seducti, alios falsis suis receptis, mendaciis scriptisque Sophisticis, in idem erroris prsedicamenttum allicere satagunt. Tandem quidam Artis ut ut periti, tamen invidia ad hoc incitati, scabiose atque deceptorie valde rem tractant, & fiib vera: doctrina: promissis, miserrimis imposturis Ty tones seduc unt: sic G bcr, Arnoldus,LuJlius, exrerique fere omnes,inter quos haud unus repentur candidus scriptor si ullus obscure, tamen valde rem tradens reperietur. Hinc inevitabilis 752 C A V. I bilis Chemiam incepturo Labyrinthus > quod vel immediato Dei digito opus videatur,si quis rectam ingredi semitam expetierit.Hinc item tam odiosum Artis nomen»quod non facile absque maxima irrisione illi intendatur. Apprime ergo cognitu necessarium existimo, quidnam sit suturo scientia: filio primo loco curandum, ut auream hanc Artem obtineret, vellere hoc potiatur,siquidem non pauca aderunt obstacula, quae retro pellant, nisi adsit firma animi resolutio. Plurima qux spem atque expectationem deludant, nisi sagax ingenium habuerit. Primo quidem ut tutus reddatur , ab iis qui incoeptum sannis obridebunt , iter secretum csscoportct, Ut nulli suus labor innotescat. Qugre Antiqui Philosophi Sapientes, non aliter ac verbum in ore hanc (dentiam occultare praeceperunt. Neque sane inutile videri posset sic adhortari , quandoquidem non parvi faciant ad de- spondentiam in Tyronis animo injiciendam, opprobria ac jurgia hominum, qui ab arfc ipsi abhorrentes, ejus cultores etiam summo in contemptu habent, Insuper, eventum si quis spectet, secreta artis occultatione opus esse apparebit. Si etenim spe sua quis suerit frustratus, ecquid obesse poterit taciturnitas, quam aliter exemplo, qui siefrustatur, proponetur. Stolida: [ut vulgo reputatur] nummo- ruro ac temporis jactura:. Sin contra hoc Thesauro fuerit potius, non utile modo, verum &c summe necessarium tacuisse reperietur. Tyrannis puta improbilqueprarda proponitur, si quis palam tanto theseurofruatur, ac usus fuerit, etiam & nonnulli parum inhaere improvidiores, vita: salutem periclitati,seram tandem poenitentiam miseri egerunt. Constans insuper animi decet esse, si quis in hanc palsstram descenderet sedulus, diligens»doctus, librorum helluo, mentis tranquillae, non ignavus, aut deses, non hoc modo, illud postea vellens, privatus, solus, nisi quod fidelem aliquem habeat socium, unum nec piares, non egenus» licet enim parva quantitas sufficiat , quum Ars semel tencetur , attamen pluries errasse continget, quos reparasse errores opus habet nummis , insuper & ad impense supplenda victui & amictui necessaria, huic dum Arti incumbat, ne De Metall. Metamorph. forte aliud agere cogatur , cum liber animi potius esse teneatur. Quodque maximum est, honestus sit,Deumque timens» &c a pecca- tis abhorrens, prccibusquc Numina sollicitet, ut coepta fecundet. Taliter 'qualisicatus iter ingrediatur , ac sine claro Natura: lumine errabit. Proinde libros sibi comparet, hominum doctorum & non Sophistarum, his sedulo incumbat, legat, relegat, perlegat, resque fecum alte perpendat, caveatquenecumrem^emci concluserit , practice statim attentet, verum conclusionem suam siepius ruminet, examinet,perpendat,cumque Auctorum probatissimorum sententia conferat, tamdiu alteretque, quousque unam aliquam elegerit , quae omnes probationes sustinens perdurabit. T um tandem praxin incipiat,imploratoNuminis auxilio, experimenta consideret, eorumquesuccessum, quxpuoutratio suaserit, alteret renovecque coties, quousque signa a Philosophis descripta conspexerit. Erro- neisq» operationibus praetermissis, uni soli vero complemento insistat, nec tamen animum despondeat, licet pluries erret, & tamen a sumptibus permagnis cavear,sic,benedicente Deo,voto tandem potietur. Ego porro ut calem instruam, sequentem tractatum , verum , planum, persectum, absque fraude conscripsi. Et tamen o- mnes Avaros, fraudulentos, cctcrosquc ejus claslis admonitos velim, ut Artem pariter, huneque tractatum missum faciant. Nam Ortum cf procul bine arcere profanum. CAPUT II. De origine artis i ejusque Scriptoribmfjm Fundamento , in quo de principiis agitur £\'let allicis, gradmli Metallorum O- J Mineralium produBione. H Ermes cognomine Trismegistus, Artis hujus Pater in Pisi losbphoru sccnam introductus est: de quo, quilham fuerit, va CCC CC rii C A P. I tix perhibentur Autorum opiniones. Non desunt, qui Mos,n fuisse illum affirment, (ältern in hoc conveniunt, quod natione fuerit ^Egytius, Philosophus item perspicatisfimus. Pater hujus Philosophia:: vocatur, puta qui primus [quorum libri extant] qui hanc tractat Philosophiam. Quidam tamen volunt ab Enoch scientiam hanc derivatam: qui diluvium prxvidens, septem liberales scientias [ inter quas Chemia ] tabellis inscripsit, posterisque reliquit. Hermes vero vallem Hebron ingressus illas adinvcnit,qux Smaragdinae hodie appellantur, atque inde suam sapientiam dedicite. Alii acriter contendunt, Noam hanc artem tenuisse,illamque in arcam suam portallc.Non pauci ex locis Scriptura: nonnullis Artem stabilire satagunt, illamque Salomonem jabuissescripturiunt. Nonnulli ab Adamo ipso ad Abelem, &: sic deinceps ad Sethum deducunt. Mihi vero simplicitatem naturae scriptituro, hujusmodi non placent subtilitates, Artem puta non illustrant imo potius obumbrant, ut Fanatica videatur, quiqueitascribunt, nonnisi obridendiausiun oloribus Misochemicisque subministrant. Si etenim Ars haec reale in Natiora habeat fundamentum , cur ego follcitus essem , utrum hic vel ille necne intellexerit, ut qui cognoverimus ejus cultores atque peritos siimmoscfe studio occultastc , prout etiam suis in libris aliis id prxeeptum. Ncc nisi post obitum innotuere omnes vel falcem plurimi, in vivis autem summa cum diligentia latuere. Hoc saltem liquet, quot tantum absit , ut novum sit hoc commentum , ut per multas Seculorum feries ejus extiteriutperiti, qui linguaae natione di versi,plurimi vero xtate coxvi; tam concorditer dc arte scripsere,, quod ne unam operationem [ recte lntelligentibus ] aut corrumpere, aut aliter tractare comprobentur. Fateor falcem, quod rei imperito permagna appareat difficultas in libris eorum legendis, obscure adeo, tropice, allegoricc, & figurate scribunt, quidam etiam plurima falsa interm icent ad indignos incautosque illaqueandum, uthoc modo Philosophos a stultis valeant distinguere > in summa raunen omnes unam metam feriunt, & ad idem hospitium deducunt. Qua: autem obscurius tradunt, hoc in nullum alium finem faciunt, De <£Aletall. Adet amorph. y^ nisi ut indignos excludant , prout pluries in suis libris testantur, BernardusTrevirensis [mihi summe colendus] hac in arte candidissimus repetitur; Riplcus item Anglus, Fiamellus Gallus, Scndi- vogius Novi Luminis Autor, Arcani item Hermetici autor Anonymus, cujus tamen Nomen duplex Anagramma prodidit, ut, nempe [spes mea efl in agno ] libro] cui titulus Enchiridion Physicx restituta: prassixum , & [ penes nos unda lagt ] Arcano suoHermetico ; Non prxterirem hic Philosophorum scalam, Rosarium magnum, Arnol- di opera, Ludum puerorum, Dionysii Zachani opusculum, ^Egidiü dc VadiSjMorieniopera,Augurclli poemata Chrysopaeia:; Quinqt item tractatus Rosarii abbreviari, Petri Boni Ferrariensis opera, o- mnesverbo libros inclusos vellem, qui praedictis hisce sunt consoni, & qui contra,exclusos Quibus ut par est, priusquam opus inchoetur, comparatis, primo loco Metallorum pariter ac Mineralium, vitas, regna, mores, habitumque discat studiosus artis discipulus, nec notione sola scsc oblectet, at scicntisice, id cstpracticc cognoscat. Ad hoc autem profunda opus est contemplatione meditativa, ut rerum Physicarum in genere, coi porumque Mineralium in specie,ortum discat ac intclligac. Me quod attinet, Metallorum doctrinae obiter tantum intentus, in quantum nempe Arti trasmutacoria: explicandas faciat, rerum Naturalium ortum in genere Jubens praetermitto , contentus illa dixisse , qwxprxfato proposito satisfaciant. Breviter tamen cercra ordine attingam. Tradidere Philosophi omnes vulgares, quatuor dari Elementa , res omnes originaliter componentia, ex quibus omnia, ad quae resolvuntur, ex quorum coalitu diverso diversa: res prodeunt. Infausta: huic opinioni , Chemicifcreomnes Philosophi subscripsere. Causam cujus aliam non possim conjicere, qu am, quod absqucnu- tura deliberatione [ ad rem propriam accincti ] accelerantes hxc prima rerum fundamenta descripserunt. Quam ego illorum sententiam non ausus improbare, aliter honoris iiii ac observantia: ergo juxta rei veritatem Philosophice pertractabo. Elementa puta, qua: quatuor ipsi contendunt, tria sola agnosco, omnia qua: su apte Phyii Ccc cc L ' frigere yfff C A P. 11. frigere experientia docet, Aerem puta, aquam & terram. Solus quippe caloris defectus , per Solis calefactivi distantiam remotam causatus, frigus his omnibus inducit j & illud remiflius aut intensius, in quantum majori aut minori distantia removeatur. Ignem vero Elementarem prorsus rejicio, nego item ullum esic praeter vulgarem nostrumcommunemque Vulcanum , qui ardetin culinis: Cujus calor scmpcr destructivus in le. Neque nego tamen calorem rebus incflfe, profluum nimirum aut a lumine, aut a motu, aut vita, aut Bias alterativo, alium nullum. Praedo Vulcanus res concretas depascendo comburit divastatque, estque corruptivus motus violentissimus j ab activorum duorum contrariorum exorta repugnantia causatus. Elementum tamen non est, prout nec substantia,nedum accidens , ad actualem quantum flagrationem spectat,at duorum in femutuo agentium activitatis expressio in subjecto capaci; Non jam ostenderem, quaenam ad Vulcanum actualiter ardentem ordine requirantur prxter accidens caloris substantiam,in qua fit hic actus, hoc hic saltem alleveramus, licet ejus calor sit accidens,illum tamen ipsum nec substantiam clsejnec accidens , at duorum activorum , &: in fe mutuo agentium activitatis expressam operationem , quam activitatem in omni re combustibili comburente facile postem demonstrare , nist quod ab hoc loci foret alienum. Et uc ignem prorsus Elementalem rejicio , ternario interca Elementorum numero contentus, horumque nativam qualitatem primam frigus affero , nec nisi accidentalem illis calorem attribuo, prout dictum est $ sic nec tria haec commistione sua rerum naturalium ingredi compositionem admitto. Disproportio siquidem miscendorum mixturam generationi idoneam tollit, ejusve possibilitatem Nam Physicageneratiositper generationemingredien- tium unionem. Hnio porto est per minima rerum uniendarum ingressio,sin autem minimum unius sit minimo alterius decuplo vel centuploliibdlius,non postimth.TC minima adaequata coire, siquidem perminima convenire oportet, quae per minima unire quaerimus. Hinc commista aqua terrae non cum illa unitur, prout neca- qua vino, aut Phlegma Spiritui; imo separari postiinc ob luam inter mini- T)e ^Metall. tMctamorph* Minima disproportionem. Si quis dixerit: ad mixturam hanc faciendam unum iiibit alterius subtilitatem , atque ita deinceps uniuntur; Insto, quod si atque subtile fiat [spislum prius quod fuit ] ut liquidum postit [ uniendo sc/c] ingredi, oportet ut ad eandem naturam prorsus deducatur, & quid tum quatio terra quam aqua, [aqua siquidem in terram non migrabit , ut unionem cum terra habeat , corpus puta non corpus sic unitive ingredietur ] & si sic, quam fatuum hocimaginari, terram in Aquam este convertendam, ut cum a- qua concreti generationem promoveat, &: hoc si concedatur, ex a- qua tamen res producta dicetur, si modo antequam produci sic possibile terra in realem aquam migraris , hoc autem necellarium est, aut aliter minimum hujus cum minimo alterius non poterit convuiire. Et adhuc deeftacL ,minimum cujus est multo subciliusaqua: minimo, nisi in aerem cuncta evanescere teneantur, ut & hunc praedicta aqua sibi in generando socium habeat. Quod si daretur, ex aere omnia solo constare sequeretur, qui aer licet in sua natura sit a se se originaliter, seu ex terra aqua in se transmutatis sit constatus, idem tamen eiit , nec obociginis fine discrepantiam diversisicatus: nisi enim idem fuerit aduniri nequit, siquidem ut aqua eandem habeat cum acre subtilitatem. eadem cum illa qualitates primas habere tenetur,idem&de terra judicandum est,ut adaquetur raritati aqua:. £t si sic tum aqua sic subriliata erit realis aer, &: terra sie: subtiliata erit realis aqua, &c jam ubi compositio generatorum ex Elementis, cum juxta hanc doctrinam ex aere omnianeccilehabcancproccdcrcj&quo subtilius exigue, admista eumhacMistionis Doctrina Elementorum quaternitate. Si quis autem dixerit, verum este Elementa sic converti, rogarem a quo a- gente mutarentur ? Insuper si terra in aquam migret, aqua in aerem, u t sic siat unio componentium Elementorum,ad Elemcntatum conflandum, peterem rursus quid opus sic terra’ in realem aquam reducta; aliam novam adunirc iic & aqua adaens raritatem subtiliata: novum aerem commiscere, quasi unum & idem Elementum in alia sic convertibile de se effectum conversum non pollet procreare, absque alterius admixtione. Si dicatur, terram, ut dictum est,subtili- Ccc cc ; atanx C J p. 1. atam a qute raritate adaequari» & tamen aquam non esse; uti nec a- quam esse aerem, rogarem tum, utrum, nec ne primas qualitates tinum alterius induat; si non , ergo nec in minimis habebunt corre- fpondentiam : nan hoc impossibile : si sic, scire cupio, utrum, si unum primum alterius primi primas induat, non fiat realiter illud primum»cujus sic induit primas. Contrarium asseverare non est Philosophicum. Concluditur ergo, ex uno omnia Elemento materialiter originem sumere, qua; non potest esse, nec terra, nec aer; quod nisi brevitati consulerem, facile possem commonstrare. Unica ergo restat aqua, quae unum verum est materiale principium omnium [ qua: in hoc orbe conspiciuntur J corporum concretorum. Terra est solea sive stratum, m qua omnia corpora crescunt , & conservantur. Aer in quem crescunt, estque medium, virtutumque coelestium delator, quibus repletur, & per quem omnibus hilcc inferioribus communicantur. Aquae rerum omnium femen est a Creatore prima creatione inditum, quod quaedam in aerem producunt, ut vegetabilia, quaedam intra suos renes fervant, ut animalia, in quibusdam maxime abstrusum reconditur, puta metallis. Estque ad sinem usque mundi semen sufficiens cunctis rebus ex semine producendis, cujus [ ut dictum est ] aqua habitaculum repetitur. Hoc femen [alias otiosum] a forma sua excitatum, [ quae forma est lucis quaedam ineffabilis particula , virtus coelestis , quxpraesto adest inferiora apte disposita [ ratione loci atque agentis convenientis] vi sua imbuere & ad motum excitare ] ita inquam femen activa virtute excitatum,odore suo fermentativo materialem aquam est coagulando, quam ita immutat per varias fermentationes transmutationum cunctarum autores, quousq; illud produxerit, ad quod producendum femen fuerat propensum. Si itaque Metallicum fuerit femen,nascitur inde primo humor siccus,labilis, malus non madefaciens , nimirum tz omnium metallorum mater. Possem hic lapidum unius cujufquegeneris procreationem docere, item circa y iiP ri “ inam nativitatem plurima notatu dignissima annotare. Illa autem utad propositum parum facientia consultopertranfeo. § P uta vcl j a De Aietall, A4et amorph. metallorum materia dici meruit, quia anteaquam 5 fieretutur ad Metallum destinaretur, defectu tamen aliquo postet contingere, ut aliquod a Metallo diversum inde resultet, cum vero semel fit ? ,tun* quidem non amplius aliquid inde nasci postit , nist minerale aut metallicum : Exhoc diversa qua: conspiciuntur mineralium genera, ut puta Ab 2 ?<^O qua: omnia unameandemque matrem habent 5. Media quoque Mineralia quardam hinc oriuntur , qturdam etiam fiunt exipsis Metallis, sole acido minerali erofis , sic Vitriolumex Cupri venä per stalagma tale acidum,crosaicujus hic generationem docere abs re foret , quare consulto prsetermitto. Non autem [ quod perperam nonnulli credunt ] pinguedo aliqua interveniens Sulphurea, § conjungitur, quam calore suo decoquens coagulet , cujus postea expurgatio est metalli perfectio. Novimus puta quod Sulphur, quod dicitur,^, impurius estmulto Sulphure,licet §k> crudior lit&immundior, tamen#; perfekt us este B metallum,, vel gregarii testabuntur. Non est itaque cum istis opimandum dc digestione Metallica per colostrum istiufmodi pingue, cum in £ sit agens proprium internum digerens, nempe calor qui per coelestem causatus influxum, vitam atque motum mbmd.it huic nostra: materia:, qua: vita pariter ac motus dependent a matricis convenientis adaptatione!, siveloci ad generationem idonei. Licet enim , hac superiorum virtute ubcrrimaomniaiintplena, hxcquc pra-sto adsit cunctis ad informationem illorum; non tamen actualiter agit informando, id est ai motum stimulando-.nisi quaternis juvetur a bcx- trinfecis rite accommodatis, atque ita, tum virtus hac coelestis in* ccstänter agit, qiue licet in toto orbe uniformis & unica, pro seminis tamen latione variatur : Secundum quod diveriificantur rerum fermenta, ad diversas transmutationes producendas. Quare si § hic narus locum fibiad generationem idoneum invenerit, licet infe extra talem locum appareat frigidus, utpote qui mortuus, intra tamen fuJf nativitatis centrum [actionibus generativis nondum inter- mistis 1 virtus hxesive coelestis virtus , tam d luce quam a superiorum rotatione causata, atqj per aeris medium ad omma uberrime ,Sc per ydo C J P. n. per omnia diffusa, virtus inquam hasc [quatenus lucem refert] cantabit calorem aliquem, tk. [ quatenus rotatione superiorum ] caula- bit motum in subjecto hoc inferiori, calor hic motusque coelestis line vita ejus in quo sunt, este nequeunt [vitam volo non animalem, nedum vegetabilem, at formalem] ab his fermenta per Bias alterantem producuntur; qua: quotidie immutant materiam rtansmutanc- que quousque virtus ccclestis praedominarit, sixitatem majorem mi- lioremve inducens , pro loci accommodatione digestionem adjuvantis , aut retardantis, juxta quam disproportionem digestionis, ex una eademque Matre, discrepantes prazdicta:proles proveniunt, inaequalitate solum maturitatis diversificata:. Cujus inaequalitatis ratione crudae aliquot superfluitates quae non sunt Metallica:impositionis, verum in 8 sunt a 5 separabiles, has inquam non expurga,at cum puro coagulationem suscipientia,inter Metalla fpecificarc videntur, suntqueistc faeculenta: cruditates aliae atque alia:pro Matri- cis£ generantis variatione , ac'diversimode coagulatur , pro loci Embryone hoc occupat differentia. Materia proinde una est omni- umMetallorum,nempe tz qui proprie tendit ad© procreandum.^ ve ob differentem respectum in gradu perfectionis , si qua: in generatione sua TJ commixtae suerint feces, hx sunt per accidens nec lem substantiam ingrediuntur, quarum partim diversitas, partimque loci discrepantia, in qua fit digestio, ex diversa coagulatione, diversarum fecum, cum hoc uno puro, idem unum varias larvas induit, & sic per species suas metalla imperfecta producit. Particularem ego omnium MetallorumGenealogise descriptionem evitarem,quia Solis tantum &c Luna: renovationi atque multiplicationi propero. Ad pensum proinde me accingo. CAPUT IU. De Amo ^Argento , quomodo ex Materia Mercuri Ai proveniant, depojfibditate, imperfe&a Metalla ad horum per je Bionem transmutanda . De Metall. Arfetamorph. ySt 'X praedicto fonte, uc dictum est, natus est Sol,ac foro ejus Lu —^na.xuin nimirum per digestionem materia h xc ad perfectionem est adducta. Perfectio porro duplex est, vel inchoata, vel completa, id est, exparte Sc de toto. Completa perfectio summa est meta" ad quam Natura sponte stia collimar,nempe ut decocta omni cruditate & expurgata omni fece, pura natura Metallica, absque omnisor- de coagulata triumphet. Hic Sol noster suumortum habet, /hoquj jubare & splendore terram illuminat. Inchoata verö perfectio f uc sta dicam ] perfectio proprie dicta non est, & tamen respectu formalster imperfecti , haud improprie perfectio dici meruit. Est enim formalis imperfectio judicanda, cum non sic decoquitur, qua; puro in generatione [ per accidens J cohaerebat cruditas,nedum expurea tur heterogenes stiperflmtas , quin puro in coagulatione cantain quantitate commista relinquitur, ut isti pratdominefur, tandemque vincat: sic accidit omnibus metallis [Sole&Luna exceptis 1 qua* ab omnibus facile Elementis corrumpentibus, corrumpuntur, ab igne item consumuntur. Verum cum sic devincitur cruditas ad eoque expurgatur ante coagulationem seculcnta fuperstuitas,titpu " rumsiepradominationem supra impurum habc.lt, utabhuiuscor- ruptiva tyrannide liberetur, hieprimut petfea, 0 .ii S gradus existi, mandus. Totalis veto expurgatio fecum , impuriquereieclio est metallicarum operationum colophon sive summa perfectio. Et«, men hL cruditates atque feces, originaliter non fuerant ejusdem cum metallicos impositionis aut natura:, imo stiere separabiles quarum separatio ante coagulationem est Metalli perfectio Ve* tumsinonfizcrintcxpurgararantesiiamcongciationcm.harJtatnen illas puro neutiquam adunivit, imo separabiles adhuc fune, quamvis non per naturam absque alterius adminiculo, at per Artem natura: administrantem. Hinc artis Tranfmucatorix basis atque OriVo & hoc verum Alchemix fundamentum. Nempe, quod imniiHiic Metallum in fepostideat idem purum ex quo Aurum, quQcijm l - impurum aliquod sit poncoagulatum ♦ hoc tamen impurum nJm* quam est Metallica: impositionis, licet Metallum imperfectum u- Ddd dd * num yö2 C A P- 211. numab altero [ item & a perfecto] discriminet, ergo heterogeneuitl «pium sit,separari valet per Agens tnumphans,quod fi repetiti possit supra terram impurum certissime atque imperfectum metallum in purum & perfectum Aurum migrabit Argcntumve, cum digestiv* separationis respectu. Omne siquidem agens separans, eadem ratione erit Agens digerens, hxc siquidem separatio factu est impossibilis , absque digestiva virtute efficaci. Tale agens est arcanum nostrum divinum , est puta Spiritus ccelestis atqux ignex virtutis, quare penetrandi vi pollet, &rtamen nativias auri proprietates refert: est namque A urum in supremum gradum digestum,quarein homo- geneitate ejusdem generis &c Natura:, vulgare Aurum , gradibus plurimis transcendit superatque. Licet proinde spirituale sic corpus, est tamen corpus quodvis aliud in mundo fixitate sua superans, quare homogencum purum potest retinere, quum imperfecta super Metalla projicitur, ne ob suam crudicatcm ab igne avolent, dum e- jus violentia: heterogene* feces comburendae exponantur, in quo ipso solo tota consistit digestio transmutativa. Ignis quippe est Auri examen, noster inquam V ulcanus, qui a puro cunctam impuritatem combustibilera, adurendo tollet, si modo [quod purum estj ignis examen ob teneram suam cruditatem non aufugerit. At imperfecta quaevis Metalla [ licet purum in se contineant ] hoc tamen purum, est adeo crudum, hoc est cum impuro commistum, quod illud ignem non sustinens, &: tamen super hoc prxdominans, ab illo avolans, fecum rapit, quod aliter igne velut suo simili gauderet. Arcanum proin nostrum [ quia spiritualis Substantia homogen ea] isti- tismodi metalla imperfecta per minima intrat, &: quod sibi simile invenerit, apprehendit, & praepollenti sua vi ab ignis flagrantis violen- tia defendit, & fixitate stct plusquamperfecta retinet, interea Vulcanus ardens combustibile quoque flamma sua depascitur , quo per ignem consumpto, purum remanet Aurum, Argentum ve [pro Medicinae qualitate ] omnem ignis violentiam sustinens atque omni probationi propositum in illa perdurans, minerali neuri quam cedens, at potius excellens. Quare nons quod indigni quidam obtrectatores De Metall, Metamorph. yfy ctatores objiciunt] aurum argentumve creare profitemur, ac Agens repetite atq; efficere, quod supra imperfecta metalla projectum per minima possit intrate propter suam Homogeneitatem ac Spiritualitäten!. Prxtereä ut praepollenti sua vi & virtute ab ignis combustione defendat purum, quod sibi simile adinveniens, retinet usque dum vastentur [ Vulcani conflagranti Tyrannide] feces superfluar , qua? operatio est Cbryfopoetica transmutatio. Torum hoc efficis arcanus hic noster Elixir , insuper Sc hoc habet quod tam colorem quamsixitatem actualiter imperfecto communicet , in quantum ipse sic summe exuberantis tam coloris , quam sixitaris, CAPUT IV. Ve Semine Auri : Item utrum alia Metalla Semen habeant , quaßto determinata. C Onfervanda:, propaganda?, nec non & producenda: unicuique speciei, femen a Magno Creatore rebus institutum est: Estque femen unicujufquc rei perfectio, cujus nullum est femen, imperfectum dejure judicandum est. Metallicum ergo femen dari non est dubitandum. Hxccnim aut omnia primis sex diebus fuere creata, quae in orbe jam sunt ac fuere, aut falcem indies aucta? concrevere. Prius tam ratio quam experientia negat; ergo fi posterius, tum sane femen metallicum dari nemo poterit negare. Quod si detur » hoc certe Metallum in coagulatione non amittit. Coagulatio quippe est perfectionis effectu [ seu potius maturationis, qua? ad perfectionem recta ducit, si exteriora fuerint legitime disposita. ] Perfectionis porro signum elf semen ejus, quod sic maturatur, non probabile proinde femen per coagulationem amitti, verum potius no. bilius reddi. Metallicum per hoc semen Metallis in este patet, sto- gari ergo potest , utrum omnia metalla in sesemen habeant, & responderem ponendo. Habent omnia semen unum idemque , ac Ddd dd % y 64 cjp. lr. in quibusdam propinquius ,, in aliis remotius residet. Semest autem hoc est Semen Auri. Neudquam vero existimare licet, Jovem Jovis habere femen, Saturnum Saturni, & sic de ceteris, forma puto Joviali, Saturnina, Martialis, &: estpure accidentalis,at materia [ pura] est aurea » cui nihil deest, praeter ntldam digestionem fecum separativam»cruditatum consumptivam, & sixitatis inducti- vam. Forma vero Auri est substantialis» hoc est super ipsam substantiam materiae, sic depuratae, fundata. In cunctis ergo Metallis imperfectis est femen Aureum ad perfectionem tendens, at in itinere suo per accidens impeditum : in Auro digesto est idem femen proxime iaclusum, in perfectione triumphans. Qmire si quaeratur femen ex imperfectismecalliscducere,remotum longe cum sic [ licet vere existens] labor suturus erit frustraneus, ad Solem puta cuncta exaltari neceflum est, aliter femen ex illis [quod est rei perfectio] non excernitur. Semen Volo,non Mercurium, qui est in omnibus, &; ex illis educendus est, ad vim illam, in qiui & per quam multiplicantur. Jj autem non in at in Auro solo est multiplicabilis, cum nimirum ad Aurum pervenerit, ut de fe postea fertien suum , id est, virtutem digestislimam emittat, ut ex hac multiplicatio ortum suum habeat. Oe lama hic noninutile futurum est aliquid addere , cui femen suum [ quia perfecta est] ineste, quispiam facile crederet. O- pinioni huicadstipulari videatur, quod Elixir albae projectioni inserviens datur. Concedo sane dari femen multiplicativum album pariter ac rubeum, hoc tamen album in renibus tantum Solis continetur : & quamvis fiat multiplicatio Lunae, in Luna tamen femen Ltt- nae non repedetur proxime, ac ex Solenecefle habet prodire : ergo, Ut diximus, albedo hax Lunaris est primus perfectionis gradus, cujus flavedo Solaris est complementum. Mater enim Lapidis nostri [ quae Luna dicitur non vulgaris, at Philosophica] alba est, quaro Solem nostrum [qui lapidis est Pater] albedine sua dealbat, unde proles, qua* ex duobus hisce Parentibus consurgit, albescit, primo ad imitationem formae Maternae, &tum perfectum est femen mul- De Metall, Metamorph. j6$ tiplicatlvum album . postea rubescit rubedine sanguinea regali » Chrysopoctica indutus potestate. CAPUT V. De Seminis Aurei virtute , gf in quo proxirye includitur. V T autem arcanum hoc consequi valeamus, quo cum Imper- fcctaad Perfectionem projectione super illa perduceremus, in primis, notandum est illud, quod de Arcano hoc nostro diximus, nempe quod sir Aurum in supremum gradum perfectionis exaltatum , ad quam per naturam artemque poster deduci. Observandum item erit, quod in Auro Natura operationum suarum metam acquisivit, nec ulterius illud sponte sua promovebit. Et tamen semen suum est ulterius maturandum cum ingenio sagaci. Hoc autem longius abstrusum latet, nec visui facile apparet , prout aliter vegetantium, animaliumque semen oculis exhiberi valet. Nihilominus tamen per artificium sagax extrahi possit, & in tantum exaltari supra suam [ in qua natura quievit J virtutem, ut naillies illam superet. De semine hoc plurima referre postem, qua: potius reticenda \ apprime vero notanda est differentia inter hoc metallicum &: Vegetabile fernen aut anim alc. Hoc siquidem ob partium dissimi- laritatem femen ferentium, a toto corpore excisum discernitur. Illud vero Metallicum non ita se habet, verum ex quo minimum Auri sit reale Aurum, ergo per minima ejus femen latet , nec a corpore suo discerni valet, corpore interea hospite manente; verum cum plenaria Nlctalli dest ructione fit seminis manifestatio, atque ita Metallum reductum totum in sperma transit, idcoquc fit multiplicatio hujus seminis, virtute potius &c dignitate, quam quantitate & numero, id est, nobilitaturmagis quam augetur [Materia aurea in femen reducta] ob partium puta limilaritatem. Quia respectu Lapidis Aulum totum est materia, cum manifestatur occulta profunditas, to- Ddd dd 3 tum C A P. P. tum est Sperma, quod circulando recipit vim superiorum ac inferiorum , &; tum fit tota forma , fcu coelestis virtus, aliis hanc virtutem communicandi capax, iis nimirum, qua: sunt sibi materia: homoge- ncitate astinia. Locus in quo femen residet , proxime est aqua , nam proprie & exacte loquendo minima pars metalli est femen, ea- que invisibilis : at quia invisibilis ha:c per totam aquam fui generis universaliter diffunditur, illamq; inhabitat, Sdn illa vires suas exerit, nec aliud quid oculis manifestatur quam aqua,licet agens internum [quod proprie femen est] ineffe ratio suadeat: ergo totam promiscue aquam femen vocamus, perinde ac totum granum fernen appellamus , quum tamen vita germinans fit nonnisi particula quasoatll grani minima. Non autem Vita sive virtus seminalis tali modo in Metallis distinguitur, sed per minimum corporis continentis inseparabiliter commiscetur. Addidi hxc de semine,quoniam superius dictum est, metallum , cujus profunditas sic fuerit manifestata sub Mercuriali forma, totum in femen abirenam aquam illam auream totam femen Auri nominamus : quoniam hoc per illam exquisitissime est diffusum, in tantum quod nonnisi ratione sola feparariva Icat, Hoc ab antiquis Philosophis Sapientibus fermentum occultum vocatumest , venenum, ignis item invisibilis, secreto agens. N eque etiam ipse solus totam promiscue aquam femen quodammodo nominavi, at hi etiam non raro aquam luam ignem vocarunt, aliquoties inaqua sua ignem residere docuerunt. Quare hanc distinguunt in animam,spiritumque,quorum prior est medium, posterior virtus activa per illud medium. Metonymice ergo aquam semen nominamus, cum tamen proprie loquendo feminalis virtus universaliter per totam aquam inhabitat Sc diffunditur, qua: revera femen est, ut ab aqua: fux habitaculo nunquam est separabilis. Mirum si cuiquam videatur , aquam mc assignare Spiritus feminalis sedem, hocne mirum videatur, si quidem in prima Creatione Spiritus DEI ferebatur super aquas, id est, per aquas Spiritus Coelestis infusus »illas is vi atque virtute prolisiea dotavit. In hac enim sola omnia rerum [quae in universo sunt ] femina , prima ab origine fundata De ^Metall. Ades amorph. fune , nec illam unquam egrediuntur; aeramen in vegetantibus in crudum acrem producuntur, inanimalibus intra renes conservantur, in Mineralibus in profunditate sua firmiter occluduntur. Q- riginalcm namque suam sedem semen egredi est impossibile. Itaque si ab aqua omnia [prout diximus] in aqua etiaranum adhuc femen residere ratio docebit. Non aliunde puta conservantur res , nisi unde oriuntur nam sublata originis cauja,tollitur effectumhinc factum quod omnium mul tiplicatio semper fiat in humido&pcr hu- midum, prout 8C nutritio. V egetabiliaper Lerfas terrae aqueum, Animantia per Chylum liquidum , Metalla per Mercurialem liquorem. Hinc aucta atque producta, vegetabilia sponte diversum a toto suo corpore semen excernunt in aera crudum , quod fiet coagulatum corpus , ut autem cognoscatur ab aqua prodisse suumque in aqua Spiritum seminalem retinere, terra:ad speciem augendam comjnittitur, in qua matrice Cessas terne aqueo resolvitur in proximam suam materiam aqueam, & tunc incipit Vegetatio. A- queum porro seminale , Lcssashoc aqueum [ per quod dissolutione manifestatum est] suscipit, substatque illud germini pro humore radicali nutririvo, per quod argumentum recipit in plantam Arboremve juxta seminis fermentum specificum. Animalia natum ex imaginatione Semen intra renes servant, quod per generationis actum in matricem debitam diffusum, foetum format tenerum crudoquemultohumido abundantem, qui Jiquido postea menstruo muliebri augetur , ac crescit ad infantem usque persectum , suaque nativitatis hora in orbem prodiens , alacte nutritur , usque quo fortiora alimenta poterit perferre, quae tum [ nisi in liquidum transmutentur chylum , prout ossa in stomacho canino ] non nutriunt. Pariformiter his omnibus metalla femen /itum perfecte elaboratum , [ densis sub convallibus] coagulata claudunt, in a- qua tamen situm , hoc postea per sagax artificium extractum, in matrice debita crescit ac fovetur , quousque [ per praeviam corruptionem ] sui glorificationem recipiat. Opus autem hoc est summe difficile, ob reconditas metallorum compages , in quibus 7 gs c a p. n quibus scmon hoc clauditur , nulli vi cedentes, nisiadsitinge- nium subtile. Proinde Matricem dari notum facio , in qua positum aurum [unde solum semen est quaerendum] suum sponte ac suaviter emittet sperma , quousque ipsum debilitetur ac moriatur , bL per mortem suam renovabitur in Regem gloriosissimum, cunctos postea suos fratres a mortis metu liberandi potestatem na- ctus. CAPUT VI, Oe Seminis bujm extrahendi modo ac medio, D ifficillima semperqua; pulcherrima, omnium foculorum ex*' perientia locuples testis esse potest. Non mirandum proinde, si tanta teperiatur difficultas in subjecto adeo prx aliis nobili.Neque enim facile novi opus aliquod in rerum Natura pluribus [quam hoc est] obsessum difficultatibus. Quare si quis iter hoc fuerit ingressus, & tamen anima; sua; a studio ac labore parcet, revertatur o- portet,inhoc namque limine erravit. Terribilia siquidem quse in opere apparebunt mala, maxima despondentia; causa erunt futura. Clavemautem artis si cui Pater Luminum concesserit , nihil jam ampliushuic restat, quam opus mulierum, ludusque puerorum , ut puta oculos suos oblectet Dulcherrimis inter laborandum apparenti- . bus signis, quousque messem demessurus. Thesaurum totius mundi prsetiosiffimum possideat, sine hac vero error Lc dispendium, cura Se sollicitatio, fructus erunt frustranea: hujus Philosophiae. Quare sapiens unusquisque priusquam iter ingrediatur, dc illo [eum signis suis ] cognoscendo primo erit ac summe sollicitus, ut si forte aliquse apparere possint in illa difficultates,contra illas armatus,non post in-, ceptum iter cogatur cum mccrore ac dolore reverti. Sciant itaque omnes Artis filii, quod ad arcanum nostrum consequendum opus sit Auri semen occultissimum manifestare, quod non fit nisi per plenariam ac omnimodam fixi volatilisationem, ac proinde formst istius corru- De Metall. Metamorph. yfy corruptionem. Aurum porre sic destruere, est opus totius mundi maxime secretissimum. Non etenim in corrosiva metalli detur- pationecompleturhsecdivinaseientia, imo corrosiones omnes isti. usinodiiuntralsie&: erroneae, ex quo requiraturad opus nostrum , non dissolutio qua:vis,atPhilosephica,id est,inaquamMercurialemj per prarviamcalcinationcmper^ Agentem facta, qua: per subtilem Elementorum rotationem ac conversionem producitur, quar calci- natioesthumidi homogcnci cum sicco iua: naturae mortificatio > ut postea per idem humidum siccum vivificetur in tantum , quod di- gestissima virtus ex dissolvendo per dissolvens extracta, hujus calci- nationis atque dissolutionis causa sit. Ecquid hic cum corrosiva corporum contritione [per aquas minerales ] commune ?' Imo potius contradantur [oppositione Diametrica] pra-dicta; operationes. Hxe si quis recte animadverterit »operis tardium facillime percipiet. Aurum puta omnium corporum solidissimum, fixissimum,&fortissim;e compositionis,ignispatientissimum, & corruptioni minime obnoxium , non ita facile innaturam huic fuse adeo contrariam transit. Quare si quis vi hoc artentaverit, nihil proficiet. Prxpollcntis itaque virtutis Agens requiritur, ut hoc fiat, quod agens homogene- um,amicabilc, atque spirituale este oportet, ut nempe affine sit corpori, & tamen illud vincere possit,ac radicitus penetrare, per intima , cujus penetralia ex quo tam late distendantur, tamq; minimum Auri, verum Aurum permaneat, vulgare itaque agens non sit oportet. Quandoquidem ctinmnon tam facile suam Aurum deponet formamT imo pugnabit , usque quo devictum prorsussuccumbat ac moriatur, vivificandi item virtute Agens nostrum pollere debuisse sequitur , ut cx mortuis cadaveribus novum purum corpus suscitare valeat. CAPUT VII. De Agente primo Philosophico, five Matrice , in fultam semen noßrum emittendum eß, & in qua maturandum. 'i Eee ce Qu«. 77 ° C AT. m /-'X Uxvcndum porro restat nobis tale Agens, quo cum prodicta vJcuncta perficiamus. In quo requiritur primo, ut sit aquaho- mogenea, idquelcgc necessitatis. Etenim in aqua sola latere , viresque luas obtinere femen, Aureum superius docui. Ac clauditur in corpore Auri, sub involucris densissimis, quorum manifestum est occulto illi, quod quxrimus,plane contrarium. Educenda itaque restat hxc aqua per artificium subtile, at sponte non ingreditur» Ergo per aliud hoc efficiendum , quod quidem aliud ejusdem este natura: oportet cum illo, quod educere quaerimus. Omne namque simile sibi simile generat, id est, omne agens in aliquid actionem gencrativamexercens,illud, inquodagit, insuam [quam proxime licet] transmutat naturam. Deinde affinem oportet este hanc a- quam corpori dissolvendo, ac proinde puram, mundam, & ab omni sorde exquisitissime mundatam ac purgatam. At ne hoc latis, verum Aurum contrariari tenetur in cunctis suis qualitatibus, quibus ab aqua [ in qua femen latet] quam quxrimus, differt. Prius summe fixum,hxc summe volatilis, prius corpus solidissimum,haec spiritus penetrantissimus. Crassum illud, subtilis hxc, mortuum illud, viva hxc, & vivifica, ceterxque omnes condiciones verbo in hac requiruntur, quas in illo post dissolutionem quxrimus, at in coagulato corpore mortuo desunt. Concluditur ergo, ? solum este veram artis AI chemicx elavem, qui est revera aqua illa sicca a Philosophis toties descripta, fluens, labilis, & tamen manus tangentis non madefaciens, nec aliud quicquam , quod de unitate fux materi« non sit, nec hoc solum, verum insuper virtutibus supra descriptis dotetur. Hic est custos noster portenarius, balsamum nostrum, oleum, mcl, urina nostra, rosmaji, femella, mater, ovum, furnus secretus, Clibanus, Cribrum,Marmor, ignis verus, Draco venenosus, Thcriaca nostra, Vinum ardens, Leo viridis, Avis Hermctis, Anser Hermogenis, anceps hic gladius in manu Cherub, qui viam arboris vitx tuetur, infinitis aliisque nominibus insignitur; estque vas nostrum, verum, occultum, hortus item Philosophicus, in quo Sol noster orietur & surgit. Regalis est mineralis triumphanfquc Satur- DeMetall, t^iet amorph.' Saturnia vegetabilis, Mercurii item caduceus, quorum mira operatur, seque pro libitu suo transformat, ut varias larvas induar, Dc hac Aqua Philosophus. Glorientur ,inquit, Alchemist arte nostra dicimus, ex metallis nimirum,qua; sunt ejusdem cum Auro & Argento materise , ina?qualis vero digestionis , öc propter hoc imperfecta manent, quae projectione arcani nostri super illa digerimus &c hoc modo perficimus, cum ad perficienda nihil aliud praetersim plicem hanc cruditatis eorum decoctionem requiratur,quod abunde praestare potest medicina nostra. Heu vobis itaque doctrina, filiis 1 attendite mihi, quia certisll- me vobis notum faciam totum illius Lapidis arcanum, qui non est Lapis , Lc est in quolibet homine , 6c quolibet tempore illum suo loco repedetis. Hunc si habueritis, rem totius mundi pretio - sistimam habetis. Divinus vero cxistit,idcoqucnon omnibus com - municandus. Vobis vero Doctrina: filiis rem totam manifestabo, necquicquamad hoc Magisterium neceifarium reticebo. Vos vero attentis adeste animis, & verba mea percipite , altoque pectore recondite. Transmutationis antea possibilitatem audivistis, nimirum quod res in perfectionem destinata, ob defectum vero decoctionis imperfecta relicta,postit per applicationem agentis ejusdem cum perfecto, ad quod hoc imperfectum fuerat destinatum, eilend* & Natur* , majoris autem perfectionis, in tantum perfici, ad maturari , quantum agens est exuberanti maturitates: virtute plusquamperfectum. Tale autem so habet Lapis noster ad alia metalla quxvis imperfecta; unde perillum hxc este in Aurum Sc Argentum transmutabi- lia, extra controversiam ponimus. Animadvertite itaque Sapientia: amatores > quid &• quale de- Fff ff 1 beat 77 # Br&vli jMiamdttüio bcatillucf este,quod hoc praestare valeanquod a Philosophis dicturri est Lapis: fed est in quolibet homine , & in qualibet re, quovis quo- queanni tempore,siio loco repeiiendunl. Notate verba, signate mysteria: quia certissime constabit cX Elementis; quibus nihil universalius: iisque non nudis, verum compositis &anacizatis> hocestunumquodq;E!emenmm qualitate sua dignoscendum prae se ferens: ergo in omni re, id est Elemento , est noster Lapis : quolibet enim eorum destructo perit aurei- tas. Ne sitis itaque solliciti de ullis rebus ab igne combustibili- bus: certe enim, quod ex omni re sit, hoc est, quod Elementi uniuscujusque vires (eu qualitates anatixatascontilict j ignis Illic periculo violentia: resistit. Heus vobis itaque Doctrina: filiis Maximum vobis eccc notum facio secretum: Deus autem vos juvet ad arcanum hoc indignis o- mnibus celandum; Lapis noster non aliunde prorsus quam ex metallis originem suam ducit, iisque perfcctistimis: vos aurem permittetis vulgusm hac arte operantum in omnibus rebus extraneis quaerere : quotquot aurem vestrum veritatis amatores estis, non ali bi quam in Metallis investigare aggrediamini: unum etenim , imo unicum est nostrum verum principium. Quid autem sit illud, vestrum erit attendere, neque quicquam hctcrogcncum in opus hoc inducere ; illud autem aliis relinquere , qui talibus in rebus Lapidem nostrum quaerunt,- semper autem frustra laborabunt, quamdiu quid sic unicum illud nostrum verum principium, ignorarint. Ego vero vobis illud notifico; Mementote itaque, quod cx Leone' Leo, ex homine homo generatur,ab aliis autem haec generari expe- ctare, absurdum cstct&e ludibrium ; non secus ex combustibihbus combustibilia, ex aeternis aerenia producuntur. Crcdiris ex tribulis uvas, aut ex spinis rosas col!igcre?Tam absurdum erit, si quis cxA- stimalibus, Herbis, autistiusmodi, Lapidem nostrum fabricare co- nctur, quasi alibi, quam in Auro quaerendum esset aurisicandi principium cx talibus itaque non est quaerendus Lapis noster, quinam > lales veri Auri proprietates referre debet, qiue non sunt in rebus isti- «smodi Ad Rubin. Cdcstcm. yjy ».limo(ii, nec ab ipsis pctcndx, nisi spermata creare velimus, quod nullius est hominis, sed Dei solius proprium, §c si quis se hoc facturum promitteret , falsusesset Sc mendax. Susticiatitaquenobis spermata, qux parata nobis sunt ad manus, disponere &; administrare, nova vero ex rebus heccrogeneis creanda, non pum re, quod & factu est impossibile , &C si fieri posset» nihilo tamen magis pollerent hxc spermata artificiosa, quam Naturalia illa, qux habemus a Natura operi nostro parata. Nullatenus itaque credendum est ei, qui spermata Metallorum ex Herbis & istiusmodi se producturum profitetur. Quamvis enim mirifice rudioribus Philosophi, ac artificis periti titulo imponat,attamen dum creatis uti nescit,eum mulco minus creare poste Spcrmara est probabile. Quicunque itaque artis futurus erit filius , discat & agnoscar Lapidem nostrum Metallorum transformatorem in speciem perfectam,este in Metallis perfectissimis proxime inclusam &: contentam; ex his itaq; illius productionem discere admoneatur,& non ex aliis. Nunc itaque fatis, ni fallor, aperte audivistis, unde hujus tam arcani lapidis materia iit quxrcnda. Et si bene animum adhibuistis, hae in re vos errare non continget. Nuncdc ejus nomine aliquid .dicamus, quomodo enim sit in omni loco &c homine,explicatum est. Nunc quomodo & quare dicatur lapis, & non lapis, docebo, ultimo quomodoreperiendus fit, adumbrabo. Dicit enim Philosophus, quod sit lapis,.& non lapis: quod perperam inteJiigunt nonnulli, id- que semper fere vulgus; interpretatur enim ad litcram, este alliq uid, quod autem ignorat, lapidis formam referens, quodlibct etiam vel ipso tactu in Aurum probatum tingens; sive ligneum suerit,sive lapideum, quod pro falsissimo [idque merito] reputat: omni itaque arti [ excepta Diabolica] impostibile judicat; quare audito vel Chc- mista: nonstne, abhorrescit statim,& abominatur,nec aliter eum, quam impium,stolidumque suorum bonorum profusorem existmiar, talß hac & confusa lapidis nostri soeretislimi acceptione ad hoc incitatus : ideo rudiores homines Jure Civili puniendos esse tales homines superstitiose credunt: sub nomine vero hominum rudiorum non kts ff i illos ySo Brevis ^KiamduBio illos tantum vellem, qui plebeji seu illiterati sunt & indocti, verum ctia nonnullos imo plurimos viros aliter doctissimos,forson etiam & pios,intclligo;quos rudes ideo nomino,tum quia huj 9 artis rudes sunt 6c ignari, ner non etiam, quod rudibus adeo sunt moribus praediti,ut canino more quidquid ignotum sit, oblatrent, &: de iis maledicant, qua: nunquam mente sua aut conceperunt, aut concipere poterant. Hos pessime habet hxc mea reprehensio , quia quod tam pietati , qua doctrinae contrarium est,illi&docti & pii faciunt, talia nimirum judicant, qua: ncc discernunt, ncc discernere valent: cum enim moneat doctrina, suadeat pietas, ut caqux quis judicat perpendat, & examinet, hi contra illud indubitanter condemnant ; quod tamen postquam damnarunt, adhuc quid sic nesciunt, & ignorant,quod o- mni Philosopho est indignissimum. Alii adhuc Chcmicx artis studiosi , quamvis naturalius paulo rem intclligant, tamen in hoc errant, quod lapideam aliquam congelationem facere velint , ut nimirum aliquid lapidis formam reserens conficiant, ad hoc Philosophorum verba allegantes, qui lapidem este affirmant. Vos autem intelligerevelin^, non ideo dictum lapidem , quod lapidi assimilctur, sed hac solum de causa , quod ignem non fugiat, verum fixus in co maneat:non secus ac li eilet lapis,&propter hoc secreti occultandi gratia lapis dictus, alia aurem in re nulla lapidem re- ferre, atque ideo non est Lapis, verum specie Aurum purius purissimo, fixitace, seu incombustibili täte lapis, figura pulvis si. bdlislimus, ad viliim corpus grave,ad tactu impalpabile, ad gustum dulce, ad o- doratü bene olens,virtute spiritus penetrantissimus, siccus existimatus, & tamen unctuosos, luper lamellam metalli facile Huens,& tingens: quapropter Pater omnium mirabilium merito vocatur,singula cum in se Elementa habeat omnia , tamen luntadeoanatizata in eo ut nullum prxdominetur, verum omnia quartior quintam unam essentiam seu naturam constituant, qua: nulla est ex quacuor, verum omnium participat, estque complexionis temperatissima:, quamvis purus sit ignis Metallicus, & hic est lapis noster, qui non est lapis,nec aliquod \Ad Rttbhmm Caele stem, ySt aliquod sibi proprium nomen habet,& tamen nihil inest toti mundo, cujus aliqua sub consideratione nomen sortiri non possit. Natura: siquidem est quam admiranda:, quam si dixerimus este Spiritualem, verum est i sin corporalem, proprie loquimurdl Aurum etenim , id que non vulgi, lep spirituale, hoc est subtile , penetrativum, ac nobile factum: quapropter est spiritus sive cslcntia quinta , omnium Creaturarum post animam rationalem nobilissima,cunctos morbos, cunctasque imperfectiones tam in Animalibus quam Metallis [pro medicina:qualitate] ad temperiem exactissimam perfectamque reducens : & est vere hic noster Microcosmus.quem tanti arstimamus. Habito hoc lapide, sed pulvere, seu quinta essentia, non deaunt nec divitia-, nec salus, Deo dante, cui gloria in secui um. Verum ut ad ultimam in me fusceprx provincia? partem accedam, ut nempe, quibus hic noster lapis mediis obtineri possit, ostendam i non ennn a Natura fabricatus, est quaerendus; verum arce &c ingenio opificis componendus,natura tamen adjuvante,operamque praebente: uri emnctat abunde declaratum est, materiam hujus lapidis non aliunde quam a metallis este petendam ; nihilominus tamen hxc metalla non sunt lapis noster , quod intellectu est facillimum : aliam enim sotmam ä lapide nostro diversam habent. Vc- runtamen, quod ex iis elicienda sit nostra mediana ,non nego,ut autem eliciatur - necessario tollenda erit prior muralii forma, idque sub conservatione speciei , quamvis sub istius particularis & individui metalli dessiuctione. Metallica autem species in spiritu habitat & conservatur, ejui spiritus non in alia ulla re,quam aqua fui generis homogen e a , residet; st enim aqua spiritus habitaculum,qui in conservatione speciei est in primis retinendus. Aurum ergo est a sua for- mamutandmn, idquein aquam sui generis homogeneam, in qua a- qua spiritus Auri confervetur, qui postea Aquam suam reinspistat,in- ducitque, post putrefactionem,novam formam, milliesforma Auri [quamreincrudandoamisit ] perfectioiem. Rcducendafunt itaque corpora Metallica in aquam homogeneam » manus non madefacientem; ut ex hac aqua nova species Fff ff 3 metalli' y%2 Brevis AdanuduEUo jmetastica resultet, quovis metallo longe nobilior. ITeceftmedb. cina nostra pretiosissima & Rubinus Ccejestis. Totum autpm hoc opus Naturali illi subterranea: operationi o- ptime respondet, unde opus merito naturale vocatur. Natura enim ex solo frigido humidoque assidue digerendo &: coquendo in venis terra: metalla fecundum species producit. Ars autem ad opus contrahendum, subtiliorem longe operationem invenit , similem huic tamen; Mercurio enim crudo frigido humidoque, Aurum maturum dissolvendum conjungit, &:ex utrisquehisce unum ^,quem aquam vita;nominant, efficit commixtione, secretaquc conjunctio,, nc : quem 8 tandem decoquunt in A urum non vulgi, sed Jonuc nobilius , quod cadit super imperfecta metalla quavis, eaque in probatum AuVum, omni probationi expolitum, tingit. Intelligitis itaque, ut credo, quod quamvis ex Auro solo sit lapis noster, tamen Aurum vulgi non est ille. Ut ergo ex Auro vulgi eliciatur Aurum nostrum , dissolvendum est in a quam non Elementarem, sed manus non madefacientem, hoc est mineralem; qua: aqua est Mercurius, qui ex fervo rubeo tractus habet in fe quod citra ullam manuum impositionem totum opus perficiat. Estquc hop tande unicum illud principium verum &: Naturale, cui nihil addendum, nil removendum aut minuendum,nisi superflua quaedam,qua: absqueullohumanoadminiculojpfcmetsoa vi arqnc instinctu Naturali perficiet. Tu itaque hoc § habito aliud nihil cures. Non immerito Philosophus ergo dixit : Totum tuum intendatur ßudmmtn decoquendo §; Ego vero tibi dico; Totum tuum intendaturstudium in hoc Mercurio comparando , id est in Latonc nostro rubeo dealbando, quo facto, tu quod tuum est fecisti quod autem reliquum est, non nisi opus est mulierum, ludufquepucrorumprarsto enim a- derit Natura, qua: cetera expediat, interea vero quies tibi datur o- pcatissima . ut dixit Philosophus , qua: quidem quovis labore est Optabilior. Scitote enim,quod non sit leve opus hoc nosti a: albisicationis f radicalis nimirum ] hoc enim certe erit alterari & red ucti corporis indici- 'jid Rubin. Calefiem. indicium, nec unquam ad pristinam suam formam Aurum ita albifi« catum rcdibit:cx corpore enim spiritus, & ex sixo hac operatione factum est volatile. In dealbando itaque Latonc totas tuas intendas Vires. Facilius enim est Aurum facere, quam sic destruere; qui enim sicdistolvit, congelatpodus , coincidunc quippe corporis solutio, ipiritufque congelatio. Considerate vero, sapienti« filioli, & signate haec mysteria : quidquid distolvir, est spiritus, quidquid vero coagulat, est corpus. Vulcis itaque vestra corpora dissolvi, spirituali vobis inprimis opus est substantia, quia corpus non dissolutive ingreditur corpus, spiri- tusautcmillud intrat, attenuat &: rarisicat, & quoniam aquam quaesitis, aqua itaque vobis ad hanc manifestandam opus est: omne namque agens, aliquem actum exercens in aliquid, sibi illud, in quod a- git [in quantum sieri possit] affimilac * 8c ad efficientis naturam o- mne naturale conformatur effectum, ad aquam itaque cx terra educendam, aqua opus erit. Non [quod perperam nonnulli existimant] hic per aquam in- telligoaqua$fortcs,aquasregis, aliafqttecorrosivas, quasartisicio- se sibi componunt Alchemistarum vulgus, in easque species Metallicas dissolvendas ponunt, quas tamen non dissolvunt, sed corrodunt» deturpant, commipuntque, quis enim crederet , illas aquas posse metalli veterem formam destruere sub metallica: speciei confervati- one,quae tamen ipsa: iunt a natura metallica alienistima: ? Quippe non sunt sat efficaces, ut species penitus destruerent, alitet insuam Naturam converterent; in quantum autem possunt , illasinsordi- dum aliquid trasfomiam: quanto enim magis corpora corroduntur, tanto magis d metallica speciealienantur, Nostra veto aqua est a- qua Mercurii, dissolvicque corpora in A, cumque eis dissolutis inseparabiliter conjungitur, cohabitat, &: concoquitur, ut ex eis siat lilium illud (pirituale totum quod quaeritur. Omne enim quod aliquid naturaliter distolvir, ur hoc modo species rei dissohn« conservetur,permanet eum re dissoluta materialiter L formalster, cumque illa coalescit & infpissatur ab eo, & illum nutrit, ut videre est in grano y24 Brevis tMamdu&io no tritici; quod cum a terreno vapore humido*dissoivatur, substat liic vapor huic grano post dissolutionem prohumidoradicali , & cum eo in plantam coalescit. Observandum erit Sc aliud quoque in omni naturali dissolutione,quod, cum ejusmodi diilblutioht mortui vivificatio, hoc per nihil aliud fieri poilit, quam per illud vivum, quod fuit de essentia hujus mortui,priusquam mortuum est,vcluti in grano est mortua [ut ita dicam] vita,quam vivificatam velimusrhoc itaque per nihil aliud fieri potest, quam per vaporem terra;, hinni- dum coeli calidumque, quippe vel ipsum granum ex terra fuit extractum, & quondam nihil aliud erat quam ejusmodi vapor , qui postea decoctione mortuus est factus, ergo per hunc solum iub conservatione speciei naturaliter vivificandus. Hoc ideo scribo, quod tot tamque docti viri, vulgari illo L tantopere sint decepti: quamvis enim aqua mineralis sit, non tamen similis cum Auro Natura; seu essenti x. Qiiis enim non fatebitur , quod si granum tritici in palude aquosas ubi tamen Junci vegetare solent] projiciatur , non germinabit nec crescet: unde hoc quasso, nisi quod humor ille aqueus non fuit essentialis, nec similis cum tritico natura: i quapropter non dissolvit naturaliter, verum destruit i non dissimiliter Aurum,si argento vivo vulgari decoquendum commisceatur, aut alii cuivis § nisi soli sua: humiditati, non suscipit in iis dissolutionem, utpote quia aqua: ha: cruda: nimis, frigkteque & immunda:, longe sunt dissimilis ab auro Natura: , quapropteriniis non emendatur nec illas retinet, nec cum iis maturatur in longe nobilo- rem [ quam ista natura] perfectionem,Tandem itaque ? noster non est3> vulgi, est enim aqua pura, munda, clara, nitida,& resplendens, plurimaque admiratione digna: cruda est frigida & immatura, si ad Solem comparetur: matura vero calida digestaque respectus vulgaris, qui nullas habet huic similes qualitates, excepto solo albedinis colore , siuxufque fui forma,in quibus tamen ipsis permagna disserentia. Ut ergo probe tandem intelligas, qua: sit aqua nostra, percir- cumftantias, dico tibi [idquecharicace commotus] quod sit viva , cur- Jd Rubin. Coelestem. currens, clara,nitida, albisflima instar nivis, calida: hutnidaque, aerea, vaporoso, & digerens, in qua Aurum Liquefit, ut glacies m aqua tepida, in hac continetur totum ignis regimen, Lc Sulphur , qui in hac existit & non dominatur. Illud est revera custos ille portenari- us, balneum Regis,suxqueReginas,assidue calefaciens,idque incessanter, & tamen aliunde sumitur, quam a materia, & a substantia aqua; albi fi cante est distincta, conjuncta tamen 8c sub eadem forma fluxus eodemque colore apparens. Hic est calor ille lampadis, qui fi temperatus fit, quotidie circumaget materiam, ufquedum exsiccata per Calcinationem humiditate ignis secundus cinerum producitur , in quibus vas five aqua hermctice clauditur, & sigillatur, fecundum philosophi dictum. Accipe vas, percute gladio, animam cius accipe , haec est clausura. Est itaque aqua hacc nostra Vas nostrum sin eaque occulte habitat furnus noster,cujus ignitio oportet ut sit moderata, nc totum opus destruatur, fatis tamen valida, ne ob caloris defectum despondeat animus. In hac itaque aqua totum vasis nostri secretum consistit. furni quoque arcani structura in hujus aqua: compositione fundata est. In hujus cognitione omnes nostri ignes , omnia pondera , cuncta regimina latent. Harc aqua est fons ille clarus pellucidus , in quo lavandus est Rex noster , ut omnes suos inimicos vincere valeat. De hac a- cun & eius pramaracione esto sollicitus , quiacerte absque ullo asio adminiculo, nisi per corporis persecti purgati & limati appositionem Natura ex hac lapidem nostrum secretissimum efficiet. Et dico tibiin veritate , quod hxcaqua est mineralis, pura te munda ,necaliunde extrahi potest nisi exiissolummodo rebus, in «uibusänaturainest. Estquc res illacx qua proxime extrahitur, nrx omnibus occultissima, modus quoque illam extrahendi est mirissimus , vis quoque ejus stupenda. Solem enim nullo cum negotio solvit ciqneamicatur,illumque ah omnibus suis sordibus lavat : lba est »tepida , limpidaque. Laudetur itaque Akiflimus , quj Mercurium hunc creavit , eique dedit naturam cunctas alias supe- rintem Certe enim absque hacaqua vanum eilet 6c inutile opus Ggg gg Alchy- Breids AdanuduBio Alchymicum. Tu vero qua: sit haec aqua attende, & ex opere, sicut & ipse feci disce. Habito enim hoc Mercurio, elavem totius artis habes , quacum omnia secrecislima Philosophorum reserares. Est itaque aqua nostra simillim; cum Auro natura:,dissimilis substantia:, in quo faciendo maximus est fcetor. Considera itaque alteque perpendas Naturae possibilitatem., neque quicquam heterogeneum inducas: Natura enim sua solum Natura emendatur, & in alia nulla. Sedsi adhuc nonincelligitis, nolite me culpare ; sincere siquidem [in quantum lit itum est homini loqui] vobis rem totam exposui: ut ergo conclusionem hujus rei intelligatis, sitis quam attentissimi. Lapis noster fit cx una rc, &ex tjuatuor substantiis Mercurialibus [ ex quibus una elimatura, caetcra:crudae, purae,quarum duae iunt per tertiam ex minera tractae, modo tamen miro ] junctis igne temperato non violento,atque ita quotidie coctis, usque dum ex omnibus fiat unum naturali conjunctione,secretissima,non manuali. Postea mutata ignis qualitate, digeratur igne indies crescente, primo limine debiliori, atque ita quotidie aucto,ulque dum figantur haec volatilia. Per Sulphur fui generis fixum &incombustibile,usi que dum totum compositum eandem Naturam,fixicatem,&: colorem sortiatur: tum enim secure igni resistit , estque haec fortitudinis fortitudo for ris, omnem rem subtilem vincens,solidamque pene- trans, cujus in terram versa: vis integra apparet. Sunt autemj ut specialibus rem describam , multiplices hujus nostri processius gradus numero n. quos omnes breviter percurram, primus quorum Calcinatio dicitur. DE CALCINATIONE. Estque Calcinatio prima Lapidis purgatio , humiditatis exsiccatio, per vim caloris naturalis, aqua: calore externo excitati , unde compositum in calcem seu pulverem coloris nigri vertitur, unctuo« sum tamen radicalem bunuditatem retinentem, Causo finalis hujus Calcinationis est ut solutio Lapidi melius indu- Ad Rubin. Cee festem. hiducatur,qu£ sine hac haberi no possit.-estenim Aurum corpus valde fixum, nec immediate ab aqua noftra solvi potest,nisi ex parce solum, hoc est, molle fit, incrudatur & albisicatur, in qua albificatio- ne duL apparent Naturae, volatilis & fixa: qua: Draconibus seu Serpentibus assimilamus. Quapropter tic plena fiat dissolutio, contritione opus est, Corpus calcitrando, ut spongiosum fiat, & viscosum» quia tum demum solutioni idoneum est. Causa secunda finalis hxc est, ut contrarias qualitates conciliaremus : dum enim pugnant, nobis inutiles existunt: in prima enim conjunctione aqua nostra distinguit inter Sulphur &: $ volatilem fixum; Suntque htec sibi mutuo inimici,resque diversaemostrum vero est ad unitatem revocare ; non autem conciliantur qualitates contrari* nisi per medium, sunt itaque in prima nostra operatione quatuorqualitates contraria:, calor, fagus,siccitas, tehumiditas, quarum dua: calidum Sc siccum Sulphuri , frigidum & humidum Mercurio attribuuntur; opponuntur itaque conrrarietare diametri- ca,calor Sulphuris, & frigus Mcrcurinhumiditas quoque tz siccitas Sulphuris :htec contraria ut ad amicitiam reducamus,hocnequic fieri absque medio, medium ergo eri r utri usque particeps , utrique quoque accommodatum. Vcllcmus itaque calorem Lc frigus conciliare, medium per quod hoc fiet, erit siccitas » quod utrique tam calori, quam frigori poterit conjungi. Vertendo itaque compositum in terram, jam concordant in hoc tertio frigus & calor, ut cohabitare possint, gradu nempe remisso, postea vero in aquam disloJ- vendo, conciliantur &: alii duo inimici, siccitas Sdiumiditas per aqua: frigiditatem, adeo ut jam ex duobus unum factum sit conjunctione, post naturalem separationem,facta, EssiciensvcrohujusCalcinationis est caloris operatio inhumi- dumsonme quod sibi resistit, in pulverem subtilissimum convertens; movens autem instrumentum est ignis , contra naturam aqua: nostr« dissolventi inclusus; excitans calorem in corpore, digerens- que humiditatem in viscosum seu unctuofum pulverem. Quod autem hsec operatio sit dissolutione prior, has habete cau- G SS gg i fas; yS8 Brevis MamduBio fcs; Prior, quia antea facta est quaedam, ut ita dicam, solutio per a- quam nostram divinam facta. Neeeifariö itaque erit spirituum congelatio proximo loco expectanda,quia congelantur ipiritussem- per post corporis dissolutionem: eandem siquidem operationem habent. Qualis ergo solutio, talis post illam congelatio est expectan- da. Deinde ordo Naturae hoc postulat, primum enim mulier Dominium suum exercet, quam a viro suo vinci ncccife est: mulier vero totam suam in aqua dominationem retinet; hoc ergo primum erit o- pus vires suas exerentis viri, illud, in quo utramque suam qualitatem mulier postidet, primo superare, quo Facto , Facile illud in quo Ullam tantum qualitatem habet, sibi subjiciet. Ultimo calor non necestario alicui qualitati consecutive jungitur, sed siccitas caloris erit scmper sinis; Hx quo itaque vir primo debet vires exerere, ergo calcinario principium ovetis recte statuitur. Est ergo calcinario caput operis; sine hac etenim nulla erit nec commixtio, nec unio; haec itaque primis lapidis tui diebus facienda est,in prima enim dealbatione corpus in sua d uo reducitur principia, Sulphur &c Argentum vivum: quorum primum fixum, alterum volatile .-duobus ergo Serpentibus comparantur,seu Draconibus, uni alato, volatilem ejus Naturam designans, alteri sine alis, fixitatem denotans z utrumque hoc ex uno fonte procedens , ad unum tendit, ideo Serpenti caudam ore prehendenti affimilatur, ut ostendatur, Sulphur nihil este extra substantiam Mercurii,ncc Mercurium extra substantiam Sulphuris, sed quod Mercuriale hoc Sulphur Sulphu- reusque]? cotam artem perficiunt. Unum ergo compositum de jure dicitur, quodfctiamsi primo operis Jimincduplexapparcat, unde Rebis dicitur , Co junctione tamen unum idemque fieripossunt , diciturque hoc unum Elixir, quod nunquam possibile eilet, nisi ejusdem penitus cifem Naturae. Diligenter itaque observanda est Na- tura .Sulphuris & $, &: ab erroribus cavendum : non enim diversi» sunt hx, duo, sed unum & idem Sulphur tz maturus 6c digestus, tz Sulphur crudum 6c immaturum. j4d Ruhm. Calefient, Observandum ergo erit divinum illud genesis opus, quomodo nimiruminmetalliciscorporibus procreandis sub terra in mineris operata est Natura , quia nostro in opere adillius imitationem, quam proxime fieri possit, omnia facimus, quapropter eandem, quä uiä est, materiam eligimus, litet ad operis abbreviationem, &C pluf- quampcrfectamlapidis exaltationem, subtiliorem longe viam dispositionis ars sibi adinvcnic. In venis enim Metallicis una res sola invenitur, Mercurius videlicet »quaeadmodum est cruda & frigida, & in quo Sulphurea qualitas prorsus succumbit,calor quoque nullus fere digestivus ibi reperitur , verum motuimperceptibili post lon. gum tempus paulatim mutatur hoc principium Metallicum, usque- dum tandem convertatur in Sulphur fixum, ita quod dum frigidum humidumque manebat, Mercurius dicebatur, in hac sua elevatione seu excitatione Sulphur nominatur. Aliter vero fe res habet in hocnoftro opere: prartet enim Mercurium crudum, frigid umque que aliud habemus, Aurum videlicet maturum, in quo actu existtlnt activa: magis qualitates. Hoc itaque Mercurio nostro, in quo passiva: qualitates reperiuntur, conjungimus, utalterum alteri subveniat, quodque Natura in mineris nullo calore adjuta digessit, nos duplicem ignem habentes digerimus,unde sit, quod non simpliciter Aurum, verum aliud quid Auro nobilius multo & praestantius efficimus. Videtis itaque quid sicSulphur , quid Mercurius , quomodo quoque duplicem Mercurium,duplexqueSulphurin arte nostra habeamus: qux tamen essentia non finit distincta , sed maturitate & perfectione: qua itidem ratione operentur, ut Credo intclligitis. In- crudatur siqmdcm coi pus Auri perfectum per aquam nostram divinam manus non madefacientem, & ad prima lua principia reducitur. Mercurium nimirum qui non est sine Sulphure luminariumNatutas participante. lnhaci;aqueopcrationc alirendit mulier super virum & pvxdomina ur in eum ad tempus, quod quidem est innaturale, usque dum vires (uas exercere vir coeperit, <3c tum primum per calo- rcmsiuun siccitatem inducentem exsiccat mulieris humiditatem , Ggg gg 3 omnia 'i ( 7po Brevis Aianudu&io omnia convertendo in pulverem subtilislxmum &: viscosum, pcrCal- cinationem,cx quo pulvere dissolvicur postea aqua per solutionem, in qua aqua spiritus dissolventis &; dissoluti, Vir &; Fcemina commiscentur. Sed ne hic quidem excitatus calor modum invenit, fcd adhuc operatur quotidie separatione , distinguendo inter subtile & spissum,ut supernatet prius, subsideat posterius tamdiu donec omnia ejusdem fiunt qualitatis, Sc tum demum hora sua: naturalitatis inseparabiliter conjunguntur, aseendicque vir (uper mulierem, illamque imprxgnat .-paric tandem nebulam quam concepit, in qua putrefit & corrumpitur , & postea gloriosus ascendit seu resurgit uterque, non jam divisus, fcd unum idemque factus conjunctione, & ita coagulatur, sublimatur, cibatur, atque exaltatur in Naturam perfectissimam , qux tum fermentari postit, & multiplicari pondere &: qualitatis bonitate pro libitu , cujus usus insignis tam in projectione , quam in medicina probabitur« Cineres itaque hi nigri fcctidique non sunt vilipendendi: in iis fi, quidem Regis nostri Diadema continetur, & dico vobi: in omni veritate, quod albedo nunquam habebitur,nisi nigrum esseceris: nisi e- nim putrescat, corpus fine huctu manebit: sin vero corrumpatur, tum quidem videbis quid ab eodem loco , ubi visum est corpora quod habuerant perdidisse illinc resurgentes, quod nunquam antea fuerunt , apparebunt. Honorate itaque vel Regis nostri scpul- chrum, nisi enim hoc feceritis,nunquam illum ab oriente venientem admirabimini. • Cavendum itaque erit , nein hoc primo limine erreris actum siquidem est de opere, nisi hic cauti sitis, Errores vero in hac operatione communes multi fune ac varii, eorum primo, qui , quid sit calcinandum, ignorant, verum aurificandi principium in rebus extraneis quxrunt. Quidam illa qux non sunt ejusdem cum metallis impositionis, pro materiali suo principio inducunt, qualia sunthoraces, Alumina, Atramentum, Vitriolum, Arsenicum, Semina, Plantx, Vinum, Acetum,Urina,Crines,Sanguis,Gummata, acRe- sinx terrx,Salis uniuscujusq; generis nonnulli [ tantus est eorum stupor] Ad Rubin . Coekßem. por] ex flamma generare conantur; hos> ut nihil prorsus hoc in arte intelligentes, protere©. Alii, quamvis in metallis operentur,tamen vel aquis corrosivis, falis sulphurifque spiritu , vel igne calcinatio- nem cupiunt perficere ;& corpora quidem corrodunt , noncalci- nent i non enim sit h.TC calcinatio per nativam corporis caliditatem amico calore adjutam, sed per corrosivam tantum vim aquarum, sine ulla metalli ad hanc propensitate: deturpantur itaque metalla, & dissipantur, atque ita a Natura metallica alienantur > non autem naturaliter calcinantur. Omnis ergo calcinatio, qux sit alibi, quam in perfecto corpore Auri, vana est, & ad opus nostrum inutilis. Omnis quoque Auri calcinatio , ejuam non sequitur sine ulla manuum impositione in Mercurium dissolutio, fallax est & inanis. Per Mercurium itaque necessario facienda est haec nostra vera calcinatio, qui Auro [debitoobservato quantitatis, & qualitatis pondere & proportione] junctus, mollit, & soliditatem tollit, incru- datque, & per suum calorem internum externo Vulcani adjunctum, nativumque illum Auri excitat, qui excitatus agit in humiditatem, exsiccatque in pulverem subtilem, viscosum Sc nigrum : estquehsec vera clavis operis, conj unctione immaturi maturum incrudare , in- crud-mimcalcinare , calcinatum dissolvere , Philosophice, non vulgariter. Signa hujus nostra: calci nationis haec sunt, primo quodpost a- qua satiatum corpus fuerit» paulo post quamprimum custos porte- narius balnei calorem excitaverit,obscurari incipit aqua sive compositum antea splendidum, deinde visibiliter turgescit & intumescit , ascendens defcendensquecontinuo, usquedum totum tandem siac pulvis viscosus & pinguis: in quo apparet humiditatem conservari in hacoperatione: aliter frustrancus esset labor, inde ergo facillime in aquam mineralem resolvitur, quod ultimum est certiUimumquc indicium , veram fuisse , &: Philosophicam nostram cas inanonem. Quamprimum enim calor operari coeperit, impatiens eius figidum humidiruquc,superiora petit,inde liquesit de/cenuitque atque ita teducit quantum possit adfui similitudinem ; hoc assidue faciens usque- t Brevi* AlanuduBio usquedum totum tandem in aquam pinguem quasi & glutinosam resolvatur v Ita enim concatenata: sunt operationes nostra:, quod u- na sit cauli principiumque alterius, nec sine una altera vel haberi vel intclligi postit. Nos vero ut filios artis plenius instituamus , indi- gnosque ab hac arte quam remote arceamus, diversas quasi operationes tractamus, cum non sit nisi unum recipe, unares, unum regimen & dispositio succeiliva ad nigrum, album & rubrum, nec aliter sumus intclligcndi. Quapropteromnis qui vere Philosophus erit, sensum, non literam in hac arte scribentum respiciet. Ut autem ad veram nostram caicinationcm perveniatur, ha?c quar sequuntur sunt animadvertenda. Primo, ut nostrum Mercurium compares, sine quo nihil in hac arte fit: vide ergo ne vulgari illo Mercurio decipiaris,qu i ad opus nostrum est penitus inutilis, si enim ad extremum usque diem cum illo opereris, nihil in eo reperies. Secundo cavendum est, ne ignis fumi nimium intendatur, sed clibanica sit ejus mensura: quod ut plene intelligas, ccgnoscas,Sulphur quod in Mercurio seu aqua non dominatur, illud materiam digerit, quod & Azoth tibi abunde sufficiunt. Ne ergo interna illius qualitas externam confundat formam , tum de ignis construendi modo ne sis sollicitus : tantum cave, ne lentus sic nimium, tum enim ob caloris defectum animumfacile despondebis neque adhuc nimium sit violentus . sed in modum gradus natura: corporibus mitis, &: frigus excludens: hsec tene de igne interno contra,naturali,internum voco, quod opus in fine augmentet. Tertio de quantitate cures, ne tantum Latoni bibendum imponas, ut postea edere non valeat. Si etenim nimium imposueris, Pelagus fiet conturbationis : si minus justo , comburetur in favillam, ne sis igitur avarus aut prodigus, sed inter extrema, mediocritatem serva.(Quapropter in conjungendo viro cum fuafcemdla recordare , quod oporteat Sulphuris activitatem exsiccare Mercurii superfluam humiditatem: quapropter ne nimio crudo sperrn a re activam submergas,mulier quoque primo dominari cupiet,ergo ne terra nimia *Ad Rubin , Calcßem. nimia humidicacem tui lapidis suffoces, verum cum ingenio temperes suaviter & secundum Natura: exigentiam, ne vires lapidis immi" nuantur, Amalgama igitur, non, ut faciunt Aurifabri, cum aqu« quintuplo aut quadruplo, sed ut faciunt Philosophi, cum duplo aut triplo ad ultimum . prarstat vero ut tres aut quatuor accipias partes, quam unam ad duas, melior siquidem erit solutio, quia natura lior Calcinatio. Attestatur mihi Kipl^us. quoplus, inquit terr* minus pic aquae accipias, eo meliorem solutionem videas. Inprimis ergocave,nesitccmicua undis obruta, quia in terra ignis occultatur & re« sponsum habebis. Obj: At post primam excitationem materiae tinctura omni hora & momento egreditur» color vero egrcdicntis tincturae est nigredo nigerrima, ergo post primam materiae excitationem intra horam apparebit nigredo nigerrima. Sed Respondetur, quod tincturae egressae est nigredo nigerrima non vero egredientis, vel si lic, attamen inlensibihcer exit verum insensibilis nigredo, licet nigerrin. a egressain multum albi, non nigerrimam manifestabitin toto composito nigredinem, sed colorem subalbum, si modo subjectum albedinisnon sit subtde & bene depuratum , quemadmodum hoc album nunc est , verum & tinctura in suo primo egressu, non est complete nigra, sed hoc per putrefactionem obtinet , qua: non est nudus tinctura: egressus, sedabilla repugnantia & resistentia > qua: est inter tincturam egressam, Lc aquam extrahentem, exorta est, hoc est inter Sulphur Sc Mercurium; HaC dc re audi Morienum dicentem: Operatis noßra eß nihtl aliud quam txtrattto aqua , a sua terra , nec id solum j verum aqua super terram remissio , donec terra putrescat . Tinctura igitur non omnino est per se nigra, verum albissima, verum egreditur cum nigredinis signo , qui.> quanto magis egreditur tinctura , quae est anima, tanto magis exanimatur tetra, qua: est corpus, &c sic putrescic&rugrescit. Quanto igitur tempore expectandum erit, antequam persecte nigrescat ? Hac in re attende quid dicat Elamellus, color quem prtmo videre debes t tft mgrtdo , &: ea non qurevis, sed aterrima, idque inter spatium dierum quadraginta i Ripleus idem dicit: Commixtas naturas & coaquatasjpermittecontumvereßmulsx hebdomadas,adeoncipi- en dum ^ quod tempm lenio tum igne expt Äa ; C o I o r r s quando moriuntur , demonstrabunt, eo enim tempore pirisinstar liquidae bullient, &: putrefient, Et Bernardus in sua parabola dicit: Exuens Rex vestes splendidas , Saturno tradit holoserica , nigra tndatus , quam dies quadraginta rennet , hoc autem totum intellige de nigredine in summo : quod ex supra repetitis verbis Flamelli patet, verum nigredo remis- yid Rubin. Coelestem. y$j tiar citius apparebit: sic scala Philosophorum in gradu putrefactionis, intr&sedecim in hoc Vero opere fpirirualior est materia &: purior, ergo in subjecto puro sive depurato, in progreC- fu ab extremo nigredinis ad extremum atbedinis, colores intermedii erunt lucidiores multo & admirabiliores , quam ii qui in subjecto terrestri apparuere. Verum in utroque progrdfu apparebunt > in priori transitu inter extrema obscuriores, & pauciores, & turpiores, in posteriori plures, nitidiores, & sidendidiores, teste Philosopho , post summum nigredinis ante albedinem in hora conjunctionis maxima apparebunt mirabilia: quotquot enim colores in toto mundo poterunt excogitari, tum erunt eonipicui .• SeRiplarusait, in opere nostro apparebunt colores qtubusnumquam pulchriores apparuerunt, item ante persectam nigredinem colores intermedii ostendent fefe, teste Philosopho, qui colores Draconum depingens, mgros esse stavo$& aZureos dicit, &hi colores, inquit, intermedii denotant» confectiones tuas non perfecte adhuc esse putrefactas, verbo, inter moriendum varii videbuntur colores obf uriores , verum rari & pauci , &• hoc antequam nox atra totum obnubiler Horizonten - !. Inter refurgend um vero plurimi & IpJen iidiisimi orientur,«]! i. corpus jam gsonsicari incipit, & lux tenebris incipit prsedominari, &: hoc in subjecto depurato & spirituali. Hhh hh 3 Ve- 7p$ Brevis Adam^uBio (ffc. Verum quo ordine hi praedicti colores apparebunt ? Hoc sane determinari nequit . quia variantur multifariam , sed quo melior erit succus aquae vitae, eo melius signa apparebunt. Ordo qua tuor colorum principalium ab omnibus describitur; Accidentalium vero nemo potest: determinare, susticiat tibi st intra dies quadraginta completam habeas nigredinem, ca;tcra non multum cures. f e d bonum est attendere, est enim nigredo color pruno maxime expetibilis , Sc alii licet appareant, nisi & hunc videris, dubio procul errasti; Sed ut dictum est, alii colores non sunt dcipiciendi, vcncreo colore excepto, vel imperfecto rubro, qui st ante nigredinem appareat, suspiciendus est, praecipue vero cum siccitas compositi & partium dis. continuitas eum concomitetur , harcinquam pnec/pitatio fatale sic operanti temporis perditi indicium. Hoc idem testatur Philosophus, inquiens, vehemens ignis impedit conjunftionem & album tingit colore papaveris fylveßris. Et Fla- mcllus in suis Hieroglyphicis figuris ait, ni fi nigrum de nigro nigerrimum conspexeris , quemcumque alium videris colorem , in via erroris es : prxeipue verofufptctendtu est color rubescens , fienimillum conspexeris combußisti , vtletiamnum comburis virtutem lapidis vivificam. Hisce vero non ulterius morandum est, aqua siquidem una ro- tum hoc facit, dummodo cum calore externo continuo internum coadjuvanteregarurcomposicum , necal/quidintocoopcre haca- qua nostra est mirabilius,quam superius plene descripsi, ad quem locum te relego. DE SOLUTIONE. Estque Dissolutio Lapidis nostri in primam suam materiam reductio , humidi manifestatio & Naturarum a sua profunditate extractio, quae in mineralem aquam perducendo absolvitur. Ha;c operatio non est levis operis aut momenti, quam enim sic difficilis, qui illi insudarunt attestari possunt. FONS ^(79S)^ FONS CHEMIC^E PHILO- sophle. 1 u T Otum artis m hasce partes dividam ; Prima continebit res opus substantialiter & essentialster constitu- entes; fecunda harum dispositionem : Res lapidem constituentes essentialiter sunt cordus seu sulphur maturum, si Ve aes rubrum, aqua seu 8 immaturus, sive aes album quibus adjungatur vas, furnus, ignis trblex. Harum dispositio considerat pondus & regimen. - Pondus duplex, regimen duplex: quae perficiunt lias operationes, Calcinationem, JDistoiucionem, Separationem,Conjunctionem, Putrefactionem ,Distillationem, Coagulationem, Sub- limationcm, Fixationem, Exaltationem: quarum dux primae o- perationes fiuntprxcipue ignis primi temperata, incomburenti, &c alteranti ignitione, balneum Regis calefaciente , lllumque mutante primo in terram subtilem viscosam, discontinuam, nigram, foetentem, dcindcin aquam mineralem diverficolorem, Lc vocatur ignis hic contra Naturam. Tres quae sequuntur operationes fiunt ex conjuratione ignis primi tertii, naturalis nimirum , & contra naturam: qui ita conjuncti efficiunt ignem innaturalcm , quotidie circulando materiatu , Sc subtilius a spislbseparando , usque dum totum fiat ejusdem temperamenti, 8c tum ieparata conjungendo, impraegnando, atque ita putrefaciendo. Quinque ultimae operationes fiunt ab igne Naturae, indies crescente &praedominante, qui primo materiam putrefactam quotidie circum- Jot Fons Chemie e Philosophie. c(rcumaglt, & a fecibus purgat, ascensione crebra & descensione , quaiicieo vocatur Destillatio, Volatizatio, Ablutio, Mnndificatio. , Cobobatio, Imbibitio, Cibatio, terrae Humectatio, & hoc tamdiu fit ä calore, ufquedum tandem siccitas coagulare coeperit, qua? dici' tur infpisiatio, qua: diutiori concoctione sive sublimatione fixitatem inducit, cujus terminus est exaltatatioihaccpon est localis loci inferi- opis pro superiori mutatio, fedex re vili nobilissimum quidda facere. Hae iunt omnes nostrae operationes , & successivae dispositiones, quae a nonnullis totidem regimina appellantur: quod nomen si- quis imponere malit, licet ei hoc facere, utcunque scito, quod non cstnifldupsc* ignis , Naturalis &c contra naturam .'quprum posterior prius Agit, quia non nisi per hunc ille in lucem educitur, & oportet putrefactionem praecedere regenerationi, & haec duo cum mutuo inter sc pugnant, essiciunt ignem innaturalem , &sexhac contentione oritur putrefactio: post quam autem gloriosa fitregenera- tio, in qua Sulphur & aqua unum fiunt, &: simul congelationem ac-, cipiunt a nullo igne nisi naturafi. Corpus igitur nostrum, quod terra Lemnia vulgo dicitur, yo, tum opus perficit, nequaquam vero nisi cum aqua sua rigetur: qua: aqua est vere plurialis,non illa,quam vulgus parare novit; sed nostra, quae nullum umquam nisi vere Philofophantem vidit, crede mihi, nam verum dico, fatui norunt aquas mulcas extrahere , scilicetma- nus madefacientes, nostra vero aqua est vita rerum omnium , circa quam iniudarc te oportet, tum nec Sol, nec Luna deerunt ad divitias comparandas. Dicam autem, idquefido exanimo, qualis sit ha:c aqua, est aqua Salis petra:, qua: in manifesto est quasi Mercurius, at in corde purus ignis infernus; caye vero, ne Argento vivo decipiaris, sedilium intellige Mercurium, quemSol rediens mense Martio diffundit per omnia locorum, hunc tu mense Octobri colliges , quia tum certe maturus reperitur,&: Thesaurus totius mundi pretionssi-» mus. LIc autem § nostrum»aquam nostram pluvialem ita tibi discribam , ut illum possis repetite- icitote pra? oculis esse toti mundo, qui tamen Fons Chemie f tecum portabis, donec ad montis pedem vcnerisjsubterqucmVul- cani ministerio fodiens herbam tuam sepelies » qua: stacim poros montis permeat terram ejus laxando. Tum demum ad summitatem scandens facillime perforabis usque ad genua, 6c infundes aqua: pinguis & sicca: tantum, ut ad imum montis defccnd ens impositam herbam madefaciat, qua; statim madefacta una cum aqua instar fumi ascendit, & rapit fecum spiritum montis sursum ferens fecum, qui spiritus est ignea vis miscens se aqu«,& in illa habitans, estque aqua cui immisisti vinculum tuum, si ve vas, au t furnus, spiritus Saturniae est fumus albificans ,& vapor montis est ignis , & haec omnia sunt Mercurius, sic habes Saturniam Vegetabilem Regalem Sc Mineralem herbam, ex qua cum carne pingui fit tale brodium, cui nulla: in mundo dapes comparari possunt. Jam habes totum aqua: nostrae secretum sub «nigmatico sermone descriptum > non tamen adeo obscure, quin facile, sedulus si fueris & doctus, postis contemplando» fic experimentis opus complere. Haec enim sunt omnia lapidis nostri vera principia materialia » praeter qua: nihil opus nostrum possit aut debet ingredi j rex nimirum & aqua quae regis est balneum , scito quod aqua nostra est vas, quatenus inilla rex noster continetur, & furnus quatenus in illa vis ignea includitur, Sc ignis quatetus in illa virtus seu spiritus montis inhabitat,&f oemina quatenus vaporem vegetabilis Saturni« complectitur,quae Soli est amicissima, & illum pe- stetrat.albefacit.&mollit, emittere facitfperma: tum vis ignea,qua: aqusc includitur, incipit super corpus nostrum: sic reductum operari terendo 8c mortificando, adurendo, & putrefaciendo. scii potius ad h«c facienda stimulando, ufquedum innatus tandem Solis calor de potentia in actum deducitur, qui dealbat, coagulat, figit, & tingit idcoque Lapis noster mundus dicitur, quia agens Sc patiens in se unita continet. Ipse est simul movens, Sc motum activum Lc passivum, fixum 5cvolatile, maturum & crudum,quorum unum succurrit alteri Lc alterum in altero emendatur, quia utrumque sibi est ho- mogeneum. Idem enim est Sulphur & Mercurius in aqua Lc in corpore identitate generis, nec sunt nisi decoctione sola diversisica- lii ii z ' ta. 8o6 Fons Chemie* Philosophie. ea. Tenehocfccretum. Quare non ideo jubemus Sulphuri maturo & fixo Mercurium crudum &c volatilem commfceri, ut aslera- musaliud esse Sulphur in uno quam in altero, & alium Mercurium ubi enim tum esset Metallorum homogeneiras, quam inlapideno- stro alleveramus: sed ideo nos duas has species commiscemus , ut breviori longe spatio , quam natura simplex Aurum in mineris formavit , nos artificio nossro aurum nulle gradibus plufquam perfectum pcrficercmus.Natura quippe ex solo Mercurio crudo&humi- do & frigido, absque ulla additione subter terras aurum longa decoctione generavit. V erum tamen ars ad opus contrahendum Mercurio per artem mundatissimo Sulphur maturum 6c fixum immittit atque ita virtutem Sulphuris digestissimam per Mercurium extrahit : qua: vis SulphureaMcrcurium fortiter immutat & perficit in E- lixir completum. Observa igitur opus & cj us processum, unde in- tclliges causam mira:operis abbreviationis. Aurum est corpus calidum & siccum, Luna frigida &humida , Mercurius medium deserendi tincturas: Corpus Solis est digestissimum, Lunximperfectum & immaturum, Mercurius vinculum, quocum duo hxc contraria uniuntur. Junge Lunam Mercurio cum ignitione debita &: conveniente, & ita misce, ut Luna cum Mercurio fiat unus Mercurius ignem in le retinens, Sc decidenr a Mercurio omnes feces & superfluitates , SO fiet clarus tanquam oculi Lachyma, licet non diapha- nus: tum demum cum Auro commisce hnne Mercurium, in quo est Luna &c ignis,& tum calidum & siccum amabit frigidum & humidsi & in lecto fUo, hoc est, igne amicitiae concumbent, & vir dissolvetur super mulierem, Sc mulier coagulabitur super virum, tum spiritus Sc corpus unum fiunt commixtione. Perge postea quo pede cccpisti tonesque coelum super terram suam reitera , donec spiritus corpus induat, & utrumque simul figatur. Tune enim lapis noster perfectus est, &: regali prxditus virtute, quem nullum pretium »olfit e- mere. Est etenim Mercurius omnium Metallorum aqua , &ha:c in illo decoquuntur. Et quemadmodum aqua simplex , quarin Fons Chemie*, Philosophi*. Boy sua Natura frigida est &humida, nihilominus tamen si fuerit cum quocumque vegetabili in decoctione permixta, alias suscipit ac induit qualitates rei , nerupe permixtae: cujus vis& spiritus seu vita, qua: in aqua residet , per decoctionem in aquam egreditur , &a- qua convertibiliter recipit ejus naturam; craflä tamen &c corporalis terrea pars substantia: decocta: > non est spiritus ille aqueas qualitates immutans, sed ab humore post decoctionem est separabilis. Pari modo de Argento vivo cum suis fpeciebus intelligendumest, differenter tamen, quodcunque enim aut Metallum a ut Minerale sic fuerit Mercurio familiare, ut cum illo per minima permisceri, &c decoqui postit, Mercurius ille secundum metalli sic conjuncti species alias induit qualitates , sua/que fcccs rcjiacr. Sunc ergo species metallica: &: minerales subordinate , &subalternatim in illo decoquenda:, &ipseestillarumaqua,in quam spiritus minerales per decoctionem emittuntur; illamquc alterant, non aliter quam Vegeta- bilia in aqua sua simplici decocta. Duplex tamen notanda est differentia inter prodictas decoctiones , prima quod aqua cum vegetabilibus in coagulatione non figitur, quemadmodum Mercurius cunimetallis, quare fortiores ha:c sunt compositionis quam illa. Secunda, quod in Vegetabilium aut Animalium decoctione aqua , quum sit humor diaphanus , non solum virtutem squalitates novas, verum tamen alium ab illo quem habuit colorem recipit. Non autem sic se habet in Mercurio. Alteratur enim ejus Natura , sed non color nec fluxus forma : verum metalli dissoluti color latet sub forma liquidi argenti vivi , &: vi sua non apparer. Prius igitur Mercurius in Metallum dissolvendo, postea agit Merallum in Mercurium coagulando, &utin dissolutione forma & color Metalli, sub forma & colore Mercurii latebat , sic &: in coagulatione forma &c color Mercurii seb Metalli colore &c forma absconditur , sic nec Metalli qualitates in distolutione prohibent Mercurii fluxum, nec Mercurii qualitates in coagulatione impediunt metalli fixitatem. An non hic observas miram quandam inter Mercurium & Metalla concordandam ; amant eninfcut mater & silius , foror SoS Fons Chemie^ PbilofopkU. soror &c frater, mas & fcemina; quare corpora per aquam meliorantur, &C capiunt in illa &: per illam latitudinem subtilitatis, hoc est naturam spiritualem & volatilem , &aqua per corpora viciffim emendatur, öL retinetur, & induit naturam corpoream sic cotum simul maturatur compositum, cum agentia sactafuerint patientia, vice versa. Ratio vero , quod color Mercurii a corpore dissoluto non mutetur in decoctione , harcest , quod terra & aqua sunt in Mercurio homogenea , & ita temperata, ut neutra postit ab altera separari,suntqueadeo fortitercemmista, quod una cum miramate^ xix tenuitate tanta est substantiae densitas, qua: colores abscondar: unde (i ulla Mercurii proportio corrumpatur yel destructive cum rebus deturpantibus, vel generative cum corpore sibi appropriato substantia: statim immistam manifestabit colorem. Sunt autem proportiones Mercurii respectu terra: &c aquanrespectu fecunda: Huit &: est liquidus, respectu prima:, nihil quod tangit madefacit, pra:ter illud solum, quod est de unitate sua: naturse. Ex his ipsis > qua: dicta sunt , ©mnes errores operantum in Mercurso deteguntur, Quidam enim obstruunt aut dividunt ejus homogeneitacem, desiccando variis fublimationibus: alii terram corrumpentes, difproportio- nantesdiaphanitatem inducendo, Hi quotquot funtmihil unquam nisi opus Sophisticum faciunt. Est etenim Mercurius Metallorum fperma, quod plurima cum sagacitate Natura»» venis terra: formavit ad metallum, nec quidquam ei deestprarter puram digestionem, non autem digeritur nisi a puro Sulphure metallico iucomburente* quod quidem in suo centro habet,per quod Natura in Ipngo tempore Aurum ex illo formaret : hoc autem quomodo arte sua faceret » homini est ignotum: Aurum nempe ex Mercurio solo absque ulla ad • ditione, eth fieri postit, non tamen nisi longo tempore perficeretur, &: plurimis cum impensis, qua: subire fatuum esset in simplici Auro formando. Est ergo unicum in mundo Sulphur, quod natura perfecit,quod est Mercurius familiarissimum, Hoc igitur cum illo radicaliter permiscetur, & per hoc Mercurius decoquitur, & Mercurius propter qualitartm repugnantiam illud putrefacite atque ita per regener FonsCbemiciC Philosophie. Sop regenerationem resurgit, non Aurum , quale in mineris habetur, led spirituale, penctrativum, & tingens, in tantum ut Metalla qux- vis imperfecta facile ingrediatur, dum super illa projicitur, qua: tempore brevissimo ad anatinam Auri proportionem digerit' & rej ectis fecibus, perfecta: sanitati restituit. Vides igitur quod Mercurius nullo modo est a natura sua quam habet, disproportionandus sed maturandus, idque non perle sine quavis additione, & tamen abs que ulla extranea additione , sed per radicalem corporis mun' di cum illo .unionem per minima , qua: 6t secreta nostra conjunctione. Vide tamen ne decipiaris , non enim est harc conjunctio manuali facta operatione, sed solummodo naturali, homine non solum non adjuvante. verum & ejus causam non bencinteUiccntc quare hoc opus Divinum vocatur. Fatui norunt corpus Auri cum Mercuri® confundere, & tum vocant illud Aurum animatum . ve- rum nihil in illo inveniu nt. Quamvis enim ha:c duo simul mille an-" nismanerent, postea nihilominus unumabalteroinsuapropriana- turarecederet. Quare non fuit alterativaconjunctio, led tantum duorum inter se contusio. At in nostra operatione spiritus Solis infundit fe spiritui Mercurii, adeo ut nunquam postea recedat unum ab altero, quemadmodum nec aqua mixta aqua;. In hac igitur operatione maximum,imo totum attis latet secretum. Attendas iairur 5- li Doctrina;,&caute videas,ne hic aberres. Corpus igitur Solis nunquam conj ungetur cum Mercurio per intima , nili mediante Luna seu corpore imperfecto & igne. Et harc Luna est succus aquae vita: ’ qux latctin Mercurio,qui cumigne est acuatus,&estlpiritus intrans 5 corpus,&:illudaltcrans&cogensillud suam retinere animam Tam igitur vides, quali de Mercurio hactenus fumus loquuti, non vulgari led pluviali, qui proprie dictus non est Mercurius, led aqua Mercurialis : Mercurius enim vulgi estaqua , sed deest ei spiritus & vis ignea ad urendum: supple si potes quod deest summo cum artificio tum non amplius etit Mercurius vulgi, sed limilis nostro. Sed si h ' facere non possis, dimitte istum Mercurium, quia nihil ab mc, Kkk kk 1 P 81 o Fons Chemie a Philosophie* rcr damnum expectare possis. Ecce jam Deus est cestis, rem totatst narravi, quam si prudens fueris ignorare non possis: Mercurius enim vulgi plures seduxit, quam quidvis aliud in opere, in hoc enim laborantes nihil invenerunt, propterea, quod Mercurium nostrum non agnoverunt. Sed ut ad conjunctionem redeamus, quae,crcdemihi, est cotum artis arcanum: terra enim cum aqua non inseparabiliter u- nitur, sed aqua aquae fortiter adhaeret: hinc sequitur, quod laudabilis haec conjunctio non nisi post dissolutionem celebratur : attendas igitur tu solutioni, & natura conjunget, &harcdifIolutio sit in Mercurio per opem Lunae inclusae &c ignis. Luna enim penetrat, & albe- facit, & ignis mortificat, Sc terit, aqua vero utramque hanc virtutem includit, juxta dictum Philosophi; Ignit quem tibi ostendam est a- qua : & alius. Tfjst corporaper ignem & aquamJubtilit at afuerint,nihil fit in magisterio. O beatum nostrum Mercurium, qui nos liberat ä tot laboribus, quos Sophista: patiuntur J Illi enim multas filis manibus operationes faciunt, & nihil proficiunt ,quia verum naturae cursum ignorant. Nos vero nihil facimus, sed omnia Mercurio facienda committimus, qui meliori methodo juxta naturalem suum instinctum progreditur,quam quivis hominum possit excogitare: tenetur enim finis fui necessitate, quare viam rectam nunquam tranlgredi- tur, si non impediatur. Sunt autem quidam Sophistici operantes, qui acceptum Aurum S committunt, hacc in phiola concludunt, ignique superponunt, a- liquid inde eximium expectantes; verum ex quo pingue femen &c bonum in terram sterilem injiciunt,decipi illos contingit, messem enim quam exspectant, nullam inveniunt, quia ut superius dictum est, &: inferius latius dicetur; A urum non est materia nostri lapidis in tota sua essentia, nedum Mercurius: quare nuda horum commixtio non potest lapidem nostrum generare, Aurum autem sic se habet in opere, ut masculus ad opus generationis , cujus in renibus abditissimis femen latet: quod si semel emiserit, &i hoc in matrice debita accipiatur, cum passivo fpermacefcsminco conjungatur, calore debito Fom Chemie & PhiloßphU. Sit bito Foveatur, alimento proprio cibetur, tum sone ex Auro habebitur, quod opus nostrum prxstabit abunde. Sicnechomoquahomo est, Pater, nec materia embryonis appellari potest : habet autem m fe talem materiam , ex qua per conjunctionem dissimilis materia; spermatica: in eodem genere per aptam dispositionem formatur infans i pari modo de Auro intelligendum este censeo. Aurum utique estomnium Metallorum perfectissimum, & lapidis nostri pater, non tamen ejus est materia:fperma vero quod est in Auro quod emittit, si modo per artificium tractetur, hoc utique erit ipso lapidis nostri maceria masculina,estque nihil aliud quam virtus Auri digestissima,qua; eje illo extrahitur per sogax artificium , &tumvocatur Aurum nostrum vivum, & non vulgare, quod est mortuum : sic quoque öc in procreatione hominis vir mortuus dici potest [ respectu habito ad a- ctum generationis] ufquedum debitam materiam , quam in schabet, in locum aptum effuderiti non dissimiliter in arce nostra accidit. Non est ergo Aurum nostrum Aurum vulgi: differunt enim quem- admodum pater differt a suo [quod habet] spermate: primum ad o- pus nostrum est utile Sc vivum; alterum vero mortuum inutile, donec vivificetur, hoc cst,sperma suum [ quod est activa virtus nostri lapidis ] emittat. Sic igitur vos pergite summa cum cautela, sumite corpus hoc, quod demonstravi, & femen ab ipso suaviter extrahite. tum quidem [ nec ante ] hoc Aurum [ quod mortuum antea fuit, otiosum & inutile J hac arte vivum activum & operi nostro idoneum factum, primam tibi sufficiet lapidis nostri materiam, masculinam scilicet, & sic non amplius hoc a nobis vocatur Aurum, sed xs> magne- sia, plumbum, simus, nec proprie quidem Aurum dici potest; Aurum quippe est corpus, hoc vero chaos, id est spiritus, nec ulla arte ad pristinam Auri speciem revertetur , quia corpus in spiritum est conversum. Hinc Menabdcs: lubtoptfler oscorpora, facere incorporet* Hermes quoque ait: Fili extrahe a radio umbram suam > hoc est, extrahe obduro quodradita appellatur femensitum quod umbra •meatur t tumquiaabdicissime&quafiin umbra residet, tum etiam quia sub Kjtk kit i um- 812 Fons Chemie* Philosophi*. umbra obscura nigredinis egreditur, Aristoteles itidem ait, primum quodfacere debes e (i, ut UMercuriumsublimes, demde ut in Mercurium mundum corporamunda mittar, qualis autem hic intelligatur Mercurii sublimatio, lectorem admonitum velim, infinitas este soblimatio- nes fallas, erroneas. &: Sophisticas, unam veram SC naturalem, qua: tamen fit per artificium Ego hic mistis omnibus vulgaribus operationibus, sequor Philosophorum intentionem, illamque sublimatio- nem velim, quam illi primam materia: tenuis praeparationem appellant, per quam Ecclipfis terrena: interpositionis de Luna tollitur, ut postit illuminationem a Sole accipere , quod fit quum fusca sphaera Saturni, quae totum obnubilabat Horizontcm, deletur , Clim Jo ve imperium obtinente ascendit in aerem nebula splendidissima, unde super terra stillat ros sincerus amoenus &peramabilis, qux mollit e« am, &c in ejus ventre five sinu ventos magnos excitat, qui sursum lapidem nostrumportant, unde virtute coelesti imbuitur, qui rursum in terram , quxninrixejus est , delapsus terrenam induit naturam eorporeamqueisic recipit vim superiorum & inferiorum. Concludimus ergo,nullo modo nec Aurum necMcrcurium polle nobis prima nostri lapidis materiam prxberc usque dum tinctura ex Auro dissolvendo per Mercurium distblventem extrahatur , qux tinctura est virtus activa viva non mortua , quemadmodum Aurum ante suam dissolutionem mortuum fuit. Hxc est veterum Philosophorum materia, qu am accipere debemus, ut dicit Auctor no vi luminis, est, sed non apparet donec artificiplacet,in qua cognoscenda tota latetptfe&io . Quapropter jubeo vos quicunque hujus arcani investigatores esse velitis,uc capiatis illud quod vile est & toti mundo manifestissimum, ex quo extrahetis modomiristimo quod est in illo occultislimum,hoc est menstruum nostrum, & Mccurius occidens est ager noster Philosophicus, iil quo vester Soli orietur & sorget ; hoc jungite cum sponso suo delectabili & in lecto amicitix concumbere permittite praeter amotionem,usque dum exoccultahac natura [qux cstMer- euriusper Philosophum regeneratus] egrediatur virtus vivifica, qux mor- fons Chemie a Philosophia, 8iq> mortuum resuscitet: tum adest regia proles, cuj us pater est Sol,Luna mater, &: sie verissimam habetis explicationem novi luminis, capiendum est, inquit Autor, quod est sed non videtur, donec artifici placeat, & hoc pto vera veterum Philosophorum materia usurpandum, &fic plene atque plane diflum est de corpore nostro, &dea- qua nostra live de Sulphure nostro rubeo & a:re albo. His adjungi debere diximus furnum, vas, & ignem triplicem .-notato bene,quod &C quibus de rebus hic loquor ; est enim furnus luteus vel latericius , vas vitreum, ignisque dementaris, dc quibus in ferius dicemus in ultimo membro hujus Tractatuli de dispositione nostra: hic vero de rebus essentialiter & substantialiter operi competentibus loquimur. Etenim fu rnus rllc laccncius non solee a nobis appellari furnus noster , nec ignis dementaris ignis noster, nec vas vitreum vas nostrum: bare enim vulgo &c Sophistis nobiscum sunt communia, Sc horum externorum curiositate nos (sepe vel etiam scmpcr excellent; Illa vero nostra vocamus, quae illi ncc habent nec habere possunt. A- men dico, quod ignis noster, furnus noster,vas nostrum secreta sunt, Öcnon nisi Philoibphis obvia, quippe vel ipsam nostri operis esienti- am intrant. Hinc Philosophus quidam de igne hoc scribens inquit, Ecce ignis quem tibi ostendam est aqua; Item alius de vase sic testatur: Vas Philosophorum est aqua eorum. Alius item,intentio scribit omnium Philosophorum ha:c est, quod fierent omnes operationes igne siiohumido, in hn nosccicto &: occulco vase, qua: testimonia clare seris demonstrant alium ignem,vas,furnumque, quam quae vulgo funtnota. Proinde fiseter mi, ne sit causa cibi scrupuli, quod furnum ignem vafque nostrum inter res essentialiter lapidem constituentes superi 9 numerarem: In hoc siquidem sequor omnium in hac arte scribentium Philosophorum intentionem. HocdevaseSendi- vogius scribens, vas Natura: nominat, ignem item Natura:. Flamel- Ius,item.Artephius,LuIIius, cunctiquc cartcri eandem tenuere sententiam. Patet proinde voluisscillos aliquid ab oculis plebis occultum. Ego vero siib fide bona dico,quod hax tria non sunt nisi unum: Kkk kk 5 nam 814 /ww Oicmic* Philosophi*. namNatura non est nisi unica, hoc norunt & testabuntur silii artis adep j. Ignis enim est quatenus excruciat corpora magis quam ignis, prosiide'vinum ardens dicitur Sdgnis forcistimus. HincPhilosophus, coi tburite as noßrum igne noflrofortijjimo^ quod dum audiunt Sophist* decepti sunt, ignem carbonum aut flamm* putantes esse,qui nostro igni est contrarius. De hoc Johannes Mechungus loquitur » Nullus ■> inquit, artificidu ignit tantum valet infundere calerem , quantus e Calo veni». FINIS. »OHAN- SUBTILIS ALLEGORIA Super SECRETA CHY Ml£ PERSPICVjE vtititatis et lrCVNDS MEDITATIONIS MICHAELIS MEIERI. FRANCOFVR71, MWM mt- .-»Vi; H. -*y mm Anno Domini M DC LXXVII. --'ii. »•'■■■ I'W - - - JK/ . ■■■•'.' t- ■ ' * - r '■ u >A«-' • s> -V .- 1 '' >„4 s\. . ' ' **** -'‘"v;. i-/H^ _> -:. ..^ ■ v . ,-.V^ :u ^ C Um jam potiorcm vita’ mea: partem in literarum humaniorum, arriumque liberalium studiis,ac cum doctioribus qui- bufeunque, qui sitpere quid prx vulgo viderentur,conversationibus tranfegistem, ita ut quid firmioris judicii partim assidua lectione, partim ipso rerum usu acquisiviifc mihi viderer,cepi mecumconlldcrare acutius varias hominum actiones, placrumquc vel ad pompam &c libidinem aliis prxdominandi &c in honoribus anteferri, aut gulam &c luxuriem corporis promovendam, aliavecjus Dmttrim modi enormia vitia spectantes, & quod plxriquc per fas Oc nefas solis ^ H J ( r ^', fere di viriis cum ulandis,omni conscientiae respectu,pietatis aut virtu- afia», in. cis zelo posthabito, praeoccupati essent; Unde diu anceps &: incertus dul f' rW!t ' hxlitavi,an Dcmocrituo cachinno , an Heracletio fletui eandem ob causam fu bicribercm,an vero cum Ecclcih(hco t O/n»ia vanitates vanita- „™™esv*- tum pronunciarem, Verum pensiculatis singulis tandem ad me rever- »imum. sus, post Dei Opt.Max.^niuoncm, ex Fontibus Israelis seufaens Bibitis haustam,nihil melius,prius aut antiquius inveni,quam rerum abdita- ln ™ß i i*’ r n *. , . . 1 . stent rerum rum in natura exurentium, homimqu e maxime utilium, investigatio- Miurum nem,qualicunque modo institutam,sive domi per libros aliis relictos, "Mimt- medi tatione praevia & experientia manuali pcdiilcqua, sive foris ma^ lm ~ gnum illum Aditndi codicem pervolvendo, A nullo horum inquirenda: scientia: modo abstinui, sed nunc huic, nunc alteri indulgendo, quo plus hausi, eo magis, Tantali instar,sitii: Audiveram vero inter carre- ta este avem quendam in toto terrarum orbe fairem unicam, Ph o e »« olekr«- Nicem dictam,cujus corporis exuvia:, hoc est plumx Ceu carnes ha- terentur CM.edictnaomnium c^ledicinarumpraflantifltma y m^otc qux f"iptl!'* 4 , foret remedium Ir^e &Doloris icti N epf.nthes, de quo legi- pinuum. tur in antiquorum scriptis,quod Helena,a Paride Trojano rapta,id pr.r- luerit Telemacho,(\no ille omnes pr*cericos labores, curas & dolores TrZ oblitus thaenht a- vis an fit. An fit Medicina ira fy, D Claris piadorus Siculus fa- iit ejusMi' chane men- Uontm, Contra iram auxilium mra- lt . Franci sci fttrarcht de remediis titriufqut fortunt • 704 Subtilis Allegoria oblitus laetitia singulari exhilaratus est: Ad hanc itaque avem indagandam,ubicunque laterer,impetu quodam natura: mcx mentisque raptus &: quasi volens coactussum; non quod sperarem potiri hae volucri integra (id enim mihi impoffibile praevidi) sed saltem ut vel plumam exiguam ejus, quocunque labore, sumptu & peregrinatione adipiscerer; D zVhantce , an sit alicubi, permulti dubitant, at longe plures de Medicina jam dicta: Qui de illa sibi dubium faciunt, illos ad Tacitum,Pimium alios rerum mundanarum scriptores ab legatos velim,qui de hac,his hoc loco satisfiet ; Inter quos ego igse diutius exciti,qui non potui animum inducere meum, ut ejusmodi Medicinam simpliciter poffibilem crederem , quamvis a nonnullis fide digniffi- mis viris ejus mentionem fieri perceperam, sed eam vel fopposititiam aut fabulosam omnino , quemadmodum ejusmodi ab antiquis aut longinquis pratter communem natura: aut consuetudinis ordinem deducta plaerumque videri solent, prxpostera mentis obstinacia putavi : Quis enim unquam > dixi,medelam irae profestus est,nisi verbo tenus,non autem remediis naturalibus ? Quis dolorem mitigantibus, Narcoticis,Opiatis Sc Laudanis,nisi inMedicina parum expertus,tollere non novit ? stimmn itaque utnonneccstarium medico, sic alterum non insolitum, sed ipsa praxi srequentistimum accidit, Uti non o- pus sit novam de utroque medicinam desiderare aut expetere; multo minus aliquid laboris aut sumptus illi inquirendo impendere: Adhxc legimus in antiquorum commentariis} quomodo Philosophus quidam praecipitem \^4ugufli Casaris iram corrigere conatus est, nempe ne quid faceret ira praepeditus, antequam viginti quatuor literarum elementa tacite fecum percurrisset, quLsi vera sunt auxilia, cuilibet in promptu habentur nec indigent expensis aut doctrinis aliis. Ne quid addam de moralium sententiis,tam dolore animi, quam irje remedia pollicentibus,quibus ita proprium videtur, moderari mentem &c affectus temperare; uti Medico corpus a morbis liberare, ejuique temperamentum optimum conservare. Verum omnibus his, qua: nullam ejusmodi dari Medicinam investigatione dignam innuunt, consideratis,vice versa,Scilla,qua: affirmando eam statuant, produxi in hunc Super Secreta Chymia yoy sn hunc modum: Truflra Ethicus vel etiam Theologus praescribit alicui r *l praecepta moderandae ira:,si temperies corporis reclamet, utpote ca- A , u " * lida & sicca , humoribus hilsosis ejusmodi casibus temperet vel expurget humores immoderatos Sc Abundante. •cessabitirae rabies, non aliter, quam igne per aquam extinctoccflfato- mnis combustio: Unde Medicorum antesignanus ille Galenus non inconcinne librosingulari testatum reliquit , uodmores animifequan - tur temperamentum corporis : Ut enim alias fortissimus & invictus mi - Mtns Jes diutino .& squalido carcere enervari & conteri potest adeo, MX- tminrp* greseipsum sustineat,ita &c mens hominis,alias nec ira: nec hirosis as-"' sectibus mancipata,vicio solius corporis biliosi vel ab humoribus aliis contaminati,sacpislimeinsicitur& vincitur. Quodsiauthoritate gra- viflimi Medici & Philosophi ad hanc rem probandam opus sit, ex multis unius Arnolds Villanovant testimonium adducam; qui libro dc simplicibus,ubiportam secretorum omnium medicinarum ex tabulis qualitatum primarum,fecundarum,tertiarum &: quartarum, ape- rit,in hunc modum scribit: Et fi tu vis etiam facere tubulam eorum, quafentmtU it operanturper accidens ,aut aliquo tali modo occulto,ex ditiispotes habere-, <"»- verbi gratia , fi visscire, qua faciant bonammemoriam , bonum intelle- dlum,bonumvifum,(fiqua faciunt amorem fecundum viam naturalem, aut via occulta : omnia enim ars medicina habet ingenium : Nam bonitas in teile dius ad bonitatem sensitiv a eft virtutis: igitur bonum intetle - i»ttn,a um dium sunt facientia bonam digestionem (fi confortantia cerebrum , & membra principalia,expurgantia superfluitates,prohibentia vapores asten- *** derestanquinem clarificantia , (fi qua reficiunt caput (fi cerebrum , (fi ha • bentproprietatem adbonitatem tntellcdlus-. Hxc autem omnia intelledlis stupra didiis,invenies , unde facies tibi tabulam ad omnem operationem ,fi ! vis : Et fecundum hoc invenies multos authores dicere de suis receptioni - 1 bus,quod faciant bonum i nt e Ile dium,qui a large prohibent multiplicari fu - f perfluit ates, aut reprimunt vapores, aut confortant cerebrum generaliter, j redfificant sanguinem (fispiritum (fiallevantstenstttvam^ exquaprovenit j Uu uu omnis * 'i yc6 Subtilis Allegoria Aquilam omms bonitas intellectis. Audivistis et i Am , quod quadam medicina voca- Utific 4 ti tur latificativa , quia aggregat omnia confortantia membra principalia fi v *- sanguinem clarificantia & generantia bonum sanguinem fi spiritum : se- Medicina ct *ndum hocetiapotes dicere,quod quadam medicina ducit ad paradisum , imem ai quia est compofita ex difponeniibussanguinem ad misericordiam fi pieta- Paradijum ttm & mansuetudinem fi benignitatem,quibus mediantibus sequitur bo- MedUina, nm appetit u-s ad bona opera: Et quadam imitat amorem, quia auget (angui- ,acit*nt ad nem laudabilem clarum in quanto fi in quali, &privat ipsum a mclancbo • amorem- / A , & phlegmate,quafunt causa sollicitudinis, qua prohibet conversati- vam fi curabilitatem fi amorem : Sanguis vero multus clarusfacit omnia contraria,incitat Venereum appetitum , unde de neccßitate diligunt & faciunt civiles conversationes,gaudia, liber alit atem, ex quosequitur ipsum Mediän a diligere fi diligi fi desiderari ab omnibus: Et quadam facit cafium,reli- f dC, m& inclinat sanguinem adfrigiditatem fipaucitatem , quosaffo non appetit coit um, nec mulieres, nec ludum, nec cantus,necfimilia : Et ut generaliter dicatur,potes cum medicinis scire dispofitionemsanguinis ad quamcunque qualitatem & tota differentia morum hominis fit ex sanguine talido,frigido, humide (fisicco, fi cum medicinis pradi&is jcis etiam sacer e circa hominem,quod vis\7u audivifii etiam ab aut hor ibus, quod quadam medicina facit fatuum,quadam damoniacum,(fifitu visfacere de iß is secretu fi firmari,respice in nobis familiaribus,nec multi hominesstmt repi isensus nec boni ingenii, fi fi potaverunt multum vinum , quod non est medietnaextranea , efficiunturstolidi autsuriost, aut habentes mores diversos valde k feipfis non ebriis: Et omnia mutantia sanguinem ad excessum calidi autfrigidi,per mutant mores fi intellelfum a ratione : Vidi fi i, quodmultoties comedit horno unum cibum fi post comesttonem redditur potm fitc- alacer fi jocosus, cantans fi valde diversus k [eipfo antequam comederet \ raut afi Aliquando contrarium eft ,qutasanguh fi/piritus fi complexio ex primo reclificatur fi bonificatur ex alto vero corrumpebatur: Facit 'igitur medi- Medicu* cus de avaro prodigum,de casto luxuriosum,de timido audacem, fi gener a- fM exa ~ liter ficut mutat complexionemsanguinis ,nc ccffe est mutaresequentes in- * clinat iones fi- coplexionts ipfitss: Et hac sunt secreta ipfius ultima artis me- yltima st- dicinax^uandoque vero ipsa no facit ea nisi ex consequenti valde: Ir/stpien- lln* "m* 1 t€S ctim l ( S> tr * nt ln tibrit pr udent um Medicorum fi fenum , qui sciverunt Medicina cudam facit sa- Ex multi -vivi potu stchdi fiunt. Cibus & Super Secreta ChymU. 7°7 jam este secretum medicini,, cum vident eos facere bonum intcllett um (si Diri j eft[tt fuere fidelem fortunatum , valde deridentaos , (si derisi valde elongatt f ecr ,t*ab sunt k secretis medicina & non volunt audire,nec credunt,quod ad medici- iUütltm. nam sieffet,nisi curare dolorem capitis aut aposiema aut sehr em, & ipside-&* nm ' bercnt curare feipsis de gr effit ie int ellecl iis, donecpoffent int eiliger e e a,qua propter tales,qui vituperant/ccretorti inventores, tu audivißi, quod Hippocrates pracepit Physicis,quos docebat , jssitodsecreta non pandant ; ^nia redundat in vituperium sapient um (si in infamiam : quia fi homo fit fa- e piens & investigans, bene veniet ad ipsa (siparticipabit Nobifium Bonum Philo sophia. Et paulo post; : Et tu vidisti in libro experimentorum Philo - Dtmm sophorum,quod circa ant map afitones posuerunt pulcherrima,(si mirabilia-, vhilofophi» Qua enim medicina est magi* cale faciens, quam ira ? Et magis privans c ^ mit amorem (si generans discordiam,(si qua magis infrigi dat, quam timor : (si ^mtdici. qua magis confortat,quam gaudium i Et qua magis cibat (si nutrit , quam »* cales*, bona spes ? Et qua magis interficit,quam desperatio i Cum ipsis enim Philo • u fephisecerunt res valde pulchras. Eficcille: Ex quibus patet, quod Mc- prtsttt! diciHX’ vis animo quoque succurrat ejusque astectibus, ipsi a corpo- Gaud, f m - rc, aut vicc versa communicatis , &c per consequens ira: quoque medelam profiteatur. At demus, iram expurgata biliosi, humoris copia leniri, aut potius iracundiam refrenari posse, cum tamen vix ullus ejusmodi Remedium expetat, inutile omnino videtur & super- * vacaneum : Ad hoc responderi potest ; sufficit medicinam in natura petitum m . extare, quae privatos astectus temperet, etiamfi ab aliis aut non agnoscatur autazstimccur : Id enim ejus utilitati aucnecessicacinihil detrahit : Nam etiamsi hoc tempore non sit in censu aliquo, tamen Omnium alicubi, utolimfuit, siepost esse potest in majori precio : Ita suo vi - tempore antedictus Galenus Germanos ab omni medicina alienos, *' quibus utpoce ferocioribus gentibus Medicina: pneccpca non editurus erat, pronunciavit, qui nunc Medicinam & amplectantur &: excolunt, Grxcis ccontra in barbariem quandam iterum redactis & ab omni fere humanitatis literatura sub lurcico jugo valde remotis. Verum cum contrarium doctrina se maxime illustret, si dubium sit, an ejusmodi Medicina cum aliqua utilic,te sic conjuncta, con- Ouuu i siderentur, Remedium ira non ex* yo9 Subtilis Allegoria siderentur,saltem,qux mala cx immodica ira aut iracundia conrige- ' r *runt tam in principibus,quam privatis hominibus y qua: cum sint abs- nnumtr». numero,testibus historiarum omnium temporum monumentis,, inde & Medicina,quae illajn aufert vel avertit, est utilitatis immense. Qua: de ira dicta sunt,eadem quoque de dolore intelligi debent: Ut enim ira videtur ex affectibus animi maxime evidens & enormis, Dolor fim- ita ex symptomatibus corporis dolor maxime est sensibilis ÜC insignis, stomatum a( -{ eo ut ac j f e Medici euram non raro, ante evictum morbum seu ex- ” pulsam causam,necessitate quadam inevitabili trahat. Non mconsul- Mtdidn« tum itaque visum est , talem CMedtctnAm amplecti, qure dolorem si- mu * ^ corpore & iram ex animo ejiciat. Hax,inquam, Medicina est, quX auro longe prarvalet, dum modo Phoenix, unde petitur, inveniri possit: Ubi quaeram ? Ubiinvcstigem^quem perconter? Qui novit, vix patefaciet,qui non novit,nec narrare poteritJncerim jacienda est alea & tentanda via; cum domi desides vix quicquam discant arcani, 1 Tnfmed’ mdacesvero fortuna adjuver. Unde apud meccrtislima mentis rc- solutione constitutum est, patriam, quarmihi cara, relinquere &C ad ganda est. exteros prosiciscizUt vel vitam in peregrinatione absiimerem, vel cum laetitia medicinam optatam mecum domum tandem reportarem. objuBitr Grave est, fateor, mu tarc solum & ccelum, ä notis ad ignotos, abin- tontrupt- quilinisad barbaros,a cognatis ad Antipodas, migrare propter spem dubiam medicinae animo prafconcept^,quxnum sit in rerum natura, adhucsubjudicc lisest,dicent, quamplurimi: Atlusce quod respondeam, non habeo,nisi quod Tullius olim suo Trebatio extra Romam agenti;Mulu suam rem bene gessere &c publicam patria; procul. O- mne initium difficile, & qui nunquam tristatus est, nec lartabitur, qui nunquam erravit, nec in veram viam reducetur: Ut enim Chymici Rosar.phii. dicunt, fisse in Chemia nobile aliquod corpus, quod de domino ad dominum movetur,in cujus initio sit miseria cum aceto > in fine vero gaudium cum laetitia. ita & mihi eventurum prassupposui, ut primo multa aspera,amara,tristia.tsediofa gustarem,perferrem &c experirer, rhttniam tandem omnia laniora & faciliora visurus esiem: De Medicina ea,aut riubium^ Phoenice,an lit,no dubitavi} namsi dubitassem,quomodo qucssssem ? h non Super Secreta Chymie. 70? si no quarsislem, quomodo spem inveniendi eamhabuistcm ? Sufficiat naihi un bram vidilsc solis aut ejus radios,etiam si ipsü solem digitis no tetigerim:Forte inutile foret nobis ta nobili & claro corpori caelesti, hac terrestri faece circum septis conjungi & immediate tangi: augustum in rebus humanis, quod non in initiis luis angustum fuerit i Annon iple homo ex humo ? Quomodo itaque,inquam, Medicinae, quam inquiro, perfectam notitiam haberem, antequam viderim aut tetigerim ? Quomodo magister evaderem, antequam discipulus ex- titerim ? Eundum igitur est per mundi regiones diverfas;Non enim o- mnis fertomnia tellus: Forte in uno loco id visurus, quod per somniu non cogitaram inalio: An peregrinatio mihi ob este poterit ? Neuti quam opinor: Peregrini enim nos omnes fumus in hoc mundo,etiam ,jf e p ote st. in propria, nempe terrestri patria: Unde ad retherias illas clarissimas domus, quo Salvator noster, qui praecessic,nos;vocac&:accra hic, migraturi tandem fumus : Respiciam hirundinem veris nunciam,^« pen. gruem, ciconiam, multasque alias aves, quomodo annuatim statis*”"^'®"* temporibus peregrinentur per aera m ignotas regiones natura: instinctu &c documento; ut homini specimen &: exemplar edant peregrinationis per mundi partes instituendar,ne femper fumo & simo Iariu insenesceret; Avib 9 aer fublunaris universus patet,Sdiomini globus terrestris; Respiciam cadum ipsum,ipsiulq; magnum viatorem,Solem, So i magnut quomodo motu continuo gaudeat & omnia soli & poli creaturas illu- caii ymtor stret& illuminet,^alefaciat^tgubcrnetdmbinpropriumsinum pe- floris, ad cor ipsum,mente dirigam, quomodo hoc motu agatur per- c »r W- peutojdum vita maner,quod vitam ut metitur motione illisa,sic sub- nu -vium latä,lfsa,vclimpeditä,finit:Natutale itaq, homini est,moveri de loco cm> ' ad locum,de regione in regione, dum in se,supra sc SC circum se rcfpi - nomini ciar; Arcum omnis morus fiat ad metam,praesertim sensibilium & ra- tionalium,appeti tuseu voluntate a phantasia vel intellectu directa ad certum finem,hinc lucri sui gratia per mare, per terras cucurrit mer- ngrinuio- cator ad Indos,pauperiem fugiens;Ec alii aliis causis impelluntur; Sic "*'• Lr nos propter merces animi,natura- arcana,Dei dona,& scientias ar- ZZ7*»i. Uuutl J tefque m ' peregrinandum. JkCUrtditdi peregrinationis. Honeßtu peregrinationis. T>ies dtefi vtlubun- dat orbem terrarum ttrcum na- vigantibu*. Spirituale magis, magis mobile. Zlcmenta tria moventur. Coeli raptus incomprt - htnfibilis imaginatione. ' jio subtilis Allego ; ia tcsque conquirendas Sc investigandas quidni remotiora adiremus loca ? Qui domi enim sua: consenuit, domi suam sapientiam quoque sepeliet, nec quid eorum, qua: in mundo sunt, agnoscet, nec ab aliis agnoscetur ; nisi bis puer: Jucundum quoque Se admirabile est, cernere tot Sc tam varias gentes, ab omnium nostrum proavo maximo paterno matetnoque, Adamo,propagatas,qua: relictum ab eo sibi patrimonium valde in aqualibus partibus subdivisum possident: Jjhetd hone(iiui t quamantevertiste Solem coelestem curriculo unius diei, h. c. totum terrarum orbem ab ortu in occasum perlustrando atque hinein patriam circulo absoluto redeundo, anticipasse vel itineris solid ejus se comitem exhibuisse ? Dies enim omnibus, qui circumnavigant terrenum globum ab ortu in occasum decst, ab occasa in ortum, superfluit; cujus rei causa primitus obscura, atnuncsat cognita est: Imo quo quid, ad spiritualem essentiam propius accedit, a terrestri pondere purgatum Sc defaecatum, eo ad motum fit celerius «Sc habilius : Terra ignava quiescit, Sc merito, quia centrum est mundi immobile; At aqua movetur SC totus Oceanus fluit Sc refluit idque quater, 24. horarum spacio; sic fontes, Sc fluvii vel uti parentes magna: ejus sobolis stato moventur ordine, Sc Oceano suas advehunt currendo quasi dulces delicias ad salum temperandum : Aer quanto impetu citetur , demonstrant venti, turbines & nubes cis circumducta: , ncc non navium vasta: moles»& ipsa: mole: Ignis noster abit continuo motu,ut retineri non postit,nisi semper novus generetur ex inflammabilibus materiis : Cadum ipsum quanta itinera conficit cum suis stellis tam grandibus corporibus? Imo stellarum Sc cadi raptus tantus est , ut homo eam celeritatem ne imaginari quidem postit ? Globus ferreus ex tormento vi pulveris Tyrii, si manente eadem semper celeritate terram totam ambire deberet, forte octi- duum integrum requireret, antequam 5400. milliaria Germanica (hoc est, circulum terra: magnum)absolvcret redeundo ad punctum unde emissus foret; at Sol in tanta distantia a superficie terra:, una hora plus spacii conficit, quam tot milliaria; Imosortc in quadrante hora:, quam celeritatem nemo hominum metiri cogitatione potest, ne loquar Super Secreta ChymU. ,yi:x ßc loquar de superiori coelo Saturni aut primo mobili, quae longe al- cogiwh- tius sole posita 1'unt: Qaidhominum cogicanonibuscelemis?Nihilin»« bomm» humanis; At in his intellectuales substantia: traduntur celeritate ad a:- quales, & moveri in ipso Nunc i eu momento; utpote indi visibiles in cuntur mo- indivisibili, puncto, non in tempore Deas vero.,qui omnis motus ex - v,ri *» pers ubique est, nec indiget eo moveri, ubi ante est: In multis ira- nm que locis este, cumhominiimpollibilcsit, simul & semel ( quod so- movetur. lius Dei proprium ) divinitati proximum est, diverso tempore illis *"•* " hi ' adeste- prout licet: Non ergo mihi sit taediosum, sed longe jucundis- simum, non inhonestum, sed multis modis honestissimum, non inutile, sed summa cum utilitate conjunctum, multas mundihujusrc- c gionespcrlustnste, non ut videam saxa &sylvas, apud exteros, sed grmZndum ut inquiram Vbumetam CMedianam m mundo apud homines sapien-A tissimos consulendo, cumque illis conferendo de rebus, quas ignarum vulgus non tam suspicit, quam contemnit. Ad iter itaque longinquum me accinxi, omnibus, qusevidentur necessaria, compa- ratis, non hic recensendis: Primo Europa regna & fines perlustrare tenuo & constitui, deinde fi opus sit, in <_^/ mcricam , hinc in Aß am Sc denique orio P ,rc \ in Africam transire,mecum deliberavi: Nam volucrem illam medi- 1 > nn * t ‘ om, cinalcm in aliqua harum prxgrandium terreni orbis partium delitescere, non dubitavi, cujus si saltem vel exiguam tama: auram persentiscerem, considi, me ad ejus perfectiorem notitiam succcllu temporis deventurum: Quod si peragratis his omnibus Terra: continentibus nihil de tanto Dei Dono inaudirem , mc omni spe adipiscendis ^ ejus privatum iri; Cur vero hunc ordinem suscipiendi itineris de una rk curulis parte in aliam transeundi,animo prxconccperim,hxc causa susticiens mihi visa est,quod naturalem elementorum seriem, qua illa ex crassis in subtilia, ex ponderosis m levia migrant, imitari debeam: Sic enim Euroi» a terrae, America aquar, Asia acris, &:Africa ignis imaginem & vires optime reprarsentat: Ex terra aurem non sit G rb,surr- aer, nisi intermedio aquae,- & ex aqua non sit ignis, nisi incermc- »> 4 .ftms dio aeris: Hxc autem terra: partes dictis clementis appropriari ^i\b tlemen,i, ^wgulis manifestius declarabimus : Hic fatis sit, qualcmcunquc proprLrf. ordinis yiz Subtilis Allegoria ordinis rationem inculcasse, cum ipsa res pro se loquetur uberius &C in telligentiha:c brevitas sot verbosa videri possit. S8BQe^fiQIB)QQQQQEaQQGBeBGS :: eBG3Q8gS -. QaB:QOE)flQg* EFROPA <1 ERRA. Europa «r-X7 E s sus itaque solo patrio ipso /EquinoCT ii Vernalis die n »simila - IJLuNA.cum Sole in Ar i e t i s signo circa caput Draconis,ut vo- tur ' eant Astronomi constituta,EuR opam peragrare primo constitui, ut aliquid certi cognoscerem, an ibi ipsa avis Phoenix, an vero fama ali* Europaur- cubi dc ea animadvertenda foret : Est autemEuRop a Terra.con* r * stan s tanquam basis &: fundamentum totius orbis inhabitati propter ii* clr. causas sequentes: Terra,ut in globo terrestri videre licet,longe superatur ab aquis circa superficiem, quamvis aquam sustineat &: ipso a nullo alio sustineatur elemento,nisi a scip.sa seu manu praepotente Nu- Eurtpa ea- minis: Hinc Europa cattcris terree partibus longe minor est,at viribus, teras p“«« populis,forticudine &animositate easdem longe antecedit. Sunt,qui muttUm»- cathenamnaturat elementorum mutabilium hanc seriem observare die. dicant, quod unu.s pugillus terra: det denos pugillos aquse, centum C l* th ™* r ‘' < acr * s&i mille ignis: quae si vera sunt; TVv-r,* excellentiam, compactio* ‘qui*portio- nem, gravitatem & stabilitatem , pra: reliquis elementis, facile in- ne coha- nuunt.' Eodem modo ( pace aliarum partium orbisid dixero) Europa for- omnium est fortissima,armis maxime strenua ,&ad resistendum mari^»,* «r- gis prompta: Imo cum matrem sua sequatur foboles in moribus, hinc »«■ Europa; bellatores, gentium aliarum dominatores & subjugatores blaltortt semper fuerunt,ipsi aliis invicti: Quod ut ab experientia demonstre- lniperi» 4 , tur, rdpieiamus qua. tuor maxima mundi imperia , quorum in sacris m T»l Daniehs Propheta: vaticiniis fit mentio; Asia primam monarchiam m * S obtinuit, utpote a conditione prima felix, nec non fecundam, at vix quicquam dominii xnEnrppam extulit, ni fi forte pauxillulum: V erum luSint A- E uro ?*->Maecdonico illo juvenc ^Alexandro Magno , immenfum fpacium lex m. & adlndiasusquein carteris partibus sibi subjecit: Sic lulio Casare Ro- mi tas. jp&no Imperatore dominatrix fuit Asia: Africceque magna ex parte: Ha:c Super Secreta ChymU . 713 Ha.’c duo Europa? lumina vires & potentiam Iui soli &s populi circumjacentibus gentibus iatis testatam reliquerunt, ut non sit opus plura in medium adducere : Hinc Europa in forma corporis Vngi- Europa nem refert, ac animositate cordis Leonem revera exprimit: Hic i ta ~w« l”«** que Virgineus Leo est initium nostra? perlustrationis, in quo deseri- corde. bendo, ut agnoscatur, prima laboris ineundi meta proponitur: Virgo est, non solum facie externa & lineam entis corporis, sed Sc mori- ^SgoYka- b us, instituto &C rebus. tur. Vim enim nullam pasta est ab aliis,quamvis procos innu-^^ ^ meros habuerit: Leo est,quia dominatur multis subjectis &: nulli sub- /„ JUcatur. jicitur; Quotque Reges nutrit,tot Leonina cordaostcndit,quemadmodum in clypeis eorum paflim occurrit: Inter planetas coelestes Sol Europae ongruit, inter metalla t_^«r»w,hoc est, in quolibet luo ge oonvmit. nere perfectilTimum j Etsi enim Sol in Europaus Terris raro Leonem producit, nec aurum ita copiose, ut in reliquis ardentioribusparti - In bus, tamen novimus, quod neutris careat,licet aliunde adductis:Sci-rf«o Lo»es mus quoque nostra secate in K^ilbia Leones,8c alibi innumeris in locis aurum uberrimeprovenisle, ne Europa his donis infoelicior sestime- Tenavttu- tur exteris. Ha?c est terra illa, quam veneror; Ha;c est ea mater, *■«»*• qua? virgo scmpcr cognoscitur: Hxc est nutrix populorum ingenio-^ i,ter v,r ‘ siilima, qua? multa dona artificio subtilistimo a se inventa suppeditavit : In hac Vrnbtltcus Germanicus , vel uti centrum immobi 1 e, con sisti t, . a quo ut Axioma Imperialis Dignitatis dependet, ira mulca: artes, tan- g SJ' euto- quam ex uberrimo Amalthea: cornu profluxerunt: In EuropavarixH- sunt dotes miraculosa?, quas recensere non est huj us loci, nisi, quoad Terra? elemento,quod tractamus, conveniant. In quibusdam V an noni a locis homines sub aquis habitare scribunt, m ' quia ex aquis induratis tophacei lapides concreverint.- In montanis Carcltnis aqux ferventes lapidescunt similiter •- Alibi intra ignem vi- Madrmii vos degere mortales afferunt, si silices ignem actu continent, ut Ca- murim stilia. Quis non miretur siccinum,lapidem pellucidum & odoriferum Sucdnum exsuccis subterraneis gigni & per maris fluctus littoribus appelli, ut in Sudavia , maritima Borussia? ora ? Ne quid dicam de Corallis Si- phexfrn*. Xxxx culi tf - 7/4 Subtilis Allegoria culi maris,ex vegetabili sea frutice indurescente extra aquam in lapideum rubrum vel album virgultum : Ut taceam terram sigillatam Germanicam seu Silefiacam & innumerae milii' um erutorum ibidem ^Terrhlndi- f° rrnaSi Ufficiat nobis Leoninam terram judicatio, & intclligentibus, tat». qui mente, non auribus solum nostra dicta capiunt, innuisse: Terra instiper ut in igne perdurat ,ncc resolvitur in aerem, licet flamma sit Auro fimt fortilsitnad'ed Auri instar pretiosi, quibuslibet injuriis resistit, sic Sc Ett- ro p A nostra filis potentiis arquata & serata, vel uti Terminus Deorum antiquissimus, nulli cedit; cujus encomium si non pro dignitate faris diximus, tamen pro veritate propositi, quod tractamus, ut potuimus, illustravimus: Multis perreptatis celebrioribus locis in nullum incidere potui, qui de Phoenice e j usque Medicina me certiorem faceret; Verum quamplurimos ostendi, qui me veluti ludentem o- r,rb*& peram &: oleum luserint potius, quam juverint verbis, multo mi- ra tontt il- nU s rebus: Quod qiueris , dicebant, nusquam invenies, ac quod in- venies, non est, quod quxris : Deceptus es ab aliis, qui te, quod vliutruat non est, indagare impulerunt; Parce labori, sumptui &inquisicio- qutrtnttm n j vocalis sine ppndere bombi, qui veluc Echo te Narctjjhm proprii iii- mtditmam admiratorem sequitur & ad omnia vocata , prout videntur, cbymie* apta respondet, ad rem vero , quam inquiris, ineptissima ;Non- d,a*adt>- nll ]]j eorum -hxc est res abstrusior Scintricatior , ajebant, quem ut ZZflT tibi, tuisque studiis conveniat: Demus enim, este ejusmodi Medici- je applicant nam ex Phoenice petendam, at hominis vita per se admodum brevis Sitiant n perit,antequam indagetur: Interim multa alia eommoda vocationes jluda Lm & professiones negliguntur, sumptus atteruntur, tempus prarterit Sc M. dicin* tandem nihil in maribus invenitur : In res incertas certas pecunias, It'tHy 1 ' preciosum tempus vita:impendere est hominis incerti & vani: Nihil ego, suggerebat alius, huic medicinae impertiri vellem, nisi obiter eam quaerendo,alia,unde lucrum mihi proveniret, opere veracissimo tractarem; quod si eodem modo feceris absque damno semper manebis: Ad primorum duriora monita occlusis auribus, aliis itare- tpondi; Medicinam hanc inquirere est hominis maxime industrii & ml 11 lab <>~ Sufer Secreta ChymU. yrf laboriosi, ingenio & rerum cognitione valentis: qui si obitcrsiikem in hanc incumbat, idem est, tanquam nihil agat: Nam ne ad primum corticem unquam perveniet: Causa patet, quia res est occul- cbetni* r<- tilTima, quae profunda speculatione &c multarum rerum huic non ISm'bmi- dissimilium usu, praecedentibus circa idem subjectum variis errori- »«>»♦ bus, tandem animadvertitur, nec unquam torcuico casu ab indoctis Emphyricis invenitur; linde necessarium est,ut quis huic totlim se dedat, aut totus ab ea abstineat : Etsi vero ego talia &: tanta dona in me non agnoscam, tamen nescio quo ductu aut nutu (credo, certe divino) in has difficultates nolens volens rapior, spe indubitata prx- concepta, me Medicamentum quaesitum tandem , ex Dei gratia inventurum esse : Cuilibet Regi ut sua Regina, aut sponso sponlä Medicin* pulchra videtur, sic mihi hxc Medicina prar omnibus mundi bonis c . h ?" ie ? arridet & magnetica quadam virtute mentem meam sibifascinat& Imtfer'/n- astringit, ut vita & amicis cognatisque carere velim, si illa debeam. Quod Hippocrates de Medicina alias pronunciavit, Artem esse longam vitam brevem, judicium difficile, experimentum fallax, id verissime de hacintelligi potest, Ad illam quamplurimi tamen, ad hanc paucissimi proveniunt: Ratio est, quia pulchra difficilia, & sudor ante virtutem & gloriam positus sit ; Per terram enim laboris tenditur ad quietem : Ha:c mea: responsionis (limma fuit : Jamquc magnam Ettrop partem peragraveram,cum occurrit, Heß>erU ac ibt- p ir c S nn». «rfsarpissimemcntioncmsicriapudantiquos, ubi de arcanis agitur''""" Wf - Ouocirca ad hanc me conferre non destiti; ubi ,cum post mukorum^ MW * dierum iter addiern, hic Arabum familias quasdam ejuldem medici- nx ante multos annos participes vixisse cognovi: De Geryone tricor- AA""* porc instiper,Hercule,qui ejus boves puniceos, illo trucidato, abegit, Hortis Hesperidum aurea mala in arboribus gestantibus, qux idem Hercules abstulit,hic percontari doctiores non intermisi ; Ex quibus percepi, Geryonem cbrysaoris filium, tribus corponb 9 constantem, esse Gn y°* eum,de quo scribitur a Philosophis: Vidi tres facies in uno parentc;&£*«™ boves ejusdem intentionis esse:Herculem ipsum esse laboriosum arti- "'"«so fice,vel hujus medicina: iijdagatore,qui ad boves iturus, radiis solari- Xxxx z bus /i Gomera,Ferro & Palma : quarum tres, nempe Lan- i»*. cerotta , Gomera Sc Feno suis singulis Regibus parent; De hac ultima, Ferro, in quam appuli,mirabilem hanc proprietatem &: natura; privilegium narrant, quod aquam habeat in arboribus provenientem; Nam cum destituatur aqua dulci omnino harc insulahinc homines & animalia hic degere non possent, nisi harc importaretur aliunde: Verum naturahuic defectui providit arboribus quibusdam lata folia habentibus, ex quibus certo tempore destillat aqua dulcis in tanta copia, ut toti infula sufficiat.' Quod cum advena: vel pyratae in infulam advenientes ignorent, ibi diu morari nequeunt ob penuriam aqua; potabilis: Haec ex historiarum relatione vera esse, quilibet ob- fervabi:: Accidit eodem tempore, quod Gomera Regulm absque ha;- rede masculo obiisset, relicta unica filia pulcherrima, Blanca dicta, qua: licet in paterno regno legitimum succedendijus haberet, nihi- imn.cput lominus subditi ejus f «emineo imperio immorigeros lese declara- *fw!’& r (u. nuit,nisi Regi alicui nuberet: Prxcerquam enim dicebant,quod con* perati* tranatura; ordinem esset, foemincosexui mares subjici, essoemina- ju»n*,pr*. t j onem quanJam marium, inque hos fccminarum dominationem X nens 'i*^m hinc introduci , vcluti constat ab experientia illorum populorum, uber. quibussocmina; aliquamdiu dominatae fuerunt; Ibi enim mulieres imperium Ecte viros Lc hi illas repraesentant; &: adulteria sunt adeo frequentia, iuid fecum maritatarumqi fccminarum, in secretis lupanaribus se aliis, ex lama, f*w. rum jittegorid. Virgo ktc ^1 Iphidi 0 dici ur puella Aditus ■ ul e Aram fd Super Secreta Chymu yiy rumntmi, prostituentium tanta multitudo impunita, ut incredibile sic auditu Inquifbusciviptibus liberi au t potius/purii habentur Rt s, u hi, communes, tanq-amiriRcpublicaquadam Platonica, cumfcre&: vUmic«, uxores communes habeantur: Adhxc indecorum putabant, ut ille sexus y qui propter ingenii imbecillitatem animique inconstantiam «t«, pui- ad patiendum sic natus , omnium actiones regeret & gubernaret:^"- persuasum itaque est Regia: virgini ut de con juge eligendo cogitaret: Zm'plu' Fuic autem in insula Ferro regius juvenis » nomine Brumazar, ad ebmm ve- quem i pia ad jecitanimum, interim ille vicifllm Blancam regiam vir- giriern flagranti deperibat amore, adeo uc intermittere non potue- rit, quin primo quoque die legatos ad illam mitteret conjugii inter ipsos celebrandi gratia; Consensum est a virginis parte, & nuptix moxcelcbratxfubhis condicionibus, utrinque confirmatis, primo qU ibtu con- ipsa pro dote fecum adserret ^Adamantem immensi precii Sc magni- ditionibus, tudinis, ncilievicistnn pro dono huic Rubinum, carbunculum ara- diante splendore dictum, longe majoris valoris Sc xstimationisda- armbents _ ret, qua: muta munera millioucm unum &: amplius valuerunt; hoc est decies centena millia ducatorum aureorum : Secundo, quod j A „ tur i ipse ut maritus Sc Rex eam, alias sua natura imbecillem, defenderet, Iponsii. tutaretur & regia sua potentia protegeret, ne a praedonibus, quiibi^" 4 ^ frequentes, damnum pateretur: Vicissim illa promisit, quod fem- fisum, per fiib ejus dominio & imperio absque fuga & tergi versatione mansura sit! Quibus pactis Sc conclusis, nuptiis rite praecedentibus, matrimonium indissolubile, quale sperabatur, fubsceutum est,in quo **$«»/& biduo conjuges pacifice vixerunt & adhuc vivunt: Praedictum ver o est illis, quod potentissimum Monarcham insularum ex sesc genitum orimu». visuri sint, qui ex omnibus hostibus eorum victoriam reportacurus, TrophaEum, ad Dionysicolumtiaa usque in India extremas oras trans- ferret, ibiqirestatuetinmonumentum perpetuum. Hxccomme- moravi, ut quantum hic indagare licuerit, constaret, nempe me nihil dc Phoenice aut ejus UMedictna in tota Europa , aut illi adjunctis infulis Fortunatis: aliisve, rescivisse: Ab hinc in Amertcam vento secundo navigare constitui, ut Si ibr inter barbaros, si forte tur- Xxxx 2 bine SaiHBKK yiS subtilis Allegoria bine tenebroso delatus esset,Medicina tam preciosii quereretur,juxta Pocte monitum, qui sic inquit. Cafits ubique valet ,/emper tibipende at hamus , ^uo minime credis gurgite fiscis erit. 9BGaQ9e90SQg3eQS3aPgBSQga ; e©G3 < 9QgB ; BQSaQ9SBQQg3 America , MER1C A, AQVA I N Amer icam , novum terrarum orbem dictum, seu Indiam Occidentalem jam precognitam, navibus contendere, non videtur res magne difficultatis,cum consuetudo &: usus affiduus quasi viam Regiam per Oceanum invenerit,magnetis indicio: Verum illam primitus indagasse & in aliom notitiam deduxifle, hocopushic labor fuic- Aquda »«- £ am fortunatis relictis ut adirem, navem conscendi, in cujus H*u!s!qu* > puppi Aquila nigra erat: Fluctibus Oceani de nocte horribiliter nigri- Amcnc» cantibus emensis, multisque periculis a monstris marinis & adversis petita est. tur j,j n j|j US ac p ro cellis inflictis, exantlatis; tandem ad Brasilia littora quf. 1 '* Ilrti appulimus,que magna Provincia eft America nemoribus cotinuis repleta; Mapalia colonorum rara, rariffima oppida,&s homines a doctrinis liberalium artium alienistimi sunt: Quos hic,inquam,de arca- ^‘"rum ffib nature occultissimis coniulam, ubi incole pro miraculo non ira lulstri. pridem habuerunt lectionem cpistole ab Hispanis invicem scripte 6c ptionis ru. transmisse, putaruntque chartam loquacem & proditoriam facto- dn fuere. rum ? Quem perconter de Phoenice avium omnium rariffima ? Hoc quidem indubitatum est, volucres diversorum generum & colorum ibi reperiri, quales non in his locis aut terre partibus visantur, verum cum Phoenix sit longe alterius nature &c proprietatis, non est quod illum inter vulgares aves queramus: Nemora hic ex odoratis Lc varie Allegoria, coloratis arboribus sunt frequentia , in que dum meditationibus occupatus aliquando deambularem;partim ut letiori arborum florum - que aspectu oculos reficerem, partim ut naturali avium cantifla.n- T»mi »»- tium musica mentem a curis relaxarem , forte fortuna incidi in po- venti/. mu m inusitate &c mirabilis eJegantie, quod dum omni aparte con- templarer, inveni inscriptionem hujusmodi: Intus Stiper Secreta ChymU. yip Inttts adeß av/x , quod tradas ,inde resurgens Filius , amplexus matris inirepoiefl . Unigma inde renoscetur paulo poß nobilis arbor, fomtinferi- AgricoU f cetus quo dabit auricomos . ftum ' His multum diu que consideratis, tandem inteUexi,quod granum &gnim»tU intus latens avia?, scilicet terraemandandum sit, cum macer ejus^’'”'**^' pomivisasicarbor, arboris vero terra: Assumpsi itaque hoc, veluti a Numine divino oblatum donum, donec occasione haberem illud in experimentum ducere, ac probare, quemadmodum inscriptio docet: Modum vero procedendi calem existimo; Quod semina hujus pomi, forte ex Horto Hesperidum eo delati, sumere debeam, in- que terram ponere.T um brevi tempore excrescent virgulta ejusdem arboris, cujus est pomum : Post inquirenda en talia arbor ejusdem orbium. generis, auc quas proxime ad priorem accedat, eaque trunco tenus decapitanda aut abscindenda, & trunco dictum virgultum abscissum, vclutisurculus, inserendum erit : Hasc duo cum coaluerint Allego- in unam arborem,truncus ille longe nobilior evadet,quam prius erat, na alia, propter insitionem surculi; Quia omnino ad surculi insiti naturam converterim Et fructus, qui inde orietur, naturam surculi auepa- mi, prius inventi, referet. Hoc esse naturale artificium, quod tam naturas quam artis beneficio perficitur, nemo est, qui inficias ire pof- sif.In eadem regione ante adventum Hispanorum constat nullos fuisse equos,&: equitem illis hominibus mirabile quöddam animal primi- Uisvifunupostea vero cum hiadducti essent una cum asinis,horiunq; jumentorum opera ditiores usi > audiverunt esse & animal tertium ab Utrisque productum , at diversum, nudum dictum: Idcirco ad hunc producendum omnes vires intenderunt. Fuitinprimis quidam principe loco natus,qui hujus rei curam habuit equos jam sibi generosissimos procururat : Asinos quoque laboribus addictos molarum aluit non paucos: Equorum gignendorum ex equabus ratio notissima fuit, ut & asinorum ex suo genere; mulorum non item: Unde ha;c res experienda fumOmnis autem experientia periculosa aut errorum Plena > qus fit absque ici cognitae praehabito exemplo aut per ratione ftri(Hk ^ verillima yzo Subtilis AUegoria verissima indagatione: Equo pabulum est praffiitum magna cura& copia , ex cujus insultu in asinam nihil generatum est, absque dubio, qua utporumquc seminum nulla fuit proportio: Cumque id tentarum saepius effietfrustra, omnis spcsgenerandi muli succubuit: Tan- icum quidam ex illis qui naturam rerum & animalium scrutan- "umsaJtl- tur acrius, quam isti vulgares, eo loci ad ven tastet ac dicto domino ea tnr acri««, (je re iteratam querelam anjmadvertistet, ipse,-inquit, etsi non sim quam v»u me( jj cus aut veterinarius, sed Philosophus, tamen nocere mihi videor,qua: sit causa frustrata: conceptionis muli: Cumque a domino eam edicere oraretur, dicam, inquit,ut accepi & postum, U sic in- JEn'nmi de muli cenet’ fitem. Multet di’ r verstes a patre fr matre. Leopardus, Lycifca, hinntu , mixti jft. cies. Amtrtc4- Cepit: iMulus ut edatur ,patrifmulandm asello Auribus & tardis paßtb us, bac facito; Detur utricjueßus natura pondere fastus, £>uififorte velis quarer e quantus ertt ? Dimidia , quod agentis,^ illius adjice duplo, Ex aßno mulum tum generabit equa. Quibus verbis parum obscuritatis habentibus ille sidem adhibens, experimentatione multiplici facta tandem mulum, animal patri magis simile, quam matri, ab utroque tamen diversum obtinuit: Hxc essenatura: privilegia,quis non videt, quod ex duobus generetur tertium, quodspecie non conveniat cum utroque, sed formam habeat ab illis discretam i In quibus si qnis naturam imitetur, absque dubio multa alia animalium, vegetabilium &c metallorum genera producet,id quod jam pridem multos natura: acerrimos scrutatores ipso usu probasse,pro certo affirmatur; Sunt enim qui dicant ex Pardo & Lea- na sic generatum Leopardum,cxlupoSc cane fccmina,^f^Mw,cx equo & asina hinnum seu mulam diversam a mulo; Ex surculo seu ramulo unius arboris Sc trunco alterius illi,non huic similem arborem,ex floribus certis coloribus mistis, alios flores coloratos, exTincturascti pulvere metallico ruberrimo cum argento vivo in igne mixto,aurum,quod nec huic,nec illi per omnia est simile, & sic de aliis censendum : In metallis quoque prastertim in auro, hos Americanos populos singulare Super Secreta Chymie. yzi singulare artificium pnj reliquis callere narrant,nempe quomodo au-E«« rum per aquam quand.im adeo moliisicari poslit, ut i nstar cera; digi tis tractari, & ei lacunx imprimi» gemmxquc inseri, undiquaque fir- rum tm $U matis labris & oris,polsint: quod sane artificium in Peru magis ufita-*“** 1 *» tum, non contemnendum in natura & qrte arcanum est ; Non equidem ex corrosivis ea aqua videtur este,alias digitis tractari non posier» aut si sit,stylo aliquo vitreo aurum formandum foret.Quomodocun- que sit, Chemiae id elfe inventum, nemo dubitabit, cum tales aquar j fU0 Amt . vix a natura, sed ab arte distillatoria proficiscantur. Omnibus his «-r- pcrfpectis, cum spes nulla mcdicinx quxsitxhicfupereslec, quam-^"^^" primum has partes relinquere ac in Astam trajicere data occasione cogitavi: Prcciosissimum,quod hic in Brasilia vidi, lignum tlutHebeni instar nigerrimum ( ut rubrum illud Brasiliarum dictum prxteream) magni ponderis &: xstimationis, cujus nonnihil, in K^fmertc* memoriam, mecum reportavi, propter nigrum colorem, quem inprimis admiratus sum &c in precio habui: Videtur enim hic America proprius propter populos nigricantes &: terram variis coloribus imbutam. De^v«'». qua nardcs docti/1' Stvilia Medicus ita scribit in libro de medicinis ex India occidentali allatis: Est res mirabiles & consideratione digna, varietas colorum terra Peruana. Nam fi eminus quis observet, videbit multassoli partes diversis colortbus t in Has , ut videantur panni varie co- Iorati ad solem , ut exicccntur , expofitt Vna enim pars terra viridis, alte - r» terr*. ra coerulea, alia dio colore,utflavo,albo,nigro & rubro aut adbtec aliis, qui rum Ame ' omnes sunt diversa mineraterra : Denigro , cujus partem mihi miserunt ,"" affirmare pojsum , quod ex eo optimum atramentum ,si cum aqua vel vino mistum foret » fecerim , adseribendum valde conveniens, habet autem parum coerulei, unde melius apparet : Rubram terram dicit e(fe miner am argenti vivi, qua Indi ani illi fe pinxerunt Nave oblata,cujus signum unicornis albi coloris erat, Americam reliqui &: ad Astam contendi, caputBonx Spei ad sinistrum latus prospectans} Unde in sinum Persicum adveni. Yyyi \-/ffia j22 Subtilis Allegoria EHMEZ«« ESMNEZAK Asm *tr. ^ S l j4 } qs4 E R. Quarnr A Siam ab Lsißo Manti Lidt filio dictam volunt,v/ Europam &b Age - urr* pane* x"\ noru Pbcemcum regis filia Europa, a love rapta & tn Cretam abdu- ande dui*. ft^dwericant vero ab Kslmenco Vesutio cjuldcm inventure, & Ajn~ cam{cfinmGtxci Lybiam appellarunt ab Afro una ex posteris Abraha de Cethura, qui in Lybiamduxijje exercitum, ibique consedisse traditur: Undecunque sit nominum ratio,h^c nihil ad rem spectat. Est- au- Asm terra tem Asia tertium mundi contincns,seu terra aeria & magis temperatae **”*■ naturas,quam reliquae partes: Ut enim Europa in quibusiiam oris frigore, ita Africa calore molestatur, Asia vero nec frigoris, nec caloris jsucurat- intensissimi particeps est,unde aeris elementum optime nobisreprae- r« 'Innen. s cnt ar,quod calet 6c humet,caliditate frigus & humiditate siccitatem wm rf / iwf te . m p er£intc: Regiones enim in mari sitae,etiamsicalidae sint siuis, tamen ab aquarum humiditate assius,si sint frigida:, & frigus ab eadem c “' b mitigatur. Nam limaturam aeris calidi & hurnidi bene confidcrc- frigi- mus ejulquc genealogiam cx causis scrutemur, inveniemus calorem < ü smt. igneum ipsi patrem, Immiditatem vero aqueam matrem exiliere , G '”?clhdi stuorum parentum suorum qualitates magis activas Aer, quasi silius 'trhumM. retinet,nempe ealrdrtatem & humiditatem simul. Hinc mediator est inter contraria dementa jam dicta,eaqucmtporc utrique consanguinitate junctis,inomni corporum mistione amica reddit & conjungit. Aer, quo- Tali modo Afta praepotens Orbis terreni pars colligat Africam & Euro- rum intermedio quodamvinculo, sive ignem & terram, gratiosissimum 6c tenuissimum elementum : Asias enim nulla esset cohaerentia Air media- utriufqne, nec unum ablquealtero virtutes luas naturales in mixtio- ‘f, »trina ne P ra -’^arc poster, ignis quidem terra’ tanqnam fomiti & foco li- tur. benter adhaeret,at tolle aerem,unde relpiret,& mox disparebit. Aliae igitur praerogativa censetur, esse in medio orbis terreni, temperiem aCl * s ^ cntUl atque aerios fructus, quales sunt dactyli, balsamum, aro- i am cum mataomnis generis Lc iplum aurum» nobis ministrare. In Asia ut luropa. primae Super Secreta Chymia . 72 ? .-primae Monarch idbmc inde a \imrodo, venatore coram Domino, ceperunt,ita primus homo.conditus est, & quod omnium rerum prastan- Asie pr*r». stantiilimum,5^/v4/tfr noster,ut homo, primam lucem hausit, vitam iativaqut, humanam egit,mortem subeundo sustulit, nosque omnes in eum credentes fide salvos fecit, a morte resurgens relufcitavit, in coelum ascendens eodem viam praeparavit. A sinu Persico mitia itaque itineris sumpto immensas regiones peragravi,cloncc in eam Alix minoris partem devenerim, ubi Iasonem oli m fu iste ac aureum Velim obtmuistein -AdCoicbot libris antiquorum legeram &: ab incolis audiveram: Quocirca cum antiquitatis cognoscenda; percupidus essem, praesertim epis historiae, S ypt, 0 rum. die quodam egressus in campum, eo ubi CWaru.i locus, & Re- . gis, filii, aula suisse perhibetur,senem quendam obvium habui, ^ venerandi vultus &authoritatis,quiin mc,utporc peregrinum,ex ha- velit,e,». hi tu forte cognitum,oculos conjiciens, salve, inquit, hospes Cuicump&ss- gratia* egissem pro tam amica salutatione, O inquam, amantissime se- nex,nisimolestumsit,docemc, qua: ignoro} Potes enim, quia experientia senili seu artate edoctus ca calles t nec denegabis,quia singulari humanitate proditus videris : Qui cumamicc responderet, quid est,bone vir,quod a mc requiris ? De voluntate tibi benefaciendi ne dubites, li modo potestas ea apud me fuerit: Utrumque, retuli ego, est in te haud dubium: vellem autem lubens cognoscere, num illa,qu<£ dclafone, ejulqu e vellere a tot Ik historiis tradita, revera ita se habeant, an vero sint vana & falsa, solummodo ad delectandos homines introducta & huc usque ad nos propagata ? Multi enim his,ceu factis,fidem detrahunt, sed saltem ut fictis moralem ex- u ^ n positionem inducunt. Ad qua; ille renidens paululum, en ego, inquit, regum d* sum ipse Iason, de quo quarris, qui tibi deme roganti omnium optime refponsiun dare ut postum ,iic polliceor: Quo dicto, cum aliquanto jp 0 ^ ir J C lum exhorrescerem ,iio est ait ille, cur timeas; Ego enim ut vivus nulli nocui, sed vcluti CMedtcm bonus omnibus profui, sic nec vita defun -itßnMtdi. ctus, quamvis revera mommsnon lini, sed fama, ut semper, vege - fMt ’ getus &: superstes: Hic soceri mei AEeu regia sedes fuit, illi Solpa- sdjEeu ter non ille ccclestis, quod absonum esset a ratione credere, sed ' Yyyy z longe' J24 Subtilis Allegoria longe alius, illi tamen nomine, facie & dignitate proxime compar. Hic in Martii nemore pellem Arietis a Mercurio deauratam suspendit,quam non absque magnis periculis obtinere mihi licuit, quemadmodum tu forte novisti: Cui respondi, quantum lectione scire possum,non me iugit, a: narra tute, quibus mediis ad eam rem veneris: Faciam, inquit ille,ut postum 8c promisi,sed ita,ut mentem potius in- tcndas,quam aures,lenium potius, quam verba rcspicias, quo rerum ufon qui- cognitione magis, quam mole traditionum a me discedas: c Medea bM mihi ut consiliatrix adfuit, sic ego tibi non deero. Illa ministravit mo. u,» 1 ** dum usurpandi strategemata in obtinendo victoriam contra tot bc~ otcHfw luas veneno,dammis, dentibus noccntissimas: Eadem tibi quali per manus relinquam, si dictis meis morigerus fueris: Draco pervigil fo- hmjunti, pj clJS malla narcotica in ejus tauces injecta; Unde mox torpidus Icnsim caput in fundum dimisit semimortuus: Cui ita jacenti exanimi absque mora dentes extrahendi fuerunt. Hi mox in humum propriam bobus ignivomis prius exaratam sepeliendi erant Verum boves indomiti, prius sub jugum mittendi; quod magna: industria? & laborisf uit: Quocirca ad cos domandos aquam stillatitiam lympidif- iiraam dedit, in fauces illorum ad flammas restinguendas, inspergendam; Prxtcrea Luna Solifym imagines concessit, absque quibus nihil Mdt* at me efficerepolseait: Atego,undehxcomniuhaberem,quaesivi i Sa- iafonejn- cis tibi dixi, respondit; Apud me enim non invenies,qui eas, Medea ut «»»tuinti. accepi, sic ipsa has fecum abstulit: Ubi igitur investigem Medeam , re- f!mt ' fero i Hoc incertum mihi,refpondit.Postquam furibunda a me aufugit,nupta est JEgco feni, ex quo CMedum filium peperit, cumque eo in Alia:regionem,abeo Mediam vocatam,abiir.Hisaudirispluraalia ab eo percontari volui, sed ille, defessus sum. inquit, interim hxcin Mdhinam mei memoriam fervcsjquibus dictis evanuit. Ego vero cogitabun- ‘fubTl ^ us f u P cr ^ ac vc manens, quid significaret haec relatio, apud mc vellere S«- Meditatus sum, &c post collationem omnium rcperi,nil nisi UWedici- reofubir .. nam ä mequxlitam subintelligi,qux cx Phoenice revera petitur, at per uUtgt. vellus am cum adumbratur. Pili enim animalis aurei &: penna: volucris Phoenicis eodem Ijpcctant. Doctos viros prxtcrea, quos quxre- rem Super Secreta ChymU yz$ ferticadcm ciere hic paucos inveni , quod tamen me parum movit, tum fatis milii fuerit,illam beatam terram aeriam agnovisse: lnhace- nim mundi parte,inquam, Syria est & Terra Sanft» , quarum haec Iordanem amnem, illa Adonim,fluvium, habet notissimum: In Jordane Naaman Syrus septies lotus a lepra purissimus evalit, Divino nutu:' Per hunc quoque c JMofis Ifradituum deduxit populum: In Syria Adonis abapro,4*m>instinctu,interemptus legitur Adonis qualis fuerit, supra libro fecundo latis dictum fuit: Hic provenit Balsamum illud laudatissimum, quod a putredine corpora humana praeservat 8c lon- gi(simacdurationi consecrat. Hic fuit illud Sanft orum , in quod 1'ummusille Sacerdos Sanftijjimus tum ingressus cft,cum sanguinem Sc vitam iüam inter cex-lum Se terram pro peccatoribus nobis Deo Patri, offerret, tanquam sufficiens lytron & holocaustum; ad quem,ut semper, üc nunc vota nostri cordis ardentifsima dirigemus in hunc modum: In Äßtest Tire» fanat. Vide clangorem bete- cw' inventor usus dicitur: Circumivi itaque totam Urbem & in singulis dlm!** portis aliquamdiu stans exploravi auras, si qua: flarent, naribus, quales,essent,an-lepida:, dulces&aromaticx, an alterius autnul- Iius odoris, & hac ratione tandem adversus unam portarum Ethe- fias placidas & odoratas spirare sensi, quas exilio Paradiso tcrxtiiri provenite potius, quam aliunde cogitavi. Ex hac itaque porta iter meum urgere incepi recta via, quam paucissimi ingrederenturPro-^^,, gressus hac,mare quoddam trajiciendum erat (siquidem Qrmm in In- J ,{ la situm habeat) in quo Margaritarum albissimarum & optimarum 0r * Piscationem annotavi, Harum impetratis nonnullis prece & precio ,”,7*“*' non 728 Subtilis Allego riä non exiguum me natura: donum ad Medicinam spectans acccpistc non dubitavi: Albedoc nim unionum maxime est spcciola & pulchra» sine qua omnis commendatio eorum perit: Continens terr§ proximu contingens longo terrarum intervallo processi per diverticulum val- Mercumh de angustum, donec ad trivium quoddam acccilerim, ubi Mercuria- jtatuaiti lis statua visebatur tota in argentata excepto capite,quod deauratum tnvio erac . j-{ xc l nc ii C e manus dextra; rectam quandam lineam demonstra- vit,quaad Paradisum terreftrem eundum linquamcumlequerer, post aliquod temporis & locispacium ad Humen deveni valde latum LL profundumjquod absque nave transue erat omnino impossibileiNulla autem navis in toto illo littore invenienda erat: Exquoprofpicerc potui advcvsilittoiis oras Paradt/b/errtßr/fmvlimas-, imo illum ip/iint elfe, quem transiveram,cujus fructibus ob defectum navis tamen hoe tempore frui non postem: Quantum ex littori proximo colleanimad- yifmtbvia. vertere licuit,referam : Arbores diversorum florum aureorum, aran- tiorum,citriorum,purpureorum & ruberrimorum ibi vi& sunt Nec defuerunt somper virides lauri,buxi, juniperi &: alia: ejusmodi: Flores omnium colorum & suaveolentium ibi copia magna suerunt, nempe stores solis, amaranthi, lilia, rosae, bellides, hiacymhi, narcisti & alii i juMiHiet- Aures avium concentu omnisono nempe philomela:,cuculi, psirtaci, via. alauda;,carduelis & innumerarum aliarum parum cognitarum, parti m non,oblectabantur; Nec defuit 'JMusica arte Instrumentalis, quar facta erat cum rota suis clavis deprimente claviculas-organorum musicorum,atque sic varias melodias 4.5. vel 6.vocum, vel uti digitis humanis, causante; follibus ventum afflantibus, dictaq; rota a rivo quodam aqux perenni, motis & circumductis, quemadmodum prope Gustatui Florentiam Italic in Pratolino olim vidimus &c audivimus : Guß at«* tbv,». q UO q Ue hic habuit, quo maxime caperetur, omne gentis dclitiarum ex fructibus arborum, aliilque, tanta: varietatis, ut cujulque appetitui odoratu* satisfacerent & arriderent: Odores tanta: virtutis & suavitatis undi- obvi/o- quaque spargebantur, ut allicerent merito omnes circum circa degentes populos ventis suis emistitiis , qui tamen horum causa:ignari obduruerunt naribus in discernendis tot odoribus, quemadmodum & illi, Super Secreta ChymU. 729 & illi,qui ad Nili Cataractas [en Catadupa habitant, ob perpetuum auri- ?*' bus captatum fragorem Sc maximum Conicum, obsurduisse feruntur : 'LstlSfunt Verum nil profuit hactenus canta & talia eminus lustrasse, cum do- *ccoU. nis, qua: ibi abscondita latuerunt, ncc sensu notari potuerunt, carere «ecellum fuerit ob unius, ut dictum, navicula: absentiam: Quocirca locum hunc relinquens ca fiducia,quod quamprimum postem instructior aut fortunatior redirem illius sturninis transitum tentare vellem, ad intentionem mei itineris redii,nempe ad investigationem Phanicu & ex eo dependentis UMedicina ; cumque A fiam Aeriam fatis meo judicio vidisse existimarer,recta quasi via ad Africam, ultimam orbis partem , anhelavi, in quasi desiderium animi mei non explerem, me eo frustratum iri,omnino prassend: Ad sinum i taque seu oram extremam rubri maris iter direxi, ut inde nave in Africae continentem transmitteret. __ AFRICA, IGNEA, C Um in Africam appulissem , integro exacto anno &: eo amplius, jam Sol iterum Leonem ingressus fuerat,£//»4 tenente Cancrum fin domicilii fastigium, quod magnam mihi spem optimi augurii fecit: Protenditur autem Africa versus Meridianum Solem ipsi Asiae; unde longe calidiora sunt ibi anni tempora,quam alibi,pr$sertim a:stas,qua: calidistima ibi sentitur: Atque haec est praecipua causa,cur sit in maxima fui parte inculta,torrida,sitibunda,sterilis & vacua: In hac,ut fluvii sunt rariores,ita fer^ frequentiores,ad aquas dulces,ubicunque eae sint, concurrunt sibiq; invicem etiam diversarum fpecierum miscentur , unde novi foetus, noviq; oris animalia nascuntur &:non sine causa Africa semper aliquid novi apportare diciturflbi Panes,Satyri, Cyno- Asricfem- mcephalt &c semihomines degere feruntur, praeter innumerabiles be- J" luarum species: Ibi Otyx in summo aestu sitibunda lachrymis quasi e C-fert. fusis & gemitibus iteratis ardorem solis detestari traditur: Ibi Luna mantes & Atlas , qui coelum humeris sustinet, ut mineris,sic serpenti- £! f». bus abundant: Ibidem sanguis draconis colligitur, quem draco ex d* lepbantt exuxit,quo exanimi concidente, ille contunditur & reddere ““ * b ' Zzzz quem 7£o Su btilis Allegoria quem bibit cruorem, cogitur. Ibidem juxta Erythraeum mare fers o ttm *ni- quaedam visa est, Ortus nomine, cujus caput rubeum lineis aureis atfuustru ac * ccl ' v i ccm usque pertinentibus,oculi nigri &C pedes,pr^settim prio- blum.ocuii rcs,albi,posteriores nigriores, os usq; ad genas candidum,fuere: Cu~ Higri.ptjes jus exterioris sotML consideratione dum detineor,occurrit Philoso- * lbi ' phi Aviccnnse dictum, quod de consimili animali videtur intelligi; nempe,res,cujus caput rubeum est, & pedes albi & oculi nigri, quid est ? Hoc est magisterium: Per quod cum ipse eandem Medicinam, quam ego inquiro,interpretetur,in eo aliquid mysterii latere »on du- Ai pheeni- bitavi; omnia tamen ad Vhcenicem referri deberi pro certo /ciens : In- 117 T ”!* tcnm f slim populari percepi,non procul abhinc fatidicam focminam, fiJZferH. Sibyllam Erythraeam dictam, cujus extant tot vaticinia de venturo Siiyiu Eri- Me ili a aliilque maximi momenti rebus, in cava rupe habitare, ideo- chrlsto VA- sl uc eam Imprimis abeundam putavi,ut aliquid certi de Phoenice co- gnofccrem : Harcde Christo carmen cdidistc, SpiritusSantl i afflatu, iWot/ff traditur,cujus initiales literx sunt hujusmodi : icjous Christos Iheov i /iosfetcrstauros , in quibus describit adventum Christi in carnem ,qai ei* ito; jy em futurus sit horno , ac adventum ejusdem ad judicium &: multa r “ T " ? alia Eusebius de Sibylla in sua narratione histor.ita scribit: Et hac virgo s-aw?«». persticue vaticinari potuit: Hanc ego quidem beatam 'judico, quam Servator providentiasua erga nos vatem elegit : Verum multi sunt , qui hanc iß A vaticinatam non credunt. Jpuamvis Sibyllam Erythr&am vatem fuisse confiteantur ; sed fußn eant ur aliquem nostra religionis , Toeticn Musst non mina non expertem,hac condidisse carmina,tfseque adulterina, &falso SybiUa vati- tjfe efficta a cima dici,cum utiles sententias habeant m ultam voluptatu licentiam am- chnfa*»»-piantes & ud temperatam & honestamvita conservationem ducentes: Eß autem veritas inpropatulo : eo quod nostrx religionis viri tempora diligenter &: exacte collegerunt, non posse conjectari, quod poema hoc a quopiam sit post Cbristthhkum descensum, & judicium. Est ckmnm enim in confesso Ciceronem poema hoc legisse, illudque & m Roma- hfleri- "E dialecturn transtulisse & commcntariissuisinseruissej Denique thrtt car- hune imperante Antonio interemptum Antonium vero ab Augusto mi»a de superatu, qui annos imperavit, &: huic Tiberium successisse, CU J us Christa*- tem- Super Secreta Chymie 731 tempore Christ adventus illuxit, ac nova populi successio constitit; de quo cmincntillimum 1 talia’ Poetarum loqui puto, ubi ait: Prodiit m lucem hominum genus inde novorum. Et iterum in alio quodam Bucolicorum loco,ubi adjicit: Vltima Cum At venit jam carminis at as , &c. Harc Eufebius Ciceronis locus,quem Eufebius citat, est lib. z. de divina . C,eer<> uh tione : StbylUverJus observamus,quostUajurensfudijje diettur:JVuorum faciat s,- interpres nuper falsa quadam hominnfama di£lurus insenatu putabatur, eum,quem revera Regem habeamus,appellandum quoque e(fe Regem,st salvi este vellemus:Hoc ftefiin libris in quem hominem, aut in quod tempus est : deero Callide enim, qui illa composuit, perfecit, ut quodeunque accidijfet ,pradi • t ‘Ty ta ^, Cium videretur , hominum cr temporum desitu tione sublata: Adhibutt bJdtchri, etiam latebram obscuritas is-.ut idem versus alias in aliam rempoffeaccorn fi« sitit, modari videntur. Non ejse autem illud carmensurentu , cum ipjitm poema declarat ; (est enim magis artis & diligentia, quam incitationis A motu *) rl f im L. de cum vera ea qua dicitur , cum deinceps ex primis versus literis "L' aliquid conneclitur, ut in quibusdam Ennianis, qua Ennius fecit: Idcer- sf ero ptfr te magis est attenti animi, quam furentis. Atque in Stbyüinis exprimo ptram vult versu cujusque sententia , primts literis illius sententia carmen omne rt l' Ht * rt \. pratexitur: hoc scriptoris di non furentis , adhibentis diligentiam, non TstT.prs- insani: Hxc Cicero : Verum axioma, quo Cicero utitur, hoc car- P tcr men scilicet non este Sibylla;, quia non sit furentis ; Sibylla autem l s u l ss r sL furens carmina sua dixerit, i ilsii m &c suo nomine indignum est. C on- g „,pcaniet, cedimus, tum Sibyllam furore non fuisse percitam, cum illud.carmen <, ““ t rt ß»r ediderit,quid hoc rei veritati detrahet ? Dicimus enim Spiritus Sancti^™*” : assiatu, non diaboli Enthusiafmo fcu fnrorc eam tum motam fuisse: m >». qutd Ad hanc postquam accessi,fedentemin antro,arborum,ramis,viridi- non fintsa- que ceipite procincto, salutavi officiosissime. Quxlicetprimo afpe- rim ‘ssss ctu paululum perterrita gradum ad interiora retulit, tamen precibus &verg. meis locum prxbens, Quem tu hic quaeris, inquit, peregrine? virginem non licitum est viro appropinquare; Nulla,refpondi, terne- ritate prxeeps, at matura deliberatione prxhabica certus ad te contendi, ut quasdam dubia menti mcx inhorrentia dilueres, meque gra- Zzzz z tiosillimis £u*ßio an C* ubi fit Thanix & Midi ein* indt fiten- da. Dubitatio primui gradtu fei mti*. thun reis fatna qnd. Phoenix & Medicina no» differunt, Organg* midiem* ira & dehne. fhoenicit dijcriftio. thxnixno- vm ex einen frieris tembuftt- Phoenix que migrat 732 Subtilis Allegoria riosissimis tuae directionis documentis instrueres; pro quibus,si tc votis meis non aversam intellexero,vicislim omnia humanitatis & officii debita servitia tibi polliceor & adstringo: Ad haec dicta dementior miriori vultu apparens,quid est,inquit,quod me rogas ? Non tibi tuisque similibus, discendi percupidis, quicquam denegare potero: Duo iunt,retuli,virgo divina qua:me ingenue absque ulla tergiversatione aut periphrasi docere digneris,nempe,an hic in Aegypti Arabiave finibus olim &: adhuc avis illa totius mundi unica, Phoenix dicta inventa &: invenienda sit(ut fama spargitur) & an Medicina quasdam Ira & do- loris ex ea unquam peti ta &: petenda; Quodsisic,ubi utraque investiganda & volucris &: medicina ? Bene, inquit illa,dubitas non de rebus nihili aut na>; ci,scd magni precii; dubitatio enim est primus gradus sciontias;qua tc beate,quoad potero,polliceor:Musti eadem quaesiverunt per media nihil ad rem facientia ; Tu vero, nec in loco, nec persona aberrasti: Regio enim, in qua nunc moraris, Arabia foelix est -dBgypto contermina,quas patria Phoenicis,urtictt habetur: Personam, quam percontaris, nec hujus rei ignaram scias, cui utrique cum tuam fortunam credideris,hinc utraque tibi rei quaesitas veritatem non denegabit : Ego tc doctrina, haec vero regio scu ^Egyptus oculari demonstratione beatura reddet : Quocirca aures meis monitis & mentem rebus adhibe : Qjjasstionem videris duplicem movere, quam contemplatione diligenti adhibita , simplicem Sc unicam experieris. Phoenix enim si affirmetur in rerum natura existere, Medicina illa ( quae alias Organga dicitur) negari non poterit, & vice versa, hac affirmata, illa quoque asieritur: Phoenicem ut melius perspicias,tibi ex suis coloribus depingam: Arabia felix, eique adjacens Aegyptus antiquitus hac gaudebat volucri, cujus collum aureus fulgor,reliquum corpus purpureus color in pennis tinxit' In capite crißa, corona instar , visa ejst : solifera avis vivit annos 66o.ad quam at at em cum pervenerit senescens, caßa thurifquefurculis construit nidum,quem odoribus replet, conquassatis^ ad(olis radios alisflammam excitat,qua comburitur in cinerem : Ex hoc deinde prodit vermiculus & indepullus,quipriori ceu patri funera jtßa reddens , totum nidum defert in urbem Aegypti He~ liopolim* Super Secreta Chymite, ygj liopolim Soli pier am, alias Thebas diftamjbiquetn ara deponit,] Hoc qui pro fabula omnino habent, pueri &:iniqui rerum arstimatores videntur,qui pro historia,ut verbasonant,facta,&:illi falluntur suo judicio: Hieroglyphica enim sunt Iisec & menti potius dictantur, quam auri- bus.infcribunturquc potius , quam oculis per certas figuras &C pictu- kiengiyphi- ras, quasi literas,quas fheras vocant; Qua de re si mihi fidem soli non adhibes,consulcinter caetcros Orum Apollinem Aegyptiumscriptorem, rhaen,cem qui inEieroglyphicorumsuorum expositione narr at,ut ipse a vulgo accepit, Phaenicem post quingentesimum annum, cumjam est morti propinqua , in gyptm, y^Aegyptumr emeare,ac fi praveniat ante obit um curari mystice ab Aegyptiis, & quacnnty, aliisßcris animalib.tribuunt,hac &Phcenici omnia deberi : Gaudet n.file maxime Phoenix in Aegypto praecipue, ut pote illic vehe- Fhcenix s* m mentitHxc Ori verba te fatis erudiunt, quod mystice accipiatur Phce- le ** udtu nix ab Aegyp tiu, prout mystice curatur:Non opus igitur erit,in mysticis i» mystic» historiam aut fabulam supponere discrete cum neutri simpliciter c6- ™ veniat,ar si pro fabulosa historia,seu fabula historica,qu<£ allegoria est, J c eonjunctim habueris,no aberrabis ascopo:Haec est,inquit, Phoenix \[-f*tuinm la unica totius mundi avis, ex cujus pennis circa collum aureolis ,Jnec non aliis totius corporis, Medicina ad omnes affectiones humanae na- Jp!Zu turae contrarias in temperie sanitatis optatam reducendas utilissima, rhoemtit. quq antiquis ^gyptiis a quib. in Heliopoli (prout in Diod.Siculo legere Medici)t0 pQteris)omnium primo inventa & usurpata est, Ira & Doloris tcmc- lra & Do . dium habebatur: Quibus auditis supra modum laetatus sum & mox loris inHt. qusesivi, Anne viam aut occasionem ullam monstrare poster ad avem dictam ac c jMedictnam perveniendi ? Haec enim, dixi, omnis mea: pc- regrinationis causa est, in qua si mihi subveneris,rem omnium gratis- mam praestiteris: Non te deferam, illa respondit, in tuis necessitatibus,quantum m me erit,at oportet te labore tuo vtramque indagare: Locum tibi certum, ubi invenias, indicare nequeo, ac nihilominus non omnino vacuum, consilio fpeve omni destitutum dimittam sed omnem rem ubi illa sit indaganda,aperiam : Aegyptus , ut vides,omne sua: annonae fertilitatem Nile fluviorum celeberrimo acceptatam re- »« txm, fert, cujus fontes licet sint incogniti & inscrutabiles, (incertum enim Zz ZZ 5 permanet, 734 Subtilis Allegoria Siti sonus pcnnanet, an sint in montibus Luna, necne) tamen ostia, quibus se ”°”” 0 "’^ex o neracinmare,mundo(htis innotuerunt. Hic (si 7uiltokdcs ha- ml* Mtr■ benda ) OHercurtum , quartum ejus nominis genuic, quod te scire o- turii portet: Pater enim filio dedit potestatem monstrandi tib i Phoenice?» mlnfirttu- & ex ea petendam Medicinam : Quocirca Utltr curium primo consiz- ru* pboeni las.quem ut invenias, abbinc ad ieptem Ostia Nili te conferas, non t,,n,ub L quod opus habeas ad singula migrare, sed quia incertum tibi sit, ubi ostendas. Non enim certam sedem alicubi habet, sed nunc in primo, nunc secundo aut tertio aut alio moratur. Hictedocebitilla, quae maxime desideras, & modo non nimis infelix fueris, spectatorem te cMagndium Dei , naturaeque arcanorum faciet. His perceptis pro tanta humanitate & institutione Virgini dicta’ gratias agens immensas, valedixi, neque nunc tandem in rectam rediturum sili oßia v iamsperavi, inter meum ad Nili Ostia accelerando> qua: septem stput» qu« nHmcrantur bocmodo: Canopicum, Bolbiticum, Sehenniticim,Pelusia* I. Canosi- c um , ’leniticum , Phaniitcum & Mendesicum. Ad Canopicum primo c um siti me C o ntll li, in qua via per collem scpulturx Christianorum a bar- tstmr», j ?aris ^ondam occisorum insignem profectus sum, cujus loci annua miracula, relatudignislima, hiepranerire nequeo: Nam certo quodam die Mensis Aiaji cadavera seu osta sepultorum ab oriente sole usque in meridiem sensim ad superficiem usque tumba: elevan- uit acutum tul . ex ( c f e> donec in conspectum ob concurrentium hominum deve- Tumphis nennt, alicubi magis,alicubi minus,tum a meridie versus occasum sb- tf ojpt, an lis eodem modo deprimuntur,donec omnia ad pristinum statum red- »m umso- iennt . q usc b q U j s non divina virtute, sed diabolica prorsus fieri astir- lenlncf- met, videat ne a superstitione nimium discedendo adincrcdulita- fiumexttr tem seu impietatem inclinet , Denique omnipotentias, liberrima: vo- rl»!™ luntaci hiec aut his similia miraculosii facta deneget ac subtrahat - R° e Jurre- Hxc si vera sunt, ut testantur multi, qui viderunt, suis scriptis pu- Aioms cor blicatis, Resurrectionis corporum humanorum evidentissimum cx- iwtUr E * emplar exhibent, quemadmodum quoque Phoenicis novi ex cinere " ' mortui resuscitatio j Ad Canopum insulam deveniens, Nilicjue osiium illi adversum,de G trcm&c causam efficientem, ad quos prima occasione oblata redire penitus apud me conclusi. Naveicaqucconfcenlä ex Pelußaco alho muß Europam iterum contendis,tranlnavigatis tot insulis & regnis circum circa, donec pedem Germanico inferrem solo, unde primum egressus /?.,-• eram: Verum ne ingratus videar erga ullum, a quo quicquam bene- Go,««. licii in hoc itinere,in me coi lati,sensi,primo Sibylla:, deinde c JMercH~ n, * m ' rio, ac demum Phoenici ac Medictn*'irinos debitos honores ac Encomia epigrammatibus cuique dicatis retribuam. Aaa aa EPl 73 * Subtilis Allego ria epigramma IN HONOREM SIBYLLA ERYTHRiE^E» Herophyles dictae. A D te magna Deo {non damone) mota Sacerdos K-Abinu Charitum iratia i usta redit : »hli» Usta Illa terga tibi non vertunt,gratajed rga tibi non vertunt,gratajed ora, Largapromittunt frjua dona manu: Largapromittunt dfjua dona manu: ^Nilo genitum quod tu me miserit a quo 'Tramite, Phoeniceamqui mihi monßret avem, Flamine plena sacro vates oracla dedisti , Venturum humano, dum canis, ore Deum: Judicii qui 'justaferens Examinasummi Arbiter omnipotens totius orbis erit. Ille tibi cordi, quamvis fis Ethnica Virgo, Dictrifcp Dei nil sapuisse fuit. Non Erythraa tui sunt antra capacia, cbrsto Vt tua fl>es, tfr eris tute reposta polo . EPIGRAMMA MERCURIO PHILOSOPHICO dicatum» \yf Er curtum vocitant apta te voce Latini , ^luofiphi. £>uodmtdius currens interes ip(e Deos, tm t*rmi~ Interpres Gratis & haberis maximus Hermes, ntUnd»- 'Ieuthim Aegypti diceris effefoto * E' Est genitor tibi Tpilus,agros pradives aqua vt Tu populis leges Aegypti rite tulisti, Jguas tibi Vulcanus confiitts arte dedit , Latificms,magnas qui tibi liquit opes « Omnibus in toto tu gentibus orbe videris Gratus, at a paucis cognitus tjse cupis . Oquam 739 Sus er Secreta Cbymh , 0 quam multa tibi natur* munera tlausa Credita^ thesauris sunt & apertasuis. Rubra ti b i facies est propria stavaque cervix , Pe Cius at ex albo forte colore nitet, aptantur que tuis pedibus t alaria nigr a, Virgaque cum gemino nilgravat angue manum , Hic tuus est habitus, quo nosceris omnibus Hermes» Conveniens quadruplex tß color ille tibi. Tu mihi phoenicem monstrasti interpretis ore , Debitor hinc gratas, quas queo »reddo vices. Interea charta munuscula scripta loquaci Accipe , fi majus quid dabis,ipse fere. AD PHOENICEM ENCOMIUM EPI. grammate expressum, O CMiraculum Orbis, Monstrum vitio fine , Phoenix Vnice , qui magnis appropriaresophis: Purpureas indute comas atque aurea colla, Excellis cuntias inter aves & opes: Namque tibi nidus cafia atque i thurefaba» Extruitur, quavis ditior hinc es ave. Conscius appares aliquot post ficula fati, Quod natura dedit, quo renovandus eris. Inde Mens ihebatffoetumtefifiisinara , Vulcanus faciem donet ut arte novam. Pennarum decus auratum xJHedicinasalutis fertur & humanis commoda ferre malis. Vntcastes re fidet morbi incurabilis in te, Tuquefucis juvenum incedere more fi nes. Cat er a ne referam tua divinißima dona, Vix par est opibus Perfica Gaza tuis. Aaa aa i PkacnitU Siuminm Divitiis J4° Subtilis Allegoria(uper Secreta ChjmU. Divitiis ego te cunilis,bentdiffa volucris, Pr xfero , quod valida des medicamen opis, Has mihi de litt as optavi pluribus annis, Mundana fine te non mihi cura rei est. Abditus arcanis,nefis cuiprada,latebris Conderis atquefoles,teste fine,ire foras. Plinius antiquo visum te tempore Roma Scribit,at {heu)miris fallitur ille modis. Extraheret q uis te ex nidis audaculus,aut quis Detegeret,fatuafit nisi mente puer ? Tutus eris posthac,huc tutus ut usque fuisti, Sit sapiens,pennas cui dabis,oro,tuas. spQoooeeQeogisQ^QOGaeQQ .- Betgiflosa i Soc^ftOCTSQE^ MEDICINA PHOENICIAE, SEU HcrmeticseLaus. Mtiicint PharnicU tam. S I variis montes opibus cumulentur & auro, fpuidprosunt homini,qui modo mortis erit ? K^iuxilittm pr astet ntfi quis divinius illi, Jpuo redeatfausto Numine grata film. Ergo nihil toto Medicina carius orbe Effitpotest, hominum qua levet arte malum. Divitia cedant & opes,huic cedat & aurum, Cui mens non eadem, non homo. fedpecus est. Adversarius, cum vires sibi omnino dejectas sestti- ret, nonconfiditampliuspropriiingeniiarmis, quibus hactenus usus fuerat, quid obtinere, quocirca ad aliorum authoritates confugit, a quibus argumenta nunc ultimo sequenda deduxit. FINIS. PH 1 - INTROITUS APERTUS, OCCLUSUM REGIS PALA TIUM. Authore ANONTMO PHILALETHA ? HtlOSOPHO. *0§(64?)S«» SYLLABUS Capitum 3 quaeinhocTractatulo continentur. Caput I. De Mercurii Sophici necessitate ad opus Elixir. II. De Componentibus principiis Mercurii Sophici, III. Dc Chalybe Sophorum. IV. DeMagnete Sophorum. V. De Chao Sophorum. VI. De Aere Sophorum. VII. Dc Operatione prima, Mercurii Sophici praeparatione per Aquilas volantes. VIII. De praeparationis prima: labore a^tsedio. IX. Dc Virtute nostri Mercurii super omnia metalla. X. De Sulphure,quod est in Mercurio Sophico. XI. De Inventione perfecti Magisterii, XII. De Modo faciendi perfectum Magisterium in genere. XIII. De Sulphuris maturi usu in Opere Elixiris. XIV. De requilitisin genere ad hoc Opus circumstantiis accidentibus. XV. De accidentali purgatione Mercurii & Auri. XVI. De Amalgama Mercurii & Auri, & de pondere utriuA que debito. XVII. De Vasis proportione, forma,materia &: clausura. XVIIL DeFurnosive Athanore Sophico, XIX. De Operis progreslu perprimas dies quadraginta. XX. De Adventu Nigredinis in Opere Solis & Lunae» XXI. De Florum Combustione, ejufque Cautione, Nnn« XXII. tfyo Syllabus Capitum. . XXII. DeRegimine Saturni, quid & undedicattir: XXiII De diversis Operis hujusregiminibus. XXIV. Deprimo OperisRegiminc.quodeft Mercurii. XXV De secundo Operis Regimine,quod est Saturni XXVI. De Regimine Jovis* XXVII. De Regimine Lunar. XXVIII. De Regimine Veneris* XXIX De Regimine Martis* / XXX. De Regimine Solis. XXXI De Fermenratione Lapidis» XXXII. De Imbihitione Lapidis. XXXIII. De Multiplicatione Lapidis* XXXIV. De Modo projiciendi. XXXV. De multiplici Usu hujus Artis* INTRO- INTROITUS APERTUS Ad. OCCLVSVM REGIS PALATIVAI PR^FATIO AIITHORIS. A Deptome, ^Anonymo Philaletha, Philosopho t areana medicina chemica,physica, Anno mundi Redempti mille fimosexcentefimo quadragesimo quinto, atatis amem mea vige fimo tertio,quo FihU Artis debitum perfiham,invo~ lutifify Erroris Labyrintho manum porrigerem, traBatuium hunc conscribere de crevi,ut adeptis appareat,me illis parem fratrem,feduBi vero Sopinflarum nugis , lucem,per quam tuto revertantur , videant ampleBantur . Ommor porro non paucos hisce mek laboribus illuminatos fore. Non sunt Fabula* sed reatia Experimenta,qua vidi,feci, novi, quod ex hisce lineis facile colliget Adeptus. Quare ut ad bonum proximi hacscribo » sat fit me profejjum cjje, neminem in hac arte scribentem unquam tam lucidescripfijje , meque inter scribendum pluries calamum reposuisse , quod potim vellem sub invidia larvaveri- tatem celaße ; at cogebat Deus,cui non potui refißere , qui [olus corda novit,cui Soli gloria inseculum . Hinc indubie colligo , multos futuros hac ultima atate mundthoc arcano beatos. Quia fideliter scripsi,nec studioso Tyrotii ullum reliqui dubium 3 non perfcBe satisfaBum. Etiam scio , multos,qm und me cum hoc Arcano potiuntur,multoque pluresejsesumpersuasm , quorum Familiaritatem quotidie de novo , ut ita dicam,sum brevi consecutura*. FaxitsanHa Dei voluntas qmdfibt placuerit,in dignum me fateor,per quem talia efficianturflamen hsce in rebus JanBam Dei voluntatem adoro , cui subese tenentur creatu universa, ob quemJolmn dia mdidit^onditaque tuetur. Introitus apertus EM HM EM EM EN EM EM EM EA EM EM EMEEM C A P U T I. Do Mercurii Sophici Necessitate ad Opm Elixir. Q Uisquis aureo hoc V ellere potiri cu pit,sciat aurificum nostrum pulverem,quem Iapidem nostrum nominamus, este aurum solummodo digestum in supremum gradum puritatis & subtilis fixita- tis,ad quem per Naturam fägaxque artificium potest deduci; quod aurumlic EfTenfificatum,aurum nostrum, (non amplius vulgi)nominatum, est Naturae artisque perfectionis periodus. Postem omnes citare hac de re Philosophos; at testibus non egeo, quia ipfemct adeptus, &; lucidius scribo,quam antehac ullus. Credat qui volet,im- probetquipotcntjcarpat cuilibet, hanc certo mercedem reportabit, altam ignorantiam. Subtilia,fateor,ingenia Chimaera s somniant; at in via Naturae simplici veritatem sedulus repericr. Aurum igitur purificandi verum, unumsolum, principium esto. Estautem aurum nostrum duplex, quod ad opus nostrum expetimus, maturum puta, fixum Latonem flavum,cuius cor sive centrum est ignis purus, quare corpus suum in Igne defendit, in quo depurationcm recipit, ut nihil ejus tyrannidicedat,autabeopatiatur* Hoc in Opere nostro vices maris gerit,quare auro nostro albo crudiori, fpermati fcemineo conjungitur,in quo sperma suum emittit, tandemque vinculo indissolubili utrumque coir, sic fit noster Hermaphroditus utroque sexu pollens. Mortuum est itaque aurum corporale, priusquam cum sua sponsa conjungatur, cum qua Sulphur coagulans, quod in auro est extra versum invertitur. Sic absconditur Altitudo & manifestatur profunditas. Sic fixum ad tempus fit volatile, utnobiliorem postea statum haereditario possideat, in quo fixitatem praepollentem obtinet. Patet itaque,quod totum Secretum in Mercurio cosistat,de quo Philosophusstn Mercurio est, inquit,quicquid quaerunt Sapfen- Ad accluf Regis Palatium * tcs. De hoc Geber: Laudetur, inquit, AItissimus,qui Mercurium nostrum creavir,eique dedit naturam cuncta superantem. Certe efiim,nisi hic cstet,gIorientur AIchymistar,utut volunt, ac vanum esset opus Alchymrcum. Liquet proinde, quod non vulgaris sit hic Mercurius, at Sophicus, quia omnis Mercurius vulgi est mas, id est, corporalis, specificatus & mortuus; at noster est spiritualis, scemina Viva & vivifica. Attende ergo qua: sim de Mercurio dicturus, quia, ut ait Philosoph lis,M ercurius noster est Sal Sophorum,sine quo quicunque operatut, est sicut sagittarius, quisine chorda sagittat, stamen nuspiam est super terram reperibiiis. Filius autem est a nobis formatus,non creando at ex iis rebus,in quibus est,extrahendo, coo- perante natura,modo miro per arcem sagacem. Caput II. De Componentibus principiis Merctmi Sophicl I Ntentio quoriidam in hac arte operantium est hax,ut Mercurium diversimode purgant: nam per salia adjuncta sublimant, nonnulli d variis fecibus, alii perfe tantum vivificant, sic repetitis operationibus Mercurium Philosophorum factum autumant, & errant, quia non in natura operantur, qua: sola in sua Natura emendatur. Sciant itaque, aquam nostram componi ex multis, eslc tamen rem unam ex diversis Substantiis unius Eslcntiar concretis factam. Est nempe in Aqua nostra requisitus primo Ignis,fecundo liquor Saturnias vegetabilis,tertio Mercurii vinculum. Ignis est mineralis Sulphuris,&tamen non proprie mineralis est, nedum metallicus; at medius inter mineram &c metallum,ncuter utriusqueparticeps, Chaos sive Spiritus, quia Draco noster igneus, qui omnia vincit, tamen per odorem Saturniae vegetabilis penetratur, cujus Sanguis cum succo Saturnia: concrescit, in corpus unum mirabile, & tamen corpus non est, quia totum volatile, nec spiritus, quia in igne metallum liquatum refert» Est itaque revera Chaos , quod ad omnia metalla fe habet, ut mater, s Nnnn z Exeo 6$4 Introitus Apertus Ex eo namque omnia extrahere novi, etiam Solem Lunamque »usque Elixire Transmutator e, quod .qui pariter vidit, potest attestari. Vocatur hoc Chaos Arsenicum nostrum, aer noster, Luna nostra, Magnes noster, Chalybs noster, diverso tamen respectu,quia varios status subit materia nostra,pri usquam ex meretricis nosti s menstruo excernatur Diadema Regale, Disce igicur, qui sint socii Cadmi, quique stt Serpens, qui illos yoravif , qux sit cava quercus. ad quam Cadmus Serpentem transfixit, Pifcp , qu,x sint Dianae Columbae, quae Leonem mulccado vincunt, Leonem, inquam, yjridcm , qui revera est Draco Babyloniensis , veneno suo cuncta interimens. Tandem disce Mercurii caduceum, quo cumopera- cur mira, quaeque sint nymphae illae, quas iucantand» insipit, dvoto tuo cupis potiri. C a t u t Ilf. De Chalybe Sophorum, S Apientes Magi multa de Chalybe suo posteris tradiderunt, nec leve momentum ci attribuerunt , quare inter Alchymistarum vulgusnonlcveest certamen, quidnam Chalybis nomine sitintcl- ligendum. Hujus variam interpretationem varii dederunt. Candide de hoc Author Novi Luminis, at obscure scripsit. Ego ut nil ab Artis Inquisitoribus ex invidia celarem, sincere describam, Chalybs noster est Operis nostri vera Clavis, sinequo ignis lampadis nulla arte potest aCccndi; Est auri minera. spiritus prae cunctis valde pu - rus, est ignis infernalis, sccrcrus,iu suo genere summe volatilis, mundi miraculum, virtutum superiorum in inferioribus ly sterna, quare signo illum notabili notavit Omnipotens, cujus nativitas per Orientem in Horizonte Hemifohxrii fui philosophicum annunciatur. Viderunt Sapientes in Evo Magi, & obstupuerunt, statimque agnoverunt Regem fercuislimumin mundo natum. Tu, emu ejus Astra coijspcxeris,sequere ad uique cunabula^ibi videbis infantem pulcru. sordet Ad occluf Regü Palatium. sordes semovendo, regium puellum bonora, gazam aperi,auri donum offeras,sic tandem post mortem cibi carnem fanguinemque dabit,summam in tribusTerrx Monarchiis medicinam. Caput IV. De Magnete Sophorum» Q Uemadmodum Chalybs ad Magnetem trahitur, Magne/que (ponte ic ad Chalybem convertit, sic & Magnes Sophorum trahit illorum Chalybem. Quare sicut Chalybem docui elfe auri Ml- neram , pariter & Magnes noster est Chalybis nostri vera Minera* Notlfico porro Magnetem nostrum habere centrum occultum Sale abundans, qui Sal est menstruum in Spharra Lunae,qui novit calcina- re aurum. Centrum hoc se convertit appetitu archeticoad Po- lumstn quo virtus Chalybis est in gradus exaltata. In Polo est Cor Mercurii, qui verus est Ignis,in quo requies est Domini tui, navigans per mare hoc magnum, ad utramque pertingat Indiam, cursum dirigat per aspectum Astri Septentrionalis, quod faciet tibi apparere Magnes noster. Sapiens gaudebit,stultus tamen hxc parvi pendet, nec lapiendam discet,etiam licet Polum centralem extraversum conspexerit notatum signo Omnipotentis notabili. T am dura? sunt cervicis, quod etsi signa viderint miracula, non tamen Sophiimataiua deponant nec semitam rectam ingrediantur. , i Caput V. Chaos Philosophorum , plLius Philosophorum audiat Sophos unanimiter concludentes * Opus hoc este Creationis llnivetsi aifimilandurn. In initio igi. tltr creavit DEUS Coelum & Terram, &erat Terta inanis & vacua, Si ferebatur DEI Spiritus super aquarum faciem, & dixit DEUS i Esto Lux, & Luxerat. Verba harc Artis Elio fac erunt. Etenim Cttlum cum T erra oportet conjungi super thorum amiciri?. 6$6 Introitus Apertus Sic in lionorc per universam vitam regnabit. Terra est: corpus grave,mineralium Matrix,quod in fe illa occulte servet, 1 i cet arbores & animalia in lucem proferat. Coelum est: in quo Luminal ia magna cum Astris circumvolvuntur,suafquc vires trans aer a ad inferiora dimittit,at in principio confusa iimul omnia fecere Chaos. Ecce/ancte veritatem propalavi: Chaos etenim Nostrum est quasi Mineralis Terra, coagulationis sua: re/jpectu, & tamen aer volatilis,intra quod est Coelum Philosophorum in Centro suo,quod Centrum est revera Astrale,irradians Terram adusque fu perheiem suo jubare. Et quis Magus tam prudens, qui cx hi/ce colligat novum Regem natum cunctis praepollentem,fratrum suorum a labe Originali Redemptorem, quem oportet mori, Lein altum tolli ut carnem suam & sanguinem in mundi vitam det ? Bone Deus,quam mirifica sunt ha:c tua Opera ? A te hoc factuest .& miraculum apparet in oculis nostris. Gratias ago tibuPater Domini coeli §e terrx,quodabfcondeuis harc a sapientibus & prudentibus,& revelaris ea parvulis. Caput VI. Aer Sophorum, E Xpanfum sive Firmamentum Acr in Sacris vocatur. Aer item Chaos nostrum nominatur. idque non citra Secretum insigne, quoniam sicut Aer Firmamentalis est Aquarum Separator, pariter &ü Aer noster. Est ergo Opus nostrum revera /ystema majoris Mundi. Quoniam «t A qua: subtus Firmamentum videntur .& apparent nobis qui supra Terram vivimus. At superiores Aqua: viilim nostrum fugiunt, quia tam late a nobis distant; Pariter &: in mi croco- sino nostro rcqiiX fune minerales extracentrales, qua: apparent; ac quae intus clauduntur, visum nostrum fugiunt, & tamen revera ex- tanc. Ha: funtjde quibus Author Novi Luminis; qua:sunt, acnon apparent, donec Artifici placeat. Quemadmodum ergo Aer distinguit inter Aquas, sic & aer noster omnem aquarum cxcraccntra- ~ ' lium Ad occluf Regis Palatium . 657 lium ad aquas, qua: in centro fune, ingressum prohibet. Etenim si ingrederentur & miscerentur, tum stat/m Unione indissolubiJi coalescerent. Dicam itaque Sulphur externum vaporosum comburens adhaerere pertinaciter Chao nostro,cujus tyrannidi non valens resistere, avolatpurumabignesub specie pulveris sicci. Tusiaridam hanc Terram,aqua smgeneris rigaresciveris,poros Terra:laxabis, Sc externus hic fur cum Operatoribus nequitiae foras projicietur, purgabitur aqua per additamentum Sulphuris veri ä sorde leprosa, öc ab humore hydropico superfluo,habebisque in posse Comitis aTrevis Fontinam,.cujus Aquae sunt proprie Diana: Virgini dicata:. Hic fur est nequam arsenicali malignitatearmatus,quem juvenis alatus hor- ret&fugit. Edicet Aqua centralis sit hujus Sponsa, tamen Amorem suum erga illam ardcntissimum non audet exercre , ob latronis insidias,cujus techna: sunt vere inevitabiles. Esto hic tibi Dianapro- pitia, qua: feras domare novit, cujus binae columbae pennis suis aeris malignitatem temperabunt,quod per poros facile ingreditur adolescens,concuritstarim pero iedos, nubemque tetricam suscitat, tu undas superinduces ad Luna: usque candorem,atque ita Tcnebrae, qua: supra abyssi faciem erant, per spiritum fein aquis moventem discutientur. Sic jubente Deo Lux apparebit. Lucem e Tenebris separa seotima vice, critquc creatio haec Sophiea Mercurii completa, critquc septimus tibi DiesSabbathum quietis,a quo tempore ad anni usque revolutionem possis expectare generationem /upcrnaturalis Solis filii, qui circa sinem (eculorum in mundum veniet, ut a labe cuncta suos fratres liberet. Caput VII. De Operatione Prima Mercurii Sopbici praparationis per aquilas 'volantes . S Cias Fratet,quod exacta aquilarum Philosophorum praeparatio, primus perfectionis gradus censetur, in quo cognoscendo inge- Oo 00 nium tss§ IntroittM apertus ingenium requiritur habile. Noli namque credere, quoti alicui nostrum casuyel imaginatione fortuita provenerit, haec Scientia, prout stupide ignarum Vulgus credit, verum multiim diu que sudavimus , mulcas noctes insomnes duximus, multum laboris aciudoris fumus perpelli, ut veritatem consequeremur. Eapropter,Tyro studiose , certo Icias, quod absque sudore & labore nil efficias, puta in Opere primo, licet in secundo natura sola opus exequitur absque ulla manuum impolitione , solo igne moderato externe adhibito. Intellige ergo, frater, Sophorum dicta, cum scribunt, aquilas suas ad Leonem vorandum este ducendas, quarum quo parcior numerus, eo gravior lucta, tardior item victoria, praestantistime autem opus perfici septenario numero aut noveno. Est, puta, Mercurius Sophicus Avis Hermetis, quinunc Anser vocatur, nunc Ea liantis , nunc Hic , nunc Ille. Ubi vero loquuntur Magi de aquilis suis, plurali numero loquuntur , numerumque affignant a Tribus usque ad Decem. Non tamen lic volunt intelligi, a e st totidem aqua: pondera ad unum terrae vellent, verum de intrinseco pondere dicta sua interpretari opportunum est, nimirum capiendam este Aquam toties acuatam, quot illi numerant aquilas; quae acuatio fit per sublimationcm. Est ergo singula sublimatio Mercurii Philosophorum , Aquila una , scptimaque Sublimatio Mercurium tuum sic exaltabit, ut Balneum Regis tui fiat convenicntiffi- mum. Quare ut probe nodum hunc explicatum habeas, arrige aures attcntillime : Sumantur Draconis nostri ignei, qu> in ventre suo Chalybem occultat magicum , partes quatuor, Magnetis nostri partes novem, misce simul per Vulcanum torridum, in Forma mineralis Aquae, cui supernatabit spuma rejicienda. Testam repudia, nucleumque selige, purga tertia vice, per ignem ac Solem, quod facile fiet, si Saturnus in speculo Martis suam formam aspexerit. Fietinde Chamaeleon sive Chaos nostrum, in quo latent omnia arcana virtute non actu. Hic est infans Hermaphroditus, qui a prunis suis incunabilis per Canem Corascenum rabidum morsu infectus est, unde perpetua hydrophobia stultcscit,insanitque, imb Ad occluf Regis Palatium. fyp licet aqua fit sibi quavis re naturali propinquior, tamen illam horret ac fugit, ö fatal Sunt tamen in fylv a Diana: bina* Columba:,quae rabiem suam insanam mulcent. T um ne hydrophobia: recidivam patiatur, aquis fubmcrlas,in iifque pereat, quarum impatiens nigricans canis rabidus ad aquarum superficiem fere suffocatus ascendet,tuim- bre ac verberibus illum fuga, ac procul arce, sictenebrse disparebunt. Fulgente Luna in suo plenilunio pennas suppedita,Lc avolabit Aquila relictis pone fc mortuis Diana; Columbis, qux fi prima acceptione fuerint mortuae, prodeste nequeunt. Itera hoc septies, tum tandem requiem adeptus es, nisi quod decoctio tibi nuda incumbat, qua: est quies placidislima,Ludus Puerorum, Opus Muüerum. Caput VIII. De Pr¶tionu prima labore gf Udio. COmniant quidam Chemicolae ignari, totum opus a principio ad finem meram este recreationem jucunditate plenam , laborem vero extra lnijusartificii cancellos statuunt: atqui sii a tuto sententia fruanrur. Jn Opere, quod tam facile sibi affinxerunt, meflem sane inanem ab otiosa sua operatione metent. Scimus, puta, quod post Benedictionem divinam, ac radicem bonam, primas obtineat labor , industria Se sedulitas ; Nec fime labor familia: ( qui ludus potius , seu animi rccreamentum censendus est) id quod tantopere expetimus, ad vota dabit, imo, uti ait Hermes, non animae ac labori parcendum est. Aliter, quod in parabolis praedixit sapiens velificabitur, nempe quod inertis desiderium occidet ipsum; Nec mirum, si tot homines Alchc- miam tractantes ad pauperiem redigantur, Laborem puta ef fugiunt, nec sumptus patiuntur. Nos autem , qui haec novi' mus Sc elaborati fumus, pro terto competiimus, n u llu m hl borem praeparatione nostra prima taffiiosiorem Idcirco Morie- nus ferio Regem hac de re hortatur, dicens : Plurimos Sapicn- Oooo z tU m €6o Introitus Apertus tum deoperis hujus taedio suille conquestos. Nec figurate vellem haec intelligi, liquidem non res jam considero, qualiter apparent in operis fupernaturalis Initio » verum qualiter illas primo invenimus. Habilem reddere mastam,inquit Poeta,hoc opus, hic labor est. Ite* rumqne Alter inauratam noto de verticepellem^c, Kelter onus quantum fubeas,quantumque laborem Impendas crajsam circa molem & rudepondus,&c. Eapropter Herculeum hunc primum laborem Nobilis ille Arcani Hermetici Author nominat. Sunt enim in principiis nostris multae heterogenere fiiperfluitatesjquxinpuritatemnunquamCad opus nosti um ) reduci poliunt > eapropter penitus expurgare illas expedit, quod factu impossibile eritablque arcanorum nostrorum theoria, qua medium docemus,quo cum ex meretricis menstruo excernatur Diadema Regale. Qup medio cognito,adhuc labor magnus requiritur, cantus, quod , ut ait Philosophus, plurimi artem dimiserunt mancam propter terribilia mala. Non tarnen eo inficias, quin muli er artis laborem facile subire possit, ita tamen, ut inter labores, non lufiissibradmirneret; Verum parato semel Mercurio,quies tandem adepta est,quae quovis labore longe est optabilior,ut ait Philosophus, Caput IX, De Virtute nostri Mercnriifitper omnia Met cd! a. \ Ä Ercurius noster est Serpens ille, qui Cadmi voravirsocios, nec mirum,quia Cadmum ipsum csereris robustiorem prius voraverat,tandem tamen hunc Serpentem Cadmus transfiget, cum virtute fui Sulphuris illum coagulaverit. Scias itaque Mercurium hunc nostrum omnibus corporibus metallicis praedominarfillaque solvere in materiam suam proximam Mercurialem Sulphura: eorum separando » Sciasque, quod Mercurius Aquilae unius, aut duarum, aut trium Saturno Jovi,Venerique imp ere cjLunae imperat a tribus aquilis ad Ad occluf. Regis Palatium. & s ad feprem,tandem Soli imperat ad aquilas ulque decem» Nod- fico proinde Mercurium hunc esse primo Enti metallorum viciniorem quovis alio mercurio, quare radicitus corpora metallica intrat Corumque profunditates absconsas manifestat. Caput X. *De Sulphure, quod eß in Mercurio Sophico . P Rse cunctis mirum hoc est, quod in Mercurio nostro non modo actuale, verum etiam activum iniit Sulphur, Ettamenomnes Mercurii proportiones & formam retinet. Quare formam illi per nostram praeparationem introducere necesle est, qua.' forma est Sulphur metallicum,quod buJphur est ignis,qui compositum Solem putrefacit. Hic sulphureus Ignis est spirituale seinen, quod virgo nostra (nihilominus intemerata remanens) contraxit, quia amorem ipi_ ritualem admittere potest Virginitas incorrupta, juxta Arcani Hcr- metieiAuthorcm,rpsamquc Experientiam. Ratione hujus Sulphuris est Hermaphroditus, quia tam activum quam pailivum principium eodem tempore idem Mercurius, per eundem digestionis gradum conspicuum includit. Siquidem cum Sole junctus,hunc mollit,liquefacit , & solvic, calore ad compositi exigentiam temperato. Eodem Igne seipsum coagulat» datquein sua CoaguIationeSoIem, cumque juxta Operationis placitum. Incredibile hoc forsan cibi Videbitur,at verum, nempe quod Mercurius homogcncus,purus Sc mundus, interno Sulphure per artificium nostrum gravidus, solo calore convenienti adhibito femctiplum coagulet, per modum floris lactis,supra natante quali terra subtili super aquas. Cum Sole vero junctus, non Iblum non coagulatur, verum fnollius quotidie conspicietur compositum, usque dum pene solutis corporibus inceperint coagulari spiritus,in colore nigerrimo,in odore fcetidilsimo. Patet proinde,quod Sulphur hoc spirituale metallicum sit revera movens primum,quod rotam vertit,axemque vertit in gyrum. Sulphur hoc est revera Aurum volatile,nondum fatis estdigestum.at fatis purum quare nuda digestione in Solem transit. Verum, si jungatur Soli Oooo z jam 66z Introitus apertus jam perfecto, non tam coagulatur, at dissolvi t corporale aurum, cum coque dissoluto remanet, sub una forma, licet ante unionem perfectam mors necessario debeat procedere, ut post mortem uniantur, non in unaria simpliciter perfecta, at in millenaria plusquamperfecta perfectione. Caput XI. De Inventione perfeBi A/lagijleni. S Apientes olim, quotquot hanc Artem citra librorum opem fune adepti, hoc modo ad illam assequendam simt adducti nutu DEI. Non enim mihi persuadere possum , quod immediata revelatione ad ullos pervenerit, msiforteSalomenhabucrit, quod sub Judice relinquere , quam determinare malim* Et tamen etiamsi habuerit, ad illam tamen indagine pervenifle quid impedit, cum Sapientiam solam postulaverit, quam DE US sic illi dederat, ut cum illa .etiam opes , pacemque possideret ? Quia erga plantarum arborumque naturam a Cedro in Libano ad hyssopum usque parietariam rimatus est, intellexisse eum pariter minerarum naturas, quarum non jucunda minus cognitio, quis sanus mente negabit ? Sed ad rem. Dicimus, quod verosimiliter credendum sit hoc Magisterio potitos primos adeptos, inter quos Hermes, quibus librorum deerat copia, quaesivisse primo non plusquampcrfcctionem, at simplicem tantum imperfectorum ad regalem statum exaltationem, cumque cernerent,omnia metallica Mercurialis esse Originis, Mercuriumque pondere ac Homogcncitate esse metallorum perfectissimo auro simillimum , hunc ideo ad Auri maturitatem digerere sunt ornati, verum nullo Igne id potuerunt efficere. Quare fecum perpenderunt, requiri saltem praeter extrinsccum calorem internum ignem ad vota complendum. Hunc itaque in plurimis rebus quaesiverunt. Primo Aquas summe calidas ex minoribus mineralibuscxtillarunt, cum eodemque Mercurium corroderunt, at nulla arte hac via efficere potuerunt, ut Mercurius intrinsecas suas proprietates mutaret,utpote quiaaqu^ omnes eorrosiv^ externa solum Ad occluf Regis 'Palatiuns, 663 solum ngentia essent per modum ignis, licet differenter: Et non permanebant hacd menstrua , uti vocab.int, cum corpore dissoluto : Eadem ratione confirmati salia cuncta repudiarunt, Fno Sale excepto, qui est Salium Ens primum, qui quodvis metallum dissolvit, eademque opera Mercurium coagulat; at hoc non nisi via vio- lenta. Quare Agens istiusinodi integro pondere & viribus a rebus iterum separatur. * Quare agnoverunt tandem Viri sapientes in Mercurio obstare cruditates aqueas, & feces terreas, ne digestus fiat, qux radicitus infixa:, non nisi per totius compositi inversionem noilint exterminari. Noverunt, inquam* Mercurium, fi posset ista exuere, statim fixum suturum. In se quippe sermentale Sulphur habet, cujus vel minimum granum eilet totum corpus Mecuriale coagulando, dummodo feces &: cruditates possint semoveri. Hoc ergo tentarunt purgationibus variis, at frustra utpote cum mortificationem pariter & regenerationem postulet praedictum,ad quod Agente Opus. Tandemque noverunt,Mercurium in Tcrrx viiceribus ad metallum fuisse destinatum,ad quem scopum quotidianum retinebat motum , quamdiu loci aptitudo, exteraque externa bene disposita manserunt; verum casu his vitiatis , sponte ruebat harc immatura proles. Sic quod privatum quoddam motu, vitaque conspicitur, a privatione vero ad habitum re- greslus immediatus est impossibilis. Passivum, puta, est in Mercurio , quod debuerat esse Activum; ita, quod opus fit vitam aliam, ejusdem naturae huic introducere, in qua introducenda vitam Mercurii latentem suscitat. Sic vita vitam recipit i Tum tandem funditus immutatur, &: a centro sponte rejiciuntur feces seu sordes, prout in prxccdentibus capitulis abunde fatis scripsimus. Vita hxc est in solo Sulphure metallico: Quaesiverunt Magi in Venere, similibusque substantiis, at frustra. Tandem Saturni sobo- lcm in manus acceperunt, illamque probaverunt auri Stylancren. Quod ergo ab Auro maturo feces secernendi vim haberet, i-dem in Mercurio facturum argumento a majori ad minus ducto confidebant. At & hanc luas sordes retinere experimento coni- 664 Introitus Apertus comprobarunt, memineruntque triti proverbii:Mundus esto, qui alterum cupis mundjficare. Quare hanc purgare conantcs, penitus compererunt impossibile, quoniam i nie SuJplnir uuilum haberet metallicum, licet Sale natur» abundaretpurgatiffimo. Qiod ergo in Mercurio exiguum , cumque passivum solum Sulphur nora- *runt,in hac Saturni Prolcnullum actuale, atsolym potcntialc inveniunt. Quare cum Sulphure Arsonicali comburente foedus iniit,& fine hoc stultefcens subsistere nequit in forma coagulata ,&C tamen ita stupida est,quod cum hoc hoste,a quo arctissime incarccratur, habitare malit, scortationemque committere, quam renunciare huic,& sub forma mercuriali apparere. Quare activum Sulphur ulterius quxrentes,penitissime tandem abolitum in Domo Arietis quaesiverunt &C invenerunt Magi. Hoc autem a Saturni Prole avidissime est exceptum.qux,puta materia Fietallica est purilsima , tenerrima, primoque Enti metallico propinquissima,omni privataSulpburcactua- li,in potentia tamen ad Sulphur recipiendum. Quare instar Magnetis ad so hoc trahit, & in suo ventre abforbetac abscondit, Omnipo- tensque, quo Opus hoc summe exornaret, Regium suum Sigillum huic imprimit. Tunc statimgavisisiint Magi,cum Sulphur non solum repertum , at etiam paratum conspexerint. Tandem Mercurium purgare per hoc sunt aggressi,at non respondit eventus,quia adhuc malignitas arfenicalis huic Sulphuri in sobole Saturni absorpto commisceretur, quae etsi exigua jam elfet, rdpectu ejus, quam in sua minerali natura haberet, copi», tamen omnem prohiberet ingressum. Quare per Columbas Dian»hanc aeris malignitatem contemperare probarunt, &e eventus vocis respondebat. T um vitam vit» commiscuerunt, & per liquidam siccam humectarunt, nec non per activam passivam acuerunt, &C per vivam mortuam vivificarunt. Sicobnubilatum est coelum ad tempus, quod post largos imbres iterum serenum factum est. Hic Mercurius emersit Hermaphroditi- cus. Hunc ergo in ignem posuerunt, & illum tempore haud admodum longo coagularunt, in que sua coagulatione Solem Limamque repetierunt purissima. Tandem ad se reversi cogitarunt, quod Mer- I Ad occlufi Regis Palatium. ($6$ Mercurius hic depuratus nondum coagulatus nondum erat metallum , at volatilis factus, quoque nullam relinqueret in destillatione sua in fundo remanendam. Quare Solem immaturum, Lunamque suam vivam illum nominarunt. Conlideraruntitem, quod ex quo verum eilet Auri Ens primum adhuc volatile existens, quidni esset ager,in quo fatus Sol virtute augeretur. Eapropter Solem in eodem posuerunt,& quod admirationem facile patraret,fixum in eodem factum est volatile, durum molle, coagulatum dissolutum, stupente ipsa natura. , Quare haec duo invicem desponsarunt, vitro incluserunt , ad ignem posuerunt, opusque rexerunt ad naturx exigentiam, tempore longo. Sic vivificatum est mortuum,mortuumque est vivum, putuut corpus,&: gloriosus resurrexit spiritus , animaque tan— dem exaltata estin Essentiam Quintam, animalibus, metas is ac vegetabilibus summam Medicinam. Caput XII. De Advdo faciendi perfidum Adagißerium in Genere . I Mmortales Deo gratias agere debemus, quod ha:c arcana Natura: nobis monstraverit,qua: ab oculis plurimorum abscondidit. Qua: ergo nobis gratis data sunt a Datore illo magno, gratis ac fideliter aliis studiosis patefaciemus. Scias itaque Operationis nostra: Secretum maximum aliud nihil cxistcre, quam Cohobationcm Naturarum,unius super aliam, quousque Virtus digestislima ex digesto per crudum extrahatur. Ad hoc autem requiritur primo exacta rerum opus ingrediendum comparatio ac prgparatio,adaptatioque.Secun- do externarum bona dispositio) Tertio rebus sic paratis bonum requiritur regimen; Quarta praecognitio desideratur in Opete apparentium, ne caece procedatur»Quinto patientia, ne opus festinetur aut praecipitanter regatur. De his omnibus, quantum * frater fratri dicemus ordine. P PPP Caput 666 Introitus Apertus Caput XIII. De Sulphuris maturi 'Vsu in Opere Eltxiris, D E Mercurii necessitate diximus,multaque de Mercurio Arcana tradidimus,qu<£ ante me {at erant in mundo jejuna.quia aut a?ni- gmatibus obscuris,aut Sophisticis Operationibus,aut tandem verborum scabiosorum congerie,libri fere omnes Chemici scatent. Ego vero non sic egi, hac in re voluntatem veram divino beneplacito resignans,qui hac ultima mundi periodo thesauros hosce reseraturus mihi videor, quare non amplius timeo, nc vilescat ars, absit! hoesieri nequit. Nam vera Sapientia seipsam in a?terno tuetur honore. Urinam tandem instar simi vilesceret aurum argentumque, magnum a toto mundo hactenus adoratum idolum! tum nos,qui h$c callemus, non ita latere studeremus, qui jam ipsam Caini maledictionem recepisse nos, (lugentes atque suspirantes!) judicamus ; nempe ut a facie quasi Domini quasi arceremur, & ä jucunda societate , quam quondam cum amicis sine pavore habuimus. Jam vero agitamur quasi a furiis obsessi, nec ullo in loco tuto nosinet diu credere postumus, sirpe quoque lamentationem Cain ad Deum queruli facimus: Eccc quicunque me inveniet, occidet. Familia? curam non ausi suscipere , vagabundi per vat ias gentes erramus, nec certam ullam habitationem obtinemus. Et licet omnia possideamus, paucis tamen uti licet; in quo ergo felices fumus? sola excepta speculatione, in qua magna est animi satisfactio. Credunt multi, qui ab arte sunt alieni, se si illa potirentur, hxc&C talia facturos, sic quoque & nos olim credidimus, verum cautiores facti periculis, secretiorem methodum elegimus. Qui enim imminens vita? periculum semel auf- fugerit, de caetero, crede mihi, sepientior, dum vixerit, reddetur. Uxores, ut in proverbio est, cachbum, puerique virginum bene vestiuntur ac educantur. Inveni mundum in malignissimo statu positum, sic quod nullus fere reperiatur , utut honesti faciem gesserit, resque publicas ostenderit, qui non privatum scopum aliquem sordidum ac indignum sibi proponat. Nec quisquam mortalium solus quic- jid occluf Regis Palatium. «quicquam efficere valet, ut quidem in misericordia: Operibus , nisi capitis discrimen incurrere voluerit: Quod nuper sum expertus in locis quibusdam peregrinis, ubi medicinam moribundis quibusdam desertis atque afflictis corporis miseriis exhibui, & ad miraculum sanitatem recuperarunt, murmur statim factum est de tlixiriSophorum , ita, quod non semel summis cum molestiis, mutatis vestibus, raso capite, crinibusque aliis indutus, alterato nomine noctu fugam facerem , aliter in manus nequifflmorum hominum mihi insidiantium ( ob solam suspicionem una cum Auri siti sacerrima conjunctam) incidissem, multa hujusmodi narrare postum, quar nonnullis ridicula videbuntur. Dicent enim , si ego ha:c vel illa scirem , aliter facerem , sciant tamen ingeniosis tardium futurum cum tardis conversari, ingeniosi autem sunt vafri, subtiles , perspicaces, & quidam ut Argi sunt oculati, quidam curiosi simt, quidam Machiavelliani, qui inquirent invitam, mores atque hominum actiones penitissime, a quibus saltem, si familiaris adsit notitia, latere est perdisticilc. Si talem, qui liare de se credit ( nempe se sic aut sic facturum , si lapide potiretur) alloquens dicerem; Tu es adepti cujusdam familiaris, statim mente revolvens, responderet: hoc este impossibile, forsan semel vivere postem, at familiariter cum eo versari, non Heri potest, quin olfacerem. Tu qui harc credis de te ipso, annon alios arquali tecum perspicacitate pollere credis, qui te dilcermnt, cum quibusdam enim conversari oportet , alirer Cynicus, aliter Diogenes videbere. Si vero cum plebeis conversa« bcre, hoc indignum. Si vero inter prudentes familiaritatem contraxeris, summe cautum este te oportet, nc alii te discernant eadem felicitate , qua te alium Adeptum ( sibi ignoranti secretum notum) expiscari poste , credis, si modo familiari ejus consortio potiri valeas., Adhuc non facile suspicionem conceptam dignosces, citra grave in commodum : levis item conjectura satisfaciet ad insidias tibi parandas, Tanta est in hominibus nequitia, quod non raro laqueo strangulatos quosdam novimus, qui tamen ab Arte erantahe ni. Sufficiebat , quod desperati quidam murmur audierant dc arto cujus peritiae nomen habuerunt. Tardio foret omnia recensere, p m> r 668 Introitus Apertus qua: Nosmet experti sumus,vidimus atque audivimus hac de re,insuper hac xtate mundi plus,quam ulla priori. Quis non Alchimiam prxtendit,ita ut ne pedem vix movere ausus fueris,nisi prodi cupias,si modo secreto aliquid transegeris. Hxc tua cautio zelum quibusdam incutiet,ut penitius te rimentur, de nummorum Sophisticatione ag- gannient,&: quid non ? Si paulo apertior fueris, effecta sunt insolita, live fuerint inMedicina,fivein Alchimia,si Auri Argentique pondus ingens habueris, idque venundare velis, mirabitur facile ullus Auri obryzi argentive purissimi,unde magna quantitas adveheretur.cum a nullis fere locis nisi forte Barbaria aut Guinea aurum obryzum adducatur,idque sub specie arenx minutissima:: luum vero illo gradu nobilius,& tamen sub massie forma, non carebit murmure maximo. Non tamstupidifuntementes, licctinstar puerorum ludentes dixerint,oculi sunt clausi,veni,non videmus; si adveneris tamen, ex uno saltem oculi angulo tantum videbunt, quantum tibi sat sit ad miseriam maximam creandam. Argentum vero sinum adeo, ac arte nostra productum est,a nullo loco affertur. Ex Hispania quod adducitur optimum, parum bonitate excellet Sterling Anglicanum, idque sub forma moneta: rudioris,qux furto transportatur, Legibus regionum prohibentibus. Si ergo copiam puri argenti vendideris,jam te prodidisti, sin autem adulteraveris, (non metallurgus)capitis supplicio teneris, juxta Leges Anglia: atque Hollandix ac omnium fere gentium,qua: provident, quod omnis deterioratio Auri & Argenti, lice t ad stateram,si modo non per metallarium professum ac licentia- tum sub capitis crimine censeretur. Novimus nos,quod dum quondam vendere argenti purissimi tantum,quantum <>oo.libra:, tentarc- mus.extra patriam nostram,mercatori similes induti, (nam adulterare non ausi fuimus,quia quasvis fere regio suam habet argenti bonitatis stateram ac auri, quam facilenorunt Metallici, in tantum, quod si protenderemus allatum hinc aut inde, per probam statim agnoscerent,apprehenderentque vendentem ) statim dixerint nobis, quibus obtulimus,arte factum argentum, causam cur id affirmarent rogantibus nobis,nil aliud respondebant,quam argentum,quod ex Anglia, Hispa- sld occluf Regis Palatium. 66$ Hispania,&c.asscrrur,non jam discernere disci turi liunus Jat hoc est ex nullo illorum genere. Quod nosaudientes,clamfiibduximusnos, ÜC reliquimus tam argentum quam pretium nunquam repetendum. Insuper (i finges aliunde allatum magnum Auri pondus , praecipue Argenti, hoc fine rumore fieri nequit. Dicet Nauclerus, talis Argenti quantitas a me non clt allata,ncc potest navem ingredi, cunctis nescientibus. Cumque audierint alii, qui illuc mercari allolent, ridebunt, dicentquc,quid? an verisimile,quodmastam argenti aurivehic possit comparare,navi imponere,tam strictis prohibentibus Legibus, tamq; stricto scrutinio prarcavcri solito. Sic statimnon in unalaltim legione,at in circumjacentibuspublicabitur.Haxnos periculis edocti latere decrevimus, ribique, qui talem somnias Artem,communicabimus , ut videamus, quidnam in bonum publicum, cum adeptus sueris,machinaberis. Dicimus ergo, quod ficut antea Mercurium in opere necessarium docui,taliaquc de Mercurio protuli, qux nulla ante me fecit vetustas; Ita jam Sulphur ex altera parte expetinotisi- co, fine quo Mercurius nunquam proficuam in opere supcrnaturali congelationem accipiet. Sulphur hoc in Opere nostro maris vices gerit, &: fine hoc quiqunque artem aggreditur tranlmutatoriam, in- caillini omnia tentat,omnibus Sophis assirmanribus,nullam fieri posse Tincturam fine tere suo, quoda:s est aurum fine ulla ambiguitate lic dictum. Hinc nobilis Sendivogius: Sciens,inquit, &: inter stercora lapidem nostrum cognosoit, Sc ignorans ctiarn in auro illum este non credit; In auropura, quod Aurum Sophorum est, aurcitatis tin- cturalatet,hoc cum sit corpus digestissimum,tamen in uno solo Mercurio nostro incrudatur,& a Mercurio seminis fui multiplicationem recipit,non tam pondere quam virtute. Et quamvis Sophisticum plurimi Sophorum hoc negare videantur, ita tamen est revera,uti dixi. Ajunt, puta, mortuum este Aurum vulgare,fiium autem vivum esse; sic pariter granum tritici mortuum est,id est, activitas in co (Terminans suppressa succumbit, atque sic xternum maneret,si modo in aere sicco ambiente servetur : verum in terram projiciatur, & vitam fcrmencalcm mox suscipit,tumet, mollcfit, germinatque. Ita porro Pppp 3 res crumenas vestras examinate,quia talia novistis,num Lapidem haberis ? Ego sone non ex dono,(nisi Dei mei) non furto illum possideo, habeo, fcci, & quotidie mea sub ditione fervo: Eja tractate aquas vestras pluviales, Majales, Salia vestra,garrite de fpermate vestro, Dxmonc ipso potentiore,lacessite me opprobriis , creditis me hoc vestro turpiloquio tristitia affici? Dico, quod solum Aurum & Mercurius sint nostta materialia,& scio quar scribo, & novit cordium scrutator Deus, quod scribam vera. N ec est, quod invidis me accuses, quoniam inrerricoca- lamo,inaudito stylo,in honorem Dei,ufumfructum proximi, rnundi- que & divitiarum coijcemptum scribo. Quia natus est jam Elias Ar- tista,&glorioso jam prodicantur de Civitate Dei. Pluresaufim asseverare me possidere divitias, quam torus valet cognitus Orbis: at uti non licet ob nebulonum insidias. Dedignor merito atque detestor hanc Auri Argentique idolomaniam, qua cum pretium, pom- pumac vanitates mundus celebrat. Ah turpe scelus! ah inane Nihil! creditis me haec celare,scilicet exinvidia,nequaquam: profiteor namque mc ex imo pectore dolcre, quod nos vagabundi per totam terram quasi a Domini facie arcemur. Ac verbis non opus est, qux vidimus, tetigimus, ac elaborati fumus, quae habemus, possidemus atque novimus, haec declaramus, sola compassione erga studiosos moti,ex indignatione Auri & Argenti,lapidumque pretiosorum,non quatenus Dei creaturae, absic, cacenus quippe honoramus, & honoranda censemus; at populus adorat Ifracliticus pariter ac mundanus. Quare serpentis instar ahenei in pulverem conteratur. Spero &: ex- pecto, quod post paucos annos pecus erit pecunia, fulcrumquc hoc belluae Antichcistianae ruet in rudera,delirat populne, insaniunt gentes,inutile pondus viee Dci habent. Harccine nostram tamdiuexpe- ctatambreviq; emersuram redemptionem concomitabuntur? Quu Hierusalem nova Auro in plateis scatebit,port^q ex integris lapidib 9 pretiosissimifque conficientur,atborquc vitae in Paradisi medio folia dabit ad gentium sanitatem ? Novi,no vi,quod haremea scripta erunt plurimis ^id o celtis Regis Palatium. 6y$ ‘plurimis instar Auri Obryzi &: Aurum Argenrumque perhxcmea icripta vilescent instar fimi,credite Juvenes Tyrones, credite Patres quia.cempus adest ad fores* non ex vanoconceptu htec scribo, at in spiritu video.cum nos Adepti a quatitor angulis Terrae redibimus, & XJominoDeonostro.gratulahiniur.lCQrmeum inaudita murmurat, .spiritus meus in bonum totius Praelis Deiinpectorcpulsac. Hjxc promitto in mundum prarconis instar,ut no .inutilis mundo sepeliar. Esto Liber meus procursor iElix , qui paror viam Domini regiam v - &r utinam quilibet in toto terrarum Orbe ingeniosus Artem hanc calleret,tum cqpiosistime abundante Auro, Argento,Gemmisque,nullus hxc magnificaret,nisi quatenus scientiam continerent. Xunc tandem virtus nuda ob fui ipsius naturam amabilem sin honore staberc- ‘tur. Novi plurimos Artem possidentes, veramque.cjus notitiam, ,qui omnes silentium secretissimum habent .in votis. Ego vero ob ispem,quaminDeo meo habeo,stLtcrjjudico,quarelibrumhunc conscripsi,dequo nullus fratrum meorum Adcptorum(quibuscum quotidie versorjnovit. In fide enim firmissima Deus requiem cordi meo dedit, credoquefine dubio, quod Domino Creditori , mundoque : proximo, Isracii prarcipue sim hac via serviturus hoc talenti mei usu, ‘■Sdeio nullum posse talentumstiwm tantum in foenus proferrc : ; Ppx- video namque centenos aliquot forte hisce meis scriptis fore illuminatos. Eapropter cunvcarnc&: sanguine non contuli,, consensum fratrum in hoc scribendo non sum aucupatus. FaxitDcus pro nominis fui gloria. ut quenvexpecto finem consequar, tum {ältemgau- dfebunt,quotquot me nomni Adepti,quod haxpubthcaiim. Caput XIV. De requisitis in genere ad hoc opm Oircumßantiii accidentibus. A Rtcrn» Chemistseam ab omnibus erroribus.vuIgaribus.seqUe- stravimus, & debellatis Sophismatibus & putatorum curiosis somniis Introitus Apertus somniis artem ex auro & Mercurio fieri debere docuimus. Solctn Aurum sine ulla metaphora ostendimus; Mercurium Argentum vivum , citra omnem ambiguitatem declaravimus. Prius a natura perfectum & venale demonstravimus v Posterius per artem tabii- candumostendimus. Rationes addidimus tam claras ae perspicuas» quod nifi caecuure velles ad Solem, non postis quin perciperes. Profesti fumus , iterumque profitemur, nos non ex side» quam aliomtn scriptis damur, haec protulisse; Vidimus ac novimus , quae fideliter declaramus, fecimus» vidimus ae tenemus Lapidem magnum Elixir em. Nec sane tibi invidemus illius notitiam,at optamus» ut ex bis scriptis ediscas. Notificavimusinfuper, quod difficilis, sic Mercurii veri Philofbphicipra’paratio,carriq; difficilis,ut opus sit pe- culiariDci gratia,si quis ad exactam ejus notitiam pervenire cupierit. Ego quod nullus alius ante me fecit talia de illius fabrica protuli, quod plurancqeuam, nisi Acceptu darem,quod & feci,solummodo res propriis suis «ominibus non nominavi. Restat porro , u rufum praxinque describamus, per quam facile bonitatem aut defectura Mercurii dignoscas, & eo cognito alterare atque emenda re pro voto poffis. Habito itaque Mercurio animato, auroque, accidentale restat purgatio,camMercuxii quam Auri, postea desponsatio, tertio jectiov Caput XV. De accidentali purgatione Aderctfriiflg? auri, A Urum perfectum in Terrae visceribus repentur, unde aliquando in frustieulis arenaque reperitur. St hoc sincerum ha here postis, pur um est fatis »simm i nus* purga vel'cum Antimonio, vel per ei- neritium, vel bulliendo eum aqua fortis auro prius granulato», Posteafunde igne fusionis,ac limato, & paratum est. Mercurius vero indiget interna atque essentiali purgatione, qua: est additio Sulphuris veri gradatUT), juxta numerum aquilarum, tum radicitus purgatur. At infupcraecidcntakm poscit mundationem ad externas foidesaceniro ejectas abluendas. Nonabfolute necessarius est hic labor» Ad occlusi Tegis Palatium. labor,tamen opusacccler.it , idcoquc conveniens est:. Quarecape Mercurii tui,quem parasti per aquiiarumnumerunveo venientem,& sublimarer a (ale communi ac Martis storiis,terendo simul cum aceto & modico falisammoniaci,usque dum Mercurius difpereat,exsicca tum &: destilla per Retortam vitream igne gradatim aucto, usque dum totus Mercurius ascenderit. Hoc quater reitera,postea Mercurium bulli in aceri spiritu per horam in cucurbita,aut vitro lati fundi ac stricti colli,agitando interdum strenue. Decantatum acetum, & acetosicatem elue aqua fontana. repetitim affusa. Tumexsicca Mercurium &c fulgorem ejus mirabere. Postes lavare urina aut aceto & sale ac sublimationi parcere, tum saltem quater destillare, postquam omnes aquilas perfecisti citra additionem, lavando Retortam chalybeatam quavis vice cinere ac aqua, tandem bulli in aceto stillato per dimidium diei , agitando interdum strenue & nigricans acetum effunde,& affunde novum, tandem elue aqua calida, postisque aceti spiritum rcdistillando a nigredine liberare Sc ejusdem virtutis habere. Hoc totum est ad amovendam externam immunditiem,qua: non adharrerin centro, & tamen est in superficie paulo obstinatior, quam sic percipies; Mercurium amalgama cum Auro purgatissimo, fiat amalgama in charta mundissima , & videbis, quod amalgama chartam nigredine fusca inquinatit; Huic faeci tu occurres per destillationem prarfatam &c ebullitionem ac agitationem, quxprarparacio opus valde promovet accelerando. Caput XVI. Ad occluf Regis Falatium. 677 gere , cia restet nun amaigaim ! mstar purissimi argentiposttissimi- qpc, stupendo candore. Adhuc observa temperaturam & cave, quod ficexquisita juxta datas regulas, sin minus,essice justam, & procede udiipra. Hoc opus est laboriosum, tam en laborem, compensatum videbis signis in opere apparentibus. - 'Pandem bulli in aqua- Aura,decantando &c repetendo, quoulque salsedo & acrimonia tota cvanucrir j'ttmi'iiquä cstula exsiccaamalgamaj quod cito fiet. U t autem securus valde sis, ( quia nimia aqua opus perdet, vaporesuo va|, utut magnum rumpendo) agita supra chartam mundam cum apice eultelli,.iiococtd ; tocum,usquedtemexsiccetur.optime > tum procede,. Utdocebo*- ' ■ c a v ii t xvir. t)e f 7 a[tsproportione,forma,materia & claußra. tt Abebis Vitrum ovaleaut rotundum, tammagnum, utaqu£ de- stillatas unciam unam capiat in sua Ipliasraad ultimum, nec lane mirius, si possis; stdscirca illam mensuramqnam caute postis compara: Habeat vitrum costum palma; uniusalntudind,esto viti um bene darum, fpifllun;qudspissius ebmelius,dummododistingüercpas- sis in vitri concavo actiones. Ne sitspissiusin uno quam in aliolhco. Esto maceria liuic vitro adaptata uncia semis Auri cum uncia una Mercurii, si triplum Mercurii addiderim, adhuc intra binas uncias* Crit totum compositum. Estq uehxc pro portio exquisita. Porro nist; vitrum sit Ipilsum, in igne perseverare non valebit, quia venti* qui in vase ab Embryone nostro fbrmantur r vas dirumpent. Esto vitrum ii- > gillatumin summitate, cautelävquod nec hffura sit, nedum foramen,• aliter periret opus» Sicvidebisjquodopusinpriacipiissuismaterias stfeus nom excedat pretium aureorum trium; lind in aquas fabric^ sumptus unius librce vix excedit coronatos duos», Instrumenta,fateor , sunt nonnulla, illa tamen neutiquam cata, H^si-meuminsttun. mentumdestillatorium habueris,a vitris fragilibus facile exeusubcre^. Sunttamcnaliqui,quisomniansimperialisforsan unius preriuto toti. 'ögeriihserviturum, quibus respondere licet, lioc,illos nunquam, opus. .... • -Qqjqqy. zi'.. exporiv. M Mi 6/A fntroltm apertu* experimento fecisse probare. Alia enim sunt in opere neeeCiria, quse sumptibus indigent. At instabunt hi ex Pliilosophis,omne quod magno pretio emitur,in opere neutro mendax magno pretio emitur,in opere noltromendax reperitur. c^uiiaus responderem , & quid est Opus nostrum ? nempe facere Lapidem > illud quidem finale est: Verum,opusest humiditarem reperjre, in qua aurum liquescit sicut glacies in aqua tepida ; hocreperire est Opus nostrum 4 in hocmulti insudant, ut Mercurium Solis, alii ut Mercurium Lunae lucrarentur; at frustra. Nan? in hoc opere metidaxesto* mne,quod caro venditur pretio. Amendico^uod hujus Aquae principii materialis tantum emi poflit precio unius storeni, quantum ad duas integras libras Mercurii animandum fat sit, ut fiat venis Sapjen- tum Mercurius.Interim vasa vitrea, carbonesvvafa.terrea,furnus,va- faatque instrunaentaferrea non postum njhijo comparari.Taceicant ergo turpes Sophistarum garrulitates impudenter mentientium, ac garrulitate sua plurimosscducentium. Absqucperfccto corpore,aere nostrOflOempc Auro nunquam ulla Tinctura haberi potcstjcstquc lapis noster ex uno latere yilis,immaturus,volatilis, ex altero perlectus, pretiosusfixus. Qua: duaelpeciossunt corpus. Aurum & Ipumis, nempe argentum vivum. Caput XVI1L Dc Turno sive Ahanorc Sopbico. D E Mercurio dictum est, ejusque prxparationc, proportione ac virtute; De Sulphure item, ejusquenecesti täte acusirin opere nostro; qua: quomodo paranda sint, monui,quomodomisccnda,do- cui;dc vase item ,in quo sigillanda, plurima detexi . Qua: omnia cum grano salis intelligenda moneo . ne forte Jiteracim procedendo sie- pius errare contingat. Sic enim cum in/olito candore phiiolophicas iubtilitatestexuimus, quod nisi plurimas in procedentibus Capitulis metaphoras olfeceris, vix aliquid mestis proter dispendium colliges. Exemplicrgo,ubisincuUa ambiguitate unum principiorum Mcrcu- cium»alterum Solem diximus, Unum venale,alterum arte fabricandum: Ad occlus R egis Palatium. durn: Scias Mercurium nostrum dc se a urum dare.quodsinon Doris, quod sitlceretorumnostroruu. subjectum , oportet ut pfoSoIcvui- gan vendas jEstcjuc in omni examine Sol vcms,ac proinde venalis est, id est, vendi potest cvtrvfs line scrupulo.- Sol proinde noster est vulgo venalis,at non vulgoemendus,quia nt noster sit,nostra opus est arte. Possis iw Sole Lonaque vulgaribus Solem nostrum repente Ego ipse in his quaesivi ac reperi. At haud opus est facile. Leviori negotio laprs ipse faciedus est, quam lapidis proximam materiam m auro vulgariter emendo invenies. Quare aurum nostrum est lapidis nostri materia proxima,aurum vulgr propinqua extera metalla remota,eaq.; qu£ non sunt metallica remorissima,live potius aliena. Quia Aurum no*- fti urtl est Chaos, cujus anima per ignem non fugata est. Aurum vulgi est,cupis anima,uc ab ignea Vulcani tyrannide sit tura.in arcem clausam se recepit.Sed si Aurum nostrum quxvisinremedia, inter perfe- cturo& imperfectum,quasre & invenies;fin minus,repagula auri vul- garrsfolve, qu L'dicitur prxparacio prima-, qua incantamentum corporis ejus solvitur, sine quo opus mariti nequit perficere. Si priorem viam ingressus fueris igne benignissimo procedere teneris; sin posteriorem, torridirum Vuleani operam implorare dehes. Talem,puta , ignem adhibere oportet, qualem in multiplicatione subministramus , dum corporalis Solis Eunxque vulgi Elrxiri perficiendo pro fermento adhibetur. Hic sane Labyrinthus erit » nisi te, quomodo extrices, noris. In quolibet tamen progressiv indiges calore »quali ac continuo , sive in Sole vulgari, sive nostro operatus fueris, lltrumque scias , quod Sol noster dabit tibi Opas binis aut ternis mensibus citius perfectum, quam Aurum vulgi,eriu]uc Elixir in prima sua perfectione virtutis milfcnaris, quod in altero opere vix ccnrcnarix erit. Insuper si Opus Sole nostra perfecerisjoportet te illum cibare,imbibere, fermentare &c. quibus vis ej,us cr escet in immensum; in alio vero Opere oportet ce illum illuminare ac incerare, ut abunde in Rosario magno docetur. Prx- terea si in Sole nostro operatus fueris, possis calcmare,putrefacere ac albificare,rgnc benigne intrinseco adjuvante cum tepore rorido, extra administrato. Cum Sole vulgi si operatus fueris » sublimando ac. bulliendo tfSo Introitus Apertus , bulliendo aptanda suat materialia,-ut postea illa cum Virgkws Lacte unire valeas. Utcunque tamen progrestum feceris,nil tamen citra ignem ullatenus poteris efficere. Quare non gratis Hermesiveriti!- cus ignem Soli EunLqsie proximum operis gubernatorem Ha mit. Hunc tamen defurno nostro vere secreto intcUigi vellem, quem o- culus vulgaris vidit nunquam. Est tamen alius furnus quem communem appellamus, qui aut lateritius, autexjuto figuli ericconfla- tus,aut exlamellisEerrcisjeneiique luto bene loricatis. Hunc furnum Athanor appellamus,.-cujus, formamihi magis arridens Turris cum nido. Quare esto Turris trium circiter pedum altitudinis, lata novem digitos, feuspithamam communem ,fpostfoleam stratum,ve fundamentale esto ostiolum proexpurgandis cineribus, trium qua- tuorve digitorum,undiquaque cum lapide adaptato, supra quod sta- tim craticulastatuatur, paulo a cratc-fupernc foramina sunto bina, duorum circiter digitorum» per quse calor in appositum Athanor e- mittatUr. Catterum esto Turris exacte a rimis clausa; superne vero immittendi sunt carbones, qui accensi primo, dein asifinf ciantur, tum demum Os exacte obturetur. Talis urno opus,pro animi voto poffis,complet,e. Catterum si curiosus fueris,aliam atque aliam viam reperire postis ,ignem debitum administrandi' Fiat ergo Athanor in hunc modum,utin k e© post impositam materiam sine vitri amoiio- nc-quemvis calori? gradumadhiberepoffis, pro voto, a calore fdbrfli ad ignem usque reverberii minoris , inque intcnsiffimo fuo gradu per fc duret per horas ad minus dcccm aut duodecim. Tum patet tibi Operis Janua» Verum cum Lapide potitus es, possis unlius,furrrum portatilcm confingere, quia minorixempore ac benigniore Natura: igne lapis semel factus multiplicatur. .. Caput XIX. De Opem progreßuper primos dies quadraginta- ’ T^Arato Mercurio nostro ac Sojenostroinclude ea vasi nostra ac JL; ^ege igqe nostra,, acÄntradies quadraginta videbis totam materiam in umbramcon versam, id est, m atomos, sine ullo motore aut tootu yid occlusi Regis Palatium. 681 tnotu visibili,aut ullo calore deprehemlibili, nisi quod calescat. Ve- rum si Solis Nostri Mcrcuriiq; Nostri Mysterium tehactenus lateat, tolle manum ab Opere,nam ml nisi dispendium te manet; Sin autem Mysterium Solis nostri nondum in latitudine sua noveris, at Mercurii nostri scientiam es adeptus, tum cape Solis vulgi partem unam bene purificatam,& Mercurii nostri summe lucidi partes tres, junge ut superius dictum est ,&c impone igni, dando calorem, in quo bulliat, su- detque,sudorque ej us circuletur, & hoc de die ac nocte per dies noctesque nonaginta,&: videbis Mercurium hunc omnia Elemcta Solis vulgi difgregastc, iterumque conjunxistc, bulli postea per dies alios quinquaginta, 6c videbis Solem vulgi per Mercurium nostrum conversum in Solem nostrum, qui est Mcdicina'primi ordinis. Est ergo Sulphur hoc jam nostrum,at nondum tinget. Et crede mihi, hac via operati sunt plurimi Philosophi,& verum astecuti sunt, estque via taediosa valde,estque pro Magnatibus terra:, quia nacto hoc Sulphure ne credas te habere Lapidem, & ejus veram materiam,quam possis in re imperfecta intra septimanam quaerere &reperirc. Harcest via nostra, facilis & rara, Sc reservavit hanc Deus pro pauperibus Lc contemptis,abjectisque suis Sanctis. Hac de re multa jam verba fa« cete decrevi,licet in libri hujus initio decreveram alto sepelire silentio. Hoc est unum magnum Sophisma omnium Adeptorum , loquuntur quidam de Auro Argentoque vulgi, Hc verum dicunt, nc- g mtquc Alii idem &: verum dicunt. Ego charitace commotus,manum jam porrigam, jam que omnes appello Adeptos, eofque omnes invidia: insimulo. Ego quoque decreveram eandem invidia: semitam calcare, nisi quod Deus nos pra:tcr nostrum consilium distorsit, cut sit aeterna sanctificatio! Dico ergo, quod utraque via est vera, quia viaestrantumunainEine; at non in Principio. Quia totumestin Mercurio nostro & Sole nostro. Mercurius noster est via nostra ,Sc sine eo nihil fiet. Sol quoque noster non est Aurum vulgi, 8c tamen in eo est. Et si operatus fueris in Mercurio nostro cum Auro vulgi, regimine debito, cx iis centum &: quinquaginta diebus habebis Aurum nostrum,quia Sol noster est ex Mercurio nostro. Quare si Au- Rr rr rum vulgi Ad occluf Regis Palatium. 68$ vulgi cum Mercurio nostro. Accenso fumo expecta in calore bulliente per dies vigincsiquo tempore varios colores observabis,at circa finem septimanae: quarta:, si modo calor fuerit continuus, veredinem amabilem videbis, qua: per dies decem aut circiter non disparebit. Gaude tum,quia pro certo totum brevi instar carbonis nigrum cernes eruntque omnia membra compositi tui in atomos redacta. Est enim haec operatio nil aliud quam resolutio fixi in non fixo,ut utrumque postea conjunctim unam materiam efficiat partim spiritualem, partimque corporalem. Quare ait Philosophus: Accipe Canem Corafcenum,at Caniculam Armeniae, junge simul, tibiquegignent filium coloris cccli. Quia hae naturae brevi decoctione vertentur in brodium instar spuma: maris, aut nebula: crassioris, quae livido colore tingetur. Et juro tibi sub fide bona,quod nil occultarim prarter regimen; Hoc autem, si prudens fu eris, ex ver bis meis facillime colliges. Cognito autem regimine,arripe lapidem superius demonstratum,ac rege uti fcis>& sequuntur haec notabilia: Primo quam cito lapis senserit ignem suum, fluet Sulphur ac Mercurius simul super igne instar cerae,& comburetur Sulphur, coloresque de die in diem mutabit,ac Mercurius incombustibilis erit, nisi quod coloribus Sulphuris tingetur ad tempus; at non inficietur, ideoque Latonem penitus lavabit a cunctis suis sordibus. Reitera ccelum supra terram toties, usque dum terra conceperit naturam caelestem. O sancta natura! qUX sola facis,quod omni penitus homini est impossibile. Eapropter cum in virro tuo conspexeris naturas insimul misceri ad instar sanguinis coagulati & combusti, ratum esto,fceminam maris amplexum pastam este. Quare a prima materia* tuae exsiccatione intra dies septendecim exacta, quod duae natura: in brodium saginatum convertentur, qua: simul circumvolventur instar nebulae crassioris, aut spuma: maris,uti dictum est,cu)us color erit obscurus valde. Tunc conceptam prolem regiam firmiter tene, quia exinde vapores virentes, flavos,atros ac coeruleos in igne &: ad vasis latera adspicies. Hi fune venti, qui in formando Embryone nostro sunt frequentes, qui retinendi sunt caute, ne fugiant &c annihiletur Opus. Odori quoque Rjtrr z cave, öSS Introitus Apertus cave,ne sorte per rimam ullam exhalet. quia vis Lapidis inde notabile detrimentum pateretur. Quare Philosophus vas cum ligatura fuaservandum caute jubet, &: monitus sis, ne ab opere cesses, aut vas moveas, aut aperias ,aut decoctionem ullo tempore intermittas, at pergas decoquendo, usque dum deficere humorem conspexeris, quod fiet intra dies triginta, tum gaude, ac rectam te viam incessisse certus esto.. Invigila tum operi,quia intra septimanas forte binas ab eo tempore totam terram siccam videbis, atque insigniter nigram. Tum Mors compositi adest, venti cessarunt »cunctaquc se quieti dederunt. Haec est magna illa Eclipsis Solis &Luna? simul, in qua luminare nullum super terras lucebit,& mare disparebit. Chaos tum nostrum conficitur, cx quo jubente Dj&o cuncta mundi miracula ordine suo emergent, Caput XXI. De Telorum combustione e jusque Cautione , E Rror non levis est,& tamen facile commissus est,florum combustio , antequam natura: tenerae a sua profunditate bene extrahantur. Error hic post septimanam tertiam prarcipue est cavendus* Principio namque tanta est humoris copia, quod si opus validiori, quam par est, igne rexeris, vas fragile vendorum copiam non feret, quin statim distiliat: ni forte magnum nimis sit vas tuum. Et tum quidem in tantum spargetur humor, quod in corpus suum non amplius redibit, saltem non quantum ipsi resocillando sat sit. Verum cum Terra aquae sua: partem retinere coeperit, tum sane deficientibus vaporibus ignis lupra modum sine ullo vasis incommodo intendi valet, at opus ideo corrumpetur, dabitque colorem papaveris ljdvestris,flerque totum tandem compositum pulvis sieeus,inutiliter rubi- ficatus. Judicabis hoc signo justo validiorem fuisse ignem, tantum nempe, qui conjunctioni vera: inimicus fuit. Scias namque Opus stostrum veram naturarum mutationem requirere, qua: non possit Ad occluf Regis Palatium. dBy 6en, nisi unio fiat ulnma utri usque nattirar; at non uniri posiunt, nili in forma aquae-. Nam coiporum non est unio, at saltim contusio , nedum corporis cum ipirstu esse potest unio per minima» at spiritus inter se bene poterunt uniri. Quare aqua homogenes metallica requiritur, cui via per praeviam calcinationem paratur. Hxc ergo cxsiccario non vere est exsiccatio, at aquae cum terra per cribrum natura' redactio in atomos subtiliores, quam fert aquxexigentia , quo terra aqua fermentum tranfmutativumaccipiat. Ve- hementiori vero, quam par est calore spiritualis haec natura malleo quasi mortis percusia, dc activo fit pasiivum, de spirituali fit corporale , nempe praecipitatum rubrum inutile, quiaindcbitosuocalorc color sic corvinae nigredinis, quilicetatci , ntlummc optandus color est. Rubedo tamen in Operis veri initio est conspicua, caque insignis, haec tamen cum humoris debita copia concurrit, monstrat- que cadum cum terra concubuisse , ignemque naturaz concepisse, idcoquc totum vitri concavum aureo tingetur colore; at color hic non durabit at viridem brevi gignet, tum nigrum intra tempus exiguum expecta , Sc patiens fi fueris, votum videbis. Saltem festina lente, & tamen ignem sot validum continua, interque Scyllam &c Charybdin, ut naucleruspcritus, navem tuam dirige, si Indix u- tritssque opes lucrari cupias. Interdum insulas quasi exiguas; spicas ac umbellas dilcoloratas emittentes in undis 6cad latera conipi- cies, qux brevi distol ventur alixque assurgent. Terra enim germinandi avida aliquid semper fabricat, interdum aves aut bestias reptiliaque te in vitro conspicere imaginabere , coloresque visu sunt a.c momenti levis. Totum est, ut ignem debitum jugjter continues, omniaque harc in colore nigerrimo, pulvere difconcinuo, ante dies quinquaginta finientur. Sin minus, aut Mercurium tuum, aut regimen, aut materiae dispositionem culpabis, ni forte vitrum moveris aut agitaveris, quod opus facile protrahet, aut etiam finalster perdet. i Caput 685 Introitus Apertus Caput XXII. Regimen Satwni quid gf unde dicatur? Q Uotquot de hoc labore Sophici scriptitarunt Magi, dcoper« & regimine Saturni locuti fuere, quos perperam nonnulli intelligentes ad varios errores diversi sunt, &: propria/ese opinione fefellerunt. Quidam hinc abducti, in plumbo, Ipc maxima ac fructu minimo, sunt operati. At scias plumbum nostrum este auro quovis dignius. Est limus,in quo Auri anima cum Mercurio jungitur, ut postea Adamum ejufqucEvam uxorem producant. Quare cum summum fe hic humiliaverit, ut fiat infimum, expectandum omniu suorum fratrum in sanguine suo redemptionem. Tumulus ergo in quo Rex noster sepelitur, Saturnus in opere nostro dicitur, estque clavis nummorum Artis. Felicem illum, qui hunc planctam tardam - bulonem salutare postit. Deum roga frater, ut hac te benedictione dignetur, quia non est ex currente, nedum ex volente, at a Patre luminum solo harc benedictio dependet. Caput XXIII. Dediver/is Operis hujus Regiminibus. P Ro certo considas studiose tyro, nil in toto lapidis opere celatum este praeter regimen.de quo verum est illud Philosophi: Quicunque illud scientifice cognörit , Principes & Magnetes Terra illum honorabunt. Et juro tibi sub bona fide, quod si hoc solum proponeretur palam,stulti ipsi artem riderent. Eo namque cognito, totum nil aliud est, quam opus mulierum, ludufquepuerorum, hoc est,decoquere. Ideo summa arte Sophi hoc secretum occultarunt,&: firmiter credas,nos fundamentaliter idem feciste,tamen ex quo candorem proposui in hoc tractatulo ac promisi, aliquod saltem faciendum incumbit, ne lectorum ingeniosorum spem atque labores fallam. Quare scias Regimen nostrum este in toto opere unum lineare, hoc est decoquere & digerere,& tamen unum hoc regimen multa alia in se complectitur, quL invidi sub nominum diversitate celarunt, &C quasi Ad occluf Regis Valatium. 68? «quasi varias operationes descripserunt. Nos polliciti candoris ergo manifestationem longe perspicuorum faciemus, id quod insolitum «ostrum hacin re candorem fatebere» Caput XXIV. 'Deprimo Operis Regimine } qmdcfl^Mercurii. A C primo sane de Mercurii regimine verba faciemus, quod est secretum a cunctis Sophis nunquam expreslum. Illi,puta, a secundo opere »seu Saturni Regimine inceperunt, nullamque lucem Tyroni ante capitale nigredinis signum patefecerunt^. In hecsubti- cuit bonus ille Vir Comes Bcrnhardus aTrevis,qui jn parabola sua docet, quod Rex ciimad Fontem venit, relictis omnibus extraneis, balneumsolus intrat,indutus veste aurea,quamcxuit& Saturno tradit,a quo holosericam nigram accipit. At non docet,quo spatio vestis illa aurea exuitur,ideoque unum totum lubricet regimen dierum torte quadraginta,aut edam aliquando quinquaginta, quo tempore sine duce miseri tyrones incertis incumbunt experimentis; A nigredinis adventu ad operis sinemsat recreant artificem quotidie nova apparentia signa,at hic sine duce signove aut vade per dies quinquaginta vagari txdiosum fateor. Dico itaque ä prima ignitione adusque nigredinem totum intervallum temporis, Mercurii regimen est; Mercurii inquam Sophi ei, quia solus per totum illud tempus operatur comparari suo ad conveniens temporis (parium mortuo manente, &c hoc ante me detexit nullus. Quare conjunctis materialibus,qux sunt Sol atque Mercurius noster, noli cum Alchymistarum vulgo credere Solis occasum brevi accidere. Non sane. Multum diuque expectavimus antequam lacta est patientia inter aquam & ignem, & hoc invidi sub breviloquio comprehenderunt, dum maceriam suam in primo Opere Rcbis nominaverunt, id est, rem ex re bina confectam, juxta Poetam: Res Rcbise/t bin* conjunttascd tamen una, Solvitur utprima ßrtt aut Sol t autJ]>ermata Luna , SffC Pro (Tpo Introitns Apertus Pro certo itaque scias, quod licet Mercurius noster Solem de vores, non,tamen eo modo,quo purant Chemici Philosophastri. Quia erst Solem cum Mercurio nostro conj unxeris, eundem post anni expe- ctationem sospitem ac pristina: virtutis compotem inde recuperabis, nisi in convenientiigrus gradu eum decoxeris, qui contrarium asseverat, non est Philosophus. Putant, qui in erroris via sunt, tam levis cfle negotii corpora si Ivere, quod immersum aurum Mercurio Sophico ictu oculi devorandum autumant, male intclligcnteslo- eum illum Comitis Bernhardi a Trevis, de libro suo aureo in sontinam irrecuperabilicer immerso. Verum quam grave sit opus corpora sistvere, attestari possunt ii, qui Dissolutioni insiidärunt. Ipse ego, qurharc sieprus oculari fiim edoctus testimonio, attestor, quod ingeniosum sit valde ignem regere post maceriam paratam, qui debite sine combustione tincturarum corpora solveret. Attende proinde Doctrina: mea:, sume corpus quod demonstravi, atque imponito in Aquam nostri maris , ac jugiter igne debito decoque, uc ascendant ros & nebulx,rcccdantq; gutta’de die ac nocte citra in- rermisiionem. £t Scias, quod in hac circulatione ascendit in pristina sua natura, relinquitur corpus inferius rn pristina sua natura, donec longo tepote corpus aliquid aqua: retinere e ceperit, atq; sic utrumqj utriusque gradibus participat. Quia vero tota aqua non ascendit per sublimationem , atparsejius deorsum cum corpore manet in vasis fundo,idcirco vigilanti cum assiduitate corpus inaquasubsidentee- bullitur atque cribratur, esusque medio recidentes gutta: residuam maflam perforant ac circulatione assiduasubti'ior facta aqua tandem Solis animam blande acsiiaviter extrahit: Sic mediante anima spiritus cum corpore reconciliatur, fitqueumusque Unio in colore nigro, & hoc ad summum diebus quinquaginta,diciturque harc operatio Mercurii Regimen , quia Mercurius circulatur sursum, & m eo e~ bullitur corpus Solis deorsum,estque corpus in hoc opere passivum, adusque apparitionem colorum,qui parce circa diem vigesimum apparent in bona ac continua ebullitione, qui colores deinceps augentur ac multiplicantur, ac vanantur adusque complementum in nigredine Ad occluf Regis 'Palatium. €pr gredincnigerrima, quam dies tibidahic quinquagesimus si te fata vocant» Caput XXV.- Defecundo Operis Regimine quod est Saturni P Eracto Regimine Mercurii, cujus opus esi: Regem vestibussius aureis fpohare,Leonem conflictibus variis agitare atquclacessc- ire ad extremam usquelaflitudinem, proximum apparet Saturni Regimen. Vult enim Deus, quod inceptum opus ad debitum finem perducatur, estque scenar hujus hxclex.quod exitus unius sit introitus alterius, sinis unius Origo alterius,nec citius Mercurii Regimen obsolescit, quin successor sibi ingrediatur Saturnus, qui Imperium successionis jure obtinuit. Moriente Leone nascitur Corvus. Estque lineare admodum hoc Regimen respectu coloris, quia unicus tantum est color, ifqueaterrimus-» atfuminulli, nec venti nec vita: symbolum,saltem aliquando siccatum, nonnunquam instar picisli- quidx ebulliens compositum conspicitur. O triste spectaculum 8c mortis aeterna: imago i at artifici dulce nuntium! Nigrcdoenimnon quaevis at resplendcnspraeintensissimanigredine conspicitur. Cumque instar pastae turgentem materiam deorsum aspexeris, gaude: Nam spiritum intus clausum vivificum scias, qui statuto tempore ab Omnipotente vitam hisce cadaveribus redder. Cavctu saltem igni, quem fano eum judicio hic regere teneris, Le juro tibifub fide bona, quod si urgendo ignem in hoc regimine quicquam sublimare feceris, opus totum irrecupcrabiliter perdes. Contentus proinde esto cum TrCvifanobonoincarcere per dies noctefquc quadraginta detineri, ac tenciram materiam in fundo, qui nidus est conceptionis, manere permitte,pro cerro confisus, quod peracta periodo ab Omnipotente huic Operationi statuta spiritus refii rget gloriosus, corpuscpic suum glorificabit,ascendet,inquam,ac circulabitur suaviter sine violentias a centro ad coelos ascendet,iterumque a coelis ad centrum descendet, vimque arripiet superiorum & interiorum. Sfff z Caput Introitus Apertus Caput XXVI. De Regimine Jovis. S Atumo nigro succedit Jupitenqiii diverso colore est. Nam post debitam putredinem & conceptionem factam invasis fundo, jubente De o, colores mutabiles ac sublimationcm circulantem iterum videbis. Durabilenon est hoc Regimen, nec ultra tres septimanas durat. Hoc tempore omnes colores imaginabiles apparebunt, ciequibus cetra nulla ratio reddi potest. Imbres hisce diebus indies multiplicabuntur, ac tandem post omnia hxc visu pulcherrima Albeo instar striarum aut capillorum ad vasis latera ostendit sese. Tum gaude,ejura Jovis regimen feliciter peregisti. Cautio in hoc regimine maxima esto,nccorvorum pulli, postquam nidum suum relkjuerinc, eundem repetant. Item, ne sie immodice aquam exhaurias, ne eadem terrafubsidens careat,& aridainutilisque infundo relinquatur. Tertio,ne intemperanter adeo terram tuam irriges,ut eandem penr- tus sustoces. Qiubus erroribus cunctis bonum caloris externi regimen succurret. Caput XXVII. De Regimine Luna. P Ost absolutum Jovis regimen sub finem mensis quarti signum crescentis Lunae tibi apparebit, & scias, quod totum Jovis regimen abluendo Latoni fuit dicatum. Spiritus abluens candidus est valde in sua natura,at corpus abluendum nigrum nigerrimum. In cujus transitu ad albedinem omnes intermedii apparuere colores, quibus absolutis candidum totum fit,at non perfecte candescens primo die, verum gradatim ab albo ad albissimum, assurget. JEt scias, quod in hoc regimine torum fiat instar liquidi argenti vivi ad visum, & hoc dicitur matris sigillatio in ventre infantis fui, quempeperit, erunt^ucrn hoc regimine varii colores momentanei pulchri &cito difparentes,atalbedini magis quam nigredini propinqui, sicut & co- lorcsistregimincjovisplusnigrcdinisquamalbedinis participarunt, & scias, Ad occluf Regis Palatium. & scias, quod intrd tres septimanas regimen Lunse erit completum. Ante verd qudm impicatur,formas mille induet compositum. Nam crescentibus fluviis ante omnimodam coagulationem, centies in die liquescet & coagulabitur, aliquando instar oculorum piscium apparebit, nonnunquam arboris pure argentea: ac politissima::, cum ramusculis ac frondibus figuram aemulabitur. Verbo, hoc tempore quavis hora visa te stupore ac admiratione obruent. Ec tandem grana habebis albissima instar atomorum Solis pr* tenuitate,pulchriora quibus oculus humanus vidit nunquam. Immortales Deo nostro agamus gratias,qui huc opus produxit. Est enim veraTinctura perfecta ad album,licet primi tantum ordinis, acproinde virtutis exiguae respectu admiranda:,quam reiterata praeparatione acquiret virtutis. Caput XXVIIL De Regimine Veneris. P Rx omnibus mirum est hoc , quod Iapis noster omnimode jam perfectus, perfectaque rincturam communicare potens, sponte seseiterum humiliat, novamque volariJitatcm citra ullam manuum impositionem meditabitur. Si tamen ex vase suo acceperis, idem Iapis alii denuo vasi inclusus in cassium postfui refrigerium ulterius deduci tentabitur. Cujus rationem demonstrativam, nec nos nec ulli Philosophi antiqui reddere valemus, nisi quod factum sic nutu De r. Saltem hic igni ruo cave, quia perlecti lapidis hxc est lex, ut sit fusibilisrideoque si justo majorem ignem dederis, vicrificabitur materia, &C colliquata lateribus vasis adhaerescet, nec ulterius promovere valebis. Et haec est materiae vivificatio illa toties a Philo- fophis praecauta, qua:ante & post perfectum opus album accidere sol et incautis- nempe post rn ediurn regiminis Lunx adseptimumaut decimum usque diem regiminis Veneris. Quare parum saltem augeatur ignis,ita ut compositum no« vitrificetur,hocestJiqiiescatpas- *ivc instar vitri; At benigno calore sponte lua liquescet,turgescetque, & jubente De o spiritu dotabitur, qui sursum volabit, lapidemquc fccum apportabit, dabitque coloras novos, viridem imprimis vene- Sfff 3 reum 6$4 Introitus Apertus teum,qui longo durabit tempore, nec intra dies viginti totaliter dis- 1 parebit,caeruleum quoque expectes,lividumque ,6c sub finem regiminis Veneris pallidum Sc obscure -purpureum. Caveco hoc in O- pcre.ne spiritum irrites nimium,quia corporalior est quam anteä , 8c si ad vasis summum ejus volatum feceris, spontesua tibi vix revertetur. Quse eadem cautio est observanda in Luna: regimine.,cum spiri- • tusinlpistari coeperis, quia cum suaviter &: non cum violentia erit tractandus > ne fugando ad summitatem vasis totum illud, quod infundo est,comburatur »aut saltem vitrisicetur ad operi« destructionem. Cum itaque viredinem conspexeris, scias in ea virtutem germinativam contineri. Quare cave hic,ne viror iste in nigrum turpe vertatur calore immodico, verum ignem prudenter tegas i ita post dies quadraginta absolutum regimen hop habebis. Caput XXIX. De Regimine A/lartes, P Er acto Veneris Regimine, eujus color erat praxipue virescens parumque rubens purpureo obscure colore, interdum iivido,in quo tempore arbor philosophica ramjssuis floruit discoioratis, cum foliisque rarnifquejSuccedit regimen Martis, qui aliqualem stavedi- nem, lutea quasi brunitie djlutam potissimum demonstrat, colorcs- que transitorios Isidis ac Pavonis gloriosissime exhibet. Hic siccior compositi status,in quo materia vatias formarum larvas imitari videtur. Hyacinthinus color eum levistimo auransii frequens hisce diebus apparebit- Hip sigillata macer in insanus fui ventre furgit & depuratur,ut ob tantam, in qua siststur compositum, puritatem putredo hinc exulet. At vero obscuri colores hoc toto regimine pro basi ludunt,siuntque intermedii colore« spectatu placidissimi. Jam scias Virginem nostram terram,ultimam subire cultivationem, uti« cafructus Solis feminetur ac maturetur, ideoque bonum continua calorem ,&c videbis pro certo circa diem hujus regiminis trigesimum, coloremcitrinumapparere, qui intra septimanas binasaprima sua apparitione,totum fere citrino colore imbuet. 1 Caput Ad occlus.R cgis Valat tum. fy f Caput XXX. De Regimine SolU. J Am operis tui fini appropinquas, tucrmque fere perfecisti ncgo- cium, jam omnia instar Auri Obryzi videntur,& lac Virginis, quo cum materiam hanc imbibis, otrincscit valde. Immortales jam De o omnium bonorum Largitori redde gratias, qui hucusque opus perduxit,quem supplex ora, ut tuum consilium sic deinceps regat,nc forte opus jam pertectum praecipitare studens penitus perdas. Considera jam,quod per menses fere septem expectasti,neque sanum erit unica horula totum annihilare. Quare cantus esto valde , coque plus, quo perfectioni viciniores. Caure vero si progressus fueris, occurrent tibi b«c notabilia i Imprimis sudorem quendam cirrinum in corpore observabis, tandemque vapores cicrinos,subsidente corpore, viola tinctos,interdum & obscura purpura. Post duodecim aut quatuordecim dierum expectationem in hoc Solis regimine materiam pro majori parte humidam observabis , & ponderosam licet, ac tamen in venti ventre totam asportatam. T andern circa diem vigesimum sextum regiminis hujus exsiccari incipiet, & tum liquescet ac congelabitur,rcliquescetque centies in die,usque quo granulari incipiet , videbitur que ac si totum granis discontinuum, iterumque coalescet, infinitasque de die in diem formarum larvas induet,&hoc durabit per septimanas binas aut circiter. Ultimo verd, jubente De o, materi« tu« irradiabitur Lux, quam imaginari vix postis, tum cito exspecta finem,quem post dies tres videbis, quia granulabitur materia instar atomorum Solis,eritque color tam intense ruber, quod prx eminenti rubore nigrescet instar sanguinis sanissimi coagulati, licet non credas aliquid cale huic Elixrri ex arte comparari posse. Quia est mira creatura , parem sibi non habens in tota universa natura, nedum exacte sibi similem. Caput 6p6 Introitus Apertus Caput XXXI. F ermentatio Lapidis. 114 Emineris jam te Sulphur nactum este jncombustibile rubeum, ■^■^quod nullo prorsus igne uberius promoveri poster per se,cautus- que esto maxime quod in praecedente capitulo oblitus eram,ne in regimine Solis citrini ante adventum siipernaturalis filii,induti colore vere Tyrio,ne,inquam,tuam materiam ignirione indebita vitrifices, quia sic estet deinceps insolubilis, ac perconfeq uens in pulcherrimos atomos rubicundissimos non congelaretur. Esto proinde cautus, ne tanto thesauro remet prives. Et tamen ne te hic laborum tuo- ' tum finem reperiste sic credas, quin ulterius pergas, utexhoc Sulphure iterata rota: circulatione Elixir habeas. Quare capias Solis purgatissimi partes tres,ac Sulphuris hujus ignei partem unam (possis Solis partes quatuor capere,& Sulphuris quintam partem,sed praedicta proportio melior est) fundeSolcmincrucibulomundo, &fufo injice Sulphur tuum,at caute,ne a fumo carbonum perdatur. Eae ut simul siuant, dejnde estundein Excipulum, Sc habebis mastam pul- verifabilem coloris pulcherrimi rubicundissimi, at vix transparentes. Cape hujus massig minute critae partem , Mercurii tui Sophici partes binas,misce optime ac vitro include,ac rege ut prius, & binis mensibus omnia pra:dicta regimina, ordine suo praeterire videbis, hrec est vera fermentabo,quam reiterare,si libet,licet. Caput XXXII. Imbilitio Lapidis. S Cio, quod multi Authoresfermentationem in hoc opere pro interno Agente invisibili capiunt, quod fermentum dicant, cujus virtute fugitivi tenuesque spiritus absque manuum impositione fpon - teinspisiantur, nostramque prodictam fermentationis viam cibationem vocent cum pane & lacte; sic Riplarus. Ego vero non solitus alios Citarc.nccillorü in verba jurare,in re asque mihi ac illis cognita, propriam Ad occius. Regis Palatium. 697 propriam observari licentiam. Est ergo alia Operario, qua lapis augetur in pondere plusquam virtute; id est, cape sulphur tuum perfectum, iivc album sive rubeum, & adde tribus sulphuris partib s quartam Aquae partem, &: post tantillum nigredinis sex septem ve dierum decoctione aqua tua recens addita inspisiabitur instar Sulphuris tui, adde tum quartam, non respectu totius Compostti, quod jam quartam unam partem coagulavit; at respectu Sulphuris anccimbibitia- ncm primam; qua exsiccata adde respectu trium partium Sulphuris primo ante imbibi donem primam libratarum, & hac proportione ter imbibas & congeles. Tandem quinque partesaquar septimaimbi- bitione ponas,nempe respectu Sulphuris primo accepti,qua imposita sigilla vas tuum,&igne priori limihfac ut totum compositum omnia regimina pra:dicta transeat, quod fiet ad summum mense uno, tum habes verum lapidem tertii ordinis, cujus pars una cadit super decem jsniilia,& perfecte tinget. Caput XXXIII. Lapidis Multiplicatio. A Ad hoc nullus alius requiritur labor, nisi ut fumatur Lapis perfectus,ejufque una pars conjungatur cum partibus tribus, aut adlummum quatuor Mercurii primi operis, ac regatur igne debito per dies septem , vase admodum stricte clauso, & omnia regimina summa jucunditate prarteribunt, &c habebis totum virtute millecu- pla ditatum, pro lapide ante ejus multiplicationem. Et fi hoc iterum tentabis tribus diebus omnia regimina percurres,& erit medicina adhuc millccupla tingendi vi exaltata. Et si adhuc repetere cupis,opus intra naturalem diem per omnia regimina & colores traduces, idem- que hora fiet unica , fi iterato tentes , nec virtutem tui Lapidis unquam tandem invenire poteris; Tanta erit,qua: ingenii capacitatem superet, si modo in hoc opere perseveraveris. Immortales jam memor estogrates Dsio agere,quia totum thesaurum naturre jam in poste habes. Tc tc Caput tfpS Introitus Apertus Caput XXXIV. De modo projiciendi* C Ape Lapidis tui perfecti', ut dictum est, albi aut rubri, ac pro medicinae qualitate capeutriusve luminaris partes quacuor, funde in Cruabulo mundo, tum immitte lapidis tui juxta speciem Luminaris fusi,albi aut rubei,ac immista effunde in conum,eritque radia pul- verifabilis, hujus cape misturx partem unam, Mercurii bene loti partes decem,cqlefaeMercurium,donec strepere incipiar,tum injice misturam tuam, quae ictuoculi penetrabit, eum funde tumigne aucto,Sr tota cric medicina ordinis inferioris. Hujus tum cape partem unam,& projice super quodvis metallum,fusum & purgatum,quantum nempe lapis tuus vult tingere , &c habebis aurum argenruinve adeo purum,quod purius natura non dabit. Praestat tamen gradatim projicere, usque dum Tinctura' teilet > sic enim latius extendetur,, quia cum tantillum super tantum projicitur, nisi projectio siat in Mercurio, notabilissitmcdicinxjacturaobscorias, quarimmundis. metallis adhaerent- Quare quo melius purgantur metalla ante pro* jectioncm>eb melius in igne negotium succedit- C a p u t XXXV. De multiplici 'Vfa hujm Artu. Q Ui semel hanc artem juxta Dei benedictionem perfecte elabora vir,nescio quid in roto hoc mundo exoptarepollir, nisi ut tutus ab omni mala fraude & dolo, Deo suo jugiter servire pollir. Vanum autem,imo omnium vanissimum erit, pompa vulgarem auram anhelare,imo ncc talia cordi sunt hujusmodi qui hanc artem callent,quin potius spernunt & contemnunt. Qui ergo hoc talento a Deo beatus est,huic talis voluptatis campus patet; Inprimis si viveret annos mille, & quotidie hominum millium mille alerer, non egeret, quia pro voco suo Lapidem multiplicare valet tam pondere quam virtute. Ita ut omnia imperfecta, quX fune Ad occluf Regis Palatium6?? m mundo,metalla comparabilia,pollet,si hoc in votis haberet,omnia in verum aurum argcntumve tingere. Secundo Lapidespretiosos aegemmas poterit hac arte conficere, quales nullae in rerum natura sine hac arte comparari poterunt. Tertio ac tandem universalem omnium morborum medicinam habet, sic ut unus saltem vere Adeptus omnes in universo orbe^egro* tos curare valeat. Regi proinde sempiterno,immortali ac soli omnipotenti laudes ob hsec dona sua in xternum agamus. Quisquis proinde talento hoc fruitur smHonoremD e i & proximi utilitatem utatur moneo, ne ingratus erga Creditorem Deum , qui tanto eum calento beavit, repedatur, aereus ultimo dic condemnetur. SOLI DEO GLORIA! FINIS. «I> Tttt i SUBTI- Ot .* L &***« NOVUM LUMEN CHEMICUM, E NATURiE FONTE ET MANUALI EXPERIENTIA depromptum. Cui acceßit ^Iraffatus DE SULPHURE. AUCTORIS Anagramma, DIVI LESCHI GENVS AMO- J PRAEFATIO. Omnibus Ch emi chartis Inquisitoribus Genuinisvi- dclicetHcrmctis Fi]iis,Author/hliirem &c benedictionem a Deo prarcatur. C "> %)M mecumperpenderem, Candide LECTOR, multos adulterinos Libros , falsa que, (ut vocant) . unicam pgf so. tam ventatis magistram j cum damno venficatur. E (.ontrd, qui PRAEFATIO, 54- qui (via Philosophica') hocfinefraude fuco praßarepoft , ut vel minimum metallum sive cum lucro,five fine lucror e aliter colore Solis vel Luna in omnibus examinibus requisitis permanente,tingat : illum jure affirmare possum habere fores Natura apertas , adulteriora altiora arcana invejliganda , cum DF1 benediClione acquirenda. Porro präsentes hos LraBatus, mea experientia conscriptos scientia filiis ojfero: ut dum omni cogitatione motuque animi in Natura oculis operationibus in- quirendis versantur , inde rerum veritatem jpfamque Naturam perfpiciant cognoscant: m quaRc sola totiussanBijfima Artis Philosophica perfeBio consflit modo vi aRegia,quam Natur a in omnibus operationibusprascribit , progrediantur. Ideo hic Candidum IcBorem admonitum velim,ut scripta mea non tam ex verborum cortice quam e Natura viribus intelli- gat ; ne postea tempus dabor em , sumptumfruflr a expensum deploret. Confideret Sophorum hanc ese scientiam , non imperitorum : Et longe alium ese Philosophorum [ensum t quam ut eum percipiant .veEIhrafonesgloriosiyVel liter ati irrisores , aut contra conscientiam vitiosi {qui dmn virtutibus emergere non poßrnt , sceleribus gff honestorum virorum calumniis id moliuntur,) vel imperiti circumforanei, qui suis de albatiombus {gff rubesaBiombus , cum indignissima laudatissima fcientia Chemica diffamatione , universmnfere mundum deceperunt. ‘Dei enim Donum est ; fi quidem ad eam non mß sola Dei wtelleBwn illuminantis gratia , per patientem & religiosam humilitatem perveniri pofit {aut per ocularem praceptoris demonstrationem:) Quapropter d 7 )eo experti alienos merito d secretis /uis procul abigit . 55 o PRAEFATIO, Quodreliqmm estfilios artis unice rogo ut meum bene de ipjts merendi fludium animo grato accipiant & cum OGGUL- TUM fecerint M ANIFESTUM ,atque Dei nutu, constanti labore in optatum portum Philosophicum appulerint , Philosophico more omnes indignos ab hac arte excludant : amorisque erga proximum egenum in timore Dei ( poßpoßta vana ostentatione ,) memores , Optimo - ter- A/laximo pro Jfieciali hoc munerefine abusu t in tacito piegaudenti Jmu, sempiternas gratitudinis laudes decantent. Simplicitas Veritatis sigillum» Cum UM ä PRAEFATIONE hac spatii a- liquidinanissuperdse^eiqueiniplcn- do ut vacarem rogabundus instaret Typographus: Arnaldi VILLANO- VANI Testamentum brevius,a meolim sequentibus versiculis exarratum, in mentem mihi venit. Hoc tibi LECTOR hic communicare non indignum vi simi est: quippe in quo desiderata verborum elegantia ab expressorum in ejus generis scriptis optabiliore integritate suppleatur. TESTA- TESTAMENTUM ARNALDI DE VILLANOVA. T Raditur bk olim mentem ßgnajje supremam Hostragentk honos Arnaldus Villanovanus. E terra exoritur,viresque acquirit in igne Pcrfi&as celebris veterum lapis ille Sophorum, Limpidus tunc horis bis fenis nutriat humor , Donec didentis turgentior undique membris', Expoßtusque loco ßcco modiceque calenti 3 Horarum quoque bis senarum temporesenfim Expurgetsese nimio externbque vapore , Duratisque etiam solidescat partibus intus. De lapide expreßummeliori virgineum lac Conseflim vitreo clausumservatur in ovo , Pullifico inque dies mire vanatur ab igne : Dum varii inßxo ceßent candore colores. Excipit hunc tandem crescentis viribus ignis Purpureus,completi operis virtutis index ♦ NA©. tracta. -iSCttOMt- TRACTATUS PRIMUS Do NATURA, Qutdnamea fit , gf quales ejmdcbeant ejfe Scrutatores . »Ulci SapicntcsjDoctissimiqueVirianrc complura * Saecula, imö (Hermcce feste) ante diluvium, multa scripserunt de eonficiendolapide Philosophorum ; &tot nobis reliquerunt scripta, ut nisi Natura in dies operaretur credibilia nobis, vix jamaliquis verum existimaret este Naturam: _ _ . quiasuperioribus saeculis non tot inventores rc- rerumfuerunt; Nec etiam antecessores nostri aliud quicquamconsiderarunt prxtcr Naturam ipsam,& Naturxposlibilitatc. Et quam- vis illi in simplici tantu m Naturg via manserint ,ca tamen invenerunt quxnos nunc in tot rebus versantes, vix nostris ingeniis potuissemus imaginari. Hoc ht quia nobis Natur»,&: Generatio rerum in orbe» jam vilis simplexque videtur. Et ideo ingenia nostra, non ad res cognitas,sed ad taliaqux non vel vix fieri poslunt,intendimus: quapropter ita etiam nobis succedit facilius excogitare res subtiles, -Sequas ipsi Philosophi nescirent imaginarsipostiimus, quam ad verum Natura cursum,& Philosophorum sensum pervenire. Et sic Natura hominum comparatacst, uc ea qua: scit negligat, alia scmperquxrat; multo magis ingenia humana quibus Natura subdita est. Exempli gratia; vides quemlibet artificem cum jam ad summam artificii sui perfectionem pervenerit, alia quxrit, aut eo abutitur, aut plane definit. Ita etiam generosa Natura semper agit usque in ipsum Iliadum, Aa a% hoc 454 Novum Lumen chemlcum. hoc est,Terminum-ultimum,postea cessat. Nam indita est Nacursc permissio quasdam ab initio, ut per cursum integrum postit ad meliora venire, &C requiem habere plenariam, ad quam omni conatu tendit, & gaudet suo fine, non aliter ut Formica senio, cui in senectute Natura creat alas. Ita nimirum &: nostra ingenia cousque progressa sunt, praesertim in Arte Philosophica, seu lapidis praxi, ut jam fere in ipsum lliadum pervenerimus* Nam Ars Chemia: ejusmodi subtilitates nunc invenit, ut vix majores possint repetiti; &: catenus dissere a veterum Philosophorum Arte, prout Faber Horologiorum a simplici Fabro Ferrario: Et licet ambo tractent Ferrum, nihilominus neuter sciret alterius labores, quamvis ambo sint in sua arte Magistri, Si hoc revivisceret ipse Philosophorum pater Hermes , & subtilis ingenii Geber , cum profundilsimo R AYMUN- 1)0 LULLIO , non pro Philosophis r sed potius pro discipulis a nostris Chemistis haberentur : Nescirent tot hodie usitatas destillationes, tot circulationes., totcalcinationes, & tot alia innumerabilia alia Artistarum opera, qua: ex illorum scriptis hujus fa:culi homines invenerunt & excogitarunt- Unicum tantum nobis deest,. ut id sciamus quod ipsi fecerunt, lapidem videlicet Philosophorum seu Tincturam Physicam. Nos dum illam quaerimus alia invenimus : & nisi ita usitata esset procreatio humana, & natura in eo suum jus teneret, jam vix non deviaremus. Sed, ut revertar ad propositum, promisi in hoc primo Tractatu Naturam explicare; ne nos a simplici via vera, vana deflectat imaginatio. Naturam igi tur dico Unam; veram, simplicem, integram in suo esse, quam DEUS, ante secula fecit, &: spiritum ei inclusit: scito autem Natura: Terminum esse DEUM, qui& Natura:principium est;siquidem nullum finitur initium nisi in eo in quo incipit. Dixi unicam este tantum, per quam Deus omnia facit: non quod Deus sine illa operari nesciret, (si quidem ipse Naturam fecit, & omnipotens est;)sed ita sibi placuit, & fecit. Res omnes ex illa Natura unica proveniunt; necestin orbe aliquid extra Naturam: Et quamvis aliquando abortus fiantshoc nonest naturae, sed vel artificis vel loci vitium. Natura hrec divisi» esc J^ojjum Lumen Chemtcum sfs est mlocaquatuor, in quibus hxc omnia operatur qux apparent Se in umbra sunt »liquidem res potius m umbra sunt quäm ut vere appareant. Mutatur in mare & focmina, & Mercurio affundatur, quiase jungit variis locis; Se secundum terrx loca bona vel malares producit; licet non sint loca mala in Terra,prout nobis videtur. Qualitates autem sunt tantum quatuor, Se hx omnibus insunt rebus, neque concordant; scmpcr una excedit aliam. Natura autem non est visibilis,sicet visibiliter agat; nam est spiritus volatilis, qui in corporibus suum agit officium: locum Se sede m suam habet in voluntate Divina. Nobis hoc loco ad nil aliud ipsa prodest,nisi ut ejus loca sciamus,qux sint ipsi conventiora vel propinquiora; hoc est, ut sciamus conjungere rei rem, secundum Naturam ne misceatur lignum homini,aut Bos vel animal metallo; sed quodlibet agat in suum simile: Se tunc etiam Natura suum prxstabit officium. Locus Naturx non est alius quam,ut supra dictum,in velle Dei. Scrutatores Naturx tales elfe debent qualis est ipsa N atura, veraces, simplices, patientes, constantes Sec.Sc quod maximum,pii, Deum timentes, proximo non nocentes. Postea diligenter considerent num propositum suum cum Natura concordet;an sit possibile ab exemplis discant apparentibus, ex quibus videlicet rebus quid fiat, quomodo, & in quali vase Naturaoperetur. Nam si simpliciter aliquid vis facere, sicut ipsa facit Natura, sequere Naturam:sin vero prxstantius quid moliris quam Natura, id animadvertere in quo, Se per quid molioratur, Se scmpcr in suo id siat simili. Exempli gratia, 11 cupis metallum (qux est nostra intentio) ulterius quam Natura fecit, in virtute promovere; Naturam accipere oportet Metallicam,& hoc in mare Se fcemina, alias nil efficies: Si enim intendis < cx herbis creare Metallum, laborabis in vanum; sicuti ex « cane vel bestia lignum non produces. Aa aa r TRA- jjts Novum Lumen Chemicum* E LW mnm» EN «SI» EN EN ENES ENENEBS» SECUNDUS, De Operatione Natur# in nostro proposita 0* spemme * N ätuk am jam dixi esse veram, unicam, ubique apparentem,, continuam,quae cognoscitur cx rebus productis, lignis videli- eetherbis,&c. Dixii etiam scrutatorem Naturae esse oportere veracem , simplicem,, patientem,,constantem,unica:saltem rcr„animum applicantem,&c.Nunc deNaturse actuinciprendum. SicutiNatura in,Dei velle elf, 8c Deus creavit illam, velimpoliiit omni imaginationi; ita Natura fecit sibi femen,hoc est,velle liuim in Elementis.. Illa est quidem una, 5 c tamen res profert diversiis; sed nihil operatur sine spermatequidquid sperma vult operatur Natura, nam est instar Ar- licisaicujusinstrumentum.. Spermaigitur uniuscujusque rei melius Lc utilius, est Auifici quam. Natura ipsa :• Nante Natura sine spermate csticies tantum quantum line igne, auro vel argento Auri- faber „ aut sine granoSc femine agricola.. Habito spermate Natura prxsto aderit, sive ad malum , sive ad bonum. Operatur illa in fyermate ut DEUS in libero homini&arbitrro r 6c hoc est magnum' miraculum, qubdNaturaobeditspermati,. non coacta,.sedpropria sponte » sicuti &c Deus omnia concedit quae Homo'vui‘t r non coactus,, sed exproprio velle : Ideo homini dedit liberum arbitrium ,, sive ad malum, sive ad bonum. Spermaigitur est Elixir cujusque reivel quinta essentia, seu perfectissima rei decoctio 8c digestio „ vel sulphuris Balsamum, quod idem est quod Humidum ra- dicale in Metallis, Magnus quidem hic de hoc spermate posset institui: sermo,, sed nos tant um ad propositum in Arte Chemica tendimus. Qiiatuor elementa generant sperma, voluntate DEI & imaginatione Natura:: : Quemadmodum enim viri sperma habet centrum, seu vas sui seminis in renibus» ita quatuor elementa mota J^oyum Lumen Chemicum SS7 Kiotir indesinenti ( quodlibec secundum suam qualitatem ) projiciunt sperma in tcn xcenmim, ubi drgericur, 3c per motum emittitur foras. Centrum vero terrae cis quidam locus vacuus ubi nil quiesoere potest :: in Excentrum ( ut ita loquar ,1 seu centri marginem &: circumterentium' quatuor Elementa suas projiciunt qualitates. Sicuti vir freu m emit tit lern cn in uterum mulieris ' r in quo nil manet de femine , sed postquam, debitam matrix accepit portionem , exterum ejicic foras r suniheer accidit ire centro terrx ut vis Magnetica partis alicujus loci rem ad se attrahat convenientem sibi ad patiendum aliquid; exterum ejicitur foras in lapides L alia excrementa. Nam omnes res ex. eo fonte habent originem, nec quicquam in toto mundo nascitur nisi per hunc fontem. Exempli gratia; Habeatur in> aliqua mensa plana vasculum aqua:, quodlo- cetur in menfx medium , & circtmicirca ponantur res varix, Sc colores varii, item sal, &c. quodque separarim : effundatur postea aqua in medium; videbis illam aquam hinc inde difHucre > dum rivulus unus attinget colorem rubeum rubefiet ab illofi ad salem lalis saporem mutuabitur, &: sic de exteris. A qua enim lo ca non mutat, sed locorum diversitas mutat aquam. Simili modo e centro terrx fernere vel sperma ä quatuor elementis ire centrum proj ectum ad varia loca transit& fecundum loci Naturam natu- ratur res : si pervenit ad locum terrx &c aqux purum sit res pura. Semen & sperma omnium rerum est unicum, & tamen varias res generat, uti e sequenti apparet exemplo. Viri semen est femen nobile, & saltem ad generationem hominis est creatum; nihilominus si vir abutatur eo, quod est in ejus libero arbitrio,, nascitur abortus : Nam si, contra gravissimas Dei inhibitiones, vir iniret vaccam , aut aliam bestiam, facile concipcEet bestia viri femen , quia Natura non est nisi una; & tunc non: nasceretur Homo sed bestia 1 &C abortus; siquidem focum non invenit femen sibi competentem. Tali inhumana & detestanda commixtione virorum «um bestiis varix bestix producerentur hominibus similes. Itac- «um sit,, si sperma intrat centrum nascitur qirod inde nasci debebat; Aaaa z sed Novum Lumen Chemicum. sed cum jam in locum venit & concepit, non amplius mutat formam : verum dum adhuc in centro fperma est, xque facile ex illo fpermate produci potest arbor quam metallum, tam cito herba quam lapis, ut unius pretiolior altero, fecundum puritatem loci. Sed quomodo Elementa fperma generent nunc nobis dicendum est, bi hoc modo sit. Elementa sunt quatuor , duo sunt gravia & duo sunt levia, duo sicca duo humida, sed unum maxime siccum & alterum maxime humidum, sunt masculina &: focminina&c. Horum quodlibet per feestpromptislimum ad producendum res sibi similes in fphxra sua, &c ita voluit A Icislimus: Hxc quatuor non quiescunt , fcd semper invicem agunt; & quodlibet per fc emittit siium subtile, ac in centro conveniunt: In centro vero est Archxus, Natur* servus, qui ea ipermata miscendo ejecit foras. Quomodo autem fiat; * in Epilogo horum duodecim Tractatuum copiosius videre est. ; t. TRACTATUS TERTIUS De Fera Metallorum materia. P Rima Metallorum materia duplex est, fcd una sine altera metallum non creat. Prima & principalis est humidum aeris cali- ditate mixtum 5 hanc Philosophi Mercurium nominarunt, qui radiis Solis & Lunx gubernatur in mari philosophico : Secunda est terrae caliditas sicca , quam vocarunt sulphur. Sed quia omnes veri Philosophi hanc maxime occultaverunt, nos paulo lucidius illam explicabimus; pondus praesertim, quo ignorato omnia destruuntur. Inde fit utmulti ex re bona producant abortus : fune enim , qui totum corpus pro materia seu femine vel fpermate fu- munt, alü frustum & ni omnes a recto declinant tramite. Exem- pli gratia» si quis viri pedem bc mulieris acciperet manum, & vellet ex J'Covum Lumen Chemicum. $$9 let cx liac commistionc creare hominem , non esset possbit«. Est enim in quolibet corpore centrum & locus, vel seminis seu sperrn a tis punctum, & semper 8200 pars, etiam in ipso grano tritici; 8 c hoc aliter esse non potest : Nam non totum granum vel corpus vertitur in semen, sed tantum est in corpore scintilla aliqua necessaria , qua: a suo corpore custoditur ab omni exccifivo calore Lc frigore , &c. Si habes aures & sensus, hic animadverte & securus eris, non tantum ab illis qui locumspermatisignorant, totumque granum in femen reducere nituntur; verum etiam ab his omnibus qui in solutione metallorum versantur vana, & metalla per totum solvere volunt, & postea ex illorum commixtione mutua, novum creent metallum. At hi, si Natura: processum considerarent, viderent rem se habere longe aliter : Nam nullum metallum est tam purum quod non habeat & luas imparitates, unum tamen altero pauciores vel plurcs. Sed tu , amice Lector » primum observabis Natura: punctum, utsupra dictum, & satis habes : sed hanc tibi habeto cautelam, ne in metallis vulgi illud quteras punctum, in quibus non est. Nam hare metalla prarscrtim aurum vul^i, mortua sunt; sed nostra sunt viva, spiritum habentia, qua: omnino sumenda sunt: scito enim metallorum vitam esse ignem, dum adhuc in s u is mineris sunt, & mortem etiam ignem, fusionis videlicet. Prima vero metallorum materia est humidiras quaedam mixta aere calido » Lc est in forma aqua: pinguis , adhaerentis unicuique rei pura: vel impura:; in uno loco tamen abundantius quam in altero /quod sit quia terra est in uno loco magis aperta & porosa, vim attractivam habens, quam inaltero. Provenit aliquando per se in lucem induta veste aliqua, pratsertim in locis ubi non habet adha:re- ce alicui; cognoscitur ita, quia res omnis ex tribus principiis eG composita: Tn materia vero metallorum unica tantum sine conjunctione, cxccpta veste vel ejus umbra, scilicet sulphure,&c. TRÄ- $6o ZHovum Lumen Chemicum. TRACTATUS QUARTUS. (Quomodo metalla in terra, 'viseenbm generantur, P Roducuntur metalla hoc modo : postquam quatuor Elementa virtutes suas projecerunt in terra: centrum, Archarus distil- lando sublimat calore motus perpetui in terra: superiicicm : Est enim terra porosa, &C ventus stillando per poros terra: resolvirurin aquam, ex qua res nascuntur omnes. Sciat ergo doctrina: filii sperma metallorum diversum non este aspermatcrcrumomnium, scilicet vaporem humidmn s ideo frustra quaerunt Artistx metallorum reductionem in materiam primam, qua: tantum vapor est. Philosophi non talem intellexerunt materiam primam, sed tantum materiam secundam, sicuti Bcrnardus Trcvisanus optime di/putat , quamvis non ita lucide, quia de quatuor Elementis loquitur nihilominus id dicere voluit, &i solummodo cum filiis locutus est. Ego vero ut clarius Theoricam detegerem, omnes hic praecavere monere volui, ut tot solutiones , tot circulationes, tot calci- nationes ac reiterationes sinerent; nam frustra id quxritur in re dura cüm per se mollis ubique sit : Non prima , sed fecunda tantum quaeratur materia, talis nimirum quae simul ac concepta est, in aliam murariformam non potest. At si quaeras quomodometal- lum ia talem reducatur materiam sequor in eo Philosophorum intentionem : Hoc tantum prxeaeteris volo, utsilii artis iiiDclligant sensum scriptorum non syllabas, tSC ubi Natura desinit, in metalli, cis videlicet coram oculis nostris perfectis corporibus, ibi arti csl'c incipiendum. Sedat ad propositum revertar ( siquidem hic non est intentio nostra de solo lapide,) agamusnune dejmareria metallorum* Paulo ante dixi Res omnes nasci ex acrc liquido vel vapore, quem D^ovum Lumen (hemicum. f quamvis in Luna Natura citius quam in Sole desierit, & sic de aliis. Quando enim ex terrae centro sublimatur va- porillc, transit per loca vel frigida vel calida : Siigitur transit vapor per loca calida Sc pura , ubi pinguedo sulphuris parietibus adhaeret vapor ille, quem Philosophi Mercurium Philosophorum dixerunt, accommdat se &: jungitur illi pinguedini, quam postea fecum sublimati & tunc fit unctuositas, relicto nomine vaporis accipit nomen pinguedinis; qua: postea veniens sublimando ad loca alia , quae jam vapor antecedens purgavit, ubi est terra subtilis, pura: Lchumida, implet poros ejus & jungitur illi; Lc sic fit Sol: fi vero pinguedo illa venit ad loca impura, frigida, fit Saturnus: si vero talis terra pura sit Sc mixta sulphuri, fit Venus, &c. Quo enim magis depuratus locus est, eo pulchriora reddit metalla: nam sciendum est quod ille vapor continue egreditur ex centro ad superficiem, eundo purgat loca. Inde fit quod liodic reperiantur mi- nerx in locis ubi ante mille annos nulla: fuerunt; nam progressu suo scmper subtiliac crudum impurum , purum successive fecum trahens : Et harc est reiteratio, & circulatio Natura:; tamdiu sublimatur, res novas producendo, donec locus depuratur optime; &; quo magis depuratur, eo etiam nobiliores res producit. Hye- mevero, cum aer frigidus terram constringit, congelatur etiam ille unctuosus vapor; qui postea, redeunte vere, una cum terra & aqua miscetur; & fit Magnesia trahens ad sc sibi similem Mercurium aeris, qui dat vitam omnibus rebus, per radios Solis, Luna: stellarum, & sic gramen, flores Sc similia profert : Natura enim Bb bb ne §62 LKovum Lumen Qhemicum. ne momentum temporis oriatur. Metalla vero sic procreantur,longa destillatione purgatur terra, postcaaccessu pinguedinis ea generantur: alio modo non proveniunt, sicuti quorundam, Philosophorum scripta sinistre interpretantium,vana opinio est. €§§* EN EN ES» EN EN EN EN EN EN EN EN EN TRACTATUS QUINTUS De generatione lapidum omnis generis. L Apidis materia est eadem qua: Sc aliarum rerum; &: fecundum locorum puritatem hoc modo nascuntur. Quando qua tuor Elementa suum vaporem stillantin terra: centrum, & A relue us Natura: eundem ejicit &: sublimat; hic, dum transit per locaporos- que terrae, trahit fecum omnem terra: impuritatem usque in superficiem, quem postea congelat aer (nam quod aer creat purus» aer congelat crudus, quia aer in aerem habet ingressum & sejungunt invicem, nam natura Natura Jartarur:) &: sie fiunt petra: & montes lapidei j fecundum magnos &: parvos poros. Et quo majores terra: pori, eo etiam melius purgatur loeus: dum enim per tale refpiraculum major caliditas, & aqua: major quanti, tas transit, cb citius depuratur terra; & sic postea in ejusmodi locis commodius metalla nascuntur. Sicuti & ipsa testatur experientia, ut aurum non alibi nisi in montibus queratur & reperiatur, quod in planitie, nisi t aro , fieri-nequit : nam siepiffime talia loca humidasiint, non vapore, sed aqua Elementah, qua: ad se trahit vaporem illum, 6c ita sese amplectuntur ut non facile separentur; posteaSol coeli digerens illam facit argillam pinguem, qnafi- gili utuntur. In locis vero ubi estarenagrossa, & vapor non habet se eum pinguedinem vel- sulphur, herbas & gramen in pratis creat. Sunt &: alii lapides pretiosi, ut Adamas, Rubimis, Smaragdus , & reliqua: gemma: : generantur omnes hoc modo.. Quan> ILQoyum Lumen Chemicum $63 Quando vapor Naturse per se sublimatur, sine accessu pinguedinis sulphuris, &c venit ad locum aqua: pura’ filis, fiunt A- damantes; & hoc in locis frigidissimis. ad qme non potest: pervenire pinguedo illa, quia pinguedo non permitteretista. Sciendum enim est quod spiritus aqure facillime sublimatur calore facili; sed oleum seu pinguedo non nisi magno elevatur calore, & in loca calida : etiamsi enim ex centro progrediatur, levi congelatur frigore, & sic subsistit; vapor vero ad loca debita ascendit, & congelatur in aqua pura in lapides granularim. Quomodovcrb ingeromis colores fiant; sciendum est illud ratione sulphuris in hunc modum fieri : si sulphuris pinguedo congelatur, motu illo perpetuo postea spiritus aqua: transeundo digerie & purificat illud vi salis , donec colore digesto rubeo vel albo coloretur , qui color tendens ad meliora cum illo spiritu» quia subtiliatus esttot reiteratis distiU lationibus, elevatur : spiritus postea habet potentiam intrandi res imperfectas, & sic introducit colorem , qui postea jungitur illi aqua: tunc parcim congelata*, & sic implet poros ejus, & fixa- tur cum ca fixatione inseparabili. Congelatur enim omnis aqua calore fi est sine spiritu» congelatur frigore si habet spiritum: sed qui scit congelare aquam calido , &C spiritum cum ea jungere , certe rem inveniet millclies pretiosiorem auro & omni re. Efficiat igitur ut separetur spiritus ab aqua, ut putrescat, & appareat granum; postea rejectis faecibus reducat spiritum cx alto in aquam, &facfar conjungere simul: Illa enim conjunctio generabit ramum dissimilem forma parentibus. HM «8N MKHZB BNiENEN EN EN EN EN ENL» TRACTATUS SEXTUS. De Secunde Adateria » 0* putrefaBions rerum. D iximus de prima materia rerum, &C quomodo nascuntur res cx Natura sine semine, hoc est , quomodo Natura ab Bbbb r Elemen- $64 O^o’vum Lumen Chemicum. Elementisaccipit materiam ex qua generat fernen : Nunc veröde femine, & rebus generatis ex femine, sermonem instituemus. Omnis res habens femen multiphcaturin eo, fcd absque Naturae auxilio non fit; femen enim nihil aliud est quam aer congelatus in aliquo corpore seu vapor humid us i &c nifi hic resolvatur calido etiam vapore, nullius est usus. Sciant ergo investigatores artis quid femen sit, ne quaerant rem qua: non est : & sciant illud este triplex, quod ex quatuor elementis productum est. Primum est Minerale, de quo hoc loco sermo est; alterum Vegetabi- l e ; Tertium Animale. Minerale femen a Philosophis cognoscitur : Vegeta bile communeac vulgare est, ut videmusin fructibus v Animale ex imaginatione cognoscitur. Vegetabile nobis ostendit quomodo natura creat illud ex quatuor Elementis. Sciendum enim est quod hyems est putrefactionis causa» siquidem spiritus vitales in arboribus congelat : &c quando hi calo- jre Solis (in quo est vis magnetica omnis humiditatisattractiva) resolvuntur * tunc calor natura, per motum excitatus, pellit ad circumferentiam vaporem aquae subtilem > quiporos arborisaperit, Sc guttas stillare facit, semperpurumabimpuro separando. Prace- dit tamen interdum purum impurum purum stat & congelatur in flores, impurum abit in folia, grossum &c spissum in corticem : arbores co rtex manet fixus > folia cadunt frigore vel calore, quando obstruuntur poti ejus : flores congelantur in tali colore qualis est ipsi calor , & adferunt fructum & femen ( veluti pomum in quo spermaest, ex quo nascitur arbor; fedinillospermate est semen vei «nanum intrinsece » ex quo etiam absque fpermate nascitur arbor; nam multiplicatio fit non in fpermate, sed in semine.) Sic oculariter videmus Naturam creare ex quatuor elementis femen, ne nos m hoc frustra occuparemur; nam quod creatum est creatore non indiget, Hoc exempli loco lectorem admonuisse sufficiat» sed ad propositum Minerale redeo. Semen Minerale vel Metallorum creat Natura in visceribus terrae : propterea non creditur tale feinest esse in rerum Natura, quia invisibile est» At non est mirum quod J'Coyum Lumen Chemicum f etsi alia duo non essent i est regnum Minerale, Vegetabile, &c Animale. Minerale per se subsistere potest, etsi nullus hominum in mundo esset, nec arbor, vel verba. Vegetabile itidem, etiamsi nullum metallum, nec animal elfet, per se stare potest : hxc duo sunt ex uno per unum creata. Tertium vero cx dictis duobus vitam habet, sine quibus elfe non posset, &: est nobilius ac prassiantius quam duo praedicta» sicuti etiam postremum est inter illa , & dominatur eis: quia femper in tertio virtus sinitur, & in secundo multiplicatur. Viden in vegetabili Regno ? Prima materia est Herba vel Arbor, quam tu creare nescis, Natura hoc solummodo facit : In hoc regno secunda materia est semen quod tu vides : in hoc multiplicatur, Herba vel Arbor. In Regno Animali prima materia estBcstiavcl Homo, quem tu creare nescis : sed fecundam materiam spemaa tu nosti, in quo multiplicatur. In Regno minerali metallum ut creare nescis, & si gloriaris vanus es & mendax, Natura hoc fecit: quamvis haberes primam materiam secundum Philosophos,illud sal c«ntrale, tamen sine auro multiplicare impossibile tibi foret: femen autem metallorum vegetabile filii tantum doctrinae noverunt. In vegetabilibus femen apparet extra, Renes digestiones ejus est aer 1 calidus. In animalibus semen apparet intus & extra, renes digestionis ejus sunt renes viri. Aqua in mineralibus femen est i« centro cordis eorum &: vita : Renes digestionis ejus est ignis. Vegeta- 46$ Novum Lumen chemicum . Vegetabilis feminis receptaculum est terra : Animalisfeminis receptaculum est matrix fcemina: ; Aqu$, mineralis seminis, receptaculum est aer. Et ea sunt feminum receptacula, qua; (iint congelationes corporum ; ea est digestio qua: solutio : ea putrefactio quee destructio, Virtus autem cujufque feminis est unicuique rei in suo Regno fe conjungere, quia subtile est, nihil aliud quam aer, qui pinguedine inaqua congelatur ; cognoscitur ita, quia non miscet fe extra suum Regnum naturaliter alicui rei ; non solvitur sed congelatur, quia solutione non indiget, sed congelatione. Necesse est ergo ut pari corporumaperiantur, utemittaturfperma in cujus centro femen jacet quod aer est ; illuti quando in matricem venit debitam , congelatur & congelat quod repe- rit purum > vel impurum puro mixtum, Quamdiu in corpore lernen est vivit corpus, quando totum consumitur corpus moritur, qmnia autem corpora post emistionem feminis debilitantur. Experientia etiam testatur homines Venerinimium indulgentetdebilio- resfieri, utarboresnimiosfructusserentes fieri postea steriles. Semen igitur , utjammultoties repetitum est, resestinvifibilis, sed fperma est visibile, & fere est anima vivens, non invenitur in rebus mortuis : Elicitur dupliciter, suaviter Se cum violentia. Sed, quia hic de virtute ejus saltem sermo est, dico quod nil sinefemine nascatur, virtute seminis fiuntomnia ; &fciant artis filnin arboribusamputatis frustra femen quseri, quod solummodo in viridibus reperitur. TRA- Novum Lumen Chemicum. ;-l< ei in quo fe multiplicat, industria faga cis artificis, qui scit naturam promovere; sed si absque natura id velit tentare, fcrrabit. Nam non solum in hac arte, sed &: in o- mnire, nihil possumus quam Naturam juvare; & hoc non alio medio quam igne seu calore. Sed cum hoc fieri non possit, siquidem in congelato corpore metallico non appareant spiritus, oportet ut prius solvatur corpus, &:pori ejus aperiantur, quo natura operari possit. Qualis autem illa debeat esse solutio, hic lectorem admonitum velim, duplicem esse solutionem , licet multat sint alia: solutiones, at inutiles; una tantum est vera naturalis, secunda est violenta sub qua aliae comprehenduntur omnes. Naturalis ejusmodi est, ut pori corporis aperiantur in aqua nostra, quo digestum emittatur femen, & matrici fuaeimponatur ; Aqua vero nostra, a- qua est coelestis, non madefaciens manus, non vulgi sed fere pluvialis : Corpus est aurum quod femen dat: Luna nostra est (non argentum vulgi) qua: recipit femen auri. Regitur postea igne nostro continuo, per menses septem , &: interdum decem, donec aqua nostra consumat tres» & relinquat unum; & hoc in duplo. Postea nutritur lacte terra:, vel pinguedine ejus quae nascitur in u- beribus terrae, & regitur vel conservatur a putrefactione sale Naturae. Et sic generatur ille infans fecundae generationis. Nunc a Theorica ad praxin accedamus. TRA- Novum Lumen Chemicum. S73 HZsS HM E) GZs Es Es ES/EA Es Es ES ESMSL» '7L^cH^^U8 XI. De Praxi confeBione lapidkseu tmBwA per artem. P Er tot capita sparse est oratio dc rebus per exempla, ut eo facilius intelligatur praxis, qua: fieri debet naturam imitando in hunc modum. St- Terrae nostra; per XI.gradus XI. grana, auri nostri&non vulgaris granum I. Luna: nostra:non vulgaris granum II. sed boc admonitus fis , ne accipias aurum Sc argentum vulgi, nam haec sunt mortua , accipe nostra quae sunt viva : postea pone in ignem nostrum, Sc fiet inde liquor siccus; primum re/olvetur terram aquam qua: Mercurius Philosophorum dicitur , & alia aqua resolvet illa corpora Solis & Luna:, &c consumet ea ut nonremaneat nisi pars decima cum unaparte, & hoc erit humidum radicale metallicum. Postea yL. aquam salis nitri dc terra nostra, inquaestrivulus &unda viva si ad genuam foderis foveam, accipe igitur ex illa aquam, sed claram accipc , huic impone illud humidum radicale, & impone igni putrefactionis &: generationis, non taliuc in prima operatione fecisti : rege omnia magno cum ingenio, donec eoiores appareant itjstar cauda: Pavonis, rege digerendo, necte t-edeac, doneccest sent colores, & unus per totum appareat color viridis, &: sic de exteris : Se quando videbis in fundo cineres bruni coloris, & aquam fere rubram, aperito vas, madefacito pennam, inunge ferrum aliquod, ii tingat habeto in promptu aquam, de qua postea erit sermo, A infunde tantum ejus aqua: quantum aeris intravit crudi, iterum coquito priori igne donec iterum tingar. Hucusque pervenit mea experientia, non plus possum, non plus inveni. Aqua vero illa debet esse menstruum mundi, ex sphxra Lnnar, toties rectifi- catum quod possit calcinare Solem : Hic tibi volui otnnia detegere, Gccc 5 &si $74 Novum Lumen Chemictm. & si sensum meum interdum non syllabam intelligcs, cuncta rev e- lavi, prxscrtim in opere primo &c secundo. De igne vero adhuc dicendum restat. Primus ignis seu prini* operationis est ignis unius gradus, continuus; qui maceriam circumdat: secundus est ignis naturalis, qui materiam digerit & figit : dico tibi veritatem quod patefeci Ignis regimen, si naturam intelligis: de vase adhuc restat loquendum. Vas Natura: este debet, &:sufficiunt duo: Primio- peris vas rotundum fieri debet: In secundo vero paulo minus vitrum instar phiolx vel ovi. Sed per omnia scito Naturae ignem esse unicum, quicquid operatur diversum locorum distantia efficit, Vas item Naturae unicum, sed nos propter abbreviationem binis utimur: materia una, sed ex duabus substantiis. Si igitur animum intendis ad res creandas, considera primum res creatashas utpote obver- santes oculis tuis si non potes assequi, multo minus res creandas quas producere cupis Scito enim tc nihil creare posse, quod solius Dei proprium est : sed res occultas in umbra latentes facere apparentes, &: umbram ab illis tollere, hoc Philosopho intelligent! a Deo per naturam concessum est. Considera obsecro simplicem nubis aquam : Ecquis unquam crederet illam in se continere omnia qux mundus habet, lapides duros, salia, acrem, terram ignem, cüm tamen simplex per se appareat aqua.? Quid dicam de terra, qux in se continet aquam, ignem, salia, aerem, & per se nuda terra videtur? O mirabilem naturam! qux novit ex aqua in terra fructus producere mirabiles, & ex aere illis suppeditare vitam. Hxc omnia fiunt, & vulgarium hominum oculi ista non vident, sed oculi intellectus & imaginationis percipiunt, visu vero, verissimo: oculi enim sapientum naturam vident aliter quam oculi communes. Exempli gratia, oculi vulgi vident Solem esse calidum, oculi veto Philosophorum e contra vident Solem potius esse frigidum; sed motus ejus calidos : Actus enim &c effectus ejus per distantiam locorum deprehenduntur. Ignis naturx unus & idem cum ipso est: sicuti enim Sol inter sphxras Planetarum centrum est, & ex hoc centro coeli deorsum calorem motu suo spargit, sic in centro terrx Sol terrx est, i Novum Lumen Chemicum. est,qui motu suoperpetuo calorem vel radios /ursum ad terne superficiem pellit. Is calor intrinsecus multo cssicacior est hoc igne ele- mcntali,/cd temperatur terrena aqua, qua? de die in diem poros terra: penetrat lllamque refrigerat: sic Solem coelestem & ejus calorem temperat aer qui de die in diem circumvolat orbem: & nisi hoc esset, calore tah res omnes con/umerentur, ncc quicquam na/ccretur. Sicuti enim ignis ille invisibilis seu calor centralis omnia consumeret si non intercederet aqua, sic Solis calor omnia destrueret sine intermediante acre. Sed quomodo hxc Elementa inter se a^ant brevibus dicam. In centro terrx est Sol centralis, qui motu suo vel sui firmamenti dat calorem magnum , qui extendit se u/que ad terrae /upcrficiem. Ille calor causitur aerem hunc jn modum : Aeris matrix aqua est , qua’parit filios /ua: natura:, /cd dissimiles, &: multo subtiliores , nam ubi aqua introitus est denegatus aer intrat : quando itaque ille calor centralis, qui perpetuus est, agit, facit distillare aquam &: calefieri, &: sic illa aqua vi caloris vertitur in aerem , atque hoc pacto erumpit ad superficiem terra:, quia se includi non patitur : ubi postea refrixit resolvitur in aquam. In oppositis locis interim etiam fit ut non solum aer, verum etiam aqua exeat, sicuti apparet dum nigra: nubes violentia in aerem attolluntur : cujus rei tibi sit hoc exemplum domesticum. Facias in olla fervere aquam, videbis igne lento lentos vapores, &: ventos : Igne vehementioriapparebunt nebulae crassiores. Eodem plane modo calor operatur centralis subtilem aquam in aerem elevat, quod spissum est ex sale vel pinguedine distribuit terrae, unde res variae nascuntur , residuum laxa & petra: fiunt. Posset aliquis objicere, si ita se res haberet, tunc continuo id fieri deberet, cum tamen sepe nullus sentiatur ventus, Respondeo, si non violenter in vas distillatorium infunditur aqua non fit ventus, nam parum aqua: parvum excitat ventum : vides non femper fieri tonitrua, etiamsi pluvia sit &; ventus, /cd tantum quando vi aeris aqua turbida fertur ad sphxram ignis. nam ignis non patitur aquam. Habes ante oculos exemplum, dum in calidam lornaccm essundis aquam frigidam, unde tonitrua $y6 No vum Lumen Chemtcum. trua excitantur. Sed quare non uniformiter aqua intret in illa loca &: cavitates, ratio est quod multa sunt ejusmodi vasa &: loca, pellit interdum una concavitas, ventis, aquam a se ad aliquot dies & menses, donec iterum fiat aqua: repercussio : ut videmus in mari, cujus fluctus aliquando multa milliaria agitantur, antequam repercussionem, ut regrediantur, offendant, sed ad rem nostram. Dico ignem vel calorem este causam motus acris, & vitam omnium rerum : &C terra est florum omnium nutrix, vel receptaculum. Sed si non effet aqua qua: refrigerat terram & acrem nostrum, tunc terra exsiccaretur, propter has duas rationes, nimirum ob motus centralis & solis coelestis calorem : nihilominus contingit hoc in aliquibus locis, quando pori terrx obstruuntur, uthumidumpenetrare non possit,tunc per correfpondcntiam solis coelestis & centralis ( quia vim habent inter se magneticam ) accenditur terra a Sole ; sicquc etiam aliquando cadet gravis orbita mundi. Fac igitur ut operatio talis in terra nostra sit: ut calor centralis aquam possitmu- tare in aerem, ut in planitiem mundi egrediatur, & residuum, ut dixi, per poros terra: ipargat, & tunc in opposito aer vertetur in aquam multo subtiliorem quam fuit prima : & hoc sic fiet, si seni nostro aurum 8c argentum dcglucire dabis, ut ipse consumat illa, & tandem ille etiam moriturus comburatur, cineres ejus spargantur in aquam, coquito eam donec satis est, & habes medicinam curandi lepram. Hoc saltem animadverte» ne frigidum pro calido, vel calidum pro frigido accipias , naturas naturis misce, si aliquid est quod contrarium natura: (siquidem una tibi est neceffaria) separa illud, ut natura natura: similis sic, hoc fac igne non manu, &: scito si non sequetis naturam vana esse omnia : & hic tibi dixi per sanctum Deum quod pater filio debet : qui habet aures audiat, & qui habet sensus animum advertat. TRA- Novum Lumen Chemicum. y/p TRACTATUS XII. De Lapide, £f? ejus virtute. I N praecedentibus sufficienter dictum fuit de productione rerum naturalium,de Elementis,& de materia prima & materia fecunda, de corporibus Sc seminibus,de usu & virtute eorum : Conscripsi etiam praxin conficiendi lapidem Philosophorum: de ejus vero virtute natura concessit , & experientia patefecit, nuiitiuvciauu. jtu, ut priiis adhuc fumtnatim& brevibus verbis comprehendam omnium horum tractatuum argumentum, ut Deum timens lector mentem meam assequatur &: sensum meum, ita feres habet. De veritate artis si quis dubitat, legat copiosa Philosophorum antiquissimorum ratione & Experientia verificata scripta. quibus ut fide dignis,in sua arte fides non deroganda est: quivero illis fidem non adhibet, tunc contra principia negantem non esse disputandum novimus:Surdi enim & muti loqui non possunt. Quam e- nim prarrogativam in hoc mundo res omnes haberent pra: metallis? Cur haec sola per denegationem feminis immerito a summi Creatoris universali multiplicationis benediddione excludemus,quam faerx litera: affirmant omnibus rebus creatis statim a condito inundo inditam &: impertitam fuissc?si vero femen habent , quis tam simius est qui non credat in suo semine illa posse multiplicari ? In natura sua ars Chemiae vera est, vera etiam natura, sed raro verus artifex : Una natura , ars una, sed multi artifices. Quod autem natura creat res ex clementis,generat easper velle Dei cx materia prima, quam solus Deus scitmatura creat res illasque multiplicat cx secunda materia quam Philosophi sciunt. Nil fit in mundo sine velle Dei & natune. Elementum enim quodlibctin sua spha:ra est, sed unum absque altero esse non potest,unum cx alio vivit, & tamen conjuncta non con- veniuntised aqua est omnium elementorum dignior, quia mater cfl omnium rerum: hanc supernatat spiritus ignis. Causante igne a- r\ m © 578 JSlovum LumenChemicum qua sit materia prima,certatione videlicet ignis cum aqua; &: sic generantur venti vel vapores apti ut congelentur cum terra, per acrem crudum qui ab initio separatus fuit ab illa. Et hoc fit sine cessatione, motu perpetuo; quia ignis sive calor non excitatur aliter nisi motu : quod facile videre est apud fabrum ferrarium ferrum lima comminuentem, quod eatenus motu vehementiori incalescit ac si igne incanduisset. Motus ergo causat calorem,calor movet aquam, aqua: motus caufiit acrem omnium viventium vitam. Crescunt i- gitur res hunc in modum,ut iupra dixi, ex aqua videlicet •• nam ex illius vapore subtiliori, res subtiles, leves proveniunt; ex oleo vero c- jusdem,graves & majoris pretii; ex sale autem res prioribus longe pulchriores. Quia autem Natura interdum impeditur neres puras producere possit jsiqUidem vapor,pinguedo, {hl maculantur,& miss cent se terra: locis : proprerea docuit nos experientia purum ab impuro separare. Ideo 11 velis ut natura melioretur in actu solve corpus quod vis , & illud quod natura: accedit heterogeneum separa, purga, conjunge pura puris, cocta coctis, cruda crudis, lecundum natur* pondus non materiae. Nam scito quodial nitri centrale non accipit plus de terra nisi quantum opus habet, sive sit pura sive impura: Aqua: vero pinguedo alitet se habet, nam nunquam habetur pura ; ars purgat illam per duplicem calorem , &dcnuo conjungit illam. EP 1 LOGVS SEV CONCLVSJO horum duodecim tra&atuum. Z’"' 1 Onfcripsi , amice lector, praecedentes duodecim Tractatus in ^‘-'gratiam filiorum artis, ut antequam manum adhiberent operi, natur* operationem haberent cognitam, quomodo videlicet illa o- perando res producat; ne sine clavibus portam ingrederentur , & cribro aquam haurirent ; frustra enim laborat ille qui sine cogni- Novutn Lumen Chemicum 379 tione naturae manus ad labores porrigit. In hac sancta Sc verissima scientia,in nocturnis versatur tenebris cui sol non lucet, in densa umbra esi cui de nocte non apparet luna. Habet natura lumen proprium , quod nostris oculis non est pervium , umbra natura: oculis nostris corpus est: sed si quem lumen natura: irradiat,illi con- festim nebula de oculis tollitur; 6c sine impedimento potest conspicere punctum magnetis nostri correspondcntis utrique centro radiorum, solisvidclicet&: terra:; eo usque enim natur« lumen penetrat &: interna patefacit; cujus rei tale tibi sit exemplum, lndua- tut veste uniformi adolescens duodecim annorum &: puella ejusdem «tatis ; si juxta fe locentur, nemo cognoscet quis masculus, qu« fxmclla sit; oculi enim nostri penetrare non possunt,ideo decipit nos noster visus,&: falsa proveris accipit: sed cum vestibus sublatis denudantur,ut ita appareant quales natura eos formavit,facile uter- que in suo dignoscitur sexu. Simili plane modo noster intellectus facit umbra: natura: umbram ; Nam corpus nudum in homine est seminis natur« umbra : sicuti igitur vestimentis tegitur corpus humanum , etiam tegitur corpore natura humana, quam sibi Deus reservavit tegendam &; detegendam. Possem hic prolixe & Philo sophice distcrcrcrc de hominis dignitate, creatione ejus, 6c generatione : Sed cum ejusmodi non sint hujus loci; silentio pr«tereunda simtide vita ejus solummodo paucis agam. Creatus homo de terra, ex aere vivit: est enim in acre occultus vira: cibus , quem nos rorem de nocte, de die aquam vocamus rarefactam, cujus spiritus invisibilis congelatus melior e st quam terra universa. O sancta &: admirabilis Natura qux filios doctrinx errare non permittis , sicuti in vita humana in dies demonstras i Porro in hisce duodecim Tractatibus tot rationes naturales in medium attuli, urco facilius cupiens & Dc uni timens lector intelligcre possit ea omnia qu« oculis meis, Deo benedicente, vidi , manibus feci propriis sine ullasophisticationis fraude: sine Lumine enim &c cognitione natur« impossibile est hanc assequi artem , nisi singulari revelatione divina alicui contingat, ^ Dddd 1 vel jSo Novum Lumen Chemicum vel per secretam amici demorastrationem. Res est vilis & pretiosiffi- ma,quam aliquoties descriptam nunc denuo repeto. ty. aceris partes X. Auri vivi vel lunae vivae partem 1; haec omnia impone vasi tuo; coque aerem hunc in primis ut sit aqua,&postea non aqua: si hoc i- gnoras,&aerem coquere nescis, procul omni dubio errabis; siquidem haec est veterum Philosophorum materia. Id enim accipere debes quod est,sed non videtur donec artifici placeat; est aqua roris nostri,ex aqua extrahitur sal petrae Philosophorum, quo omnes res crescunt &c nutriuntur: Matrix ejus est centrum solis vel lunae tam caelestis quam tcrrcstris:&ut apertiusdicam , Magnes est noster, quem in praecedentibus,chalybem este dixi: Aer generat magnetem, magnes vero generat vclfacit apparere aerem nostrum. Sancte tibi veritatem hic manifestavi,roga Deum ut coepta tua secundet: Et sic hoclocohabebis verissimam explicationem Hcrinetis asseverantis Patrem ejus este lblem,matrem veto lunam, Lc quod ventus portaverit illum in ventre suo; nimirum sist Alkali , quod Philosophi Sal Armoniacum & vegetabile nominarunt, occultatum in ventre ma- gnesiac. Operatio ejus talis est,ut solvas congelatum aerem, in quo solves auri decimam partem ; hoc sigilla Sc igne nostro labora,donec aer vertatur in pulveress& apparebunt, habito mundi siste, colores varii. Descripsissem integrum proccstum in hisce Tractatibus;sed quia ille,una cum multiplicatione,in Lullii & aliorum verorum Philosophorum libris sufficienter continetur; propterea satis mihi fuit tantum de materia prima &:secunda tractare; quod candide factum est, nec arbitreris ullum mortalium me luculentius illud prostitisse; siquidem id none multis libris, sed ex mearum manuum labore propria experientia feci. Si igitur vel non credis veritati, noli meum librum,sed te ipsum accusare; & crede Deum tibi hoc secretum nolle rcvclarcffiunc igitur precibus fatiga, & multottes reiteratis lectionibus hunc libellum evolve,prosertim horum XII.Tractatuum Epi- logum.-considerandosemper naturo possibilitatem,& elementorum actiones,quodnam sit in illis praecipuum, & prassertim in rarefa- ctione aquae vel aeris,ita enim creati sunt coeli Lc totus mundus: hoc tibi Novum LumenChemicum $81 tibi sicut Pacer filio significare volui. Ncmireris quod tot Tractatus scripserim, non mea cau/h factum est, cum libris non egeam,sed ut multos qui in vanis rebus labo rant monerem ne frustra sumptus exponerent. Potuissent quidem omnia pauei/simis comprehendi lira eis,imo verbis; sed per rationes Sc exempla volui te ad natura: cognitionem deducercjutante omnia scires quid quxrere deberes, an primam vel fecundam materiam: fdabetes etiam patefactam natu- ram , ejufque lumen Sc umbram. Noli moveri quod aliquando contradictoria in meis Tractatibus, more Philosophorum usitato, tibi occurrantiopus habes illis si intclligis,non repetitur rosa sine spinis. Perpende diligenter quod supra dixi, quomodo videlicet quartior dementa stillent in centrum terra: humid um radie.de , & quomodo sol terrenus centralis motu suoproducat & sublimet, illud ad terrx superficiem. Dixi etiam solem coelestem habere corrcspon- dentiam cum sole centrali: nam sol coelestis Lc luna peculiarem habent vim & virtutem stillandi per radios suos in tcrram. calor enim calorifialfali facile jungitur. Etsicun sol centralis habet suum mare , Sc aquamerudam perceptibilem ; sic sol coelestis habet etiam suum mare Sc aquam subtilem Sc impcrccptibilem: In superficie terrx radii radiis junguntur, SC producunt flores ,& omnia. Propterea quando pluvia fit,accipit ex aere illam vim vita:, & conjungit illam cum sale nitro terra’, (quia ihI ni eri terra cll instar calanati Tartari, Ilia siccitate acrem ad /e trahens ; qui aer in eo resolvitur in aquam; Talem vim attrahendi habet illcshl nitri terrae > qui etiam acr fuit, & est conjunctus pinguedini terrx) Lc quo radii solares copiosius tunc feriunt,eo major falis nitri quantitas sit, Sc per consequens major frumenti copia crescit,& hoc de dic in diem fit. Tantum dc cor- rdpondentiareruminter/e, Sc eificaciasolis Sc Iunx Sc stellarum innuere volui ignorantibus;nam /cientes non in figent hac instructione. Versatur subjectum nostrum toti mundo ob oculos Sc non cognoscitur. O coelum nostrutn! O aqua nostra!& Mercurius noster! O sal nitri nostrum in mari mundi versans.' O vegetabile nostrum! O sulphur nostrum fixum & volatile' O caput mortuum , feu.fx- Dddd 5 ces, 5 —’ Novum Lumen Chemicum. CCS maris nostri! Aqua manus non madcfaciens/me qua nemo mortalium vivere potest , «Se sine qua nil nascitur & generatur in toto orbe! Ethxc lunt avicula: Hctmetis epitheta, qua:nunquam quiescit ; vilissima est, nemo ea carere potest : &sic habes rem omni mundo pretiosiorem detectam , quam plane dico nil aliud este quam aquam nostram ponticam, qua: in sole &c luna congelatur, 6 extrahitur e sole & luna , chalybe nostro,artificio Philosophico! miris modis , per prudentem artis filium. Consilium meum non erat propter rationes in prscfationc commemoratas , hunc librum publicare; attamen vicitmc de liberalibus Sc Philosophicis ingeniis promerendi cupiditas ; ut iis qui me norunt animum ostenderem bonum ; simul illis qui artem callent manifestarem me illis parem este & socium,eorumquenotitiamappctcrc.Non dubitomultos bona: conscientia: voluntatis homines illud donum Dei clanculum possidere ; hi meo admoniti exemplo , & meis periculis cautiores nitro & vitrioio, Senex. jp2 No vum Lumen Chemlcum. Stttex. Dico tibi,hxc purgatio non est vera, nec Mercurius sic verus est: alium enim Mercurium habent Viri lapientes , aliamque ejus purgationem,&: sic evanuit. Excitatus a somno Alchemista, cogitabat qualis eflet illa visio , cogitabat qualis este deberet illeMcrcu- curius Philosophorum : nihil potuit excogitare aliud quam hunc suum Mercurium vulgi. Sed tamen desiderabat ut cum illo lene longius loqui potuifletstaboravit tamen aslidue.jam &c in stercoribus animantium,Scpuerorum,posteainsuo proprio stercore laborare expit. Et quolibet die in locum ubi visionem vidit ibat, ut lenem illum iterum alloqui posset: interdum simulabat somnum, clausis o- culis jacebat expectando senem, Sed cum venire nollet putabat illum timere,neque credere quod dormiret, jurabat ergo dicens: Mi Domine Senex,noli timere, certe ego dormio; relpicc oculos si non credis: Et miser ille Alchemista,post tot labores & consumptionem bonorum suorum,jam &c in delirium cadebat,semper de illo lene cogitando. Et ex illa fortistlma imaginatione apparuit illi phantasma per somnum,in forma illius fenis, Sc dixit illi: Noli desperare amice; Mercurius tuus bonus est>&: Materia tua,led si tibi non vult obedire, conjures illuni,ne sit volatilis; Tamen & serpentes solent conjurari, quare Se non Mercurius ? & sic discedere voluit senex. At Alchc-' mista ab illo petiit dicens: Domine expecta, &prx* clamore excitatus est miser,tamen non sine magna consolatione. Accepit postea vas plenum Mercurio,& coepit illum miris modis conjurare, sicucil- lum docuit somnium. Et recordatus est verborum fenis, quod ita dixerit: Serpentes conjurantur , 6C Mercurius pingitur cum serpentibus,cogitavit,certe sic debet conjurari sicut serpens. Et accepto vale cum Mercurio expit dicere: Ux ux,ostas &c. Et ubi debuit este nomen serpentis; Mercurii posuit dicens. Et tu Mercurii nequissima bestia, Lee. Ad qux verba Mercurius expit ridere, & loqui ad Ai- chemistam dicens: Quid yis quod me turbas mi Domine Alchemist»? Alchtm. Oho, jam me vocas Dominum quando tibi vivum tango, jam tibi inveni frxnum, expecta parum, mox meam cantilenam canes, Sc coepit ad illum strenue loqui, quasi cum ira, Tu ne es ille JA (ovum Lumen Chemicum. ille Mercurius Philosophorum ? CMenur. ( quasi timeret respon . ■die.-) Egosum,mi Domine, Mercurius. Alcbem. Quare cr°mm_ hi ebedire noluisti ? nec te fixare potui ? Mercur. O magnifice Domine, rogo parce mihi misero! nescivi enim quod sis tantus Philosophus. Alcbem. Nonne hoc sentiebas ex meis laboribus, cum ira philosophice tecum procedebam? CMcrcur. Ita est mi Domine magnifice . arramcnoccultaremevohh, sed video miser quod mc occultare non postum coram Domino meo magnifico, sichern. Jam ergo nosti Philosophum? c Mcrcur. Maxime mi Domine, vi- deo dominationem vestram magnificam Philosophum este exccl- Icnrislimum. Alcbem. ( Lartus in corde Aio dicit,) Certe ego jaminveni quod quadivi. Iterum ad Mercurium dicit voce terri bili ; Nunc £ja , ergo esto obedicns, alias non benerccumeric Mcrcur * Libenter mi Domine, si cantum poslim ; nam jam debilis valde sum. Alcbem . Quid jam te excusis ? Mercur. Non, mi Domine, sed languesco. Alcbem. Quid tibi nocet? Mercur. Al- chemista mihi nocet. Alcbem. Quidni adbucmeridcs? CMcrcur. O Domine non, de Alchcmistaloquor, tu autem hhilofophuses'. Alcbem. o hene. bene, ita est. Sed quid fecit Alchcmista? Mere. O mi Domine multa mala fecit mihi, nam commiscuit me miserum rebus mihi conci ai iis, unde non postum pervenire ad vires meas, Sc sum fere mortuus: cruciatus enim sum uique ad mortem sere. 'Al- cbem. O dignus es istis, quia esinobediens. c Mercur. Nunquam inobediens fui alicui Philosopho , fcd cx natura mihi est ridere stultos. Alcbem. Et de me quid sentis? CMercur. O Domine, tues Vir magnus, Philosophorum maximus, tua magnitudine excellis Hermetem. Alcbem. Certe ita est, ego sum vir doctus , fcd me nolo laudare ipse , sed &: uxot mea dixit mihi quod ego sim valde doctus Philosophus, illa hoc cognominavit me. Mercur. Credo facile : nam tales oportet este Philosophos, qui p ra , nimii mi” dentia 8c labore insaniant. Alcbem. Age dicasmihi ergo quid faciam tecum ? quomodo ex te faciam Lapidem Philosophorum > UMercur. O mi Domine Philosophe ego nelcio. Tu es Philoso E phus. Sp4 No vum Lumen Ch emi cum. phus, ego servus Philosophorum, quod illi ex me facere volunt faciunt, ego illis in quantum possum obedio. sichern. Tu mihi dicere debes quomodo cecum procedere debeo, &c si ex te facere possum Lapidem Philosophicum. Mercur. >i scis facies, si vero nescis nihil facies: a me nihil addiscessi prius nescis, mi Domine Philosophe. Ahhem , Tumccum ita loqueris, sicut cum aliquo iimplici homine, fortasse ignoras quod ego apud magnos Principes laboravi, & apud illos Philosophus fui. Mercur. Facile credo mi Domine, nam isti optime scio, adhuc sordeo ex hujus laboris mixtura. Ahhem. Dic ergo mihi. Tu es Mercurius Philosophorum ? Merent. Ego sinn Mercurius, si autem sum Philosophorum tcscireo- portet. sichern. Dic mihi solummodo si tues verus Mercurius, vel si est alius, ijllercur. Ego sein Mercurius, sed est <$c alius. Et sicevanuit Alchennsta clamat & loquitur, sed nemo respondet ilü. Er cogitans inter sc dicit :■ Vere ego sum vir optimus, mccum Lentus esi Mercurius, certe mcamat : & inccepit Mercurium sublimare, dr stil’arc, calcinare, turbizare, prarcipitare, solvere miris modis & aquis variis, sed ut prius frussra conatus est, inaniter confu.vpsit sumptus & tempus. Quapropter tandem incipit maledicere Mercurio, &c Naturam blasphemare quod crcaveritillum. N 'tura vero cum audivit ista, vocavit Mercurium ad se, & dixitil- li. Quid tu fecisti huic ? quid mihi maledicit propter te, & blasphemat me? cur non pr*stas quod debes? Sed Mercurius modeste se excusat. At Natura jubet ut sit obediens filiis doctrina: quaerentibus sc : Mercuriuspromisitseid praestiturum, aitque ; Mater Natura, sed stultis quis satisfaciet? Natura subridens discessit: Mercurius vero iratus Alchemist*, etiam ad suum locum vadit. Post aliquot dies incidit in mentem Alchemist* quod in laboribus suis aliquid omiserit : iterum ad Merentium recurrit, &: illum cum stercore porcino commiscere constituit. Sed Mercurius iratus quod illum smistre coram Natura Matre accusaverat, ad Alchemistam ait: Quid tu stulre cx me habere vis? cur me accusasti? Alchem. Tunc es ille quem ego desideravi, videre ?^ Mercur. \ Ego sum, sed nemo me JA (ovum Lumen Chemicum. $9$ mcceecus viderc potcst. Alcbem. Egonon som coccus. tJUercur. Maxime coccuscs, namteipfumnonvides, quomodo ergo nie vi- deredebes? Alchem. Ojain superbus es, cgotccurn modesteloquor, & tu ita me contemnis : nescis fortasse quod ego apud multos Principes laboraverim , &: apud illos Philosophus fuerim. cum illis manco, cum illis pereo. Sum corpus immortale : morior quidem cum occidor, sed ad judicium coram sagace judice resurgo. Alebem. Ergo tu cs Lapis Philosophorum) Mercur. Mater mea talis est, exilia nascitur artificialiter unum aliquid, frater vero meus qui in arce habitat, in velle suohabet quod Philosophus vult, plebem. Es ne tu senex? CMer. cur Mater mea genuit me, sed ego senior fiun matre. Alebem. Quis Diabolus tc potest intelligerc, ciim mihi ad propositum non respondeas) semper parabolas dicis. Dic mihi situesfontina de quaBernardus Comes Trevifanus scripsit? Mercur. Fontina non fum, sed aqua fum, sontina mea circumdedit. Akhcm. Solvitur- ne aurum in te cum aqualis) c Mercur. Quidquid mecum est amo, sicut amicum i & quicquid mccum nascitur, huic nutrimentum do •, &quicquidnudum est, ahsmeis tego. Althirn. Video ego, quod tecum non est loqui, ego aha quarto, tu alia dicis : si non Vis bene respondere, certe jam tecum eo ad labores. Mercur. O Domine rogo te. esto mihi misericors, jam libenter dicam quod scio. Alebem. Dic ergo mihi, si tu timesignem ? Mercur. Ego ipse ignis fum. Alebem. Et quare igitur ab igne fugis) Mercur. Spiritus meus cum spiritu ignis amant sc, &: quo potest comitatur unus alterum. ^Alebem. Et quorsum soles ire quando cum igne ascendis) CMercur. Scito, omnis peregrinus femper in pacnam suam tendit, & quando illuc unde egressus est venit. requiescit, & se m . per redit sapientior quam exit. Ichtmifl. Reverterisne iterum aliquando? Mercur. Revertor, sed in alia forma, sichern. Non intelligo quid hoc est, neque de igne quidquam. Mercur , Si quis z ignem Novum Lumen Chemie um. '»nem cordis mei novit, vidit ignem ( calorem debitum) cibum meum esse : & quo diutius ignem spiritus cordis mei comedit pin- quiorerit, cujus morspostcavitaomnium rerum est qux’cunquein hoc regno suqt ubi ego sum» Alchcm. Esnetumngnus? c JMcrcur. Habes me in exemplum, ex mille guttulis unus ero, ex uno multa millia guttarum do : &: sicut corpus meum est in oculis tuis, sime- cum ludere scis, potes me dividere in tantum in quantumvis, iterum unus cro : quid igitur spiritus ( cor meum ) intrinsece, qui scmperexminutistimapartemultamilliaproscrt ? Alchem. Et quomodo igitur tecurn facere oportet , ut ita iis? Mcrcttr. Ignis sum intus, ignis est mihi cibus, vita vero ignis aer est, line aere ignis ex- tinguitur; ignis pr^ valet aeri, propterca non quiesco, nec me crudus potest: constringere aer : adde aerem acri ut sint ambo unum &: teneant pondus, cum igne calido conjunge , temporibus da ad custodiendum. Alchem. Quid postea erit? Mercttr. Subtrahetur superfluum, re sidu um combures igne , in aquam pones, coques, postea coctum argrotis in medicinam dabis, sichern. Nihil mihi dicis ad meas quaestiones. Video ego, quod tu me tantum parabolis vis eludere. Uxor, aster stercus porcinum, ego istum Mercurium novis modis tractabo, donec mihi dicat quomodo Lapis Phi- losopicus sit faciendus ex illo. Mercurius auditis hisce, incipit lamentari super Alchcmista, vaditque ad matrem Naturam : accusat ingratum laborantem. Natura silio Mercurio credit, qui verax est, ira commota ad Alchemistam venit, Sc illum vocat; heus tu ubi es ? Alchem. Quisestquime vocat? Natura. Quidtustul- te eum silio meo agis? curilliiacistantamirtjuriam? cur illum crucias ? qui tibi omne bonum facere vult, si tantum intclligere velles. Alchem. Quis Diabolus me increpat, tantum Virum &: Philosophum ? Natura. O stulte, plenum superbia stercus Philosophorum, novi ego Philosophos, & omnes Sapientes, quos amo, nam & illi me amant, & omnia mihi faciunt ad placitum : &c quo ego non postum , illime juvant. Vos autem Alchcmista: ex quorum ordine tu quoque unus es, absque meo scitu, 8c consensu, imo omnia m O^Coyum Lumen Chemicum fpp omnia contraria mihi facitis : proptcrea vobis etiam contrarium evenit. Putatis quoti bene filios meos tractetis, sed nihil perficitis r & si recte l onsiderare velitis, non vos illos tractatis , sed illi vos tractant : nam vos nihil ex Ilis facere potestis neque scitis, illi vero ex vobis, qu.mdo volunt, faemntstulcos. 'milchet», Non eis verum, ego eciam sum Philosophus, &lcio laborare bene. Fui ego apud Principem non unum, & fui apud illos Philolophus, quod &c uxor mea fit, etiam nunc habeo librum manuferi- scriptum , qui erat aliquot centum annis in muro quodam occultus , jam certosciam tacere Lapidem Philosophorum, & etiam hisce diebus revelatum est mihi per somnium. O ego soleo vera somnia habere : Uxor tu scis. Natura. Facies benefecerunt alii tui collega:, qui in principio omnia sciunt &c scire se putant, in fine vero nihil. AUhtm. Tumenaliicxte (litues vera Natura) solent facere, liatur a. Verum est, sed solummodo hi me noverunt, qui pauci liint. Qui me vero novit non cruciat filios meos, neque me impedit, sed mihi facit ad placitum, &augmentat bona mea, &c filiorum meorum corpora fanat. Alcbem , Tamen & cgoficfacio. Tuatur a. T u mihi contraria omnia facis, &: contra meam volunta • tem cum filiis meis procedis ! ubi deberes revivisicare, tu occidis : ubi figere, tu sublimas : ubi calcinarc , tu dissilias; pra:- sertim hunc mihi obcdienn/limum filium Mercurium , quem rot corrifivis aquis, totvencnolis rebus crucias. AUhtm . Tunc ego sic procedam cum illo suaviter per digestionem solummodo. Natura. Bene est fi scis sin minus, non illi, sed tibi nocebis ipse, & sumptibus tuis: nam idem est illi; ita cum stercore se miscet ficuti cum eodem gemma, fempcrbonaefs,& stercus illam non minuit, etiamsi jn illud projiciatur, quando lavatur eadem est gemma qua: fuit antea. Cdlchem. Sed ego libenter scirem facere Lapidem Philosophicum. Natura . Ergo non sic filium meum tractato: scito enim quod ego multos filios & filias habeo, 8c adsum pra:sto qua:rentibus me,sifunt digni .^/r/yiw.Diccrgornihbquis est iste Mercurius ? i\fa- \ tura. Scito quod est mihi unus tantum talis filius, unus exscptcm j est, 6oo Novum Lumen (bemicum. est,8c primus est; jpfe quoque omnia est, qui unus tantum erat; nihil est, &c numerus ejus integer est; In illo sunt quatuor Elementa, qui tamen non est Elementum; Spiritus est, qui rameneorpus habet; Vir est, ,& tamen vices foemina: agit; puer est, & viri arma gerit; animal est, & tamen alas avjs habet? Venenum est, tamen lepram eurat; vita est, &; tamen omnia occidit; Rcxest, alter tamen poslidet ejus regnum; fugit cum igne, & tamen ex illo paratur ignis; aqua est, non madetacit; terra est, öe tamen feminatur; aer est, Lc vivit aqua. dickem. Jamyideocgo q.uod nihil scio, sed non audeo dicere: nam perderem bonam existimationem , & vicinus ineus non impenderet amplius in me, li leitet quod ego nihil sciam: ego tamen dicam quod scio certe,.alias nemo vel panem mihi daret; multj enim rllorum sperant a me multa bona. Natura. Et fi in longum pertrahes, quid postea erit ? jnte.rim vicini quilibet repetent suos sumptus ä te. dickem. .Alam fpc omnes quousque potero. Natura. Ec tandem quid ultimo ? sichern, Ten- tabo tacite varios labores; si succedat iolvam i sin minus ibo in aliam provinciam, &S hoc idem agam. 7{aiura. Et postea quid erit ? Alchem. Ha ha ha,sunt multa; provincia, multi quoque avari, quibus magnam copiam promittam auri, jdque brevissimo tempore, Sc sic dies diem sequetur,interim aut Rex, aut asinus morietur, aut Ego. Tuatur a. Laqueus merito tales Philosophos manet; apage te, &c finem tibi, &: tali tuae philosophia:, mala cruce quam ocyslime impone: hocenim unico consilio nec mihi, ncc proximo,nec tibi ipsi fraudi eris. NOVI / NOVI LUMINIS CHEMICI TRACTATVS ALTER Do SULPHURE. AutborU Anagramma ANGELVS DOCE MIHI IVS. PRAEFATIO. C rmmihimn licent , Lcttorbencvole , apertius qubn alii veteres philosophi scripserunt scribere ; fortassej'criptis meis non eris contentus : Prafertim cu tot Philosophorum libres alios pra manibus habeas : sed crede* nec mihi etiam libros conscribere opus eß, quia ex tllts nec commodum* nec vanam ostentationem quare ; ideo necquksum evulgare cupio. Ea qua tua utilitati jam in publicum tradidi magu quam satis eße mihi videbantur■. reliqua ad Harmoniam, ubi de rebus naturalibus copiose proposui, releganda desiinavi : attamen hortatu amicorum & hunc tranatum de Sulphure conscribere debut ; in auo a» ad priora addere aliquid opus est nescio. Imo neque hic etiam,st tibi tot Philosoph orum scripta nonsat issaciunt, satisfaciet : Et maxime^ fi tibi quotidiana operatio natura non fatis exemplo eß : nulla exempla ju- vabunt. Nam fi ist a quomodo natura operatur maturojudtcto considera- res non opus haberes tot philostphorum voluminibus : quoniam meo judicio melius est ab ipfi magistro Natura quam a discipulis discere. Satis inpr datione libelli Ml.Trallr.tuum , tum & primo traUatuibidem habes quo m arte tsta tot & tanti libri roperiuntur ut jam i nequirent es magis impediant quam juvent ;& ita esse videtur quoniam scripta Philosopho- Gggg rum (02 PRÜFATIO. rum ex tam parva schedula Her metis in tam magnum labyrinthum ma~ xime erroneum excreverunt, fi in dies ad Eclipfim declinant r Et hoc non nfi ab invtdisfeientibus salium este credo } citm ignorans nesciat quid ad- di vel subtrahi\dcbtat , nisi forte aut horis, manus non bene legi postit. Si in aliquascientia multum juvat aut notet fi unum verbum de est velsu- parat, il ud maxime in ifia. Ad exemplum '.scriptum efl in loco uno : Postea has aquas stmul misceas, desuat , quia liber librum aperit.. Sed ego ita intellexi,quod libri Geben Philosophi , {fi quis scit fi non {fi diorum anthorum ? venefeiis maximis incantati sunt fit a ut nullo modopoffint nec debeant intefligi nifi millesima le Ilione , {fi hoc ab ingenioso lellore ; fatui plane ab illorum le- Uient excluduntur. Sunt quidem multi qui illum, sicut i fi alios sutores, interpretantur ; fid video, explicationem esse difficiliorem textu r CMcum confilium estut in textu maneas , fi qmcqttidlegis , omnia adposi- fibilitatem natura applices j fi quidfit natura in primis perquiras.. O- mnes quidem scribunt quod res est vilis facilis, communis \ fi verum quidem efl, fid adjungendum fuit , Scientibus.. Sciens fi inter stercora il- lamcognofcit,fiignoransetiam in auro illam tffinon credit: Et hi omnes qui ejusmodi libros obscures composuerunt, fi artem nescirent ,fi dex ejusmodi libris (qui quidem verifstmifuntstrtem quarere deberent filiam difficilius invenerwt\quam moderni inqui fiteres inveniunt. Ego meaferi- ptaUudartnolo, illejudicabit qui illa ad possibilitatem fi cursum natura applicabit: fi fi ex meisscriptis, confiltis,fi exemplis, operationem natu - ra, fi ministros ejus spiritus vitales aerem constringentes, tum fi fubje- Uum prima materia,cognoscere non poterit, vix ex Raimundo Lullto in- telhgtt : difficile enim est credere Spiritus habere tantam potentiam i» ventre venti. Hanc silvam ego transire coali ussum , fi tHam quoque multiplicare juvi, tali tamen modo quod mea planta veru filiis artis, fi hujus S.Scientiastudiofis per silvam hanc tranfire volentibus, infigna fi quasi lumen ac duces este debeant > sunt enim mea planta quasi fit ritus corporales,. PRjEFATIO. tfbj p orales. lam enim fecula praterterunt ubi confidentia amicorum floruit, & hacfcientiaoretenus dabatur -, jam no»nrfiastolius Altijstmi Detinsti- ratione acquiritur t ideo non defleret diligens ac Deum timens inquifitor ■, Si illam quer et inveniet. Quoniam facilia« a Deo quam ab homine impetratur : lUe enim esi immensa misericordia Deu's ,qui nescit fidentem defer er e\ apud illum non eft reflettus personarum ; cor contritum & humili at um non defliciet,qui & mei , ejus Creaturarum indigniffimi , mifirttis eft ; cujas potentiam,bonitatem,inexplicabilem misericordi am, quam mihi ostendere dignatas est , explanare non fum sufficiens : o* fi non altas grates darepojfum,calamo saltem non desinam temporibus porrigere ista« Sis ergo bono anime , Letfor candide, & tibi quoque hanc gratiam non denegabit :fi in illo flem integrampofueris , illum adorabis & invocabis, ille tibi aperiet natur a januam ; ibi videbis quomodo ntturasimpliciffime ope ratur. Scias pro certo quod natura ftmpheiffima est , nec delebatur nist in stmplicitate\&crede miht.quicqutd in natur a nobilius est eo ct i am frfacilius, ac simplicius,quoniam omnis verita's simplex est-.Deus altiffimuc conditor rerum nihil difficile posuit in natura. Si igitur vis este tmitator natura,tibi suadeo ut infimpltci via maneas natura, & omnia bona invenies. J^uodsivero tibi nec mea scripta,nec consilium placet ,ad altos Au- t bor es ito : Pr opter e a ego non magna volumina scribo ut in tllcs non multum expendas , citoque perlegere postis ; ut tibi fit ad dios cMuthores recurrendi tempus : & quare re non de fi nas,pulsanti enim aperietur. Um etiam tUa tempora adveniunt , in quibus arcana multa natura revelabuntur : lam lita Uhon archia quarta Bore alis incipere habet: lam tempora appropinquant ; mater scientiarum veniet ; majora elu tdabu ntur quam in his tribusprateritis Monarchiis fatfum est. fljmiam hanc LMonanhtam {ut veteres divinarunt)plantabit Deus per unum ex Principibus omnibus •virtutibus ditatum,quemfortaffe nobis jam tempora produxerunt. Habemus enim in hac parte boreali Principem Sapientstimum ai belltcosijft- mum,quem nullus CMonarcharum vittonispiperat, humanitate ac pietate nullus excellit. In hac CMonarchia Boredt Deus omnium condttor rerum majori arcana fine dubio in natura elucidabit quam tll u temporibus ubi aut Paganorum aut tyrannorum Princtpumfides fuit, sedhas & hxc virtus est, ut supra diximus,in omni femine semper pars 1 80, Hhhh 3 m 614 D§ Sulphure. utintract.3. XII. Tractatuum tibi ostendimus. Si igitur aliqui s ■vellet este bonus plantator arborum , animadvertendum est illi ut cuspidem attractivam versus partem Semptcntrionalcmvertat, sic nunquam frustrabitur labore : quoniam licui Polus Arcticusa- quas,ira punctum verticale femen trahit ad (e,&:quxlibet culpis at- tractiva correspondct illis. Habes exemplum in omni ligno cujus culpis attractiva naturaliter ad punctum verticale tendit, &c trahitur ab illo. Nam fiat lignum quodeunque elaboratum, si vis scire qux cuspis est superior,pone illud in aquam ac submergatur, (extra tamc luam longitudinem)videbis Icmpcrculpidem illam prius eXa- quis emergere quam ejus oppositam partem,nescit enim natura er- rare in luo ossicio,de quibus latius in Harmonia ubi de vimagnedea (quamvisde magnete facile is poterit cui natura metallorum cognita est) tractabitur,Hic nos dixiste fufficiatElcinenrumhoc este dignissimum,in quo est lernen & spiritus vitalis seu domicilium anima: omnis creatura:. DE ELEMENTO IGNIS. I GNIS est elementum purissimum & omnium dignissimum, plenum adhxrcnds unchiosx corrosivitatis,penetrans,digerens corrodens maxime adhxrcns,extra visibile,intus vero invisibile, fixissimum est calidum &: siccum,& temperatur terra. Ejus omnium purissima substantia & cllentia cum Throno Divinx Majestatis in creatione primum elevata est,quando aqux ccelorum firmatx lunt, ut in Elemento aqux diximus; ex minus purissima ejus substantia Angeli creati sunt: ex minus puriori cum purissimo acre mixta Iu miliaria &: stellx crcatx sunt: minus purum adhuc in Sphxram ad concludendum & sublevandum coelos erectum estampura vero un- ctuola in centro terrx, ad continuandum motus operationem , i lümmoCreatorelhpientissimorclicta&sinclulä est ; quam nos gehennam vocamus. Omnes hi ignes divisi quidem sunt, led habent ad invicem sympathiam naturalem. Hos De Sulphure. Altistimus Deus, omnes res constituit & ordinavit quod una contradatur alteri,& tamen ut mors unius sit vita alterius : quod unum producit alterum consumit, &c aliud ex hoc &£ quiddam nobilius naturaliter producitur : ac hisee conservatur aequalitas Elementorum, & sic compositi. Omnium rerum prassemm viventium separatio mors naturalis est: proptcrca naturaliter hominem mori oportet ; quia cum horno ex quatuor Elementis fit compositus f übest separationi , cum omne compositum separetur naturaliter. Sed hxc separatio humante Compositionis in die Judicii tantum fieri debuit: nam in paradiso homo immortalis erat. Quod omnes Theologi,&: ipse Sacra Scriptura testantur i rationem tamen fusticicntem immortalitatis nullus Philosophus hucusque ostendit; quam hujus scientia: S. inquisitori scire convenit , ut videre postit quomodo ista omnia naturaliter fiunt,& facillime intcdligi poliunt. Verum Sc verissimum est omne compositum hujus mundi corruptioni sub este ac separari polfc; qua: separatio in regno animali mors appellaturhomo aurem cum etiam ex quatuor Elementis compositus &: creatus sit,quomodo immortalis este poterat ? hoc naturaliter fieri crcdcrc difficile est, imo supra naturale aliquid hucusque habetur , Deus tamen Philosophis viris bonis ante complura secula hoc naturaliter esse inspiravit,quod tu a nobis sic accipe. Paradisus erat & est locus talis a summo Conditore rerum ex veris Elementis,non Elcmentatis sed purissimis,temperatis,in summa perfectione anatifatis, creatus; & omnia quacunque in Paradiso sunt ex iisdem Elementis creata & incorrupta; ibi etiam homo creatus est > ex iisdem incorruptis Elemen tis justa squalitate anatifatis constitutus , ut nullo modo corrumpi potuerit, ideo immortalitati consecratus fuit : quoniam paradisum hunc pro hominibus dumtaxat Deus sine dubio creavit , de quo nos Ii ii r. Ls ubi 620 De Sulphure. &: ubi sit in Harmonia copiose. Sed cum postea peccato inobedi- entise mandatum Altisiimi Conditoris transgrederetur. , in hunc mundum corruptibilem Elcmentatum , quem tantum pro bestiis creaverat Deus, homo ad bestias expulsus est : cui,cum sine nutrimento vivere non pollet, ex Elementis Elementatis corruptis nutrimentum sumere necesse luit. Quo nutrimento inficiebantur illa Elementa pura creationis sua:, & ita lente in corruptionem declinavit,donec una qualitas alteram superavit, & ruina totius compositi, infirmitas,nc ultimo separatio &: mors advenit. Postea adhuc magis corruptioni & morti proximiores fuerunt illi qui jam in clementis corruptis cx semine corrupto &: non in Paradiso procreati sunt, quoniam lernen cx corruptis nutrimentis productum durabile elfe non potest ; & quo diutius ab expulsione paradisi eo corruptioni propinquiushominesacccduntnnde Lcvita brevior , & deveniet hucusque quod & procreatio propter abbreviationem vita: celsiibit. Sunt tamen aliqua loca ubi aerem benigniorem Lc sydera propiti- ora habent; ibi non ita cito natura: corrumpuntur,quia &L homines naturalius vivunt. Nostrates vero temere gula &c inordinata vita, ad corruptionem festinant: Docet hoc experientia, quod cx infirmorum parentum femine nati non durant. Sed si homo in paradiso mansinctJn loco illius natura: convenienti,ubiElementa incorrupta omnia virgo simt ? in T ternum immortalis esset: certum enim est, quando elementa pura in xqualitate virtutibus cojucta sunt, subjectum hoc incorruptum eile, &; talis debet esse lapis Philosophorum: tali creationi humanx aveteribusPhilosophisastimilatus est,fcdmoderni Philosophi omnia ad litcram intelligentes , ad hujus fcculigenerationem corruptamintendunt. Hxc immortalitas principalis fuit causa quod Philosophi hunc lapidem quxrerc ingeniati sunt; sciverunt enim hominem ex talibus Elementis integris creatum esse. Meditati sunt igitur de Creatione ista, quam cum naturalem esse cognoverunt, coeperunt scrutari an talia elementa incorrupta possent haberi, aut si illa aliquo subjecto conjungi Se infundi possent; quibus ipse Altislimus Conditor rerum SDe Sulphure. 621 inspiravit compositionem talium elementorum in auro esse: quoniam in animalibus fieri est impollibile , cum ex clementis corruptis vitam sustentare debeant; in vegetabilibus etiam non est, quia inaequalitas Elementorum in illis inventa est. Et cum omnia creata ad multiplicationcminclinatasint, proposuerunt Philosophi in hoc regno minerali hanc nnturx possibilitatem experiri; qua inventa , alia innumerabilia arcana natur® incile viderunt, dc quibus ut defecrc- ris divinis parcissime reliquerunt. Sicigitur habes quomodo elementa comiptainfubjecto cadunt, &:separantur; quando unuma- liud iuperat.-Lcquia tunc sit per primam separationem putrefactio, & per putrefactionem puri ab impuro separatio, si tunc sit conjunctio nova virtute ignis acquirit formam multo nobiliorem prima. Nam in suo primo statu corruptio fuit cx grosso admixto quod non nisi per putrefactionem purgatur, & melioratur;^ hoc fieri non potest nisi conjunctis viribus quatuor elementorum qua: laut in omni compolito.-cum enim compositum cadere debet per elementum a- qux cadit; &: dfi ita confuse jacent ignis qui est potcntialiter in quolibet aliorum utpotc in terra,in acre,conveniunt simul,&conjuncta manu,vincunt postea aquam,quam digerunt & coquunt, & ultimo congelant;ac tali modo natura naturae auxiliatur.Si enim ignis centralis occultus,qui vita captus erat, vincit^gitin id quod sibi propinquius ac purius e st,sicut &: ipsum purissimum est, Scconjungitur cum illo: ita vincit contrarium,(eparatque purum ab impuro, &rgencratur nova forma, Lc si adhuc adjuvatur priore multo praestantior: interdum sagacis artificis ingenio fiunt res immortales, maxime in regno minerali. Sic omnia solo ignc,& ignis regimine fiunt ,&c perducuntur inessc,si mc intellexisti. Hic igitur Elementorum originem , & naturas eorum ac operationes quam brevissime descriptas » quod ad nostrum propositum hoc loco sufficit. Nam alias si quodlibet Elementu describeretur ut est,magnum volumen oriretur, nostro proposito non necessarium. Ista omnia,ut diximus,adHarmoniam remittimus,ubi,Deo favente, finobis vita superstes erit, de naturalibus copiosius relinquemus. liii 3 PE 622 De Sulphure, DE TRIBUS PRINCIPIIS OMNIUM RERUM. Es criptis hisce quatuor Elementis ad tria principia rerum J_/desccndamusrquomodo autem illa producuntur ex quatuor Ek mentis ile accipe. Postquam natura ab Altissimo Creatore o- mnium rerum privilegium fetidi {uper.hancMonarchiam mundi ac» ceperit,coepit loca &.pro vincias unicuique fecundum dignitatem distribuere ; & in primis quatuor Elementa principes mundiestc constituit; Ä: ut ad impleretur voluntas Altislimi (in cujusvelle natura posita est) ut unum in aliud inceslfabiliter agerer ordinavit. \ Ccepit itaque agere ignis in aerem & produxit solphur: Aer quoque e cepit agere in aquam produxit mercurium. Aqua etiam coepit agere in terram Sc produxit sal» Terra autem , cum non habuerit in quodageret,non produxit quicquam, sed productum remansit in illa: propterea tria tantum principia evenerunt, & terra facta est nutrix &: matrix aliorum. Tria ut diximus Principia producta sunt ; quod veteres Philosophi non ita stricte considerarunt , qui duos tantum actus Elementorum descripserunt (vel fi etiam volentes obticuerunt quis illos judicabit, cum illi scripta sua filiis suis tantum dedicarint ?) & sulphur cum Mercurio.quod& nobis sufficiat, materiam metallorum , imo & lapidis Philosophorum e/Ie nominarunt. Quicunque igitur vult esse verus indagator hujus faerx Scientia: necessc est ut sciat accidentia, & ipsum accidens noscat, ut discat ad quod subjectum seu Elementum accedere proponit, ut per media sese ad id accommoder, si alias quaternarium numerum adimplere desiderat. Sicut enim hxc tria Principia ex quatuor producta sunt, fic oportet per diminutionem utetiamhxcproducanrduo, masculum & sceminam > duo vero producant unum incorruptibile, in quo erunt illa quatuor aequaliter lyncera, ad summum depurata, in De Sulphure. tf 23 digesta ; &sic respondebit quadrangulus quadrangulo-. Ethxc est illa quinta cllcntia omni artifici multum ncceslaria, a multis contrariis separata. Et sic habes in his tribus principiis in quacunque compositione naturali corpus,spiritum &c animam occultam : qua: tria ii separata &; bene purgata , ut diximus,conjunxeris,sine dubio imitando naturam p uri ili mu m fructum dabunt. Quoniam etiamsi anima ex nobilissimo loco astiunpta est, illuc tamen quo tendit non potest pervenire nisi per spiritum , qui est locus Se domicilium anima: ; quam si vis reducere in locum debitum, opus est ut sit lavata ab omni peccato , locus quoque sit purificatus > ut in illo anima poisit glorisicari, & non amplius i cp a rari. Jam ergo habes trium Principiorum originem ex quibus tuum est imitando na naram Mercurium Philosophorum Se eorum primam materiam producere,Se ista principia rerum,maxime metallorum , ad tuum propositum deducere: cum sine istis principiis impossibile lis tibi aliquid perficere per artem , cumScnauuaipfasineipsisnihilfaciaCjnccproducat. Ha:c tria hinein omnibus rebus,Se fine iliis inorbenib.il est, nec naturaliter erit. Sed quoniam supra scripsimus quod veteres Philosophi duo tantum principia nominarunt, ncinquisitoraberret,, sciendum estquod licet illi sulphur Se Mercurium descripserunt,sine sale tarne nequaquam ad hoc opus accedere p-otucrunt,cum illud sit clavis & principium hujus Iaera: scientia:: illud estquod aperit percas justiti.vv illud est quod claves habet ad carceres infernales, ubi liilphur ligatum jacet,sicut aliquando latius dabuntur ista in tractatu tertio principiorum, de Sale. Nunc ad propositum, quod harc tria Principia o- mnmo sunt ncceilaria,quia ilia sunt materia propinqua. Duplex enim cstmaccria me rallorum: Proxima,Remota. Proxima est Sulphur & Mercurius,Remota fime quatuor Elementa ex quibus solius Dei est res creare, relinque ergo Elementa quonianrex 7 illis nibilfacies,nec poteris nisi harc tria Principia producere, cum & natura ex illis nihil aliud producat'. Si igitur ex Elementis nihil aliud quam ista tria principia producere potes , ad quid tibi iste vanus labor so quaerere vel facere velle quod jam a natura generatum est? Nonne. .#2^- De Sulphure. Nonne est melius ire tria milliaria quam quatitor ? Sufficiat ergo tibi tria principia habere , ex quibus natura in terra & stiper terram o- ntnia producit; qux tria in omni re integre Invenies. Ex horum debita separatione Sc con junctione natura producit tam metalla quam lapides in regno minerali ;in regno vero vegetabili arbores, herbas &omnia?in regno etiam animali corpus,spiritum 6c animam; quod maxime operi Philofophorumm adxquatur. Corpus est terra,Spiritus est aqua, Anima est ignis seu sulphur auri: Quantitatem corporis auget Spiritus,virtutem vero auget ignis. Sed quia magis est de Spiritu in pondere quam de igne , exaltatur Spiritusse oppnmiti- gncmtrahitquead se:&sicquilibeteorum crelcuntin virtute , & terra qux est inter medium illorum crescit in pondere. Omnis igitur indagator artis concludat in suo animo quod quxrit exhis tribus,& huic in auxilium succurrat ut possit vincere suum contrarium; postea addat ad pondus natura: suum pondus, ut adimpleatur defectus naturx per artem , Se ita vincet suum contrarium. Diximus in Elemento terrx terram nihil aliud esse quam receptaculum alio- orum id est subjectum in quo ista duo ignis & aqua certant,medi ante aere; si prxdominatur aqua producit res temporales Ac corruptibiles ; si autem ignis vincit producit res perpetuas Ac incorruptibiles: considera igitur quod ribi sit necesiarium. Scias prxterca quod ignis 8c aqua sunt in omni reised neque ignis neque aqua faciunt aliquid, quoniam illa inter sc tantum certant Sc pugnant de velocitate & dc virtute,& hoc non per se sed per excitationem caloris extrin- feci qui motu ccclestium virtutum in centro terrx accenditur; sine quo ista duo nihil facerent unquam,starent uterque illorum Jquod- libct in suo termino & pondere : sed natura postquam conjunxit ista duo in proportione, tunc calore extrinseco excitat illa , Sc sic incipiunt inter se pugnare , Sc quodlibet illorum vocat suum simile in adjutorium,sicque ascendunt Sc crescunt , quousque terra cum illis amplius ascendere non potest; interim illa duo in ejusmodi retentione terrx subtiliantur ; (nam in illo subjecto rerrx ignis Sc aqua ascendunt incessabiliter , Lc per potos reservatos quos aer prxparac De Sulphure, &2J prseparat agunt) & ex illa coram subtiliatione flores &c fractus sequuntur,in quibus amici fiunt, ut in arboribus videre est; quo enim melius iubtiliantur &: purificantur ascendendo eo pradbntiores producunt fr uctus, prsefcrtimsi arqualiter virtutibus conjunctis finiunt. Purgatis ergo rebus, fac ut ignis & aqua amici fiant, quod in terra sua quL cum illis ascenderat facile facient; Sc tunc id brevius perficies quam natura, si bene secundum pondus natura: conjunxeris, nonsicutpriusfuitscdsicutnaturarequirit & tibi opus est. Quoniam natura in omni compositione magis apponit dcaliis quamde igne : Minimapars ignis semper est, led natura secundum placitum addit ignem extrinsecum,ad excitandum illum internum fecundum majus vel minus permultum aut parum temporis, & secundum hoc si ignis superat aut superatur perfecta: aut imperfecta: res fiunt, sic in mineralibus ut in vegetabilibus. Non intrat quidem ignis extrinsecus in profundum compositionis essentialiter, sed tantum virtute; quoniam ignis intrinsecus materialis sufficit sibi si tantum nutrimentum habet , &: ignis extrinsecus est illi nutrimentum, &rquasiligna respectu ignis Elemcntalis, &: secundum tale nutrimentum crescit multiplicatur. Cavendum tamen est ne ille nimius ignis extrinsecus adveniat, quoniam si quis multum & extra poste comedit suffocatur : parvum ignem magna flamma devorat: ignis extrinsecus debet este multiplicativus,nutriens, non devorans,ita enim res perficiuntur. Decoctio ergo in omnibus rebus est perfectio: ita natura addit virtutem ad pondus & perficit. Verum quia difficile est ad compositum addere , cum hoc longislimum laborem requirar, consulimusutdcsuperfl.no amoveas tantum quantum opus est, vel natura requirit : Remotissupcrfluiratibus misce, ostendet postea natura quod quxsivisti. Tu quoque cognosces si natura bene aut male conjunxit Elementa cum in conjunctione elementa omnia consistant. Sed multi laborantes stramen pro tritico feminant; a- liqui utrumq;: multi vero id proijciunt quod Philosophi amant: aii- qui incipiunt & dcfinunt,quod exiliorum incöstantia evenit; artem 1 Kkkk diffici- 6 ’2 6 T)e Sulphure. difficilem, laborem facilemquxrunt,optimarcijcicntcspeffima seminant : sed sicut hxc scientia in praefatione occultatur,sic Sc mat e- ria in principio proijcitur. Nos autem dicimus artem hanc nihil a- liudelse quam virtutes Elementorum aequaliter commixtas : est calidi,sicci,frigidi,humidi, aequalitas naturalis ; conjunctio masculi Sc faemina?,qucm eadem faminagenuit,id est,conjunctio ignis & humi di radicalis metallorum. Considerando quod Mercurius Phi- loiophorum habet in sc sulphur suum proprium bonum secundum minus Sc majus, deputatum &: decoctum a natura,ex Mercurio o- mniapersicere poreris : led si scies addere ad pondus natura: tuum pondus,duplicare Mercurium, & triplicare sidphur,citius terminabitur in bonum,postea in melius , usque in optimum : quamvis tinum tantum apparens est sulphur, «Se duo Mercurii, led unius radicis ; non crudi nec nimis cocti,purgati tamen &: soluti , sime intellexisti. Materiam quidem Mercurii Philosophorum & materiam sulphuris eorundem describere non est opus : nemo mortalium,potuit, nec in posterum poterit apertius Sc clarius illam describere quam ab antiquis Philosophis descripta Sc nominata est , nisi alias anathema arris eile velit. Est enim ita communiter nominata ut etiam nonaestimetur; ideo inquisitores ad alias subtilitates potius le convertunt,quam in naturae simplicitate manerent. Non dicimus tamen Mercurium Philoibpfibrum commune quid este & aperte nominari,sed de materia ex qua Philosophi sulphur suum Sc Mercurium creant: quoniam Mercurius Philosophorum non habetur per sc super terram, led cx sulphure Sc Mercurio conjunctis educitur arte ; non prodit in lucem,nudus enim est, sed a natura miris modis involutus est. Conclusivc dicimus repetendo sulphur & Mercurium elfe mineram nostri argenti vivi, (conjuncta tamen) quod argentum vivum habet poste metalla solvere, occidere, Sc vivificare, quam potestatem accepit a sulphure aceroso suae propriae natura?. Sed ut adhuc melius concipere possis, audi quae disterentia est inter nostrum argentum vivum Sc Mercurium vulgi. Mercurius vulgi non De Sulphure. 627 non solvit auram nec argentum ut ab illis non separetur: argentum vero vivum nostrum solvit aurum & argentum & non separatur ab illis in xtcrnum , sicut aqua mixta aquar. Mercurius vulgi habet sulphur combustibile malum quo denigrantur : nostrum argentum vivum habet in (e sulphur incombustibile, fixum , bonum, albissimum & rubeum. Mercurius vulgi est frigidus , humid us: Mercurius noster est calidus, Inimicius. Mercurius vulgi corpora denigrat Se inficit : Argentum vivum nostrum corpora dealbat usque ad crystallinam serenitatem. Mercurius vulgi vertitur per prarcipitationem in pulverem citrinum , sulphurmalum ; Argentum vivum nostrum mediante calore vertitur in sulphur candidi fimum , bonum , fixum &: stuxibile. Mercurius vulgi quo magis decoquitur eo magis fluxibilis: argentutn vivum nostrum quo magis decoquitur eo magis inlpiilatur, Ex his igitur circumstantiis considerare poteris quomodo disterunt inter se Mercurius vulgi ab argento vivo Philosophorum. Si adhuc non intelligis noli expecta- rc,nullus mortalium dabit clariora sicut hic diximus : sed de virtutibus. Talis virtutis est argentum vivum nostrum quod& per fe fustieit öc tibi Se sibi , absque omni additione rei extranea:, sola decoctione naturali solvitur: Se congelatur sed Philosophi propter abbreviationem addunt illi sulphur suum bene digestum Se maturum, Se sic operantur. Potuissemus quidem c/tarc scripta Philosophorum sermonem nostrum confirmantia; sed quoniam clariora eorum scriptis scripsimus non indigent comprobatione ; isintelliget qui in aliorum scriptis versatus est. Si igitur nostrum consilium vis sequi, consulimus ut antequam ad hanc artem accedas inprimis discas compescere linguam Se naturam mincrarum Se metallorum inquiras, tum U vegetabilium ; quoniam in omni subjecto Mercurium nostrum invenies > Se ab omnibus rebus k4eicuiius Philosophorum extrahi potest , licet in uno subjecto propinquius quam in alio. Scito etiam pro certo quod hasc’icientia non in fortuna neque casuali inventione , sed in reali scientia looata est, Kkkh * & <£> &C sperabimus. Scimus enim non esse inter mortales qui nos adjuvare possit, nisi hic solus Deus & Creator noster ; quia vanum est considere in Principibus , quoniam homines sunt, (ut ait Psiü.) Omnes hi a Deo Spiritum vit® habent, quo ablato,pulverem omnia esse; sed sperare in Domino Deo, a quo sicut a fonte bonitatis omnia bona abundantissime fluunt, tutum & securum est. Tu igitur quicunque cupis ad hanc S. Scientiam accedere ,pone in primis spem integram in Deo Creatore tuo , illumque precibus fatiga , &: crede firmiter te ab illo non derelinquendum: quoniam si Deus cor tuum candidum , &ipem integram in se positam cognoverit,facile dabit medium , per hanc sive per aham viam adjuvabit te ut voto potiaris. Initium sapienti® timor Domini. O- rassed nihilominus & labora : Deus quidem dat intellectum, sed tu illo scias uti : nam sicut sunt dona Dei intellectus bonus & occasio bona, ita est poena peccati quando omittitur occasio bona. Sed ut ad propositum redeamus, dicimus argen tum vivum materiampri- mam istius operis esse, Sc vere nihil aliud ; quidquid additur illi oritur exilio. Diximus aliquoties quod ex tribus Principiis fiunt & generantur omnes res mundi; sed nos aliqua ab accidentibus purgamus,purgata iterum conjungimus^» additis addendis, deficientia ad- Kkkk imple- 6%o *De Sulphure. implemus , & imitando naturam ad finem summa: perfectionis decoquimus, quod natura propter accidens perficere non potuit , & jam fimvit ubi ars incipere debet. Proptcrea si cupis naturam imitari, in his illam imitare in quibus illa operatur. Nec removeat quod scriptanost™ contraria sibi videantur in aliquibus locis; itac- nim opus di ne ars proderetur: Tu autem cligcea qua: cum natura conveniunt; accipe rosas, relinque spinas. Si intendis metallum facere mctallu fit tuum fundamentu, quia non generatur ex cane nili canis,ex metallo nisi mctallfnnam scito pro certo,fi non accipies cxmctallo bumidum radicale optime separatum nihil facies un quam; Sine grano tritici frustra colis terram:unicarcs,unica ars,unica operatio. Si igitur metallum vis producere metallo fermentabis; fi vero arborem arboris femen fit tibi fermentum. Unica ut diximus est operatio, extra quam non est alia quae vera sit. Errant itaque omnes qui dicunt aliquod particulare extra hanc unicam viam & naturalem materiam verum este; etenim non habetur ramus nisi ex trunco arboris; Impossibile est & fatuum ramum prius quam arborem producere velle; facilius est ipsum lapidem conficere quam particulare aliquod etiam simplicissimum quod sic utile, & in examinatione cum naturali persistercc. Sunt tamen multi qui gloriantur seposte facere lunam fixam , fcd melius facerent ut plumbum vel stannum fixarent, cum meo judicio idem labor fit; quiai- sta non resiliunt examini ignis donec in sua natura fune; luna autem in sua natura satis fixa est, nec opus habet fixatione Sophistica. At cum quot capita tot sensus, nos relinquimus cuilibet suam opinionem : quinon vult sequi nostrum consilium , & naturam imitari, maneat in suo errore. Bene quidem particularia fieri posllmc habita arbore,cujus surculi variis arboribus inferi poliunt • sicut habita una aqua variae sortis carnes decoqui possunt in ea, &: fecundum carnium diversitatem jusculum saporem habebit, sed hoc ex eodem fundamento. Concludimus itaque non eile nifi unicam naturam , tam in metallis quam in aliis rebus , sed diver- . iämCjus operationem, unam etiam universalem materiam fecundam D s Sulphure. (sj t dum Hermetcm, Sic ab hac una rc omnes res nausitmt. Multi tamen sunt artifices , quorum quilibet sequitur suum cerebrum; quaerunt novam naturam , novam materiam , pro pterca etiam inveniunt novum reccnsque nihil , quia non ad possibilitatem natur« , sed ad syllabam scripta Philosophorum interpretantur. Sed hi omnes sunt cx illis comitiis de quibus in Dialogo Mercurii cum Alchcmista scriptum est,qui sine conclusione domum redeunt, non solum absque medio , verum & sine principio finem quaerunt, & hoc inde fiqquodnonex fundamentis vel lectione librorum Philosophorum ; sed exauditu & receptis circumforaneis artem assequi conantur: (licet jam libri Philosophorum ab invidis fortasse desolati sunt > in multislocis addunt vel supprimunt) postea cumil- lis non succedit ad Sophisticariones convertuntur , £c reneant mira opera vana , dealbando, rubificando, lunam fixando, animam auri extrahendo, quod in Praefatione libelli XIL. Tractatuum fieri polle fatis negatum est. Non quidem negamus, imo omnino este necessarium dicimus,animam metallicam extrahi debere, sed non ad Sophisticam operationem > sed ad opus Philosophorum: qus extracta purgata irerum corpori suo reddi debet, ut fiat resurrectio vera corporis glorificari. Nunquam hoc nostrum propositum suit,sine grano tritici triticum multiplicare poste : sed ut illa anima extracta aliquod aliud metallum Sophistico modo tingere possir falsissimum elfe scias , omnefqucqui dc hoc gloriari- rur falsarios este : sedistainterrioprincipiodeSalc copiosius,cum hic non sit locus extendere cala mum. DE SULPHURE. I Nt£R tria Principia Sulphur merito Philosophi primo loco posuctunt, sicut dignissimum Principium, in cujus praeparatione tota scientia latet. Triplex enim sulphur est,& inter alia eligendum: Sub 632 Sulj? hure . Sulphur tingens seu colorans : Sulphur congelans Mercurium: Tertium est essentiale maturans. De quo quidem ferio tractare debuimus,sed quiaper Dialogum unum principiorum edidimus ita & alia finire cogimur, ne alicui illorum injuriam inferre videamur. Sulphur maturius est exteris Principiis, & Mercurius non coagulatur nisi sulphure: ergo totalis nostra operatio in hac arte non est nisi ut sciamus ex metallis sulphur elicere quo in visceribus terrx ar gentum vivum nostrum in aurum & argentum congelatur : quod quidem sulphur in hoc Opere loco masculi, ideo dignius habetur, Mercurius vero loco ferminx. Ex horum duorum composito d< actu generan cur Mercurii Philosophorum. Descripsimus in Dialogo Mercurii cum Alchemista congrco-a- tionem illam Alchemistarum ubi donsultabant ex qua materitT& quomodo faciendus sir Lapis Philosophicus. Scriptum est etiam quomodo tempestatis infortunio sive Conclusione fere in uni versu mOrbem dilpcrsi sunr.Surrexircnim tempestas valida ventusque maximus qui illos hucillucdifpersit, & aliquorum capita ita persta- vir,utadhoc usque tempus sesenondum recolligere possinr,unde in illorum cerebris varix sortis musex generantur. Erant aurem inter illos variarum nationum ac conditionum homines, inter quos fuit etiam hic Alchemista, dc quo in hoc Tractatu sermonem instituimus : erat alias vir bonus,sed sine Conclusione , cx numero horum qui casualiter Lapidem Philosophorum invenire proponunt: & erat socius illius Philosophi qui cum Mercurio certabat. Hic' vero dicebat,si mihi ita accidisset cum Mercurio loqui, paucis verbis illum expiscatus fuissem .-stultus iste alter, inquit, nescivit cum illo procedere. Mihi quidem numquam Mercurius placuit, nec credo in illo aliquid boni esse ; at Sulphur mihi probatur, quia In illis Comitiis optime de illo disputavimus : si non illa tempestas nos dislurbasset , primammateriamidesse conclusissemus : quoniam in meo capite non solent esse res leves,caput meum plenum estprofundarum imaginationum. Sic que confirmatus instituit in sulphure laborare. Incepit itaque illud di- stiJIare, "De Sulphure. esjj stillare,sublimare,calcinarc,sixare, oleum per campanam ex illo facere tum per se ,tumcum crystallis, corticibus ovorum , &alios multos labores in illo expertus est cumque multum temporis & sumptuum consumpsit ,&C nihil ad propositum invenire potuit,tristis fuit; miser multas noctes duxit insomnes, exibat etiam siepenume- l b extra urbem ad speculandum, ut eo commodius aliquid certi in suo labore excogitare pollet. Accidit autem-quadam vice , cum ita fere in extasi (peculando deambularet , pervenit ad quoddam nemus viwdissimum , omniumque rerum refertissimum , in quo erat omnium minctarum &: metallorum fodina: , omniumque a- nimalium &z avium genera , omnium arborum , herbarum &c fructuumcopia - ibi etiam erant vari j aqua: ductus : quoniam illis in locis aqua non habebatur , nisi quae per varia instrumenta & cana! es trahebatur ; &; hoc per varios artifices ex variis locis : praecipua fuit illa , clariorque arteris, qtiT a radiis Lunat trahebatur; h acc non nisi pro Nympha nemoris illius procurabatur. Ibi etiam pascebantur tauri & arietes , & pastores erant duo juvenes, quos Alchemista interrogans : Cujus, inquit, est haec sylva? cui responderunt : Est nemus & hortus nostra: nymphse Veneris. Alchemist.! huc illue inambulabat : Placuit illi quidem locus , sed stletamensemperdesuosulphure cogitabat ; atque ita ambulando festus, miser consedit ad latus canalis, sub quadam arbore, & coepit miserrime lamentari, deplorando tempus 6c sumptus in suo labore frustra impenfbssnon erat alias deceptoria: faculcatis , sed sibi ipsi nocivus) aitque. Quid est hoc i omnes dicunt rem este communem , vilem, facilem, &egosiimvirdo6tus, & hunc miserum Iapidem non possum excogitare, Sicque lamentando carpit maledicere sulphuri, quod in illo tot sumptus, tot labores frustra consumpserit: sulphur fuit etiam in illo nemore , sed inscio A1- chemista* Interim dum ita lamentaretur, audivit vocem quasi ali- cujus fenis : Amice cur maledicis sulphuri ? Alchemist» circumspexit ubique, neminemque videns perterrefactus est. Vox au- tcmillaitcrumait: Amice curita contristaris ? Alchernistareium- L1H De Sulphure* pto animo, Domine, inquit, esuriens femp er dc pane, ita ego fern- - per de Lapide Philosophorum cogito. Vox : Er quare maledicis sulphuri i sichern. Domine credidi illud efle primam materiam Lapidis Philosophorum ideo in illo laborando aliquot annos multa consumpsi, & non potui istum Lapidem invenire. Vox Amice e- go quidem sulphur novi verum dc principale subjectum Lapidis Plu- lolbphorum, sed re'non nosco, neque dc ruo labore L5 proposito* quicquam scio Injuste maledicis sulphuri ; quia ille est in durissimis carccribus,non potest unicuique adeste, quandoquidem hic ligatis pedibus in tenebrvsisltrno carcero positus est, nec egreditur nisi quo illum deportant custodes ejus, sichern. Et quare est in- careeratus? Vox. Quia omnibus Alchcmistisobcdicns eile voluit, & facere quicquid ipsi volebant, contra voluntatem matris sua-,, qux illi interdixerat ut solummodo iis qui illam noverunt obediret, propterea tradidit illum in carceies,&: jussit ligare pedes ejus,custor desque constituit ilii, ut sine illorum scitu- dc voluntate nusquam irc postit. K^ilchem. O miser! propterea & mihi non potuit succurrere : ccrtcmarercjusfacitillimagnaminjuriam : & quando dimittetur ex istis carccribuss Vox i O Aniicc,Sulphur Philolbphorumv non potest hinc exire nili longillimo tempore , Sc cum gravissimo labore. Alchem. Domine, dc qui sunt custodes ejus, qui illum custodiunt ? Vox Amice, custodes ejus sunt ejusdem generis, sed tyranni. Alchem. Domine, & tu quis es , &: quomodo vocaris? Vox : Ego sum Index Sc Praifedtus carectum, dc nomen mihi Saturnus. plebem. Ergo in ruis carceribus Sulphur detinetur. Vox : In meis quidem carcenbus Sulphur detinetur , sed habet alios custodes. Alchem- Et quid facit in carceribus? Vox : Laborat quicquid ejus custodes volunt. Alchem + Et quid scit laborare; Vox. Ille est mille rerum'artifex, & est cor omni um rerum : seicc« mendare metalla , mineras corrigit, animalia intellectum docet; scit facere omnia genera Horum in herbis Sc arboribus, atque illis o- mnibus praest,corrumpit acrem,quem iterü emendat: estomnium. odorum inMundo artifex, omniumque colorum pictor.^/rAEx qua. mate- De Sulphure. sjf materia facit flores ? Vox > Custodes dane materiam & vasa, Sulphur verd digerit, & fecundum digestionis varietatem & pondus vanos flores & odores facit. Mem. Domine , est ne senex s Vex< Amice/cito quod Sulphur est virtus omnium rerum , & cst fecundus nacu . sed senior omnibus; tortior . & dignior; sed puer obediens. AUbem. Domine, quomodo cognoscitur; Vox: Miris modis, sed optime per rationem vitalem in animalibus,per co- loremin metallis, per odorem in vegetabilibus : line illo mater ejus nihil operatur. Mchem. Est ne solus hseres , vel si habet fratres? Pox : Amice unicum tantum ejusmodi filium mater ejus habet, fratres ejus alii fimt mali associati, lororcm habet quam amat, & ab illa amatur vicistim, nam illi est sicut nuter. Atihtm. Domine, uniformis ne est ubique? Vox Quoad naturam ejus uniformis, sed in caroeribus mutatur : cor ejus tamen semper purum est, (cd vestimenta ejus maculata sunt. Alchem. Domine. fuit ne etiam aliquando liber ? Vox ; Maxime fuit praesertim illis temporibus quando fuerunt illi viri sapientes quibus cum matre ejus magna a- micitia intercedebat. Ahh. Et qui fuerunt isti? Vox : Innumerabiles fuerunt : Fuit Hermes qui cum matre esus unum erat : posti- pium fuerunt multi Reges, ac Principes, nec non multi alii lapi entes, u epote hisce feculis Aristoteles, Avicenna, &c. qui illum liberarunt i lii enim ejus ligaturas dillol vere resciverunt. AUbem. Domine ,quid cis dedit pro liberatione ? Vox : Dedit illis tria Regna: nam quando illum aliquis distbivit , &liberar, tunc ille custodes suos, qui modo in (iio Regno gubernant, vincit & ligatos huic qui illum liberat in subditos tradit,ac eorum Regna in poste/lionem dar; sed quod majus est, in Regno ejus est speculum inquo totus Mundus videtur. Quicunque in hoc speculum inspicit, tres partes sopi, entis totius Mundi in illo videre & addiscere potest, atque ita sopi, entilsimus in hisce tribus Regnis evadet; quales Aristoteles & Avicenna fu erüt & alii multi qui.sicut&carteri antecessores,in hoc speculo viderunt quomodo&Mundus creatus est.ex illo didicerutcx- lestiii virtutum influetias in in feriora,& quomodoNaturapcrpodus LUI l ingnis De Sulphure. ignis res componit ; tum etiam motum Solis & Luna? , prarscitsm verbmotumillum universalem quo mater ejus gubernatur: exilio gradus cahditatis, frigiditatis ,liurniditatis, & siccitatis, virtu- tefquc herbarum ac omnium rerum cognoveruntunde optimi Medici facti sunt. Et certe nisi Medicus talissit ut sciat cur hxc lierba talis vel talis, cur in hoc gradu calida » cur sicca » cur hu- mida sit , non ex libris Galeni , aut Aviccnux , sed ex fonte Naturae , unde Sc illi ista habuerunt , fundamentalis Medicus esse non potest. Ista omnia diligenter isti considerarunt, & scripta sua succefloribus reliquerunt , ut homines ad altiora studia allicerent , &c discerent Sulphur liberare, atque ejus vincula dissolvere : sed homines hugis ficculi scripta illorum jam pro finali fundamento habent , 6c ulterius non quaerunt; siifsicitquc illis quod sciant dicere, sic Aristoteles sic Galenus scripserunt. Alihem. Et quid dicis, mi Domine potestnee herba absque Herbario cognosci? Vox : Vcccrcs ilU Philosophi ex ipsomet Natura: fonte sua recepta conscripserunt. Alcbem. Quomodo , mi Domine ? Vox: Sciraquod omnes res in.terra, &C super terram ex tribus Principiis generantur & producuntur ; aliquando duobus quibus tarnen tertium adhaeret : qui igitur novit tria Principia , & pondus illorum ut illa Natura conjungit,facile ex decoctione gradum ignis in subjecto ,. an bene, aut male»vel mediocriter coctum, idque secundum majus vel minus, intelligerc poterit: nam cuncta vegetabilia ab his qui tria Principia noverunt cognoscuntur, sichern. Et hoc quo- modo? Vox Ex visu,ex gustu, & odore; in his tribus sensibus concluduntur etiam tria Principia rerum, & gradus eorum decoctionis. 'K^iUbem y Domine,dicuntquod Sulphur est Medicina. ffex :Irnoi- psc Medicus est,&r qui illum ex carceribus liberant, iliis pro gratitu- dine & sanguinem suum in Medicinam dat. plebem. Domine habita universali Medicina quamdiu homo potest se conservare ä morte ? Vox : Usque ad terminum mortis *, caute tamen hxc Medicina sumenda est ; multi enim viri sapientes hac Medicinaante terminum interierunt. Aicb. Et quid dicis,mi Domine, estne venenum? Vexi. T)e Sulphure. 6%y Fox: Nonne audivisti quod magna flamma ignis consumirparvam? niulri erantPhifosophiquicxaliorum doctrinaartem habueruntqui non ita profunde virtutcmMedicina :Icrucaninainid quoMcdicina erat potenrior, subtilior,eo simior ilsis videbatur; & unum granum ejus multa millsa:mctallitransmcat,multo magis corpus humanum. ^fiebern Domine,quomodo ergo uti dcbucrunr ?/&*: Medicina uti debuerunt qux calorem naturalem confortando nutriret,non superaret Alcbem. Domine,ego scio facere istam Medicinam Vox :Beacus es st scis, Sanguis enim Sulphuris est illa intrinseca virtus & siccitas convertens & congelans argentu vivum in aurum tum etiam orantia metalla & corpora humana ad sanitatem. Alchem. Domine, ego scio facere oleum Sulphuris quod cum calcinatis crystallis prarparatur, scio Sc aliud per campanam sublimare. Vox : Certe tu etiam cs Philosophus ex illis Comitiis;nam optimemca dicta interpretaris, sic ni fallor, L>5 omnium Philosophorum. Alcbem. Domine , nonne est hoc oJeumfmguis Sulphuris? ssoc.-O Amice,sanguis Sulphuris non datur nisi his qui illud sciunt ex carceribus liberare Alcbem. Domine,scitnc etiam Sulphur aliquid in Metallis ? Vo'x : Dixi tibi,quod omnia scit, 6c in metallis multo melius quam alibi ; sed custodes ejus sciunt quod ibi facile liberari postit, propterea ibi in durissimis carceribus detentum custodiunt,ita ut 8L respirare non possit,timent enim ne ad palatium Regis perveniat. Alch. Domine un omnibusne metallis-ita incarccratus est ? Vox : In omnibus,sed non uniformiter, m aliquibus- non ita stricte. AUhem. Domine, & quare in metallis ita tyranuico- more ? Vox-. Quia tunc non amplius timcrccillos quando ad palatium soum Regale pervenerit: jam enim potest videri, jam libere cx fenestris prossiicic ; quoniam illic est in proprio Regno, licet nondum ita ut desiderat. ^Alcbem. Domine,& quid comedit ? Vox : Cibus ejus ventus est , cum liber est coctus i sedin carcetibus cogitur comedere crudum, c. Alcbem , Domine , possent ne ista: inimicitia: inter illum & custodes ejus reconciliari ? Vox: Imo> si quis esset tam prudens, Alcbem . Quare cum illis de pace noni tractat ? Id 11 3 Vox: Fz8 D§ Sulphure. Vox: niudnonpotest persc ipsum; quia starim ira& furore excandescit. Alch. Faciat hocperaliqucm commislarium. Vox: Felicissimus hominum certe eilet, & xterna memoria dignus, qui inter illos sciret pace facere ded hoc non nisi vir ia pien t : ili mus qui cu matre cjusconvcniret, & cointclligcntiam haberet: namsiamic essent unus alterum non impediret , sed conjunctis viribus facerent res immortales. Certe quiillos reconciliaret eilet vir aeternitati consecrandus : Alch. Domine, ego com ponam istas lites inter illos, & li, berabo illum : sum alias vir adeo doctus , & lapiens i adhxc etiam ihm bonus practicus prxsercim ubi ad tractandum venitur. Vox: Amice : video quidem quod satis magnus, & cum magno capite sis,sed ne scio num tu ista facere possis, Alch. Domine,sor- tasiis tu ignoras quid sciunt Alchemist,?, quoad tractatus fempee illi sunt victores,& certe ego non sum postremus, modo inimici c- jusmecum tractare velint:si tractabunt, esto securus quod causa cadent. Domine, crcdc mihi Alchemist® sciunt tractare. Si tantam mecum tractare velint, Sulphur confestim liberabitur. Vox : Placet mihi ingenium,audio quod probatus sis. Alch. Domine,dic adhuc mihi si hoc est verum sulphur Philosophorum ? Vox: Hoc quidem est sulphur,sed si Philosophorum est tuum est scire. Satis tgo tibi de Sulphure dixi. Alch. Domine fi etiam ejus carceres inveniam, ancum liberare potero? Vox: Si scies optime poteris j facilius est enim illum liberare quam invenire .l Mch. Domine rogo dic adhuc mihi fi illum invenero,faciam ne exilio Iapide Philosophorum. Vox : O amice nonest mecum divinare , tuipfe videto .-attamen si matrem ejus noveris, illam secutus suens, sulphure soluto Iapis in promtuerit. Alch. Domine in quo subjecto est hoc sulphur ? Vox: Scito pro certo quod hoc julphur estmagnxvirtutis; mineraejus sunt omnes res mundi,est enim in mctallis.herbis,arboribus,animalibus,lapidibus,mineris, Alch. Et quis diabolus inter tot res & subjecta illum latentem inve nite potest ? Dic tu mihi materiam ex qua illumPhilofophi accipiunt.fiw.-Amice nimis prope accedis,attamen ut tibi fatis faciamsscito sulphur ubique esse sed, habet quadam pala- De Sulphure. 639 cia tibi solet Philosophis audientiam dare ; sed Philosophiillud in mari suo natans Se cum Vulcano ludens adorant» quando illud vilissimo vestitu incognitum Philosophi accedunt. c^ilcb. Domincin mari illud quare non est meum, cum liic propinquius iit absconditum. Vox r Dixi tibi quod custodesejusillud in catccribus tenebro- ii(limis posuerunt ne illud videre poliis. ,estenimin uno solo subjecto ; sed st illud domi non invenisti vix in (ylvis invenies. Ne autem delperes in inquirendo illo,tibi lacrolancte dico illud in auro Sc arge- to die perfectissimum,sed in argento, vivo facillimi. dkbemJDomi- ne libenti animo lacerem lapidem Philosophorum. Vox Rem bo* namdelidcraSjsulphur quoquelibenrcrdilldlveretur. Et sic Saturnus discessit. Alchemiiiam vero festum gravis sopor invasit, Sc apparuit illi visio talis. Vidit in illo nemore sontem aqua: plenum, circa quem deambulabant Sal cum Sulphure inter Lc altercando,, donec ultimo coeperunt pugnare i Sc in tulit lal sulphuri vulnus incurabile,cx quo vulnere loco sanguinis aqua quasi Jaccandidissiimii effluxit,ac in magiui stumcncievit.Tunc exili oncmoncregresta est Diana virgo pulcherrima,qua: erepit lavari in sturnine illo:.quä dum. transiens Princeps quidam vir fortissimus ( &: majptsois sorvirori- bus) viderer, carpit admirari ejus pulchritudinem, quodque essicc naturar sibi similis Sc ejus amore captus est: quod cum i lia. videret vi- cissiinvejus amore exarsit ; quamobrem quasi m animi, deliquium, cadens expit mergi : quod videns Princeps ille mundavit iursiervitoribus ut illam adjuvaren t: sed 0innes timuerunt accedere ad stu- men; ad quos Princeps ille: Quare (inquit) non adjuvatis Dianam virginem i Cui responderunt, Domine stamen est quidem.parvum quasi exsiccatum scdpcnculosissimnm Quadam viceabsqc tuo scitu voluimus hoc tranare > Sc vix a periculo xrernx mortis, evasimus ; scimus etiam quod Sc alii nostri an recellor cs hic perierunt. TuncPrincepsille , deposito suo pallio grossio ita ut erae armatus m flumen prosiliit , ut opemserret Dian.x pulchcmmx, porrexicque illi manum ; qua: volens sc salvare ipsum etiam- Principem ad se traxit, atque a mbo submersi fonL Paulo postam.- m X' (sjf.0 De Sulphure. nu illorum ex flumine illo exiverunt volitantes supra flumen , a- juntque,Optime nobiscum actumest, aliter enim qb hisce corporibus liberari non potuissemus qua: polluta & maculata erant. \^Alch. interrogans ait*. Revertimini aliquando in illa corpora ? Klimmt. Non in tam polluta; sed quando purgabuntur hoc flumen exsiccabitur per calorem solis, & provinciahacsicpius per aerem examinata fuerit. Aleb. Interim quid facietis? Animas. Hic supra flumen volitabimus donec ista: ncbulsfr tempestates cessent. Interim AI« chemista in magis optatum somnium de süo sulphure incidit; ecce apparent illi, & venerunt in illum locum multi Alchemista; quxsitum etiam sulphur: & cum apud illum fontem a sale occisum cadaver invenerunt; illud inter se diviserunt: quod Alchemista videns etiam partem accepit; & sic quilibet illorum domum reversi sunt,ca:pcruntquein illo solphurelaborare , öc hucusque non cesso nr. Huic vero Alchemista: Saturnus occurrit & ait: Amice quomodo sc res habent? AlcLO Domine multa mirabilia vidi,vix uxor mea crcdctista; jam etiam invenisulphur.rogo terni Domine, adjuva me faciamus istum lapidem. Saturnus, Libenter mi amice. Prieparaergo argentum vivum & sulphur, & vitrum hueda. Domine noli habere negotium,cumMercurio,quiaest nequam, delusit socium meum & alios multos, Saturnus. Absque argento vivo in cusos regno sulphur jam Rex est Philosophi nihil fecerunt, nec ego aliter scio. Alck Domine faciamus ex solo sulphure. Satur. Bene mi amice, sed itasucccdetsicutjubcs. Acceperunt itaque sulphur Illud quod Alchemista invenit, & fecerunt sicut voluit Alchemista, ccepcruntquelaborare mirismodis,illud sulphur tractare infornacu- lis mirabilibus,quas plurcs Alchemista habuit:fcdlemper in fine ex quolibet labore evenerunt illiscandelula: quas vetula’ad accedenn- dum ignem vulgo vendunt. De novo inceperunt, &: sulphur sii- blimaruntjcalcinarun^sicut Alchemista placuit; sed urcunquefc- cetuntillisfcmper In fine ut prius evenit: nam quicquid exilio sulphure Alchemista voluit semper candelula suit : & ait ad Saturnum a Vere Domine , video quod juxta meam phantasiam non De Sulphure. . - 64t »ion vult succedcrc,rogo tc fac tu solus sicut scis. Tunc Saturnu 5 ait,Vide ergo &c disce. Accepit itaque duo argenta viva diverse substantia:, sed unius radicis, qua: Saturnus lavit urina sua, & voca- vitillasulphuradesulphuribus» commisouit fixum cum volatili, facta compositione iuvas debitum potuit, Ane sulphur aufugeret custodem sUpposuic , &: sic postea in balneum ignis lentissimi, ut materia requirebat,posuit, & omnia optime fecit- Fecerunt itaque Iapidem Philoibphicum , quia ex debita materia non nisi debitum opus evenit. Alchcmista gavisus valde accepit lapidem cum vitro,colorem ejus qui erat tanquam sanguis combustus considerans admirabatur , & prre nimia Ixtitia cirpit saltare, in quo saltu elapsum est illi c manibus vitrum in terram Lc fractum est ; sicque Saturnus evanuit. Alchcmista quoque c somnio expergefactus nihil prteter illas candelulas quas fecerat ex sulphure in manibus invenit: lapis vero avolavit, & hucusque volat, unde volatilis dicitur: &sic miser ille Alchcmista nihil aliud didicit exilia visione quam candelulas sulphureas facere: qui postea relicto Iapide coepit esse Medicus ; inquirendo lapidem Philosophicum lapidem renum acquisivir. Ultimo duxit vitam ut solent ejusmodi Alchemist*, plerumque fiunt Medici aut smegmatistar, quod omnibus eveniet qui sine fundamento ex auditu aut receptis casualiter per dialecticam ad artem accedunt. Aliqui postea cum illis non succedit dicunt : Viri sapientes sumus, gramen crcscerc audimus, si ars vera esset nos prx ceteris ha- buistemus : & sic pudore vestiti nc habeantur pro indignis (sicuci sunt, imo & durseceruicisj contra attem cuculant. Tales hxc scientia odjt ac illis semper in fine principium ostendit. Nos autem indignis hanc artem nihil esse concedimus, virtutis amatoribus vero veris indagatoribus,filiisque doctrinx,summopere illam commendamus , veramqueesse , & omnino verissimam affirmamus. Quam aliquoties coram viris co spectaculo dignis, magna: & infima: conditionishominibus, re ipsa comprobavimus: (Nontamenno- stris manibus hscc Medicina Fuit facta,sed ab amico talia accepimus, Mmmm verissi- 642 ' De Sulphure. verissima tamen) ad quam indagandam satis inquisitores informavimus; quibus ii scripta nostra non placent, aliorum Authorum sevi- ora legant, hac tamen cum cautela ut quiequid legerint semperad possibilitatem natura: conserant, nec tentet aliquid contra naturam. Nec credant ctiatnsref&C scriptum in libris Philosophorum quod ignis non urit, quia Hoc est contra naturam : sed si scribitur ignem exsiccandi &: calefaciendi vim habere , hoc cum naturaliter fiat credendum est ; natura cnimsemper cum sano intellectu convenit,& in natura nihil difficile , omnisque veritas simplex est. Tum etiam discant cognoscere quaeres innatura sunt sibi propinquiores, quod per scripta nostra facilius quam per alia fieri existimamus, cum fatis scripsisse putemus donec aliquis alius veniat qui totam receptam sicut ex lacte conficere caseum conseri bat ,, quod nobis n#n liceu Sed ne omnia in insipientes vertamus, vobis quoque qui jamhas transi istis aerumnas aliquid dicemus. Vidistisne regionem illam u- bi vis suam sibi perduxit uxorem , quorum nuptiae in domo naturae celebrat# sunt ? Intellexistis quomodo hoc sulphur vobiscum vulgus vidit ? Si igirurvultis ut vestram Philosophiam vetui# exerceant, monstracc horum sulphurum dealbationem; Vulgo dicite: venite Se videte, jam enim divita est aqua & sulphur exivit•» redibit candidum, Sc congelabit aquas. Comburke ergo sulphur a sulphure inebnibustibili, & lavate, dealbate,rubisicate , donec sulphur siar Mercurius, ac Mercurius fiat sulphur, quod oostea anima auri ornabitis. Nam sinon sublimabitis sulphur a sulphure , & mercurium a mercurio nondum aquam invenistis quae ex sulphure &: mercurio quinta essentia creatur Se distillatur ;non ascendet qui non descendit. Quidquid in hac arte est notabile in prxparatione amittitur a multis, sulphure enim acuitur mercurius noster, alias non prodesset. Princeps sine populo miser : hic Alchemista sine sulphure & mercurio. Si me Intellexistis dixi. Alchemista postea domum reversus lapidem amissum deplorabar,. & rsaxime condolebat quod Saturnum non interrogaverit qualeSal hocfuerit » cum tot vana genera sidmra repedantur i c#terauxori dixit. CON? De Sulphure. 6 43 CONCLÜS IO. O Nuis inquisitor hujus artis dc&et inprirais maturo judici» quatuor elementorum creationem,operationem, Sc virtutes, cum suis actibus examinare: si enim horum originem 6c naturam ignorat, ad cognitionem principiorum non perveniet, nec materi, am veram lapidis cognoscet,multo minus finem bonum assequeturi quoniam omnis finis supra siuim principium terminatur: Qnibenc scit quid incipit bene sciet quid finiet. Origo enim elementorum est chaos , ex quo Deus conditor reruip creavit & separavit elementa , quod solius Dei est: Ex elementis vero natura producit principia rerum,& hoc per velle Dei solius natura: est: Ex principiis postea natura mineras producit &: omnia : ex quibus etiam artifex imitando naturam,multa mirabilia potest. Quoniam natura ex his principiis qua: sunt Sal, Sulphur &: Mercurius, mineras ac metalla & omnia genera rerum producit ;& non producit simpliciter ex elementis metallum, sed per principia qua: sunt medium inter elementa &£ metalla : Ergo li natura ista non facit, multo minus ars poterit. Et non solum in hoc exemplo, verum in omni processu naturali dispositio media observanda est: propterea hic in hoc tractatu & elementa ipsa, & illorum actus & operationem, tum & principiorum originem latis copiose deseripsimus (quod hucusque nullus Philosophorum clariora dedit) ut inquisitor bonus facilius considerare possit in quo gradu lapis a metallis,, &: metalla ab elementis dilbnt. Disserentia enim est inter aurum & aquam, led minor inter aquam &: Mercurium ,minima inter aurum & Mercurium; nam domus auri Mercurius est; & domus Mercurii est aqua: sui« phur autem est coagulum Mercurii -> quod quidem lulphur difficillime prieparatur, sed difficilius investigatur. Quoniam in sulphure Philosophorum totum hoc arcanum latet , quod etiam in penetralibus Mercurii continetur : dc cujus praeparatione, sine qua inutile Cit , dabimus aliquando in tertio principioruiH MlUilllsl i dc 644 D'cSulphttre.- dcsale , cum hic virtutem & originem » nonpraxin »-solphuris tractemus. Non propreres tamen tractatum hunc conscripsimus , ut anti- quosPhilosophos redarguere velimus,sed potius eorum leripta confirmaremus,Staliquaquar omiferuntadimplcrcrmis : cum& Philosophi homines sine , nonomniaita ad amuffim possunt,nec unus de omnibus sufficienter porest. Aliquos etiam miracula a via lineari natura: seduxcruntgut in Alberto Magno, viro & Philosopho sagacissimo accidisse legimus; qui scripsit temporibus suis grana aurea inter dentes demortui in sepulcro inventa esie. Hujus miraculi rationem certam nonporuit invenire, sed hoc vi minerali in homine adjudicavit , & super hanc opinionem cecidit illi confirmatio dicti Moricnis,^ hac materia,Rex,ate extrahitur : Sed hoc erroneum est, nam& Morienes Philosophice ista intelligcre voluit. Virtus enim mineralis insuo regno locata est, sicut & animalis in suo regno ut in libello XII. Tractatuum ista regna distinximus &c in tria regna divisimus ; quia quodlibet horum absque ingressu extraneo in semet- ipso stat & multiplicatur. Verum quidem est in regno animali este & Mercurium sicut materiam, & sulphur sicut virtutem, sed animalem non mineralem. Vis sulphuris animalis si non fuisset in homine,non congelaret sanguinem Mercurium in carnem & ossa; sic etiam si non estet vis sulphuris vegetabilis in regno vegetabili , non congelaret aquam seu Mercurium vegetabilem in herbas & arbores.. Sic quoque in regno minerali intelligendum est. Non disserunt quidem hi rres Mercurii in virtute, nec illa tria sulphura, quia quodlibct sulphur habet vim naturalem Mercurium suum coagulare; &: quilibet Mercurius habet vim a proprio sulphure coagulari; sed non ab extraneo. Cur autem aurum inter dentes demortui inventum vel generatum est ha:cest ratio, quod in vita demortui per aliquem Medicum Mercurius in corpus illud infirmum introductus est,vel per unctione, vel per turbith,vel per alium modum,ut moris Sc usus est, Sena tura Mercurii est ad os parietis ascendere,&: per vul- ja.cra.oris cum plcgmate evacuari.Si igitur in ejusmodi cura infirmus obijtj, De Sulphure. 64.J obiit , Is Mercurius non habens cgressiim, Inore intra dentes remansit & factum est cadaver illud in vas naturale Mercuri; sic per longum tempus occlusus fulphurcproprio in aurum congelatus est calore naturali putrefactionis a phlegmate corrosivo Corporishu- mani purificatus. Sed si ibi Mercurius mineralis introductus non eifet nunquam aurum productum fuisset. Et hoc est exemplum verissimum quod natura in visceribus terne ex solo Mercurio producit aurum & argentum, acaliamctalla fecundum dispositionem loci vel matricis. Quoniam Mercurius habet in se suum proprium sulphur quo coagulatur in aurum, nisi impediatur ab accidente, vel non ha - beat calorem requisitum, vel locum occlusum. Non ergo vis sulphuris animalis congelat Mercurium in aurum, sed in carnem: si e- nim talis virtus in homine esset , in omnibus boe eveniret corporibus , qu»dnonest, Taliamulta miraculaßc accidentia evcniunc qua: non bene considerata a Scriptoribus errores lectoribus inferunt: Inquisitor tamen bonus omniaadpossibilitatcm natura: applf- carc debet; Si cum natura non conveniunt omittenda sunt. Sufficit diligenti Studioso originem Principiorum hic accepisse, cum incognito principio finis femper dubius, de quibus nos in hoc tractatu non anigmatice, sed clariori sermone quo potuimus & nobis licet,inquisitorem allocuti fumus; per quem si alicui Deus mentem illuminabitjsciet quid successor suis antecessoribus debeat, cum hac scientia femper per ejusmodi ingenia acquiratur: quam nos post ejusmodi claram ostensionem in sinum Dei Altiilimi creatoris ac Domini nostri reponimus, & nos ipsos una cum bonis Lectoribus in gratiam & immensam ejus misericordiam commendamus. Cui sit laus & gloria per infinita facula foculorum. finis: TRIPUS AUREUS, HOC EST y TRES TRACTATUS CHYMlCI SELECT1SSIM1, Nempe I. B ASILII VALENTINI, BENEDIGTINI ORDINIS monachi, Germani,PaACTic a una cum ji. clavibus & appendice, ex Germanico; II. THOMAS NORTONI.AN6LI PHILOSOPHI credf. mihi seu ordinale » ance annos 140. ab authore scriptum,nunc ex Anglicano manuscripto in Latinum translatum,phrasi eujusque authoris ut &c sententia retenta; III. CREMERI CUIUSDAM ABBATIS WEST- monasteriensis Angli Testamentum , hactenus nondum publicatum, nunc in diversarum nationum gratiam editi, & figuris cupro affabre incisis ornari opera & studio FRANCOtVMl, Apud HERMANNUM i SANDE MICHAELIS MAIERU Phil.&Med.D.Com.P.&c. r'iiw-'iitiVhjSVVijV «UM iaS’ai M DC LXXFll. ® V tUT a za ',y: ; j - ' t i - emicuio V-iWYA ;4''i % : OTT^iau;- ■M : M ; T^H.AV UJIgA 2 • | w jt r .eu-^fia 'ifvfStf'?' %*-f< •■■>■'. . • T: f.'-iL:«S')»">»' vA.»r« > -ii i •'■•'■'■ ■ M'AM ’ s ' v ' ,' ':•* i y 14 . . . ^ . •" '' ' - , . .*• • . ' r Y-r '‘t" ^ >: ■"»_ -N ■■’ '■ aiigyi ■ ‘ W^i-rJ“ •■• . I* ’tUfdjSA ■ ■>v ■ h,’.:' ' . . tifr »'*'«• :-•. - ' • 4 •„ - - *> •«■-w/ (. • v±J. V 7 $P .< ■" ' - '.'fUlf-pf - •• 'i- :h ;v*V -.. ■• •*. - ‘ iir, ,v\’ a ; '*3 M y , . ' . * ^«jS.,; r~ v* i -Äs, jp?F'-v • A>'.' .i ^ , ; £ ■« '' .; ■. A ' . i t- /■W ■■. ■ ' h- Vj- ' - 'V- i - * a - « „ <.- ■ V' Al’Ä'JMO JW. •Vh.i r.'-.jt. M *• V VIRO Inter Medicos Bippocraticos doBijpmo , inter doBijpmos ha- manißimo,hot est ,ver eßncero, probo & polito a virtutc>ab eruditiones genuina animi Nobilitate, DN. JOANNI HARTMAN- NO BEYERO, D-M- Inclytx, IMPERIALIS REIPlIBLICiL Moeno-Franco- funensis Physico ordinario , excellentissimo , diversorum Germania: Principum in re medica ministrandas sanitate tuenda Consiliario selectiisimo,experientiHi- moque,D. D,D. MI CH A EL MA1ER V S , Phil. & Mei Do&. Comes Palatinus, Eques, Exempt. P. C.C, olim Cas. CMa}.. fJMedicus Aulicus. LTm litigii, vir excellentissime , quod Dogmaticis; Medicis est cum Hcrmeticis fcu Vulcano addictis, subit memoria,ac forte in animo erat hos ternos Au- thores Medicina: Hcrmetica: absoluti/limos, nempe Balilium Valentinum , Germanum Bcncdictini ordinis Monachum,Nortonum & Cremcrum, An- glos, ex sua quosque lingua vernacula latinitati donatos in publicu m edere , ut tam exteri quam inquilini haberent eorum oracula sibi communia,non solum Tr ip o d i s Avkei titulo cos indigetare visum est, sed quoque Delphica: Ploebados responsum Ionibus, cum uiquadam re dubia consuleretur,datum occurrit in hunc modum: M« M» ir%ort%av vmmc /utqo7ru>v K) 'lwoiv, nqil' TglVoAt fäVSGM, OV$$cUfOS ßrl\inwl<» ’l : .« 7roA/j{ vrl/u^MTi > ^ *uam Tripodem,quem Vulcanus projecti tn aquor practica cum DUODECIM CLAVE BUS ET APPENDICE, ©e_> MAGNO LAPIDE antiquorum sa. PIENTUM. ScriftA&relittA \ BASILIO VALENTINO Germ.Benedictini Ordiqis Monacho. X^ctatus Primus. FR AUCO FZJRT1 Apud HERMANNUM a SANDE. M DC LXXfPt. IXJLJLII EPIGRAMMA IN B AS ILII Praäicam firiptum' \ a M. M. N On tantas Pactolus opes,non aurifer Hebrus* Voluit arenosis tanta metalla vadis: Quanta Valcntinus libro diffundit in uno, Indice, qua: gazis sunt potiora tuis. Namque ex Hesperio' fructus tulit arboris horto,* Queis bene Germanos ille beavit agros. Duxit &C ex Colchisaurati velleris agnum , Quod fuit haud parvi grande laboris opus. Hac,ubi succubuit mortali lege,reliquit Nobis, Basilica quo frueremur ope : Quod mireris, habes hic,quodque imiteris,at imo^ Ni fundo quarras,forsan inanis eris: Omnia sunt unum, variis quse dissona verbis, Consona sed rebus.noster hic au thor habet :• Ha:c tibi sufficiant,operis nec plurima quxras Instrumenta, sat est,hoc tibisi innotuit,. — W (f79) §-5Z"- ir«®*)' PRAEFATIO FRATRIS LA- S ILII VALENTINI BE~ NEDICTINI ordinis de MAGNO LAPIDE ANTIQUORUM SAPIENTUM. *,Oßquam humani quid paßm smntimoris , incepi considerare ex natura fimplicitate miserias hujus mundi,^ defievimecum penitas deliBa a primis nofiris parentibus commijja , £ff quod pmitmtia locmm terris nullus eßetsedhomines in dies pejoresfierent,quodque poenitentiam non agentibus ater- n& impenderent poena, absque fine imperscrutabihter duratur Idcoqueaccelcr avi,quoad potui,malo me subtrahere , mundos 'valedicere , £f? me famulum.adclicare : (umquejam aliquamdiu in ordine meo vixissem,^ illud temporis jsatium, quod poß absolutionem penfi mihi ipsi adorandum impositi reliquumforet^nollemfrußra absumi , ne cogi - tationesmeaper otiumnovispeccatis causam praberent, conditui apud me naturam rimar i, perq., anatomiam ejus arcana indagaret quodpofl at er na illa in temporalibussummum repe - ri • ess poßquam multos libros in monaßerio noßro ä Philosophis longe ante me scriptos, qni^ ipfi naturamßudendo £ff inda- Bbb 2 gando 3*o> P K JE F A T I O. gando afjequuti fuerant,invenerim, animum hoc mihi lubentm r em addidit, addiscendum ea,quaipfisciverant ; quamvis difficile idmihi contigerit , tamen cum omne in initio grave , in fine faciliusfit * Dem quoque, quemsedulo oravi,ut viderem,, qua, alii ante me videra nt, conceßit. In conventu nostro collegam habm, quem nepbriticmd calculo dolorvexabat , ita utsepe ager decumberet ; Hie medicos multos adse vocaverat>at a nulloprafintaneamopemsentiens > Diovitammancipavit,ab omnihumanoauxtlio dereliBus.. Biumego inßitui anatomiam herbarum, dißillavi eas,sal ex- traxi^f quintam essentiam ; verum nullam ex omnibm invenire potui, qua fratrem illum ab effeBusuo liberaret, licet per- multastentanm: Nam non erant in suo gradu adeo efficaces , ut buicmalo mederentur:Et fic nullum vegetabile ostendi, quod non fex armorum ffiatio attigeram. Hmc acriori mentis indagine cogitationes meas intendi circa hoc negotium considerando, mecumquc inii etiam ea addi fictescientias, astequifundamentali , qua Creator in metalla & miner as terra abdiderat’,^ quo magisßfitarerem, eo plus inveni : plus enimfemper ex altero se deducebat rivus t EtUeus fortunam mihi concessit ,Mt multa experirer y .ac oculi mei viderent etiamilla,qua natura mineralibus metallis infuderat, adeo diversa,utignavis captu fit difficillimum.. Inter ea omniaincidiin mimr ale , quod ex multis coloribus compositum.in arte maxima efficacia e ß, huicspiritualem essentiam cxtraocfeaquefratrem meum agrumpauck diebus pri* ßm& PRAEFATIO. 3&e ßina sanitati reßitui : Nam bicjfmtm adeofortis erat, utJfiri- tumfratris mei corroborare potuerit, qui horassum quotidie pro me oravit,donec mortum ßt : supererat autem diu,poßquam co - valuerat'. Esm quoque meaque preces tantum valuerunt, ut Creator &mihi aperuerit» 0* propter meam diligentiam de- monflrarit etiam illud, quod prudentibus,uti fe vocant, abfcon - ditummanet. Atque ita hoc traElatu Lapidem Antiquorum ad sanitatem^ consolationem hominum in hac miseriarum valle coeli- tm nobis, ut terrenorum summum thesaurum,concessum, indicares quantummihi licitum »aperire volui,ve luti tute leges y non pro mea »fedpoflemwn utilitate scribens ypoßquam cognitionem ex scriptis multorum expertissimorum vtrorumconsecu- tmfuerim,ita , ut tu ex mea doBrina, Philosophia addiSa , qua brevijsma verbis atprolixasenfu , petram, cui veritas innitatur, cumpramio temporali ac aternitatii voto aße qui possis, Arnen* Ebb x DE ß$2 Fr. Baßlii Valentini kllA •if»» Des MAGNO LAPIDE ANTIQUORUM SA. pientumFr.Basilü Valentini Bencdictini Ordinis* N pr^fatione mea,amice optime &: artis cupide,spem feci,me tibi aliisque natura: proprietates addiscendi studio flagrantibus, artefque penitius inquirenti- 't ,bus, lapidem angularem 6c petram, quoad mihi su- 's perne concessum fuerit, indicaturum, unde antecessores nostri & antiqui, lapidem suum, quem ab Altistimo acceperant,ad sanitatem &r commoditatem hujus terrena: vita: usurpandum , confecerint: Ut proinde promissis meisiatisfa- faciam , nec te diu sophisticis erroribus in ambages seducam , sed ex fundamento fontem omnium bencsicioMn aperiam , teneas verba mea sequentia &: bene perpendas, si modo artes cognoscendi desiderio adficerisjsiquidcm multum loquentia: facere nequcoincc id mea: intentionis cst;cum minimum inde addisci possit, sed delector brevibus verbis,qux rei fundamentum continent. Sciatis igitur,perpaucos ad possessionem hujus dominii pervenire, quamvis quamplurimi in lapide nostro atdisicando sint occupati: Veram enim scientiam &c ejus impetrationem Creator non communem , sed filtern quibusdam, qui mendacia aversentur Le veritatem amplectantur,artique cum gemitibus cordis addicti eam diligentissime inquirant, concessam voluit, inprimis illis, qui Deum absque simulatione amant, ideoque orant. Quo- TraBica* de Lapide Sapient . j8j Ouocirca dico tibiin veritate, fi magnum nostrum & antiquum Ihpidcm facere conaris, ut doctrina: mea’ iis addictus, pneque o- mnibus rebus Creatorem omnis creatura: ores, quo tibi gratiam &: benedictionem suam ad id concedat; &: fi peccaris, confitere &: fac' bonum, cogitaque expropofico, te pravum non amplius, at probum fore,ut cor tuum ad omne bonum illustretur; &: recordare, cum ad honorem eveheris,ut pauperibus &: egentibus luccurras 5 eos cx miseriis liberes,manuque tua munifica reficias,quo majorem benedictionem a Domino impetres, sedemque in ccelo per fidei confirmationem astequaris. Nccdcipicias, amice mi, ne ve contemnas veridica scripta eorum, qui lapidem ante nos habuerunt: Nam postDcipatcfactioncm,cx iis habeo; Atque ea lectio multiplicetur Sc fiepiilimc repetatur, ne fundamentum excidat,& veritas,instar lucerna: extinguatur, Posthaxncc obliviscaris tui diligentissimi laboris , semper inquirendo authorum scripta i A t ne animum teneas volubilem,verum fere eam petram prarfixam , in qua omnes lapientes unanimiter concordent-Nam varia: mentis homosxpius haud veram incedit viam, seque ipse in errores praecipitat, nec ä mutabilis animi viris diu duratura: extruuntur aedes» Cum quoque lapis noster antiquissimus lionexcombustibilibus rebus oriatur, quia ipse pix omni ignis periculo tutus fit hinc desinas illum quaerere; in iis,quihiK inefle au treperiri natura: non est concessum ; ut si diceretur, esse opus vegetabile, quod este nequit; quamvis vegetatio quaedam ipsi adsit. Nam nota,si ita foret cum nostro lapide »quemadmodum cum alia herba, facillime combureretur, ita ut nihil remaneret nisi sal quod- dam •» Et quamvis illi, qui ante me fuerunr,de lapide vegetabili plurima scripserint, tamen scias, amice mi, id facile difficile tibi conceptu futurum; Cum enim lapis noster vegetet, seque augmentet,ideo' ipsum vegetabilium appellarunt. Porro scias, bruta animalia augmentationem fui nullam producere,nisi id fiat in natura sua simili: Ideoque non opus habes verum la- 3 $4 Fr. Baßlil Valentini •pidcm quaerere aut tibi conficiendum praesumere, nisi ex suo proprio semine» ex quo noster lapis a principio factus est r Unde percipias Sc intelligas. mi amice, ne Sc animalis animam ad hujus inquisitionem eligas: Nam caro & sanguis,quemadmodum ea a Creatore animantibus data &: concessa sunt» ad animantia spectat,ex quibus Deus illa composuit, ita ut animal inde factum sit: Verum noster lapis ab anti- quislimis ad me hereditario translatus,venit Sc ortus est ex duabus Sc una re,quae tertium abditum tenent: Haec est purissima veritas Sc recte dictum :Nam mas & fcemina ab antiquis pro uno corpore accepta sunt,non considerando extrinsecus quo ad visum, sed ob amoris implantati Sc in natura: operatione a principio infusi gratiam, pro uno cognoscendo, Sc quemadmodum hi duo (ua Ipcrmata propagare Sc augmentare possunt, ita &:spcrma materie, ex qua lapis noster factus est,supplantari Sc augeri potest. Quod si nunc verus nostrae artis amatores, hunc sermonem ma- gnifacies Sc sapienter considerabis »ne cum aliis Sophistis coecis in foveam ab inimico paratam cadas ac delabaris. Ut autem scias, amice mi, unde femen ejusmodi proveniat, ex te ipso quaeras, ad quid lapidem nostrum deducere concris, tum manifestum tibi fiet,quod ex nulla re,nisi ex metallica quadam radice,unde & ipsa metalla a Creatore generari ordinata sunt»prostna t, quod quomodo siat, notes. Principio cum spiritus ferebatur super aquas, Sc omnia tenebris adhuc obtecta erant, tum Deus omnipotens & aeternus, cujus initiu absque termino,cu jusque sapientia ab aeterno fuit.eximpersorutabili suo consilio, creavit coelum Sc terram, omniaque iis contenta, visibilia Sc invisibilia, quomodocunque vocentur, ex nihilo; Omnia enim Deus fecit ex nihilo: Quomodo autem harc creatio prcciosisllma contigerit,de co jam non philosophabor» tum sacra: literae Sc sides de co judicent. In tali creatione Creator cuilibet natura:,ne ad interitum Sc detrimentum tenderet,peculiare femen indidit,ut eo augmentacio fieret, quod homines Sc animantia, herbae & metalla conservarentur; nec homini *Tra£{ica de Lapide Sapient. 38$ homini licitum est:, Deique ordinationi adversum, novum femen pro libitu suo producere, verum saltem propagatio &augmcntado concessa est: Semen enim creare ipso Creator iibi soli reservatum voluit; alias postibileforet homini, Creatorem agere ,quod eslenequit, ac praepotentia: altissimiproprium est. Jam scias de hoc femine a metallis generato in huncmodum;quod ccelestis influentia per Dei nutum & ordinationem superne desoen- dat &: se commisceat cum astralibus proprietatibus. Quando jam hxc conjunctio contingit,tum haec duo patiunt terrestrem substantiam, ranquam tertium,quod est principium nostri seminis,luaeprim^ originis,qua proavos sux generationis demonstrare postit.* Ex quibus ternis oriuntur & proveniunt elementa , utpoccaqua, aer & terra, quae porro per ignem subterraneum operantur, donec quid persectum producant,quod Hermes &c omnes ante me, quia praetereani- hilinvenire postumus ab initio magisterii,tria prima principia appellarunt : Et inventa sunt, Anima intrinseca, Spiritus impalpabilis, & corporea visibiliique essentia; Cum jam hxc tria simul cohabitant,progrediuntur copulatione, succestu temporis, per Vulcanum in palpabilem substandam, nempe in argentum vivum ,sulphur & sal Qua: tria si per commixtionem in suam indurationem & coagulationem deducantur, prout natura multipliciter operitur,tum hc inde perfectum corpus, sicut natura requirit,ejusqueiemen a Creatore electum & ordinatum est. Qui jam nostri operis fontem indagare tibi prassumis & artis braviumper certamen cupidum obtinere speras, edico tibi per aeternum Creatorem, hanc este veritatem omnis veritatis; Quod si metallica anima, metallicus spiritus, & metallica forma corporis adsit, etiam metallicum argentum vivum , metallicum sulphur &: metallicum sal inde sequi debeant, qux necessario nihil aliud, quam perfectum corpus metallicum praebere possunt. Si jam intclligcrc nolis,quod te intelligere deceat,philosophiae addictus haud eris, aut Deus a te prohibebit. Dico itaq; sic breviter, tibi non possibile fore cum utilitate meram C c c in 2 $ 6 Fr. Bafilü Valentini in forma mecallica consequi, nisi praedicta tria principia absque desectu in unum conjunxeris: Tum praetereaintelligas, quod animalia terrae ex carne tk. sanguine sint composita,arque ut homo.habencque vivificum spiritum &c flatum iibi inditum, quem possideant aeque ut homo, verum rationalianima destituuntur, qua homo prae extern animantibus praeditus est: Iccirco cum bruta vitam morte commutant,penitus actum est cum iis,nec quicquam spei de ipsis in aeternum permanet: Horno autem, si vitam per temporalem mortem Creatori suo obserat, vivit sii perstes anima, cumque clariftcatus fuerit, anima in corpus ejus clarisicatum reversa ibidem habitabit , ita ut corpus, anima & spiritus una congregentur, ccelestemque clarificationem siiam demonstrare valeant, quae in omnem aeternitatem nunquam separari poterunt,&sc. Quapropter homo ratione animae fu ^ pro fixa cognoscitur crcatu- ra,siquklemslicet extrinfece considerando moriatur) in aeternum victurus est: Morsenim hominis estlblummodo clarificatio , ut ita per cerros gradus a Deo ordinatos ä peccato obnoxiis liberetur & in meliorem locum transponatur,quod brutis non contingit: Ideopronon fixis creaturis habenturiPost interitum enim suum nulla resuscitatione frui poterunt,cum rationali careantanima, pro qua unicus & verus Mediator Dei Filius pastus sanguinem liium profudit: Spiritus quidem morari potest in quodam corpore,ac non p rete rea sequitur,illum fore fixum,quamvis corpus cum spiritu conveniar, ac spiritus eum eorporeneuciquam rixetur: Destituuntur enim utraque forti illo, quod corpus & spiritum vinciat &C confirmet »atque prxo- mnibus periculis tueatur & defendat, nempe pretiosislima, nobili &: fixa anima:Nam ubi anima penitus deficit,ibinulla redemptionis spes siiperest :Res enim ab/que anima imperfecta est, idqueunuin est ex maximis arcanis»quod sapienti örinquisicioni operam danti scire conveniat : Atque conscientia mea non pasta est hoc silentio praeterire,, sed patefacere illis, qui fundamentum omnis siipientix amant: Hinc ddigcntilsime sis meo intentus sermoni,quod spiritus in metallis deii- tesecst^ 5 mxquales sint,unus alio volatilior aut sixior:quemadmodü &eo<« Praßica , de Lapide Sapient. 3$? & eorum anima& corpora in aqualia sunt,& quodcunque metallum omnia tria fixi catis dona conjuncta in se habeat,huic robur illud obtigit, quo ignem tolerare »omneique inimicos liios superare postit, idq; in uno sole repetitur: Luna fixum habet mercurium apud se, ideo in igne non tam cito evolat, velut reliqua im perfacta metalla, sedexpe- ctat examen suum in igne &c comprobat id clarislime per victoriam suam,cum voracissimus Saturnus nihil prarda: ex illa obtinere possit. Amori deditissima Venus abundantiori colore vestita & pr^occu- pata est, ejulq; corpus fere totum mera tinctura est, non abiimilis colori , qui in optimo metallo quoque visitur, ac propter abundantiam coloris in rubedinem se extendit: Quia vero corpus ejus leprosum sit, tinctura illa firma permanens (ubjectum in imperfecto corpore ha bere nequit,at cogitur una cum corpore interire: Quando enim corpus morte excinguitur,ncc anima manere potest,sed recedere & avolare compellitur .-liquidem habitatio destructa &c igne absumpta sit: Unde locum non inveniat, necibi morari postit: In corpore aurem fixo lubens habitat cum perseverantia: Sal fixum bellicoso Marti durum, constans & ernstum corpus addidit^ reliquit ,undegcncrositasanimiejusdemonstratur,atq huic duci bellico vix quicquam detrahi potest: Corpus enim ejus durum adeo,quod vix vulnerari queat:Si vero strenua virtus ejus cum Luna: fixitate ac Veneris pulchritudine mixtione & concordantia spuitua- liter conjungatur , sitis suavis adhuc Musica concinnari potest, per quam aliquod claves suo dignentur honore, ut egenus pane, si jq se. penore gradum scala: ascenderit,particulariter frui possit.-Nam phlegmatica qualitas authumida natura Luna: cum ardenti Veneris sanguine exsecari & nigredo eius magna per Sal Martis corrigi debet. Ncc vero neccstc est,semen tuum in Elementis qu&TCrejEo usque enim retro nostrum sperma non remotum est; verum propinquior locus est,ubi nostrum (einen certam luam habitationem^ hospitium obtineat, adeo ut (iselummodo Mercurium, sulfur & fisi (intcllige pUilofophorum) eo usque tectifices,quo ex anima ejus, spiritu & corpore inseparabilis quardam conjunctio contingat,qua: in omne ^vu se Ccc a ab j88 Fr. Bafilit Valentini abinvicem separari non sinat, nec disligari possit, tum amoris vincur- lum perfecte firmatum est, atque domicilium coronationis fatis fh- perque praeparatum. Atque scias,hoc nihil aliud este,quam Iiquorofam elavem, coelesti proprietati comparandam ac aquam siccam substantia: terrestriad- dictam.qua: omnia sunt una res,ex tribus,duobus & uno orta cstpro- gnata: Quod si hoc attingere valeas,magisterium jam victor obtines: T um conjunge sponsam & sponsum inter fc,ut fefe carne &: sanguine pafcanc,nutriant,luoque femine infinite propagent: Lt quamvis tibi examore quid amplius aperirem ,attamen Creator prohibuit; quocirca dedecebit me de hisce clarius loqui, ne donum Altissimi in abusum veniar,, atque ego multorum delictorum perpetrandorum causa existam, ita utiram divinam in nae excitem» t urnque aliis in xternas poenas abjiciat. Si vero ,amicemi,neque id clarum fatis est cognitu,tum in practi- eana te meam deducam, quomodo ego antiquorü lapidem illum Dei auxilio perfecerim; quam bene cohfideres,ac duodecim meas claves diligenti & crebra repetitione perlustres: atque itaprocedas,qucm- admodum hic te doceo &c figurato modo fundamentaliter instruo.. Recipe partem aliquam optimi & fini auri,idque separa per ea media, qux natura arcis amantibus hominibus concessit ab invicem, vcl- uti Anatomicus humanum cadaver dividit, perqi id corporis humani interiora scrutatur: atque fac ex auro tuo retrorsum id , quod ante scietat: Tum reperies femen,principium,medium atque finem: Unde nostrum aurum,cjufquc uxor fabfafint,nempe ex penetrante subtili spiritu atque pura, casta 6c immaculata anima, nec non astrali sale & balsamo r qux post eorum conjunctionem nihil aliud sunt, quam mercurialis liquor: Eaque ipsa aqua ad proprium suum Deum Mercurium in scholam deducebatur, qui aquam eam examinabat, cumque legitimam & absque fuco reperisiet,amicitiam ejus inibat,inque matrimonium sibi ipsam conjunxit: atque sic ex urrisque oleum in- combustibile factum est: Mercurius enim adeo superbus redditus,ut vix feipfum agnosceret: Pennas suas aquilinas projecit, & ipfc caudam Fraäica,de Lapide Sapient* 38? damDraconislubricamdevoravit,- adque prxliuni Martem provocavit: Tum Mars equites suos coegit, inquemandatis dedit, ut Mercurius includeretur carceri, cui Vulcanus, ut lictor, adjudicatus est eo usque,donec a foennneo sexu liberaretur. Postquam h(^c popularibus rumusculis passim increbrescerent,ceteri quoque Plancta: convenerunt habitoque consilio-» quid factu o- pus esset imposterum deliberarunt,ut sapienter procederetur: Tum Saturnus prini us in or dine acriori oratione in hunc modum proloqui exorsus est: £go Saturnus Planctarum summus in firmamento protestor hisce' prx vobis Dominis omnibus, me inter vos inutilislimu & vili/limum efle, infirmi & corruptibilis corporis,nigri coloris,multarum afflictionum injuriis in hac miseriarum valle obnoxium,attamen omnium vestrum probatorem: Non enim permanentem habeo permansionem, atque mccum mei similem rapio: Cujus mea: miserix nulli caussa imputanda est, nisi inconstanti Mercurio, qui mihi sua incuria &ncgli- gentia hoc malum inflixittQsiaproptcr oro vosDominos pariter,vindictam hujuscc de eo sumere, Sc cum custodix jam sit traditus, penitus ipsum occidere, & ad putrefactionem usque ibi detinere , donec ne gutta ejus sanguinis agnoscatur amplius. Cum sic Saturnus oracionem /iram finivisset,en fu/cus Jupiter progreditur &c sermoni suo cum genuum inflectione , sccptrique reverentia singulari initium facit r laudans Saturni collcgx sili postulata, mindatquefeproscquuturiim omnes, qui harum rerumexeciitio- nem non adjuverint: aeque sic finem imposuit. Post hunc Mars accelsitgladio denudaro,mire coloribus interdis- lincto, instar speculi igniti, diversis 8c insolitis radiis micante, atque hic gladium Vulcano lictori obtulit,ut omnia illa a Dominis imperata prosequeretur, & cum Mercurium interfecisset, ejus ossa penitus igne combureret .In quibus Vulcanus,ut lictor, se morigerum prx- stitit. Interea dum lictor offleio suo fungitur, pulchra' & prx candore C b c z fulgens 3?o Fr. Bafilii Valentini fulgens focmina in longa argentei coloris veste,multis aquis intertexta, advenit,qux cum agnolceretur,inventa est Luna,Solis uxor: H^c prona decidit in faciem, multisque lachrymis & gemitibus quarte- bunda oravit, conjugem suum Solem ex carcere, in quem Mercurii dolo & potentia perfide intrufus esset, ubi adhuc &: ex Planctarum aliorum mandato detineretur, emitti: Verum Vulcanus penitus abnegavit : Ipsi enim interdictum erat i At perseverans in iiio proposito sententia: lata: cxccutioncm gnaviter visit, donec tandem Domina Venus adesset in veste summe rubra, viridi intertexta pulcherrima facie, facundissimo jucundissimoque sermone & lepidissimo gestu, flores odoratissimos ferens in manu, qui humanos oculos fui aspectu colorum varietate mirifice reficerent &: delectarent: Hxc Chaldaro idiomate intercessit apud Judicem Vulcanum pro liberatione,eique in mentem revocavit, redemptionem per foemineum sexum futuram : At illius aures erant clausa:. Interim,dumhiduoica colloquuntur,coelum se aperuit,atque exinde animal potens cum multis pullorum millibus exivit, abigens &: pellens lictorem: Id fauces suas late aperuit, ac Venerem pretiosissimam , suam adjutricem, devoravit, exclamans simul clara voce: Ex foeminis natus fimi, ac femen meum fccminx copiose propagarunt, atque eo terram locupletarunt.- Ejus animam ex addicta est, ideoque me ejus sanguine pascam nutriam Cumque hxc animal clare dixisset, in conclave quoddam secontulit, januamquepostse obseravit: Pulli autem omnes sequebantur post ordinem,atque longe majore cibo egebant, quam prius: bibebantque de priori oleo incombu- stibili: atque cibum ac potum facillime digerebant, & fiebant multo plurcs pulli,quam prius,idque toties accidit, donec totum ipsi replevissent mundum. Cum hxc omnia ita contigissent, conveniebant mulli ejus regionis viri, qui docti, inque literis periti omni studio contendebant inter se omnium horum actorum &C sermonum expositionem acquirere, quo maxima ex parte meliori eorum intellectu fruerentur; Verum nullus ex illis id effectum dare potuit; Non enim erant ejusdem senten- Vratfica,de Lapide Sapient. jßi tix, donec visum est prodire virum quendäm magna:senectutis, capillis &c barba album, instar nivis, vestitum purpura a vertice usque ad pedes: in capite coronam gestavit, in qua pretiosisiimus carbunculus radiabat: circa corporis medium praecinctus erat cingulo vitae: nudis incedebat pedibus, & loquebatur singulari quodam spiritu, qui in eo occultus erat, ac sermo ejus penetrabat intima corporis,ita ut anima ex corde id sentiret : Hic vir ascendebat in suggestum & congregatos adhortabatur populos,ut silentium tenerent, seque di- ligentistimcaudircnt: lese enim superne mistum adeste, qui eis praedicta (cripta aperiret, &c per philosophicum sermonem patefaceret. Cumque jam omnes quieti adstarent,incepit in hunc modum: Expcrgisccre 6 homo,&; contemplare lumen,ne tenebra: tc seducant : Dii fortuna: & dii majorum gentium patefacerunt mihi in profundo somno : 6 quam beatus homo est,qui deos agnoscit,quam mira magnalia operentur: Et felix ille est, cui oculi aperiantur, ut lumen videat,quod ante obscurum fuerat: Dux stcllx homini a Diis concessa: sunt ad ducendum eum ad magnam lapiendam, quas Ipecta, 6 homo, firmiter, &: lequere Iplen- dorem earum,cum in iis lapientia inveniatur. Phoenix avis de meridie potenti fera: de oriente Cor ex pectore eruit :Fac ferx de oriente alas, quemadmodum aut de meridie, ut aequales fiant; Nam animal de oriente pelle sua leonina Ipoliari debet, ejulquealx evanescere,atque tum simul ingredimagnum Oceani salum, cumq; pulchritudine iterum egrcdi:Merge spiritus tuos instabiles in profundum fontem, cui aqua nunquam deficiat, ut pares sianc matri lux,qux inibi latet,& ex tribus in mundum exorta est. Ungaria primo me genuit, coelum & stellx cenent me,atque terra nubit me, & quamvis mori cogar &: sepeliri, tamen Vulcanus me secundo parit: ldcoquc Ungaria mihi patria est, 8c mater mea totum includit mundum. Cum hxc audita forent ab hominibus tum praesentibus, sic porro elocutus est: ' $p2 Fr. Bafilii Valentini Quod est superius,fac inferius: & quod visibile,invisibile,palpabile impalpabile,& fac ut iterum uc ex interiori superius, ex invisibili visibile,ex impalpabili palpabile siat:Hacc est tota pars penitus perfecta abfqueullo defectu aut diminutione: at in qua mors & vita, interitus &C resurrectio habitet, est rotunda sphaera, qua Deafortuna: currum suum impellit,& viris Dei donum sapientia; impertit: proprio autem suo nomine secundum temporalem intellectum vocatur omnia in o- mnibus: super aetcrnasummusille Arbiter ac judex existit. Quisquis jam scire desideret, qujd omnia in omnibus sit, ille faciat terrae amplissimas alas, eamque valde urgeat, ut ipsa se attollat,perq; aerem volans in supremam iummi coeli regionem sese elevet: Tum combure alas ejus igne fortissimo, ut terra in mare rubrum pr.xccps decidat,ibique suffocetur: ac igne &: aere exicca aquam, ut inde iterum terra fiat: Tum inquam,habes omnia in omnibus: Quod si hoc invenire nequeas, in te ipsum inquiras &c respicias circum circa in rebus omnibus,qux repcriuncur per mundum: T um o- mnia in omnibus invenies, quod eff vis attrahens omnium metallicarum & mineralium rerum ex sale & sulfurcortarum.ac bis ex Mercurio progenitarum: Plus,(inquam) me non decebit dc eo, quod elf omnia in omnibus,dicere,cum omnia in omnibus comprarhcnsii sint. Hisce affatis porro dicebat, 6 viri amici, si auditione sapientiam ex mea voce percepistis, ex quo &: quomodo magnum Iapidem antiquorum philosbphorumreperircdebeatis, qui leprosa &c imperfecta metalla curat,iisque novam generationem aperit, ac homines in fani - täte conservat, inque longam retarem adducit ,mequc hucusque sua coelesti vi &c operatione confirmavit, ut sjpontemea mori desiderem, hujus vitae pertaesus, Deus pro sua gratia ac sapientia,quam clementer mihi longo tempore impertivit,laudandusper omnia secula, Arnen. Atque ita pra: eorum oculis evanuit : Hoc sermone finito, singuli in suum se conferebant locum, unde venerant,dies noctesque de his cogitantes ac laborantes, prout cuilibet ingenii bonitas contigerat, &c. Nunc De Lapide Sapientmn. M Nunc sequuntur duodecim Claves FRATRIS RAS ILII FALENTiNl BE - nediäini ordinis , quibus oflia ad antiqmßimum la - pidem ante ce]]orum nostrorum aperiuntur gf arcanis- simus fons omtnssanitatis recluditur. prima clavis. r /MO^: Ä'- .« -P,- -jl' ili A Micus meus sciat, omnes res impuras & maculatas ad nostrum opus indignas este: Nam earum Ieprostcasnihil adjumenti prostare poterit nostro operiuit bonum per impurum impeditur. Omnes merces venales ex fodinis suo Valent precio, cum vero falsi ficatio iis accedat,inidone* fiunt;Sunt enim fuco depravat*,nec ejusdem,utprius,sunt operationis* Ddd Ac F. Bafilii Valentini Praßte a. Ac quemadmodum medicus interiora corporis purgat & purificat per media medicamentorum suorum,omnesque sordes inde expellit: Ita &T nostra corpora purificari &: purgari debent ab omni sua impuritate,ut in nostra generatione perfectio operaripossit f Magistri nostri purum,immaculatum requirunt corpus,quod nulla macula aut peregrini commixtione adulteratum sit: Alieni enim additio est nostrorum metallorum leprositas. Diadema regis sit ex auro puro, & casta sponsa ipsi conjugio copuletur: Quapropter si per nostra corpora operari velis, accipe gryseum, avidillimumlupum, quiratione fui nominis bellicoso Marti subjectus,origine autem nativitatis senis Saturni silius est,qui in vallibus &: montibus mundi reperitur,fame acerrima occupatus, ac projice ipsi corpus regis,ut inde sibi alimentum habeat,& cum regem devorarit, fac magnum ignem, in quem mitte lupum ad comburendum peni- tus,tum Rex iterumliberabitiuiCumque hoc ter tactum fuerit, tum Leo superavit lupum, nec quicquam in eo amplius consumendum inveniet: Atque sic corpus nostra principio nostri operis est idoneü. Ac (cias, hanc solam este viam rectam ac legitimam ad corpora ' nostra purganda: Nam Leo fesepurificat sanguine lupi, ac sanguinis ejus tincturi mirisice teratur tinctura Leonis: siquidem amborum il. lorum singuis affinitate quadam propinquitatis invicem conjunctus est: Cumque Leo satiatus sic. spiritus ejus fortior factus est, quam prius. ocnlique ejus splendore magno radiant,instar Solis: Ac interior ejus eflentia plurimum valet ac utilis est ad omnia,ad qua: requiritur; Et cum ita praeparatus fuerit, gratias ipsi agunt hominum filii gravissimis morbis caducis aliisque astectibu: vexati Decem illi viri leprosi prosequuntur ipsum ac desiderant bibere de sanguine ejus anima:,omnesque qui malo afficiuntur , gaudent penitus ejus spiritu. Nam quicuque ex hoc aureo fonte bibit,sentit renovatione quan- dam /ux naturae, mali ablationem, conformationem /anguinis, corroborationem cordis ac perfectam sanitatem omnium membrorum sive De Lapide Sapient um. sive interius, sive exterius in corpore comprarhensorum* Omnes enim nervos & poros aperit» vt malum abigi ac bonum ejus locum quiete obtinere poilit. Verum amicus meus diligencilfimeperspiciat, ut fons vita: purus & clarus inveniatur: Non n. aqua: peregrinar eu nostro fonte permisceri debent,ne abortus riat,&: ex salubri pisce serpens prorepat: Et si quoque per media acrimonia adjuncta fuerit, perquam corpus no- strumdistolutum sit,fac ut omne corrosivum abluatur: Nalla n. acrimonia utilis est ad prohibendos morbos intcrnos.siquidem acre cuna destructione penetret &: ita plus morborum pariat: At noster fons sic absque omni veneno,quamvis venenum veneno pelli debeat. C um arbor quardam insalubres ac ingratos fert fructus, abscinditur circa truncum,atque ei alia fructus (peciesinfernor: tum germen se conjungit cum trunco, ita ut ex trunco & radice cum suo surculo bona arbor proveniat, qua: ad nutum sui insitoris salubres 6c placitos ferat fructus. Sex loca peragrat rex in firmamento cazlesti at in septimoTcdciti suam figit: Nam palatium regium inibi tapetibus aureis ornatum est: Si jam intclligis,quae dico, tum hac clave primam feram aperuisti ac pcstuli obstaculum removisti : Quod si vero necdum lumen in his perspicis,nec vitrea perfpicilla quicquam proderunt,nec oculi naturales adjuvabunt,ut ultimum rcperias,quod io initio tibi dcstiit.Tum nec plura de hac clave dicam,quemadmodum Lucius Papiriusmc docuit. Ddd » II.CLA. i gptf F Bafilii Valentini Prafiica, II. G L A V I S. I N aulis magnatum & potentium repcrlunturvaria genera potus, quorum tamen vix ullum alteri odore, calore ac sapore simile est: Nam praeparatio illorum est multiplex: nihilominus omnia bibuntur,cum singula ad suum usum ordinata ad oeconomiam nccefla- ria sint. Cum sol radios suos emittit: perque nubes spargit, vulgo dicitur, solem attrahere aquas ac pluvias instare, idque si saepe contingat, fae- cund um reddit annum. Ad palatium pretiosissimum exaedificandum varii Sz diversi opifices &z mechanici manus siias adhibent &: laborant, antequam ornatissimum ac perfectum palatium vocari possit: quod enim requiritur lapideum,ligneum fieri nequit. Per quotidianos maris sovientis cursus ac recursus, qui cx sympathia quadam superne ex coelorum influentia contingentes causantur, multat magnaeque divitia: terris accedunt: Nam quoticscunque refer tuntur, hominibus aliquid bom fecum adfer unt. V irgo T>e Lapide Sapient um. 397 Virgo nuptum elocanda, prius varietate vestium pretiosisllma- rum splendide exornatur, ut sponso suo placeat, fui inspectione a- moris incendium in eo penitus excitet; Cum vero sponsa suo conj ugi carnalia ritu copulanda est , diversitas omnis vestium tollitur, nec quicquam sponsa retinet,nisi illud, quod sibi a Creatore in nativitate concessum est, Eodem modo cum noster sponsus Apollo cum sponsa sua Diana* nuptias celebraturus est, prius quoque ipsis varia vestimenta pr^pa- rantur, eorumque capita & corpora aquis optime lavuntur, quasa- quas tu per diversos distillandi modos addiscere debes, cum sint valde inaequales,alix magnx, alix exigux,pro ut eam ncccsli cas requirit,quemadmodum de variis potus generibus dixi; Ac scias,cum btimiditas terrx ascendit nebula elevatur,in superiori parte congelatur, &£ sua gravitate deorsum cadit, qua ratione terrx ablata humidi- tas restituitursidque terram reficit, nutrit & alit, ut folia gramina inde enasci possint: Idcirco nonnuilx prxparationcs tuarum aquarum distillando sepius repeti debet,vt id, quod a terra abstractu est, ipsi sepiffime reddas ac iterum abstrahas, velut Maris Eurypus terram sepe relinquit ac rursum obtegit,donec ad certam metam perveniat. CumitahocmodoPalatiumRegisvariismanuum opificiis prx- paratum& exornatum fuerit, aemare vitreum suum cursum absolverit, palatiumque bonis repleverit,tum tuto Rex ingredi,fuamque sedem inibi ponere poterit. Verum,amice mi,notes hocinprimis, ut sponsus cum sua sponsa nudus cum nuda conjungaturfideoque omnes res prxparatx ad vestium ornatum & pulchritudinem faciei spectantes iterum removeri debent,quo nudi sepulchrum possideant,pro ut nudi nati sunt, ne eorum semen peregrini commixtione corrumpatur: Pro conclusionehujus sermonis dico tibi in omni veritate,quod preciosissimaaqua, qua sponsi balneum fieri debet, ex duobus pugilibus (intellige,ex duabus contrariis materiis) prudenter magna cura conficiatur, ut adversarius uniis alium propellat, adque pugna! DDd Z habiles. gpS T.Bafilii Valentini Praäica , habilcsfiant,acbravium obtineantjNonenimutile est Aquila:, ni- dtmi suum in alpibus ponerejNam pulli ejus prae frigore nivis in summitate montium morerentur: Quod si vero aquilae draconem frigidum, qui suam habitationem in petris longo tempore habuit,& ex ter vx speluncis prorepit,addas, ambosque in infernalem sellam ponas, tum Pluto ventum afflabit, Sc ex frigido dracone igneum spiritum volatilem eliciet,qui suo magno calore aquilae pennas comburet, ac sudorisicum balneum excitabit, adeo ut nix in summis montibus colliquescat &saqua fiat, quo minerale balnesi bene praeparetur ac regi fortunam ac sanitatem tribuat. III. clavis. :! k'.lj'ü : . ! P Er aquam ignisextingui & penitus tolli potest; Etsi multum a- quaein exiguum fundatur ignem, tum ignis aqua: succumbere cogitur, ipsique Dominium victoria: concedere : Ita &c nostrum igneum fulf ur per aquam ad artem praeparatam lu perati sc vinci debet si modo post aquae disccstum ignea vita nostri siilphurei vaporis trium- De Lapide Sepien tum. 39 s triumphare debeat & victoriam iterum obtmere.-NulIus autem triumphus contingere in hoc proposito potest , nisi Rex aquxsux for, rem vim & potentiam addiderit,eique fui coloris proprii elavem ad- dicaritjut per eam destruatur & invisibilis fiat, verum hae vice ejus visibilis forma redire debet, cum dinnnutione tamem simplicis sua: essentix ac emendatione sui status. Pictor in albo flavum >&: in flavo rubeum ac omnino purpureum colorem pingerepotest:& quamvis omnes adhuc colores adsint, tamen ultimus in gradu suo summus,prxvaletddem in nostro magisterio contingere dcbet:cumque id factum, tum lumen omnis sapie n- tix pro oculis habes , quod in tenebris splendet , licet non ardeat; Nam nostrum sulphur non urit, & nihilominus longe latequc emi- catmecquicquam colorat,nisi prxparatum sic,suoque colore coloratum, quo & post colorare valeat imbecilla &: imperfecta metalla: Non autem concestum est illi sulphuri colorare, nisi color iste cum magna perseveranda ipsi abdicatus sit:Nam imbecillius superare nequit,sed fortius obtinet Dominiö in imbecillius ,Sc debile cogitur robusto cederejldcirco pro hoc termone conclusionem sequencem &: sententiam retine,parvum alteri parvo subvenire nequit, nec opem praestare in operando, & res combustibilis alteram rem combustibi- lem defendere non potest,nc & ipsa comburatur: si itaque dcfenlbr adeste debet,qui juvamentum combustibili pra’stet,idque defendar, tum defensor ipse plus potentia habebit, quam ille, cujus defensionem sibi sumit , ac imprimis ipse in sua substantia incombustibi- lis neceslarioexistcf.Ita & qui nostrum imeombustibile sulfur omnium sapientum prxparare velit,primo consideret apud se, ut sulphur nostrum quaerat ineo inquoincombustibileest quod fieri nequit, jusi mare salsum corpus ablbrpseric,ac iterum cx se rejecerit I Tum exaltes ipsum in suo gradu uc omnes coeli alias stellas claritate sua longe antecedat , i n q ue sua essentia : adeo sanguine abundet, instar Pelicani , cum se in pectore vulnerarit , cum absque defectione sui corporis , multos pullos educare & sanguine suo enutrire postit: Illa est Rosi nostrorum magistrorum, colore tyrio, Lc tu- 4_oo F.Baßlii Valentini Vrattica. &:rubcus' sanguis draconis,multis descriptus,pallium quoque purpureum summcfoliatum in nostra arte,quo Regina salutis operitur, quo omnia metalla degentia calore refici pofliint: Hoc pallium honorificü ferves bene,una cum astrali sale,quod cx- lestc hoc sulfur consequitur,ne adversi quid illi accedat, &i de volati- litate avis ipsi concedas,quantum sufficiat , tum Gallus devorabit vulpem,& post in aqua sustocabit,perqueignem reluscitatus a vulpe iterum devorabitur,ut par pari referatur. IV. CLAVIS, a-*. SjJM O Mms caro cx terra exorta corrumpenda & in terram iterum redigenda erit, ceu prius terras fuit, tum sal terrenum dat novam venerationem per coelestem rcsuscicationcm:Ubi enim prius terra non fuit, ibi resurrectio sequi nequit in nostro opere : Nam in terra est natur* balsamum & sal illorum,qui inquisiverunt cognitionem omnium rerum. In D ex quibus pulvis ille compos! cus est, cum maximo crepitu & impetu ab invicem fugiunt,& volant in auras,ut nemo dignoscere poslit aut dicere quorsum profugerint, nisi ab experientia cognitum fuisset,quales spiritus & in qua substantia cxcitillent: Ex quibus scias, mi studiose artis , vitam solummodo este verum spiritum: atqueita omne quod vulgus ignarum pro mortuo reputat, iterum inimperccptibilem, visibilem 6c spiritualem vitam reducendum, inque ea conservandum ssre.fi modo vita cum vita operari debeat,qui spiritus se pascunt &C nutriunt coelesti,Se sunt a coelesti, elementar! &c terrestri substantia procreati, qua: materia informis appellatur. Ec quemadmodum ferrum suum habet magnetem, qui id mirifico & in visibili amore allicit, ira &: nostrum aurum quoque magnetem habet,qui magnes est prima materia magni lapidis, sibos meos sermones percipis.pr# toto mundo dives &c beatus es. JEee 1 Adhuc 404 F. Bafilii Valentini Vraftica. Adhuc unam declarationem in hoc capite tibi exponam,cum homo in speculum inspicit,reflexio ipsius imaginem causatur,qua: si manibus attingatur,nihil palbabile ibidem invenitur, nisi speculum, in quod homo respexit. Ita etiam ex hac materia spiritus visibilis educendus est,qui tamen impalpabilis est.Illc idem spiritus, inquam , est radix vita: nostrorum corporum, & Mercurius Philosophorum, unde liquorosa aqua paratur in nostra arte,quam tu in sua compositione iterum materialem efficere , & per certa media, ab infimo ad summum gradum in perfectissimam medicinam reducere debeas: Nam nostrum initium est obseratum & palpabile corpus, medium spiritus fugitivus, öc aqua aurea absque omni conversione,ex qua nostri magistri vitam suam acceperunt, finis autem est sixislima medicina humanorum & metallicorum corporum, quam potius angelis, quam hominibus scire,concessum est,licet &: ejusmodi homines tale adepti sint,qui precibus ex corde profectis eam ä Deo impetrant, & erga i- psum egenos homines grati sunt. Pro conclusione horum,dico certistimc, quod labor unus ex alio proveniat: nam nostra materia in principio operis nostri optime &: summe purificata este debet,deinde soluta & destructa, penitusque corrupta & in pulverem cineres redacta : Cum id omne factum est,tum prarpara inde spiritum volatilem, album instar nivis, & alium spiritum volatilem,rubrum instar sanguinis,qui duo spiritus tertium in se continent,& sunt ramen unicus spiritus , sonrqueii tres spiritus , qui vitam conservant & augent; eos conjunge,da ipsis, quicquid d e cibo & potu naturaliter necessum sir,& contine eos in thalamo caloris usque ad perfectionem nativitatis : tum videbis & expeti eris, quid Creator & Natura tibi concesserint.Et scias , me o- re meo hucusque nullam patefactionem ejusmodi fecisse; ac Deus plus efficacia: & mirabilitatis in natura posuit, quam multa hominum millia credere possinr. Mihi autem sigillum impressum est,ut & alii post me mirabilia scribere valeant , qua: naturalia a Creatore concessa,atpro innaturalibus ab insipientibus habentur: Nam naturale primum stmm initium a fupernacurali sumit, & nihilominus omne simul ilii nisi naturale reperitur. VI, CLA- He Lapide Sapientum. 4.0f VI. CLA VI 8. M As absque lasmina pro dimidiato habetur corpore, & fasmina absque viro similiter dimidii corporis vicem obtinet:nam sin- guliper se nullum fructum edere possunt: Cum vero conjugali foedere conjuncti vivunt,corpusperfcctum est,&per femen eorum augmentacio sequi potest. Cum nimium seminis in agrum proijcitur,ager superfluitate la- borat,ne maturus sequi postit fructusffi vero diminutius sit femen, fructus rariose & lolium ejus loco succrescit, quo nec sit utilitas ulla consequutura. Siquisconscientiamfuamnon peccato onerare velitin venundandis mercibus,proximo suo justam mensuram prasstet ; atque ulnas Lc pondera legitima suppeditet, quo maledictionem fugiat, & apud pauperes sacrificium laudis paret. In magnis aquis facile quis suffocari potest, & aquas parva: non difficulter calore solis exiccantur,ut nullius respectu sint Idcirco ad obtinendam optatam metam, certa mensura in com- Eee z mixtio- 4 Sc conclude ostium munitionis prae ea : Caelestis enim urbs abeo tempore a terrestribus hostibus obsidebitur. Atq; cadum tuum per tria munimenta &maenia fortiter custodiri debet,ne aditus ullus,pr^rcr- quam unus, isque custodiis optime munitus sit; T um, ubi omnia illa perfecta sunt, incende lume iapietiae,& quaere eo Groffutn deperditu, tatum illuminationis da,quantu sufficiat; Nam scias,quod reptilia animan- c Pra£üca de Lapide Sapient. 409 animantia & vermesin terra frigida &: humida morentur,ratione su£ qualitatis: Hominis autem habitatio est supra terram in temperata & complexa proprietate ordinata: Angelici vero spiritus cum non habeant terrestre,sed Angelicum corpus,nec carni peccatis pollutae, ut homo,sint obnoxii,superiori ponuntur gradu,ut ignem & frigus pariter in suprema & infima regione, absque ullo impedimento tolerare possint. Et postquam homo clarificatus fuerit, coelestibus spiritibus in hoc aequabitur: Deus autem coelum & terram gubernat, & operatur omnia in omnibus. Quod si nostrae anima: recte prospicimus, tum nos denique filii & hxredes Dei efficiemur, ad id peragendum , quod jam nobis impossibile, verum hoc fieri nequit, nisi omnis aqua exiccetur,8c coelum 5c terra cum cunctis hominibus per ignem judicentur. VIII. CLAVIS. ''M / / r ■ ’/' i O Mnis caro sive humana, sive animalium fui augmentationem aut propagationem nullam producercpotest, nisi id siatprinci- 410 Fr. ‘Bafilii Valentini pio per putrefactionem: femen quoque agri & omne, quod vegetabilibus subjectum cst& appropiatum,augmcntari nequit,nisi putrefactione: Multa insiiper animalcula & vermes vita donantur,ita ut ex mera putrefactione vivificam vim & operationem consequantur, quod prae omnibus miraculis merito ut miraculum agnoscendum ent; verum natura hoc ipsum concessit, cum ejusmodi vivifica aug- mentatio & inspiratio vitae ut plurimum in terra reperiatur, & per alia elementa spirituali semine ea ratione exitetur. Hoc exemplis demonstrandum, novit uxor ruricolae optime: Nam gallinam nullam ad rem familiarem educare potest, nisi id fiat putrefactione ovi,ex quo pullus generatur. Si panis in mei incidar,in eo nascuntur formiere, quod quoque singulare naturae miraculum est prae aliis. Agricola animadvertit etiam, quod ex putrida carne vermiculi oriantur in hominibus, equis, aliorumque animalium corporibus, quemadmodum edam in nucibus, pomis, pyris, &£ ejusmodi araneae, vermes, &c si quid praeterea sit, ac quis varia genera 6c species vermium enumerare potest, quL ex sola putrefactioneprocedunt. In herbis idem videre est,quod diversa herbarum genera, ut urtica’ & ejusmodi plura in iis proveniant locis, ut herba talis nunquam crevit, aut femen ejus deci dit: solummodo ex putrefactione, causa ejus est, quod terra ad istos fructus iis locis sit deposita & quali impraegnata , quod a proprietate syderea ipsi superne influxit! ut ita semen spiritualiter in ea produxerit: quod semen in terra se ipsum putrefecit,& per operationem & adjumentum elementorum,corporalem materiam generavit, secundum speciem natura; : Ita astra una eunt Elementis possunt novum aliquod sperma excitare, quod nunquam ante suerat :& postea per succedentem putrefactionem aug- mentari poterit: Homini autem tantum non est concessum,ut novi» Iperma excitet : Nam operatio elementorum &: syderum essentia non est in ejus potestate ad formandum; Ita & crescunt varia genera herbarum falcem exputrefactione, quia vero agricola haecpro consuetis habet,nec amplius considerat,nec causam ejus scientis sibi imaginari Traäica, de Lapide Sapientum. 411 imaginari potest,apud vulgum consuetudinis vicem obtinet: Tu autem,cui plura,quam vulgari alicui, scire conveniat, sermones sententias ampliores percipiendo, caulas ad fundamenta addiscas, per quod ex quo vivificatio resuscitationis & generationis ex ejulinodi putrefactione proveniat: non cognoscendo id ut consuetudinem,sed ut natura: indagator: cum in summa omnis vita per putrefactionem oriatur &T causetur: Quodlibet elementum per se habet suam corruptionem vicif- sim generationem: Nam artis cupidus hujus certior factussit, &cx luperabundante fundamento cognoscat, ut in uno quoque Elcmcm to cetera tria delitescere: Nam aer habet ignem, aquam & terram m lesc,quodincredibilc videri pollet, cum tamen lit ipsa veritas. Ita & ignis,aerem, aquam 6 c terram in se continet, alias nihil generaret. Et aqua particeps est terra:,aeris Sc ignis, alias nihil scqui pollet in generatione,non considerato eo, quod quodlibet Elementum scorlim sit,cum ea nihilominus permixta sint: Hoc per destillationem in separatione Elementorum omne repentur. Et ut hoc tibi per legitimam probam ostendam ne ignarus dicas, mea prolata este, mera verba &: ncutiquam vera, prardico tibi,cui natura: separatio indaganda convenit &: Elementorum divisio cognoscenda proposita est»quod in distiliatione terra:, primo aer omnium facillime transit, post quem continuatione certa, aqua: Elementum praecedit: Ignis in aere latet, quia uterque fune spiritualisedentia’, &:se invicem mirabiliter amant, Terra in fundo remanet, in qua est falptcciofitatis. In distiliatione aqua:, aer Sc ignis primo progreditur, post aqua ÖC corpus terra: infundo manet. Elementum ignis, si invisibilem substantiam redigatur per extractationem ignis, aquae Sc terra: quodlibet per fe elici potest: similiter aer in reliquis tribus Elemcn tis habi- tat:N ullum enim eorum aere carere potest: Terta nihil est,nec quic- quam producere potest absque acre, ingnis non ardet, nec habet vitam abfq; acre, Aqua nullum fructum generare potest sine aere: Porro nec aer quicquam consumere nec humiditatem exiccare potest, Fffz nisi 4*2 Fr. Bafilii Valentini nisi fiat calore naturali: Cum itaque fervor & calor in aere reperia- tuur,Elementum ignis utique in aere erit: Nam omne quod calidum & siccum ignea: substantia: addictum est quocirca unumElementum altero carere nequit, sed comixtio quatuor Elementorum femper in generatione omnium rerum invenitur:& qui contrarium statuit,nullo modo arcana naturanntelligit, nec eorum proprietates indagavit: Nam scire tc oportet, si quid per putrefactionem nasci debeat, ut hoc modo eveniat, necessc est: Terra per occultam &: inclusam humi ditarem in corruptionem aut destructionem quandam reducitur, quod est initium putrefactionis : nam absque humiditate , utpo- tc Elemento aqux,nulla vera putrefactio fieri potest:si jam generatio quxdam ex putrefactione consequi debeat, per calidam proprietatem ceu Elementum ignis, neceflum est ut accendatur & educatur: Nam sine naturali calore nullus ortus fieri potest: quod si generatum vivificum statum &: motum astu mere debeat,absque aere id accidere nequit: si enim aer ad hoc non una operaretur, fuumcj; munus excre- ret.tum primum compositum &c substantia,unde generatio procede- rctjin scscsuftocaretur & interiret,propter aeris delectum: Quapropter clare repentur,& fundamentaliter demonstratur,nullum perfecte generatum quatuor Elementorum ministerio destitui posse, & quod icmpcr unum Elementum in alio suam operationem & vitam ostendat, atque ita per putrefactionem manifestet: Nam absque illa hoc tempore & in posterum nihil in lucem editur: & quod id verum sit,nempe,quod ad quamcunque vivam & perfectam generationem & resuscitationem omnia quatuor Elementa necessaria sint, scito, quod cum Atiam primus homo ex terra; gleba a siimmo Creatore formatus esset, nondum scse exercbat vita: alicujus perceptibilis motus, donec ipse Deus spiritum inspiraret: tum terne gleba vivifica vi donabatur; In terra erat sal,id est corpus: aer inspiratus erat Mercurius, Spiritusipcr hanc inspirationem dabat ipsi aer genuinum & temperatum calorem, qui erat sulphur, id est ignis, Tum movebat scse & manifestabat Adam tali motu , quod ipsi anima vivifica infusa esset. Nam ignis sine aere esse nequit, &: vicistimnuUus aerabfqueigne: Aqua. Prattica } de Lapide Sapientum. 4.1$ Aqua terra: erat incorporata;cum necessario simul,si modo vita sequi debeat,in aequali mixtionis concordantia,existanc. Ita Adam primo,ex terra, aqua, aere &: igne, ex anima, spiritu & corpore,ac denique ex Mercurio,sulfurc sale,eductus,compositus &: generatus est. Eodem modo Eva prima fcemina,omnium nostrum mater,eorundem est particeps: cum ipsa ex Adamo prognata sit: Atque ita Eva ex Adamo orta Sc aedificata est,quod bene notes: Et ut iterum aci putrefactionem redeam, inquisitor magisterii &: deditus Philosophice sciat,quod pari ratione nullum metallicum semen operari postit, aut sese augmcntate,nisi hoc semen metallicum per sesc solummodo absque ulla peregrini additione aut permixtione ad perfectam putrefactionem redactum sit: quemadmodum nulla vegetabilium & animalium semina,ut declaratum & dictum est,absque putrefactione aug- mentationem producere possuntdta &: intellige de metallis,quse putrefactio benclicio Elementorum perfectam suam operationem consequi debet,non q uod Elementa sint ipsum semen,ut ante sitis patefactum est , sed quod metallicum semen, quod per coelestem, syde- ream & elementarem essentiam exortum & incorporeum quid deductum est, per Elementa porro in talem putreftctionem &: corruptionem promovendum lit.. Nota etiam hoc,quod vivum spiricum volatilem habeat apud se: Nam in ejus distillationc spiritus primo procedit, Sc phlegma post:, quam primum vero per diutii rniorem calorem in acetum reducatur,, spiritus ejus non adeo volatilis est, ut prius; Nam in distillationc aceti primo aqua seu aquositas exit, &: spiritus ultimo: Et quamvis eadem, maceria sit prer oculis, qua; piius in vase fuerat, attamen longe aliam proprietatem habet, cum non amplius vinum, sed per putrefactionem caloris continui transmutatum &: acetum factum lit: Et omne,, quod cum vino,aut ejus spiritu extrahitur & circulatur, longe aliam habet proprietatem &: operationem, quam illud, quod cum aceto? elicitur: Nam si vitrum Antimon« cum vino aut spiritu vini extrahatur, multas provocat sedes, ac vomitiones: cum sit adhuc venenum,, Fff 3 Scejus 414 -Fn Bdfilii Valentini &:ejus venositas nondum sit deleta aut extincta, si veto vitrum Anti- moniicum bono distillato aceto extrahatur,pulchram dat extractionem alti coloris i Tum aceto per balneum Maria: abstracto, &'fiavo pulvere,qui remanet per repetitas distillationes aqua: communis,bene abluto,ut omnis acetolitas recedat,dulcis habetur pulvis, qui nullas sedes amplius concitet, sed pulcherrima medicina sit ad utendum . quae multum praestet cum admiratione, &: merito miraculum Medicina: haberi debeat. Hic pulvis mirabilis resolvitur loco humido in liquorem, qui absque omni dolore in Chirurgia multum quoque pra’stet,dc quo satis. Atque hoc praecipuum caput estpro conclusione hujus sermonis notandum: coelestis creatura generata,cujus vita per astra conservatur,& per quatuor Elementanutritur, interie debet, atque post putrefieri; quodsifiat,astra per Elementorum Media,quibusid incumbit, corpora putrefacta rursum vita donabunt, ut iterum coeleste quid, quod in suprema firmamenti regione habitationem suam habebit,inde fiat: si id perfectum fit,videbis,quod terrestre a coelesti cum corpore & vita assumptum, & terrestre corpus in ccelestem substantiam reductum sit. 4 IX. 'Traäica de Lapide Sapient. 4'i IX. CLAVIS. S Ummus planetarum coelestium Saturnus vocatus in magisteria nostro vilissima: autoritatis est: nihilominus pra:cipua est clavis totius artis,at in insimogradu positus, & minima: .xstimationis in arte nostra habetur,quamvis etiam per cclerc volatum ia supremam summitatem supra omnia luminalia se elevant, attamen pennarum ejus refectione ad infimam omnium illuminationem reducendus & per corruptionem in emendationem promovendus erit, quo nigrum in album album in rubrum commutetur,ac per cursum totius mundi colorum caeteri quoque planetae transeant, usque ad superabim- dantem Regis triumphantis proprium colorem: Atqi sic dico,etiamsi Saturnus pra: toto mundo vilissimus videatur,tamen eam vim & efficaciam in se habet,quod,si preciosa ejus essentia, qua: est extra modum insensibilis frigiditas, incurrens, igneum corpus metallicum reducatur, ei currens vivacitas adimi postit, adq; tale tractabile corpus redigi,quale Saturnus ipse est, verum longe majoris constantia:: quae permuta- j de Lapide Sapienti 4.2 1 & duxerat, Cum vero nullam prolem exea susciperet,idqu e peccans imputaret, quod sororem pro conjugehaberet. a/siduis precibus apud Deum luminum contendit, ac votis institis i ut sibi frratiam imperaretur, orationique fux locum concederet. 0 Cumque aliquando somno profundo obrutus Scsopulws esser p'er somnium quidam vir alatus, Phoebus vocatus,ad ipsum accedens* pedes ejus, qui valde calebant, tetigit, & dixit: Postquam tu nobilis Heros mulca regna &c provincias, multaque oppida fk regiones perlustraris,ac in vasto orcano multa pericula per tui eris, in bello cantum exantlans ut m equestrem ordinem adseitus fueris, pr^que omnibus id dignitatis metueris, cumin duellis & corneainentis mulcas hastas fregens, ac fxpcnumcrö gratiam dvenerabili gynxeeo obtinueris, hinc pater a cadoimhi m mandris dcdic,uccibi indicarem quod ine ces tux locum apud fefe invenerint:Idcirco sumere debes siingui- nem ex tuo dextro latere, & sanguinem ex sinistro'latere tux uxoris,' atque sanguinem, qui patri äc matrimae m ipso corde occultus fuit,* naturali jure falcem duplex,&nihilominus unus fanguis:hoc conjun- g,e simul,&faciterum,ucingredianturgIobumseptem Magistrorum sopientix, unde conclusi : tum genitus potcntiiltmus nutritur sua carne, & reficitur suo särguine honoris , quod si hoc rite feceris, numerosam prolem & hxredcs de tuo corpore genitos relinques. 1 ve- 1 um scias,quod ultimum somen in Oistava temporis mutatione, vel ut rCiunvprirvmm femen, cxqiio ab initio fhctuscs, ciu-somsuumabsol- vet •• si hoc fepnis fncias,ac iemper dc no vo incipias, videbis natos na. torum, quod magnus mundus ex generatione minoris penitusre- pleatur, quod Creatoris coeleste regnum abundanter possident queat. r Gum hoc finitum erat; Phoebus iterum avolavit, Sc eques ille ex fdnino excitatus electosurrcxit , cumque h.vc omnia, ucimperata erant, prosequeretur, non solum in omni suo proposito bonum siic- ceslhm experiebatur, sed Deus etiam ipsi ejusque conjici liberos' multos largiebatur, qui porro per fui Patris testamentum memorabile nomen poslederunt, & honos equestris dignitatis apud cam fami- li&mcumdivitiiscontinuepeisouravitssi Qupd' £22 Fr.Baßlii Valentini Quod si nunc, doctrinae sili, circumspectus es, non indiges interpretatione alia, si vero intellectus tibi defuerint,nc mihi hoc imputes, at tuae imperitiae: Nam prohibitum mihi est, hanc ieram aperire amplius,id observare tenor,ei que morem gererc.Cui vero Omnipotens concedere velit, illi fatis perspicuo & clare scriptum est, atque etiam clarius,quam sit credibileNam totum actum sigurate &pro more Philosophico descripsi , quemadmodum & anteceilbres mei fecerunt,atque etiam iis clarius; Nihil enim occultavi; Quod si glaucumam aboculis removeris, reperies illud, quod multi quaesiverunt &: pauci invenerunt: Nam maceria penitus suo nomine exprefla principium,ut medium cum sine indicatum est. XII. CLAVIS, WWW P Ugil, qui gladio suo nescit uti, ei nec utilis est: Nam exercitium utilitatis ejus non vere didicit: Cum alius, qui gladii magis callet uium. quam ille,contra eum in pugnam descendit, inidoneus ab alio male iTiui6tacur;Qui vero pakstrsc magisteriuna probe percepit,bra- yiv potitur» sta Praefica ae Lap. de Sapient . 4 2 3 Ita qui tincturam quandam cx Dei omnipotentis gratia consecutus est, {cd&bscjucomnitlcfcftu Ii&nc clevern tindturac absolutissimo &c vero proceslu aperiam,ideoque mea: doctrina:,ut sequitur ,sis attentus: Dum medicina & lapis omnium Sapientum ex vero lacte virginis factus & perfecte praeparatus sit, fume ejus unam partem, optimi & purissimi auri per Antimonium fusi &C purgati,partes trcs,idque redige in lamellas tenuissimas, quoad possibile iit,mitte has simul in tigillum,in quo metalla liquefieri solent,primo da ignem lentum per duodecim horas,deinde in liquefactione stet tres dies ac noctes continue*, tum purgatum aurum ac lapis mera medicina facta sunt,subtilissimae, spiritualis & penetrantisproprietatis: Nam absque fermento auri lapis operari nequit aut vim tingendi cxerere:Nimis enim subtilis est ac penetrabilis, si vero cum fui simili fermento fermentetur & conjungatur, tum Tinctura praeparata ingrestum accepit in alia Operand i: Accipe deinde fermenti praeparati partem unam, in mille partes liquefacti metalli si tingere velis, tum scias per summam veritatem ae hdem, quod solum illud in bonum & fixum aurum permutabitur: Nam corpus unum apprehendit aliud, licet non sibi simile sit,nihilominus per vim & potentiam ipsi adjunctam,cogitur eidem affimilari, ctim simile d simili originem ducat. Quicunque hoc utitur medio, flli patefiet omnis certitudo, vesti- bulapalatii in fine exitum suum habent , atque haec subtilitas nulli creaturae comparanda est; Nam omnia in omnibus, pro ut naturali modo &C origine in hoc mundo sob sole fieri potest,possidet. O principium primi principii respice finem, O sinis ultimi sinis intuere principium. Et medium vobis commendatum sit fideliter, tutu Detis Pater,Filius & Spiritus /anctus vobis dabit,quicquidspiritu, anima & corpore requisitam habeatis. , 4 - 24 - . TV. 'Bafilii Valentini 2)0 TRIMA MATERIA JLAPI.D^S .Philosophie^ 1111 Mym?«» ifn' 'T Apis invenitur, quinoncarus efl, quo extrahiturvolattlis ignit , Vndeiapis ipfi fäll us. est, Ex Albo & rubeo compositus, Eß lapis, attamen haud lapit, In ipsofilum natura operatur, ^u i fons ex eo profuit, Fixum patrem suum submergit, Absorbens illum cum corpore vitaqm Donec reddatur illi anima, Et mater volatilis ipfi similis fiat in suo regno, Ipfi quidem virtute & potentia Accepit majora robora, Solem at at e superat CMaterfua volatilis praparatq, Per Vulcanum fictfl antea Pater ex spiritu editus. Corpus, anima drjpiritus, in duobus existis^ Ex quibus tota res procedis. Procedit ex uno & esi res una , Volatile dr fixum fimu l colliga* Sunt duo dr.tr ia, & fält em unum,. ,si non intelUgts,mhil obtines •4- ! S BRE- 4 26 Fr. Baßlii Valentini BREF1S APPENDIX ET PERSPiCVA RE- petitio aut iteratio Fr.BafilnValentini^Benedi&.Ord. m librumßtttm de magno Lapide antiopuijpmorum, J X * 1 i. I ete & E GoBasilius Valentinus, Frater Benedictini Ordinis , libellum* quendam jam ante scripsi, & velut antiqui , more Philosophie» patefeci , quomodo thesaurus antiquissimus acquiri debeat,quo veri lapientes vitam liiam in longius Lvum protraxerunt. Et quamvis prout conscientia mea coram Summo in coelis attestari debet, cui omnia arcana in abdito sunt manifesta, nihil falsi scripserim, sed veritatem ipsam exposuerim, itautintclligentes nullo amplius lumine egerent > (Nam Theorica mea ipsis prxfcripta,qux per practicam duodecim clavium confirmata Scapprobata est , fatissii- pcique essiet ) nihilominus inquietudo insomniorum me eo adegit, pervarias cogitationes, ut praescriptum meum libellum per breviorem viam demonstrandum mihi sumerem , atque hoc quasi medio incensum hunen purgarem, quo quilibet amator quxsitx sapientiae eo plus splendoris & claritatis ad desiderium suum complendum habeat: Et quamvis multi existimabunt, nimis clare apertum esse, aeque ideo multorum peccatorum onera in merecipisse, quilibet tamen sciat»quod illis,qui durae cervicis sunt, satis difficile erit, invenire hoc, quod quaerunt: Electis vero clarum ac facile: Quapropter, mi veritatis sectator ausculta meae orationi» tum veram viam ad artem invenies. Nihil autem amplius scripsi, nisi quod post mortem meam ac re/u- icitationem carnis meae ips e attestari velim. Breviorem vero viam ex consequenti narratione fideliter & sirn- pIieitcVpercipies:Mcienim sermones in simplicitate &: nullis verborum phaleris fundantur. Mentionem seerÜL indicavi, quod omnes res ex tribus essen tus factae Traäica,de Lapide Sapient. 4.2^ facta: §5 composita: sint,nempeex Mercurio,sulsure &C sale,id que verum est,quod docui. Ad hoc autem scias,quod lapis conficiatur ex uno,duobus, tribus., quatuor & quinque:Ex quinque,hoc est,quinta essentia fux substantia:;'Ex quatuor, quibus inteiliguntur quatuor Elementa: Ex tribus, ea sunt tria principia rerum: Ex duobiis, Namque est duplex Mercurialis substantia: Ex uno: id est Ens primum omnium rerum,quod ex verbo prima: creationis, hat, prostuxit. Multi vero animo ancipitcsex omnibus his sermonibus fieri possent , ad fundamentum habendum & intcliigentiam perceptionis consequendar.ideoque primo brevissime dicam de Mercurio, secundo de sulfure, tertio de sale; Namlixsunr essentia: nostrx materia: lapidis. In initio scias,quod nullum argentum vivum vulgi sit utile, sed nostrum argentum vivum fit ex optimo metallo per artem spagyricam, purum,subtile,clarum.lplendens,instar tonticuli,pellucidum, modo Cristalli,absque ulla sorditie: Hinc fac aquam sive oleum combusti- bile: Nam Mercurius principio fuit aqua , vel ut omnes Sapientes niese huic'sententix & doctrina* astipulantur. In hoc oleo Mercurii solve propriumMercurium,ex quo ipse aqua facta sit,&: prazeipita eundem Mercurium cum proprio suo oleo, tum habetur duplex Mercurialis substantia: scias autem , quod aurum tuum prius in lingulari quadam aqua, secunda mea clave expressa, post lui purificationem prirnx clavis, lblvi &c in calcem subtilem reduci debeat,veluti in quarta clave,habetur,atque tum ejusmodi calx per spiritum (alis sublimetur ac iterum praecipitetur,perquereverbe- rarionem in subtilem pulverem redigatur; tum proprium ejus sui fur in suam substantiam facilius ingredi poterit,cumque ea amicari.-Nam mirabiliter se invicem diligunt: Aeque sic habes duas substantias in uno, & vocatur Mercurius sopientum, & est saltem unica substantia, id est,primum termentum, Hhh L Nunc 42 $; Fr. Bafilii Valentini Nunc sequitur de sulphure Mfcrcurium tuum quaeras in simili metallo: Deinde,cum metallum per purificationem & destructionem prioris cr* 8 C reverberatio— nem, absque 11II6 corrosivo scias e corpore suo elicere; quarmedia tacitis annotavi, in tertia quoque clave commemoravi; Illum Mercurium post haec lolves in proprio suo sanguine, ex quo ante ejus fixionem ipse factüs est, secundum pondus suum in sexta clave indicatum,, tum verum leonem sanguine viridis leonis nutrivisti solvisti - Nami fixus sanguis rubei leonis factus est ex non fixo sanguine viridis leoni s-, i deoque stint uniusnaturar non fixus sänguis volatilem iterum i facit fixum,ac fixusqucviciffim volatilem fixat, prout ante ejus solutionem fuerat: Deinde in leni calore simul fove,donec g totum solutum sit,tum Habes fecundum fermentum, fui fur fixum cum non fixo > nutriendo,ut omnes Philosophi mccum testantur: Hoc postea spiri- - tu vini sublimatur rubeum instar silnguinis, vocatur aurum potabile,in quo nulla reductio alicirjus corporis rcpcricur. Sententiam quoque meam dabo i De sale Philosophorum Sal facit fixum &! volarilo, prout in suum statum ordinatur &pne~ - paratur. Nam spiritus ex sale tartarr, si per se absque additione extrahatur, per resolutionem &: putrefactionem omniametallavolatiliai efficit, eaque resolvit in verum Mercurium vivum seu currentem: ut practieaemcardoctrina: habent. Salfartari per se figit firmissime ; praesertim :{i servor calcis viva: illi incorporetur; lltraquc enim hxc figendi singularem gradum obtinent. Ita &c sal vegetabild. vitii & figit St volatile efficit secundam diversam praeparationem, prout ej us ufiis exigit, quod certe arcanum na- turae,&: miraculum Philosophicae artis est. Homo lialiquandiu vinum bibar, & ex ejus urina salclaru efficiatur , id volatile est, & reliquas res fixas volatiles facit, sceumque per alembi-.- Vraßica, de Lapide Sapient. 4.2$ alcmbicum elevat: non'autem figit: Etquamvisnil nisi vinum Homo biberit,ex cujus urina shl illud confectum sit, nihilominus aliam proprietatem habet,quam sal tärtäri seu ex fcece vinuNam transmutatio quadam in humano corpore facta est*, ita ut ex vegetabili, lioc est, cx spiritu vini animalis spiritus (alis fictus sit; quemadmodum St equi ex avena, farno Sc ejusmodi,curti virium suarum corroboratione, mutationem suscipiant', corpore pinguescant,& carnem inde progignant. Item apis ex prcciosiffimo florum & herbarum mei conficit. Ita&J dealiisintdligendum: clarius,& causa consistit solummodo in putrefactione,unde talis separatio St transmutatio originem suam ducat,'- Communis fatis spiritus,qui peculiari modo ultimae mea; declarationis extrahitur, aurum St argen tum,si ei exigua quantitas de spiritu : draconis adjiciatur , facis volatile ,dissolvit,&una ßcuminalcmbi- citm evehit , quemadmodum etiam aquila cum draconis spiritu, qui ; in petrosis locis degit, efficit, cum vero quid cum sale, priusquam Ipi- ritus de corpore ejus separetur,fundatur,multo magis figit,quam vqj latilstatcm prxstat-: Hoc insuper dico, si spiritus communis filis cum spiritu vini uniatur, Si tertia Vice simul dissilietur,quod dulcescar,suamque acri- ■ moniam deponat.Hicprxparatusspiritusnon solvit aurum corporaliter,sed si in prxpamram auri calcem infundatur; extrahit summum ejus colorem Sc rubedihem qux/i recte tinam albam ac puram in talem colörem red ucit' } qualiscjuS corporis fuerit, unde ante detractus effi Pristinum quoque corpus liro colore per amorem illecebrosas Veneris iterum donari poterit, cum cx ejus origine & statu, nec non ßnguine exortum fit') de quojam non est amplius disputandi locus; Notes autem,quodf piritus sitis quoque lunam destruat, Sc in spiritualem essentiam redigat, secundum meam instructionem: unde ppstea luna potabilis prasparari potest; qui spiritus lunae spiritui solis ap;propriatur,ut mas «Si fmmina,per copulationem & conjunctionem spiritus Mercurii aut ejus olei, Hhh y Fr. 'Basdii Valentini Spiritus latet in Mercurio, colorem quasras in fulfure, coagulationem i n sale,cum habes ternas res, quae perfectum quid iterum generare poterunt, hoc est, spiritus in auro cum suo proprio oleo fermentatur,sulphur in preciofie Veneris proprietate abundanter invenitur, quod incendit sanguinem fixum,ex ipso prognatum, spiritus ex sale Philosophico dat victoriam ad duritiem, quamvis spiritus tartari &C spiritus urina: una cum vero aceto multum poflint; Nam spiritus aceti frigidus est, & spiritus calcis vivae intense calidus, ideoque pro adversis naturis habentur vel uti & inveniuntur; Jam non secundum solitam philosophicam consuetudinem locutus sum; verum non me decebit amplius cuiquam narrare, quomodo ostia interius obserata sint. Hoc pro valedictione fideliter dico : Quasre materiam tuam in metallica substantia: Fac inde Mercurium , quem fermenta cum Mercurio,quoddam sulphur,quod fermentum cum proprio suo sul- phure,&c cum sale reduc in ordinem ; distjlla simul, conjunge omnia secundum suapondera, tum unvm quid eveniet, quod ex uno ante quoque srtum est: id ipsum coagula Sc sigeper continuum calorem: deinde augmenta &c fermenta adhuc tertia vice per doctrinam mearum duarum ultimarum clavium, tum habebis & reperies finem terminum tui dcsiderii.-Tinct une usum sine parabola duodecima clavis per certum processum absolute tradit. Deo gratias. Pro finali appendice vero tibi narrare cogor, quod ex nigro Saturno & beneficio Jove spiritus quoque extrahi postit , qui post in vere dulce oleum,ceu fui nobilissimum,reducitur, quas medicina currentem communem Mercurium vivacitate sua particulariter firmissime spoliare cumque emendare poterit, ut m libro meo quoque docetur. Additio ‘Praßica de L.ij? de Sapient. 43 1 Additio. Cum jam materiam hoc modo adeptus es nihil aliud post quam ignem cures,quomodo ejus regimen observes J In hoc enim summa rei sita est & sinis operis: Nam noster ignis, communis est ignis & noster furnus communis furnus est: Ac quamvis qui ante rac fuerunt, 'scriptum reliquerint, quod noster ignis non sit communis, tamen in veritate dico tibi,quod omnia arcana pro suo more celaverint: Cum materia sit vilis, &: opus exiguum,quod per regimen ignis solummodo adjuvatur &: manifestum sit. Ignis lampadis cum ipiricu vini inutilis est. Ad haec incredibilis fumptusco impenditur: Fimus equinus perditio est, ac materia perfectis gradibus ignis absolvi nequit. Multi &c varii furni non conveniunt: Nam in nostro triplici furno solummodo gradus ignis proportionabiliter observantur; Quapropter ne te loquaxSophista multis furnis seducat in errorcm.-siquidcm vilis est noster furnus, vilis est noster ignis, &: vilis est nostra materia, atque vitrum circumferentiae terrae astimilatur; Ulteriori documento ignis ejus regiminis & furni non indiges.Nam qui materiam habet, ipse sibi furnum inveniet, qui farinam habet, ipso sibi furnum inveniet, qui farinam habet, quoque furnum panificii reperire potest, ne de panis coctione valde sic sollicitus- Peculiare libros haede re non opus est scribere, dummodo regimen caloris observes, quo inter frigidum & calidum distinguere scias,si hoc attingas, opus peregisti, ac artem ad finem produxisti, pto quo Creator omnis natura: fit laudandus in secula, Amen. THOM/E rrgi i ii f i ezeö J- ■ I. ,l~E I' M 'ii THOMAL NORTONI angli TRACTATUS CHYMICUS Ditius CREDE MIHI i Sive ORDINALE Tractatus secundus. FRJNCOFVR71 Apud HERMANNUM a SANDE M DC LXXFU. EPIGRAMMA M. M. IN NORTONI T tactatum Chymicum, N ILVS ut ejfufi vici» as gurgite terras Mergit & emißks undique fundit aquas t truftiferumque trahitprapingui uligine limum, Sluopofl venturaßes bona mefjis erit, Sic quoque Nor tonus lato ft limitepandit , Nobile liatur a dum patefecit opus. Immenso fefe (pacto distendit ,ut agros Faecundet Chymicos, Artifice/que beet. St fueris f «lix ,fub tanto •vorticepistem Captabis, stomacho quo satier e tuo. Sin minus stile tuam preciofo dogmate mentem Instruet, ut votum certus habere queas. Non Her met is opes libro monstrantur in uno , Forte dat hic fallax arte quod ille negat „ > IRQ MM HORTO NI TRACTATUS CREDE eMlhl SED ORDINALE. PRAEFATIO l. AUTHORIS IPSIUS. L iber iste Clericis monstrat scientiam, Liber iste Laicis auget inscitiam, Liber honoris juvans per copiam, Et liber pauperum fugans inopiam, Liber fiducia: est & veritatis, Regibus consilium,doctrina Praelatis, Et liber utilis viris beatis, Vivere qui cupiunt absque peccatis, Liber secretus, liber Doni Dei, Electis semita viris bona: spei, Valens constantibus firma: fidei, Nec non credentibus verbis oris mei. Quxrunt Alchymiam falsi quoque recti, Falsi line numero,sed hi sunt ejecti, Et cupiditatibus (hei)tot sunt infecti, Qi lod inter mille millia vix sunt tres electi. Isti ad scientiam multi sunt vocati, Nobiles &C pauperes,inscii, literati, (^ui nolunt labores neque tempus pati, Ideo non perficient,quia sunt ingrati. Liber artis filios docet iste fatis, Quibus hxc percipere Deus dedjf gratis, in » Ver . Versiculis propheticis quatuor his credatis, Omnia dat gtatis Divinae fons pietatis. Haec nobilis scientia est tantum illis data, Qm diligunt justitiam mente cum beata, Dolosis &; raptoribus sed est denegata, Propter peccata tardantur munera grata. Saepe Reges Angliae decorastct haec res Firma si in Dömino hustet eorum spes, Ille sed qui capiet per hanc rem honores, Antiquos mores mutabit in meliores. Iste cumque venerit,regnum reformabit, Virtutibus & moribus & exemplum dabit Sempiternum regibus, plebs tunc jubilabic, Et mutuo se diligens laudes Deo dabit. O Rcxhxc facturus,Deum regem ora, Et ejus auxilium pro re hac implora, Tunc regi justo fulgenti menti decora Grata superveniet, quae non sperabitur hora. HU-A ES « 88 » «81» « 81 » « 88 » « 88 » «88» « 88 » « 88 » « 88 » « 88 » «88» PR£FATlO II. T N honorem DEI Vnius, TRINI in Per finis* ■* Htc liber estfaElus, ut indo EU viderent DoElique,post meum obitum: jptto omnes imperiti, qui conantur Qu&rercper Alchymiam magnas opes , inveniant bona confilia,,antequam opus id incipiant : Zdjhilominus Eruditi magna fieret a quoque hic difienh Verum omnes mdeEH causam habebant hic timoris* Vtstbi caveant a falsts delufionibus Operum multiplicatorum, eorumque conclufionibus. 437 i_At i deo famam pro. mundo non desidero, Nisi vestras ad Deum preces,nomine meo nonexprejfi ; Ne quis *n hoc inquirat aut animadvertat , Sedfipitnter confideret flores hujus libri: Si quemcunque hominum statum Refpiciates, quamplurimos invenietis, Qui mentem Alchymi a adjiciant Saltem desiderio lucri & divitiarum ; Vtpote Papa Cardinalibus magnarum dignitatum Anhiepiflopi & Epifcopifimmorumgraduum, Abbates & Priores religiosi Cum Monachis,Er emitis & Presbyteris variis: Et Reges eum Principibus, Deminisquealtifinguinis. Nam quilibetstatus destderat de ejus bonis CMercatores,&qui circa ignem operatrattant Ex avaritia ejus opus desiderant : Et opi fle es ex vulgo nolunt ab ea excludi, Illi enim Necfi dat k i lies,at hoc observetis bene Quod nihilfitscriptum nifi ex proprietate caufk : Vnde Prallica multum aberrat, Vbi cognitio causa nonpracesitt ; Quocirca prudenter in mente hoc teneas, Quod nil oper er is,nifi cur & quomodo cognitum habeas , Ille etiam, qui in hac arte,progressumfactre cupit, Opus habet utsalsitatem omnem fugiat Tpam veritas ipse Deus est,qui hanc artem monstrat,, Ideo salsitati nunquam vos dabitis : At constanter in animo vobis maneat fixum, Multo modo adulterina metallaprocurare 44 ° Sicut illisui quarunt albificationes am citrinationts, Quapatt nequeant omnes Examinationes, Quibus falsum argentum conficiunt,prout norunt, Aut nummos,ad decipiendum homines : Verum Deus providit,ne quis in hac arte bene ditia Quicquamsperet,qui falsarius unquamfuerit. Gratiam ut habeat a Deo necejjttm est,qui hanc artem inquirere velit , Jdeo debet effejustitia veritatisque amans: 7sec vero quis nimium se in animo vexet, Qui propter externa desideria hanc artem exoptet: Atque is,qui intentionesuafrui velit, Vtsatufit dives, convenit: Diversts viis ne se se dedat operationum, Sedsolummodo sequatur hujus libri ordinem, Qui vocatur Alchymia ORDINALE, Et CREDE ^MlHl, columnaserpetua, Nam, veluti Ordinale presbyteris ostendit Ministerium dierum, quos observare tenentur , Ita, ex omnibus Alchymia inordinatis libris Effetius hic secundum ordinem ponuntur : Quapropter hic liber pro Alchymia modo Est incomparabilis precii, Cujus veritas nunquam poterit reprobari , Quamvis humiliformafit compositus. kMc veluti ego artem hanc obtinui ex divina gratia, Sic eam vobis obsero inseptem capitulis, Adeo plene,quam ex conscientia mihi licitum. Ex nutuseveri ludicis in extremo die : Primum caput omnes docebit ex aquo , Quinam hanc scientiam assequi poterit ex populo : Et cur vera Alchymia scientia •-Ab antiquis vocat astt bene diti a & sacra. In fecundo capitulo monstrabuntur Inaniu gaudia circa hanc & pericula : i Tertium 44 l Tertium caput in cujusdam mirem fideliter apertet lapidis materiam, stpuem Arabes Elixir appellant, H$c undefit , ibi int eilige tis: fpuartum caput ostendet majus opus , Molesti laboris jnconveniens doPlis, In quo currunt varia diverticula CMultis cum periculis & erroribus plena Quintum caput de subtili est opere, stjuodDeus solummodo pro erudito difiofuit, Verum perpauci doti orum id comprehendunt, Hinc haud multis hacscientia appropriatur , Stxtum caput e fi de proportione & convenientia Natura inferioris cum ccelifpharafupcriore , Cujus vera cognitio multumpromovet eruditos Et adjumentum iispraflat in nostro mirabili opere. Septimum caput vere vobis demonstrabit Varia regimina vestrorum ignium. Taufte DOMINE Deus ducas me & juves , Nam ad remjamjam producere cupio: Singulos exorando , qut in hunc inciderint librum, Vt in mente preces pro anima mea dicere velint: Et ne quis meliori aut viliori Mutet meamscriptionem,timore divina maleditlionis: Vbi enim sententia cui viva non apparebunt ibi prudent ioresipßfibi invenient-, Etfiquadamsyllaba fuerint mutata, Reddere potuerunt inutilem hunc librum : Quapropter ne unt aut alteri confidas lettioni, At vigefies desiderat iterari : Nam continet magni ponderisfintentias, Licet parum Eloquentia prasiferat : _ Verum optimum er it,quod fi er i a vobis convenit, K Nempe ut legatis quampbiW libr(S)&p°st fanc cum illis . Kfcfc 'V DE Vi* OVA f nurrv COELVM \OVA Procella Inane: Tenebret: A U}ß o s wn Satan \ 'M l j • -1 c Thom& Nortoni Angit 7 rattat. Chy mictu. 44$ firianus alius ruit cum Ho wstortö in occidentali parte SemperoccupattiSjpracticam etfercerido, * Attamen hanc nobilem /cientiam nört invenerunt' Quia nec materiam nec artis radicem noVeranr, * Se3 illegitime procedentes sempetid quscsiVcrimtf' Donec vitam & Bona sua prodiderant 5 Mustum sumptus,damni & angustia: passi sunt” linter sua Recepta,qu Riscus cum monetas mutaret, Quamplurimis damno,multis gaudio extitip, Et veluti diversis ea mutatio visa cll Res nova & rarissima, Sic eo tempore quid miri contigit, Quod ad hanc soectarit scientiam, Cum tres magistri artis hujusmodi In uno decumberent lecto prope Leadenhal, Qin haberent Elixir perfectum album & rubeum, Mirabile est tales ternos uno jacere lecto, Atque hoc fpacio decem dierum, Siquidem vix inveniantur in millione hominu m, Ex ducatu Lotharingiar.vclutaccepi, Unus eorum fuit,fecundus ex medio Anglise, Sub cruce circa sinem tiium Comitatuum Tertius natus erat astate minimus: Qui ex nativitatis figura a doctis judicatus est Exornaturus A nglicanam terram, Posset quis totum peragrare mundum, Et tales magistros tres non reperire, Duo ex illis discessuri, sed junior permansurus est Multum boni in hac regione aliquando facturus, Sed peccata principum morabuntur Id boni ,quod ipse pr sesti tu rus esset. Senior magister de eo vaticinatus est Et dixit, T 'rattatus Chymicus Et dixit,quod paslyrusesset multum injur ix Ab iis,qui grati erga cum.esse.deberent, Et multa aha hic enarrabat, Qusc exinde vera inventa sunt, Et nonnulla adhuc eventura Ex quibus unum est certistimum, dicebat ille, Post mulcas molestias magnumfuturumdlgaudium, In lingulis quartis hujus regionis Quodomnes probipcrcipient, Junior qu^sivit,quando id eventurum» Senior responditqrostquam visum foret Sanctam crucem honorari nocte dieque. In terra Dei & in terra Luminis, Quod convenienti tempore continget, Sed diu dilatum abfquecaufa est, Cumid inceperit,notes bene hanc rem, Hsec scientia aperietur Regi, Et longe plurcs gratia: Quam hic a nobis enarrari poterunt, Gratia illi regi.tum aderit Cum mores antiquos emendaverit, Ipse in secreto investigabit Hanc scientiam obscuro sermone; Et inter solitariosseumonachos Ea de re femperfiec certior, Jta Rex Calid eam qusefivit apud multos, Donecinciderit inMorienum, Quiopem.tulitCalidi in sua neccflitatc, Virtus enim ejus ad hoc incitavit: Sed nunc de hac materia tacebimus. Et de subtili opere trademus. Necessum est,ut fit eruditus, Qui velit percipere subtile opus. 4&T Oportet jßz Thorn&NortoniAngli Oportet eum cognoscere primam philosophiam, Si confidat Alchymiam inquirere, Et primo vos intelligere debetis Qui huic operi intenti estis, C u m m c talla vestra per praeparationem Sint facta habilia ad generationem, T um divisione separanda erunt In quatuor Elementa,fi lucrari desideretis* Quod si perficere nequeatis, Ite &C. diicite ab Hortulano, Qui ea de refimm fecit librum, Quomodo vinum sit dividendum in 4. Elements» Et praeterea vos scire decet Effectus quatuor qualitatum, Quae dicuntur,caliditas,frigiditas,humiditas Sc siccitas Linde omnes res sunt compositae» Et quiapraxipuein hacarreappetatis Habere colorem in igne perseverantem Sciatis, antequam illum obtineatis» Quomodo quilibet color generetur, Nam omnis color,quinominarr potest, Hic apparebit,antequam albedo aderit, Ad haec vultis habere in opere Facilem liquefactionem instar cerae aut gumm%. Alias non intraret,nec penetraret In metalla,restantibusauthonbus, Sic desideratis quoque habere fixum & fluxibilc. Cum coloris copia,quocunqcre modo. Haec tria contraria conjuncta ut fiant In uno subjecto, magnum est secretum» Nihvlorr iims ille,qui valet ingenio » In hoc capite id invenire poterit, EtpnmOjUtdetn vobis brevem doctrinam» Traäatm Chymicus. De praedictis quatitor qualitatibus primis. Calor & frigiditas sunt qualitates activae : Humiditas & siccitas vero passiva:: Nam hae patiuntur fempcr illas, Ut lapides cum fiunt calx &c aqua glacies, Unde facilime judicare poteritis, Nihil generatum est, niu calore aut frigore, Attamen passivae habent aliquid activitatis, Veluti in mechanicis operibus quotidie videmus, In panis Sc cerevisiae coctione & aliis opificiis Humiditas operatur & siccitas. Aristoteles in physicis,multique alii Dicunt,ab actionibus procedit ipeculatio. Referunt quod practica sit radix & initium Speculationis &L omnis scienti#. Nam proprietates rerum quarumlibet Percepta: fuerunt per earum operationes: Veluti per colores urinarum audemus Pronunciarede calore vel frigore, Per istas quatuor qualitates primas Indagamus colores successu temporis: De quibus certi este non possumus Nisi in substantia valde pura. Multum doctrina: inde capietis, Si sciatis,quomodo colores quotidie generentur, Color est extremitas cuj usque corporis clari, Clara substantia bene terminata hic est materia, Si caliditas domineturin materia sicca, Color albus aderit ibi certissime, Veluti apparet ad oculum ex ossibus combustis, Et in calce viva ex lapidibus facta, Ubi frigiditas agit in materia humida & clara, Albedo apparebit in ea operatione, Ppp L Ut 4^4 ‘ThomaNortoniAngli Ut constat in glacie 8c frigore induratis, Lauft e j usd e clarata est jam ante in philosophia, Sed hic non de communi philosophia loquor, Verum per exempla,ut tradam Alchymiam, Unum per aliud percipi potest, Veluti (oboles agnoscitur ex sua matre, Si caliditas in materia humid a tte. cralla Agat, niger inde color generabitur, Quod si exemplum ejus desideretis, Observate cum virida ligna igni apposueritis, Cum frigiditas operatur in materia crassa & sicca, Niger erir color,cujus rei ratio estV Talis materia est compacta Sc valde crassi, Cum frigore constringente,vitas inimico, Cralsitics facit obscuritatem,& lucis privationem, Si color privetur,nigredo apparebit. Ideo semper hujus memor esto, Quod clara materia sit materia albedinis, Causa efficiens potest esse varia, Nam interdum est caliditas,intercium frigiditas:, ' Sed albedo 6c nigredo (ut omnes norunt) Sunt colores contrarii in extremitatibus, Hinc opus vestrum cum nigredine incipiet,. Si finis esse debeat albedinis perfectio, Intermedius color,ccu philosophi tradunt,. Est rubeus inter nigrum &: album, Nihilominus firmiter mihi crede, Rubeus est ultimus in opere Alchymie, Dicunt quoque in sua doctrina;,. Quod hi tino cosores,rufus & citrinus: Sint intermediiinter album & rubeum. Et quod viridis Lc plumbeus color Inter rubeum & nigrum intercedar, Traft atm Chymictts. Incarnatus color est cx materia valde pura Medici in urinis habent colores novemdecim, In album &£ nigrum,ut ipsi tradunt, Ex quibus color subalbus unus est, 8 imi lis colori lapidis Onichiniy De eo'colore Magnesia videtur, Sed Magnesia splendet cum puritate, In nostro sii btili opere Alchymie Omnes occurrent colores, qui unquam habentur* Centum Sc plures certiffimc, Quam in urina sunt animadversi, In quibus omnibus coloribus este nequit, Quin lapis noster contineatur secundum omnes gradus. In omni compositione operum,qua: fiunt, Et in omni compositione,qui mente concipitur,- Quotquot ibi colores leleostcrunt',- Tot graduanones prudenter institues,- Et fi non omnes gtaduationes cognoveris, Ex Raymundo illas discas in arte ejus generali, Gilbet tus Rymcrus scripsit j uxta luam inventionem Dei 7 .proportionibus, at illxrion sufficiunt In hacicicntiaquam nunquam invenire potuit, Quamvis in medicina fuerit valde eruditus, Cum excellentia natura: humanae' Sx’pe superet medicinas medicorum, Et sic honoret non raro luam artem Cum sua medicamenta forte sunt inania, Ac ita noti sc habet in medicina minerarum, Ea enim ars excedit omnes alias generationes, Et solum existic hominis sapientia, Veluti per experientiam prudentes testariposlunt, Et ita alchymix verum fundamentum Estin compositione ratione prudentis graduationis y P PP J 4- s S Calor/ 4$ 6 'Thoma Nor toni Angit Caloris & frigoris,aut humiditatis & siccitatis, Cognoscendo,quod ali* qualitates per eas generentur U tpote durities & lenitas, gravitas & levitas, Asperitas &: lasvitas,per certa pondera, Cum numero Sc mensura sapienter indagata, In quibus ternis existit omne a Deo confectum, Nam Deus fecit omnia 8c disposuit certe In numeris,ponderibus & mensuris, Qups numeros si mutuaveritis, Naturae injuriam facitis, Ideo Anaxagoras inquit,cave dene, Ne ad conjunctionem procedas, Antequam pondera plenarie cognoveris Omnium componentium, qu* hic requiruntur. Baconus dicit, quod antiqui nihil celaverint, Nid solummodo proportiones,quas non docuerunt, Nam nullusauthorum est, nec rex,nec princeps Scribens de hac scientia cum aliis congruit In proportionibus,quas si scire velitis, Raymundus cum Bacono 8c Alberto docebit, Cum Anaxagora seniore, ex his quatuor Habebitis perfectam cognitionem, at non ex uno omnem Etsi jungetis squalitates ad unam intentionem, T um oportet conjungere singula Elementa, Ut aquam & terram fecundum vestrum desiderium, Bene composita cum aere & igne, Sciendo, quod in activitate sit dignior Secundus & tertius quorumlibet graduum, Quartus &: primus excludi nequeunt, Nam utilis est &c maxime usurpandus, Et optime extendere potest suam multiplicationem, In quo existic virtus generationis, Atque hoc est terrestre Lithargyrium nostri lapidis, Traft atus Chy mictu. Absque eo nulla erit generatio, Nec nostrae tincturae fixatio* Nam nihil est fixum, nisi terra sola, Caetera omnia Elementa liint volatilia, Ignis,aer & aqua,ut quotidie videtis,, At ignis est causa extensibilitatis, Et facit maceriam este permifcibilem, Ac clarus splendor in pulchro colore Fit magis ex genere aerio, Et aer quoque si fuerit condensatus Facit res levis lrquefactjonis, V eluti est cera,& butyrum & omne gumnuV Exiguus calor ea omnia liquefacit, Aqua purgat cum ablutione, Et res mortisicatas causatur revivere, De multiplicatione ignis nil miri videtur, Qua: multiplicatione terra: inferior est, Nam terra generat herbas quotidie novas Absque numero idcirco verum est, Quod terra tam sit admiranda, quam ignis, Quamvis una fein tilia in immensum se multiplicet; Si tota ditioforet repleta lino* Tum vana scintilla mirabiliter in co cresceret, Ignis & terra solummodo se multiplicant, Et illae sunt causae multiplicationis nostri lapsdisy De hac terra Albertus magnus meminit In mineralibus quod Lythargyrinm sic optimum Pro Elixire albo,ibique recenset illud, Quod quoque in libro carminum demonstrature Nuncad conjunctionem accedamus^ Et quaedam consilia deeaadferamus, *. Conjunge Elementa tua grammaticaliter Cum omnibus suis regulis convenienter, T horna Norton i Angit Qu x regulx ad adjuvandum crudicos Sunt prxcipua instrumenta in hoc opere* N am nihil magis sibi contradatur, Quam este fixum &: volatile: Omnes Grammatici Anglix & Francix Ignorant docere vos hanc concordandam; Hoc Ordinale eam tradit, ut videbitis ln Physica,libro de Arbore. z. Conjunge ea quoque Rhetoricxmodo Cum naturis ornatis Sc purificati s, Postquam tinctura vestra debeat este pura &c pulchra, Acppe puram terram,aquam,ignem &: aerem, 3. Logica via,quandocunque sit, Misce vera genera, non sophistica, Quorum ignorantia adduxit multos doctos Ut omnem suum laborem Sc opus perderent, 4. Junge ea invicem quoqucamhmcdce, Per numeros (ub tiles proportionales, De quo parum adhuc fuit cognitum, Cum Boetius scriberet, Xu humeris Elementa ligas, 5. Conjunge tua Elementa Musice Duas ob causas,unam propter melodiam, Qux suos concentus placitos habeat, Cum verum effectum ejus inveneris, Et sic compone, ut Diapason Cum Diapente Sc Diatesseron, Cum hypate,hypaton & Likanos mese, Cpm regulis, qux sunt in Musica, Cum proportionibus causantibusharmqniam, Quibus valde similes proportiones sunt in Alchymia, Nempe pro magnis numeris actu positis, Sed pro secretis numeris intellectualibus Oportet ut inquiratis, velut ante dixi, sT raff at hs Chymie ut Ex Raymondi & Baconi doctrina, Baconus tradit ea obscure in tribus suis epistolis. Et Raymondus melius in Arte generali; Multi existimant,eu m ista legunt, Quod intelligant,at revera falluntur. 6. Cum Astrologia) unge quoque Elementa, Ut pro/jperentur eorum operationes quaecunque, Qua: simplex genus,rude &; inexpertum Prudenter ducunt,donec inveniatur sinis, Cum tempore illa obediunt Supra naturas formatas stellarum influentiae, y. Et scientia per/pectiva multum prajbcccvidcnciac Omnibus inhacartenobili laborantibus, Et ita quam plurcs scientiae alia: faciunt 8. Velut praecipueilla dc pleno Se vacuo, Sed magistra inter scientias omnes habenda, 9 . Ad serviendum huicarti,est magia naturalis, Cum quatuor Elcmentasapienter composita fuerint' Et singula in fuogradu ordinata, T um cx variis gradibus & digestionibus Colores apparebunt usque ad perfectionem, Time enim intrinsecus operatur calor naturalis, Qm in nostra substantia lästern cstintcllcctualitcr, V isui non patcns.ncc mani bus palpandus, Ejus operatio paucis rarisqueest cognita, Et cum hic calor naturalis movebitur Per externum calorem artificialem, T um natura excitata operari non desinet, Ad varias diversitates graduum producendas: Qua: est una causa,ut ex ratione animadvertitis, Quod in opere nostro tot appareant colores, Idcirco causatur in hac arte multum dubii Ignorantia caloris intrinseci extrinscei : 4 S 9 Ad 4?o 'Thom&Nortoni AngU Ad sciendum,quomodo ucerque hic calor congruere debeat Et uter eorum in operando praedominari , Digestiones in hoc opere valde conveniunt Digestionibus rerum animatarum, Et prae ca:teris(ut certe testificari postum^ Magis aistmilantur coctioni in homine: Ideo Monenus dicebat,lapis noster in generatione V a Ide est fimilis creationi hominis: In quo,inquit Raymundus quatuor omnes gradus- Complexionum quatuor invenire licet, Idque actu,quod non poteritis repetite Inter alias creaturas in alio genere, Hinc inter creata hax duo solummodo Vocantur Microcosinus, Homo &: noster lapis;: N une de digestione ad nutritioriem Perfecte cognoscendam opus est accedere* Humor est solidus,constans cum siccitate* Fortiter mixtus in suis gradibus* In opposito pastiva debite mixta Generantur calore intrinseco &c cxtrinseco* Ita nihil aliud est nostra, digestio,, Nisi ex humore substantiali creata perfectio* Oro vos, dlaici, ut me excusetis, Quamvis ad hujusinodi verba non sitis astiiefacti,. Oportet me iis uti , quia omnes authores affirmant* Quod quadibet scientia suos proprios habeat terminos. Digestio interdum magis augmentatur Externo frigore,ut quotannis videre potestis, Quomodo in hy eme homines plus cibicapiant,. Quam sestate, cum calor eorum sitintensior, N am frigus tum cogit calorem intrinsecus f ugere Et magis conjungit, ut fiat fortior, Cuzus virtus &c potentia major est TVaffiatus ChymicHf. Ad digestionem perficiendam, quam antea. Sed praecipuum nostram Digerens pro hac incentione Est victualis calor materiae digerentis, Nihilominus calor rei digestibilis Adjuvat digestionem, ejufqucoperationem, Febrilis calor nihil digerit, Raete solares /u varepossunr & causari destructionem, Vinum digestum plus habet caloris naturalis, Quam recens mustum,cujus calor est accidentalis, Coagulatio non est forma substantialis, Sed /altem passio rei materialis, Adhxc vos scire oportet,cum colores apparent, Quod si prxeipuum agens in ea materia, Interdum enim calor est,interdum frigus, Et aliquando humiditas,aliquando siccitas, Ad cognoscendum principale agens scmpcc Requirit indagationem subtili ratione, Quod non perceptum est,nisi a magistris paucis, Nam non notant,quomodo colores oriantur, Principale agens qualitatum quatuor Potentiam regalem obtinet & praedominatur, Ut reliqua ad/iium genus convertat, De qua conversione Anaxagoras tradit In libro luo de conversione naturali, Cujus causas speciales Raymundus adducit, Non est res ludicra aut levis docere, Quomodo vestrum principale agens debeat discerni, Quod tradam vobis per quatuor signa, Ut per colorem, sapo rem,odorem &: liquorem. Er primo per colorem, quo intentioni vestra; serviat, llt principale agens agnoscatis, Rclpicite in vas vestrum,qui color magis apparet Tum illud,quod hunc causatur est principale: Qsa * 49 ' Pro 49% ‘Thom&NortoniAngli Pro eot empore,cujus insolentiam mitigare poteritis » Per hanc doctrinam,si furereincipiat > Quod perficietis,si bene cognoveritis Causas colorum omnium,qui occurrent» Hos ego hic tradam brevissime Per causiis suas,ne opus sit alibi eas quaerere: Albcdo producitur ex varia materia clara, In alia r e terminata,prout hic quoque invenitur» Nigredo csir,cum partes corporis obscuri Cum Crassitieopprimit claritatem subjecti» Aut fit ex combusta terrestreitate» Sed ex ea combustione magna durities sequitur» Acper commixtionem obscuri,clari «Se puri Generantur omnes intermedii colores, Quarlibct res clara,perspicua & pulchra Oritur ex materia aqua: &c aeris» Quam pura terra apprehendit, Talis .quarclaritatem ejus non tollat, Ec si in ejusmodi claritate & perspicuitate Non videatis colores speciales» De quibus audacte judicare poteritis, Quia causa carum rerum fuerit intense frigida,, Veluti in Crista]lo,berillo,aliisque plurimis, Diversitatem inter ea scire debetis : Cnstallus habet aquam ad aerem declinantem, Inde est clare, fpeeiosiv&spulchra: At si declinet magis versus aquam, Est obscurior,ut berillus, vel glacies congelata» Sed si materia tendat ad siccitatem» Obscuritas cum duritie nascitur, 1.1 c appatet in adamante lapide» Et in pluribus ejusmodialiis J Splendoris,qualis,est in Magnesia» Lux ‘Tractatus Chymicw. l ux est causa in maceria clara, Qua: supcvind ucta est in aqueum vaporem» Antea calore incenia cerrilsime; , N unc post claritatem Sc colores extremos De mediis coloribus nonnihil addam: Rubini color est detenuifumoortus In claro corpore, qui tum catifitur, Cum in eo corpore dominatur copia lucis, Nam ejus plus vel minusfacirplus vel minus splendere Sic Amechistus rubinum feq uicur dignitate 1 ? In minori claritate & majori obscuritate Et Caiccdonius micante substantia * Sequitur herilium in gradibus variis» Viridis,ut Smaragdus,est cx aqua pura. Cum terrestri materia combusta mixta. Ecquo clarioris substantia:terra fuerit, Et clarioris viriditatis color apparebit» Fuscus est ex claritate terminata Infuia cx crassa fumositate congregata» Ex aqua & terra productus, Cui adest claritudo aeris, Lividus vel plumbeus colorgeneratur Ex partibus aqueis &c terrestribus, Ec ubi ha? par res iunt frigidae Sc crassa:, Ibi plus ejus coloris visitur, Ut apparet in inveteraro pium bo, Et in hominibus morti propinquis, Hiccolor vocatus lividitas, In lividis inimicis frequens, Naturalem calorem & sanguinem movet Ad cor,ad confortandum illud, Et derelinquit faciem frigidam & siccam, Quia calor &C sanguis inde recesserunt : 5 4P3 Similiter 494 Thoma Nortoni Angii Similiter cum febres sunt in extremitate, Ungues manuum isto colore conspiciuntur, Saphyri color ex oriente carrule us Coelesti sphaera; non absimilis, Longe pulchrior est ad visum livido, Quia plus ineo est aeris,aqua: Lc lucis» Quam in livido colore & multis modis Hinc talis color prcciosior aestimatur, Quam alii caerulei,qui quo sint obscuriores,' Eo minus habent aeris &c plus terestreitatis, Argentum in lazurinum facile adduci potest, Cujus ratio est,perspicuitas, Quae in argento existit, producta ab aere, Ideo ad coelestem colorem tenditi Et copia argenti vivi, quae in eo est, Causatur in argento splendorem, Subtilis terra,pura aqua cum claritate aeris Efficit illum splendorem in argento vivo, Citrintis color,flavus ut est in auro. Est color placitus,quibusdam valde gratus, Generatus ex valida & forti digestione, Nam humor in eo habet fortem decoctionem, Talis color per calerem generatur, Velut est in meile,urina,lixivio &c feile, Fulvor in auro producitur ( ut vere dico) Ex pura & subtili materia bene terminata, Perspicuitate condensata; nam aqua purior Quo suerit condensata, eo magis splendebit. Causa enim ejus non est alia, Quam humiditas terminata,ut doctiores statuunt, Ita ut sit quoquepolibilis, Quia aer nullas figuras recipit: Natn aer per se non terminatur, Sic Traßatus ChymicHS. 5rc causam perspicui inaqua agnoscetis : Albus &: rubeus bene mixti &c puri Generant pulchrum colorem citrinum, Ita diversa commixtio Elementorum Facit diversos colores pro diversa intentione- Cum variis digestionibus & variis gradibus, Omnes colores lacii sunt pro oculis. Elementorum colores proprios notabitis» Unde de coloribus melius judicabitis» Medici dicunt de herbis quibusdam, Quod sint exterius frigida: & calida:intus in radice» Si exemplum haede re experiris» Considerate operationem nobilium violarum, Communis philosophia causam liancaperit, Quod frigida sit intus & rubea excusrofa, Anaxagoras dicit in sua conversione naturali, Intrinsecum extriniecum in omni re este contrarium, Quod verum est,exceptis iis rebus, quaesunt Ex parva compositione simplicitati proxima»; Ut est scammonium &: laureola laxativa, Qua: non nutriunt ut vegetabilia» Memento,qiromodo in qualibet re mixta, Scmper unum elementum regnare dc/iderac» Qui insolens appetitus &c vitiosus Cogit homines, ut sint tam ambitiosi» Quod Deus optim e disponere novit, Dumpro peccatoribus bene providerit, Omncsefreros appetitus ad aequalitatem reduci» Cum Requiem aeternam ecclesia canit» T um omnes ambitiosae cogitationes Apparebunt in nihilum redactae, Domini & mendici tunc evadent In sarcophago omnino aequales» 49 6 ‘IhomaJSsortoni Angli Principale vestrum agens ita tractabitis Si ultraaequaliratem tetenderit, Ideo Aristoteles inquit, componi te lapidem vestru JEqualiter, ne in eo lit repugnantia, Nec ulla divisio, cum proceditis, Cavete de eo,quia valde nccestum sit. Et cum contigerit,ut videatis Omnes colores simul,qui numerati simt, T um permitte naturam sii a operatione Pro libituiuo instituere generationem, Ut ita inter tot tamque varios colores Natura ostendat unum principalem, Talem qui ad propositum tuum vergat, Correfpondcns elemento vestri desideri/, Hoc modo ex coloribus providebitis, Quid vos in opere dirigere debeat, Quamplurima alia de coloribus postem scribere, Sed haec promistls meis siitissacienc, Quatenus eoiores vestro inservient proposito, Acfagnosccndumprincipale vestrum agens. Sed multi ex doctis m/rabun tur,ur pater, T am varios colores in lapide nostro Ante perfectam albedinem & claram, Immutabilemquc apparituros, Considerando paucitatem ingrediendum, Quibus respondebo ad placitum eorum, Et tradam veritatem illius magni dubii, Per genus magnesiae, isti colores even-iunt, Cujus natura est convertibilis Ad quamcunque proportionem & gradum, Vcluti Cristallusad ejus subjectum existit, Nam cujuscunque rei,quae est in terris, Si Cristalium ei supponatis, ^Iraäatm Chymicus. Colorem repraesentat,hinc desine mirari, Ideo Her mcs inquit nec falso nec invide, Ad perpetranda miracula rei unius, Deus ita ordinavit,Rex Hermes ait, Ut mira fiant de rc unica, Communes Philosophi hinc reperire nequeunt, Virtutem nostri lapidis,captum eorum excedentem Odor quoque intentioni vestra:proderit, Ad sciendum prxdominans Elementum, Et una cum colore erit pro testimonio, Quo principale agens indagetis, Et vos qui odore doceri vultis Principale agens ut discernatis, Vel ut album ZL nigrum stmt extrema colorum, Ita5uave & foetidum inter odores existunt, Sed cum pisces ex visu non cognoscant Intermedios colores,quia ipsorum oculi Carcant palpebris,ad claudendum cos, Sic nec medii odores adoratu, Percipientur a vobis,& hxc est ratio, Quia nares patent, ut piscium oculi, Ideo medii odores non certissime Captantur naribus,ccu medii colores oculis videntur: Gravis odor non cst(ut docti sentiunt) Medius odor,sed saltem minus faetens, Atqui scribebant in suis libris De sua cxperiencia(qu£ mihi non est cognita) Quod si misceatis siuvem Sc redolentem odorem, .ribqualiter cum foetente,ad probandum vestram intentionem, Suavis odore percipitur,non autem fxtidus. Causam ejus rei cognoscere poteritis, Omnes res suaves habent plus puritatis, Et magis sunt spirituales,quam fxtidx: Rrr 497 Idcirco 49$ %om& Nortoni Angit Idcirco in acre sunt magis penetrativ ae Et magis cxtcnsibiles,& sic quoque vitae Magis acceptabiles.seu amica: natura: Et hinc magis recepta: quod est certum, Odor est fumosus vapor,calore resolutus Ex substantia quadam sudore visibili, Qui in aerem libere intrat, Et mutat aerem,vestrumque odoratum, Veluti sapor ciborum mutat vestrum gustatum Et quemadmodum soni afficiunt auditum Et colores afficiunt vestrum visum, Ita odor mutat odoratum sua potentia, Si causam odorum ,s&re desideretis, ()uatuor res ad eos requiruntur, Primo,quod subtilis materia sit obediens Operationi caloris,ut referat Per fumum similitudinem ejus rei, De qua fumus ille evaporat, Et ut propaget fumum eum purum, Sed retinebit eundem fortius, Et sic materia: craffic nonobediunt Caloris operationi,ut pater in nostro lapide, Calor efficit odorem,frigus impedit.. Quia simdta in aestu magis factent,quam hyeme, Odores grati generantur Ex pura substantia & vaporosa, Ut apparet in ambra,nardo & myrrha, Quae res soemineo sexui in primis placent, Se3 ex substantia pura cum mediocri calore Proveniunt temperati odores,ut in violis, Ex mediocri calore & substantia impura Fit odor ingratus,ut aloes & sulphuris, At cum naturalis calor diminuitur» Tum ''Iraäatm Chytnicus. Tum inde gravis odor exoritur, Veluti olet piscis inveteratus, libi naturalis calor putret &c odorieret, Fxtor est vapor &: resolutus fumus Rerum,quas sunt mala: complexionis, Et cum humor saltem corrumpitur, Ita utsubstantianon destruatur, Inde saltem gravis odor spirabit, At non omnino foetens eo modo, Foctoris putidi vero causa existit Solummodo corruptio iplius substantia:, Et cum mala substantia putrefiet, Horribilis odor inde generabitur, V eluti draconum &: hominum cadavera putrida Odore causari possent pestilentiam, Non est salubre,olfacere carbones ' Extinctos,ex fartore vel equa abortire potest, Quando quali tates conveni unt rei alicujus Cum natura vestra tum bonus odor non deerit, Sed cum substantia vestro generi fuerit contraria, T um odorem ingratum reprarientabit, Pisces amant suaves odores,veluci constat. Non appetunt escam putidam,veluc novam, Omne quod participat bono odore, Habet naturalem calorem sibi convenientem, Quamvis Camphora, rosse res alia: frigida: Habeant suaves odores,tamen auctores scribunt, Quod in calore virtualiter id sit inclusum Cum puritate substantia:,unde ita olent, Hanc veterum opinionem aliis instillate, Quod bonus odor non sit alteri contrarius Sed ita non sit cum fetido odore, Nam odor allii putorem simi tollit: Rrr * 500 *lhom& Nortoni Angit De odoribus haec doctrina sufficit Pro ut in Alchymia vestra: intentioni servierit; Quo opera vestra hinc intelligatis, Quando res ad putrefactionem tendant. Per odores quoque cognoscetis Subtilitatem & crassitiem materiae discernere, Dc media etiam substantia cognitionem habebitis, Quae ostentat corruptionem caloris naturalis, Et cognitionem diversitatum tenebitis Cum humor sit corruptus &c cum substantia, Sed nostra substantia facta suerat valde pura, Et est conservata virtute minerali, Ncindc fxtorem percepturi sitis, Quamvis putrefiat in suo proprio genere. Tertium lignum 5c testimonium, Quo intelligatis vestrum principale agens, Sapor vocatur,gustatus oris, Quifcmper causa est diminutionis v Substantia: illius rei, De qua gustare prassumitis, Sapor judexlongecertiorsoret, Quam eoior aut odor,fxpius probandus, Sinon adeo sapor esset periculosus, Dum lapis noster est in opere, Nam nocet &: s anitati & vita:, Tam est res penetrari va Res omnes subtiles superat, Et solidas res subitopenetrat. Hinc est periculum,nec conveniens, Mustum vel farpe de eo gustare, Confortat metalla,ut novimus, Sed nocivus omni hominum generi est,, Donec persecta*ubedo accedat, *Traßatus Chymicus. Quae in igne femper duratura cst, Quidam de plebe vilis,huic arti inserviens, Gu stavit de lapide albo particulam, Existimans eo se revelatum iri Ab omni argritudine dolore, Unde miser ille subito suit Conjectus in fortem paralysin, Quem magister meus magna fxlicitatc Curavit cum Bezoare minerali, Idcirco quamvis justatus communiter Sit optimus judex quocunque tempore, Tamen gustatus ejus est abominabilis, Nec sapor hic quicquam proderit, Nihilominus de quibusdam partibus separatis Gustatio fieri commode poster, Ante conjunctionem factam experiendo, N um operatio rite peracta esset, vel non, Quomodocunquc sit,sapiens fatis noverit Colore odore intentionem suam perficere, N am multi j udicant de vino bono Ex colore & odore, cum purum sit At de novo vino invenitur in genere Gustatus verus judex prae omnibus, Odoratus enim habet saltem unum organum, Nihil discernens nisi res fumosas, Sed gustatus habet organa sex absque dubio, Ad percipiendum qualitates intus &: exterius, Qua: natura ordinavit contra pericula, Ad securitatem rerum vitam habentium, Simia judicat dc suo cibo ex odoratu, Homines &psitaciconfiduntgustui, Nam multa: res boni sunt odoris, Quae tamen gustui non convemunt Krr 3 SOI i 's So 2 c Tbom& Nor toni Angli. Quia sunt abominalcs,nimis acida:, Nimis acres,amara: vel alias horrida:, Scu venenosa:,corrodentes seu «imis fortes, In his gustatus judex non admittitur, Auctores antiqui olim retulerunt, Quod sapores estent novem, Quos discere poteritis exiguo tempore, Ut saporem acrem,unduosum & acerosum, Qui tres subtilem materiam significant, Et alii tres mediocres materias testantur, Ut mordens,falsus &C aquosus, Reliqui tres ex crasta substantia procedunt, Ut sapor amarus,subacidus & dulcis, Hi novem inveniuntur multis in locis, Quinque ex iis generantur cum calore, Undtuosus,actis,salsus,amarus &c dulcis, Sed reliqui quatuornumero Facti sunt ex frigore,veluti est acetosus, Acidus vocatus sapor ponticus, Et subacidus qui dicitur stipticus, Aquosus quoque doctus insipidus CumfngiditategeneratiefFectualirer, Sapor ex duabus rebus concipitur, Diverse substantia: diverse complexionis, Ex caliditate &: humiditate in fecundo gradu Cum substantia crasta dulcis sapor provenit, Idem gradus ejusdem complexionis Cum mediocri substantia mixtus Unctuolum saporem producit» At ubi est calor & siccitas simul Cum mediocri substantia in secundo gradu Inde sapor sequitur necessario salsus, Cum resin tertio gradu calida sicca fuerit Cum Tranatus Chjmicus . Cum substantia crassa,inde fit amarities, Sed in quarto gaudu materia calida & sicca Cum subtili substantia generat acrcdi nem, ' Ita quinque sapores,ut antea dixi, Producuntur a calore,nec plures, Ex frigore & siccitate in secundo gradu Cum subtili materia acetofiras oritur, Veluti ex vultu hominum animadvertitis, Cum gustantpoma immatura, Eadem complexio in eodem gradu In re mediocris substantia;, Progenerat,veluti facile Lstimabitis, Mordens sapor,qualisest in rosa, Sed acidus & subacidus,& minus acidus hi tres Fiunt ex frigiditate & siccitate in diverso gradu, Et frigiditas &humiditas in primo gradu Aquosum saporem sempergencranr, Veluti apparet in albuminibus ovorum Et facie candida femellarum, Nam tales sunt frigida: & humi da:, Et habet multum superfluitatis, Ideo virorum sunt minus appetentes Isaac dicit,sapores esse saltem septem. Quia acidus & subacidus sit unus,sed inxqualis In complexione,unius radicis, Etinsipidussoret saporis privatio, Inveniuntur quoque sapores compositi, Ut dulcis acor & alii quamplures, Ita ex saporibus homines indicabunt Diversas substantias,complexiones,gradus quolcunq Et si dubitetis gustatu experiri, Ad alia testimonia accedatis, Veluti in medicinanoacredendum urin* jo4- ‘ThomA Nortoni Angli. SoIi,fe J quoque in tettem vocandas est Pulsus manuum prudenti consideratione, Sex res non naturales corporis humani Habentes respectum insimul, Ad septem res illas naturales, aveat sibi,si securus esse velit, A tribus rebus contra naturam, Ha:c octodecim fundamentaliter teneat, Ignarus medicus esteaprarterienti*, Ita ab ignorantia eritis tuti Eta:grosa morbis relevabitis, Sic si hanc scientiam velitis indagare Operationibus,ad has respicite circumstantias, Prudcntet considerando hxc 4. testimonia, Tria sunt tradira,quartum est liquor: Liquor est solatium hujus operis, Liquor erudito dat evidentiam, Perillum nectendi sua Elementa, Atque etiam solvendi pro sua intentione, Liquor conjungit marem & feminamj Et facit res mortuas ad vitam redire, Liquor purgat perablutionem, Liquor nostri lapidis est prascjpuum nutrimentum, Ablquc liquore alimentum non est bonum Liquor vehit alimenta omnia Ad singulas partes humani corporis Et sic idem facit apud nos in Alchymia, At considerare vos oportet puritatem Omnium vestrorum liquorum & quantitatem Etquamcrasii sint vel tenues, Alias parum lucri facietis, Sed non,ut medici meminerunt Quia clixir est res fecunda: intentionis, Ideo *Iraäatw thymicus. Ideo plus miri naturalis invenietis In ejus operatione,quam in omni alio genere, Medici dicunt,quo urinae sint crassiores, Eo plus significant humiditatis, Multi liquores requiruntur Ad nostrum lapidem pro ejus appetitu, In libro Tm bx Arisleus resere, Quod aer in aqua secrete sit inclusus, Qua: tollat terram aeria sua potentia, Pythagoras inquit, quod benedictum id foret, Aristoteles astute verba ejus ponit, Dicendo,cum habueris aquam ab aere Plato sapientissimeloquutus est Et vocavit illud stillam roris Madii, Quod appropriate de Alchymia dictum est, Sed communes authores prima: philosophia: Inquiunt, Aer condcniatus redit in pluviam Et aqua rarefacta in aerem revertitur, Aliqui dicunt,quod May us sit initium anni, Ut lumatur aqua facta ex aere, Quidam dicunt talis aqua de ccclo descendit, Donec Sol ingrediatur Scorpionem, Alii dicunt,quodomncsliquores iinrfugiendi, Quos frigus inficiat,nec sint usurpandi, Causa, cur i ta,ut narrant antiqui authores, Est quod activitas eorum sit frenata frigore, Quidam Philosophi dicunt,quod sumere debeatis Lac pro liquore ad faciendum Elixir, Alius ait pro sua intentione, Quodnullus liquor pro complemento sufficiat, Ut aqua ex lythargyrio,qux sit utilis Cum aqua Azoch,ut lac siat virginis, Sed Democritus ait,quod optimusliquor sic for Ad $o£ Thomt Nor toni Angli . Ad faciendum Elixir, Aqua permanens, Cujus naturalis virtus & proprietas fit Ignem tollerare.nec inde fugere, Rupescissa inquit,quod praecipuus liquor Sit aqua vitae pro Elixiris opere Quia ea fit spiritualis &c reviviscens, Res mortuas revocans ad vitam, Existens quinta essentia rerum, De qua Aristoteles scribens, In libro suo de secretis ita dicit: Quod omnis perfectio sit in quinario, Rupefi ista vocat optimum omnium liquorem, Nam facit crassas materias spirituales, Sed apud Pythagoram invenietis Aquam nostram vita: alteris generis, Ipse inquit,quod si t vivificans in hac sententia, Fac fugiens fixum & fixum fugiens, Eo enim modo forti coactione Fixae materiae fiunt facilis liquefactionis, Alii dicunt,quod nullus liquor superet Liquorem congelationis amantem, Ideo talis optime reperiri posset Prope Islandiam,in tali terra, Quam Oceanus circum ambiat, Ubi tales liquores facile occurrant, De alio liquore alii sapientes dicunt, Qui sic frigidior quam aqua fontis, Magis gelidus non gustatur liquor, Attamen nunquam consumitur aut diminuitur Quamvis sit femper in opere occupatus, Nunquam tamen in copia deficiet, Qui a Democrito vocitatur Lux umbra carens aqua orientalis, 7 raäatus Chymtcus, Hermes inquit,nulla aqua tam cstneceslaria Quam aqua crudi mercurii» Nam illa,dicit vir doctiflimus, Locum tenebit aqua: in nostro opere, Nunc discitis omnes,quotquot hanc scientiam quatritls, Quod per hos liquores lapis noster perficiendus sit, Liquor est res mobilis Substantias liquida: & instabilis, Omnes ejusmodi res sequuntur motus Lunar Magisquam resstabilesalias, Idque apparet cuicunque clerico In operatione albi operis, Liquores lauant Lc purificant Tam extremitates quam intermedia, Deus creavit liquorem ad hominis usum Ad purificandum res impuras in «cdibus. Liquor absque dubio educit Res abditas corporum exterius, llt lotrices evidenter comprobant, Cum ex cinere suum faciunt lixivium Liquor confortat radices graminis, Etarborum,qua:cxiccacje luerant. Nam liquores naturales restaurant Humores antea perditos, Liquores dividunt qualitates seorsim, Resolvendo substantias in atomos admirabiles, Liquores quoque in unum cogunt Mulcas res,ut fiant noster lapis Liquor juvat ad fluxum & motum, Diversas res:& hinc animadvertitis, Quomodo liquor investigandus sit Ex rebus variis qua: in terra existunt, Quidam per incisionem,velut Ter eblnthina ^ r Sssi Ec ;o8 c Lhom&NortoniAngli Et quidam expressione,ut musta & vina, Aliqui contritione,velutioleum, Quidam distillatione,quemadmodum aquse fiunt, Aliqui combustione,ut colophonia, Et quidam per aquam, ut siemin« faciunt lixivium* Quidam aliis viis producuntur, Et per naturalem operationem fiunt, Ut urina,sudor,lac Sc sanguis, Ac coagulum ad caseos faciendos utile, Per tot modos & adhuc plures Liquores quatrimus pro nostro lapide, Quilibet ex illis vult adhaircre Illi,quod tangit magis minusque, Sed argentum vivum quamvis fluxibile sit, Tamen nulli rei adharebit, Nisimct illis cujusounquc generis, Quia ibi invenit sororem vel fratrem, Mixtum ex subtili terra relinquit ea, Nec adhacrep illis, qua: tangit, Omnes isti liquores enarrati. Continent 4. Elementa jcqu-e,ut istud, Ut lac continet ferum,butyrum &: caseum» Et ita singula ex his omnibus: Quae quatuor Elementa separari possunt Et iterum conjungi,ad vestrum lucrum, Sed longe prudentius ha*c investigantur, Quam caseus,butyrum & ferum fiunt, Ex omnibus liquoribus,qui sunt in nostro lapide,. Non est simplex,nisi aqua sola, De singulis quoque liquoribus nostri lapidis Cognoscatis complexiones & gradus, Et tum cum liquoribus separabitis. Principale agcns.de suo statu, ( 1 TraElatus Chjmicus . Si ipsum fuerit permanens &: durabile In variis modis superfluitatis, Ut si qualitas prtedominans sit siccitas, Emendabitis eam humoribus humidis Iam magis,jam minus prout neccssum videbitis, Etsic in omnibus qualitatibus procedetis, Eoque modo ordinabitis pro vestro nutu N Principale agens ad vestrum propositum implendum, Ex qua cognitione diversitatis,contrarietatis & convenienti« Cognoscetis,quae qualitasprardominari debeat, Liquores vestri vel sunt addendi vel subtrahendi Ad «qualitatem faciendam magno ingenio, Sed ne credatis,rem ullam existere Calidam & humidam simul in uno gradu, Nam omnc$,qui putant ejusmodi bina; qualitates esse, Decipiuntur sua opinione,ubicunque sint, Communes scholx,qu«ita docent,non sunt ver«, Mitte hanc opinionem & novam addisce, Omnes antiqui decepti inveniuntur, Dum in uno gradu duas qualitates posiierunt, Aut ita dixerunt,ne inquirentes reperirent Secretam mixtionem ex Elementorum genere, Idcirco qui nonnovitgraduationes, Non potest esse perfectus in nostris operationibus, Nam in propriis suis numeris Deus fecic omnia, Absque veris numeris nemo bene cantabit, Qui errat in numeris in ipso cantu errabit, Qui erratnobifcum,natur« infert injuriam, Considerate quoque naturam medii, Cum in tertio gradu fuerit depuratum, Quo purius erit vestrum medium, Eo major perfectio inde orietur, Media complectuntur magnam partem Sfs 5 S o? Virtu- jio ?> --T L. v ; ;v' r K . M DC LXXV1L Tetrastichon M.M. Vt mens AuthoriSjVel certe efi Uterafaliax y . Inde tibi caveas^anguis ubique latet Hunc ne dejsicias planofermonelocutum , F orte sub umbroso tegmme vera tegit. TESTA. / *9g (S3S> K» ■m« TESTAMENTUM CREMERI, Abbatis tfAeflmonafterienfis , Angli , Ordinis EemdiBini. hxc est perfectio &c veritas ratione perspicua explicata quodhuji dimento explicata vocabula omnia ipsius artis prxtcrmittens, quod hujus disciplina: omnibus profesibribus fuit impedimento non mediocri. Et ego hujus artis facultatisque veluti sectator studiosus mirandum in modum fui retardatus re obscure mihi in multis variisque codicibus explanata, quos legi exercuique suis per spatium triginta annorum instructionibus ad meum magnum sumptum,detrimentumque laboris mei. Quantoque magis legi,tanto magis erravi, usque dum in Italiam divina providentia me contulerim, ubi Deo optimo maximo visum fuerit, me m sodalitium unius vin non minus dignitate,quam omnigenere eruditionis prxditi, Ravmundi nomine destimare, in cujus sodalitate diu remoratusfum,sicque fvvorcm in conspectu hujus boni viri na- ctus sim quod ille aliquam partem hujus tanti mysterii aperuerit, propterea illum multis precibusita tractavi, quod mocum in hanc mfulem veniret, mecum que duos annos manserit. In cujus temporis tractu , sum abfolutive totum opus consecutus. Posteaque hunc virum egregium in conspectu inclicislimi Regis Edovardi deduxi,a quo merita dignitate recipitur &: omni humanitate tractatur, ibique multis promissis,pactis,conditionibusque a rege inductus ,e- rat concentus Regem promissione divina sua. arte divitem facere». Hac Cremeri Abbatis UPeßmon. Hac solummodo conditione, ut rex in propria persona adversus Turcas, inimicos Vei,bellum gereret impenderetque super domum Domini, minimeque in superbia aut bello gerendo adversus Christi- anos:sed (proh dolor) hoc promissum erat irritum d rege violatumque , tum ille vir piusinlpiritibus penetralibusquc cordis fui afflictus hinc trans mare lamentabili miferabilique more aufugit , quod cor meum urit non mediocriter: secumque eflequotidiein corpore efflagito,nam ejus quotidiana: vitx,aspectus, morumque integritas facile obstinatos peccatores ad poenitentiam deduceret. Ego (beatiflimeRaymunde) pro te Deo optimo maximo preces cfflundam,simi!iiterque fratres mei. Omnis sapientia a Deo est ,& cum illo femper finit, 8c est ante artem um- Quicunque diligit sapientiam, apud ipsum quan at, &ab ipso petat,quia ipse dabit affluentiam,& non reprobabit. Aliquando enim altitudo & profunditas omnis icientix &c thesaurus sopientix est hominibus aDeo datus , quoniam cx ipso ,&c per ipsum,& in ipso sunt omnia ,& sine ejus voluntate nihil potest fieri. In primo die sermonis mei, invoco ejus auxilium,qui cstfons &origo omnium bono- orum ut ipse suam per benignitatem dignetur, per veritatem scientiam meam augere, ut per gratiam Spiritus sancti mecedoctrinarlumcn (quod in tenebrislatuit) manifestare velit, &c errantes in semitam veritatis ducat, quod prarstare dignetur,qui sedet in excelsis,qui cuncta disponit &: regit in secula foculorum Arnen. us m tinus or :s- fa- cs X- ab do ix fo :r- o- ti- cn ani IN IN PRINCIPIO ERAT VERBUM,&c. ad plenam gratia: & veritatis. Oratio. 17 " fey* 4 *' D Ominefanctc,Patcr omnipotens, seterne Deus, benedicere &fimctificare digneris istum innern* quem nos indigni per invocationem unigeniti filii tui Domini nostri Jesu Christi, benedicere pnesumi- mus, tu clementislime Deus cum tua benedictione sanctifica, & ad profectum humani generis pervenire concede , per unum Dominum nostrum Tefum Christum. J I N ventor rutili dux bone luminis , Qui certis vicibus tempora dividis, iMerfosole Chaos ingruit horridum , Lumen redde tuis Chriße fidelibus. Quamvis innumero(ydere texeris , Lunariquesolum Lampade pinxeris , Incufju filicis lumina nos tamen ^Monjirasfaxigenofemine quarerc. Yyy 7u Cremen Abbatis IP^eßmon. *lu lux vera oculis Jux quoquesenfibus» Intus tuspeculum,tu speculumforis , Lumen quod famulans adfero,suscipe LinBum pacifica C hrifmate virginis . Per Christum Genitum summe Pater tuum» Jn quo visibilis flat tibigloria , Gput noster Dominus, qui tuus unicus spirans de Patrio corde par ac litus. Per quemsplendor,honor,lux,sapientia» Jldajestas,bonitas pietas tua Regnum continuat Numine triplici texens perpetuisfeculafeculis, Arnen, AQUA VIVA APPELLATA QUvE TOTI ARTIS nostrae operi vitam praebe c. Accipe tres uncias tartari boni vini clareti,fortis &: puri: hifquef. quinq;Petroleii duas uncias sulphuris vivi duasi|. Arsenici citrini, tres Z. Rabufcni,duas^.carbonii salicis,misceto& distillato haecomniain balneo Neptuni,in vitro,cujus guttur bene obstiparum esse oportet: Receptorium erit uno cubito altum,bene obstructum,ne spiritus aut fumus evan escat,&: quando illud vides distülare pallido colore, tum ne amplius capias,superiorem partem stillatorii donec frigescat demas : quo d in quatuor diebus conficitur ? Odorem ejus devitato; nam periculosus est: Haxaqua conservanda in vitro forti crassoque diligenter ocelufb,exercendaqsprout in sequentibus assignatur. ALTE- *seßa m . Yraffatus Chjmicus. S39 ALTERA AQUA EST DISTILLANDA bis ex urina juvenis octodecim annorum non polluti; si modo pollutus fuerit,opus vitam non est habiturum. Caput Secundum. Assumito aquam Juvenis inpoilutipost primum somnum tribus aut 4. noctibus aut diutius,ita ut efficiantur tres sextarii, Se sicfundi- topersingulas noctes in poculum lapideum undique obstipatum, tumque 1 arces inde assumito, tum ex purissima tenuissimaque parte ejusdem accipe mensuram unius sextarii: duas urnas Aceti vini tor- tissimi;duasZ calcis vivae, semiunciam aquae viventis, quemadmodum in capitulo primo mentionem fecimus,& in ollam terrea in funde,& super eam alembicum fivestillatorium bene luto obstructum pone , stetque unum diem , &: noctem unam priusque ignem substruas , cave ne nimio calore afficias , sicque quinque vel fex dies , totidemque noctes fine intermissione distillando , sic manet guttatim,receptorium vestrum vitreum,ne spiritus aut fumus „ ejusdem egrediatur.studiose materia lutosi luta Lc deluta Sc cum liquor distillat aut defluit,caeruleus aut pallidus, ncamplius ab illo abstrahendum est. Caput tertium. Sumite scoriam ferri clarissimi,duri,Lc sine oculis octo uncias ejusdem in tribus aut qua tuor parti bus illasque vehementer in igne carbonario ligneo constructo calefacito, illamquc extingue in aqua vir- Yyy i ginis, S4-° Cremen Abbatis JP'eßmon. virginis,quae infecundo capit.depingiturfnon in tota aqua sed quanta potest sufficere.Item cape tres uncias de matre stagni, parumque calefac in igne,iliumque inaqua supradicta extingue, quanta necessaria videbitur. T um scoriam stannumque super lapidem marmoreum mole & contunde,& cum frigcscit>magno cum labore magna- que sedulitate pinsato &L fove,nutrimentumque pra:be illa aqua, qui? in secundo capitulo expressa cst ; infunde in vitrum arcti gutturis, ita ut signetur forcipibus ardentiflimis,ut consuetudo postulat, hoc vitrum abscondatur, at ita in Octobre obsignatum in lacuna ad unius ulna: altitudinem cumulatum,ita ut nulla humiditas ad illud percurrere postit,&in medio illius cistam ponito, cujus asseres sive materia lignea quantitatem duorum cubitorum undique sive ex omni parte continebunt,in cistamquc mitte simum equinum nuper factum, in cujusmediuminseraturhocvitrum obsignatum & proxime vitrum sit series calcis viva:,qua: nondum fuit, aqua aspersa. Sit cista: operculum,quod aliquando auferas ftipcriorc parte terrae, simul & operculum,,verumque sioperculum,sit viride annon,ne intucare illud ullo tempore nisi plenaluna, quo tempore erit varii coloris usque dum fixum fuerit,& obdurescat,ttimque descendet, inferioremque partem vitri sive profundum petet,critquc admodum nigrum stetq; in lacuna duodecim septimanas tum possis tollere 5 c ad vigesimum diem Martii conservare, cumque illuditerum retunde , sicutpostea pcrscriptumest.. Caput Quartum. Circa decimam quintam diem Martii cape tres %. Argenti vivi,ei- que adde semiunciam aqua: viventis , & pone argentum vivum quin quies per galerum sive filrrum, quo d fuit expurgatum lixivio cxpul vere Orini confecto,galero sive siltrointerim arido facto, dnopondera plumbi liquefacito „ illud in ollam infunde &: quando illud liquefactum fuerit,in istudrotundum lignum gracile tenti eque ad i: i«eaainferiorem ffeßam. affatus Chym. feriorem partem immitte, &cum plumbum fuerit calidum (& tamen fixum) tolle lignum & in ejus vice Argentum vivum indito &: cum frigidum fuerit e foramine demitte,& cum fixum erit, tumque super marmor ponito illudque multo cum oleo pinsa,contere, contunde,dum modoillud minus calcicat, tum pone , illudque in tres partes divide, sitque unaquxque pars sola & per fe& in terrenam pilam divisa, qua: ex fumo exoritur, qua homines ad sedandum sanguinem utuntur. Et cum in pila fuit octo dies, tum demes ipsas qua: in vitro obsignato,tumque illas pariter contere,illafque cum aqua de aceto,urinaque virginis facta enutrito, sicilias mola contunde, donec ad similitudinem palla: mollis siat: hoc facto,in longum vitrum infundito,superiorem partem delutato, illafque corio sive pergamena,aut membrana usque dum obdurescat, constringito, tumque vitrum in Cista lignea includito, in quo prunas Iuniperi ineste oportet, vigesimamque partem limatura: ferri, aliorumquc carbonum quercus,sed illa: quidem perpauca: erunt, & ut calorem ignis intelligas, unam particulam aridx charta: intrude,ctsiacccndatur, tamen non debet este nimium calidum,sed si comburit, tenues quisquilias, qua: ex albo ligno incidunt, tum est nimium calidus propter opus; tum ore aperto stabit, donec eamtemperiem sive calorem moderatum assequatur , ut albas quisquilias crcmarenon postit,tum vitrum in medium prunarum infere modiceque unum cochlear aquxviven- tis.in primo capitulo expressx,in superficie primum asperge , esto quarjta pars vitri usque ad supremam partem nudata, ita ut operculum auferas summa celeritatem in plena luna,videque quo pacto o- pus fucccsseritssn omni tempore,cu aperueris,uno cochlearia aqua: viventis,asperge,aliquando nigri,albi,coloris esse videbis, aliis quidem temporibus, divisorum colorum, donec consolidetur aut fixum fuerit,tumque vult esse coloris rubri, tenebrosi admodumque' falsum & ponderosum,non amplius ad superiorem partem vitri despumabit,aut fluet, & cum ita fuit tractatum a vigesimo quinto die Martii usque ad quadraginta septimanarum consummationem, tum. vitrum, circiter id tempus,propter duritiem dirumpet,& uni- Yyy z verfanx j-^.2 Cremeri Abbatis tt^efimon. versam domum dulcissimis suavissimisque odoribus implebit, tum- qu e plenx erunt ipsius nativitatis dies a primo die m arca sive in cisia duplice altera in altera inclusa , ut ab interiere cisia expellatur, aer, conlervandum est. Caput Quintum. Accipe octo libras purissimi mollislimiquc plumbi,duas libras puri stanni, illudquc in poculo luteo bene operto (ut antcscribirur) liquefacito tumqueilludponeinigneligneo,illudque molli ventulo tres horas suffla,tum aufer spuma metalli scoria:,dummodum sitpu- rum&: perlpicuum, tum infice quartam partem unius uncise pulveris veri de lapide rubro pure contusam, illamque pariter virga ferrea diligentercircumvolve,donec metalla sunt rubicuda, tum pocu- 1 um operi stetque septuaginta & duas horas, &: in tribus ultimis horis , molli flatu iterum suffla,& cum liquidum fuerit 8c non sixum,poteris in quacunq; velis formam commutare, ita perspicue ante oculos tuos positam consumationem totius operis habes.-Igitur omnem gloriam,&honorem Deo, a quo omnia bona dona procedunt, age, Amen. RATIO EFFICIENDI POCULUM LU- tcum in quo metallum liquefiat ut ignem sustinere possit. Caput sextum. Alfumito tascanium sive lutum quod est elaboratum , & temperatum, quemadmodum figuli suum lutum sive tascaneum assolent efflccre, &. secundum decimam partem fimi equini misceto & cum poculum fabricatur,& dimidium siccatur,junge lutum,limaturas arris rubri,sive caldcrii, tenuiter limatas pulveremque rubri arsenici, citrmi,& cum poculum prorsus exsiccatur, omnem inferiorem partem poculi Aphronitro per duodecim horas dissoluto,in aqua primo capite expressa,in Vasculo aut poculo duplo,illine; RA- defiam. Iratfatus Chym. J4.3 RATIO CONFICIENDI LUTUM. Lutum vestrum facito ut receptorium tuum occlulum ferves, vitrumque tuum obstruas, & partem superiorem, ejusdem propter o- pera quadragesimarum,ut sequuntur de bitumine sive de calce viva, mastiche, & albumine ovorum diligenter contrita, cum exiguo bolo armeniaco illud facito. Diligenter cura,utpetroleum tuum sitsplendidu, purum &fla- v um, si non ita fc habet,imperfectum est. Item cura quod Rabuscnum vestrum sit rubrum candidumque juxta colorem Vcrmilii. Fratribus meis charistimis in hac monasticali,&: professione, &: vita, Alexandro, Richardo, quibus imperium, ur has'ce regulas (in nomine beatissima: Trinitatis) descriptas observent, summaque diligentia & cura custodiant; In primisjubco, ut hoc divinum opus nulli humanarum rerum a- vido aut nequissimo facinore contaminato manifestent, autaltcri cuilibet,praeterquam Abbati,&: Priori, qui in hoc domicilio impo- ster umfuccesse rit,& hoc nec antequam quidem claves,xrarii nostri sibi in c ustodiam committantur, tumque jusjurandum ex cis capies de sacrosanctissimis Evangelistis, ne patefaciant hoc mysterium potenti cuiquam aut nobilissimo viro, neque quibusvis inferioribus fratribus hujus domus. Prarterea impero, ne quis vestrum hoc opus exerceat in hac domo nostra nisiin penuriam aur ruinam aliquam labatur , quod.quidem impossibile fieri vobis &: mihi videtur, propterea quod tantum thesaurum quod vos non latet) reliqui , proptereaque mandatum vobis do,quod vos,qui in supremo dignitatis gradu in hac domo estis collocati »videlicet Abbas, Prior ,gravi/simique seniores, ut aliquis vestrum renovet hoc meum opus, exercitiumque rescriptione quo- tiescimquenumerus fexaginta annorum finiatur;Nani illud hoc meum opus.conservabit ut quam rectissime poisirintelligi: Er quoniam ratio scribendi liceras per caracteres varientur, rescriptio de integro est via tutisiima conservandi operis nostri, ut integrum & in vio 1-a- tum successoribus nostris relinquatur. kor* Cremen Abbatis If^eßmon. &c. leern Jubeo,uthoc quod vobis revclavi.quod est sanguis draconis rubri,ne cuiquam indicetis , quid id est,nec quantitatem,nec quando in opus nostrum immittatur,neque tempus, neque manifestabitis ulli hominum pmerquam ipsis personis solis lupra constitutis: Omnia hxc mea imperia mandataque vobis denuntiata jubes vos integra retinere,custodire & observare, in nomine patris &Flii & Spiritus sancti,quemadmodum vos vultis milii respondere in die judicii coram tribunali sed clesu Christi, ubi nos omnes stabimus supremum judicium accepturi, & quicunque hoc meum mandatum non observaverit,ejus nomen e libro vita: abradatur. Magnesia est scoria ferri,cum opus nigrum videatur,per corvum nigrum,aut vulturem intelligatur Lac virginis vel os Ceti; cum videbitur rubrum,ruber Leo significatur. Quando est camuleum, cx- ruleus Leo significatur. Quando est omnium colorum,tum iris ap- pellatur.Reliqua vero vocabula peregrina, Lcprorsus incognitao- mitto: nempe quod ipsorum numerus est pene infinitus, illa igitur (sicco pede quod ajunt)prxtereo. Proptcrea quod vanasunt& solummodo factaad perturbandum vulgum &asimplice plebe hoc mysterium ad occultandum: igitur si quis viderit hos libros hisce vocabulis aut titulis refertos, nullam iis adhibeatis fidem, nam ad obscurandam hanc scientiam solummodo excogitata,& inventa sunt omnia. Rabusena est materia quxdam rubra & terra proveniens cum a- qua,qux a mineralibus dimanare solet,maxime perfici debet in mense Iulii in vitro insolaribus radiis posito per spatium itf.dierum. FINIS. NOVUM Do LAPIDE PHILOSOPHICO PERBREVE OPUS. CULUM, QUOD AB IGNOTO ALIQUO GER. manico Philosopho, pcnc ante ducentos annos, confcripum & LIBER ALZE nuncupatura fuit, nund vero in lucem editum. FRAHCOPVim Apud HERMANNUM i SANDE. CCtfUA Ut St IRITVS cörFevs Anno C LXXV1L -* 80*0 83 *- LIBER ALZE, QVOD UVjVS OPV- scuti nomen efl 3 initium. Iquis interrogare volet de ordine, heicqui tangitur, cur videlicet reverendissima ALZE Medicina: non anteponi debeat,sed primo Luna, dein Sol,& alii Plancta:, cum quibusdam aliis, vcluti sequitur, & vice tertia Medicina: Lex, ut hoc modo dubio satisfiat, in tali modo,quum finis verus dignior fiet,quam principium : atque quoniam res ista: album, rubrumque faciant, nec rubrum fieri potest, nisi album praecedat: &: tunc ita ait Simon Philosophus : Scitote,nisi lapidem album facere velitis, quod rubrum facere non poslitis: Et per rubrum ceteri Plancta: uniuntur, & Medicina incustodita incedit,nisi Ordo iste cum albo &: rubro observetur: adeo ut primo ponatur Luna,& fiat, cum albo, Elixir, quod est album Luna: ad album Mercurii ex corporibus venit ad rubrum: Quo de artis hujus Philosophi loquuntur , quod rubrum in albo occultatum jaceat, illudquc tam diu extrahere non audent,donec omnino rubrum fiat. Ita, vice secunda,agi poterit cum Solc,& d Sole Medicina perficitur,absque aliorum Planetarum adminiculo. Ex quo colligere potes , cur videlicet Medicina ultimo ponatur, adeo ut a Patre procedat Filius,& ab illis duobus Spiritus Sanctus. Qui igitur nunc aures ad audiendum habet, is audiat, & spectabi- lempercipiat Philosophiam in libro, Turba Philosophen! dicto,ubi legitur:Scitotc,quod nulla vcraTincturafiat,nili ex acre nostro.Quo de noSjCÜ explicatione aliorum Philosophorum, sensus nostros ad aes nostrum collocare cogitamus, nostramqu e conjunctionem, qua: aqua & Mercurius appellatur : quo de ait Eximenus: quod ex elementis nihil fructuosi nat, absque conjunctione & regimine.. JEs Ss 3 Lucas j 26 Liber Al^ de Lapide Philofiphico. Lucas album ars nominat, variisque nominibus ab aliis Philosophis insignitur, idque variorum colorum ergo, quos sub ipso labore sor- tituratque etiam ideo,quod invidi impiique £S coram hominibus occultant,coque homines decipere poiiint, quemadmodum Hermogenes ait: Et Pythagoras inquit: Licet illi multa nomina tribuantur, tamen aliud nihil eis , quam vera res & unicaldquc per natura: fuse tranlgreilionem. I nvidi inliiper, illud nomine omnium corporum indigetant, utpote nummum, plumbum, cuprum &c.quomam colores habet,& Elixir sit. Similiter «ScLucasait: Multis rebus non opus habetis, sed solummodo re unica. Diamedcs - &c Basim inquiunt: Cavete, ne ad rem unicam peregrinum quiddam adducatis: Metallorum namque natura est res unica, quae res omneis alias antecellit, superat. Ita totum opus, &£ ejusdem regimen nihil aliud sit,quam aqua,hoc est, unum cum hac re, quod aquam corrigit • alias nihil fit, quod quaeritis: Synon ait: Percipite, posteri, quod sulphur, & aes ex una re fiet, &c in quatuor mutatur. Lucas ait: JEs album tam diu coquit, doneeseipsum generet. Ita conjunctum perfectum ficin omnibus quatuor clementis: Item, quod illud monstret, cum generatione , vitam animam. Ita omni tempore res una & sola est, &c non multx,autplureis: atque res sit ex tribus utpote :dc anima, corpore,& spiritu,infusionem vero Vegctabilitatemnomino;Homoex eo est, &hoc est vira illius post Deum. Ita xsab humiditate spiritu accipit,a quo vires suas recipit, &, instar aliarii rerum,augetur. Ad hxc loquuntur Philosophi : Si xs sxpius occxcatur in coctione sua, tunc melius sit quam antea: &c 11 xs corpus habet &£ animam, hominis instar. Itaque corpus unum alterum non penetrat, sed natura animat, qux agilis est,corpus penetrat & tingit. Anima, in eo occultata, appellatur sulphur,& in quatuor corporibus occultata est. Quatuor corpora mas A masculus nominantur, 8c liquefactionem absq; aqua denotant,aqua fit ex nostro ere. Arislcus inquit: Observate aquam qux ex co exiit,hoc est,aqua pcrmancns:Recipehumiditatem,quam ale rejicit: Ita dicunt alii Philosophi: Sume aquam cum ejus sociis, A .pxsiccetur cum illo vapore,qui illi similis Arii» sua aqua coaguletur. Aqua Liber Allide Lapide Philofiphico. 327 Aqua ista etiam venenum nuncupatur, &c similis est alicui partui && vitL.sileo quod fiet anima,& a multis rebus extracta. Illius siquidem Tinctura illarum rerum vita est, ad quas ingreditur, corporibusque damnum, a quibus trahitur; Illius potentia spiritualis sanguis est, qui ficum corporibus teratur, tunc illa transmutat in spiritum, atque in unum transmutantur atque commiscentur. Corpus illud Iphitum ad se trahit, 5c vicislim spiritus Corpus in tingente aliquo spiritu, quemadmodum sanguis. Omne siquidem quod habet Ipiritum, illud habet quoque &: sanguinem, veluti Philosophi loquuntur. Si itaque venenum corpus penetret, tunc ipsi immutabilem colorem praebet , &c tunc corpus animam numquam a se divelli patitur. Si enim fugiens tergum obvertit, 6c fuganti ilium sit obvius, tunc fuga ipsius evanuit. Et exinde sequitur veritas. quod natura lui simile apprehenderit, tamquam amicum,&inter se invicem coalescunt: Sc cx mixto Saturno nobilissimus color existit, qui non commutatur, nec ignem fugit, non secus ac anima in corporis interiores partes transit, corpusque retinet, &c tingit Quumedam illa ipsa aqua frigidae naturae siet, a superfluo igne tum cavendum erit: ille hostis est frigoris,si prima ipsius humi ditas facta fuerit, quemadmodum ait Fictus Philosophus. Et mas vocatur spiritus, & Agens, quod haberi nequit, nisi ex fluente corpore. Idquc ita sind ligatu r dc humiditate, quomodo le • quiturmimirum qua: sit, quam diu duo conjugati legitimo modo copulantur, usque ad album. Scire cupis ultra quando corpus fluat in ipsa coctione? Audite, quid Bonellus dicat: Si videtis nigredinem in aqua natantem,tunc corpus admodum fluxibile factum est. Ante dicta ista duo, corpus, nimirum , spiritus, habent etiam rertium,haec ipsorum res cst>& corpus nominatur; Vocatur quoque rotunda aliqua nubes,mors itidem, nigredo, utpote tenebra: & umbra, plumbum cinereum, vela:s, aereum & subtile, ab eo quod ab illo nascitur,&pcrficitur,&nuncupatur aurum,quod in corporeMa- gnesiae occultatum fuerat. De eo dicitur: Extrahito de splendore umbram illius. Et idem illud est,quo demulti loquutisunt. Tria siinc quae 328 Liber Alz^e de Lapide Philoßphicö . quaeverumses conjungunt,upotc: Corpus, Anima,&: spiritus. Iccirco haud immerito cum ovo aliquo comparatur, ac etiam ita nuncupatur: Quemadmodum enim ex tribus,ex quibus ovum conjunctum est, pullus nascitur: ita quoque Alchymia nascitur ex supra dictis istis tribus,id quod in Turba multi Philosophi testantur» Mas, vel aqua, etiam appellatur natura : Aqua enim est natura » qua: elementa in corporibus, cum ipsorum regimine superant,re umbram suam.Itaque labore indigemus ,& exercitatio nobis est utilis, veluti videmus,quod infantes primum modico lacte,adultiores vero facti majore cibo nutriantur: Ita etiam cum hujus lapidis labore comparatum est. Nam Geber inquit: Adde ad id laborem,ut Tinctura fiat melior, magis quidem,quam illi natura tradidit, ut deinde fieri quear Elixir. Et hoc modo circa Medicinam est : ajias Alclnmia nihil est aliud, quam ars,quie illi inservit, ut nimirum essentia: 7. Planetarum, vel metallorum,corrigantur , quae praeservat cujuslibet forma post naturalem peractionem. Estmfuper Alchimia occultatum aliquod regimen, quod ex Philosophorum manibus accipimus, quasi ad id prompti natique liberi. Dein &: aliae Alchimiac explicationes sunt, antequam ad laborem lapidis nostri perveniamus. Observa: Qui artem istam quaerit, is caveat, ne in magnos errores incidat, co, quod Philosophi lapidi nostro multa nomina indcderint,idquc ideo,quod varios colores repraesentet, quotquot etiam quis excogitareposset, quemadmodum antea scriptum clb&ea quoque de causta,quoniam dequatuor elementis praeparatur. Lapis sua aqua teratur , ut totam humiditatem imbibat, & potentiam suam sumat apud certamen ignis,in eoque tam bene , donec pulvis fiat, instar combusti sanguinis,& naturamignis superat. Lapidem istum quaerunt Reges,nec tamen illum inveniunt,sed saltim illi,quibus a Deo datur, & publicepropecuniavendicur , ldsihoininibusinnotefccret , illud mendacium esse dicerent:Et si potentiam suam seirent, tunc illum non contemnerent:Idcirco Deus corammundooccultavit:&: qui in eo laborare nititur,is prius cogitet, quo fundamento niti velit, ne in cassum laboret,Sc tempus sumptusque perdat.. Nos saltim nostro delapidesoquamur,qui lcuem.ign.em desiderat: & si aliquot dierum intervallo moriatur,quemadmodum homo in scpulchro suo, tunc dh a Deo spiritus ipsius restituitur, morbum ejus tollit, iliumque purificat. Dein in pulverem comburitur, qui bene miscendus , Schumi- ditate potandus est,adeo ut fiat instar combusti sanguinis. Hermes Liber Al&e De Lapide Philofiphico. 33t ait: 6 qualem naturam coelestis veritasis! 6 quam fortem naturam, qua: aliam naturam vincit,seque cum illa exhilarat. Et illud spirituale est cui a Deo traditur,quod natura ipsi tribuere nequit; Quocirca illam honoremus; nihil liquidem in natura tam est nobile,quam vc- raTinctura,cui nihil estsimile:&:si cum corporibus suis fluida fiat, tunc summum opus profert. Tinctura enim illa liipcrat, qua: illi commiscentur,& tingit illa suo cii labore: Et qua: extrinsecus alba facit,illa & intrinsecus quoque omnino alba sunt,primo leni quodam i- gne,si cum nostro lapide laborate velit.LIno namque opere,&via,u- na cum rc,unaque millione torum opus peragitur. omnisque puritas cstunica. Illud percipe juxta sententias Philosophorum , quomodo videlicet opus,dividatur,utpote terere,coquere & iterum itajnec tibi id molestiam taediumque aliquod adferat. Dein, diviso ita opere,tunc misceto,coquito,astato,calefacito,al- bificato illudjEt illorum nomina permulta sunt, qua* tamen uni subjacent rcgimini:Et si Philosophi scirent,quod una dumtaxat coctio sufficeret, tunc tot multifaria dicta non usurparent. Postea dumtaxat unus labor est, & nemo ad utilitatis fruitionem pervenire potest,nili diligcntillimo cum laboris regimine, nec absque divina per- miflionc comprehenditur.Ne idcirco laboris impatientes sitis, &: regimen nuncsecunda,nunc tertia vice,donec Rex coronetur,&; tunc ingentem mcrccdem reportabitis. Interrogate dein, quam carus noster siet lapis,si illum pauper,aeque quam dives,habeat. Quocirca multi in egestatem redacti sunt,quum,quod Philosophi honorant, illud insipientes concemnant: Etadiuro vos: SiillumRc- ges S c Principes noscerent,nemo nostrum illum umquam conscquc- rctur.Unum saltim vas ad totum opus laboremque requiritur,quod lapideum siet,nec ignem exhorrescat. Ita a:ris nostri pondus a corpore comprehendendum est , quod dumtaxat purum, crudum, hilare, & rectum siet, instar viri coeli, quemadmodum Philosophi loquuntur. Vasalcmbico imponcdum, ubi ffamma: aliud ad vas reverberant. Apud vasignis adsit, & bene obseratur,ut hac ratione Socium suum penes se retinere posiet,eum- demque albedmem suam accendere permittat , veluti Irneas ait. Tc z Nostro zz2 Liber Alz>e De Lapide Philo so phico. Nostro enimvasiimposito.arri ignis addatur , quum ex elementis» absque permixtione & regimine,nihil fiat, ideo quod nascatur ex sanguine. Sin itaque vir &L formina, intra quadraginta noctium spacium,convcncrint:tunc mittitur semen cum humiditate, &: calore, ipsique Deus ad calefactionem multum sanguinis largitus est: quod femen si ad foetum nascatur, tunc primum pauco lacte, modicum apud ignem,sustcntatur?&: quando adultius illud fir,tanto fortius etiam corroboratur. Ita opus sequendum est , &C absque igne nihil fit:Pra: nimio autem ignis fervore,tunc comburitur:Ignis igitur modicus stet, instar caloris solis, ldque fiat sub vacuo aliquo vase paucis cum prunisrdein eo magis magisque, donec alembicus bene exsiccetur,&: aquositas in opere adpareat: aqua tamen Sola sufficit, quxresomneiscoagulat, &: figit, quemadmodum Democritus ait. Nominatur quoque spiritus a spiritu, sulphur a sulphure, Argentum vivum ab argento vivo. Appellatur etiam vapor, ille enim socium illius penes se retinet. Ita opus nostrum nihil est aliud: quam terra,& vapor:fi de duobus loquor,tunc cogito de quatuor, qua? omnia tina re indigent, qua Natura, omnem naturam vincens, extrahitur. Natura namque,suam ob naturam, sese exhilarat, & Natura vincit naturam,& naturam in so retinet ,& tamen una alteri non adversatur,sed una alteram in se complectitur,qua alteram antecellit, &a- quam Philosophi purificantem aquam nuncupant. Prima glaciei aqua? pars universale purificat a corruptione, &di- quesactio in igne saepius renovari debet,dum prima nigredo fit. Dein altera nigredo supervenit & tunc cogita quod rubedo,postalbe- dinem ex nigredine extrahatur. Nigredo enim medium estinter fugax & non fugax,& paci bina ista restituit. Idcirco operis cla- v isabsquenigredine revelari nequit: Et quam diu nigredo durar, foeminaimperat,donecalbedo accedat :&id prima lapidis nostri potentiaappel!arur,optumumque acetum dicitur, quo de loquuntur: Acetum estaqua , qua: introducit colores in quodlibctmeral- lum,&in lapides influxibiles. Cavero aurem ne acerum in fimum commutes , quo de A viccnna ait Naturalis restus,in humida corpora Liber Alz^c De Lapide Phi lofiphico. 333 pora operans,primo adfcrt nigredinem : dein nigredinem detrahit: tertio albisicat, quemadmodum in calcc videre est. Et ita res o- mneis i« opere nostro prima vice nigra?, dein albar,fieri\& denique in pulverem redigi nccessum habent. Postremo pulveri anima restituenda est,idquc forti ignc.-atque tum ignis nascetur, quem lua conju- ge dignabimini,ne tamen comburetis illunuSed ambos tam diu coquite, donec nigrescant, dein alba’,tertio rubrat, & denique bonum venenum fiant, idque omne fit divisione aquarum. Divisis itaque nunc aquis , tunc materiam & vaporem coquito,ut coaguletur ,Sc albus,lapis fiat , & cuncaquat divilx sunt. Dein sequitur aliqua mortificatio.hoc est,exsiccatio, &: etiam nubes, vel fumus appellatur. Fumusluis cum fecibus melius coagulatus, vivusfitalbus, & album xs assato, utfc ipsum pariat- Sin itaque nigredo cvandc.it, tunc spiritus restituitur, spiritus vero non moritur (neutrum enim corrumpitur) sed corpus &. animam vivificat. Et quo melius xs nostrum purificatur,& coquitur,eo crastius sit, Se in lapidem redigitur, dein confringitur,& forti in igne assandum est, ut fiat instat combusti siinguinis:Si tum corporibus adponatur,ilIain aurum tinguntur,& tunc Philosophi de eo, tamquam aliqua radice loquntur: Sumite o - mni Tinctura» suam poccntiam, Se ad radicem res omneis stabil iun- tur:Idcirco loquuntur Philosophi -. Qui hac in arte naturam cognoscit, is laborem tam dm tolerer, donccDeus ipsius desiderio siitisfaci- at.Notandum porro est: Quod corpus line terra degit, Se. Tincturam fiimit,illud,fratre suo,majores vires habet. Omne siquidem,quod cum ilio miscetur,illud superat,& ad colorem suum reducit, veluci Sapientes dictitant. Siccus ignis tingit,aer confirmat,aqua alba nigredinem abluit a corporibus, terra consistit, Si Tincturam recipit. Codtioncm vero Philosophi diversimodaiub specie complexi lunc. Observabis tamen Hermctem, dum inquit: Quod toties renovandum fiet,donec in conspectu adparear. Obverte quod iste modus totiusoperissietstabilitio : dem in diversimodos colores transmutatur,absque tamen rubedine, qux postremus finis est. Nec errabis etiamipostquam album factum fuerit: Aucto enim regimine &pul- Tt 3 verifaco, Liber Alz^e De.Lapide Philosophico. verisato,tunc jam est apud rubedinem. Ante dicta aqua omnia transmutat corpora in spiritum,etiam crassa corpora, qua: non istiusinodi naturam liabet,illaque tam diu mordet,donec ii natura comprchen- dantur.Scitote,nisi corpora tam diu imposueritis, donec moriantur, & ipsorum anima extrahatur , tunc iisdem nullum omnino corpus tingere poteritis: nihil enim tingit, nisi &: antea tinctam fuerit. Si corpus fluxu fiat, &c comburatur, tunc ad generatorem suum iele flectit &£ subtilisMagnciia fit aerea,& ad terram vertitur,qua’ illam spiritualem facit & vivificat. Ante omnia vero leias, quod laboris species primum nigra fiat, dein coloris citrei,tertio rubra, sed non recta: rubcdinis,fcd saepius fit coloris Citrei,&dcin iterum rubcseit.-Idque omne fit antequam recta albedo accedat, colores vero, antealbedi- nem,ne multum cures,minime enim constantes sunt. Ex hisee colligere nunc potes, quod opus nostrum ab auro proveniat ,quod in Magnesia occultatum,& ex uno sulphure d sulphure, &a Mercurio ex Mercurio factum est,sitqueres una. Hoc noster lapis est,atque una in via,unoque in in labore fit. Omncis itaque falsi Chymiciinsipientesdecipcreintermittant, praesertim cum multiplici sublimationc & destillatione, & dicunt quod saltum est. Taceant & illi , dicentes quod opus nostrum a Basilisci pulvere proveniat. Scias tempus laboris, quum annus qua tuor partes divitiis fiet,opus hoc in hyeme inchoandum est, qua: humida est : & tumhumiditatem extrahamus usque ad Ver, quod virescit, ut tunc nobis etiam colores leni quodam in igne sub labore adpareant- Dein ad Xstatem progredimur,tunc opus forti igne pulverisindum cstj Ultimo ad autumnum accedimus,& tunc, fructibus matureseenti- bus,ad nobilem operis rubedinem pervenimus. Nec motus stellarum,?lanetarumque curandi sunt,quemadmodum in quibusdam libris lectitavi. Nostra siquidem veritas corporalis quaedam res est, in qua^ucm quaerimus, spiritus lati tat,cum quo tingimus,& vitrum facimus ut malleum patiatur,& a Chrystallis carbunculos. Ha:c E- lixir nostri particula,instar gutta: pluviatilis,mille tingit partes, adeo ut omnia prospere succedant. Et Liber Alzoe *De Lapide Philosophico. S3S Et denique de summa medicina aliquid etiam dicemus : Cumque homo NobihssimaCreaturasiet,in cujus gratiam commodumque omneis res exterx ä DEO crearx Luerint,adeo utnulla res terrena cum illacomparari possit: Idcirco, utflorentem xtatem suam conservare, omneis morbos a se depellere , futurosqueprxeavere queat, summo studio prospiciendum supra omneismundi divitias. Nostum enim Elixir omneis Medicinarum prxparationes Hippocratis, Avicennx,&c.antecellit,&publice lepram curat : Conficiendum enim est a nostro spiritu potabile Antidotum. Et quemadmodum corpora metallorum apud ignem in ordinem rediguntur, purificantur &sanantur:ita quoque multo magis homini naturalis illius calor restituitur, renovatur, omneisque morbi ab eodem repelluntur,futurique prxcaventur.Nec quidam homines nesciunt, quod Gentiles aurum limari,adamantibusque conficere curent, uc sanitatem suam conservent,ncc florentem formam amittant. O quam potentissime autem hocce aurum quod in Magnesia latitat,& benepurificatum/piritualeq; factum est,majores vircshabe re poterit! Quo subtilior enim Medicina est,tanto majorem operationem viresque habet,quemadmodum omncisMcdici illud minime igoranx. Quid igitur nunc dicam amplius; Omneis enim istx res,quas fideliter heic commemoravi, ipsus vidi, audivi,didici, &C tamdem laborando perfeci. Cumque ipse ita agerem,istamque ventarem agnoscerem & deprehenderem, tunc horrenda mihi accidebant a cohabitoribus meis, in quorum medio consistebam, &: ferme de opere desperassem, ob remotam inijeientes cogitationes quasdam. Itaque alteri operis istius absolvendi curam demandabam,qui mihi amicus erat,, illumque fideliter instituebam,ut opus tamdem ad fructuol um finem perducerentur.Pro quo Deus benedictus in sempiterna secula. AMEN. finis. LAM- “1 DE LAPIDE PHILO SOPHICO TRACTATUS EXIMIUS, A GERMANICO QUODAM PHILOSOPHO, A. C. M CCCC XXIII. SUBSEQUEN- TE TITULO FACTUS ET CONSCRIPTUS. VERA PHILOSOPHIA DOCTRINA de generatione Metaliorum,*veraque illorum origine , luce publice donata . FRANCOFURTI, Apud HERMANNUM a SANDE. Anno &'. ,4. X ***■*& 'm*f!.rt' «I ,jg$ : sj Capvt: i »(*%«> ' Uum omneis res temporales originem, sta cum, es- ' sentiamque suam ex terra sortiantur juxta ordinem temporis, quas cadorum influentia:, astrorum, Planetarumque , quales sunt Sol, Luna, 85 cauteri, ac quatuor qualitates elementorum tam in: quam etiam externe absque ulla intcrmilsio- nc commovent, coipio producuntur omnium crcsccntium,durantium,gcnerantiumque rerum singuso peculiares- que species in propria sua substantia, quemadmodum illud ab initio creationis ab Altissimo, hoc est, a Deo creatum constitutumque est. Iccirco nemo contradicere poterit, quod videlicet metalla suam originem ex terra sortiantur,in una singulari 85 propria materia collecta confluxerint ex quatuor qualitatibus, vel proprietatibus quatuor elementorum,cum impreflione metallicarum virium, vel spirituum, 85 in sua Universalitate,ab influentiis astrorum 85 planctarum, ad id inservientia: quemadmodum illud egregie describunt naturales Do- ctores,prxscrtim vero Aristoteles lib. 4.Meteor.dumait: quod ar- ntum vivum communis omnium metallorum siet materia. Vc- rum, profecto sciendum est: In natura primum est Materia, qua de iam dictum est,in unum accumulata quatuor ex elementis, idque so- lumodo juxta cognitionem 85 proprietafps natura:, qua:materia a Philosophis appellatur Mercurius, vel argentum vivum: imperfectum tamen adhuc est , ob sulphuream superfluamque terrestrita- tem,qua: nimium faeculenta,limosa,& comburibilis est: 85 ob superfluam itidem aquositatem,quo omnia in unum collecta sunt ex quatuor clementis,peroperationem supremorum planetarum. Et istius- modi Materia a sulphurea calidissima terra , 85 aquosa substantia Q3 r mixta 308 ‘IraSlatusde Lapide Phi ' ofiphico . mixta est,ut etiam,dicta ista ex caussa, n©n inconcinne ä Philosophis imperfectum sulphur appellari posset. Quum vero Natura omni tempore ad summum pervenire allabo- boret, & ad illum finem,ad quem a rerum omnium Creatore ordinata est:iccirco etiam minime cessat,ut videlicet in imperfectam materiam reducendi occultum , cum hinc inde volutatione quatuor qualitatum omnium quatuor elementorum donec operationes suas perficiat: & accidentali arstu Solis, naturalique calore ante dicta ista materia movetur,una cum sulph u rcitatc, adeo ut exsurgat in meatibus, 8c terra: venis in vapore fumo. Sin igitur nunc istiufmodi vapor, vel fumus non erumpere possit, sed conclusus stet: nihilominus tamensiepius penetrarenecessum habet limosas terrenafque aliquas pinguedines,& impuras (ulphureitatcs,quae sunt in archivcnis terrae.- & quanto magis autem ista Materia fuperstuitatum , peregrinarum- que impuritatum, adtrahit, tanto magis etiam impura fit. Et hoc etiam in caussa est, quod tam diversos colores lucretur, qui saltim excogitari possunt, antequam ad puritatem propriumque suum colorem perveniat. Natura siquidem iis in finibus optumam operationem habet metalla & mineras perficiendi, ubi efficaces, sulphurei, & Mercuriales spiritus &: vapores,vel fumi in unum conclusi sunt: & quadibet qualitas quatuor elementoium peculiarem tuam habet operationem Sc immutationem in congregatione terra: aut materiae ex illis, ob externum testum Solis, terraeque sulphurea:, qua: in illis operantur. Quocirca Materia ista saepissime resolvitur, &: coagulatur, quatenus aut magis pura,vel impura asccndit.ad quod sane inultum temporis, nec pauci anni requirunttfr. Nec natura: est impossibile , quod omnia etiam metalla aufugiant, antequam ista Materia ad summum, hoc est,aurum perveniat :Idque ex eo bene liquet, quod plura aera, v el metalla,in una miiiera,vel terra: vena, repedantur: quod sane ita velim incelligas: In ascensione sulphureorum Mercurialiumque istorum vaporum a prtecedentc Materia commiscentur, &c per coctionem uniuntur sin sulphurei isti spiritus terreni, crassi &c impuri,, 'Tractatus de Lapide Philosophico. 309 puri,a:stus Solis vel minoravero nimis siet efficax,materia,antequam a crassi tic sua purificetur,atq; separetur, tunc cum crassa ista fulphu- reirare indurescit, & in sulphur naturae redigitur, quod ad metalla pertinet: &£ si tam dem argentum vivum induratum siet, tunc informatur cum forma unius ex metallis,si ista accumulatio & congelatio inserviatperinfluentiamalicujusPlanetx , qui in congelatione ista pra: caeteris penetrat cum proprietate sua in mixtis qualitatibus: Natura siquidem primo operationem suam perficit in conjunctione, vel unitione quatuor elementorum, qua ex Materia, vel corpus exoritur , quod tum absque omni medio, cum forma informatur, qua: ad mixtionem istam pertinet, juxta influentiam unius ex Planctis. Ouxlibet namque influentia peculiarem suam habet operationem in qualitatibus elementorum,ex quibus dein etiam propria forma sequitur* Ita fiunt cuprum,stannum,plumbum,ferrum & argentum vivum: quam vis multa descripta reperiantur, quomodo corumdcm mixtio elfe debeat, nunc ab impuro sulphure, nunc ab impuro in- firmoque argento vivo, ad quodlibet metallum singularis sua forma, & genus: nihilominus tamen mixtio ista Natura: non est incognita: quocirca uniuscujusque metalli generationem , cumprimis imperfectorum in specie non descripturus sum. Verum,ut ut siet, natura nihilominus non desistit in imperfecta ista metalla operandi, dum adhuc in terra conclusa sunt, donec summum optumumque finem aJprehendat, qui ipsi a Deo depuratus est ,in metallis istis separandi, impurum a bono argento vivo, atque a puro suo sulphure, donec ad aurum penetret. Sin autem istiusmodi vapores pure & clare, cum interna, fubrili, pura, candidaque terra elevetur, absque mixtione crassarum, terrenarum, fulplun-earumquelimositatum , atque vapores isti vi erumpant,nec bene conclusi sient, antequam in natura: sulphur indurati fuerint, & calorem velin excessu vel defectu habuerint, tunc argentum vivummanent, nec ullum ex illis fit metallum. Sin vero purum istiusmodi argentum vivum elevetur sine crassa aliqua commixtione in pura aliqua minera, tunc in purum, album- Q3 z que jto 'Tra&attfsde Lapide Philofiphico, que naturae sulphur induratur, post exiguum calore, quod ad argen tum pertinet,dummodo etiam cum forma argenti informetur, quo ex itidem aurum fieri potest, quam ex aliis metallis, nisi arstu suo destituatur,vel naturalis operatio illi non adimatur. Sin autem virtus majoris naturalis caloris ad argentum istud vivum accedat, antequam ad finem suum formatum fiet,in formam argenti scilicet,adeo ut in purum rubrumque Natura: sulphur redigatur, tunc citius ex eo aurum, quam argentum sit, & ineo manet perpetuo, quam finis fiet, ad quem natura laborando tendit. Argentum vivum,cujus modo mentionem fecimus,omnium metallorum mater est ,ob frigiditatem humiditatemque luam: &: fi purum, atque ab omni superfluitatem separatum fiet, tunc nulla amplius craflities eidem commisceri potest, adeo ut iterum in imperfectum aliquod metallum retro redigatur. Natura namque non retro laborat, nec etiam est materia, qua: ad impuram aliquam formam spectat,qualia imperfecta metalla lunt. Sed sulphur omnium metallorum pater est,ob astum ficcitatcmquc suam: Juxta istam differentiam observetur, quod argentum vivum in fubfcqucnte capite describatur. C4PPT 11, E St itaque omnibus in metallis verus Mercurius, rectumque sulphur, xque tam in imperfectis,quam perfectis metallis: Saltim contaminatus & impurus factus est in imperfectis metallis,& qua: sola perfecta maturatione destituuntur. Et ex iisdem caussis ad aurum argentumque redigi postum, h.c.ut ab aurea, vel argentea natura,quae in illis est,separetur impuritas, qua cum inquinata fuerant, & forma auri, vel argenti iifdcmingeratur. Ideo enim a natura avulsa sunt,quod sublata estoffa fient ex naturalib. meatibus,mineris, &: terra: venis: iccirco etiam nullam amplius operationem in fe habere pof- fünt.quasj adhuc sub terra latitarent: nihilominus tamen, quantum quidem in ipso est,perfici cupiunt. Ad naturalem istam proprietatem etiam Verita tis spiritus, qui omnem Traft atm de Lapide Philoßphico. $ /1 omnem veritatem artemque Philosophos docuit, istis imperfectis metallis formam vel medicinam faciundi monstravit, qua omnis eorundem impuritas removeri possit,& perfecta natura, vel Mercurius in ipsis occultus in aurum, vel argentum, perpetuus Sc constans formatus,quam in aeris terra factus fuerit. CAPP1 lil I N proscripto isto capite formo, vel Medicino ali cujus facta mentio, quaimperfecta'mctalla impuritatem a perfecto Mercurio ie- parare, Sc cum ista forma auri, vel argenti, in perfecta metalla redigi possint.-nunc tempus monet ut etiam de forma & Medicina arte fa- ciunda aliquid in medium proteramus. Omncis Philosophorum libros eo refertos deprehendo, dum dicunt,artem Alchimisticam.vel suam artem,solam este in auro,argento^ argento vivo, si illa ad originem suam reducta fuerint, quam fortassis ante aliquot annorum millia , & antequam metalla facta fient. Naturalis siquidem labor femper procedit,non autem retrocedit. Quocirca etiam varii modi tentantur, utpote: dissolutione in aquis fortibus, & amalgatione auri vel argenti vivi, aut argenti, & argenti vivi,iliaque ad principium suum reducta esse autumant. Ve- rum in ipso rei veritate longe a scopo aberratum est. Si enim aqux immergatur , vel quis aquam ex iliis distillat, aut li argentum vivum cx illis sublimatur, vel eidem furnum permittit, tunc metallum totum iterum repetitur, quomodo illud fuit impositum. Nihil itaque est, quod singularis ista forma eidem inferatur, quum non prima forma naturam /pecicm in metallo destruar in proprietate sua, quomodo' bene demonstrat Aristoteles,inquicns: quod metalla non immutentur,nisi in priorem suam materiam reducta fuerint. CAPV* 1P. E X dicta ista prarcedentis capitis caussa invenire licet, quod ars Alchimisticanon sietinauro,argento,vel argento vivo. Quod vero* ßi 2 *1 rattatw de Lapide Philosophico. vero libri & loquutiones Philosophorum non,pra: mendaciis,curcn- tur: iccirco in sequente Scripto videre est, quomodo videlicet intel- ligendum het: Ars nostra in auro,argento,Lc argento vivo est: Ut autem heie prartercam,atque in primo ulterius loquar,& demonstrem, quod ars non fiet in argento vivo,aliisque imperfectis metallis ex ipsis producendi primum Philosophorum initium vel rectum perfectumque Mercurium, qui in istis impure solphure occultatus & coagulatus est,tali videlicet modo, quomodopaullo ante diximus, per fxirres aquas, & amalgationes, vel alio in modo, quo una ex parte purificari 6c alium in splendorem redigi postint. ' Neutiquam vero recta est substanta prima originis, aut Mercurii iccirco frustra ars in metallis quarritur: Ubi simul observes, an commisceantur metallorum duo, tria, vel quatuor, & simul siucre permittantur: nihilominus tamen alterum alteri opem ferre nequit,quse illi origini,ejufdcmqueperfectioni inserviret, quatenus quodlibet alterius auxilio indiget. Et licet etiam auro Imperfectum aliquod metallum addatur, nihilominus tamen aurum constantem suam perfe ctionem minime deserit: Ipsi enim nihil deest,necsiiperflui quiddam penes se habet, utimperfectometallo aliquid communicare posset • Et licet id etiam eilet , ut imperfecta metalla virtutem illius allume- rent,nihilominus tamen inconstans atque culpabile sicrec. Frustra igitur ista forni a &: Medicina in metallis qua.Titur, quse perfecto, in metallis concluso,Mccurio operam suam commodaret. CJPV1 K P Orro etiam in Philosophorum libris scriptum legitur , argentum vivum,& sulphur elfe omnium metallorum originem.Quo~ circa multi, &omneis forme Chymici,dum manifesto nomen arcenti vivi reperiunc,illud vulgare argentum vivum este autumant, quod tamen nullo modo esse potest: Imperfectum enim metallum,&: quasi a principjo exortum est,quo dc alia metalla facta sunt: quamvispau« ca de Uhus generatione scripta lient,idq; ideo,quod nomen sulphuris, Vel Traft atus de Lapide Phtlofiphico. jij ycI Mercurii,usurpetur a Philosophis, supra ipsorum rectum perfectorum metallorum initium, Etnisi iJIcnulJuninietalJumeslet,cunc etiam inter metalla nihil reperiretur,quod respoderet influenti# Plancta Mercurii,utpote aurum Soli,argentum Luna:, &c ita quodlibet, juxta proprietatem suam, planet# suo, ä quo proprietatem suam accepit, Quum enim unum metallum siet, eapropter etiam L extera metalla originem luam de co minime consequi poslet,multo minus corumdem perfectio per eumdem, vel ab illo sortiri potuistec.cum tamen perfectus illius Mercurius abundantia in eo scateat, tam bene, quam etiam increteris. Multo adhuc minus illud fieri poterit cum commixtione sulphuris ,’quod tamen contra impuritatem, &: imperfectionem metallorum est de superflua sulphureitate: id facile aliquis tueri potest: Nam cui metallo sulphur admiscetur,illud multo,quam eratantea,fitimpurius,& fortassis una in parte,vel etiam omnino destruitur. cjpvl n I N Scriptis suis Philosophi adhuc ulterius asseverant, argentum vi- vum.vel Mercurium esse Ipiritum metallica: natura: & proprietatis adcumulatum ex quacuor elementis per Planetarum influentiam, operationemque Natura: in terra: Sc ex eo fieri potest aurum, argentum , vel aliud septem metallorum, quatenus ipsi in coctione sua aut puri,vel impuri admiscetur,juxta Plancta: alicujus proprietatem,qui tum in naturali ista coctione per influentiam suam cartcrosperrumpit,quo de supra facta mentio. Quocirca insipientes Chymici dicunt: Spiritum istum esse argentum vivum, quod plerumque omneisnorint homines ex rebus illis, quod fele eum omnibus metallis commilccat,quodque molle, &: fugax siet. Sed &c hei e a vero nimis aberrant. Nam curideo nullum metallum esset, quum fugax siet ? Simili quoquo modo, eadem de caussa, stannum, plumbum,&c#tera,nulla metalla essent, quum etiam forti in tentatione ignis non permaneant,quamvis unum altero siet constantius» An etiam,eamdem ob caussam metallorum origo Rr esset, 314- *7 raäatm de Lapide Philosophico. esset, quod facile cum cartcris commisceatur: tunc quoque & cu- prumcssetxquiusilloruminitiiim, quum tamen cum argento, vel auro mixtum constantius apud illos permaneat, quam argentum vivum , eo, quod liquefattioncm & malleum admittat. Sed & ideo nulla finalis compositio facta est, quum a se invicem iterum separari possint: multo minus per commixtionem argenti vivi, quum multo facilius a metallis feie sejungi patiatur, quam nullum reliquorum o- mnium. Solummodo autem fit ista Unitio,vel mixtio metallorum, ex sua origine, in qua conveniunt- Nunc vero manifestum est, quod saepius triplicia, vel plura etiam,metalla commixta repcriantur,in verum judicium , quod in principio suo res una fient, Si saltim ad summum, hoc est, aurum per naturam in peculiari sua Minera reducta fuerint,nisi natura fuisset detenta a crassa,sulphurea,arsenicali,& terrena impuritate,qux apud metalla repetitur, Ü metalla exinde purificentur, liquefiunt, multique fcetores, sordes , recrementa ah iisdem defaecentur,idque ab uno magis,quam ab altero,Et fi Natura in operatione sua non abbreviata fuislet,per essoisionem perfect^ maturitatis,aut si operans xstus,metallicae vires & vapores supra dict^ ma- cerix, nimis tempestive ebullierunt per terrae venas: quocirca etiam ista in forma permanere coguntur, quam arripuerunt, &nuncnon amplius, per Naturae operationem ad summum, hoc est, aurum, penetrarunt , quum ab ista operatione nunc avulsa fient. Iccirco ibi incipiamus, ubi natura cessare nccessum habuit, impurum abstergamus, id quod etiam ipso Natura fecisset, si conclusio montium, vel metallorum, Se venae terra: similiter arcte conclusoe fuissent, nec perrumpere potuissent impuram sulphurcitatem abstersissent, Materiam vel originem maturallent, & coxissent, juxta rectam divisionem, & mensuram juxtalongitudinemidonei temporis, quxadope- rationem suam pertinere videbantur: & tunc ex illis nullum aliud metallum, nisi aurum factum fuisset: Natura siquidem in illa operari non desistit, dum adhuc sub terra latitant: nihil insuper ipsis quoque decidit,quam aqua,qua: apud illa superflua reperitur, & impiiri- tas, cujus gratia auri formam non queunt per naturam adprchen- ! 'Traft at in de Lapide Philofiphico. 3 lj dere,nisi ista impuritas probe separata suerit: qua de tamen in capite secundo non pauca adtigimus. CJPPL Pll Q Uum itaque finalis ista unitio metallorum, vel eorumdem perfectio in ista commixtione non quxrenda, dum undique ipsorum origo, primaque Materia, per naturalem congelationem, pro- priamque Formam, conclusa est, unumque alterum solvere non possit,quam quantum res quadibet admittit, sive pura, sive impura fiet, tunc in speciesua permanere discupit,quatenus illam natura coplexa est , nisi a contrario supereminentiore destruatur, quum metalla omnia unius communisquc sient originis, tamquam ab uno patre, 8c matre nata, atque solummodo per accidens alterius cujufdam forma:,vel speciei,separata,non autem m prima materia. Et,ea ipsa de causia, omnium ipsorum prima Materia vel Origo, una res est, quit, per naturx operationem,per fluxum coaluit,qua:femper purissimam formam desiderat, quam ex propria sua, naturalique pro conditione, habere debeat. Et liare est auri forma , summum & optumum , quod ad Metallicam naturam spectat. Si itaque pura istiusmodi forma, qua: per artem, mediate natura, praeparari potest, imperfectis metallis addatur, tunc impurum imperfectorum metallorum superatur. Non enim impurum,sed pura materia illi est similis: Prima siquidem est forma ad quam Materia ista facta fuit: Iccirco par cum pari, tempore incomprehensibili, conjungitur, impurum separant,quasi dicant: An tu venisti, quod meum est, & quod ad me spectat : Si quis autem exinde arguere conctur, quod forma ista aurum elfe debeat, quod vulgo notum est: id nihil est: licet proprium corpus siet metallorum, ex vulgarium materialium metallis, & forma auri, per naturam unita, & formam illius extendere nequit,ad informanda aliarum materiarum metalla. Illorum enim non plura sunt, quam saltim eorundem propria materia, quam illa arripuit, qua de informatur, ad quam extensa est, & non ulterius ad totam commu- Rr z nem j/<$" Prattatus de Lapide Philofiphico , nem omnium metallorum materiam. Et hac ipsa de caussa forma ista per artem praeparata mulco melior digniorque habenda est quam aurum, quanto prxstantior est, &c vulgarem istam omnium metallorum materiam ad aurum informare poterit. CAPVL mi E X ordine nunc commemoratis rebus naturalibus quilibet,rect* veritatis Alchymist* ignarus, sententias & loquutiones Philosophorum pro fabulis, &l mendaciis, immo pro impossibilitate quadam habere posset. Eapropter,veluti supra tibi promisi, explicabo tibi» quomodo videlicet ars fiet in argento vivo, auro, & argento. Item in argento vivo&: sulphure,atq; qua ratione eorumdemMercu - rius sict spiritus. Exordior itaq; ab argento vivo,vereque tibi affirmo, quod omnia, quas de argento vivo scripta reperis, non de communi argento intelligerc debeas, quod metallorum unum est, sed ad illud, quod omnium metallorum origo, 6c , sua in Natura,nullum omnino metallum est .-Metallicae quidem natur* & proprietatis est, per influentiam Planetarum ex quartior elementis in unum redactorum. Si enim metallum esset, tunc forsitan non esse potest origo metallorum. Res ita,argentum vivum commune,longe est alia. Neque nimis calidum, nequenimis frigidum, neque nimis humidum, neque nimis siccum, sed pari ratione simul temperatum est. Et quandoargen- tum vivum perfecte maturum est, Lc calor externus accedit,qui in illo operatur, tunc incomburibiliter invilibiliterqueavolat, iccirco etiam inipfa rei veritate a Philosophis spiritus appellatur. Nominari quoque posset anima, quum pernix, vel agile, attamen essentiale sict. Vocatur,praeterea, etiam corpus,dum comprehensibile,& visibile est: Si enim externum frigus ei accedit, tunc, pras frigore isto, in manens corpus congelatur, tria illa,Spiritus, Anima,& Corpus in eo suntn unice,res unica,&omniumquaruor elementorum proprietates in se continent. Si enim extrinsecus humidum sict &£ frigidum, tunc appellatur aqua,vel argentum vivum rob internum suum calorem vero aer nuncupatur; Sin extrinsecus calidum siccuraqu e a d- pareat, T raäatüs de Lapide Philoßphico . 317 pareat, tunc ignis vel sulphur: oh internum frigus autem, terra nominatur. Et hac ratione argentum vivum,&: sulphur omnium metallorum unasunt origo: non tamen ita intclligatur, quod sulphur sin- giilatim, vel eodem modo argentum vivum sumendum liet, quae sunt vulgaria, & in unum commisceatur. Nihil istud est. Argentum vivum & sulphur , quo de Philosophi loquuntur, per naturam miscendo accumulatum cst,& expreslum,primo in speciem formamque argenti vivi, quae humida&aquosa est: Secundo, perassiduam coctionem in speciem & formam sulphuris redigitur, quae sicca est 8c ignea. C^PVL IX S in autem solummodo heic de Philosophorum argento vivo & sol- phure loqui velim, quae potentiam formamqueomnibus metallis tribuunt,tunc saneomneis apud omneis Scriptores aliud scriptum nihil deprehendo, quam argentum vivum, gravem limosamque este aquam,cum subtili admodum alba terra mixtam,fortissimaque commixtione tam diu coctam,donec humidicas cum siccitate, parem naturalem in Unitionem , scie commutaverit, unum in corpus simul confluxerit, &: ope accidentalis frigoris, quatuor Elementares proprietates similiter temperata:, unam in substantiam formata: coagu- lacxquc fuerint. Et liare est omnium perfectorum Chymicorum materia, si per coctionem idonei caloris perfecta si at, & purificetur, superflua viscosa terrena sulphureitas separetur, una cum supervacanea comburihili argenti vivi aquositate, adeo ut una sola, clara, pura, aeternaque substantia ex duplici ista substantia, proprietate sulphuris, & argenti vivi fiat, in se habens omnium purissimum argentum vivum , SC sulphur. In arte, operatio Natura: estpersimilis, quamob- rem recte vereque Philosophi loquutisiinc: Ars nostra, inquiunt, est in argento vivo,auro,&: argento: Eorumdem siquidem initium simile est argento vivo: intellige in specie, dum naturam eo elaborare incipit, ik. commutat in matellam, quod in naturali lenique suo calore sublimavit & purificavit invenis rupium vel metallorum perpurum Rr z aliquem 2i8 'Tractatusde LapideThilofiphico. aliquem vaporem.quemadmodum supra dictum est. Illi nunc adpo- nimus aurum & argentum, illudqueidco; quod nusquam inveniamus , neque aliter habere postimus in unica aliqua re in terra vires metallicas,quq potentiam habent ad unicum argenti vivi sulphur excitandum , per quam coagulatur, quam saltim in auro & argento. Si enim extra terram stet, tunc etiam influentiam viresque auri & argenti habere nequit,neque etiam easdem lucrari potest ablquc auro &L argento: per naturalem aliquam artem etiam fleri nequit, ut Philosophorum argentum vivum praeparetur, & ad finem suum deducatur,ut constans fiat,sine auro 5 c argento • Arti namque est imposti- bile,ut,per coctionem, absque auroLc argento, finem terminumque consequatur, qui ab auro &: argento illi destinatus est. Arti enim decst naturalis Minera, in quam lese naturales Influentia:, ad aurum argentumque,in terra occultarunt. Itaque, necessitate coacti, aurum argentumque sumere ncccssum habemus. In illis liquidem rectas influentiarum,ad id inservientium,vires invenimus. Sciendum tamen est, quod argenti isti vivo primum adponere cogamur argentum, quod fugax fiet,nec magnum calorem tolerare queat. Argentum itidem habet potentiam, ut innatum sulphur dicti istiusargenti vivi excitet, per quod coagulatur in formam & Medicinam argenti faciundi :idquc fitlcniadmodum calore, dum ipsi primo aurum additur. Aurum siquidem multo majore calorem desiderat: ac fici aurum, ante argentum, adponatur, tunc etiam,juxta proprietatem luam, a’stum requireret,&: argentum vivum in rubrum aliquod sulphur commutaretur,quod non fluxum, utileque esset arti, vel Medicina auri faciundiadimeretur namque illi radicalis,fua hu- miditas: esset quoque contra artis proprietatem, si quis prius finem, hoc est, sulphur rubrum Philolophorum auro figere conaretur, quam album cum argento, quod absque omni medio ex argento vi- Vo fieri debeat, quodque albedo rubedinem necessario antecedere neccslumhabeat, quum rubedo, ante albedinem, totius operis liet destructio. CAPyT Traff atm de Lapide Philosophico. 319 CJPV? X A N te praescriptum Philosophorum argentum vivum non ideo . est illa forma (qua de dictum est)imperfectorum metallorum. Nili enim addantur aurum & argentum, tunc primo est solummodo in sua essentia, &L prima origne , neque habet vires Metallicas, spiritus,colorem, Scindurationem auri atque argenti metallis tribuendi, quamvis illius naturalis proprietatis siet:Eamdem tamen nondum operative habet,nili corroboretur matureturque in ipsa coctione additamento, &:argenti. Exempli gratia: Prima metallorum origo, tam in Natura, quam etiam in arte, similis estaqute: &si crocum cum aqua commisceas, tunc unum cum altero commilcc- tur, Sc aqua croci colorem sortitur atque si modo dicta ista colorata aqua alteri alicui aqua? commisceatur, tunc & illi eumdem colorem adtribuit, quem a cro co antea acceperat. Sin itaque prima origo, vel argentum vivum non tingatur auro & argento, sixumq; reddatur cum constante eorumdem efficacia, tunc etiam nullum colorem communicare, neque lese cum aqua, vel origine, imperfectorum metallorum commiscere poterit. Juxta proprietatem enim luam est spiritus & fugax, & si imperfectis metallis adponatur, tunc originem vel aquam eorumdem aflumere nequit, qua: una ex parte permanens &c constans est, ob suum sulphur, quod illam coagulavit. Sin vero origo fixa facta fuerit cum additamento auri &c argenti , tunc permanens ^ternaqueaqua est: que si cum imperfectis metallis commisceatur , tunc eorumdem originem & aquam asliimir, atque sic interseinviccmcommiscentur: tunc neccstario comburibilc&impurum, ignis beneficio, ab illis recedere cogitur. Et quanto minus origo, vel aqua ista, aut Philosophorum argentum vivum, constantem, permanentemque potentiam» sine additamento auri &: argenti lucratur: tanto minus etiam aurum &: argentum solvitur, & ad primam originem perducitur, quo de supra cap.4. dictum,ablquc commixtione argenti vivi, vel Mercurialis aqua, qua de etiam supra facta mentio,Et in eo verum est dictum, quod Haly Philosophus loquitur: Spiritus, $20 Traft at ns de Last de Thilofiphico. Spiritus »inquit, non coagulatur, intcllige argentum vivum, nisi corpus priusdissolvatur»putaaurum&: argentum:atque in eo tempus non estindiffercns.Tum enim aurum 5c argentum spirituale fluxumque factum est, & extendi potest ad communem omnium metallorum materiam, quatenus Metallicae vires & spiritus argenti vivi eo altius magis magifquc cum eo coagulari öc uniti sunt: idque unum, absque altero , perficere nequit, veluti etiam supra, cap.j.innuimus. Et quamvis forti in igne fluat > nihilominus tamen primum corpus, (Nota) si iterum refrigescat, neque commutatum est in consistentem spiritualemq; essentiam ; neque itidem unitum est illo cum medio, quam crocus cum aqua, si aliam aquam largiri debet. Itaque nulla vera ars in Alchymia est,quam solummodo in argento vivo: & profecto in argento vivo omnis supra dictar forma: potentia consistit: Quo siquiscareat, ille quoque feminea virtute auri & argenti carere ne- cessum habeat,qua de in terra crescunt. EP1 LOGVS. S Atissuperquedictum est, quid videlicetargentum vivum , vel omnium metallorum origo fiet, quo sine null um metallum, tam in natura,quam in arte,perfectum fieri potest. Verum nondum tamen notum est, ubi querendum,& inveniendum illud fiet. Illud autem Philosophi summo studio celant,& occultant, adeo ut multis ex millibus ne unus quidem a Deo eligatur, ut cognoscat modum quterendi illius argenti vivi Philosophici. Et quamvis multi multa de illo scriptitent »'nihilominus tamen singularem aliquem reperio Philosophum, qui de eo sic inquit: Deum ab initio creasse terram planam, simplicem,pinguem,atque admodum frugiferam, a bsquc silice,arena,lapidibus, vallibus & montibus: sed, per Planctarum influentiam, Lc Natur^ operationem,terram nunc commutatam esse in varias for- mas,extrinsecus quidem duris a lapidibus, altis montibus, &: profundis vallibus; Intrinsecus vero rebus raris, &: coloribus, quales sunt arra septem metallorum eorumdemve originum : $c iisdem cum rebus terram omnino ex prima sua forma cmigrastc»idque factum eslc subsequentes ob caustas. Primo ^TraBatm de Lapide VhtloßphicO. 321 Primo , quod terra crassa, magna,profunda,lata, &:ampla creata fuerit: iccirco etiam per cottidianam xstus Solis operationem in ea factum esse ebullientem, ferventem, vaporofumque calorem, qui u- niverfam terram, ad abyssum ulque, penetraverit. Terra liquidem in fe ipsa frigida, & non absque interna humiditate aqux est, Sc exinde penetrantem Solis illum excitasse fortem fumum,vcl vaporem nubilosum,& aereum,qui omneis terra: inclusi fuerint: luccellu temporis illorum multos factos esse, & denique adeo fortes > quod illos terra diutius in fe cotinerc non potuerit postquam natu rasiter sursum penetrare voluerint, & denique in illis terra: locis, ubi eorum multi congregati fuerint,partem telluris accumularunt,unam quidem partem huc, alteram alium in locum, atque hac ratione multos mon treulos, colles, profundafquc valles excitarunt, illis potissimum i»finibus,ubi tales montes collcfquc facti sunt, ibi quoque terram testu, frigore,& humiditate coctam, elixam,mixtam,temperatamque fuisse,ubi simul optumum xs,vel metallum inveniri. Ubi vero terra plana liet, ibi istiufmodi fumi, & vapores minime tales tumulos cxcita- runt.prarsertim locis lutosis,pinguibus,& viscosis: iccirco humidita- tem e supernis terram penetraile, qua dc iterum mollem factam, &, massarum instar, firmiter simul cohxsisse, quxtamdem, per Solis aestus expressionem, longe tempore post-eomagis magifquc firmata, indurata, cocta, &tamdem in duriffimas lapideas rupes commutata fuerit. Qux* autem terra adhuc frugalis, mollis,tenuisque fuerit,vel ubi arena parva,vel glarea,aut lapilli,instar uvarum coh^rentium,remanserint : illam terram, nimia pras pinguedine, nimis macilentam fuisse, &: paucam humiditatem habuisse: quocirca etiam non sufficienter simul coqui potuisse,atque hac ratione,minus adtritum legumen,aut farinaceam, non sufficienter humectatam massatn permansisse. Nulla enim terra in lapides convertitur, nisi ex pingui viscofa- que aliqua terra,& humiditate bene commixta fiet. Post aqua: expressionem enim,xstusque solaris,pinguedo terram continere ncccf- fum habet, alias mollis rragilifque permanet, &afc invicem iterum avelleretur: Quodque non perfecte durum factum fuerit, id adhuc Sf hodierno 322 'Traäatus de Lapide Philosophico> hodierno nostro tempore, per assiduam natura: operationem, solis- que aestum in duros firmosque lapides converti poste. In terra infir per supra dicti fumi & vapores, qui prima vice fefe dediderunt, ex quatuor elementorum qualitatibus, tenaciter includuntur, atque per naturam influcntiafque Solis, aliorumque Planctarum, corum- demve operationes coquuntur. Si, porro, aquosos illa humores apprehendit cum pura,subtili, terrenaque aliqua substantia, tunc Philosophorum argentum vivum operatur: Sin vero ad igneam terrenam- que duritiem redigatur,tunc Philosophorum sulphur operatur. Et, prosecto,prarmistus modo sermo iste nobis,quaerendi,inveniendique argenti vivi,vel artis nostra: originis, viam promonstrat: & quamvis argentum illud vivum in arris fodinis, copiose repedatur, nihilominus tamen a perpaucis hominibus cognoscitur : Non est argentum, vel aurum, aut vulgare argentum vivum , nec ullum metallorum reliquorum vel sulphuris, aut atramentum sutorium &c. Sed Philosophus ait : Vaporosa est substantia ex quatuor elementis,aquosa,atque pura: Et licet apud omnia metalla repedatur, nihilominus tamen apud imperfecta immaturum est. Iccirco certissime in illo aere, ubi aurum & argentum invenire licet,qimcndum est. Cumque porro dicat: Si hoc argentum vivum ad duritiem suam redigatur, tunc esse illud Philosophorum sulphur,idque haud aliter, quam petaurum &c argentum,fieri potest, qua:apprehendit, &, simul sublimatur, atque coagulatur, idque per naturalem suam coctionem assiduam, a Solis scstu,&: in propria sua Minera. O Pater Coelestis, monstra hoc argentum vivum omnibus iis dumtaxat, quos jubes viam tuam ingredi. finis. DE GLORIA MVNDI, PARADYSI TABULA, Hoc est ; VERA PRISCA SCIENTIA DESCRIPTIO, Qll am ADAM AB IPSO DEO DIDICIT: NOE, ABRAHAM ET SALOMO , TAMQUAM SUMMORUM divinorum donorum unum , usurparunt,omneis Sapienres»omnibus temperibus, pro totius Mundi Thesauro habuerunt, &r solis piis post sess reliquerunt, Nimirum DE LAPIDE PHILOSOPHICO. Z.Pet.$.V. 5 . Verum mquitix ergo ignorare volunt,quod c ce lum olint etiam fuerit quodque terra ex : & in aqua , per Dei verbum tonßiterit. FRANCOFVRTl , Apud HERMANNUM ä SANDE. M DC LXXFIl, GLORIA MUNDI, AMs: PARADYSI TABULA: z-MZ: Hoc est, ELECTVS LIBER ARTIFIC10SVS,CV- jm similis in terra neque experiri,ve/ inveniri nequit: quiveras vera Philosophie, ac simul Nobihßim die tertio, animam iterum cum corpore conjungi oportebat , ita ut corpus antea glorificaretur,& tam subtile redderetur, quantum anima ac spiritus, dum Christi corpus postulatum conccptumq; esset, atq; istam suam postulationem & nutrimentum ex nobilissimo D.Mariij: sanguine ac- ccpissct:& ideo Christus ab anima &: spiritus a corpore cedere ncces- fum habebant,ut ita corpus ad perfectionem suam perveniret: nihilominus tamen divinitas a corpore minime separata,sed cum corpore &: anima Christi,una in essentia,ita unita erat, ut numquam a fe invicem separari potucrit.Iccirco divinitas cum corpore Christi insepul- chro,& divinitas cum Christi anima in limbo Patrum fuit. Et porro quoque observato, quod corpus & animam Christi separari oportuit,fi alias corpus ad summam suam virtutem subtilitatcm- que pervenire voluerit: mortuo autem nunc Christo, & anima corpori illius iterum incorporata, tunc divina ita copulata fuit, ut in aeternum , nunc & numquam separetur, & Christi anima corpusque una subtilitas facta est, per quam concepta funt,u tpote: Omnipotentia a Dco,ccclesti suo Patre, una cum Spiritu S. imperat super omnia, qua: in cocio atque terra sunt,ab aeterno in aeternum perfecta est, cujus perfectionis caussa,quam Christus Jesus, per passionem,mortem, resurrectionem , * &: ascensionem suam , £ coelesti suo Patre recuperavit , tanta perfectio, &c dominans gloria exorta, qnx numquam, nunc & semper,cessatura est. Quam- Gloria Mundi. Quamobrcm, 6 peccator homo, Deo Omnipotenti, pro ipsius gratia > &c paterno, tibi exhibito beneficio,grates agitoheic enim de tanta glorificatione,quam Christus confequutus est, ncutiquam du bites,multo minus desperes,eodem namque modo clarificaberis • ic circo etiam Christus Jesus primus extitit, & tibi, ad ccdestem suum Patrem, viam aperuit. Similiter autem & tu quoque per multas angustias, tribulationes, atqueanxictates hoc in mundo cru cifigi oportet. Ut autem scias, quid,ad clarificationem novi puriciuc alicujus corporis,Ei-NXque glori*,pertineat: eapropter bene considerare discito, quanta bcnivolentia & misericordia Deus miserum hominem tam paterne prosequaturCerto namq; scias,quod omnia ab eo provenientia, dona bona perfectaque fient. Cave itaque ne tam summis donis, qu* sine jactura, ex mera gratia & misericordia a Deo accipis,ad anima: tu* perniciem,turpiter abutaris: sed in omni bus tuis actionibus,ama timeque Deum, Creatorem atque Servato- rem tuum, ablqucintermiflione, & tunc tibi ubique prosjierc succedent omnia, atque tamdem operis tui initium, medium & finem, feliciter & cum gaudio ,adsequeris. Curam itaque tuam tunc Deo committito, verboillius fidito, & sancta praxeptaejus servato, tunc Deus tibi in omnibus aderit, operi tuo benedicet, & omnia tua damna atque incommoda paterne praecavebit: Ex divina cmmilJa arte te vere consolati, omnem egestatem antevertere,in omnibus tuis angustiis recreare, omnibus egentibus succurrere, atque adeo tam tui ipsius,quam ominum etiam tuorum Christianorum credentium, glorios* resurrectionis iolatium haurire poteris, adeo quod, ex hac terrena, mortalique vita, in sternum gaudium, gloriamque sempiterna: vitat,ubi nulla erit corruptio,ingredi nos oporteat. Quamobrcm, fi verus hujus artis amator, & diligens imitator este volueris , iccirco seiasquod illa primo nostro Parenti Adamo, in paradiso, post creationem illius, d Deo tradita fuerit: veridica namque est inultarum rerum arcanarum, &mystcnorum,qua: tibi cor- poris vit*qu c ru* vanitatem indicavit, idque iterum in Stern* tu* salutis ioIatimruDeus siquidem Omnipotens tam mirabilia dona Natur* Gloria Mundi 20 9 Natur» indidit,ut homo vix credere illud valeat: Nam bencplaci- tum habet in creaturis irrationabilibus, & quamlibet, juxta speciem {uamjmmarccslibilibus virtutibus viribusq; exornavit, quanto ma- eisautem nobis,visii,auditu,ratione,& cogitationibus, miracula & mysteria divina cognoscenda dedit ? Rogo igitur te in omnibus tuis actionibus prudenter agas,non properes,nec ulli mortalium arcana tua revclcs,nisi ille fidelis amator,pius, fynccrus, & misericors sict, quemadmodum a Veteribus Philosophis idem factum est,qui artem & scpicntiam haccc,inspiratione spiritus S.agnovcrunt,&: poslibilcm illam eile credas,eorum gratia > qui credere nolunt, quodIESUS CHRISTUS, redemptor noster ab omnipotente Patre suo coelesti exierit, 8c a pura Maria virgine natus fuerit. luxta illud Deum, ob soiritus fui S.largitionem,rog:fto,ut tc illuminet,intellectum tuum a- cuat oculos tuos aperiat,ut interno corde agnoscere atque intellige- rc oueas imrentem istam sapientiam, quxin idonea .sta artclantac, & in »ternum a nullo artifice in Scriptis suis exprimi potuit. Multa namque in Natura occultata sunt, qua: non omnia humano intellectu eöprchensa vel intellecta sunt. Esto itaque doctrinarmearmori- ocrus öc divinam gratiam clementiamq; implorato, tunc in Dei laudem,tui,proximique tui correctionem,loetum principium,fclicemqj exoptatumque finem,heic,Seaeternum consequeris. Insuper:Cibato famelicos: potato fitibundos: vestito nudos: consolato perturba- tos: Visitato aegros : 8c captivos: & habcbis,quod desideraveris. Robertm Villcnps Rugi, Spiritus eft intus,subito talem accipe,namque Non properans,corpus dividere arte potes. Simpliciterfeces terra difiunge vapore Hoc fatto,addaturfrigida fontis aqua. Tali conspergas has sedulitate frequenti, Tunc verum Elixir totius artis habes. Dd EX. 210 Cjloria Mundi. EXHORTATIO ET INFORMATIO omneis artis huius amatores , qua in fcse , tamquam infyecuso, intueri poterunt , quid in fundamento artis usurpatum , &effintiale , -m quoque pofifibile , »f, fiet , «/ veram artem perveniatur , quomodo cum ea res fise habeant . Q Mncis & Ungulos j praTertim vero per dilectos meos liberos nuncheic,abiq> omni fuco, fideliter volo admonitos,uti videlicet ab omnibus phantasmatibus abstineant,&T eosdemillarum rerum gratia,auxiliante divina gratia,diligenter informabo. Primo, vos rogatos, fideliter admonitos volo, ut cumprimis vobis a vulgari plebciorum Alchimia caveatis. Tantum liquidem expertus sum,ut memini velim consulere,ut operi isti manum admoveat , eo quod hax ars adeo occultata liet, ut nemo mortalium in terris illam reperire queat, nili Sol & I.una Congrediantur. Mei fili) intelligitis nec ista,tunc ad veram artem pervenire poteritis, sin minus,numquam vobis ad illam dabitur accessio. Adhax fciatis,quod non magis quam una res in toto mundo fiet, qua ex ars nostra confi- citurjea propter omnia particularia, pars cum parte coagulationes, augmentationcs,& id genus alia,omnino falfie, mentita:, 8c perdita: res sunt: & si in arte lanorare,folverc,coagulare,putrefacere, destillare, augm eurare,albifieare,corrumpere Lce.omneisqpspecies prte- pararc nolles,& tamen artem laboris, rectam q; rem ignorares, tunc numquam ad artem istam pervenires : ars enim ista cam est bona atque nobilis,utncmoillitisfiatparticeps,niiia Deo detur, vel a perire magistro monstretur atque doceatur, &tantus thcfiiurus est» quem totus mundus persolvere ncquir;Quamobrcm,mci filij,ne vos seduci aut decipi patiamini ut artem laboretis, priusquam /fiatis, quid illud fiet, in quo laborare velitis. Etiamsi quoquerei» rectam cognosceretis tamen praeparationem illius ignoraretis, nihilominus tamen illius cognitio vobis est inutilis: resjlta,prccterea, in Gloria Äiundi. zu universo terrarum orbe, in vel super terram,repenti' nequit,quamvis tamen inveniri queat nec in ullo aliquo metallo, terrenis, velcrcsci- bilibus rebus,ita perceptibilis cst:in nullo quoque argento vel auro est,sed est praeparata,quam benefieri,nec tamen melior fieri potest, quam quomodo a Deo per naturam creata est. Ad tincturam quoque prarparan nequit, sed tincturam istam illi dari oportet, ideo ars nostra non de illa est,nec de ea egreditur,nam res est alia. In nullo,uti antea diximus,metallo est: Si enim in metallo aliquo estet-tunc haud immerito aut in Sole, vel Luna edet: cum autem Luna non bona fiet,quomodo igitur,obsecro,aliquid dc se boni parere poterit ? Nec in Mcrcurio,aut sulphure aliquo, vel Sale,nullis in herbis, vel id genus aliis rebus est, quemadmodum illius rei postmodum cerriores fictis. Hisce exhortationem nostram concluliun volumus, nunc res ipias enumerabimus. SEQVVmvR NVNC AL1QV0T lapidis nostri cognitiones . PRIMA. S Cias,misili,quodlapisnostcr lapis unus fiet, & haud immerito lapis appellari poterit:Lapis enim est,qui a Natura aliter nomina- i-inonpotest,quam LAPIS PHILOSOPHORUM : nec aliud ei nomen competit, nomen illud siquidem cum natura convenit. Loquor ista, revera namque lapis est, nec unus quidem lapis est, sed, ob similitudinem, lapidem appellamus. Lapis enim ita comparatus est, ut quatuor in eo elementa lateant: quocirca etiam di verfimoda nomina illi sunt indita,varias simul species habet, Sc tamen Jal tim una res est,nec illi similis in terta repetitur. Vnus lapis, &: nullus lapis est, nec ullius lapidis speciem atque naturam habet, & tamen lapis est: Ignis est,dc nullam ignis speciem 6 c naturam habet, & tamen i- gnis est: Acr etiam est,nec ullius aeris formam naturamque habet,& tamen aer est. Aqua, nec aqua est, neque etiam aqua: Ipcciem vel D d i natu- 2 / 2 Gloria Alm di. naturam habet,& tamen aqua est. Terra est, nullamque terra: speciem vel naturam habet, nec tamen terra,sed res separata est. ALIA REVERENDI NOSLRi lapidis cognitio. P Hilosophus senior inquit:Lapis noster sacra rupes nominatur quadrifariam digesta,vel significata est.Primo interram:Sccun- do,in accretionemseiam.-Tertio,per ignem : Quarto per ignis flammam separata cst.Si quis igitur solutionem,&: stilem, illius extrahere, &: perfectam illius coagulationem norit, is Philosophorum arcana novit. Quocirca fi sal albescat, 5 reliqua: ipsius virtutes non o nmeis commemorari poterunt. Sin itaque tincturam ad Lunam habere velis , tunc rubri quinque fcmCicias sumito, &:quingentis semunciis Lunae bene ustulata: inijeito: Quee tamdem liquefacta, omnia tum ita tincturam Se medicinam convertuntur. Illius tunc semunciam recipe, & quingentis semunciis Veneris, vel aliorum metallorum inijcc, id tum in veram Lunam commutatur : rubri vero quod nimium laborasti, tinam partem ad mille partes Solis sumito, tunc id in tincturam atque medicinam convertitur: De illa iterum unam partem ad mille partes Veneris vel aliorum metallorum, addito, &: tunc in verum Solem convertitur. Ad haee autem nullum Solem,vel Lunam emere nccef- sum habes: Primam siquidem adpofitionem cum Drachma pcrsicis» & eo magis magisque fctnpcr tingis. Nosse quoque oportet, quod ad artem istam dux dumtaxat res pertineant, unum quidem corpus, alterum vero spiritus, ex quibus unum constans, alterum fugax, sive inconstans est, qua: duo interse invicem viceversa commutari > hoc est, corpus aqua, Se aqua corpus fieri necessum habetreorpus dein iterum aqua in fc ipfb si e,Se duo 1II4 interse invicem uniri oportet,siccum videlicet cum humido,adcout separarinequcanr.Sin vero conjungenda liint ,tunc de re una illud fieri oporrenquadibet enim res nihil,quam propriam suam naturam, assumit. Ita quoque cum arte nostra comparatum est, ubi materia per naturam conjuncta,non de hominum manibus facta est. Illa in duas 2x6 Cjloria Mundi. duas partes>quemadmodum infra factamcntio dividitur: Exempli gratia: Aquila est aqua,quX detracta aqua est tunc corpus,mortuum destructumque manet: Sin vivere nunc debeat, tunc illius spiritus eiiteruni addendus est, idque modo unico, quemadmodum vides quod aquilarum unam post alteram sensim iterum devoret: Sin reviviscat, tunc omnem suam impuritatem amittit, & purum novumque corpusrcastiimit,corpusque spiritusque numquam mori- untur,led,semper constanterque permanent, vcluti corpus &c anima in die novillimo etiam facere debent. JL1J LJPID1S NOSdRl cognitio. S Migma sapientum,(Lapis)Sal & radix totius artis,& ad illam clavis est,qua: tam referat,quam etiam iterum claudit, id quod nemo neque aperire,'vel claudere,potis est,nili dicta ista clavis in promptu fiet jncmoque in mundo est,qui ad persectum intellectum pervenire postit,nisi qui Sal agnoscit,&:illius praeparationem nont, qua: in commodo loco fit,qui humidus & calidus est, atque ubi illius btimiditas resolvi postit,tunc ejusdem substantia perfecta manet. Hucusque dictum Gcbri. EXPLICJ110. S dias quod illud Sal liet, veluti Philosophus ille Geber loquitur, quamvis ab initio nullam Salis lpeciem habeat, nihilominus tamen Sal appellatur,& etiam Salcst, nigrum ferme ac foetidum 5 (in labore enim instar cruoris fit) & per diuturnitatem albfi, purum, cla- tumque reddituNLc hoc est bonum nobileque Sal, per se ipsum vero impurum,& purum fit:S'olvit,coagu.latqucsc,hoccst,vcluti Philoso- phusait,scipsum referat clauditque: dum se coagulat,artem claudit: dum se solvit, artem referat, nullum enim Sal aliud illud facere potest, quam solumhoccePhilosophorum: Sal öc arbor in humisto commodoque aliquo loco, ubi veluti opinatur Philosophus in Gloria Mundi. 21 j in B.M.ipsius humiditas soso resolvere possit. Quo innuit,quod calidum esse debeat,ut aqua sua exinde destillari possit. nec tamen calidius,quam vetus equi simus esse possit. LAPIDIS NOSTRI ALIA cognitio . A Lexandcr Magnus, Macedoniae Rex, ad nos, in Philosophia sua,ita ait: Sciatis ita, quod Salsiet ignis, atque siccitas: Ignis coagulat,ej usque natura,calida,sicca,ad fundum usque penetrans, 6c proprietas ejusdem est, ut albescat quod Sol, & Luna cum ignis vehementia, & illius temperantia, naturalis illius ignis, dum Sol rubedinem, &Lunaalbedinem corpora ad spiritualem naturam adigit, corporibusque omnem nigredinem &c mala sulphura adimit. Illa cum re corpora calcionantur, & haud aliter, vel cum rebus aliis, j u- stumque est Elixir ad album & rubrum, ipsumque fundamentum & radix rebus in omnibus,summum itidem bonum,quod Deus altilsi- mus creavit, sola anima rationali excepta. Nullus enim,in toto terrarum Orbe,Lapis invenitur, qui majorem habeat efficaciam, quam aeque hiccc noster Lapis ,& nullus terrae silius veram artem repetite potest, absque isto lapide. Benedictus Deus in coelo siet, qui artem hanc in Sale creavit , omnesque res fluxibiles libenter transeunt: Quinta est essentia supra res omneis,& in creaturis omnibus. Summus DEUS a coelo non dumtaxat benedixit creaturis hac ratione, sed laus, prostantia, potentia, atque sapientia in Sale etiam cognoscenda: sunt: Qui solvere coagulare potest, is arcana artis hujus bene novit. Sal autem repetitur in nobili quodam Sale, & in rebus omnibus; Quocirca veteres Philosophi illud vulgarem Lunam appellarunt: Omnes namque homines illius indigentes sunt: & si ditescere volueris, tuneprarparato Salutdulccsiat:Si spiritus in illo coquantur, tunc exinde justificantur, & nullum aliud Sal tam constans est,quod animam magis figat,& non igne fugax fiet.* Sal terra: cstani- ma,omneis res siquidem coagulat,de media terra est,destructa terra, E e & nulla 21S Gloria Mundi. & nulla res in terra est: tinctura: similis. Sal n stuxibile,scsc,pro cujus- vis lubitu, tractari patitur, Rebis appellatur,Iapis,Sal,unii corpus,& res vilis proj ectaque est, & tamen purificat corpora, eadem restituit, clavis ad universam artem.atque res omneis, qua: de terra: rebus singulis expetis,in illo inveniuntur, modo quod illius ingressum ignoretis qui tam altus magnufque, &. prx omnibus prudentibus fapienti- bufque occultatus est : Si corpora ingrediatur, tunc illa perfecte tingit. Quid igitur a Deo desideres,quam sal hoc cum ingressu suo. Equidem adhuc majus in Sale isto miraculum animadvertitur: Licet enim homo i ooooo o.annos viveret, nihilominus tamen latis mirari & initium, quomodo id accidat, fatis perpendere non pollet, qua ratione videlicet tam nobilissimus thesaurus ex cinere uratur, jurfus in cinerem redigatur: In Isto cinere est Sal, &: quanto magis cinis uratur,tanto magis cineris prxbet: Hocoblervato, quod illud ex igne proveniat, & in ignem redeat, quod ex terra provenit. Et fateri omneis necessum habent , quod in Sale duo Sales lient, qui Mercurium occident: hic sermo subtilissimus > hoc est Sulphur, & radicosa humiditas, nascitur in rerra subtilissima, & exinde sit Philosophorum lapis, qui res omnes facit, dum Philosophi scribunt, & inquiunt, fieri ex una quadam re, una cx natura, &: nullam rem peregrinam ad illam accedere. Illa nunc res omni tempore reperitur rebus in omnibus apud omneis homines in universo mundo, &:insc quatuor elementa complectitur. O rem hac in arte facillimam,quod adeo stupidam & abjectam rem tot quxrant homines, nec illam tamen pauci reperiant. Publice in libris invenitur, quod ars justa, Sc verax fiet in re, & sal, suumque ingressum prxbeat. Pro quo beneficio & creatione Deo laus & gloria, in sempiterna secula. Multa mseipcr haede re, juxta sapientiam dicta, qui multa de sale indigi- tant,scribenda esscnt.Scd heic unicuique,quicquid legerit, suum relinquam judicium,sed solummodo scribam dc illius ingressu, fructu,, vita,quomodo hortus aperiendus, & roso' nobiles in agro suo conspicienda: fient, qua ratione videlicet fese augeant, &: milsepselkn fructum ferant, Se cadaver iterum manifestum reddatur,adque immortalem Gloria Mundi. 21 p talem vitam resuscitetur, ut imperfecta corpora ingredi, illa purificare, &ad plenariampefectioncmreducercatque intingere queat, quotamdem timui constantia permaneant. Nunc de illius ingressu scribam, quatuor res relinquam.illnmque (Lapidem ) a tribus dumtaxat rebus nominabo: Lapidem vegetabilem, Animalem, Mineralem, & quemlibet in specie, eorundem operationem quoque, cum multis rebus aliis: tres etiam res nunc relinquam , & de una saltim retractabo, cui quatuor elementa insunt, quibus de vivimus, exorti fumus. Illam rem unicam bene undique ferruminato observatoque alembico impofito, &c , quemadmo - dum moris est, ita6c tu quoque heic facito rebus in omnibus, quas fiimcrc conaris ad amabilem istam artem, in qua repetitur, ac quomodo m Aquafort. invenitur, quae itidem est terra remanens. Et tum satio in agro fieri potest, 6c ille Lapis Mineralis &c Leo viridis appellatus est, qui simplius spiritus ram multa devorat: & tum ipsius Ipirituipcr alcmbicum vita redit, &C cadaver in vitri fundo luerer, in quo duo adhuc elementa fluit, qux ignis separare nequit, citius enim cinis comburetur in ipfb igne, &: co ipso Sal fortius sit: terra tam diu calcinanda est, donec albescat, tunc terra libenter fele segregat &c ciun terra sua unit: Quodlibet enim libi simile premit, quorum terra tam avide sitit ad id, quod vidisti, & scias quod vivificetur: frigido- humidum elementum illi potandum porrige,ut culmi latitudine ter- ram regat, Se per octidiiumita stare relinquito, ut bene inter seinvi- ccm uniantur. Tum co te intentum este oportet, quid nimirum ulterius tibi agendum fiet r plura liquidem hucusque tibi minime sum pollicitus. Sol & Luna, instar viri, & fxminx, convenire ne- cessum habent, alias ars perfecta fieri nequir. Omneis iccirco alix peregrinx opiniones falsx l'unr& erronex: cogitate de vero hoccc fundamento,Sal enim tale est, cujus pretium universus mundus per- , spl vere non potest.-nec ad tincturam prxparatur, sed cinctura illi danda, nec in ullis metallis ars ista invenienda est. Ec 1 220 Gloria Mundi. EX SENIORE, DE MACERIA, ET forma , alia cognitio. 1 Uxta Philosophum res naturales ista: funt,qusc ex naturali origine, J Materia, & forma videlicet, per naturam innata: &: operatae sunt, quemadmodum lapis est de arbore, Materia & Forma, per naturam, aliter sunt,quam proprie natura: quid dehisce duobus conjungitur,id naturaliter natura lapidis nostri appellatur. In prima sua parte Lunaria potenter provenit ex alba quadam coagulata terra,vcluti Philosophus loquitur: videte nostrum Solem in alba nostra terra, instrumentum vero, quo ars nostra conj uncta, iit aqua bis, aut ter per B. M. rectificata, cujus vapor a pingui natura, & proximum nostri lapidis in hac pinquedine, est occcultata substantia , & permeans pinguedo, ultimaque humani corporis consolatio: &: hac cum aqua metallorum internus mercurius exuendus est. Concluditur ergo, quod lapis noster ex clementis duorum luminum fiat, appellaturque argentum nostrum vivum,& oleum incombustile , anima & lumen corporum J mortuis & imperfectis corporibus liquidem unicum, «ternum lumen & vitam largitur. Quocirca,mi fili,te diligenter oro, & obtestor, ut nostrum argentum vivum ex lapide nostro exprimas, idquemagna cum intelligcntia,& agilitate, PVRlFlCAllO TERR& *A Superflua sua lena. A Ntc dictam istam terram, vel materiam, imminuas, teras, vel calcinesjUt ejus aquam&spiritum excipias. Illum tunc vitro includas,&: vulgarem aquam vita: superinfundas,ut trium,velquatuor digitorum latitudine materiam supernatet: per horam dein cal° r ‘ admoveas,per balneum destilles? feces postea iterum cascines, $C cum aqua sua extrahas velutiantcafecisti, donec nihil amplius in terra reperias: Illam ad alterum laborem custodias: onmcis quoque extractas istas aquas custodias, & per M.B, leni ahq 110 iS ne destilles, atque Gloria Mundi. 221 atque in fundo cucurbita? elegantem aliquam materiam reperies, lapidis Christallini instar, &r ab omni tcrrenitate purificatam , quam terram nostram nuncupamus: terram istam vitrea: cucurbita? immittas & in M. B. tam diu calcincs,donec sicca, albaque fiat, & fluat. Et hac ratione huj us mundi thesaurum conscquutus es. Hac in opinione omncis res terraecalcinantur, & purificantur: quilibet lapis, animalis,mineralis,&: vegetabilis ante dictam istam terram tam facile ingreditur, proprio suo lacte 6c sudore cibat: & quod quaeris invenies, quando sal fixatum, vel constans, a Mercurio aut corpore nutritur : tinctura est imperfectorum metallorum, materiam ejus siquidem exsiccat,& aliam assumit. ALIA LAPIDIS NOSZRl cognitio. M Ei filii,scitote,quod lapis,quo ex ars nostra elaboratur,non terram terra:,sed antequam nascitur,tetigerit: Si enim terram tetigit,tunc ad artem nostram amplius nihil prodest, cj^iamvis in primo suo partu per Solem & Lunam generatus, & de terra in accretione sua postulatus fiet: Primum namque suum partum in terra accepit,& tamen frangitur, destruitur, & mortificatur, sol vero filius temporato aliquo calore, per vaporem generatur, & denuo nascitur,.cum vento in mare venit, illicJacent atque cum vento cx mari in terram venit, & cito iterum evanescit. Sin vero illum elaborare volueris, tunc cum illo ambulare, iliumque in aere capere te oportet, antequam ad ter- /, * ram perveniat,alias evaporat: quamprimum vero ex mari in terram sese confert,tunc mox adesto,illumque vitro tuo includito,& cum illo labora, quemadmodum nosti, ut eumdemrecte agnoscas, cum vento,pluvia,& conitru venit, tunc illum probe observa, elabi enim tibi nequit. Et quamvis cottidic denuo nascatur,nihilominus tamen ab initio mundi ille fuit, quam primum autem in terram cadit, tunc, arti nostra: nihil amplius inservit, E e 3 ; Nascitur 222 Gloria JVLundi. Tpjßitur ex nostra terra fx eundascatebra , Vnde fluunt lapides eximitate duo. Trimus eo vadens Soli* transcurrit ad Ortum, Alter ad Occasum deproperanter abit. Ex istis volitant Aquila duo , tradere flammis Pergunt, in terram fic iterando cadunt. Ambopennata sunt,submergitur istis Et Soleum Lunasubditus amplus avet. Scias praeterea, quod aquae ex fonte promanent. Prima fluit versus Solis Orientem,& est spiritus: Secünda, versus Solis Occas um,& est corpus :& quamvis istae pro duabus aquis habeantur, nihilominus tamen non magis, quam una clara, Sc admodum amara aqua est, adeo ut illa nemo srui queat: Lc pro tempore,aliarum, aquarum instar, clara & tam magna est , ut totum super mundum quandoque fluat, ad nihil attamen conducit, quam ad hanc artem: Saepius tamen usurpatur ab illis,qui eadem indigent. Illum ignem sumito, & in illo lapidem nostrum invenies, & nullibi alias in universo terrarum orbe: Noris quaque quod ille omnibus hominibus, tam junioribus, quam adultis, live Senioribus notus sictin campis, pagis, urbibus, o- mnibus in montibus Sc rebus,quasDeus creavit,& nemo tamen illius curam habct:Divitcs,?que ac pauperes, illum habent, i< c >piilime,&: a la 1 minis, &£ ancillis in viam projicitur, utplurimum etiam circa illum occupatae sunt:Similiter &c liberi in plateis cum illo ludunt. Scitote etiam quod haec res, post hominis animam, omnium fiet pretiosissima &C nobilissima : clegantissimaics in terris est: Reges & Principes depellere potest: omnium vilissima & abjectissima res in mundo est:ab omnibus excluditur, &: rejicitur,lapis est, quem Salomonis architecti rejecerunt. Et quam abjecte spretus,naucique aestumatus, & a populo Israelidco rejectus fuit, nihlominus tamen, fi elaboretur, bonus est,adeo ut totius mundi pretium superet: Vero namque lapidi angulari Christo,in natura &£ specie,(nobilissima divinitate,cuinulla res aequalis est, excepta) similis est, juxta humanitatem & naturam: Et quemadmodum Christus pro vilissimo abjectist UTloc l uc 5 h° ccc,st mundo Gloria Ädmdi. 223 mundo, a populo IsraeJitico suit habitus rcjectusve, nihilominus tamen tam erat bonus, quod illius pretium coelum Lc terra persolvere non pollet-Simili modo cum lapide nostro, & cum rebus, hoc in modo,naturalibus,comparatum est: Fons enim quoin lapis noster repe- ritur,fons naturae appellatur. Quemadmodum enim per Naturam omneis res crelcentcs,per Solis calorem generantur: ira quoque L*- pis noster per naturam nascitur, postquam genera tu Scstct. Accipe igitur hanc aquam in qua lapis noster est, qualicunque modo illam reperias, &c haud aliter est: nihil illi detrahas, nec quiddam illi addas,cum propria enim sua natura prarparare illam tcopor- tet:dcin aquam inalcmbico separa, humidumq; a sicco detrahe,tunc corpusfblum in vitro remanec,&:aquainprosternium lese demittit: illam iterum conjungas quemadmodum nosti,& tunc laborem tuum perfecisti Scias etiam quod aqua,in qua lapis noster est,concorditer quatuor clementis simili modo temperatus siet: terram liquidem, oleum, &: aquam in labore invenies, hoc est,corpus, spiritum,& animam utpotc terra in fundo est corpus? oleum apud terra est anima,&: aqua,de illo destillata,spiritus est. Illic duos colores principales repedes , album unum, rubrum alterum, hoc est, Solem, & Lunam, quemadmodum oleum ab initio laboris pro igne,tamquam pro Sole, & veluti aqua pro aere & Luna, aurum & argentum, etiam pro Sole & Luna,fuerunt habita: iccirco Sol & Luna conjunguntur. Sed dc hisce latis. Lapidem igitur bene nolle distito, illuni l'uc ex epistola nolle non poteris,tunc numquam illum cognosces. Hisce esto artis amator, & Deo omnipotenti in aeternum commendatus. Datum, Actumque,a partu Virgineo,M.D.XXVI. Ita scribunt Philosophi de duabus aquis, quae tamen unica dum- taxataquasunr,inqualapideminvcnis,&aliasnu]Jibi.Notabiseriam, quod terrae deest,id cadum abunde largiri potest, neque hoc a natura est, quod nobis heie impertit: ita etiam hocce nostro cum lapide comparatum, omnia arida & sicca corpora humida, omnia frigida corpora calida, & omnia impura corpora munda atque pura efficit, adeoque plus, quam scribere potero : nihilominus tamen lapis noster 22^ Gloria Mundi noster non de omnibus hisce naturis est, quemadmodum perpetuo duraturum coelum idem facit: omnis siquidem potentia illi impressa est,idquc per Magistrum divina aliqua arte ignisque beneficio ÜC auxilio,quo potentia ista illi imprimitur, illumquc complexa est. Est erga DEUM gratus omni tempore. SOL ILLIUS PALER,LUHA 'vero mater est. Clduoistispiritussuntjtunclapidemparium: Sol est sulphur,& Lu- ^na Mercurius,&: exinde lapis fapientum conficitur,fac ab una parte sulphuris, quatuor partibus Mercurii: Illud sulphur animam ei exprimit, ita detineto alterum calidum, siccumque sulphur frigidum humidumque Mercurium: rede mc intelligas & observes, veluti ut iterum in aquam solvitur,quod aqua antea exstitit,ita etiam corpus solvitur in Mercurium,qui antea fuit Mercurius. DE PRIMA MALERIA, VEL SEMI - ne metallorum, qua cuilibet femini inclusa est, duo sunt: Vir Uxor'videlicet. M - Etalla res creata:, &: itidem terra:semina sunt, xqueacca:tcra herbarum semina:iccirco etiam in terra sua moveri illa oportet, in qua generant, fructusque ferunt, veluti etiam res creta: alia:: Nisi enim illud fieri debeat, tunc nullum metallum crev isset,& semen est metallum , quod ex terra liquefactum est : 8c si semen in terram jactum fiet, tunc seque accretionem suam habet, quam res crescentes aliae: Quocircanobis terraprseparanda,prima scii materia,&: ferne» nostrum in illam projiciendum est.&tunc fructus suos pro feret, juxta speciem suam.Itaque ad generationem ex una unica re motus ^requiritur .h.e.cx prima materia,quod terra creavit,&non ll °S no s‘ "oc lapis,Scfixatum,sive constans,sive fugax,atque,versa vice,fiat fixatü, h. e,corpus fit spiritus, spiritus corpus; & tum exinde medicina fit, qua: (j loria JSdundi. 2 2 / qua: sc cx uno colore in alium transmutat: Se quod in albo colore quxtitur,illud fit album, Se quod in rubro,rubrum. Prima materia una fit res, qua: a rebus multis in primam suam materiam redacta est,per creationem Dei, & non ab hominum manibus facta: per so- lam liquidem naturam conjuncta, Se in cstentiam suam transmutaca est.lllud tum sumimus,separamus, Se iterum dein conjungimus,propria sua aqua lavimusmt albescat, 8e postmodum ut rubrum fiat: Et hoc tamdem nostra terra est,qua in Solem, Se Lunam nostram commode intuemur,purissimum factum est-. Sol enim omnium metallorum pater,Luna vero mater est: ideo conjuncta ambo ista este oportet, tamquam maritus,ejusque uxor,Sol. & Luna, alias partus nullus aderit: Unum solum siquidem generare, neque fructus proferre nequit, conjuncta, vui dictum, illa elfe oportet, tam in rubro, quam in albo*. Sol, vcluti itidem dictum, pater, Se Luna metallorum mater est. ' Et licet etiam mille libri ea de re scripti fuerint, nihilominus tamen saltim res una cst,utpote prima materia : qua ex ars prxpara- cur,in quam frumentum nostrum, Solem & Lunam videlicet, conjicimus,qua: juxta speciem suam fructus proferunt: Si metallis inijei- atur,tuncin optumum transmutatur,Solem & Lunam nimirum» Id quod est vcrissimum.Dco gratias. ELEGANS VERAE AR- tis informatio, I Uxta Philosophorum sententiam nulla fit corporis solutio, absque coagulatione spiritus: Quamprimü enim spiritus in corpus träsmu- tatur,tunc potentiam suam habet. Scias tamen quoniam spiritus adhuc fugax,Se nondum fixatus sive constans est,ideo etiam operari nondum nequinSitamen fixatus fiet,t.am cito etiamoperatur.Cum illo itaque agendum est,tamquam Pistor cum pane agit: tunc a spiritu paululum (umito, illudquc corpori tribuito;, vcluti pistor fermentum ad farinam confert, Se tunc fermentum totam substantiam in fermentum convertit. Idem quoque facit noster spiritus, hoc est, , F f fer- 226 Cjloria Mundi. fermentum nostrum.Et ita continuo fermentandum est, donec universa substantia fermentetur: Itaspiritus corpus purificat, ut fiatspi- ritus,& ita illa duo in unum transmutetur: atque hac ratione omneis res quibus inficiuntur, suam in naturam transmutant: Id verum est. Et duo ista leni quodam igne uniri oportet, idque aslidue leni calore, non calidius,ac gallina ovis incubat. Illud tum in M.B. ponito, quod non nimis calidum neque nimis frigidum est: Siccum &: humidum vero äse invicem separari, rursumque conjungi, atque uniri neces- sum habent quL tum nobis Mercurium in purum aurum argentum- qux’ commutant. Nullam igitur amplius egestatem pati vos oportet ,lcd Deo pro donis filis gratias laudesque dicere debetis, qux sane multis occultata sunt. Deus namque prudentibus artem hanc ideo revelavit:ut altissimum ejus nomen & gloria agnoscantur, & proximus in angustiis suis eo ipso sublevetur: Duabus namque de cauflis Principalibus Deus hominem creavit ut nimirum per istam suam creaturam coleretur , celebraretur, Lcilla proximo, tempore necestitatis,subveniret. Quocirca bene tibi prospicito, ne commissum tibi talcnrumsustbstum maneat, fedfcencrare cumeoinhono- remDei,&: emolumentum proximi: Omnis enim homo homini in auxilium datus cst,utille hac ratione sublevetur,& plerumque Deus hominem,per alios homines consolatur: Exempla ejus rei,in ipsa SS. Scriptura,habemus inIoscpho.Abacuco,Suianna,& aliis. SEQVnVR NVNC TESTAMENTUM meum , quod vobis, perMeBis mcisfliis , ex intimis cor dii mei penetralibus , de fer ipfi. M Ei artis hujus amatores,pedilecti mei filii, &: Liberi meae familia:,vobis,inquam,doctrinae,admonitionis,experientiae, & so" formationis gratia,hocce meum Testamentum, ex charitate, conscriptum volo, ut quilibet sciat testimonia artis hujus veritatis , &a quibus vobis cavere,quid sumere,& quomodo laborare debeatis,atque quo pacfco omneis Philosophorum sententias intcso£ ere queatis.. Cjloria Mundi. 227 Quemadmodum enimDeus omnipotens resomneis cx siccitate, & humiditacecrcavit.-ita quoque hxccc nostra ars per divinam illius gratiam,nascetur. Si quis igitur nunc primordium &c cursum natura: novic,is intellectum artis nostra: jam habet. Qui, vero illud ignorat, illi ars ista videtur impossibilis,quamvis tam stet facilis vel uri pinsere 6c cerevisiam coquere.Ica,juxta SS.Scripturac testimonium, fuit ab initio,ubi Deus per divinam suam providentiam, coelum terram, secundum sapientiam,sieri voluitmihil autem in promptu erat,quod singulare aliquod nomen haberet, quam unica dumtaxat materia: illa non erat sicca,neque hutnida: non erat terra, non aer,non ignis, non lux,neque etiam tenebra:,sed una materia, vapori vel nebula: similis,ut neque videri, aut tangi potuerit: illa vocabatur Hyle, sive prima materia: Ubi enim res denuo ex nihilo sieri debet, tunc illud nihilum uniri;& rem unam fieri oportet,ex re unica palpabilis materia,& ex palpabili materia unum corpus,cui,viva anima datur,a qua, per Dei gratiam,speciem sibi similem suam sortitur. Ita etiam notandum est, dum Deus materiam fieri curavit ,tunc illa erat sicca, &c humide coarctata.Sin igitur ex ea humidi aliquid crescere debuisset, tunc a. sicco illud separari oportuit,utpotc ignis pro se, & terra etiam pro se: terra quoque aqua conspergi nccessum habuit, si aliquid h timidi ex ea crescere debuit: absque humiditate enim crescere nihil potest. Simili quoque modo in aqua nihil crescit, nisi terra adsit, in qua consistat. Si itaque aqua terram irrorare debet, tunc materiam illic adesse oportet,qua: aquam supernatet. Exempli gratia , ventus creaturis aqua largitunnisi enim ille spiraret, vel esset, tunc aqua ipsi subvenire nequiret, aqua etiam una vice terram inundando in mare recurreret, ubi omneis aqua: recursum influxumq; suum habent, & indenumquä revertuntur. Omneis terra inhabitantes, quoque, pra: siccitate, 8 c arriditate, perire atq; cotabescere cogerentur. Quapropter unsi cicmcntum,absq; alterius adminiculo, fructus nullos proterre potis est,nulla etiam res adesset,qua: ventum cogeret,atque ad laborandum impelleret, alias enim semper quiesceret: Itaque ignis in promptu est> qui illum ad laborem motumque cogit & impellit, f ‘ quem- 22% Gloria Mundi. quemadmodum vides,si aquam ad ignem coquis, tunc siimus illic e- grcditur,qui aer esi,cum aqua coagulatus aer siet,&: aer ab aqua,per calarem Solis,suam fumatoriginemjSol enim splendorem suum per- aquam largitur,aquamque calefacit, adeo ut vapor illic scfc conspicuum faciat. Ille tum ventus sit,&,propter aeris copiam, humidi- tas,&: pluvia existimt,adeo ut ars &; aer iterum in aquam, vel pluviam convertantur aut coagulentur,atque per pluviam in terram incidunt,quo de omneis fructus suum crescere,Euripi, omneisque adeo aquar alia: fluenta sua accipiunt, Sc mare ingrediuntur, non secus ac homo,qui etiam pro parvo mundo habetur, utpotc dum omneis venar ex aliquo vapore,mediante calore, ducuntur,implentur,atque in vesicam sefc immittunt,&: unum alterum persequitur. Pari quoque modo cum lapide nostro comparatum esi, quicot- tidieabaereper vaporem aliquem a Sole &: Luna generatur, &per fluenta mareque Erythrarum: in Euripos nacurar in lud ara iilabitur, ubi illum adserrc nos oporcet:qucm si carpimus, tunc illum manibus pedibusque truncamus,& tamdem etiam caput ipsi avellimus; Quo fatT:o,illum ad rubrum ducimus, &: si quid nigredinis in illo reperi- mus,illud una cum intestinis & faetore abi)cimus; Si purificatus est, tunc illius partes sumimus, easdem iterum conjungimus, & tunc Rex noster reviviscit,numquam moritur, & adeo clarificatus & subtilis factus est, ut omnia dura corpora pertranfeat & scipfo ilk subtiliora reddit. Porro scias,dum Deus omnipotens Adamum formavit,& in Paradylum locavit,tunc duo ipsi praemonstravit, idque verbis fequcntibus;Ecce Adam heie duo sunt, fixatum, sive constans tinum, fugax alterum; corumdcm occultam virtutem omnibus tuis filiis non reveles. Mi frater terra sixata,aqua fugax est,quemadmodum vides, si res a hqua comburatur, tunc inconstans avolat, & constans jacere ma- net>utcincrcs;Si aquam adfundas,tunc exinde fit lixivium, nana cinerum efficacia in aquam transit; Si nunc lixivium clarifices, in ahe- num mittas,& ad ignem evaporare sinis, tunc materiam in fundo reperis,qua: ante fuit inlixivio,hoc est, Sal materiae, q ua ustus Gloria Mundi . 22p est &: Sal haud immerito Iapis Philosophorum appellari posset, postquam ille nostro lapidi similis videtur,sed illud ad artem nostram nihil facitjHarc enim ideo a me scripta sunt, quo melius lapidem no- sttum cognoscere disceres. Materia enim, qua in lapis noster, lixivium est,non tamen hominum manibus,ex cinere,&: aqua, sed, per Dei ordinationem & creationem, per naturam conjunctus, atque quatuor elementis similis temperatus est,omnia,qua: habere debet, habet,nulla reindiget,nec quicquam ei detrahitur, sed nos illum sumimus ,& laboramus, quomodo cst,&requiritur , ideo quod lixivio siet similis. Lixivium igitiir ideo posui, ut ad verum intellectum pervenire posscs:& quando materiam,quoin lapis noster est,siimis & in alembico in Marix balneum immittis,atque destillas, tunc aqua sursum in antisterniumsese demittit, &c Sal, quod pro terra habetur, in fundo hxrct, atque ita siccatur, tunequehumidum a sicco separasti, &: corpus tum tenuiter terico,illud B.M.imponito, & tam diu in calore relinquito,donecsolvatur; Quo facto aquam suam ipsi iterum potandam prxbcto,omnia lente, & successivo tempore, donec cla- rescat;Seipsum siquidem coagulat,solvit,&spurisicaqdestillata aqua enim est spiritus, qui corpori vitam suam confert, qux unica illius a- nimadvertito; Aqua ventus,&: ventus vita est,tuque vides quod ventus vivat,Lc vita est anima: Idcirco in isto labore aquam oleum invenis,oleum tamen femper penes corpus remanet , &: quasi combustus fingitis estadein, cum corpore in calore, juxta temporis longitudinem, purificatur,quemadmodumhacin re scmper edoctus fuisti; Idcirco integram, tibi prxfcriptam summam,ad finem hujus Tracta- tus usque,pro Tcstamento datam,teque,atque adeo vos singulos,fideliter admonitos volo, ut cumprimis caveatis, nc hac in arte quic- quam attentetis,nisi prius res bencintclligaris, quas vobis prxseripsi. Nulla enim res in toto terrarum orbe est, qua ex ars elaboratur, niti res hxc uniea-.Illam qui ignorat,numquam ad artem pervenit: Unica siquidem res est qux non cx montibus, vel terrae cavernis eruitur utpote Sol,Luna,Sulphur,Sal Scc.Scd quomodo illam DEUS creavit. Illud omne nihil est,sed hoc res est, quod cx ilimium caliginoso FI 3 aere 230 Gloria JMundi. aere publice ad lucem venit,&: quamprimum dc terra sua decidit,tumultuatur,& sese manifesto facit conspicuum, quam cito etiam terram tetigerit,tam cito quoque iterum evanescit,nec um quam rursus videtur , vel invenitur, sed in acre, antequam lapsu suo terram tangat,capitur,& elaboratur,veluti antea undique ferme scripsi. Et quamvis ab initio diversa nomina illi tribuerim, nihilominus tamen itaappcllatur: utque ad verum fundamentum pervenias, tunc nomen illius tibi denuo inculcabo, iliumque primo HYLE,hoc est,rerum omnium principiü, appellabo,nominatur quoq, Sanctus unicus, intellige ex repugnantibus elementis, qua: in illo sunt, lapis Philoso- phorü, Solis, mctalloru, servus fugitivus,xreuslapis, Thirniuslapis, Magnesia, sive corporalis lapis, Marccasites,Lapis gemma:, Lapis liberorum,aureus lapis,origo rerum mundanarum, Xelis quoque, per inversionem Silex,Xidar,eadcminversione, radix, Petra , Atrop, per inversionem porta, & quotquot etiam alia nomina habet, tamen unica saltim res est: Cumque res vulgaris fiet, eapropter vos omneis fideliter admonitos volo , ut a cartcris Sophisticis technis omnibusvobissedulocaveatis, vere enim Alchimist# illi nominari poterunt, cum OMNEIS male miscuerint & errarint, & ad Scopum minime colliniaverint .In causa fuit quod nec lapidem nostrum, neque virtutem,neque praeparationem illius recte cognoverint. O fili mi, memento hujus mei Testamenti, quod ex fideli corde, & condolentia,errantium laboratorum gratia,&: charitatis ergo scripsi & largitus fua.quamvis jure illud occultandum esset: Eximia tamen condolentia, quam erga artis illius discipulos gero, cogit mc quasi ut illud amplius occultare nequeam. Rogo igitur, per pastione Domini & Servatoris nostri Icfu Christi,ut dictum istud meum Testamentum imperitis,indignis, impiisque homininibus ncuriquaxn communicetur,ne justum Dei judicium nos forsitan cum furore obruar & corripiat, atque tamdem in aeternum aeterna: condemnationis barathrum conijciat, id quod tamen idem Deus noster clemcri- tistimus clementissime praecavere ne dedignetur. Nec equidem res levis momenti est, si quis, quid Hyle siet, affirmare gloria Mundi. 231 mare velit. Est igitur (Hyle) prima materia, sal Philosophorum» Azoth, Se semen omnium metallorum, quod e corpore Magnesia: Se Lunaria: extrahitur. Hyle est rerum omnium principium,&: ab initio fuit materia : illa non erat humida.nec sicca,non terra,non aqua,non erat lucida, neq; etiam tenebrosa,sed confusa erat commixtio,qua; est HYLE. SEQV 1 TVR NVNC ALTERA hujus libri,pars. P Rimo sciendum est,postquam Deus omnipotens ab initio, pri- mum n ostrum genitorem Adamum,una cum omnibus coelestibus terrenisque corporibus, in Paradisum collocassec, Sede fructu arboris scientia: Boni & Mali sub aeternae mortis pcena, vesci prohibuisset , quod illo tempore, antequam Adam divinum prarceptum transgressus esset, homo nulla prorsus re adhuc indiguerit, eo quod imortalis adhuc esset: Quamprimum vero a prohibito fructu, parti- cipasset,illico etiam omniu mundi rerii indigens factus est, dum jussu divino,per Angelum exParady so in exiliu, immundum, huncce mündn f ugatus & nihil nili egestatem: calamitatem,morbum, tribulationem anxietatemque, &: tamdem etiam amaram acerbamq; mortem portavit. Sin autem divino praecepto morigerus fuisset, tunc tempus luum,unum videlicet annorum mille,in Paradyso vixisset, atque tum exinde in ccelum sublatus fuisset, quemadmodum etiam omneis fui generis homines. Verum ob in obedientiam suam, Dei inclementiam erge se, posterosque suos, atque adeo omneis totius terrarum orbis creaturas, concitavit, qui omnis generis morbis ipsum, subinde visiravitjattamen,tamquam clemens &c misericors DEUS, iterum medicinam, Lc id genus alias res nobilissimas , pro miserorum hominum diversi modis defectibus, ex mera gratia & clementia creavit » quibus /ese miseri isti mortales quandoque a morbis sublevare & famem oorporisque necessitatem , aliasquc calamitates & angustias propellere possent , quemadmodum 252 Cjloria Mundi. etiam manifesta luce clarius, quod corporali cibo potuque homo confervetur. Dum igitur nunc homo,omnis generis oneribus,miseriis,& angustiis, ob innatum Adamo Se Evx peccatum originale, onustus fiet,idcirco etiam pater noster Adaraus unus annorum mille vivendo ad- sequinon potuit,licet mille artes, quibus tum a Deo dotatus erat,pro lapientia sua novisset. Nisi vero rerum virtutes,herbas,& medicinam cognovisset (veluti per Dei gratiam cognovit.) Non quadringentis, multo minus nongentis annis, & ultra, victitasler. Cum autem posti emo per suam medicinam arte fefe diutius sustinere non potuisset: eapropter filium suum Seth ante Paradysiim, ad vitae lignum adfc- rendum,misit,quod illic etiam non corporali,sed spirituali modo na- ctus est. Ultimo oleum misericordia: petiit, quo facto, ipsi per Angelum jussu divino impetrandi illius olei promissio facta &mox Olivarum nuclei missi fuerunt, quos dein Seth,a patris fui morte, post in Patriam reditum,ad parentis fui tumulum plantavit, ex quibus post- modum benedictum S. Crucis lignum crevit,in quo Dominus & servator noster lefus Christus miseros nos homines, per mortem atque pastionem suam ab xterna morte omnibusque peccatis liberavit,qui Christus,in 8. sua humanitate ipse arbor & lignum vita: fuit, nobis - que nobiliflimum fructum olei misericordia:,tamquam clemens,bonus Se misericors Deus adquisivit,quo Pater noster Adam , atque a- deo universum genus humanum ( qui modo fidem 6c confidentiam luam in Christi digitos collocat,Dcoque pro acceptis beneficiis gratus est) ad vitam Lternam pervenire poterit. Cum itaque per Ada: lapsum tanta: miseria:,ineffabiles morbi ,tam ipsis hominibus, quam etiam pecoribus,circa omneis terra: fructus exstiterint: eapropter i- terum per bona dona, & divinam permistionem Dei omnipotentis, medicina:,remedia, Elixir, & Tinctura: reperta:, & cogitata: su«t, non dumtaxat ad humana,sed etiam impura terrena metallica corpora punsicanda,ex quibus omnibus medicinis una alteram sempet antecellit, quemadmodum Sol splendore suo omneis exte ras stellas longefupcrat:Quapropcer multi homines, ab Adami tempore, ad quartam Gloria Mundi. 233 quartam Monarchiam usque,longo tempore, unica ista Nobilissimi Medicina,lapidequc benedicto, vitam suam bonafalubrique in valetudine sartam tectam que conservarunt, & a morte prarscrvarunt.Iltf aut qui tata divina dona.pra ca:teris,aliquanto melius cognoverunt, illorum, inquam, quidam trecentos annos vixerunt,nonnulli quadringentos,aliqui qiungentos,utpotc Adam, & quidam ex illius filiis, nongentos veluti Mathufalem ,Noa, & ultra aliquid ejuldem liberi, utpote Bacham,Ilrehur,Kalix,Hermes, Geber, Albanus, Ortula- nus,Morienus,AlexandermMacedonia,Anaxagoras, Pythagoras, &: plures adhuc alii,qui nobilem istam benedicti lapidis medicinam habuerunt,usurparunt,&: summo lub silentio adservarunt,nec indignis revelarunt,qui ad malitiam suam illa abuterentur, quemadmodum Deus omnibus temporibus,petulantibus, audacibus, mshs, impro- bisque hominibus femper viam praeludere novit. Ne idcirco mireris quod Deus omnipotens tam nobilem artem mundo largitus fiet,qua non dumtaxat Corpora Animalia sanare sed &: metallorum corpora purificare,figere,& in nabilissimum Solem &s Lunam transmutare potest,idque adhuc magis ,&c facilius fieri poterit, quam animalia carnalium corporum : &c tum manifesto verum est, quemadmodum ex tribus hisce partibus mei libelli,quem GLORIAMUNDI inscripsi,fatis fuperque intelligcre & discere poteris,quemadmodum etiam,j uxta huj us mete doctrina: informationem, quam in dictis istis meis opusculis descripsi,ipso facto perficere,’, 8c comprobare poteris, fin alias doctrinam meam sequi velis,quam tibi, absque ullo dolo, ex Christiana charitate,&: condolentia,prascripsi & tradidi, Cave autem ne talentum tuum absconditum maneat,sed,ad miserorum indigentium solarium aedificationem Christianarum Scholarum &r Ecclesiarum, atque ad Dei laudem gloriam que, usurpari queat, ne divina aeterna: condemnationis ira animam tuam obruat: id quod tamen Deus clementissime avertere, nosque in verbo suo conservare dignetur. *34 Gloria Mundi. 4D LECTOREM. E,peramice Lector, diu detinearis, sed opinionem fundamentumque meum quam commodissime Lc certissime intelligere possis, nec lectio forsitan tibi molesta atque tazdiosasiet:idcircosum- ma diligentia observes, qua: abinitio, medio, & fine hujusmei-opuf- culi,tibi revelavi,& nominavi,lectio siquidem ista tibi nullum tccdi- .umssed gaudium excitabit. Cum itaq; mihi Deus omnipotens, cujus sanctissimum nomen ommb. temporibus celebrare,eidemque grates debitas persolvere obligatus sum per divinam suam gratiam,res istas, nobilis verseque istius artis magisterium, intclligentiam, atque experientiam concesserit,nihilominus tamen fraterna ex charitatc veraque fidelitate moveor, ut nobilissimum istum thesaurum, quem per Dei gratiam,multifariis sumptibus,&: molestiis,confcquutus Ium, in lucem proteram, ut hac ratione calumniatorum sensus corrigantur, tu ab aliis,minus necessariis, sumptibus tibi cavere poliis, &rncego quoque,tamquam falsus, invidiosus, malivolus, & a varus homo deprehendar. Itaque nobilem hunccc thesaurum,&locupletissimum Dei donum apud me mori,aut rubiginc obduci, & putrescere nolo, prarsertim tam ineffabile consolatoriumqucarcanum, quod Deus i- pte coluit,roseo sanguine suo profudit, in materiali suo tempore conspersit, &: ne rerum imperitis inlipientibusque reveletur,mandavit: quocirca etiam nobilis haec medicina haud immerito oleum misericordia' appellari poterit, idq; multis sane de caussis, quas intellectus tuus tibi ipsi sumministrabit. Minime igitur nccessum,ut plura ea de re nunc loquar,aut scribam,juxta decentem modum,prout requiritur,explicabo,docebo,& revelabo,ut nemo, qui imposterum laboraturus est, in Philosophia amplius errare vel seduci queat, sed multo potius certum y verum, & hilarem acccllum ad artis hujus operationem habere possit.. Itaque possdlor & Communicator ego hujus libri > P er Christianam charitatem , Vos fideliter admonitos rogatos volo , ut hancce meam TABULAM PARADYSIACAM, GLORIA MUNDIinscriptctin,contraomneisfast llo s os Dnjustos misero- Cjloria Mundi. 23$ miserorum hominum oppressores , elatos , nasutos , irrisores, contemptores,calumniatores, &: id genus alios impios homines defen- dere,coram illis occulcare, & ad ipsorum manus pervenire nc patiamini, idque sub pcenaseterni cruciatus, & animarum vestrarum condemnationis, quod judicium Deus contra transgressores istos jam antetulit. Id vobis summopere curse cordique liet: prsesertim autem tabulam istam meam veris amatoribus, indigentibus, piis,probis, benesicisque hominibus, quiistiulinodi Dei dona pro mento, venerantur reveletis &: communicetis,atque qui ista dona Dei & recte usurpare,&:recte occultare possunt. Sin vero hic meus liber ad impiorum manus perveniret,nihilominus tamen illos Deus caecitate Sc stultitia percussurus esset,nc illam intelligerc,vcl comprehendere,multo minus laborare 6c ad utilitatem referre postentrfta Deus impios prarcipitarc, corumdemve nequitiam cohibere novit, quemadmodum etiam Rex David in Psalmo liio ait} Hoftestua manu tenes, Horumcjtte cogitatus &c. Ita,mei filij doctrinam observetis,& tunchcic tcmporaliterin valetudine &: laetitia vitam transigetis, &: dein vobis Dominus sempiternum gaudium largietur. Id quod saxitSS. Trinitas, Deus pater, filius,&; spiritus simctus. VERAE ARTIS INPORMAFip. O Mnibus artis hujus amatoribus notum facio, quod Philosophi veritatem,&mendacium,uno sub dicto complectantur: velitarem videlicet ipsorum liberis,«Se discipulis: mendacium vero stupidis,rerum imperitis, & insipientibus, qui mendacium ad veritatem referunt, & ccontra: Philosophi enim numquam in mendacio deprehensi sunt. Et qua de caussa?Res artis nostra: recte appellarunt, &c laborem vere indicarunt, insipientes autem scripturam non intellexerunt, & res incertas acceperunt, utpote dum operantes aquas Gg 2 . sumere 2^6 CjhrU MmdL sumere debebant,ibi pyritem, sulphur,sal,metallum, diversasque a- lias materias sumpserunt,in quibus nulla est operatio, Se ex officinis tamen res care,sed in labore nullius omnino sunt pretij. Nostra vero tnateria ex nulla officina emitur, in illa tamen cottidie invenitur, & institores in plateas proijciunt. Sufficit itaque ut gratias reperia- tunSed materia nostri lapidis omnibus iis rebus, quibus in artifices laborant,comparatur:Noster siquidem lapis estdäl nostrum,Mercurius noster,aerugo,halonitrum,fitlmiacum, Mars, sulphur, & infinita id genus alia,non tamen ex sylvestribus campestribusque montibus malleis, aliisque instrumentis, effossa; Sed solummodo nostris ex montibus,frontibus,lapis noster eruitur; in Salis-fonte nostro Sal nostrum repentur;ex nostra terra nostrum metallum,Mercurius, &: sulphur funditur,&non ex sylvestribus, peregrinis, campestribusq; montibus qua: omnia artifices non intelligunt,ncc credere,nec comprehendere poffunt;Dominus enim ipsisscnsus obscuravit , &:obturavit, qua de re res istas aliter,quam sicri oportcbat,ufiirparunt,& ad scopum minime colliniarunt, nihilominus tamen in contrario isto sensu perrexerunt,pcrtinacibusquesuiscapitibusoblecundarunt:ut- pore dum leniter destillare debebant, ibi forti igne sublimarunt, a- quas fortes ustularunt ,&c operationem nature,ejusdemque res illico combusserunt,&: in nihilum redegerunt. Dum etiam soluere debuerunt,illic coagularunt,Lc iterum, tamquam rerum imperiti, rem etiam imperite tractarunt,inque dubium inciderunt, mendacibusque verbis artem non veram,sed falsam esse,dictitarimt,in quo tamen ipsi merito mentiunturjpropria namque ipsorum ignoratia turpiter ipsos decepit,id quod propria: ipsorum obscura: caliginosae astutiae imputandum est,dum, juxta obscurum ipsorum intellectum »verba aliter, quam sonabant,interpretatisunt. Exempli gratia dum Philosophi de calcionando (quod illi terere appellant) verbafeccrunt,tunc imperiti Philosophastri illi comburere intellexerunt, & res omnino in cineres redegerunt,adeo ut nihil ex iisdem confici potuerit. Quanto etiam Philosophi solvunt, vel in aquam transmutant, tunc nasutuli isti forti aqua naturam combusserunt,& eadem aqua,quae nullam in Cjloria Mundi. 23? sc operationem habct,combusta corpora solverunt: id quod tamen: in feipfo,&: in natura sua propria,&no per peregrinam aliquam additionem fieri oportet, atque id genus ridiculosis ineptias multas ediderunt. Qua: ad artem nostram collacaesunt instar caliginosi foraminis,respectu alicujus crystalli.Itaque etiam omneis insipientes manere ncceflum habent, ad artem istam numquam perveniunt. Postquam igitur tam imprudenter,minusque Philosophice multum philosophati fuerint,& tamen nilnl invenerint, tunc ipsis ars non vera & imposti bilis videtur; tunc calumniari atque convitiati incipiunt. Adhaec si quis contrarium, artem que veram este, dicar, tunc illum mendacij arguunt,dicentes: Si ars ista in terris e stet, tunc diu illam invenislemuspra'ca’teris omnibus, tantum sapientia: &intcl- lectusenim habemus,tantos in studiis progressus fecimus, multa legimus,& laboravimus,&: tamen nihil umquam invenimus aut dc- prehendimusiHinc de sua stultitia,& magna lapientia nimium gloriantur, &: tarne ingentes suas aures asininas non tangunt,nec omneis vita: suae dies artis nostra: materiam cognoverunt: nihilominus tamen cottidie circa illam sedulo occupati sunt, habent illam prae oculis luis, & licet omneis mundi divitias impenderent, nihilominus ra- men,juxta caliginosum nasutulum ipsorum sensum, illam non inveniunt & ita divinorum donorum calumniatores, & convitiatorcs manere coguntur. Omneis idcirco, & unumquemque etiam in specie, fideliter volo admonitos, fi rerum operationem non in resti - gant,nostra: naturae materiam ex fundamento non cognoscant, ipsi- usque praeparationem,ab initio,usque ad finem non noscant, ut tum manum ab opere amovere debeant,ni,uti e atteris factum stulti & calumniatores fieri malint. Quilibet itaque hujus libri postestor bene in animum sibi inducat, &:inrcstigat,quid ab mirio, medio Lc fine hujus Tractatusfcripfcrim:&: tum,Lector,sics cernor, num ars vera, vel falsa siet,quidve sumere,praeparare,usurpare, Lc imponere debeas,ut ab/que omni periculo,ad veram artem pervenires,heic intelli- ges:qnibus taceto, animum tuum placato,&r nemo aliquid de tua intentione experietur: time deniq; Dominum, qui omnium tuorum votorum ce compotem redditurus est» Gg z SE- Gloria Mundi. SEQVITVR NVNC PP^O T RIA measententia , 0 ’ diBum Philo - ßpbicffm ♦ F Undamentalis Epilogi loco praefationis,& libri , atque hactenus a me significata: informationis, & antequam adhoc Philosophia: initium transcendam, primo bene fundatam meam sententiam, ut quilibet libri hujus postestor eo citius ad turbam infra scriptorum Philosophorum pervenire queat, declarabo. Si vero illam meam lentendam non sufficienter percipere & intelligerc poterit,tunc sub- lequens Philosophus consulat,ubi illa mea sententia,cum rebus ante commemoratis lingulis,sufficienter explicatur. Cum itaque benedictam veramque artem norim,& materiam naturamque, quantum sane Dominus concellic, agnoverim : idcirco eamdem cibi cx condolentia hocce cum libro fatis dilucide communicavi,atque non stylo Cancellistico, & verbis sesquipedalibus, sed recte & simpliciter, modo & specie simplici in lucem protuli. Quocirca quilibet admodum prsemeditate eo citius animadvertat, &: legat, ac tum bene sententiam meam intclliget. Verum certus sum, inultos confidis &: calumniis me necaturos este,cum ars nundum , ä condito mundo,ita plane manifestata liet, quam ego illam nunc publici juris feci,quaeomnibus mundi hujus sapientibus,&nafutulis occultata est;& qui librum hunccc meum legerint,illis inquam,mire in ipsorum auribus tinniet. Concludo orationem meam ad ipsum sententiae mcx initium accedens. Filij& discipuli hujus artis, ex Christiana charitate Sc fidelitate vobis notum facio,quam vere nunc arma&: operationes lapidis nostri reperirc intelligcrcquc scire potestis tk debetis: Sciatis ig ltur » quod lapis Philosophorum, nostris in arboribus, etiam in arboribus ppmariis in aere,omnibus in creaturis, animalibus , omnibus rebus orescentibusjquaevegetabilitatem habent, crescens ,& 11011 srelcens, in operatione sua repedatur. Per ascensionem emm suam, sia Gloria Mundi. jj p Sole 8c Luna in destillatione sua commoveatur, omnibus crescentibus animatisque rebus unicuique peculiarem speciem, naturam, Lc» per divinam gratiam, efficaciam &c virtutem suam largitur, quemadmodum etiam floribus omnem formam,siveille niger,rubeus, fuf* cus,C3esius,viridis,fulvus,albus, & cujuscunquc etiam coloris stet» confert,omnibus itidem metallis mincraliis: omnia illa, inquam, elegantiam sormamquesuam a virtute lapidis nostri sortiuntur, cum conjunctione Solis & Lunx: Sol liquidem pater, &: Luna Iapidis hujus mater est: ideo nostri liberi Sol & Luna, &c operationem etiam Solis & Lunae habent. Et haec tota lapidis nostri est proprietas, juxta quam illum cognoscre potentis. Sin igitur nunc hanc operationem» formam & essentiam illius lapidis scitis, tunc bene.bcati,6c veri artifices estis: Sin autem illud non intelligitis, 8c operationem, naturam, ac praeparationem ejusdem ignoratis,tunc vobis nihil dixi.fcd a labore rerum istarum cavetote,id fidele meum consilium, si initium, medium & finem ignoretis. Sciatis, & animadvertatis etiam praeterea, quamprimum femen rerum crescentium,utpotc tritici,frumenti,hordei, &: id genus aliorum fructuum,in accretione sua,operatione nostri lapidis, per matu- ritalcm Solis & Lunae,ex terra in altum,tamquam in aerem, ascenderit, &: maturum factum fuerit, & eo ipso iterum fructus proferre debeat,quod tunc,inquam,in naturale limm praeparatum solum seminari oporteat :antea tamen ager bene aratus, Sc stercoratus fiet, in quo fimus putreseere nccessum habet: Terra namque fimum consumit,non secus ac homines cibos,subtile a crasso separat, animam rei crescentis adtrahit , vcluti terta nutrimentum suum accipit, & semini restituit , quod jam in terram rursus semimarum est, quemadmodum nutrix infantes cum uberibus /ins Jactat, per efficaciam accepti cibi fui:Et hoc modo terra bonum a malo segregat,&: alias res crescentes cibat(UNIUS ENIM DESTRUCTIO, ALTERIUS EST GENERATIO)seq;in hacarte,qua inhocnatura, atque modo humiditas alimenta lua ex terra capit, vcluti infans lac a matre,vel nutriccsiua. Quapropter terra sustetatnx vel nutrix omniu rcrunit 24-0 Gloria Aiundi. rerum crescentium, si Sol & Luna, tamquam pater & mater, sient humidi-.quocirca illam stercorari,arari, occari,inverti, &: subtilem i- doneamque reddi oportet,utinjectumfrumentum prariolio crcfcc- re.nec ab eodem supprimi vel impediri poflitfFrumeutum vel femen siquidem per destillationem Solis &L Luna: humiditatis,e terra exortum est, eapropter etiam in terram suam idoneam feminari, &, per Solem Lunam ad fructum moveri neccssum habet, si alias generares fructum proferre debeat. Sol enim Pater* &: Luna mater cft rerum omnium crescentium. Ita k simili quoque modo nostro ex frumento,atque nostro in solo Lapis noster crescit per destillationem Solis, & Luna:: tunc ex terra in accretione sua in altum sese adtolIit,vcluti in aerem radicem suam in terra conservat. Verum etiam aliter de eo quis loqui pollet,quasi radicem suam in acre habeat ,&C caput in terra: Idem tamen & unum id est,nullum errorem parit: Nam quod sursum, idem quod deorsum est. Nihilominus tamen quemadmodum nobilissimi flores,rose,arborum,herbarumque flores, qua: ex terra crescunt, in altum sese elevarunt, & fructum protuleruntdimili quoque modo nostrum frumentum sursum elevatur, & florescit, maturos suos fructus prosert,trituratur, c paleis purgatur, & iterum in idoneam suam terram mittitur, quae tamen antea bene stercorata, occata, & prarparata est. Quamprimum autem in naturale, ac idoneum suum perveerit,atq> rore aut pluvia,caeli humiditate irroratur,atq; cöfper- gitur,ac simul per caloreSolis &Lunae movetur, tunc gcncrat& st rictus,quemlibetjuxta singularem suam speciem,similem illi, quo terra nostra seminata est,profert. Et haec negotio,vel Satio,in utrisque nostra artis est indiciü,utpote de prima Satione usque ad alteram. Sol & Luna namque nostrum est frumentum, quod solo nostro immitti- mus,verum in principio,ut spiritus &c anima: atque tum quales patet &c mater fuerint, & tales, quoque liberi futuri fiint. Quamobrem, mei filij,amatores,imitatorcsqucsiujusartis, scitis nunc quid noster Iapis,nostra terra, nostrü frumentum,nostra farina, nostrum fermen- tum-floster fimus, nostra aerugo, Sol ,k Luna sient,tunc universum Intel- Cjforia Mundi 2tfi intelligitis magisterium,&: merito,prx exteris ccecis dolosisqueAI- chimistis omnibus. exultare atque gloriari poteritis: pro quo igitur laudamus & gratias debitas pcrsoluimus Creatori creaturarum o- mnium,per Christum Dominum nostrum. AMEN. SEQVITVR NFNC DE ORs- gvne metallorum. F ili mi hisce tibi significabo & monstrabo metallorum originem, unde videlicet primordium Se speciem suam sortita suerint.Dcin ex ipso fundamento percipies,quemadmodum nimirum metalla, ita in omni forma Se specie etiam ars nostra se se ordinat; quomodo autem illud formam atque essentiam habeat,id,pro tenui ingenij intellectusque mei modulo, quantumque grati« Deus mihi clementissime largitus est,propopam & docebo.Quo melius citiusque vero,Le- ctor,ad ipsum vera: artis fundamentum pervenire possis, idcirco vifi- bilc,mutabile,vel immutabile habes,utpotejanimalia, arbores, herbas, lapides,metalla &c mineralia, quxad nullam rem manualem, operationisque perfectionem pervenire poterunt, nisi per sola elementa ignis,ope natur«, veluti publice vides, siSol ad femen inclinet tuncomneis fructus erumpunt; Crescunt tum flores & herb«, fingulxjuxtafuamipecicm genusque ; quanto magis res crcfcen- tesde die in diem in accretione fuaaugmentantur.-pari modo & cum ipsis metallis comparatum est, quoniam in naturalibus suis lapidibus in montium terra quam diu consistunt, tam diu etiam perfectam suam aderetionem habent a quatuor elementis ignis,a Solis Lunxquc splendore; Terra siquidem splendorem Solis in se concipit, 6c ab eo reque tam bene, quam vulgaribus in campis, calefiunt dein de calore isto vapor vel spiritus in terra exoritur, qui sursum soso elevat in altum, & fecum etiam celerrima elementasumit, id quod haud immerito quintum elementum nominari poflet:Est namque Quinta essentia , tamquam subtilissima a quatuor elementis separata: & ex vapore humiditas existit, & e superiori montium avolare Hh nititur 242 Cjloria Mundi. nititur,sed montium fastigia lapidibus prxmunita sunt, ut vapor ille exinde queat egredi,si namque ad superiores lapides pertingit, tunc deorsum rursus descendere necestiim habet, impulsus namque temperatusque Solis astus,a quo vapor ille exortus est, eo vaporem iterum adigit ut aut desccndar^vel decidat: in descendendo autem vapor in humiditatem aliquam trasmutatur, fit sulphur & Mercurius, cujus utriusque pars aliqua retro manet, & quod fugax est, sursum deorsumque descendit,&: per multiplicem istam ascensionem St descensionem illx,tamdem successu temporissigunturratqueinmetalla transmutantur, qux dein tam arcte terra: & lapidibus adhxrcnt, ut per fortem ignis fusionem inde elicienda sint, St quanto magis montes crassiores lapides,aut terras habent,ita quoque metalla comparata sunt: Si enim solum subtile, Lc lapides ejusdem generis sient, tunc etiam subtilis vapor exinde egreditur & subtile fit sulphur St Mercurius: qux duo fi pura mundaque, per temperatum calorem sursum deorsumque agitata, &: fixa fient, tunc metalla itidem munda puraque, St constantia fiunt. Sin vero montes grossis lapidibus, Sc pari terra,mixti sient, tunc etiam Sulphur St Mercurius per grossitatem istam impediuntur adeo ut ad perfectam operationem pervenire ncqueantddcirco etiam metalla diverso more modoque transmutantur. & quodlibct quidem juxta suam speciem: utpoteveluti campi arbor quxlibct proprium suum odorem, saporem, St speciem habet: ita etiam mons quilibet peculiare suum xs in se crescens habet, ex naturalium illorum lapidibus, non secus ac frondes arborum, o- mnium rerum adcrctio fieri solent: idque juxta operationem Planetarum cccinquo viciniores namque montes Planetis adjacet, tanto magis in iisdem metalla crescunt,& fumum siporemque suum exinde lortiuntur:Sin vero montes Solem vcrsiis siti sient, St rameorum- dem lapides,quam terrae subtiles sient,tunc metalla omnia in autum transmutantur: Sin etiam Lunx, tamquam Lunx, ad operationem suam viciniores adjaceant, tunc metalla in argentum convertuntur. Omnia namque metalla istam in se proprietatem habent, utcamcfem in Solem St Lunam transmutentur, per longam Solis &Lu- Gloria Mundi . 24.3 &Lunx operationem: Sol enim pater, & Luna mater metallorum omniumque rerum crescentium est. Vides enim quod aurum .Solis instar, splendeat, & argentum,veluti Luna. Quam obrem liberi parentibus existuncsimiles:&ideo omneis res metallica:, in crescendo, juxta suam speciem transmutantur, & nihilominus tamen Solis &£ Luna: proprietatem in sc complectuntuivnihil enim amplius dedi, quamigniSjCujuspaucitate laborant, quemadmodum vides, dum Sol,adventante hyeme retrogreditur, tunc campi flores moriuntur, folia cadunt de arboribus, omneis herba: marcescunt, elementum namque ab iisdem recedit propter frigidi tatcm,prx qua nihil potest crescere,&prxnimio calore res& natura:fructus marcescunt: Duo itaque ista,nepote Sol &c Luna, simul conjunctimqueoperarineces- fum habent,adeo quod Sol calefacit, illud Luna frigefacit&: quod Lunaplusjusto frigefacit, illud Sol recalefacit» Quocirca diversi- modasres crescentes ignis,hoc est, Solis splendoris sustentant, & eo ipso perfecta: fiunt,quadibet,juxta suam speciem. Imperfecta vero metallanondum matura facta sunt,ideo quod per adcrctionem suam imperfecta fient. Quamobrem,per singularem Dei creatoris gratiam,summa nobi- lisque ista ars inventa est, cujus beneficio ignis naturalis tam in arte, quam in naturaprarpararipotest, qui in momento omnia imperfecta corpora &: metalla figere potis est, quod Sol etiam mille annis perficere nequit. Ita quoque eadem illa materia omnes res crescentes, quamlibet secundum suam speciem , curare vel sanare potest, si ipsis adjungatur: Materia nostri operis siquidem , tamquam ars nostra,a quatuor clementis conjungitur, unanimiterque unitur, atquccopulatur,adeo ut numquam separari queant: Quocirca hxc unica res discordantia elementa placat in omnis generis metallis, rebusque crescentibus,easdemque reddit unanimes: adeo ut omnis illarum morbus ab illis avolet, omnium enim rerum morbus & in constantia non aliunde venit, quam quod elementum unum alteri imperet,unumque alterum obprimat, unde homines tum argrotant, & metalla sunt impura atque inconstantia , in caque de causia, Hh 1 rubigine 24.4- (jloria Mundi. rubigsne obducta,facillime, in igne,aere & terra pereunt. Quamprimum vero benedicta nostra Medicina acccflcrit, illico elementa purificantur, & amice iterum conjunguntunlta namque corpora metallica durantur,carnalia quoque, &: crescentia corpora sana fiunt, & ab omnibus suis morbis curantur, exceptis gemmis, lapillisque pretiosis,qui singuli ab ipsorum inconstantia originem sortiuntur, & ad perfectionem suam revertuntur. Scias praeterea quod etiam omnis generis lapides e sulphure exi- stant,&: d fugace Mercurio,Sole &c Luna itidem,generentur: Quod vero in metalla redigi nequeant, idgrostitiei, eorumdem imputandum est. Sciatis quoque,quod crescentes, sive vegetabiles, res o- mneis, utpotc gramina & frondesasolphure& Mercurio generentur, idque per calorem Solis & Luna:: Sol & Luna enim est Mercurius in materia.utpotc:Sol calidus,& siccus,Luna vero calida & humi- daest:Nam in terra ignis occultatus,calidus,& siccus est,atque in illo igne aer habitat, qui est calidus & humidus. Quapropter dux partes principales cernuntur,utpotehumidum,& siccum,hoc est, Terra,V entus,& Aqua,in quibus mercurius conjungitur, qui calidus &; humidus est. Mercurius,sulphur,in materia, &res omneis aderetio- nem suam habent ab humido & sicco,atque siccum humidumque a calorcsolis movetur,adeo utdcstilletut öc sublimetur, atque reso- mneis fieri oporteat, quxlibet juxtasuam speciem. Et hac ratione Mercurius noster lapis est, qui a sicco & humido temperatur: Sed Mercurius in neutro est: ad laborem huncce siquidem non est conducibilis:Nostcr namque Mercurius fixatus atque constans, sed fylvestrisin tabernis fugax est: Eapropter liunc negligito, & proprium nostrum Mercurium sumito, quo de omnia humana subtiliao- nginem adcrcrionemqr suam omneisq; flores odorem coloreq, suum sortiuntur,hoc est,calidum & siccum,cum Sole &; Luna mixtum, & ex quatuor elementis simul temperatum, quibus res omneis vegetabiles nutriuntur. st cs autem ista per vaporem aliquem tam fylvcstr i- bus,quam campestribus in montibus existic,per calorem sol |4: cx vapore isto fit humiditas, exhumiditate sulphur, L-5 Mercurius, öc ex duobus istis fit metallum. Iuxta Gloria Mundi. 24$ Juxta puritatem suam, & promotionem metallorum Sol &Luna splendor est,quem spiritus,adtrahit & concoquit,non secus ac homo cibum, atque subtile duorum istorum splendorem terram iis rebus manducandum preebet, quemadmodum nutrix lac infantibus. Et hoc modo metalla in terra, a temporibus, ad tempora , nutriuntur, donec perfectam luam emtem adsequantur. Idem quoque fit in nostra arte,qute a calido & humido conjungitur, Se calore copulatur: qua? materia vapore per calorem & humiditarem generata, hoc est, in sulphur commutata est, quo in igne & aqua lapis noster invenitur, &: alias nullibi: Vapores enim Iccum sursum sumunt etiam subtiliili- mam terram, subtilistimum ignem, ihbtilillimam aquam,& subnliffi- mum acrem , Se ita siibtiliisimis elementis limiles temperati lunt, Hoc.n.primamatcriaappellatur, tamquam cujuslibcrrei principium Se materia separatur tamquam terra Se aqua, quo duo per temperatum calorem iterum conjunguntur,non lecus ac sylvestris Mercurius in montibus,a celeri terra,& lubtili aqua per temperatum calorem conjungitur, in Mercurium transmutatur, Se successu longi temporis in metallum covertitur. Simili quoque modo ars nostra ordinatur,& haud secus: Cum autem videas,quod materia, ä vapore generata, in duas partes, in terram,A: aquam videlicet,fele segregari patiatur , & terra inibi oculo tenus reperiatur, facile idcirco intelligis, quod ars quatuor deinen- tis similiter temperata fiet. Subtilis humidaque terra siquidem nondum fefe sursum elevavit, & nihilominus tamen in segregatione,fixa- ta,sive constans,invenitur, atque' in conjunctione iterata fixa tu s exinde fit Mercurius: Sylvestris vero Mercurius fugax est , terra namque,una cum aqua,ab igne avolai :ideo arti nostrae non inseruit. Scias praeterea, quod vapor in montibus verus fiet Mercurius: Ubi siquidem fumum habet in montibus, ibi etiam congregatur, Sefi calore destruatur,ita ut sursum deorsumque descendere, nec hoc modo o- perannon valeat,tunc in terra remanet.Lc talis est Mercurius, quem nemo separare potest: Unum namque ubi manet, ibi remanet etiam Se alterum,vcluti volans Mercurius idem facit,ubi unum manet, ibi quoque & alterum manet. Hh 3 Et 24 -f (jloria Mundi. Et commemorato hoccc modo satis nuncsuperque instructus es» unde nimirum metalla originem suam sortiuntur,quid Mercurius liet, &c quomodo in metallum transmutetur. Et hoc modo sermonem meum nunc concludam, &,in altero hujus libri Tractatu,plura explicabo, ut sufficienter ad ipsum fundamentum pervenire poffis. Ne itaque mireris, quod omnia metalla in Solem Lc Lunam transmutari, atque omnia carnalia corpora ab omni morbo liberari atque curari poffint: in ipsa siquidem rei experientia, Deum, per ej iisdem gratiam summopere laudare & celebrare volumus. NVNC TE TdOCEEO,QVOMOT) 0 VE dc licet ignem 0 ? aquam facere debeas,qua in Mercu- rmpMparatur ad veram EnBuram,al- bam } autrubram. R Ecipito ignem,vel calcem vivam, qua de Philosophi loquuntur, quod in arboribus crescat, in quo (igne) Deus ipse ardet amore divinodn eo Mercurium purifices &: occides ad artem istam, intelli- ge vulgari cum Mercurio,quem in aquam,vel ignem fixare velis: sed ille Mercurius,qui in ista aqua,vel igne, occultatus latitat, inibi ase- ipso sixatur.Item , Naturalis Magister ait ad artem hanc de igne, Mercurium putrefaciendum,clarificandum, coagulandum, & fi- xandum in igne indelebili,vel vivo,quo in Deus ipse ardeat, sed cum Iole in amore divino,ad solarium omnium hominum: & absque isto igne arsnumquam perfici poterit. Item,ignis Philosophorum quem occultatum occlufumque illi habent,dum scribunt , quod nemo i- psorum verba intelligat: itaque in errorem incidunt,multique s*pe- numero in paupertate moriuntur, eo quod Philosophorum istum i- gnemnonagnoscant.Item,ignis nobilissimus ignis est, quem Deus in terra creavit, millenas enim virtutes habet: Ad heee respondet didafcalus quod DEUS tantam virtutem efficaciamque tribuerit , Lc tam dignus, ut divinitas ipsa cum hoc igne commixta fiet; Et iste ignis purificat, tamquam purgatorium in inferno, omneisque homines Gloria Mundi. 24.7 homines ab eodem confortantur. Ne vobis itaque mirum moveat,, quod ignis Ille fixet clarificetquc Mercurium, & in eo omneis foeditates sordesque commutet. Item, Philosophi hunc ignem prima vivum appellant, in laudem gloriamque Dei omnipotentis, qui se- ipsiim fele in vivam aquam miscet,neque in divino igne unitur. Item, ignis varia habet nomina; Magnates enim dicunt esse vinum adustum i Philosophi autem triplicia illi nomina conferunt, quemadmodum tribus personisTriumtaris, DEUS PATER, DEUS FILIUS, ET DEUS SPIRITUS SANCTUS, Corpus, Anima,Ignis,spiritus sanctus. Item,Philosophi inquiunt: Ignis est ignis,& simul aqua, unicus caloris &C frigoris,humiditatis Lc siccitatis, &c nemo ignem potest extin- guereneque in gratia imminuere quam ipse. Porro didaicalus aliquis aitjlgnis est inextinguibilis, quo de omneis Philosophi loquuntur,quod continuo ardeat, Lc in omnibus metallorum animabus purificet,tingat,in iisdem omneis impuritates comburat, &iMcrcurium cum Sole tam celerem faciat, inter Solem &: Mercurium, ut tum Mercurium cum Sole conjungat, adeo ut omneis tres, una res fiant, quas nemo separaturus fiet. Item SS.Doctorcs inquiunt:Pari modo,quo in hisce n ib.fesc uniunt,Deus pater,Deus filius, &: Deus spiritus sanctus, SS. Trinitasm tres personas, &: tamen unicus verus Deus remaner! ira cjuocpie ignis unichascetresres:utpote corpus, spiritum, Sc animam, hoc est, Solem,Mercurium,& Animam. Item, ignis alit dividitqueanimam, hoc est metallum,quod duo ista conjungit,ut omnia tria unum fiant, & «ternum conjunctim maneant,quemadmodum Ignis Deum,homines, &: sanguine conjungit: &veluti ignis augetur,& supra omnes mudosardctnta vere hxc tinctura augetur,&hic ignis omnia metalla ingredietur,adeo quod una pars, ducentas partes,in tertia trecen- tas,inquarta quadringentas partes in nobilissima metal'a commutet. Item, Philosophi hunc ignem spiritus S. ignem apellant, tanta e- quidem dignitate,ut quemadmodum ignis in Deo in veram carnem languinemque transmucata erat» & nihilominus indisiolubilis «ternum 2j ß Gloria Mundi. aeternum manctdta vereinhoc igne Sol, Luna , Mercurius in veram Tincturam transmutatur,quae constans manet omnibus in probationibus,qui perpetuo durat,& in aeternum duraturus; atque tincturus est,sed&:inMercuno.Simili modo,quemadmodum Deus sancta sua carne multos enormes peccatores cibat; ita quoque Tinctura omnia grosta crastaquc metalla tingit in Mercurio, quamvis, veluci peccator impura fient: id autem tinctura: nihil nocet,bonum, a:que quam malum,tingit,& cum SS.Sacramcnto comparatur, quodnul- lum peccatorem excludit,quam impurus etiam ille liet. Et hoc modo fatis dilucide te docui,cum differentia attamen, quam ingentem, fanctamque virtutem videlicet ignis iste in fc complectatiir, ex quo tibi artes praeparare poteris; absque hoc enim igne nemo ad artem hanccc pervenit. Item,Philofbphusait:In igni hoc invisibili artis mysterium inclusum est, quemadmodum tribus in personis Deus Pater , Filius, & Spiritus S.in una essentia vere conclusos est. Hoc in igne recta veraque ars tribus in rebus manuariis consistit, & tamen omneis tres sunt invisibiles . & incomprehensibiles,instar Spiritus S. Qua de cauffa Philosophi ignem istum excitarunt, ignemque Spiritus S.appella- runt:Sinc tribus istis rebus manuariis ars numquam pcrsici poterit. Prima,de tribus istis rebus,ignis est:altera,aqua;Tcrtia,terra: quae o- mneisunaineffentia sunt invisibiles instar SS. Triunitatis, &Tpcro- mneis res perfectas operatur in hac arte, vcluti Spiritus S. qui est invisibilis,& incomprehensibilis nihilominus tamen omneis res virtu- olas omnibus in operibus operatur. NVNC QVOQVE DOCEBO,QVO MO- do tres ißa res in arte operentur, £ff cum omnibus tnbus ßmul incipiam. S Apicns ille Magister Plato inquit. Quilibet arator,qui bonum feminare vult frumentum , is primo neccffum habet bonum agrum, bene aratum, beneque stercoratum, qui ager valde bonus Gloria Mundi. 24p bonus, antequam frumentum eidem injiciatur, ab omni zizania bene purificatus fiet: dein , ante segetem, frumentum quoque purum esse oportet: Hanc ad rem arator quoque humiditate indiget, per pluviam , qua de frumentum putrescat, & iterum reviviscat: postea igne frumentum opus habet, hoc est, Solis calore,uc ad maturitatem suam perveniat. Idem etiam in nostra arte requiritur. Primum res tuas, vel femen, prapara, quod serere volucris, hoc est, tuam materiam puram facias, quemadmodum te docui, & fubfe- quens Turba etiam docet. Dein bona terra opus habes, cui Mercurius &c Sol tuus inferendi sunt, qua: ab omniimpuritate bene purificata liet, absque purificata namque tua terra, nulla leges fructum proferre potis est: Quocirca ait PhiJosophus: Seminate /egetem in fcecundum agrum,qui per ignem vivum praeparatus est, tunc fructus fert multiplices. Item, hoc in igni res omneis conclusa; sunt, non iccus ac ardens Spiritus S.ignis d cocio descendebat, &c pertransiit coelum & terram, humectavitque purificavitq; omneis creaturas foccundicate,quamlibet,juxta luam Ipecicm, Lc Naturam. VRIHA PVERORVM gXJ/D Sili H Eic vobis veram communicabo informationem, de Urina puerorum , &c Philosophorum. Scias, quod spiritus e metallis extrahatur, hoc est, Urina puerorum: Sperma namque metallorum est, &C origo metallorum: Certo scitote, quod absque spermacc ars in aeternum nonreperiatur, absque illo enim nulla fit Tinctura, neque alba, neque rubra, & vere ex Sole & Luna extracta: Nam sulphur & Mercurius ex auro rubra,ex argento alba: Et hic est Mercurius ex Sole & Luna, qui omnem Mercurium in imperfectis metallis fixat, & vulgarem quoque Mercurium constantem reddit: Mercurius enim est Sol, & Luna femen metallorum, atque Mercurius imperfectorum corporum, cum Mercurio aurum & argentum conjun- eitur atque copulatur unam insixationem, & tum altam tincturam * 1 r Ii habes, 2$o Gloria Mundi. habes, quam pro arcano thesauro conservabis. Dioscoridcs,de hac Urina puerorum vel Philosophorum elegantem scripsit sermonem, quem primam materiam metallorum appellat. CUERCVRIVS P Hll OSOR HO RVM QV1T>? M Ercurius aliud nihil est, quam aqua & Sal: Quae duo elementa tam longo tempore simul in naturali calore concocta sunt, duo ista conjungit atque coagulat Quo facto, id tum sicca aqua appellatur, qu itainquien*: Adam, ecce heic dux sunt res > qux sursum, fugax, Scqux deorsum, fixarum est. & in hisee duobus omne mysterium occultatum latitat: Illud probe observato, Sc hanc ineo latentem virtutem atque efficaciam ne filiis, nec posteris tuis quidem communicato: Illa duo, prxterea. Qloria Adundi. 2^3 prceterca, una cum omnibus sub coelo crcatur/s ibi inservient & obedient, omnemque virtutem & prtestantiam totius mundi tibi subjiciam: Iccirco cum mundo comparatus» & a se invicem separatur, atque per naturalem calorem iterum conjungitur, Lc in unum redigitur,fitque vere spiritus,& corpus, quemadmodum Rex Alexander testatur. XLVIIl. DEMOCR1TES , Ars nostra a sicca humidaque re conjuncta, &per calorem iterum copulata est, qui per vaporem, vel calorem, divisus, &: in humiditatem, tamquam in aquam,commutatus est, qua in aqua lapis noster invenitur: Vapor enim in subtilisilmä terram etiam stibtilillimum aerem sceum rapit, & hac ratione etiam (librilissimis elementis similis temperatus est , atque prima materia appellatur, & materia separatur, utpotein terram, & aquam,atque terra oculo tenus illic repetitur: Intelligis igitur, quod vapor quatuof clementis similis temperatus fiet,fubtilifq; & fugax terra simul ascen- dit,&in separatione fixatainvenitur, in copulatione vero fixatus exinde fit Mercurius. Nos Philosophi siquidem stimme celebramus omnipotentem Creatorem, quod illum ejusdemque miracula agnoverimus, ipliusq; fructum ad vitae nostra: finem usque perceperimus. XLIX. SIROS: Corpus Philosophorum calcinatum appellatur aeterna aqua, quae coagulat nostrum Mercurium perpetua cum coagulatione : Sc si corpus purificatum dc solutum est, tunc tanta existit comixtio, vel cojunctio,quam nullus utnquam ignis separare poterit. L. NOH A vir ille Dei in iua tabu Ia ita scribit : Mi liberi & fratres scitote,quod nullus amplius lapis in mundo repedatur, qui plus in (c virtutis habeat, quam hic lapis: nemo mortalium m mundo veram artem invenire potest, sine hoc lapide.Benedictus fit Deus de calo, qui naturam creavit in Salc,immoin Sale Gemma’. LI. MENALDES: E rebus naturalibus omnibus ignis Philosophiae extrahi potest,qui quinta pars cllentke nominatur: &: illa natura &: species est,ut in terra fiet,Sc in aqua, & in aere,& in ignimullä praeterea caussam corruptionis vel cötrariam aliquam qualitatem habet- LII, HERMES,in fecundo sua tabula,ita scribit: Cinerem in fecundo elemento dissolvite & coagulate in lapidem , hoc septies fiet.- 264- Gloria Mundi. fiet: Quemadmodum enim Naeman ex Syria scse septies in Jordane lavabat, Se exinde tam bene purgabatur a lepra sua, tamquam alius homo purus,ica quoqucin baece arte nostraidem fadundum cst,uc- pote: calcionando, 6c solvendo, &c tunc materies colores suos adse- quuntur,eo altius ,Sc altius Item aqua: simul omnia quatuor elementa occultata sunt, & hoc est draco, qui caudam, h.c. fortitudinem luam devorat,terra devorat aquam luam. LIII. NUNDINIIS, expresle ita scribit: triplicem esse ignem, in quo opus Philosophie comprehensum fiet, nempe: igneum elementum : aquae igneum elementum aeris :& igneum elementum terra; est. Et certe in his Ars consistit. LIV. AN ANI AS, Scitote vos Natura: indagatores, quod ignis anima cujuslibecrei siet,öc Deus ipse ignis est anima. Si igitur nunc anima in corpore unita est,vel unietur,tunc corpus absque igni moritur : cartera namque elementa nullam omnino operationem habent, excepto igni: Itaque ignis tam sanctus vencrabilisque est, quod Dei arterna sapientia seipsam cum illo in SS. Trinitatem sempiterna’ glori« vixerit,pro quo Deo «ternas grates persolvimus. LV. BONIDUSjIn fonte natur«ars nostra mvenitur,& nullibi alias in terra, &c lapis noster, quem cognoscimus, est ignis, &: crevit in igni,nec tamen combustus est in igni. LVI. KOSINUS, Duo in duobus occultata sunt, Lt solummodo lapidem nostrum denotant: in terra ignis, &: in aqua aer est, atque non sunt nisi duo extrema,scilicet extremum terne,& extremü aqu^: Nam Mercurius noster lapis est , qui a sicco simul &: humido simul temperatur: aridus & humidus vero est Mercurius sua in natura, omneisque resaderetionem suam habent a sicco & humido, COM. BERNR 4 RDVS, EVII. GEBER , Invenire non potuimus permanentem, vel constantem rem in igni, quam solam viscosam humiditatem naturalem, qua: est radix omnium metallorum. Ad venerabilem Iapidem nihil amplius Gloria Äiundi. 26j amplius requiritur quam Mercuriales substantia:, per artem bene purificatae,penetrantes,tingentes,in igni perseverantes »consistentes in acie ignis, scipsas non derelinquentes in Monarchiis , sed scipsasin Mercuriali sua essentia conservantes. Hoc res est,qua; scsc in fundamento radicis cum metallis unit, illorum imperfectam formam confringit, illaquealiam in formam reducit, juxta virtutem Elixir, vel Medicina:. LVIII. AROS, Nostra Medicina ex duabus rebus, & una essentia,facta est. De unitate Mercurialis, fixata,&; non fixata,spiritualis, corporalis, frigida, humida, calida, sicca, Lc ab aliis rebus feie conficere non potis est, LIX. ARNOLDUS,Omnis tua intentio siet ad coquendam di- rigendamque Mercurialem substantiam , juxta dignitatem dignabitur corpora &:c. LX. ALPH1DIUS, Transmutato naturam, & invenies, quod quieris,hoc verum est : Nam in nostro Magisterio primum de grosso tenerum,hoc est,de corpore ipiriturmdein ab humidoficcu.hocest, ab aqua terrarn:Sc ita transmutamus Lc perficimus veram naturam, a corporali spiritualem,& a spirituali corporalem,vcluti dictum,ut infimum in summum,& summum in infimum convertatur,hoc est,spiritus fit corpus,Sc corpus fit spiritus. LXI.BERNH ARDUS,Media nihil sunt aliud quam coagulatus Mercurius: &c prima materia nihil est aliud, quam duplicatus Mcr- curius.Nostra enim Medicina ex duabus rebus facta est,fixata,& minus fixata , spirituali, & corporali, frigida & humida, calida & sicca. Item Mercurius in triplici aliquo vase coqui debet , ut siccitas ignis agentis convertat in vaporosam humiditatcm,olei circumdantis materiam , & ignis non digerit materiam nostram, led calor ejus altera- tus in siccitatem,idque verus ignis est LXll. STEPHAN tl.S, De metallis.-Metalla sunt terrena corpora, & in aqua generantur: aqua ex lapide vaporem extrahit, <5e ex hu- miditatc terra:, per Solis operationem, Deus aurum crciccre & congregari permictit:ita terra 6c aquaadmetallicü corpus uniuntur See, L1 LXI1I. 2.66 Gloria Mundi. LXIII. GUIDO BONATUS deQJi. breviter ita scribit, ut mundissimum dc quatuor elementis,hoc est, QT.qua: in se continet omnia quatuor elementa, hoc est, prima Materia, ubi Deus omneis res creavit, & adhuc creat, &hxcMassa,fol.34. confusa est natura uniuscujusque rei,quicquid etiam illa siet,nihilominus tamen natura ii t in rebus omnibus, appellatur Hyle, cujus supra facta mentio. LXIV- ALRIDOS, Uniuscujusquerei, quicquid etiam inrerra fiet,virtus, essicacia, &c przestans operatio occultata jacet in sua QJE. sive illa liet calida:,frigida:,humida:,vel sicca: Natur§ & Complexionis: &: in CE E. uniuscujusque rei postulat iterum praestantiffimus, &C omnium nobilissimus olfactus, qui est, aut umquam excogitari poterit : Ideo enim summa perfectio necessiaria est. LXV. LONGINUS laborem nobis describit ita: Da operam ut vas tuum assidue conclusum siet,& parem calorem habeat. Et porro, Ha?caquaconficiturinsiccocinere, occluso vase , &s tam diu coquitur, donec duo unum fiant: Et si in horum uno mixta sient, tunc corpus in spiritum redactum est: Dein hic ignis fortificandus est, donec fixatum in fixarum corpus in suo calore & natura retineat, & scias quod postea milliesmillies tingar. LX VI. HERMES, in secretis suis, ait: Scitote quod lapis noster apud ignobile vulgus ingratus siet, quem tamen nos Philosophi diligimus: Et si Proceres scirent, quantum videlicet auri confici possit cum particula Solis, & nostri lapidis, tunc lapidem ex territoriis suis numquam avehi paterentur. Philosophi gaudent sunt corpora quando fluta , Nam cmplafirum hoc binas conficitur per aquas : Omnes ex laß depellit corporemorbos , Sive ßt humanum,five metalliferum. Et per nostram artem uno in mense absolvimus, quod natura etiam mille annorum spacio perficere nequit: a purificatione enim partes conjungimus,tunc perpetuo conjuncta: manent, 8 c nunquam separari possunt. LXVII. NERO,Scitote Mercurium nostrum este siccum & h timidum» Olori a Mundi. 2 EC LAR ATIO SENTENTIAE Pythagora, P Hilosopus interrogat,quid sict id,quod tangatur, & tamen non videatur. Eo significare vult Philosophus ; Una res est artis nostr»,qua: exarte nostra pra’parntur:&: res una est, qua: tangitur,& non cernitur. Id ita intclligcndum est,palpatur, sed non conspicitur,nec operatio ejus nota est: Qui autem illud novit,& tamenope- rationem ejus ignorat,is numquam ad artem pervenit. Non enim in universo mundo res amplius est, quam una, qua ex ars conficitur, Sc elaboratur. Et res ista ex caliginoso quodam loco proficiscitur, ubi numquam cernitur,nec operationes, & virtutes ejus ä nemine agnoscuntur,quam a solis artis hujus sapientibus. Similiter, &: in i- psa materia magnum mysterium occultatum est,u tpote acr,& ignis, hoc est,Sol,Luna, & Stellend in ea occultatum est,& tamen est invisibile,^vel uti Philosophus inquit: Quod non cernitur, nec cognoscitur,solum ccclum est. Quod autem tangitur, Sc non conspicitur, terra est- Quo innuit Philosophus: Terra est crastities, vel corpus, quae in materia: fundo reperitur, quodque in materia fele accumulavit , id palpari,& cognosci potest. Et dum philosophus porro ait: Quod inter coelum terramque fiet, quod non cognoscatur, hoc est, in mundo,. Eo significat Philosophus : Materia nostri lapidis in Mm ; mundo 27 8 Cjloria Mundi. mundo reperitur, utpote in parvo mundo, &nonin Sylvestribus Saxosis montibus,vel in terra,sed inter coelum terramque,in acre, tamquam in minori mundo. Dumque ulterius ait : In eo insunt lenius, & integritas, utpote: Olfactus, Gustus, Auditus, Tactus. Eo innuere vult Philosophus; In hominibus est integritas, utpote integra anima ,& sensus:Hoino enim tria ista cognoscere, tangere, sentire,& intclligere potest. Eo ipso quoque nobis dat indicium, ubi videlicet lapis noster reperiatur,utpote;per visum,auditum, olfactum, gustum, Sc tactum. Per visum, dum materia lapidis-cralsa, tenuis, &c clara est , atque ordinario modo agere potest , utque sciatis, quando niger,albus,& ruber stet,vel erit, &c. Per olfactum malus o- dor cognoscitur pra: bono, utpote quando a fcetore suo separatum, & inclarissimam purislimamque speciem transmutata est. Per gustum,quando ab acerbitate Lc amaritudine lua ad nobilem suavem- qtie gustum pervenit. Per tactum,an Lapis durus,mollis,maturus, aut grossus,vel subtilis pis est, qui de Sole Sc Luna denuo nascitur,veluti bene percipere poteris, quod /pi- ritus,tamquam ascendens aqua indies in corpus transmutetur, Sc corpus CjloriaMundt. 28 7 corpus dcnuo nascitur,atque crescit,&: augetur veluti scetus in utero materno. Atque hac ratione lapis de maslh nascitur, & qui omnia quatuor elementa in se complectitur, utpotc de duabus partibus, corpore & spiritu videlicet,naturaliternaicitur *, quocirca ventus illum in ventre suo portat, lapidem namquede terra sursum in ccdum gestavit, eumdemque iterum de coelo in terram portat, Lc hoc modo lapis e supernis,atque ex coelo, Sc inferius de terra (umit spiritum atque regeneratus fructus fit, non secus ac omneis exteri foetus in u- tero materno generant,& omneis creaturx fructus patiunt,ita etiam aer,vel ventus,lapiden nostrum parit,non vero secus. Cumque porro Hermes ajat:Vis,sive potentia illius integra, si in terram transmutetur, eo ipso putat, quamprimum spiritus in corpus transmutetur, quod tum vim potentiamque suam habeat: animadvertes enim cum spiritus adhuc fugax ,&C non fixatus, sive constans factus liet, tunc in momento omne,quod operari debet, operatur, & si eo pervenire debeat,tunc cum illo agendum est:,veluti pistor cum pane agit: Paululum namque de spiritu sumitur, & corpori, tamquam pistor fermentum farinx tribuit,traditur, & tunc fermentum illud totam substantiam in fermentum transmutat, idem quoque & noster spiritus hoc est, fermentum nostrum,agit,atque totam substantiam, hocest, corpus , suam in substantiam transmutat , &:itaindcsi- nenccr fermentandus est, donec tota massa in unum fermentum re-, deat. Hoc siquidem modo corpus spiritum fermentat, ut etiam unum corpus fiat,&spiritus fermentat corpus, ut quoque unus reddatur spiritus.dumque ista duo inter se invicem transmutantur, eodem etiam modo res omneis transmutantur,quomodo inijeiantur. Dumque idem ille Philosophus porro dicit: separa terram ah a- qua,subtiIeaduro,idqueleniter,&magnj cum arce, Sc tunc lapis a rerra in coelum ascendit, ac iterum de casso in terram descendit, & potentiam suam e supernis, &ab inferiori loco, accipit J quo facto gloriam,& claritatem totius mundi habes. Quocirca a te omnis egestas, morbi,& languores recedent, subtilem naque vincit Mercurm, & omnia 1 Glori a Mundi. & omnia dara firmaque corpora a condito mundo penetrat. Eo ipso autem idem ille Hermes innuit: Si videlicet quis laborem inchoare vclic,tunchumidumaficcosoparandumefic,vclutiaquam ä terra: i- gnisenim de aqua ascendit surfiim,&corpus replet, fi illi conferatur. Et hoc ignem a terra separare est,tamquam subtile a duro, aquaVub- tilc,&: terra,veluti corpus,durumrobulhunqueest: Id veroma-'na arte lenii crquefaciundum,h.e.in Philosophorum firmo, vel Balneo, i.e.tarde,inque temperato aliquo calore,neque celeriter, non nimis calide,neque etiam nimium frigide, 8c tunc lapis sorsum in coelum ascendit, videlicetinAlcmbicum,&: exeo iterum de cccloin terram: h.e.corpusasc invicemsoparatur, Scrursos conjungitur, quemadmodum antea a me dictum est, quod/piritus & corpus una res fieri oporteat,id quod fit in leni aliqua coctione, assiduo tamen in calore, non calidus quam gallina ovis luis incubat, Scpullos suos excludit: quo lacto tum gloriam claritatemque totius mundi habes. Ethax est hujus materia’ prazparatio .in vaso, quod pro toto mundo arstuma- tur jvelun hicnoiler Philosophus inquit, quod nimirum hic labor minor Mundus appelletur. Idque si hoc modo prarparatum'sict, tunc gloriam laffidamquebujushabesmystcrij, quam nullus homo in terra habet,neque etiam habere potest. Inrelliges quoque quomodo mundus ab initio creatus fiet, id in hoccc labore intclligcre & discere potensiadhaxomneis morbos &metalla,humanumque corpus propellere potis es, nec ampliorem egestatem pati audebis, o- mneisque bonas complexiones, hujus artis beneficio, per divinam gratiam,omniinintclligcntia.&fijpientia,habebis & agnosces. Materia namque Mercurium in purum aurum argentumque cornum- tac,omniaque dura firmaque corpora penetrat, qualia sunt lapilli pretiosi & metalla.Et quid.obsccro,nobilius, ä Deo, tibi exoptares, qiiarn hoc donum pro quo etiam totius mundi opes non rogare, deberes. Quocirca Hermes bene de se affirmare, & gloriari potest; Vocat ussum Hermes Jrismcgißus , habens tres partes totius mundifipi^ ALlPTi G(oria Mundi. ALIVT> OPVSCVLVM CVMFRJ- ori correfyondensje&uque perutile. PRAEFATIO. H Aud immerito omneis mirari possent, quod Philosophi, in honorem pretiosiffima: &c divina: hujus artis,qux SECRETUM PHILOSOPHORUM dicitur,tot occulta allegoricaque dicta invenerint, ut hoc modo ilia indignis minime revelaretur, id quod tamen nihil fructuosi apud arcanorum istorum discipulos operatur, cum eo ipso ad occultandam veritatem intenti fuerint. Et dum insipientes ipsorum Scipta legunt,atque audiunt, quanta: videlicet divi- tiL,virtutes, öe efficacias ars nostra parere possit, tunc jucudum fua- vissimumque sonitum aurib.suis percipiunt, adeo ut existumentsese soliis aureis insidere,coeloque meras chordas adsixasesse, unde etiam magna ars &: desiderium exoritur, ut, mox ipsos Doctores futuros, sibi persuadeant, magna miracula edere conantur, nec tamen se errare sentiunt,vel quod Philosophi ipsos decipiant, multo minus sciunt lapientes mox ab initio artis huj us fundamenta occulta/le, &C veritatem saltim ipsorum liberis per parabolas,K: similitudines ex- plicasscrsicri quoque haud potest, ut homo, quam diu etiam in perturbato hocce immundo mundo vivat, lenium opinionemque o- mnium Philosophorum explorare,multo minus ipsorum libros feri- ptaque cum judicio perlegere possit; multo magis vero impossibile est, ut quis ex libris & scriptis istis sufficiens fundamentum atque desiderium plenarium hurire queat, nisi Deus omnipotens ex singulari gratia,& commiseratione intellectum suum aperiat, ut videlicet natura: proprietatem agnoscat, qua ex de Philosophorum scriptis Sc dictis judicare valeatiSola siquidem natura est, qua: omnia operatur per artem in nostro Magisterio,& sola,inquam,illa rectem rei cogni- Oo tionem 2po Gloria Mundi. tionem confert,qua ex nostram artem praeparamus. SicnamqueBa - fon ait:Cavctone peregrini aliquid admisceas, talis siquidem natur a est,qua: res omneis superat. Et Bond.rem istam ita explicat, atque aquam illam nuncupat, inquietis, quod integrum negotium, ejus dem ve totum regimen unice per aquam fiat, qua: a lapide proveniat. Et Alphidius lapidem sapientum in se quaruor naturas habere asseverat,quamlibet in propria sua essentia ,&c specie, diversimodo visibi- liquc modo atque illa virtus & esticacia in nullo alio terra: est lapide. Idcirco Regius Philosophus Haly ait: An nullum alium agnoscis^ui cum lapide comparari postit, qui potentiam ista perficiendi habeat? Ad quxMorienes ita respondet: Nullum, ait, alium agnovi lapidem,qui cum lapide comparari queat, neque tantam potentiam opcracioneq; habeat ,in se enim quaruor elemeta visibiliter complectitur,idcirco etiam mundo, eiusdemque creaturis additur, nec ullus insuper Lapis in universo mundo reperiri poterit, qui cum illo operatione & natura , comparari postit. Quamobrcm si quis rem aliam, vel alium etiam lapidem,quam huncce Magisterii fupra- dictum lapidem sumpserit , illius opus periit , quemadmodum etiam vetus ille Philosophus Artos loquitur: Eapis, inquit, ad laborem nostrum minime aptus,& idoneus est, donec ab eo crassi terra separetur. Similiter &; Moricnes ait: Nisi corpus ä suacraslitie bene purgaveris, tunc spiritus cum eo conjungi unirique nequit: quamprimum vero a crassa sua natura purificatum est,tunc spiritus lese eidem adsociat, & cum eodem scse exhilarat, ambo namque subtiles & puri a crassa sua natura facti sunt. Et Ascanius in Turba: Spiritus cum impuris corporibus minime uniuntur: Sin vero corpora bene concocta & purificata fuerint, &; spiritus illis sese adjunxerit, tum in momento magna miracula sese reprxsentant: illic namque «mucis, qui in mundo liint,colores apparent , & corpus imperfectum constante fermenti colore tingitur,,fermentum siquidem illius est anima,&spiritus simul cum anima conjunguntur & copulantur cum ipso corpore ,ac etiam illicocum corpore ,111 fermenti colorem transmutantur atque ex iisdem fit res una. Quem in finem vere dicunt Cjloria Mundi. 2pt eunt Philosophi,cum obscuris tamen verbis, quod mariti uxorisque sict conjunctio,hoc est, corporis,&: spiritus,ut hac ratione ab illis ambobus fcetus nascatur,quales enim parentes, tales plerumque etiam illorum sunt liberi: Nam homo generat hominem, &c ex metallis generantur metalla,& quodlibct simile quierit etiam fui simile. Itaque quilibet rerum Nobilislimxque hujus artis imperitus naturam imitari debet: quemadmodum etiam aeque necessarium est, ut naturam rei cognoscat,ars enim naturam sequi debet. Multi tamen reperiuntur artifices, qui neque intelligcrc, neque etiam animadvertere volunt,sine ratione laborantes, &in cogitationibus suis confusi sunt,ignorantes an ipsorum ars naturae imitatrix liet, nec ne, quam tamen corrigere & augere conancurrQuibus de celeberrimus ille Philosophus Arnoldus ait, quod videlicet ad artem accedant, veluti asinus ad pradcpe, qui nescit quo rostrum suum extendat; itasimilitcr&illiignorant, circa quar occupati sicut, multo minus naturar principium,nec quomodo illam,cum arte sua, imitari debeant,sciunt. Conantur equidem natura:opera perficere, sed, absoluto nunc opere,bene vident quid nimirum inveniant. Verum itaque est ProverbiurmQui legnis est ad evolvendos libros, is etiam dignus elfe nequit ut res artis prxparct, cum nullum sict dubium , divinam illam artem verum habere naturarum principium: ./Eris siquidem natura vera corpora in terra efficit, quxdam persecta,utpote aurum & argentum, quaedam imperfecta Venerem videlicet,Martem, Saturnum ,& Jovem, prout Planetarum cursus laborat & influit. Qui gitur magisterium nostrum perficere voluerit, vel nobilistu nise illius artis particeps fieri desiderat,is nossc neccssum habet, quo ex femine ista metallorum corpora per naturam in terra generentur, quod femen ex natura desumimus, illudquc per arce purificamus atque praeparamus , ut exinde multo nobilius Sc praestantius accipiamus , ut brevi tempore impura imperfectaque hominum metallorumque corpora pura Lc perfecta reddere valeamus. Illud vero femen e perfectis, puris, maturisque corporibus extrahere nos oportet, si ad exoptatu fine pervenire velimus atque debeamus. Oo i Quo 292 (ßloria Mundi. Quo melius Sc citius igitur omnis nobilis hujus artis indagator ad naturae cognitionem pervenire possit; Idcirco sequentem Tractatum, de principio naturae, creatione & generatione hominum adposui, quem discipulus,&imitatornostrimagist:erij bene pellegere, considerare ,animoque diligenter evolvere & revolvere debet, quo facto a recta via minime tunc aberrabit. TIMOR DOMINI INIT IVM- Sapientia. O Mneis equidem sapientes, & delecti piaestantesque Philosophi nullum non moverunt lapidem,quin Deum omnipotentem o- mnium primo ex mirabilibus suis Creaturis cognoscerent, quantum quidem ex humana ratione fieri potuit; Id quod tamen nullo alio medio ac via efficere,vel explorare potuerunt, quam quod omnium rerum naturalium initium summo studio conlidcraveuint,ex quo etiam Deum diligentissime agnoverunt. In rebus namque istis naturalibus omnipotentiam creatoris,& quam magnam virtutem operationemque,potentiam &: Secreta natura: indidissetverepercepe- runt. Qua de caussa etiam sedulo eo adlaborarunt, quomodo nimirum illa mysteria magna prudentia,in humani generis emolumentum, luce publica donare possent. Itaque etiam omnium primo rerum naturalium principium,cumprimis vero primi hominis ortum, ejusdemque mortem & interitum manifestarunt, hunc in modum dicentes; Postquam Deus omnipotens mox ab initio ex subtili liquore: vel insensibili nebula,cujus species non humida, nec sicca, non frigida, neque calida/ed subtilis quidam vapor, qui etiam non lucidus, neque caliginosus,sed confusum chaosfuit, quemadmodum Philosophi volunt,quod Deus in primam materiam, h.e,in aquam commutaveric, dein ä so invicem separaverit, & partem unam duram fieri jusserit,h.c.terram, & hoc est elementum terrae & aquae. Postea Deus elementum aqua: divisit* acremstlic creavit, ex elemento terra: Cjloria Mundi 293 terra? ignem fieri curavit,hoc est, eJementumignis. Et ideo etiam- num hodie videre est, quod videlicet inprimis istis duobus elementis, terra & aqua scilicet duo ultima elementa occultata lient, qua: sunt ignis & aer :in terra siquidem ignis cst,& in aqua aer conservatur, quemadmodum cottidiana experientia illud latis luperque testa cur. Et hoc modo DEUS Pater etiam firmamentem, Solem, Lunam, & Stellas creavit, & quaelibet suum in ordinemquamprimum collocavit. Dein artemus Creator animal ad propriam suam imaginem creavit , illudquc ex humida aliqua terra formavit: quo innuitur, quod majorem partem de terra, (in qua ignis conservatus erat) sumpserit, illamque aqua(in qua aer conclusus detinebatur humeclam, & hominem ex illa formaverit. Ideo dicitur quod homo qua tuor cx elementis creatus,&: parvus mundus appella tus fiet. Postquam autem DEUS commemorato modo hominem fas is perfectum,& fecundum ipsiusimaginem conformallet, instar cadaveris tunc ibi jacuit, & scriptum exstat,quod illum DEUS erexerit vivumque Ipiri- tum ej uldem naribus inspiraverit,unde etiam artemus DEUS hominem, procul omni dubio Adam nominavit. Pari quoque modo DEUS omnipotens quatuor ex elementis omnia elementa, inter coelum terramque degentia, quemadmodum etiam & omnia vegetabilia , atque mineralia creavit, & crescere jussit. Et tantum de prima creatione,qua peracta Deus omnipotens hominem Adamuin in Paradylum,quem propriis manibus plantaverat,transtulit: qui tot multis elegantilsimis, mirabilibus, gratilsimisquc floribus, fructibus, radicibus,herbis,frondibus & gramine exornatus erat, in quo horno Adam omne cordis fui desiderium laetitiamque explevit, Deique creatoris fui omnipotentiam exinde faris luperque intellexit, nomen illius laudibus extulit,celebravit,honoravit, &c oculis suis illic vere conspexit,quid cor ejus dcsideraretmulla siquidem re tum indiguit, &: tam omnium animaliumquam reliquarum etiam Dei creaturarum factus est Dominus. Quocirca artemus creator sanctis suis angelis mandavit,ut omnia animalia ad Adamum ducerent, ut ipsum pro Domino suo agnoscerent, äcvicislim Adamus singulis peculiaria Oo j lua z 94- Glorid Munii. sua nomina tribuerit, uthac ratione quodJibct ab altero rite separaret. Cum igitur Deus omnipotens paradyfum suum tam elegantissime,uti diximus, exornasset,atque in illo omnia animalia, una cum i- psorum Domino, Adamo,fefc pascere,alere, par pari simul ambulare (excepto Adamojqui lolus incessit,) conspcxisi'ct,&: procul omni dubio lingula animalia Adamus accessistet,(qua: tamen ad illius conspectum,prae nimia formidine,aufugerunt, neque ullam illius societatem expetivit) idcirco Deus aeternus Pater Gen.i. dixit: Non est bonum hominem este solum Lee. & profundo somno hominem A- damum corripuit,costamque ex illius corpore, non procul ä corde, desumpsit,&proceram, clcgantcmquc ex illa costa uxorem condidit,quam ipsi proposuit, Lc dein Adamum evigilare curavit,qua conspecta protinus,per divinam gratiam,illam cognovit,&: dixit, ut icimus, &c. Deus vere foeminam istam Evam appellavit , illam- que Adamo in matrimonium tradidit, ut eam protegeret,illaque vicistim Adamo obedientiam proritaret, dein corporis fructibus illos dotavit,idque sequentibus verbis;CRESCITE, ET MULTI PLICAMINI, &c. T> E A T)AMl GLORIA ET pmßantia. E T Deus omni potens ipsis paradisum suum mille annis inhabitandum concessit, quorum posteri omneis etiam mille annos, cum omni praritantia & gloria, in eodem isto Paradylo traducerent, &: dein cum corpore & anima in ccelum.xternamque vitam, reciperentur,idque eo, quod homo tum temporis omnino purus castusque ab omnipotente Creatore formatus, & nulla in ipso fragilitas conspecta nullisque febribus &morbis subjectus fucrit,&,in ssimmanul- los omnino nrevos in (e habuerit,sed totus perfectus Deo creatori iuo gratus acceptusque exstiterit, qui illum fecundum imaginem soana creavit.omneisque fructus Paradyii,utdeiis, una cuna omnibus fuis postctis,vesceretur,solam cognitionis arborem perpetuam ipsi interdixit, Gloria Mundi. 29$ dixit,ne fructus illius commederet,idque sub arternac mortis pcena» & tam corporis,quam animxcondematione: qui tamen , a diabolo seductus,postquam de fructu prohibito commedislet, in momento omnium rerum indigens factus est, miserum , nudumque suum corpus cognovit,&: post arbores, Scriptura teste, feie abscondidit, quoniam asterni Dei pccnam jam erat promeritus, nunc quoque, ex divina comminatione,mors aeterna,hominisque coporis & animae pernicies subsequuta fuisset, nisi aeterni Dei silius, Dominus &c Servator noster Jeius Christus Satisfactionem promisisset, in eamdem- vc consensisset. Itaque Deus omnipotens hominem gravi jugo castigavit,quod factum erat de miseria, calamitate, tribulatione, egestate,& n orbo,sub quo acerba mors dependet: illud Dcusomnipo- acens Adami collo injecit,simul cum illo, cumdem ex Paradyso e- jecit,agroque maledixit,neimposterurn fuapte fructus suos profert, sed meram dumtaxat zizaniam. Cumque Adamus, jusili divino, per Angelum nunc ex Paradyso in horridum incultumquc mundum propulsus,fodiendo,agrumque colendo,fefe sustentare, atque in sudore vultus panem suum manducare ne cestum habuisset, atque, praeterea,multas calamitates, cum cura anxietate, sustinuisset» idimpatienter ferens Adamus iram Dei ferio perpendit,atque transgressiones suas multis cum lacrumis deploravit, Deoque supplex factus illius gratiam in aegritudine sua, nullam operationem, vel vitae suae ulteriorem recreationem,percepisset: eapropter vitae sua: finem mortemque sedulo perpedit,&, finito nunc temporis sui curriculo, a curatione abstinuit, &: Dei gratiam imploravit, mistoque filio suo Seth (cui omnia arcana concrediderat) ante Paradysum lignum vita: sibi dari petiit, id quod tamen ipsi tum denegatum fuit. Reversus igitur Scth ad patrem denegationem istam Angeli ipsi indicavit. Mccstus igitur Adamus, morbumque suum remittere nolle animadvertens,nunc morti vicinus, filiumfiiumScth denuoad Paradysum, ablega vit,ut exinde oleum miscricordix rogaret, illudqueadsc deferret,sed interim pie Adamus exspiravit. Veniens autem Scth ad Paradysum dc miscricordix oleo sollicitavit, sed jussu divino, olere granula ab Angelo reportavit,qux,domum reversus, parentis fui se- pulchro implantavit,& tamdem ex modo dictis istis granulis lignum crevit, in quo Dominus noster Jesus Christus,pro miseris nobis hominibus peccatoribus, acerbam mortem passus est. Licet etiam Adamo oleum illud,corporali modo datum non fuerit, lignoque vi- tx in temporali haccc vita frui non potuerit; nihilominus tamen Deus omipotens ipsum, a morte sea, beavit, atque oleo miscricordix irrigavit,id quod tantum est , Deumxternum ipsi nunc omnia sua peccata,ex mera gratia & misericordia, condonalse, nec etiam in x-. icrnum amplius illorum recordaturum elfe. I Sccua 2pS Cjlorid Mundi Secundo Deus omnipotens etiam spirituali modo Adamo lignum,vel panem,vitee manducadum porrexit, illumquc aqua vitae potavit ut in aeternum nunc ipsum nulla amplius fames sii isque premi dcbcat:nimc primum siquidem ad summam gloriam &c praestan- tiam pervenit,nec in aeternum itidem nulla calamitas,utpotc fames, sitis,aestus,frigus,&: id genus alia adversa accidentia ipsi amplius metuenda sunt,quibus tamen nos milbn homines in temporali hacce vita fumus obnoxij: In summa in omnem aeternitatem ipsi nulla mors timenda,sed nunc coram Deo recte clarisicatus,perfectus,sanctus & justus est. Cogitemus , Sc recte perpendamus igitur , quod nullüpraestamius , occultius, & sanctius Secretum humano generi ä Deo umquam datum fuerit, quod humana ratione comprehendi queat,quam aeque commemoratum illud misericordia; oleum, &: lignum vita: , quod nobis ad animae nostrae salutem aeternamque bcatitudinc inseruit, id quod etiam, preeeaeertis Secretis omnibus, celebrandum laudandumquc est. Simili quoque modo nullum prxstantius,occultius , Scsanctius arcanum hominibus a Deo nm- quam datum: quo homo in pemibato hocce mundo indigens suum corpus ab omnibus morbis & infirmitatibus tutum praestare, atque in omni miseria & anxietate sesc erigere & recreare valeat,quam, post Deum,unico isto medio, quod estSecrctum Philosophorum, vel Medicina Sapientum. Quocirca etiam quivis prudens atque sapiens homo nihil aliud desiderare, vel conscientiam suam amplius onerare debet, quam ut duobus istis commemoratis punctis pro virili potiaturjomnium primo autem ad DEUM, ipsiusque gratiam scse convertat, in quo summum praecipuumquc Secretum situm est: eo ipso enim internus homo,anima videlicet,in perpetua gloria conservatur, qua de nunc, pro tenuitate atque simplicitate mea, pauca attigi. Et hic rectus sapientum fhns.&nulla res amplius in terris est, q ux cum illo comparari possit,quam unica quaedam aeterna res,qu°S u ^ mortale corpus, in misera hacce miseriarum valle, ab accidentali morbo turum praestare, ab omni egestate liberare, clarum ,purum per- GionaMundi. m perfccturnquc,ad finem usque,conservare , pra: omnibus malis accidentalibus casibus custodire, adhtec imperfecta metallica corpora, perfecte aeque in aurum melius commutare, quam natura in terra coquere potest, Cumitaillud summum in mundo secretum stet, quod haud inconcinne cum creatione comparatur : idcirco hancce.dc creatione,informatione sicco heic pede praiterirS nolui. Nunc vero ex Philosophia: fundamento meum consensum, pro Philosophorum more,breviter indicabo, quod tcque cum creatione Se generatione hominum covcnit,cuj us rei omneis Philosophi testimonium perhibere necellum habent. Quocirca,in nomine SS.individua: Triados, &in emolumentum omnium credentium Christianorum, mysteria Philosophorfi 8c hinc inde di/persos sermones explicabo. Et primum quidem ita: Postquam in creationis regimini perceperitis Deum (exornaro nunc omnis generis germinibus, herbis,radicibus,floribus,frondibus,gramine, tamquam vegetabilibus,animalibus , &:mineralibus itidem, Paradyso suo) cerernum creatorem beneplacitum in eo habuisse,iisdemque omnibus ita bene dixisse,ut singula,quodlibet quidem juxta speciem suam, semen fru- ctumq; suum proferre ncceflimi habuerint,solo homine Adamo excepto,qui Qd nostra est materia) de se solo nullum omnino fructum generare poterat, & si natura cursum suum etiam in illo absolvere dcbuistetjut & ipse quoque familiam suam propagare potui/Iet, tunc irerumabillosepararncidemqucitcnim addi oportuit, videlicet Eva illius,velutianteaindicatum fuit,quodque nihil aliud denotat,quam si Materia nostra adhuc crallaest integra, cunctam diu nullum proferre fructum potest,donec illa dividatur , Lr crassum a subtili, vel aqua a terra separetur: aqua vero pro Eva,vel spiritu, & terra pro Adamo,aut corpore arstumatur. Er quemadmodum mas in partu tamdiu est mortuus, donec cum fceminaconcumbat, tamdiu quoque terra estmortua,donec, si vitam consequi velit, aqua illi addatur,qua de terra,vel corpus.vitam suam iterum adipifcitur.Id- c]uc idem est,de quo Hermes antiquistimus ille Philpsophus loquitur,mortuum scilicet iterum vivisicari,&infirmu fanu sieri oportet. Pp i Ne- goo Gloria Mundi. Necessum igitur est, ut corpus & animam conjungas, &ita inferius sursum convertitur, hoc est, Corpus fit spiritus , & spiritus fit corpus. Id tamen non ita intclligendum , quod spiritus suapte in corpus,& corpus sua sponte in spiritum convertantur, sed conjungi amboncccslumhabentjUtfpiritus,tamquam aqua, corpus, veluti terram,solvat,hoc est,resuscitet,&: viciilim corpus spiritum, tam- qua aquam,adtrahat, feseque tam diu uniant, donec una Mastä fiat; hoccst,terra ab aqua emollitur, &C aqua a terrae siccitate induratur, veluti pueruli,in plateis ludentes,testantur,qui, sumpto sicco pulvere,illum cum aqua conspergunt,pultem que, vel amalga, ex illo con- ficiunttunde etiam Philosophi inquiunt,. laborem nostrum puerulorum lusum este,quo in mors unius est vita alterius: vel induratio u- nius emollit alterum,nihilque estaliud,quam corpus &: spiritus, quae duo unius ejufdemquenatura:,&: una de matre sunt. Quem in finem Philosophus Hermes ita loquitur,vel exclamat potius; 6 naturam fortem,vincentem,transcendentem, &c naturam exhilarantem» aqua nam que fortislima est Natura,quae transcendit fixam in corpore naturam excitat,hoc est,laetificat, qua de re dein pluraaudietis (moram non aegre feratis.,) Quemadmodum igitur dictumquod A- dam,hoc est,corpus absque Eva in partu stet mortuus,hoc est,afquc fpiricut Quocirca exinde notandum est, quando aqua de materia nostra destillata fiet, quod tunc coi pus in fundo alembici mortuum & aegrum in partu suo stet,ideo quod illi spiritus,vel anima subtracta, & de eo egressa est,corpus quoque omnino nigrum, venenosum, & le- thale est,quemadmodum a Philosophis describitur. S in quis igitur corpus iterum resuscitare, a nigredine &c faetore suo purificare velit,ut ad generationem aptum idoneumque fiat, tunc extractus fu- dor(anirna)ipsi restituendus est,hoc est,spiritus Eva sua, ut corpus a- nirnarn complectatur,& in illa, ut: concipiat, operetur. Senior ait,, quod supremus fumus ad infimum fumum reduci debeat, & divina aqua est rex de coelo descendens, reductor animae ad corpus suum est,quod demum a morte sua vivificat. Lene vero notetis quod in. corpore sal fixum,sive constans,occultatum fiet, .illud in eo conclusum Gloria Mundi. 301 sum est,non secus ac /penna masculinum in Adamo occultatum e- rat,quod spiritus,tamquam Eva,attrahit.& prargnans fit, quod tantum dictum estjlperma corporis,quod sal fixum dictum est, per propriam siiam aquam,quae de illo separata fuit,e corpore extrahitur, ut etiam subtile & fugax fiat, & cum spiritu in ccrlum ascendat, atque tunesixatum fugax factum,vel mortuum resuscitatum, &, vcluti dictum, consessa natura exhilarata est, atque a spiritu suo vitam recc- pitddcirco etiam a Philosophis viva aqua avito nuncupatur, nam 3 corpore,tamquam viro extrahitur: Eo sine Lucas Philosophus prse- cipit,ut videlicet sumatur, &, juxta natura: consuetudinem coquatur. Alii Philosophi corpus nigrum solum appellant, idque sequentibus de causiis,quod sal fixum, vcluti fructus,in corpore invisibiliter occultatum estfAlij nigrum coruum nuncupant,in quo alba columba occultata latitet,&aquam,e corpore destillatam, vocant lac virginis , quo alba ista columba ex nigro corvo elicienda fiet: aliisque multi: nominibus a Philosophis res ista appellatur, quemadmodum ipsorum scripta illud satis soperque testantur,plura idcirco, ea de re» ut dicantur minime ncccfliim est. Et comemoratum in modum aqua a corpore amplectitus, LL sperrn a corporis,hoc est, Sal fixum,operatur in aquam ut exinde concipiat &: prXgnas fiat,aqua enim solvit corpus, in destillando particulam de sale fixo fecum per alembicum ducit,atque.pcr destillationis repetitionem, aqua iterum atque iterum crassior fieri incipit. Quocirca in repetitione sive reiteratione multum certe situm est, a Philosophis quoque laudatur,qui dicunt, ne labor iste alicui crearet molestiam. Hermes,ea de re,sic loquitunEum viderem quod aqua sensim crassior,&durior fieri,inciperet,gaudebam,cerro enim sciebam,utinvenirem,quod quarrebam,& consequerer,quod desiderabam. Aqua igitur corpori affundenda cumque eo digerenda,ut corpus solvatur,& iterum detrahenda,ut corpus coaguletur: atque hoc modo corpus bene teritur, & per lotionem purisicaturr id quod fepius fieri oportet,atque quidem tam diu affundendo, detrahendo,donec omne suum sal, vel potentia, atque efficacia: Pp $ ccorpo^ jos Gloria Mundi. e corpore extracta sietudque ex eo cognoscitur,!! aqua alba &: crassa,atque in frigiditate coagulata,instar glaciei,dura fiat, in calidi- tare vero,veluti Butyrum,liquescat,& nihil amplius a corpore solvat,cum remanens corpus removendum, superflua enimjpars materiei cst:Unde etiam Philosophi dicuntilnprxparatione removemus,quod superfluum in corepcritur,& de re unica nostrum efficimus magisterium,ubi alias nihil aut addimus, vel etiam detrahimus,nisi, uti dictum est,superfluum: abundanter namque habet, quid habere debet, & aqua , qua alba foliataque terra a Philosophis appellatur,fumi, & Mercurio vivo inijei postit,&: tunc in bonum constansque argentum transmutatur.Sed multo altius nobili- usq; quiddam hac in aqua occultatum est,quod, absque omni cura &molestia,extrahipoterit:Sienim eo res redeat tunc nemo amplius dubitet,quod desiderium suum non consequatur: aqua enim crescit ,&adcrescit,tamquam infans in utero materno, Quemadmodum enim infans primo invase matricis crescit, in forma veluti spermaaliquandiucrescit, & deinde in carnem & sanguinem transmutatur, hoc est, in crassiorem materiam, postea siquidem membra primum formanturnta etiam & hxcaqua crcfcit:primum, in albo suo colore, dein anaturali calore movetur, ut indies crescat ulterius,&se ex uno calore in alterum commutet, non secus ac infans,a naturali calore matris fux,in carnem & sanguinem transmutatur. Dein si materia rubescere incipiat, ttme magnum conspicitur gaudium,intellige quando infans membra vitamque sortitur, tunc videndum quid ficti debeat. Itaque hoc mysterium in natura occultatum cst,&per naturam progrcllum suum habet. Hrque commemorato modo, de conj unctione viri & fceminar, nunc docui,hoc est,corporis& spiritus,de imprxgnatione aqux,& Anis est primx combinationis,& albedo materix ex nigredine,hoc cst.ex corpore,extractainecamplius heierequiritur, nisi mora, & f ’atientia quemadmodum Morienus ea de re loquitur.Hxc coagu- ata aqua recta alba foliataque terra est, in quam nos Philosophus aurum argenturnque nostrum feminare jubet, ut centum fructuum millia Cjloria Aiundr. 303 millia ferant,& clara Fontina, cujus Comes Trevisenus mentionem facit,in quam Rex atl lavandum ingreditur, qui (i j n balneo sedeat, tunc nullus minister ad illuni ingrediatur,sed Regis vestimenta interi m custodiat,donec Rex totam Fontinam exiiccavit, & tunc rex 0- mneis suos ministros Dominos faciet,ut potentia, potestate, & Domino robore &c virtute itidem ipsi Regi iimiles futuri fient, dum prima vice Fontinam ingressus est. Verum enimuero Rex nunc triplici dignitate magis, quam antea,exornatus est' triplex enim diadema geritin capite,&, carbunculi amethystizontis colorem arquan- tia,vestimenta gestat,fiib quibus indusium puritatis, & vinculo justitia: est circundatus,atque tamhonorificentistimus Rex vita: est, cujus dominum nemo mortalium in terris ex cogitare potis est. Quocirca ad latus illi locanda est pura castaque sponsa,qua: ex ipsius semine procreata stet,ut illam agnoscat,&: in illam operetur, ut a duobus illis multi liberi nobiles gignantur. Rubedo in albedine occultata & conservata est,qua: non extrahenda,sed leniter coquenda est, donec perfectam rubedinem consequitur. Dc ista albedincTurbaita loquitur: Si vos scrutatores post nigredinem inveniatis albedinem, tunc certi estote , quod post albedinem rubedo sequatur; rubedo- enim in albedine occultata est,qua: non extrahenda, sed, donec rubescat, lenirer coquenda est. Quae nunc dicta sufficiant. HER- ^o4 Gloria Mundi. HERMES. SCITU NECESSARIA EST COGNs- tioPrincipij tam naturalium , quam artificioßimm, ervum. Qui enim verum ignorat Principium , is quoque ^ finem minime adfequitur. DILECTIO DEI, ET PROXIMI SVI omnis sapiendae est perfectio. DILIGERE DEUM SAPIENTIA SUM- raa,& tempuspossessio nostra. CVI NVNC SVMMA GLORIA &C. FINIS. DE VIA VERITATIS UNICjE, HO C EST: ELEGANS , TERVT1LE ET PRJESTANS OPUSCULUM, VIAM VERITATIS APERIENS. FRAMCOFVRLL Apud HERMANNUM a SANDE. M DC LXXFlt. ». r\ *. * $ •*(!*»)?$• iki Ostquam hactenus,per dilecte amice Se frater,muf- tx seductiones simplicioribus,iu celebri arteChimi- ca,perpfeudo-chimicos quosda proposita’ fuerint, quorum scripta tamen aliud nihil finit, quam meras impostura: & mendacia,quamvis dicti modo limpli- cij,qui magnum id eile x/lumant, mendaciis istis plus justo credant, in labore ulterius progrediantur, eo ipso tamen in difficiles labores,ingentesque molestias sc ipsos coniiciant: Ex sinistro maloque intellectu siquidem quod inceptum est,id numquam ad laudabilem aliquem finem perduci poterit. Quocirca majorem sane hominum partem, qui hodierno nostro tempore ad eximiam i- stam artem Chimicam sefc conferunt,falsos processus Chimicos venari soectas, certo sibi persuadentes, sefc illic veram rectamque artem in venisse, qua; tamen non sine parabolis in libris describitur: sed, vice versa, multa: falfe R. facis superque inveniuntur, quas etiam falsi homines nequam excogitarunt,qui ipsi de veritate nihil prarsei- veruntiidcoqucetiam de ea veri nihil scribere potuerunt, & tam Lector,quam Scriptor,xque tam multum simul intellexerunt,quid videlicet ad naturam pertineret. Si enim Scriptores, naturx requisita rescivissent,numquam tam informes confusiones atque R. scribere, vel easdem falsa sua (iiblimationc, calcinatione, distillationc, solu- tionc , coagulatione , sictaque putrefactione atque Corruptione tueri conati fuissent: qqcmadroodum illud apud rerum imperitos cottidie videre est, qui falsa sua inquinatione omnia sua bona dilapidant : sii quod omne per pscudo-Jibros chimicos sic , qui de falsis regiminibus, naturx minime conformibus , falso docere solent. Musis i$4 Via Veritatis. lstiusmodi in utilibus, minusque necessariis cum Processibus veris Chimicisnihil omnino quicquam intercedit commercij, sed reverendam illi Naturam sequuntur, quemadmodum ea illud in terra: venis comparat, idque absque solutione, coagulatione, putrefactio- nc,quod tamen in se ipso admodum simplex est. Considera enim & perpende tecum,obsecro,mi amice, tot instrumenta, alcmbicos, Retorturas,vitra circularia &: sublimatoria,divcrsimodos ignes,variasque materias,num videlicet in terra: venis reperiantur, in qua metalla virent atque crescunt,&: an natura in ipsis,jam modo dictis, terra: venis tot diversosque alcmbicos,vel vitra totque materias,utpotc atramentum sutorium, sal,arsenicum, Mercurium,sulphur, aliasq; ridiculas ineptias,quae heie studio sicco pede prxtereuntur, usurpet, quemadmodum Chimici iisdem utuntur, quibus & tempus, & fortunas suas praepostero prorsus modo turpiter amittunt:eapropter etia haud immerito rerum imperiti illi apellandi sunt,cum cottidie in Chimica feie exerceant,&nihilominus tamen turpibus suis solutionibus, coagulationibus, distillationibus, putrefactionibus, 6c aliis nullius pretij frivolisque rebus perseverent,atque ita tempus fortu- nasque luas,uti diximus,temere insumant, cum natura tam simplex liet,laboremque suum itidem simpliciter absolvat. Quid prodest igitur nobis tanta pseudochimicorum foeda defraudatio, Sc labor la- boriosistimus, qua: tamen omnia a veris artificibus pro mera stultitia L'stumantur : immo cottidie ab iisdem ludibrio habentur, quod oculos suos melius non aperiant, sed in Sophismatibus istis pertinaciter pciicvercnt,inquibus&: immorari & denique etiam omnino mori ipsos oportet,cum nibil amplius, quam sophisticos istiustnodi libros, inquirere & legere satagunt, Omneis igitur ipsorum actiones sophistica’, non Philosophica: sunt, eapropter etiam ad nullam artem vel veritatem pervenire possunt. Hoc autem nunc vere tibi affirmatum volo quam diu mendacia, non autem artem philosophicam amaveris,tam diu etiam tibi veritas non revdabitur rquamvis etiam & ipse in Sophisticis isHufmodi regiminibus perseveraverim, & in sublimando, distihando, calcinando, circu - TlaFeritatis. Girculando laboraverim , nec quibusdam etiam substantiis, utpo- te urina:,soli atramento sutorio,alumini &c.pepercerim. In crine vi" no,ovis,ossibus,&: omnis generis herbis quoque vario Jabore me excruciavi, &: Arsenicum, & Mercurium cum sulphure tencavi.omnii mineralia & metalla probavi,per sortes aquas,&lixivia,ilia atdsn id que solvendo atque coagulandojin amalgamando & prxdpstando me exercui, & nihilominus tamen nullam exinde voluptatem & laetitiam carpi:Quincas essentia: multum fideram,verum &heic quoque me deceptum deprehendi« ^ Quamobrem, dilecte frater,te diligentissime moneo, ut, fi in tam eximiam artem,aliquid inquirendi, te recipere velis, in sophisticum in ordinarium regimen subJjmacionis Sulphuris 6c Mercurii, v d io lutionem corporum,aut coagulationem spirituum te minime intrudas,ncc pretiosos ipsorum cures alembicos, cum ad rectam artem minus lient idonei. Quam diu etiam non veracem naturx essentiam indagaveris,tam diu quoque, crede mihi, absque solario manebis, & tamdem,artem istam nullam, fictam, atque mendacem esse deprehendes. Si itaque emolumcntu m quaerere desideres, ea propter sob- limationi,calcinacioni,solurioni,&coagulationi,una cum ipsa putre- factionc > icnuuciareceoportct > &: ccontra discipulus fies, ad verum Philosophia: fundamentum inquirendum: quodsccundu genuinum senium aliam solutionem & coagulationem, aliud itidem regimen, quod naturale cit,oC cum ipsa etiam natura con veniunt tibi monstra rc poterit. Quemadmodum enim illud a natura in terra: venis,ubi metalla crescunt,elaborat,ita quoque & heic naturam sequi neces- sum habes. Cernis enim, quod natura non magis, quam unam unicam substantiam in essentia sua usurpet, &£in dicta modo substantia omneis res occulcatas vides. Hxc autem substantia nullo alio labore indiget,quam coctione,perquam eo magis magisque, usque ad summum illius gradum,sursum elevatur. Ex simplici ista coction Sc gradatione versuti sophistae solutionis,CoaguladoniSjCalcinatio 0 nis,pucresactionis,sublimationis,aliaqucphantastnatumnominaex" cogitarunt,exverasimplici essentia,velcoctionetotaaliam essentiam Aa essin- iS6 VtaVeritatis. effinxerunt,&thoc modo simplicem veramq; artem in summam difficultatem praecipitarunt,non secus,ac si tot molestiae, tantique labores , & sumptus, ad illam requirerentur: id quod tamen falso, ex mero odio & invidia,abipsis excogitatum est,uthacrationeimitato- res a vera arte deducerent,&extrema: inopia: involverent. Id quod coram Deo difficillime excusabunt, dum parum considerarunt, quid Christus dicat:DILIG AS PROXIMUM TUUM, AC TE IPSUM. Veritatem pedibus suis conculcarunt,cidcmque mendacia supposuerunt,qua: mirum in modum exornarunt,ingentesque de illa librosconlcriplcrunt,quasi metallorum correctio opus esset tam laboriosum ac difficile, cum tamen dumtaxat simplex aliqua siet coctio. Quam diu namque coquis,tam diu etiam putrificas,&substantia putrefactioni fit obnoxia,instar frumenti ,quod terra: injectum, per calorem Solis in ipsa terra conservatur, perque naturalem pluviam primum putrescereneccssum habet, antequam dceo novi aliquid creicat: Illud putrefactionem & solutionem appellarunt. Ita & tu quoquein Coctione sublimas: Correctionemnquidemsubstanti« subhmationemSc multiplicationem, quo simpliciores melius follerent,nominarunt.Pari quoque modo etiam coagulas: Nam dum hu- miditas in naturam ignis commutatur, adeo ut igni queat resistere, neque aut consumitur,ve!per fumum evanescit, id tunc coagulationem nominant. In coctione circulant Pbilosopbi, in ea enim ignis cum aqua unitur,ncignisomninocomburatur, veluti cottidie videmus,quod videlicet aqua res omneis, quam diu aqua in promptu est, ab incendio tueatur. Similiter aqua in coctione ignis curam habet seque cum igne unit,ut omninopurus ignis fiat, & ita a veteribus circulatio vel conjunctio dicta fuit. Et hac ratione vides,quomodo de simplici ista coctione totnomi- wa excogitaverint Sc tot fassa regimina,adleducendos homines, in- stituerint.llla divcrsimoda nomina vero unicae huic fubstanrix ideo imposuerunt,ne quisquam anima adverteret,quid tamen estet, quo cx (per divinam gratiam) tot eximi* praestantesque res compa- raren- Via Veritatis. \8y farentunPrimo illud Merc.nostrum nuncupant, per quem nihil a- liud intellexerunt,quam humidicacem, qua: paululum lese cum igne unire coepit,& ita cum Merc.comparatafuit. Et sulphur nostrum quoque appellarunt,quod tamen aliud nihil est,quam ipse ignis , qui sub aqua,vel humidicate, occultus latitant, '& ab aqua,ad summum ejus gradum quoque,coquitur. Praeterea etiam illud Hyle, hoc est, rerum omnium principium, dictum ideo fuit, quod res omneis primum ex aqua & igne generentur. Ad alia nomina, Auripigmentum, Arsenicum, Marcasita &c. quod attinet,illa non a Philosophis sed ab imperitis verberonibus &: sophistis, qui ipsam veritatem ignorarunt, excogitata funt.Milsos itaque istiusmodi impostores imposterum facito, & saltim naturam imiteris, qux simplicem dumtaxat, coctionem requirit: Sc hoc modo nullus te decipiet. Sin itaque nunc non adeo deceptus, &: naturam paulo altius perpendere velis, absque omni dubio tum tibi facile revocabis in memoriam,quid illa materia sit ex qua creaturae metallica: progenerentur. Ance omnia tamen naturam metallicam,cur Sol, Luna, Venus, Mars,Iupitcr,&: Saturnus,metalla sint Sc qualis eorudem origo siet, recte cognoscere te oportet.Indubitato quoq; nostc ncccslumhabes, quod omneis res creatae tria in Regna distributa stent, utpote vegetabilia, animalia, 5c mineralia, te quod tribus istis res omneis com- prehensae lient: Omneis namque herb«, omnia ligna, te arbores vegetabiles nuncupanturrdein omnia viva animalia , aut quicqilid sub carne & sanguine comprehensum est , animale : tamdem etiam o- mnia metalla,&: lapides,alixqueres, quae nullam de se flammam e- dunt minerales sunt, atque lub natura minerali comprehenduntur. Vides itaque,frater mi,quod res omneis in tres diversas Naturas divise, sub iisdemque complexae stent.Etiamsi vero in tria peculiaria Regna distributa sunt, nihilominus tamen omnia unum dumtaxat habent principium,a quo animantur, vel nalcuntur:Per diversam siquidem coctionem prima ista materia tres in vias transmutatur juxta coctionis qualitatem, unica ista atque vulgaris substantia A a 1 diversas iS9 ViaVeritatis. diversas naturas largitur. Quocirca iterum,quemadmodum Sc antea, tibi fideliter consulo, utnimirum omneis sophisticas Chimico- rumsublimationcs,coagulationeS;&putrefactiones,una cum ridiculis fabulis anilibus,quibus etiamnum hodie operam dant,deseras, & solummodo simplici naturalique coctioni rectarum verarum- que substantiarum adharreas,id quod,cerro hoc tibi affirmo, ad veram naturarum substantiam ducet,atque comitabitur. Natura enim per nullam rem viamq; aliam aut exaltatur vel corrigitur,nifi solummodo per naturalem Essentiarum coctionem. Est namque, frater mijEstentia res pracipua,cujus gratia sponsa choreas ducit (id est ex qua Totum pendet negotium.)Nihilominus sophistici Chimicitam rudes,rerumque imperiti sunt,ut illud stolido suo sensu comprehendere nequeant, sed de die in diem tot diversis, Natura: contrariis, substantiis scse excruciant, qux tamen ad artem minus fiint idonea:, non secus ac fi cornu,lignum, vel lapidem serere conarer, & ex messe naturale frumentum sperarem •• cum tamen fieri omnino nequeat ut ex omnis generis substantiis, quotquot excogitari possint, solem &: Lunam facere queat, sed ex sola naturarum Essentia, a qua res o- mneis originem luam sortiuntur,&postmodum per diversas coctiones in diversas substantias selb distribuunt. Et hoc modo res quaelibet etiam peculiarem suam in naturis coctionem habet. Quocirca, si ad veram Chimiae artem pervenire velimus, laborandum nobis est, non secus ac natura ipsa in terrae venis laborem fiium perfecit. Veteres,praeterea, multorum colorem mentionem fecerunt, ut- pote nigri , albi citrini, denique rubri , viridis aliorumque colorum, quod tamem aliud nihil, quam mera impostura est, qua te seducuntjUt ad alias vias naturales te conferre, atque in ignorantia haerere nccessum habeas.. Veterum enim quidam subtiles admodum fuerunt, &: unice in eo ad laborarunt, ut sermones sententiasque suas tpt verbis allegoricis exornare possent, quo plebei ipsorum intentiones non tamfacile possent comprehendere. Via Veritatis. i$? Quamobrcnne iterum atque iterum , tamquam fidelis amicus, cxhortor,ne te seduci patiaris,cum denigro colore dicant, tu itidem nigram substantiam habere vel sumere nccestum habeas, vel ut materia ipso in labore nigra,alba,& rubra fiat. Sed ideo nigri mentionem fecerunt, quod Essentia, primo sub initio, candente corporali aliquo cum igne lese mi(ceat,quo facto liquor abEflcntia,nigri alicu- jus fumi instar separatur. Et ili um nigrum fumum V ctercs nigru cor - vum,essenuam vero corvinum caput apellarunt. Dictam itaque i- stam separationem probe te observare oportet: ex illa siquidem Vc- teres sapientes ansam occasionemque sumserunt, ut tres naturas,ut- pote vegetabiles,animales, Sc minerales inquisierint, & tantum ex ea didicerint,quod naturarum separatio nihil aliud, quam coctionis in natura defectus,exstirerit. Rem dein aliquando altius perpenderunt,quomodo videlicet istis essentiis a natura minus coctis per vulgarem ignem,modo naturali subveniri postit, ut essentiae, quae jam sunt comburibilcs, eatumque liquores (quos Veteres ex invidia, Mercurium nominarunt) qui nigri ab Elsentiaseparantur, arteper- sici queant,ut Essentia: pet Eiquorem a combustione tuta: custodi- txque maneant,& liquor scie ab Essentia non s eparet. Illud Vete- ressulphur nollrutn appellarunt. Post hanc namque praeparationem Essentia non amplius vegetabilis neque animalis, sed Coctioner Mineralis Essentia facta est,Sc ideo lulphur dicitur: Essentia nihil est aliud,quam ignis aliquis dementaris,&:.liquor ejus,qui a combustione custoditur,verus dementaris aer est, adeo ut, cum acr a natura calidus & humidus,ab invidis Mercurius appelletur. A er siquidem naturam ignis in se complectitur, & iterum dementaris ignis naturam acris in se habet,adeo ut, additione iuorum similium, vera conjunctio a duobus istis sieri oporteat. Illud corporales mareriarsunt,, utpote ignis, ÜL aqua,qua: nobis sunt visibiles. Suntauccm corporalia ista elementa nihil aliud,quam esientiis elementorum coadjutori- um,quibus naturaliter ad summum eorumdem gradum reduci poterunt. Ethaec gradatio recta veraque Alchimia , & prxtcr illam Aa 3 nulla’ jpo Via Veritatis. nulla est alia. Hodiernorum sophistarum ars pscudo-chimica in mera pecuniae temporis jactura consistit. Neque, praeterea cogites, ut fundamentalem aliquem intellectum ex Philosophorum sententiis comprehendere queas. Tales e- nim isti fuerunt,qui tibi externum saltim monstrant, & veram internam que essentiam occultant.Immo tibi furfur porrigunt, & de pura farina panes sibi pinsunt, quid nunc crasio de furfure facere postis, tuum est videre. Idem cum ipsorum sententiis comparatum est, Si cibi vias praemonstrant,quas tamen ipsimet fugiunt. Quaprotcr iterum tibi consulo,ut a perniciosissimo isto fundamento tempestive satis abstineas,alias pharmacopolas locupletabis, teque tuosque in extremam praecipitabis inopiam: immo per venenosos tuos nigros vapores sulphuris argentique vivi, Lssectorem Marcasitarum, Saliumque, circa quae occupatus es, periculosos morbos tibi ipsi procurabis: omneis namque istiusmodi res vera: arti e diametro adversantur. Summe,porro,mirandum est, quod omneis tam alti divini doni indagatores illi ingentes ejus rei causia labores subeant. & nihilominus tamen adeo indurati permaneant, atque in furioso ista stultitia, cum tamen i pso facto videant quod eo nihil possint efficere,tam pertinaciter perseverent. Quid enim, obsecro , tot hominum millia, quisese sublim. Solu. Coagul. Putrcfact. Amalg. Circul. tantopere excruciarunt,effecerunt ’ Quid,quadb,cum aquis suis, metallorum solutione,sanguine, crine ovis, lacte, meile, saccharo, variis herbis in metallorum transmutatione,obtinucrunt?Rcs nullius pretij, ac nullas pene Quocirca a prioribus istis tibi exemplum sumito, cum ipso'facto deprehendas,quod illi,multis nunc ab annis, frivolis suis Sophismatibus,ad veram rectamque Alchimiam, quantum ad correctionem,vel dementaris ignis exaltationem attinet,non pervenire potuerint, sine quo, proprio suo lumine & liquore a primo ad ultimum suum gradum,exaltatur atque corrigitur, quo etiam imperse. cta metalla exaltantur, adeo ut eorundem ignis dementaris non per- fecteper liquorem suum coquatur,neque conjungatur. Et ea ipso dc Via Veritatis, 19t decaussa ignis dementaris consistere nequit: Liquor enim illius ab dementari isto igne , per vulgaris ignis calorem , separatur» &in albo quodam fumo evanescit. Vice versa ignis dementaris non evolat , scd penes terram remanet , &C cum illa comburi necestiim habet eo, quod ipsius potector in albo fumo evanuerit. Et fumus ille albedo ista est,qua de Veteres scripserunt , quod post nigredinem illa veniar* Unde etiam dicere fune soliti: Nigrescere te primum oportet . antequam velis albescere. A nigredine siquidem nostrum capimus initium , &: nigrum fumum transmutamus, non autem , ut nigrum istum furnum tua fumas pro materia,iliumque album facere debeas ,& illud siquidem impostura elice. Quamobrem vere tibi affirmo quod philosopho- rum dicta aegre ab illis intelligantur , qui in naturae operatione non ex fundamento bene informati sunt : quam diu etiam tu i- pfc naturae ignarus es, &,quae metallorum liet metallitas , non recte compertum habeas , tam diu etiam ad veram Alchimiam pervenire minime poteris. Non praeterea,frater mi, ignoro , me scripto meo tc neuti- quam exhilaraturum sed multo potius cor tuum contristaturum esse , eo quod falsum sophisticum regimen tantopere pedibus conculcem, quo in tam altas radices egisti, ut te magnum ingens- que mysterium scire autumes , cum tamen nihil scias : magna siquidem est stultitia , quae non ad metallicarum naturarum correctionem , scd dumtaxat tonsoribus, balneatoribus, & ipsis quoque Medicis inseruit. Ipsis itaque istiusmodi lusum relinquas,, qui quandoque aliquam cx eo utilitatem percipiunt: quemadmodum etiam Adam us aBodenstcin insignis istorum sophismatum magister fuit, qui, sub praetextu Theosophix,omnis generis raros libros conscripsit, &; de Alchimia summopere gloriatus est, quali rem exacte novisset,cum tarnend scopo longe aberraverit. Insignem illum sophistam fuisse fateor : in omnibus siquidem suis actionibus de meris sophisticis regiminibus agit quotum beneficio , & vulgaris ignis emcacia , praeparationes quasdam ip2 ViaVeritatis. quasdam adinvenit,qux ad rem suam,Medicinam puta, ipsi inservierunt. Id quod tamen ad Alchimiam minime pertinet, sed illi o-» nininoadversatunhodierno namque adhuc die multi homines Bo- densteinioverx Alchimixcognitionemadtribuunt, ipsum multa arcana scivisse,credunt: Sed,uti diximus,a scopo multum aberravit, rerum imperitis,Si indoctis glaucoma objecit, quali magna sub re i- stalatitarint.qux tamen res apud rerum peritos certo fundamento carer.Scdvcluti vulgare sonat proverbium, coram coccis bene gla- diandumest. Itaque etiam suo loco,id relinquo , cum Bodcnstei- nius ill e non amplius in vivis siet,nec etiam calumniabor illum multum :Oe mortuis & absentibus enim ntljiifi bonum. Sed hoc de illo affirmatum volo,ipsum medicum.bonumque Sophistam luiste, verum naturalem Alchimix artem, Si Naturarum Secreta non rite intellexit, quemadmodum ipsius Scripta testantur : quamvis res me non adeo multum tangat, ut aliquem nimium extollam. Nullum mihi damnum detrimentumque inferent: Sed in simpliciorum hominum gratiam, qui ipsis considunt, &nihilominus ab iisdem in prx- cipitiumadducuntur,illa scribo,ut, a quibus sibi cavere debeant, norint,seductio enim ingens,ast veritas simplex est. Sin itaque veritas tibi arrideat,tunc sophismata,una cum omni illorum labore,quo hactenus te fatigasti, postponere, & illum salum perpendere te oportet,quo N atura fungitur, Si quomodo ad Essentiam laboret. Id si feceris,minime tunc errabis, sed quicquid modo desideraveris,absque omni molestia spectabis, nec etiam multo labore Si sumptibus indigebis. Simplici namque aliqua coctione tota res peragitur,adeo ut per coctionem istam siat solutio Si coagulatio corporum, atque adeo ipsa siiblimatio Si putrefactio eo ipso finiatur,vclutiinsapicntum scriptis videre ess Nonnulli tamen, loco simplicis verxque Esscntix,alia aliquam Essentiam instituerunt,q«a universum mundum deceperunt, multosq; homines summo detrimento affecerunt. An autem recte beneque illi fecerint,id Deo,justo omnium j udici,relinquo. Multo siquidem esset melius, nc tot scripta ede- Via Veritatis. i •ederentur, quibus,tot homines in moerorem conjiciuntur, quifolis sophisticis istiulmodi proceflibus innituntur, quos in mendacibus istinstnodi Scriptis didicerunt,&ita turpiter decipiuntur. Nisi enim de Alchimia tot Scripta fuissent edita, neque etiamnum hodie a Naturae imperitis tantum scriberetur, essent profecto tot hominum millia hodierno nossrotempore, qui, veram Artem invcstigarc.eamquc suapte comprehendere potuissent: cum jam, multis nunc ab annis, vix unus ad veritatem pervenire possit, eo, quod omneis ferme Philosophiae amatores solummodo libris, & labore sophistico innitantur, putentque quod etiam Veteres tanto labore artem consequutifuc- r jnt- Id quod tamen publice reprehendo, &r,rem ieseita habere,nego,cum ars vera istiuiinodi titi villitio minime indigeat,quod hodierni laborantes utuntur: Veteres lapientes ipli illam nonita administra- runt,licet aliquanto prolixius in libris suis, quo melius rerum imperitos fallerent, de illaicripfcrint. Quoxquenon tam prudenter fecerunt , cum &ii, qm viam fortassis rectam ingressi sunt , in errorem conjici possent,nisi aliter per vivos Praeceptores docerentur. V erum cnimvero cum Lc ipsis vivis Magistris certifui limitesprae- fcripti sicnt,quamlate,&: cui videlicet arcanamistam artem revelare debeant ,vel etiam poflint, nc figi! 1 1 mysteriorum divinorum Corruptores fieri, &: Philosophorum omnium maledictioni subjacere velint: iccirco melius ut, pOispoiltis nune hhtis Qmnihus,^humaniique didafcalis, sola Natura, ejuidemvc mirabilis operatio,non ibi unimodo in metallorum productione,ied etiam omnium terra: frugum pro- germinationc,consideraretur,atque circulatio sua tam xstivo, quam ctiamhycmali tempore, vere, te autumno, de die,ac nocte,aestu,&: calore assiduo ob oculos poneretur , & perpenderetur. Si namque tibi ex ipso fundamento notum eilet, ex quibus te quo modo, Natura lingula inaderccionem, florem, fructum, perfettionemque luam referret : tunc quoque haud a:gre manus terne germinibus adjiceres. te ex materia,qua natura in terra; cavernis ad diversa germina utitur, etiam & tuam intentionem in essectum,pro tuo lubitu,deduceres- Quamobrcnv, mi frater, iterum atque iterum te nunc rogatum B b volo, Via Veritatis. volo, ne in malam, sed bonam panem > mihi interpreteris , quod pristinum > 2 ceperactum, laborem, quem cottidie adhuc ia Akhi- mia suscipere soles, omnino contemnam & rejiciam: in cui grariam emolumentumque illud facio, cumme non lateat, quod nullus, in universe terrarum orbe, homo isto cum labore, circa quem tu occupatus es, aut aliquid esticere, vel ad veram metallorum tranlinirrationem > quam allectas, pervenire queat. Abstineas itaque, inquam ubi pro superfluo, a labore isto , Sc mihi obtemperes, qui tibi veritatem praesci ibo, quam etiam coram DcoTer Optumo Maxu- mo tuebor, neque mihi nccefliun est, ut mundum novis mendaciis repleam, qui antea iisdem plus justo refertus est, iclqucarcrumim. peritis, & naturalibus Natura: ccecis hominibus, qui per falsos libros lese ita seduci pasti sunt, & ad sophisticos labores sesecontulc- runt,coque ipso omnia sua bona fbminasq, dilapidarunt, nec tamen ad veram artem coducibil e quiddam persicere potuerunt, sed multo potius in labyrintho quali implicati remanserunt, & in artis verirate omnino desperarunt. Illi ,pmerea. homines ulterius progresti libros scribere inceperunt, non secus ac suem perbelle intelligcrcnt, vel forsitan mawmim exinde emolumentum cepissent, unde etiam tamdem in misellos decoctores redacti sunt. Tam diu enim solverunt, donec omneis ipsorum fortuna: atque bona lique tacta, in favillas redacta fuerint; &r tam diu quoque sublimarunt, donec olla' dc ahena per fumarium evolarint. arquetamdiu purnfcccrunr, donec ipsorum vestimenta. ipsis etiam in corporibus, putrifactafuuint, & tam diu denique calcinarunt, donec omnia eorum ligna & c una aliqua ex fiibstantiaortxsunt: Omneis unicam unam radicem habent,ex qua virescunt &: crescunt,quam V eceres, seductionis ergoprimam materiam vel Hyle appellarunt. Nihil autem est aliud, quam occultus ignis dementaris, cum liquore suo', quem etiam Veteres radicalenti humorcnvnuncuparunt,öi non imperite loquuti liint: Liquor enim omnium rerum creatarum radix est.. Qixod autem ista humiditas.una cum igne suo,in diversas Naturas dividatur, id nullam aliam perviam fit, quam dumtaxat, vcluti dictum est,per varias coctiones,qua: in natura fiuntilTna liquidem Natura magis cum'dementari stio igne, perhumidicatem suam, cocta est, quam altera, ex quibus Natura vegetabilis in coctione cstmini- rna, eo, quod illius essentia facile comburatur, & liquor etiam facili- me, vulgaris ignis beneficio,ab dementari igne separetur. 1 Natura animalis in coctione priori non longe est diffimilis, cum ejuldem eflentia itidem facile comburatur: ideoque natura mineralis in coctione suprema est, quod liquor metallicus magis meliusquc per coctionem ciunelementari unitus fiet, quam dux exterx istx,, antea dicta:,natura:: Quamobrem etiam metalla vulgari igni melius» resistunt,quam res creata:,qux sub vegetabili & animali natura com- prehenlx sunt: quemadmodum videre est,quod in ignem polita metalla, non istiusmodi flammam quam ligna, edant, ejus enim eflentia aonita cum liquore , quemadmodum metallica humiditas cum sua Bb 3; eflentia: ip8 Via Veritatis. csscntia,coctaS«» .(is;,!'« BSS? V&W r**K/ i-lassi '•" Sc.. - • P'MrC ‘?j 1 y \ ' x, MWA^-Z ^ r AUREUM SECULUM REDIVIVUM, QVOD NVNC 1TERVM APPARUIT, suauit er floruit y & odoriferum aureumque sementeris. Carum pretiofumque illud femen omnibus vera? Sapientia: & Doctrina: Filiis mon- strat &: relevat HINRICUS MADATHANUS. 0 Mm3 francofurti, Apud Hermann um. a Sande* At DC LXXVU. Jacob, in Epiß. i. v.s. i quis inter vos sapientiam desiderat,petat illam Deo,qui dat simpliciter,&: nemini ex pro brat; 6c tunc ipsi dabitur. Symbolum Aut oris . Centrum mundi,granum fundi. PR.EFA rTTTT1TTi 1 j s^ iTT PR /E F A T I O »A*» *i '•y*s? ,tf Y**Y Ä ' 1 »Y* * \f* ^ AD CHRISTIANUM DIGNUM- que Lcctoi'cir. v&T k%; Er amice,pie que LeBor , prasertim vossapientia doBnna filij j postquam aliquot ante an- n0S ßew omnipotens, ad cottidianas ardentis- fimasque meas preces , oculos meos >per illuminationem spiritus fui SanBi (quo ex omnem sapientiam accipimus , nobisque per Christum äpatre missus eß) tam late aperuit, ut verum (cntrum in Brigono centri , unicam veramque materiam nobilis Philosophici lapidis agnoscerem , atque eßentialiter in inanibus haberem,nihilominus tamen ferme per quinquennium ignorabam , quomodo videlicet cum illo conducibiliter , rede decenter rubri lt onissanguinem, £ff alba aquila { gluten ex illo separandi , multo minus illa-, juxta proportionatumpondus natura , admodum arBe op- tume miscendi,includendi,obsignandi,arcanoque igni committendi,mihi procedendum ejjet, id quod non absque singulari ratione exercitatas prudentia fieri oportet. Et licet inscriptis,parabolis , (f) variis Philosophorum figuris , singulari cum indu- stria indagaverim, atque ad multifaria , mirabilia , partim ex pro- 5 Fac igitur ex equo hominem,vel ex mure vaccam, qua tum tibi Ionum lac largi- tur’Jyoc item est multiplicatio Fit autem minime, £ff quam minus illud peri potest , tam minus etiam ex antediBis remediis metalla sacer e poteris Ars enim non ex natura eß, £perllmor- tuasy^f) y.vvvas perfekte Itbro Naturx tnscriptam est. Juxta illud hteras. quinta pars B , £<*f if. iterum quinta pars 12. eß Hisce contentus esto. Datum in monte Abiegno , die 23. Martii , lAnno 1622. 'ZvrtygtfJ.fJ.tt. Ad sapienda: & doctrina: filios, Q Vttfivi; inveni \ purgavi/kpius: Atque Conjunxi : maturavi-. Tin£Jurafecuta eß Aurea: Natura centrum qua diciturinde JotfenJUsy totscripta virum , variaque figura. Omnibus,ingenuefateor, xJMBDiCINA metallis. Infirmisquefimtd -punftum divinitus ortum. Hermannus Datichius, Auch. famuli«. H z Post. Ostquam miracula Altistinn, mysteria occlusx Natu- rx,&: ignitum ardcntcmque proximi amorem mihi revocaifcm in memoriam : tunc mellis triticex recordabar,in qua Ruben,Lcx filius, Dudaim, invenit in campo, quas Lea Rachacli pro concubitu apud Patriarcham Jacobum dedit. Cogitationes mcx vero admodum profundx erant, meque porro ad Moyien deducebant,quomodo videlicet ille ab Aaronc fulum solarem vitulum potabilem reddiderit,dumigneillum in pulverem redegit,aquxinlpcr- lit,&: filiisliraclad potandum porrexit: adeo ut commodam artifi- ciosamque viri illius Dei destructionem summopere admiratus fuerim. Verum cum cogitationes meas recte comprehenderem, veritatem denique agnosoebam , oculique mei non aliter aperti erant, quam apud dilcipulosEmauln, qui dominum luuminfractionepa- nis agnolcebant: Et cor in me arde bat, sed ad speculationem ulteriorem me quieti dabam, & somno corripiebar: Et, ecce,Rex Salomon in somnio mihi adparebatcumommluapotentia, divitiis, & gloria, atquelccuiminivcrsumsimm Gynccarum adducebat :Scxaginta c- rant Regina:, & octuaginta concubina:, virginum vero nullus omnino erat numerus: Una tamen ipfius erat columba, pulcherrima, & chariffima in corde ipsius. Juxta Catholicum ritum ista; splendidam solemnemque proccslioncm instituebant» qua in Centrum summopere commendabatur amabaturque, cujus nomen erat veluti effusum unguentum,cujusodor omnia aromata superabat,&c. & igneus filius ipiritus clavis ad aperiendum templum, &c ingrediendum Sanctum Sanctorum,&: ad apprehendenda cornua altaris. Peracta modo dicta ista Proccstione, monstrabat mihi Salomon unicum centrum in Trigono Centri, intclligentiamque meam refe- rabac;animadvertcbam dein, quod nulla foemina a tergo meo staret, qiue ^Aureum Seculmm 'TK^divivum. b prxscntis Gynecxi Regii splendorem &c gloriam. Rex Sa'omo autem, adprehenfa mea dextera, per celiam aliquam vinarram, in arcanum clegantiilimumq; aliquod Palatium deducebat,in quo me recreabat floribus,&pomis,cujus fenestra: a perspectibilibus Chrystallis coufectx erant, casdcmq; perspiciebam. Ajcbat autem ille: Quid vidcs?Specto, respondebam,ex hoc,in conclave prius,unde egressu s fu m, &: Regi um rufi Gynccgum stat a sinistro,ac tmdx virgines a dextero latere: rubriores earundem oculi vino,& denses illarum lacte candidiores simt.vcstec ipsärü vero ante pedes deformiores, nigriores, Sc obsotrnioresquam rivus Ki- dron.EIigc,inquit Salomon, ex omnibus unam tibi in Amasiam. Ego ipsas & Gynccxummeum pari xstimo. Et quanto magis Virginum mearum Amabilitas me delectat, tanto minus earundem obfccrnx vestesdctcrrent;&quamprimum Rcxscsc verrebat,humaniflnneq; unam Reginarum suarum alloquebatur. Erat inibi centum annorum aul? Magistra quadam,cinerea stola amicta,nigramq; vittam in capite gesti wns,candKÜflimarum gemmarum numero pictam, atque intrinsecus Aureum Seculum 'Redivivum. efj trinsecus rubro serico subductam,& sulVo ccmileocj; serico artificiose intertextam: pallium omnis generis Turcicis Indianisq; coloribus Sc figuris elevatu erat. Cana ista mulier clanculo aliquo nutu mihi dabat indicium,& sancte jurabat,se efle matrem nuda: istius virginis, il- lamque ex corpore suo eile natam, Virginem castam,mundam &rab- ditam-qux hactenus nullius viri cospcctum,vel intuitum, pati volue* rit: quamvis undique inter populos in plateis rem cum viris ha- v buent, nihilominus tamen antehac nullum virum ipsam conspcxille nudam, nec quemquam illam attigisse : Virginem este,qua de Propheta ait: Eccc, clandestinum natum habemus filium,qui,juxta,, alios, commutatus cibEcce, virgo peperic,virgo, qu<£ appellatur Ap- „ dorosta,hoc est,arcana,qua: alios non patitur. Quia vero ha:cipsius „ filia adhuc est et innupta, dotem, ob prodentis belli periculum,recondidisse sub pedes cjus,ne forsitan ab hinc inde gralsantc cohorte spoliari,&: locupletissimis luis divitiis privari postit: ego vero, ob obscoe- narum oblblctarumque vestium abominationem, me non terreri paterer , sed illius filiam prx omnibus aliis, in mei amaliamdilectisti- mam,vkaeque mcx voluptatem, eligerem: Quo tacto mihi lixivium illa dare & manifestare promittebat, quo illius vestes mundarem; Tunclal fluens,& oleum incombustibilc ad Oeconomiam meam,ac thesaurum inaestimabilem me consecuturum dexteram illius , pr.c- tcrca,me cottidicdelecl.minim , & larvam alliduc /iib capite meo quieturam este. Postquam vero catcgonce mc explicare conarer, Salomosese iterum convertebat, torveque me inspiciens itaajebat: Omnium sapientilfimus in terra sum,& delectabile mcü Gyncc^um, Rcginarumquc mearum prxstantia& gloria aurum ex Ophirlupc- rat: Concubinarum meatu ornatus solis radios obumbrat,mcaruniqj virginum decus splendorem luna:: adeo coelestes sunt mea: virgines mexplorabilis mea sapientia,& impcrscrutabilis mea intelligcntia. Ad haec respondebam,femique rerretactus me flectebam: Ecce,si gratiam,coram te,inveni,quum egenus stem,dato mihi llbm nudam virginem, quam ex omnibus, ad vita: mex conservationem, elegi. Obsca‘nXjinqilinatx,obsolctxqj quidem illius vestes sunt: purgabo . tamen 64. Aureum Seculum ‘Redivivum. „tamen illas & ex corde illam amabo: Sitque mea soror, sponso mea, „ quum uno oculorum suorum,& torque mihi cor meum abstu lit.ar- „dcrc me fecit, ut pra: amore nimio, arger decumbere nccestum habeam.Quibus sic dictis illam quamprimum mihi tradebat Salomon« Oriebatur autem in Gynecaro tumultus, adeo ut exinde expergisce- rer,nec,quid mihi tactum esset,sciebammihilominus tamen illud pro somnio aliquo habebam, & hac de re usque ad sequentem lucem subtiles cogitationes concipiebam. Cum vero surgerem, fusis precibus :Eccc nuda: virginis vestes ante lectum meum jacentes conspi-. ciebam,illam vero videbam, arrectseque horrore coma:, adeo ut tri- gidosiidore totum corpus perfundereturrattamen, resumpto animo, somnium meum repetebam,6c,in timore Dominii,ilud probe repetebam : cogitationes tamen mea: illud minime adscquebantur. Ex modo dictis caussis vestes intueri mihineutiquam licebat, multo minus in illis aliquid recognoscere audebam : Sed cubiculum meum mutans,tat longo tempore,mera tamen ex ignorantia,vestes illinc jacentes relinquebam, existimans, si forsitan illas attingerem, aut verterem,quod tum memorabile quiddam mihi pollet contingere. V c- rum in somno a nimio vestium satore venenoso vehementer infectus & inflammatus eram, adeo ut oculi mei tempus gratia: i tueri haud poterant, neque cor meum ingentem Salomonis lapiendam cognoscebat. Postquam vero saepius nunc dictae vestes per 5. annos in cubiculo ineo jacuissent, ncc, ad quid prodessent illae,noscerem,tamdem illas Vulcano consecrare domiciliumque permutare cogitabam. Illis igitur cogitationibus intentus: in sequente nocte centum annorum vetula mihi in somnio adparebat,&,sequentem in modum, asperis verbis me increpabat: Ingratissime mortalium,nunc per integrum quinquennium nliae mea: vestes,sub quibus praecipua illius Clinodia latitarunt, tibi concredidi: nec ramea toto isto tempore illas purgasti, nec vermiculos ex iisdem sustulisti, tamen super haec omnia easdem nunc comburere meditaris: nec tibi sufficit, quod caussa mortis SC interitus stes meae filiae i Tunc & ego ira inflammabar, eidem- que e Aureum Secutum TKedivmum. esy que respondebam: Quomodo verba ista tua interpretabor: an nunc latronem me facere conaris, quum tamen quinque annorum curriculo filiam tuam minime conspexerim , nec gry quidem de ili* inaudierim ? qua ratione igitur illius mortis causia dic potero ? Sermonem meum vero interrumpens pergebat illa : Omnia vera lunt : In Deum tamen graviter peccasti: quocirca etiam filia mea potiri, nec a me promissum lixiviumPhilofophicumadabulendas illius vestes, impetrare potuisti. Quum enim ab initioquo Salomon tibi filiam meam bcnivolc tradebat, istius vestes exhorresceres , Saturnus plancta,nvusillius, ira accensus, eam dem, mera ex ira,in id,quod ante nativitatem suam fuerat,iterum commurabauac- quehac ratione Saturnum ex contemptu ostendisti, atque ad illius mortem, corruptionem, & finalem denique interitum, ansam dedisti. Illa ipsa siquidem est, qua de Senior ita ait: Fa, v& nubi : adfeno mihi nudamfceminam, dum corptu meum invijibtle , & nondum ego materfaftaejscm, donecsecunda vicenascerer t (unc omnium herbacearum radicum vires pariebam, in ejjentia mea viis oria reportabam, &c. Ista em- phatica corque penetrantia verba admodum peregrina mihi videbantur,attamen Zelum pro virili reprimebam, 8c contra illa folcmni- ter protestabar, quod de illius filia mihi nihil omnino costarct, multo minus ad ejusdem mortexn, corruptionem, & interitum ansam pra:- buissemriUius vestes quidem integrum per quinquennium in cubiculo meo adservassenqpra: nimia ccccitatc tamen illas nondum cognovissem,nec illarum utilitate excogitare potuislermatque,ea de causta, tam coram ipso Deo,quam hominibus ellcm innocens. Legitima be- nefuadata ista mea excusatio vetula: matercula: fumoperc arridebat, meque intuens dicebat: Animadverto &c colligo cx syncera tua conscientia,quod lies innocens, atque, ob istam tuam innocentiam, loco merccdis.grande prremiu m reportabis. Quocirca fideli cx corde, in arcano tamen,tibi revelabo: quod nimirum filia mea singulari exa- more,erga tc,adfectione,sub remansis illius vestibus canam mor- maliatam cistulam post fe in harreditatem tibi reliquerit, qua: crasso, nigro, & rancido panno obducta est, (interca vitrum, lixivio ple- I nura, 66 Aureum Se culum c Kedivivum.. num,. mihi porrigebat* & ulterius loqui pergebas.) istam cistulam a faetore & sordibus., quas a vestibus nactaest, bene purgabis, & tunc nulla clave indigebis, sed scipfam illa reserabit, in qua duplicia invenies.-albam,videlicet, argenteam pyxidem plenam egregiorum & plumbo politorum celerium adamantum dein vestem Attalicam pretiofissmusjafpidibussolaribusintertexcam. Et hic thesaurus, & tota relictarum divitiarum substantia beacar mex filiarest,, quaso- mneis, ante tranimutacionem disecstumque suumtibi haereditario' post se reliquit. Sin itaque nunc thesaurum istum artificiose transponere, summo studio purificare, & tacite,magna tamen cum patientia, in calidam, occultam, vaporosam,perspectivam, humidamquc aliquam cellam seposueris, & a frigoris injuria, vento,grandine,pernici fulgure, ejusdemque fervidis ictibus, omnique adeo externa destructione , ad messem triticeam usque, probe custodiveris: tunc demum ingentem hrercditatistux’gloriam ac prxstanciam reperies, &c percipies- Quibusficdictis,, denuo evigilabam, Deumque anxius invocav bam „ ut nimirum intellectum mefi revelare dignaretur, ut in somnio> mihi promislam cistulam quaererem,& jnvenirem.Pcractisprccibus,. sommo studio ac desiderio in vestibus quaerebam, illamquerepcrie- bam. Pannus subductitius autem tam erat durus , undique circumclusus,&; anaturaconcretus,ut illum abilla separare haud postem.- Ille enim neque lixivio sese purgari, aut ferro chalybe,vel aliis metallis sese findi patiebatur. Quocirca,iterum illo relicto, intra caelum terramque , quid milii faciendum foret, dubius hxrcbam: Veneficium „ illud esse credebam, 8c dicti Prophetici recordabar:Et licet te lava- „ res lixivio multum fmigmatis adplicarcs, tamenvitia tua magis, „coram me coruscant,ait Dominus,Dominus,. Er annus iterum tranfiebar,nec tamen speculando,diligentissima- que inquisitione pannum fubductitium istum removere poteram,, donec tamdem,ad abigendas cogitationes Melancholicas,i» hortum aliquem exfpaciarer: post longam denique deambulationem,.st,per Ivlicem confidebam,ubi profundo somno corripiebar. Dormiebam,, <» Aureum- Se culum c Kedi e vvvum. tsy cortamcn meum vigilabat. Tunc rursum centum annorum Magistra illa aulica mihiadparebat, ßcajcbat: An filia: mcx hxreditatcm relictam adeptus es? Tristi voce tum ego negando respondebam: Cistulam equidem inveni, verum pannumstibdiictitium removere omnino nequeo, lixivium, .a te mihi traditum, sobductirium istum pannum tangere acsolvcre nequit. Ad istum simplicem meum sermonem ridere incipiebat vctula.ista ) & ajebat: An tu nunccochleas, vel cancros cum testis devorare niteris ? An non prius d vetustistimo planetarum coquo maturari, Sc praeparari illos oportet ? Dixi tibi, quod canam istam cistulam, cum donato lixivio, ex illo orto, fu m- mostudio, non autem externum erudumque istum pannum stibdu- ctitium purificare, sedilium prius-cum (apientum igne comburere necestum habeas, & tunc res prospere succedet: öcadhxx quasdam prunas mihi tradebat, candido somiserico obvolutas, ulteriore cutn informatione, ut ex iisdem Philosophicum, & omnino artificiosum, ignem excitare, & pannum stibductitium comburere debeam, aequer uncillico canajcistula mihi reperienda loret. Hisce sic dictis, Aquilo, & Auster confectim exurgebant, qui simul hortum istum perstabant. Exinde iterum evigilabam, oculos meos a somno purgabam, & animadvertebam, quod pruna: ista: involuta: ante pedes meos sita: e stent. Illas itaque quamprimum arripiebam, Jartufquc Deumanvocabam, studiis, nocturno diurnoque tempore,incumbebam , & prxrtantislimi dicti Philosophici tamdem recordabar., dum ita inquiunt: Ignis et azoth, tibi sufficiunt. Quadere etiam Esdra lib. 4. ait: Et porrigebat rmbi igne refertum (cyqhum ,,, quem ebibebam , atque tunc in me crescebat sapientia. Et Deus Largitus ,, cfl tntelle£lum,&spiritus metis in memoria conse rvabatur , osque wtum „ apertum,nec aliudquiddam additum tß. Elapsis autemquadraginta „ noctibus, tunc absoluti sunt ducenti quatuor libri: Septuaginta quidem pro solis fapientissimis,lectu dignissimi, buxoque inscripti. Procedebam hoc modoinsilentio&spe } vcluti vetula ista matercula mihi revelaverat, donec tamdem, post longum temporis tractum, meus intellectus, juxta promissionem Salomonis, argenteus, L me- ttioria mea aurea siebat, 1 z Post- 6 < Aureum Seculum Tkedtvhwm. Postquam vero, juxta informationem &: doctrinam vetula: illius Magistra: aulicae. decenter, & artificiose «admodum thesaurum filix illius reposuissem,. & occlusisteitl, utporc splendentes istos Lunares adamantes, Se solares rubinos,cx una cistula,& una ex provincia exortas, percipiebam vocem Salomonis, ita loquentis Amicus meus cancUdus , ruber esi, eleBus inter tot millia : Antia illius crispa,atra, corvi instar.octdi, quemadmodum columbarum oculi ad rivulos,laBe loti, st ant es in plenitudine : Bucca, veluti Ar ornat arii hortuli Pharmacopolarfr. Labia,rosarum inßar .fluentibus myrrbis deftillantium-.cJManw,quemadmodum aurei annuit, lapidibus Boreis exornati: Corpus,veluti ebur Sap. phiris decor at um:Pc des,quemadmodum columnamarmorea, aureis pedibusfulti: Species, quemadmodum Ltbanon,elcft a,cedrorum inftar: Guttur ejus suave, & dulce:talis amicus meus est, amicus meus talis est, b filia Hierusalem. Conservabis itaque ipsum,nec citius dimittes illum,donec ipßtm inm atris a de is adferas,inque matris sua cubiculum . Hisce sic a Salomone dictis, responsum nullum ad ista dare pote- ram/ed obmutescebam, &: tamen inclusum istum thesaurum reserare statueram,ut in pacc & tranquillo manere postem: tunc alio e loco talem vocem mdicbanr. Adjuro vos ßtas lerusalem apud capreas cervas que in campo,ne videlicet amicam meam exsuscitetis, neque moveatis,donec illudipfifibiplaceatxConclusus enim hortus est: conclusascaturigo : fons obsignatus: Vinea est adBaalhamon : Vinea Engeddr.Nucis: aromatumque hortulus: Monsmyrrhinus :lhur'ts coliu:LeBut\LeBica:Corona:P almarum pomus :Flos tn Saron-.Sspphirus : last is Borea: Murus-.Turris ,& Lorica: Viridarium: Horti fons: Fons aquarum viventium : Principum fdia,& Amor Salomonis in voluptatibus: Matris est amantijpma , & elefta matris sua, caput illius vero plenum roris, & antis guttis noBurnis refertasunt. Istum per sermonem revelationemque tam late informatus eram, ut etiam fapientum scopum cognoscerem. Quocirca occlusum thesaurum intactum relinquebam, donec Dei misericordia Nobilissimae Natur« operatione ac labore mearum manuum omnia feliciter absoluta essent. Brevi tempore post^n die No vilutiii, LclipsisinSosc confpicieba- Aureum Se culum Tstedivivum. e£laculum tflud , tremebat Jit ter as, quatuor dependentibus ßgi lies in manu habebat, quibus inscriptum erat: Ater , aflstuavis admodumsiim,b pili X Hier usalem,velutt tabernaculum /Cedar, (st tapetes Salomonis: 2^(on me intuemini quod ita nigerfiemjta enim a Solecombufiussum. Quamprimum vero fixum in humidum ageret, Iris fefe extendebat, eramque memor foederis Altilsimijsidclitatifque mei Doctoris atque informatoris, & Ecce: Ope Planetarum, fixarumque stellarum,Sol tamdem Eclipsim superabat, omnibufq; montibus & vallibus, dies admodum serenus illucescebat: tunc omnis formido tcrrorq;cest'abant:omneis- que, qui diem istum viderant, in Domino cxultabant, &: dicebant Hyems transiit,pluvia cessavif.Flores in terra provenerunf.Ver accessit,(st turtur in terris exauditur. Ficus, vitestqtie palmites recuperarunt,(st gratum de Je oäorern ßiargunt. Cito igitur uulpcs capiamus .vulpeculas ,m- quam,vineam corrumpentes , ut maturas uvas colligamus, fafto vino potemur , & justo tempore lafte,mellifquefitvo cibemur n faturi % atque ebrii fiamus. Postquam vero dies inclinasset,&advesperassct,totum coelum colorem suum immutabat, ßcvergilia: fulvis radiis exorta:, naturalem suum cursum pernoctem absolvebant, usque dum mane, Rubedine Solis fuparatae obumbrarentur Et ecce sopientes, in terra habitantes, a somno expergifeebantur, coelum intuebantur, &: dicebant: Qualis efl , instar aurora,prorumpit, elegans ut luna, elecla, ve luti Sol, & nulU illic reperitur macula: igni tus est illiusfervor , & flamma Domini, adeo ut etiam multet aqua amore exttnguere nequefluvii l 3 illam ?o Aureum C eculum ‘TK.edvuivwn* illam suffocare poffint . Quo cita illa minime deferemus , nostraforor iflatfi» etiamfiparvafaffiafuerit ; null a habens ubera: illam tamen in matris fu* a deis reduccmusun palatium perfetfivurn, ubifutt antea,adsugenda matris /u a ubera; atque tunc,eminebit velutt Turris Davidu , munita propugnaculis ,in qua mille pendent clypei, omniaqtte arma fortium. Egredien- tem illam filijifelicempradicabant, Regina: & concubina laudabant illam. Ego vero prostratus .humi in genua Deo grates debicaspcrsolvcbam, sauctissumimque illius nomen celebrabam- E P ILO G V S. E T nunc,dilecti uterque fapientisc & doctrina: filii mei,omni in patentia & gloria , ingens mysterium fiipicntmn , .& Spiritus revelatio absoluta est, de Quo Princeps &c Monarcha Theophrastus, in A- pocalypsi Hermetis,inquit: Este numen unicum; divinum,mirabile, & sanctum munus, totum mundum continens, in ipso essc,fimul verum fieri,& vere superare .elementa,Quintamque Essentiam. N ullum insuper oculum conspexisse, .aurcrn nullam audivisse, necad ullius hominis cor descendisse id, quod cadum huic Spiritui veritatis naturaliter insinuaverit: in eo solo veritatem confistere, unde etiam vocem veritatis nuncupari, cujus ex viribus Adamum, cxterofque, Patriarchas, Abrahamum, liaacum, & Jacobum, corporum fiiorum sanitatem longaevamquc vitam adeptos este, & tamdem subeo magnis in divitiis Hornisse. Huncpcr spiritum Philosophi VII.artes invenerunt,.& divitias suas consequuti funt.Noahum arcam,Salomonem templum, Moysem tabernaculum cum eo exstruxisse. Le, per hunc, aurea vasa a puro auro templo intulisse: atqueipsum etiam Salomonem ejusdem b encficiomulta egregia opera, in honorem Dei persc- cislc , multaque ingentiaque facta per eundem estccijflc. Eldram Leges cum eo iterum instituisse: Mariam,Moyfis sororem liberalita- tem ex eo exercuisse : atque illum ipsum spiritum apud Veteris Testamenti prophetas frequenter in usu venisse. Item, esse dium ipsum omnium rerum Sanctificationem &: Medicinam, ultimam explorationem, Aureum Seculum T^edivivum. 7 r notiern, ultimum summumque natura: rnystcrium, hoc est, fp iri tum Domini,qurorbem terrarum impleveris, aquis,ab initio, supernatavit,quem mundus, abique clcnvente aixana Spiritus S. inspiratione,, aut tine arcana informatione eorum, quiipfum norunt, comprehendere non potuerit, &: a mundo atstimarrfatis nequeat,quemque universus mundus, ob vires suas desideret , quemque Sancti ab initio mundi conditi quaesierint, videre ardenter gestierint. Intrare namque illum in VILPlanetas, elevare nubes,depellere nebulas,re- husomnibus lucem praibere,omnia in aurum argentumque convertere,omnem largiri:sanitatem,abundantiam & thesauros, lepram fli- nare,Hytropifin curare & ipfhnr Podagram,faciem clarificare,vitam prolongare,confortare tristes, a’gros fimos reddere, omneisque defectus tollere: immo este omnium mysteriorum mysterium, cx arcanis rebus omnibus arcanum quiddam , omniumque rerum sanationem atque Medicinam. Item este illum desideratam scientiam,remque' gratissimam rerum omnium', qux sub Lunae Circulo sunt, qua cum Natura confortetur, & cor, una. cum membris suis,renovetur,florida aetas confervetur, senectus propellatur, morbi destruantur, & totus «erratum Orbis renovetur: este &c manere illum impervestigabilis alicujus Naturae ,> infinitae potentiae ,insuperabilis praestantia: &: gloriar.. Item esse spiritum istum supra omneis res ccclcffcs, vel Spiritum,, electum spiritum,qui largiatur sanitatem,fortunam,lxtitiam, pacem amorem, in genere omne malum depellere, destruere egestatem & miseriam ,efftccre quod aliquis malum neque loqui, neque cogitare possit, explercomniumhnmanorumcordiumdcsideria, & piis tribuere honorem temporalem,, malis vera, illo abutentibus, poenam secernam. Atque sic , in nomine SS.Trinitatis , paucis istis verbis magnum Nobilissimi Lapidis Philosophici mysterium, & summum fapientum Fest um magn a fol e mn itate tamdem conclusum volumus. Altiflimo, omnipocentissimoquc Deo, artis hujus Creatori,cui’ placuit,, ut miserrimo mihi homini peccatori, propter sacrosanctum. 72 Aureum Seculum 'Redivivum. aliquod vocum, ista cognitio revelaretur, aeterna sict laus, gloria,ho- nor,&gratiarum adio,cum adnexa humdlima.ardentistimaquc oratione,ut cor,sensum, animumque meum, per spiritum suum ita dirigere dignetur, ut hoc de mysterio coram nemine loquar,multo minus impiis communicem,neque ulli alicui Creatur« revelem,ne voti ac juramenti immemor Effractor coelestis sigilli,&perjurus Au a e je caucis ra ater cxistam , divinam Majestatem summe violem, atque eo ipso ccrtistimum,in Spiritum S.peccatum non inscius committam. Id quod Deus Pater, Filius, & Spiritus S. laudatissima, in- dividuaque Trinitas clementissime praecaveat, constantis- stmeque me custodiat. Amen, Amen, Amen. finis. HYDRO- a&Väjici: /r • 'ii,, Tr >v>' >HM..!.W'l'i..J, , Ss*?' lUtUQ Biblioihuat f^clmcrittnk* MUS/EUM HERMETI CUM REFORMATUM ET AMPL1F1CATVM. FRANCOFURTI, dpptdHermannum d Sande* M DC LXXVIH. MUSEUM ETICIIM REFORMATUM ET AMPLIFICATUM, OMNES SOPHO-SPAGYRICiE ARTIS DlSCt- pulos fideliffime erudiens, quo pacto Summa illa vera- que LAPIDIS PHILOSOPHICI Medicina , qua res omnes qualemcunque defectumpatientes, instaurantur, inveniri &: haberi queat. Continens TRACTATUS CHIMICOS XXI. Praestantissimos, quorum Nomina 6c Seriem versa pagella indicabit. Ingratiam filiorum doBrina , quibus Germanicum Idiom a ignotum eß y Latina Lingua ornatum. «fö (o) m FRANCOFURTI, Apud HERMANNUM a SANDE. cb bc LXXVIII MUM KAM V' ^ > ’^fc9*** * .f <■ .- i!ÄV^ .»*•■>£ MK ^-. »xL. ^, r- Jf -v t» 1 >ii'> ..Äpi. illiMfe«. L ; *U V> \. A , / ,/^.JJf »* J'SVifW ^'1 W«WM WMMWW MW M - ' - ^ MW Continen tur hoc Libro I. Tr affatu* t^Aureus de Lapide Philosophice ab Anonyme vere tamen Lapidts Pojsejsore Conscriptus. pag. i. I|. Aureum Seculum Redivivum Henrici Madathani. 33. III. Hydr oli thus Sopbicusscu Aquarium sapient um. 73. IV. Demonstratio Natur*, loannis de Mcbung. 143 ^ V. Summanum Philosophicum Nicolai FlamelU. jyz. VI. Via Veritatis Vnica. 181. VII. Gloria Mundi,seuTabulaParadifi. 103. VIII. Tr affatus de Generatione Metallorum. 303. IX. Author Libri,cujus nomen Alze, 313 . X. Lambspringii Tfobilis Germani deLapide Philosophorum Figura & Emblemata. 337. XI. Tripus Aureus Michaelis Maj er i, Hoc est Tres Tr affatus Chimici Seit fftßimi ,nempe Bastlii Valentini Benedtffim Ordinis Monachi GermaniPrafficauna cum XII. Clavtbus& appendice , ex Germanico. jyj' XII. Thoma Nor toni, AngliPhilofophi, Crede mihistu Ordinale , ex Angite ano CUanufcripto in Latinum translatum. 43 3. XIII. Cremeri cujusdam Abbatis Westmonasterien/is Angli TES 7 A- CMENTVM , in Diversarum nationum Gratiam edttisy figuris cupro affabre inetsts ornati. 33 3. XIV. CMichaelis Sendivogii Novum Lumen Chemicum , e Natura Fonte & manuali Experientia depromptum. 543 XV. Novi Luminis CbcmiciTr affatus Alter de Sulphure 6or. XVI . Philaletha Introitus apertus ad Occlusum Regis Palatium nunc vero e CManustrtpto Coneffior editus. 647. )( 3 XVII. Sub- aaMfc XVII. Subtilis Allegoria super Secreta Chymia Autbore Michael# CMejeri. yoi. XIIX. Philaletha Metallorum Metamorphosis. 741. ejusdem Brevis Manududio adRubirmm Codes em. 77 5. XIX. Item Fons Chymie a Veritatis . J99- XX. lohannu Friderici Helvetii , Vitulus Aureus quem cJMundus adorat & orat » in quo tradatur de Rarißimo Natura Miraculo transmutandi LMet allate. 815. XXL Unitor Pan/ophus -,fiu Figura JEnea quadripartita eundis Museum hoc Introeuntibus ^Superiorum ac In ferior uniscientiam Mosi co Her metu am nalytice exhibens * 8 6 4 * CANDE CANDIDO LECTORI. Lchemiam (humanistime Lector) in omnium earum quas hominum ratio- ad usum vitae adinvenit,artium varietate:, nobilitate & dignitate excellere, nemo nisi injuria in dubium vocaverit: omnibus Philosophis uno quasi ore (quanquam linguis diversis)clamantibus: artem hanc non modo esse veram , verum etiam nihil post legem divinam , in qua est salus animae,a summo Deo- in hoc mundo, hominum generi tributum suisse, nec magnificentius nec sublimius:& propterea summo studio investigandam omniq, labore quaerendam este praedicantibus.Sed ut vino generoso non opus est suspensa hedera, ita nec huic arti praeconio- , cujus non. modo indubitata veritas, verum summa quoque atq,, per omnium hominum vitam longelateque dissusii utilitas, quae potistimum in hac arte (pectatur, tam in M edicina quäm arte pharmaceutica & aliis multis scientiis, praesertim in transmutatione metalloru, ita clara atque perspicua sit,ut ornamenta sermonis aut orationis lumen nequaquam desiderare videatuiv Ne PRsEFATIO. quid nunc dicam demaximc necessaria,ad varios usus vi tX minei ali u, venarumq; metallicarum elaboratio- ne> aliisq^ innumeris hujus arris commodis, quce brevitatis studio praetermitto: cum significare fatis e- rit, quod amplificare nimium foret. Diversis cam aggrediuntur sinibus diversi. Philosophus amore studioque sapientia: consequendae impellitur,ipsa notitia gaudens,Lc elegante copiosaqucde miraculis in natura divinis ad gloriam omnipotentis creatoris disserta- tione. Hic fructus fatis estliberalis,fi3ecundusqueviro Philosopho,cui etiam ad opes consequendas non desunt rationes expeditiffimae, si uti iis vellet, & non potius Philosophie amore inflammatus, huic vacare cae- terisfortuna: ludibriis sponte neglectis,sibi proposuisset. Qua mente fuisse videmus,Saracenorum, Agy- ptiorum, Arabumque & Persarum sapientes, qui cum Ty rannorum truculentia opprimerentur, & pastina sedibus suis extorres agerentur, remedio artis fuse, prce- sidioque sibi consuluerunt, & victum non tantum sufficientem inventa transmutatione metallica , sed & honestum, regiumq; sibi comparaverunt. Quocunqj enim auro perveniri posset exeorerun$ feritatem, ipsamquenaturam cognoscant&perspici- ant.ln quaRe sola totius sanctissimae ARTIS philoso- phicae perfectio consistit,modo via Regia,quam natura in omnibus operationibus praescribit , progrediantur. Quod reliquum est, filios artis unice rogo, ut meum hoc bene de ipsis merendi studium benevolo animo accipiant, &cum Dei nutu,constanti labore inoptatum portum philosophicum appulerint , philosophico more omnes indignos ab hacarte excludant,a- morisque erga proximum egenum in timore DEI T postposita vana ostentatione, memores, Optimo Ter Maximo,pro singulari& di vi no hoc munere,sine abusu in tacito & pie gaudenti sinu sempiternas laudes decaru tent» 't‘ ^=5KK: ; ^W*ar? fc. ~ tfj*. -->. . ••''. •‘ x ’.' ■riMautaU^ LLLü» ,1^if V*wT lisi^'v' - : QtL* sunt infulcris, iutc mfnorifnis insunt- rQßof morst int coelum, l/tcrra frejucn \gnt&,j\jjua. etfluitans luosint contraria- fcsix,, Talia fi junjis:fit tifnfirefatis ! D.M.aC.B.P.L.C. figvra i ■ Vf* T * ***. A 0# %s A cVfy A / zl;' ! N >»'C,*'V 'i •>v .. v> >'//* />/' D i; % 4/ vi SANCTrSiSANCTfSiSANCTFS dominfs EXERClTPyM'.OMNIS terra M Agne pater Divum, Mundi SupremaPotestas, Quo nihil este potest nec fingi majus; ab omni Corporea stans mole procul, tamen omnia fingens Corpora, vel prorsus mutari nescia, vel qua: T emporis anfractu longo labefacta fathiscunt: Principium sine principio, Fons unde Bonorum Eflluitomne genus, Naturae Rector & Auctor, Omnia comprcndens, atnoncomprensusab ullo. Majestas Immensa, Bonum, Sapientia, Vita, Ordo, Decus, Finis, Mens, V erum,Lux, V ia, V irtus: Nusquam habitans, &: ubique habitans; Immobilis, &dans Assidue motum Cunctis: a quo Omnia & in quem ' Omnia, per quem etiam sunt Omnia: sempor eadem Conditionemanens, nullo mutabilis sevo: CMarceUus Palm gtniws in Zod. Fit. Lib. IX. Maxima Causarum, quxeerra lege revolvens Sideream molem, fatorum jura gubernas» Rex Regum, cui Mille adstant, Sc Mille ministrant Agmina Divorum Lstantum hymnofque canentutn Lucis in Immensa: campis, extra Extima Mundi Mccnia, Ubi est Veris sedes aptissima rebus: T e colo, Te V eneror, T e nunc reverenter adoro Atque prccorsupplcx ut melpectare benigno Digneris Vultu, Vocemque audire precantis. Mitte tua: Lucis radios mihi, pelle tenebras Oppressie [ heu ] nimium moribundo in corpore mentis, Da rectam reperire viam, ne noxius Error, Vanaque credulitas & Opinio creca trahat me Prxcipitem insalebras rerum 8c contagia Vita:. REPLETA EST OLOR!A ElFSi Nam sine T e ingenium mortale, humanaque virtus Dum se tollere humo Iperat, Vclut Icarus olim Disjuncta compage ruit pennisque solutis: NecpotiscstsineTeOcculti penetralia Veri Cernere, nec qua parte salus autarte petatur. Largire Ergo mihi, Rexo dignissime Regum, Ut Te cognoscam,& placeam tibi: deinde sciam Me Quid sim, qua in Terris causa productus & unde Hucveni, actandemquo vita functus abibo : Quid mihi dum vivo sit agendum: sitque cavendum; Ut cum finierit Lachesismea fila, diesque Ultimusabdidcrit membra hsec exhausta sepulcro» Mors fiatmihi grata quies, portusque saluti«. FIGVRA 11 . MVN DVS ^v : E LAMENTAR IS 2 \ % >A * . \V,i Sr' A, ■M.. •»/,, M. * >1 A *xo Hf.V ** N zX xM 4 * ' A Z G f “iU X' CA\ X 0 \ AA -* 1 rA\ A\^\ > %\.\ X /S& A y A, 'Co/ c\. 'X u. -xvc- * 0 ' X' A X u: *X*r &J0 I]t’ 3t’l .* * ' y ^t\ u '*. * ^u J-IHV V N i'Hi ,* $ 7 X. a 'S A?.* ■ S* ' Ai ' X>. V L D C u C W; x' $ 7 ty A/U/S; x. A UT' ,!V X: AX aV 5 vA/A A/ &' A ■r jo Wü. //. 2 / A V tA O A VxA-X;riv ixdi^ 7-7//. TüX$ö\ v\ : Ii / }3 rfuv K Am ;A? Enchiridii Phyßa ReßltutA. Can. i. fq 4 ^ ‘'T'^us'BonumiCrfcctum* Nucu^Oj!!K'i1-in a( ! ICaIe ^nr ,mC | n ! n j Um ^ nnCl ^' Urn '' Cu ) us ^^ cnriJc ^^ ux ^ unicn i'a : Potestas Omnipotentia : Voiau- , ^“^ t ^mib^tcrnoinArcliemistsiinHt^ 0 f lItUI f'*ir^c UCat k^ Cr i ntlOC j lIrrUnt ^ u ^ or, ^ cnc * um ^ < ' A k^* us Glori* profunciiifima:. §. i. Mun- dum ab /trcrno m Archcty|ioruo dcsciiptum fuisse Sapiemum plurimi duxerunt: Archetypus autem luse qui Totus Lumen est,ante Universi Cre- anonemm fc complicatus, ccu liber iibi iblnUuxic, in Mundi vero productione quasi parturiens se aperuit & explicuit, OpusqiVuuminMentcfveUicüimatri- ca, pims occultum, .{uadamlu, Extensione manifestumfecttac Mundum Idatalem, tjuasi dunl.catä Divinitas Imae,ne , aSualem & mllerialem eduS m,amT,en S oTc^mvMtatbI,M e oT^u m - mU s sleaCUn T & ? it A ChU&inLuCemCO, ‘ Va * fuiffcrScsert:Nihilaliui ^ ui PP cestMund “ s * tam nrxchmm ordinem digessir .^Lmo Tl l ? c ? n 0rdinando Sa P lcn s > quam m creando potens Organicam Mundi moJem in scctc^(Kuioci I min«tu e Detmediainrer^^ 1 3 sl! 11 fl^n' m '^ Umn t SC 1 C i raCOn ^ U ^ < c nem * ntcrIniKta ^ :ana ^ 0 ^^ s l lIa ^ ani ^ m ‘*' a ^ nc tU n dcExtreaiaTotiusOpificu, modumconlintkmt^ fimE«? ,v ^ n '?‘ ,ter ^ co,1 "“ r ^“ :1 P on « on >'Jiainsui,rcn,imoderatori!Obsequium. Etinfetiorls Natur*Com- summum jus Univetii in Naturam transseit aluund , D, v, 1 iiaNatura'Dcum C ncMt-ncaueetrn 0 '^ , ^d s ^ £ >J W<,ct ^™^ as<,J> ^ , W< a^' ^ servandis Expanfchujus Machina: Ind,viduis, agnosci fas estl»»ecSpM 3umDNinSuS mCrl:atU,n ^^ MUr:t ^Numen.autmptoducendisautinct.n- de nocentia in Actum eduYir eduX-, nermnA.nV^^, * P 2 ^ irituawJLlinmD;>vmi Opificis, qui pnmis aquis incubuit &: confusam Chao rerum semist* dc i o Actum eduxit, eductaperconstantem alceratioms Rotam versans componaido Sc resolvendo harc inferiora Geometrice tcactac. 7 )NN> WWW WSfifJhiis i b '->Ä. mmmi iiK HEWW G?M. MM &#/////// Genesis (dj?.i^- > . 2-.Te ."'s 1 . 5. Dixitcß Dcusjüli 1 GeniiHl f. Üt ."V. L. Et SjJini 0 1 )oni}n Gen: I rrdduiem trat ctjdiht- "V. 4-. Et ViJ.it T>rus L letiel ra erdntjüji > V.-f. hfiH.iud.ii Luc? Du Jcrc^dhtrßü^cr I 'urb iio mrtnis et \itcud, et A.S1 ijtwJ hona cß. Vjß t Mii/ii’ D, i *' v l* cjA*- « i ' 4 ? A V *L/fc 1^4 •«£*> wto^*»*Ä 3 MfclWw 5 e tatis^ ‘-JgSr-tT ^h^g/Ä — -~ * —- i 3 ä** 8 *; WMW STBfeh i. v. 6. Dixit quoque Deus, fiat firma 1 «ventum m medio Aquarum : Et dividat Aquas ab Aquis. v. 7. Et fecit Deus Firmamentum, divisitque a • quas, qua: erant sub Firmamento,ab his qux erant super Firmamentum. Et fastum est ita. v.8. Vocavitque Deus Firmamentum coelum: 5c factum est vespere & mane dies fecundus. pf«l- 3). v.6. VerboDominifirmati funtCoeli. Et Spiritu Oris ejus, omnis Exercitus eorum. PJttU i4S.i;. 4.5. Laudate Dominum Coeli Coe lorum, 5 c Aquae omnes qux supra coelos sunt lau. dent Nomen Domini. Quia ipse dixit, & facta sunt. Dan. 3. v. fp. 60.' Benedicite Coeli Domino, Laudate ÖcSupercxaltateEum in fecula.Benedicite Aqux omnes qux super .Coelos sunt, Domino.öc Laudate Eum m fecula. I Gen I.v: p. Dixit Veto Dx v sc£ ¥*■?■ piimiimuiimitmiii) pÄ Ifo/? .<0 vO v o > i.2® >v«sfc"y i; 3 i ,°.\A Ä r* > \\V 8 s ilMUI I r / *- vJV p yrt1 > 5 * -^aS^r SlS 'r ^ _ca -'E»L 'S«S»L 'T>ir.' t ,W >hi v Verbo D * i FirmatiSunt Coeii,Et Spiritu Oris Ejus Omnis Exercitus Eorum, rfalm.jj. Spiritus Domini Replevit Orbem TerraiUiM i OmniA Satiantu*.' ONITATE UA OMINE .* A VERTE NTE Te FACIE M, TuRBANTUR : AlIF FE RS Sp IRITUM Eor U M,Et DEFICIUNT Et In PllLVEREM SuilM REVERTUNTUR .‘EMITTIS SPIRITUM TuumEt Creantur:Sic Reno vas FaciemTerrae : Gloria TuaIn SeculuM. Pfalm.104. V v r , . ^ ... SMARAGDINA HERMETIS TAEVLA. rum, me men acio, Certum & veriffiumm: Quod est: inferius,est sicut quod est Superius>& quod est Superius est sicut quod est inferius ad perpetranda miracula Rei Unius.Etsicut omnes Res fu- r eruncas no,me itatione: Unius: Sic omnes Res nata: fuerunt ab hac Una Re Adaptatione. Pater Ejus est Sol,Mater Ejus Luna. Portavit illud Ventus in Ventre suo. Nutrix ejus Terra est. Pater r j 0m ^r C C ^ totius mundi est hic» Vis ejus integra est, si veria fuerit in terram. Separabis Verram ali Igne, subtile a spisso, fitaviter cum magno ingenio. Ascendit a Terra in Ccelum,iterumquc de- cen itin erram, trecipit Vim Superiorum & Inferiorum. Sic habes Gloriam totius Mundi. Idcofugieta te omnis obscuritas. Hic est totius fortitudinis fortitudo fortis, quia vincet omnem rem fub- ? C pi’ ° n / ! nc / n£ l ue 0 1 am penetrabit i SIC MUNDUS CREATUS EST. Hinc erunt Adaptationes mirabiles, quarum modus hic est. Itaque vocatus fum Hermes Trismegistus, habens Tres partes Philosophia: totius Mundi. Completum est quod dixi de Operatione Solis. et- AUREUS TRACTATUS DE PHILOSOPHO RUM LAPIDE. AB ADHVC VIVENTE , SED ANO nymo Philofipho Germanice in lucem cmijfui, nunc autem Latinitate donatus. [OMNElgteUS NltSUtS ^ IN ARENA FRANCOFURTI, Apud Her mannum a Sande. m dc Lxxru. AUTORIS AD TECHNOPHILUM Lectorem PR^FATIO. E mireris benigne LeBor , & vere naturalium secretorum indagator , quare m ifla hujus mundi fineBa , ubi alterum jam pedem in cymba habet (J)arontis , traBatulum hunc scribere animum induxerim y cum omnes ferme bibliotheca, libris de hac materia conscriptis jmt adimpleta , quorum tamen maxima par sj'alsa sucataque philosophia, ejusdemquefarina receptis referta efi. Non in mei gratiam sed tuum emolumentum koc,qmcquid cst y conscripß , quo ueritatis baßn demonßrando d devus te m verum tramitem reducam 3 in quo equtdem haud parum tua inter eß, Adme quod refert y j am pridem novi y quic- quidin hoc negotto novtsje debebam , neque librorum copia opus habeo , cum intra viginti duos annos tot libros , quot ad manus meas pervenerunt Jegerim,perlegerimus que relegerimdn quo* rum numero , qui equidem magnus fuit - tammanuscripta , quam typis descriptafuerunt plurima . In hoc meo tra&atu materiam cumsolutione iheoriceadum - bratatiiy uti gf praBicam allegoricc deltneatam claris ac planis A 2 ver - 4 AUTORIS ANONYMI verbis reperte s, ut tali modo vix apud ullum philosophum invenire queas. Operam insuper dedi, ut cum philosophis loquerer, quo nomines quosvis locos , ubi hanc vel illam sententiam in medium proferunt ,diligenter an notavigquo ipsus inibi inquirere - mea aUegatapcnfitare , ingeniumque tuum inde acuere queas. Equidem minori opera allegatis istispratermijsts hmcce traBatum concinnare meist aurea crucis fratribus notumfacere potui f]em,niß commodi gf emolumenti tuigratia aliud consiliumsuisset. Nec mirum tibi videbitur,quodmeum nomen occultare , me que tibi ostendere prasens recusem. Non etenim vanam in hoc negotio meamgloriolam,utvc coram mundo ma- gmfam , qimosedtibiutprostmstudeo. Insuper,praccptores mei, veri nimirum philosophi, haudmihiauthoressuerunt, ut superciliose authoritatis causa vitam me am viltpendere } avaris prredonibus venundare, secretifstmi hujus arcani prostitutione plurimorum peccatorumperpetrandorum ansam pra- bere deberem.Non dubito,quin aquus leBor ex Sendivogio didicerit , illum, quotiesJese magnatibus manifestare voluerit, ßm- per in discrimen gff detrimentum incidisse . Experientia testatur y plurimos philosophos incircumspeBesescnegligentes, ab avaris gjf superbispradombus , animam mmimifacientibus suam , casos tinBuraque sua depradatos fuisse: ratio confirmat, quemlibet thesaurum aliquem magnum manibus circumgelantem latronibus , pracU copiam monstrare. Sendivogtus suum nomen anagrammatifmo texerat: Sic$£f brevi abhinc elapso tempore alius philosophus , aureaque erucis frater , tujus nomen J am pridem mihi innotuit , fab anagramma- ie, PRAEFATIO. 5 te , £ff migmate suis se manifestavit. Quare igitur ego immundo huic me mando prostituerem ? in hoc amice , acquiescas , quod sapientibm me ostendere, nomenque meum demonstrare voluerim , scuti abunde faBum eß , reliqua Deo ter optimo maximo relinquens , qui , ß in fui nominis gloriam 0f wcz tuique emolumentum hoc cedere noverit, [at cito me tibi notum faciet. Noli in meum nomen accuratius inquirere. Hoc enim ctfiforte noveris,aut me ipsum cognoveris attamen in hoc traBatalo acquiescere cogeris. Juravi eumBcr - nardo Comite Brefnense 0* Neigense philosophis 0® xquitati, nulli hominum vltermqmdpiam quam hic faBum est , me revelaturum. Noli etiam foltcitus efjejium pretiosum hunc thesaurum in manibus habeam : inquire potius an viderim , quomodo mundus creatus st ? Quomodo tenebra Aegypti se habuerint* Qua st causa indis ? Quamfaciem ab universali refurre- Bione clarificat a habitura snt corpora? Quinam constantifp- mus color? Sed d vobis,qui huncce meum libellum probe intelli- gitis ,quaro an videritis magnum illud , 0 ?salsum mare, sne omni corrosone^qmdsatls est omniu rerum fmBuras ad altifp- mosetwnmontcs elevare ? Dicite mihi ubi st sulphur ex sulphu- re, 0f ex mercurio mercurius ? Vel ubifit ex mercuriosulphur , 0f exsulphure mercurius vicifßm ■ Quando oculis vestrissub- jeB^fuit idea ardentijsmi amoris,ubi masculus 0f femella tam arBe se compleBuntur, ut etiam inposterum nunquam divetti queant sed pra imperscrutabili amore una res fiunt. Si intellexeritis quid hoc st j quod dico , idque ipsum manibus vestris operati estis 0f oculis vestris videritis , vestrum sumsocius , certiores% %A 3 'vos 6 AUTORIS ANONYMI vos facio,me hoc ipsum novisse,nihilff ,, quam tacite vestra frm familiaritate > magis mihi m votis ejje ,• quo nomine hunc tra&atulum m lucem emittere volui. Si quis autem de hujus artis difficultate conqueri velit , is certo fibi perfvade at,e am in perse haud difficilem fore , imo illis,qui Deum diligunt, hac scientia ab eo dignati sunt , perfacilem ejje. Sin qms vero , quod nimis clare aperte illius artificium tn medium protulerim , ut etiam quivis ad ejus notitiam pervenire queat , me arguere prasumpserit, is hoc d me reff onfumfer at,me dignis , A d Deopradeflmatisfatis quidem clare eam descripfiße , indignos vero nec minimum inde emo. lumentum reportaturos efje. Nasutulis nimis altum fapien - tibus nonnullis haudsemel omnem hanc artem de verbo ad verbum declaravi, sed alto istudsupercilio ridentes, haud fidem habuerunt mihi, duplicem in nostro opere esse mortuorum resurrectionem. Gjuamobrem h ^JbI LITAS '^AVMat u rx / ■Hwwiwrn TRA- *sB Sa* TRACTATUS AUREUS, DE &V*!? '^cy*. '*«yicy»i »4*t A», »•Ai* • Ii« »•A»* t ili Ti PHILOSOPHOR VM LAPIDE. Am veteres, quam moderni philosophi, dilectissime Lector , verarque sapientia: perscrutator a- micissime, postea quam Dei nutu metam sui desiderii adepti fuerunt, suis collegis in omni mundo hinc inde latitantibus se patefacere scriptis suis in usu semper ha- bueruntreo non modo fine ut illos voluerint reddere certioresDeum ter Optimum Maximum & suum intellectum illustrasse , laboribus suarum manuum benedixisse , secretilsimumque ac maximum terrente hujus sapientia: arcanum sibi demonstrasse , pro quo quidem beneficio merita: laudes, honos, & gloria ipsi debeantur > sed etiam ut proximo, atque technophilo discipulo ansam praeberent, Deo ita annuente ad sacrosanctam hanc artem ejusque notitiam perveniendi. Hujus generis homines in omnibus nationibus extiteruntiiEgy- ptii,inter quos Hermes Trismegistus unice eminet,Chaldaei,Graeci, Arabes,Itali, Galli, Angli, Batavi, Hispani, Germani, Poloni,Ungari, Hebraei & a ]jj complures, Mirum tamen quod praefati lapientes in diversis linguis diverso tempore scribentes tanta harmonia adeo consentiant in libris suis ,ut etiam cuivis vero philosopho,Deum benedicto hoc lapide eorum mentes exhilarasse, seseq« c h” s ^ oc opus manibus perfecisse, facile sit dignolcere, Sicuti autem ex ejusinodi consensu veritas elucescit ,ita cx dissensu pieudophilosophastri & sophistae De Lapide Philosophomm. 9 sophista? notantur. Illi etenim fundamentum hujus inclyta: artis i- gnorantes,cx fuoq; cerebro quaslibet fingentes, cunctis erroressuos aperiunt. Harmonia autem dicta cumprimis in cognitione materia: , ejus- demque solutione,pondere ,ignis regimine öc augmentationc consistit. Ad materiam quod attinet,unica illa est,omnia in se habens,quibus indiget,6<5 ex qua artitex quidquid vult, prasparat, Nis v s nimirum in Ar e n a , uti Anastratus philosophus in Turba ait: N.hil tfi pretiosius arena maris rubea,& eß sputum Luna,quodfilis lumini jungitur, (fi congelatur. Quod aucem unica hax materia requiratur, ibidem Agadmon testatur,ubi dicit: Scitote,nificorpus hoc meum capiatis carens spiritu , quod vultis minime consequimini,eo quod alienum aiiid- quam opus non ingreditur, nec qutpp'um,mfiquodest fynctrum. Jfitare omnem pluralitatem dimittite. Natura enim una re eß contenta , (fi qui eam ignorat peribit. Eodem modo Arnoldus Villanovanus in Flore suo florum feri- bic -.Lapisnoßer fitcxunare (ficum unare. Similiter loquitur adRe- gem Neapolitanum : Omne,quodtnlapide noftroeß ,cineceffariumeß, nec alieno indiget :fiquidem lapis noßer unius natura ,(fi una res eß. Et Rosinus ait: Scias unicam esse rem,exquaomniafiunt,qua desideras. Et Lilium :Non opus habes niß una re , qua in quolibet gradu noflri operis tn aliam naturam mutatur.Ita Sc Geber in sua summa dicit: Lapis noßer, unus eß , una medicina , cui nihil addimus , nec quicquam minuimus,tan- tummodofuperfiua removemus. }Lx.%c\tzs'\\\Tm\)Z''Hnjus artis fundamentum , unum quid eß , quod omnibus rebusfortius (fisublimius eß , (fi acetum acerrimum appellatur,quod fecit aurum merum esse(siritum , fine quo nec albede,nec nigredo, net rubedo conßßit. Et cum corpori miscetur continetur, & unum fit cum eo , (fi revertit ipsum in spiritum, (fispi- rituuli tingit tinffura.invariabilifp , rursus a ttnflo tinft uram accipit corporalem,qua deleri non pottfi. Etsi corpus absis aceto super igne posteritis,comburetur,(fi corrumpetur. Sed ex his Scitis verbis quiipiam concludens inferre posset,non unam, sed duas res, corpus nimirum, B ötace- 10 üraäatm ^Aureus, tc acetum , (ut ipse vocat) requiri , & nccesiarib humidum cum sicco esse conjungendum , ne siccum ab igne comburatur, sed ab hu- mido,atali combustione prasscrvetur. Huic equidem conclusioni dextre accepta: lubens subscribo , philosophicas interim prxcitatas sententias in suo valoreSc veritate ailervans. Certo certius etenim est,unicam benedicti nostri lapidis est materiam, ac lapientibus plurimis nominatam nominibus, quam artifici Natura jam pridem pra:- patavit ,uniceq; illam sciam, &c nullam in omni mundo aliam nostri lapidis materiam esse voluit. Ha:ccc materia cuiusvis oculis subjecta est; totus eam mundus intuetur tangit,amat,nec tamen ipsam novit. Nobilis est & vilis,pretiosa & parvi momenti , ubique repetitur. Theophrastus Paracelsus in suo de Tinctura physicorum libro Le o- nem Rubeum appellat, a multis nominatum , sed a paucis cognitum. Hermes i.cap.sui tractatus argentum vivum in intimis thalamis coagulatum vocat. In Turba hinc inde xs dicitur. In philosophorum , Rosario Salis nomine indigitatur. Sed,ut brevis sim, tot hsecnostra | materia habet nomina,quot res sunt in mundo; inde est, quod ab insipientibus minus noscatur. Insipientes illos voco,qui absque praevia cognitione naturae , ejusdemque proprietatisaccedunt ad artem, sicuti asinus ad prarscpe,nesciens ad quid rostrum suum porrigat, uti Arnoldusait. Vnde belle Geber in Summa perfectionis: ipfoprinctpianaturaliaignorat , t Ile jam multum remotus efl ab hac arte. Et Rosarius dicit: Consulo ut nemo (e arti huic tntr omittat ad inveniendum ritfi principium vera natura , & ejus regimen cognoscat,qua cognita pluribus non indiget rebus,nifiuna, nec magnas requirit expensas , quando unus cstlap'ts>una medicina,unum vas,unum regimen, unaque difpofi. t* 0 - A ttamen unica isthaic materia opera natura:, artificisque expe- rientiaitascparaturmti Theophrastus loquitur, ut in albam illam a- quilam transmutetur, nec solis splendor radiis suis spagirum amplius jlluminet:five sicuti Basilius Valentinus ait, ut inde fiat spiritus candidus; instat nivis.itemque alius spiritus rubeus instar sangui » 115 > qui bini Ipiritus, tertuun in sese occultum continent. Unde haud male Arosrex ; Nofira medici na fit exduobus unius ejjenti* , videlicet ex u- nione De Lapide c Philofiphomm. 11 nione m er curiali fixa (fi non fixa natura,spiritualis & corporalis,frigida efl bumida , calida & sicca,&ex alio nequaquam fieri poteß. Et Ri* chardus Anglicus ait: Lapis efl unus,una me dtcina,quasecandum philosophos dicitur REBlS,ideft,ex binar e,scilicet ex corpore &spiritu albo vel rubeo,in quo multifatui erraverunt,diversimode exponentes illud-. EBRebis in dictis rcctiflima forma figuris, id est, duo. res : (fi ha duaressunt una res,id efl,aqua conjunfta torpori, qua corpus solvitur in spiritum,idefljnaqttammineralem,ex quafaftum tß ab initio-. Et fle ex corpore&jpiritufit una aqua mineralis,qua dicitur Elixir, id est fermentum : quia tunc aqua eflst tritus est una res, ex qua fit tinftura, efl medicina omnium torporum purgandorum. Igitur ex una re,qua eft aqua corporis (flstiritui, mtdtctnaperficitur. Et ficfecundumphilosophos habemus naturam sulphuris efi mercurii super terra , ex quibus aurum efi argentum faß um est sub terra. Et Bernardus Comes Tresnae & Marchiae ait: o- pm nostrum fit ex unaradice (fi duabussubstantiis mercurialtbtu crudis, assumptis,efl ex miner a traft is,puris efl mundis,igne conjunftis amicitia, ut exigit ipsa materia, assidue coftis , usque dum ex duobus unum stat, (fle. Et Basii. Valent. in lib. naturalium &supernaturalium c.4. dicit: Ino- mni veritate per Det amorem hoc ttbi insit per revelabo, radicemsulphuris philosophici,qui calcfi is e st si> tntw, curnr adite jpititualis efl hypcrpbysici mercurii , acprincipiosalisjpiritualis, in uno esse atque in unica materia reperirt,ex qua lapis, qui ante me fuit,conficitur, efl non ex p far ibus: licet ab omnibus phtlofophis mercurius per se,sulphur per se, & sal per se peculiariter allegetur, quasi vero me r curius in uno sulphur in altero, efl ßl m tertio inveniatur. Ego autem tibi dico,quodhac ita ex torum abundantia prolata monflrent,in qutbus copiose reperiantur, efl particulariter multis modis commode adhiberi, efi prap arari queant, tam ad corpora humana fananda, quam metalla transmutanda. Sed universale illud,thesaurus ni- mirumfkmmus terrena sapientia hujus,triumqut rerum omnium prit.t i- pia,unita quadam rls esi,s w una re simul inveniuntur, efl extrahuntur, quaomnumetalla in unum convertere potis efi: Et sunt verus mercurii spiritus,efisulphuris anima,una cum salespiritualisimul unit a, efisub uno coelo conclusa,nec non in uno corpore habitantia;suntque draco, & aquila, rexefi leo,spiritus efi corpus ,mt corpus in veram tingens medicinam,(fic. b z Hoc ii < Traäatm Aurem Hoc etiam modo materia nostra prxparata vocatur mas & fce- mina, agens &c patiens; iicuti Zimon ait in T urba : Scitote quod secretum ostris ex mare fi faeminaconstat,hoc est,agente fi patiente. Inplumbo est masculus, inauripigmento fcemina. Masculusgaudetfifeeptaftemi- na& juvatur abea, fifceminasuscipit a masculo sterma tingens , fi coloratur cxco. EtDiomedesdicit : Conjungite majculum fervi rubei filiumfutim odorifera uxori, & junci i artem gignent,quibus noli introducere alienum , nec pulverem, nec aliam rem, & sufficiet vobis conceptio,& verus filius nascetur. 0 quam preciofiffima est fervi illus rubei natura, fine qua regimen ccnfiare non poteft■ Alii appellant illam argentum vivum, live mercurium , &: sulphur icu ignem, Iicuti Rogcrius Bacoin speculi eap.z. ait : Ex sulphure (fi mercurio fiunt metalla cuncta, fi ntbtl eis adharet , nec cis conjungitur,nec ea transmutat , nisi quod ex illis est. Et fic dc jure oportet nos accipere mercurium fi sulphur pro lapidis materia. Et Mcnabadus : gut argentum vivum corpori jungis magnefia , fi fceminam viro, naturam extrahit occultam, perquam corpora colorantur. Lullius in Codicillo ait : Proprietas nostrimercu - ni est, quod a suo sulphure coaguletur. Et in practica lui testamenti dicit: Argentum vivum est supernatans fistnenshumiditas a combustio- neprafervans. Alii vocant corpus, spiritum &:animam. Ita dicit Arnoldusm Flore Horum : Dixerunt Philosophi ,quodlapts noster componitur ex cor- pore,fianimafi(jiritu , fi verum dixerunt. 2gjm corpus imperfe- fltnn corpori comparaverunt propter hoc, quia est infirmum. Aquam spiritum dixerunt, fi vere , quia spiritus est. Termentum animam dixerunt, quia corporiimperfeffovitamtribuit,quampriusnon habebat, C T meliorem formam producit. Et paulo superius ait: Spiritus non conjungitur corpori nsi anima mediante.Anima enim est medium inter corpus fi (piritumjpfafimul conjungens. Et Morienus: Anima cito suum corpus ingreditur,quam fi alieno corpori conj rin g tre fi u des in castfiim laborabis .Et bilium :Am/?is, c f >r P fi spiritw st mulsum, fi una res est, qua omniainse habet, fi cui nihiladjun- gitur. Sed De Lapide Philosophorum. »z Sed in quem finem omnia nomina,quibus hqcnostramatcriaindi- gitatur, in medium proteremus & explicabimus?In hisce,utfreque- tioribus & nostra: intentioni propinquioribus acquiescemus, & post indagationem materia? nostra?, ubi nimirum illa lateat, &c unde promi debeat, desolatione, ut rei capite,nonnihil videbimus, illiusque tractatione nostrum ingenium acuemus. Ad considerationem igitur nostrx materia:,quxnam illa sit, & ubi indagari debeat, quod attinet, albo calculo, quod ajunt, notandum est,quod omnipotens Creator, cujus sapientia xque infinita, atque i- pse est,in principio rerum.cum nihil nili ipse eilet, duo creant, coelestia nimirum,&:ca,qua: iiib cxlis continentur. CrcJc/ha sunt ipsi exii, Lc cxlicolx.de quibus hoc loco subtilius, &r uberius loqui aut philosophari supersedebimus. Sed sub cado qua: extantvexquatuor Elementis creata: res, numero tres reperiuntur, & in tria genera vulgo dispertiri solent. Quorum dia qua: vivunt sentiunt primum locum terent,& animalia nuncupantur. Secundum genus tenent, quaxun- que ex terra producuntur, non sentiunt, atque vegetabilia appellantur. Demum quxciinquesub terra prodeunt in tertio generenu- merantur,& vocantur mineralia. Hxcitaque rerum creatarum tria genera complectuntur cuncta subLunx globo ex clementis producta , neque illis plura, nec pauciora reperiuntur , atquetali modo a summo Deo quodvis in suo genere &; specie sua confirmatum est, uc de genere in genus transilire illis fit impossibile. Ut ii quis ex lapide hominem vel arborem fabricare conaretur, i*vc cx herba iimiam quampiam vel plumbum,vel cx plumbo animal aliquod vel herbam facere tentaret.Hoc,inquam, ex Summi regis ordinarioneimposli- bile est.Etenim si in natura rerum hoc eilet conccilunpquxdam istarum,imdeunctagenera in unum convertipoilent. Sed quia indeo- mnia corruerent, dominatium Dominus ejusmodi transmutationem concedere noluit;imb,quod magis est, non modo unumquodque in fuogenere coscrvari voluit,sed etiam cuique crcaturarumsiium proprium semen, quo id in sua specie augeri, & in suo genere persistere, nec hujus species in alterius permutari queat, ipsus indidit. Ut si quis speciem hominis in equi, vel pomi in lactucae, adamantis , vel B 3 fcirerius, , 4 Traäatus Aureus •alterius lapidis in aurum permutare vellet, toto ille caelo erraret; quandoquidem in fublunarium natura isthoc haud licitum est : Ec licut a principio fuit, ita crit&: in fine,ubi cunctipotens,qui in principio fiat dicebat,inquiet, peke at. Sedinterista, quorum una communis materia, femen, & Elementorum compofitio est, facile melioratio Sc exaltatio fecundum materia: fure puritatem, &c perfectionem fieri &: perfici potest. Utpote videmus hominem subtili Lc perspicaci ingenio prxditum ad altiorcm dignitatis sux gradum evehi,quam alios,qui talis ingenii non sunt, quod ex puritate & subtilitate spirituum, quia rectificato &: bene constituto corpore nascuntur,ortum suum ducit. Ita conspicimus hunc equum sua nobilitate alium longe antecellere, quod &c in omnibus animantium spe- ciebus ad oculum patet. Sicuti igitur in animalibus hxc videmus, ita in herbis &: arboribus multo magis ista advertere licet. In arboribus per transplantationes, insitiones, & alia hortulanis cognita media: in herbis autem quotidiana docemur experientia , quomodo herbx &: flores unius speciei alterum ab altero sua nobilitate , pulchritudine, odore,foporeque disterat. Exemplo nobis caryophylli (quos stores tunica: vocant) iint,& tulipanx, ut alios taceam. Deus bone, in quot species hx exten sx sunt? In innumerabiles inquam, qui etiam diligenti cura de die in diem nobiliores fiunt,& rariores,ita etiam,ut tamfragrantes, Lc elegantes flores antidhac non extitifle in confesso fit. Sed de metallis, quorum una communis materia est» argentum nimirum vivum vi sulphuris digestum &: coagulatum, quid dicam? De ista communi materia Richard. Anglicus ita insit: Rerum natura, omnium liquabilium genera naturaliter operata est ex mercurio , & fuisulphurissubstantia, eo quod proprium est argentivtvi, quod coagulatur ex vapore > sicut ex calore sulphuru albi vel rubei non urent 'u . Et Arnold, part. i. c. 2. Argentum vivum est Elementum omnium liquabilium\quoniam omnia liquabtlia } cum liquantur j» ideon. vertuntur ^ commiscetur cum ipfis, quia est de substantia et > rum ' ^ cct ist a corpora diffe rAn t in compofitione sua ab argento vivod 0 modo , quo ipjurnfuit purum vel impurum a sulphure immundo sibi extraneo. Ro- finus 4 De Lapide Philoßphoruwi. 15 linus ad Saratantam: Omnium met aliorum materia digestum & tmper- scßum argentum vivum (fi in ventre terra, calore sulphureo decoquente,& secundum sulphuream varietatem in terra diversa generantur metalla , cum fit eorum primordialu materia una & eadem ,ßla aßione majori vel minor i,cum temperantia adveniente vel non adveniente. Quare quotidie videmus, quomodo ipsa natura continuo de eorundem mortificatione &: perfectione fit sollicita, donec in aurum, quod natura: finalis est intentio, perficiantur. Omnia etenim metalla ostendunt, naturam in iis nonnihil ad ulteriorem perfectionem vergendo fu iste operatam ; liquidem nec ullum reperitur metallum a perfectione adeo diminutum , quin auri aut argenti granum contineat. Et quidem cum metallis ita comparatum est,ut natura ex argento vivo suum sulphur socum habente propediem aurum gignere satagat &potis etiam sit,nili extraneu aliquod impedimentum interveniat, imundum nimirum,foetens, & adurens lulphur,ficuti in plurimis videmus locis purum,putum &obrizum erui aurum,ablq; aliorum metalloru commixtione. Quia autem in mineris argento vivo ut plurimum externum commiscetur sulphur , illud hoc inficit, &a perfectione impedit: secundum istius sulphuris varietatem , varia: etiam metallorum species generantur; sicuti Aristoteles 4.mctcor. dicit: Si fuerit argentum vivum bonasuhftantia, & sulphur non purum adurens, convertit ipsum argentum vivum in as. t^frgentum etiam vi- vum fi fuerit petrosum,immundum,terreum,&sulphur non mundum, fiet ex eo ferrum : stannum vero videtur habere bonum argentum vivum, & purum ; sulphur autem malum & non bene mixtum. Plumbum autem grossum argentum vivum , & malum,mali saporis & foeti ai. unde non bene coagulatur. Impediens,adurens Sc fcetens autem illud sulphur,non est ignis ille verus metalla digerens; sed argentum vivum luum in so proprium sulphur continet, quod sibi digerendo sufficiens est, sicuti Bernardus Comes Tresncnsis ait: NonnuUi perperam existimant in procreatione metallorum intervenire materiam aliquam sulphuream ; sed contra manifeste pattt , in mtTfUrh sulphur inclusum esse , quando natura operatur . Verum i<*> 'Traftatm oAmem, Verum non dominatur in eo , nifiper motum calidum , quo ditiumsulphur alteratur ,&unaßmul altet du a mercurii qualitates. Vsddhunc itaque modum natura per hoc sulphur in terra venu generat metallorum formas diversas pro divers täte graduum alter ationum In metallis etenim fecundum Arnoldum parte prima,capite tenio,duplexsuperfluitas est-. una quidem i» profunditate argenti vivi inclusa in principio sua miflionisfu- superveniens ; altera vero extranaturamsanatura, & corruptibilis -. quarum iftacum labore tollitur-,alteravcro nnlto arer ficis ingenio rothpo- lest. Jfiuaresulphuratas adusttbiliscalcinationc ignis tollitur,vda cor. poribus deletur , & ideo, quia argentum vivum tenet, & ab adustionepr&- strvat illud,quod [ha natura est,alter uni refluit, igni exponens, qui ipsum inficit. Sed internum illud sulphur , suum argentum vivum digerens, & ad perfectionem maturans, itidem purum vel impurum, combustibilc, vel incombustibile est. Impurum sulphur impedit argenti vivi digestionem,quod eo minus in aurum transire queat,do- nec illud demum ex omni parte ab eo separatum fuerit, purum au- tem, incombustibile, & fixum illud alterum cum eo remanserit > & tunc demum aurum vel argentum ex eo fit, fecundum quod illud sulphur album vel rubeum fuerit. Internum autem hoc sulphur nihil aliud est,quam maturus mercurius,seu praematura,& magis digesta argenti vivi pars , quo nomini &c argentum vivum illud adeo amice suscipit,alienum veto respuit, ficuti Richardus Anglicus capite nono ait: In quantum sulphur fit magis simplex, in tantum magis gaudet & coharet mercurio fimplici ac mundo, ut fortius unum cum alto conjungatur,& ficpefetliora tunc ex ipsts generantur metalla. Tale au~ temslphur ex Aviccnna: sententia , non repentur supra terram, ni fi quantum in istis corporibus fele & lunaexisttt. In sole autemperse- ctiusjquia magis est digestum &: decoctum. Siquidem fecundum Richard um capite duodecimo ,Sulphur Philosophorum rubeum exiflit injoleper majorem digestionem, & sulphur album m luna per minorem digeftionem. Haec omnia cum ita sint,quod nimirum,una unica & communis metallorum materia exstat, quxvi innati fui sulphuris aut confestfm, Labide Pbilofiphorum . 17 aut postquam externum &malurii rohquorum metallorum sulphur temporis successu per digestionem seposuit, in aurum abeat, quod metallorum sinis » & vera naturae intentio est : fateri utique 8c dicere cogimur, naturam &C in hoc genere aeque ac in vegetabili & animali regno secundum puritatem & subtilitatem subjecti emendationem &: perfectionem sua: natur« qu«rere &r deposcere. Paulo prolixius, amice natur« indagator, h«c persequi volui, quo tanto facilius nostri lapidis materiam no vi (se, & in usum convertere potis sies- Si etenim lapidem hunc nostrum ex animali maceria producere velles, obstat quod bina ista in diversis fundata sint generibus. Lapis siquidem mineralis est, materiam autem animalem requireres. Sed nihil ex re di- qua, uti Richardus autor noster capite primo dicit , elki potest, quod in ea non est. Ideo omnis (pectes in sua Jpecie, & omne genus in suo genere , & omnis natura in sua natura natur aliter virtutis affeffat augmentum , &f ruft um affert juxta naturam suam, & non in alta natur a sibi contraria: cum omnesemtnatum suo femini cor re- spondeat . Et Balilius Valcntinus ait: Considera & intellige, amice mi, quod animalis anima ad hanc tuam intentionem ttbt non fit eligenda. Caro (iquidem & sanguis scuti animalibus a Creatore conceffifunt, ita etiam propriifunt animalium, unde formata & nata sunt animalia. Non sitis igitur mirari postum illos, qui magni artifices videri volunt, & nihilominus in muliebribus menstruis, fpermate , ovis, capillis, urinis, aliisque ejus farin« rebus lapidis materiam inquirere, totque libros vanis &: inanibus suis receptis complere non verentur, ut & alios minus prudentes stultis, futilibus &c inutilibus hisce rebus fallere & seducere queant. Rogerius in speculi sui capite tertio ejusmodi hominum vanitates haud fatis mirari potest > quando insit : £u*rc mirandum est , q UO d aliquis prudens suam fundat intentionem super animalia sive vegetabilia , qu& valde remota sunt ; cum inveniantur mineralia satis pro- ptnqua. Nec credendum est omnino,quodaliquisphilosophorum posuerit C artem i s T raäatus Aureus. artem inprtdiftisremotis ,nisistmilituäinarie. Lapis enim noster (inqui e Basilius )non ex adustibilibus crescit. Lapis siquidem iste-, & materia ejus ab omni violentia fit is tuti sunt. Quare desine in animalibus illum indagare ; (t'quidem nat urse non conceßiim estjpfum inibi reperire. Si quis autem in vegetabilibus,utpote arboribus, herbis,floribus lapidem nostrum invenire libi persuaserit, is, ex supradictis rationibus, haud minus errabit, quam ille, qui ex animali saxum conficere animum inducere volet. Omnes siquidem herba: & arbores ,cum omnibus inde productis rebus comburuntur, nihilque post se relinquunt, quam ipsum talem cum terra sua, quem salem in prima sua: speciei compositione a natura accepit. Nec seduci le quilquam patiatur,quod ex tritico nonnulli philosophicum lapidem produci pos- se gloriantur. Neque magis audiendi sunt illi, quiexvino,ejusque partibus lapidem nostrum conficere libi persuadent. Quum etenim Raymundi Lullii mentem in suis scriptis declaratam minus assequuntur , demonstrant sane quod nimium lapiendo prorsus nihil sapiant,seque ac alios fallant. Non quidem inficias iero , quod inde menstrua praestantilfima, sine quibus neque in medicina, neque in chymia solidi quid fieri potest,parentur,& conficiantunquod autem philosophorum lapis inde parari, aut ejus ex illis femen elici queat, totus nego,quando, omnium rerum creatore ita jubente,quodvis in luo genere ,uti dictum est,persistere fas fit, illudque transilire nullo modo possit. Hinc quilibet,vera: sapientia? deditus,facere colligere potest,quod lapis noster neque ex vegetabilibus,neque ex animalibus,utpote combustibilibus depromi queatmnde concludere ratio ]ubet,in incombustibilibus,regno nimirum minerali illum solum indagandum & parandum esse. Quia igitur lapis sapientum minerale quiddam est,& mineralium plurima: sunt species, utpote lapides, inter quos &: argilla,ac varix terra: recensentur, salia, media mineralia,& metalla, haud inconcinne quaeritur, ex quonam illorum comparari debeat ? Relpondeo,ex lapidibus illum fieri, impossibile esse; ratio est, quod in illis fulibilis & liquabilis mercurius non est, neque fundi,lolvi,aut ob externi sulphuris, &: adhaerentis terrestris proprietatis abundantiam in primam (uam materiam reduci poliunt. Prudens D§ Lapide Thiloßphomm. 19 Prudens etiam naturalium secretorum indagator lapidis benedicti materiam in salibus,aluminibus, & ejusmodi rebus inquirere supersedebit. In his siquidem acutum, corrodentem, & corrumpentem spiritum reperiet, mercurium autem atque sulphur ex philosophorum sententia hinc nunquam adipiscctur. Insuper ex his media mineralia, sicutisuntmagnesia, mar casita, antimonium, &c. multo minus metallum aliquod unquam fieri qucuntjquo pacto igitur lapidis materia, qua: finis & perfectio est omnium metallorum & mineralium,inde erui postet? Addo quod cum metallis nihil commune habeant &C familiare, sed ea adurunt, corrodunt» <5c corrumpunt; quomodo itaque eorum meliorationi inservire poterunt ? Audi Richardum Anglicum de hocnegotio capite decimolo- quentem: Minor a miner dt a nen possunt fieri met alia,primatui a dt prima metallorum materia, qua est argentum vivum, non sunt generata. Cum autemgener atto eorum tum generatione mercurii primo dtfferat i» forma & materia & compositione , ideo etiam metalla fieri non possunt, quia unius (pe cie i una est materia primß, & (per ma ex quo generatur. Sed primapars antecedentis patet, quia minora mineralia non sunt generata ex mercurio, ut patet per Aristotelem Avtctnnam, Ideo st deberent fieri metalla,oportet ut transirent in materiam primam metallorum. Sed quia artificialiter id seri ijton potest, ideo metalla minime erunt , & per consequens,Uptdis materia ejse non possunt. Stc fi eunda pars antecedentissufficienter patet. Secundo ; quia minora mineralia principium artis arti- ficaltter fieri non poffunt,quod est mercurius, ideo etiam ad medium dr finem non pertingunt, qust sunt met alia & tinffura. Sed quia minora mi - ner alta amet aliis extranea sunt natur a , quamvis in altqua vi minerali participent , tamen debitioris sunt virtutis , & adusttbilia. Jdeo natura metallica de ipfis non gaudet,fid ea respuit, conservat autem e a,quasua na- turasunt. £n*ref*tuisunt,qui tot, & tam diversa negotia & fipbtfti- cattones ad decipiendum homines adducunt,scilicet res improportionabi- les,qua nec naturam dant,nec eam recipiunt. Hac ille. Verumenimvcrd,nemo sapientia: nostra: studiosorum perphdo- sophantium supra citata similiaque dicta, de salibus interdum lo- C 2 quen- io 'Iraftatui nAuretts, quentium, seduci debet. Utpote, quando in allegoriis mysticis lapientuin nostrorum dicitur: gui fine file operatur , mortuacorpo- ranon suscitabit. Et quod in libro Soliloquiis legimus: gut fine file laborat, arcum tendit fine chorda. Nam {ciendum heicest, dictos sapientes longe alium salem, quam hi vulgares minerales sunt, r«- qiurerc. Sicuri in Rosario philosophorum patet, ubi dicitur: Sal metallorum e fi lapis philosophorum: lapis enim nofier efi aqua congelata in auro (st argento, & repugnat igni, eZ- resolvitur in aqua sua,ex qua componitur tn genere suo. Quod autem philosophorum aqua congelata non fitaqua mineralis, docet Geber libri fornacum cap. ip. dicens: Studeas solem & lunam resolvere in aquamfiiam ficcam , q uam vulgus mercurium vocat. Philosophi etiam terram suam salis nomine indi- gitarunt, licuti in clangore buccinas apparet, ubi dicitur: guodtn funde cucurbita manet reliquum : nostrum est sal, hoc est, nofira terra. Et in allegoriis shpicntum in hxc verba prorumpitur: Not a,quod hac cor. pora alumina est film f unt > °, u£ cx nostris corporibus promanant. Interdum quoque ipsam medicinam sal appellant, sicuti in Scala dicitur: Opusfecunda aqua est, ut terram exaltet in suum mineralem filem , tantum facultate sua attrahente . Et Arnoldus in libro de conservatio- nejuventutisait: Sed illud,tui non efi par , (in conservanda juventute) efi sal de minera. Sapientes aspmilaverunt ipsum praparat um calori naturali fina adolescentia. Propter hanc similitudinem usi sunt sapientes , (st appellaverunt ipsum lapidem nomine animalis , alti chtfir minerale , (st a quibusdam vocatus est medicina perennis , aqua vita, lotum ingenium praparationis est , ut in aquam purijstmam est potabilem reducatur cum rebus,qua cum eo eandem habent proprietatem. Ex prgmistis itaque clare patet,quod neque secundum doctrinam philosophorum, nequeipsius naturae proprietatem lapis ex minoribus mineralibus fieri postit. requirit ordo, ut paullum circumspiciarnus, num lapidis nostri magni materia ex mediis mineralibus, videlicet cx marca- sita, antimonio, magnesia, & aliis educi queat, praesertim, cl * m phi- doföphi eorundem frequentem faciant mentionem. Sicuri Senior, quando De Lapide PhilosopboYum. ' i quando ait: Niß in auripigmento cjsct'vü coagulandi mercurium t nostrum magisterium nunquam adfinem duceretur. Et Thomas dc Aquino : Accipe nostrum antimonium , five terram nigram oculatam , &c. Et Parmenides in Turba: Accipite argentum vivum , ^ coagulate illud in corpore magnesta , velinsulphure combustibili. Vcruncamca notandum est:, quod philosophihaud ejusmodi sermones proferant, ut demonstrare velint, ex hisce rebus lapidem illum magnum fieri posse, sed parabolice & figurate ita loquantur. Philosophorum liquidem auripigmentum & magnesia longe alia res est, quam illa vulgaris, materia nimirum ipsa, quam alibi agens, Iconem, regem , sulphur , aliis nominibus compluribus appellare solent. Et quidem auripigmentum vocant, quia facultatem habet auro superfluum & exuberantem colorem & tincturam tribuendi; Magnesia vero dicitur ratione insitae sua: virtutis & praestamiat, qtiL inde derivatur &: promanat. Quod autem Thomas Aquinas illam antimonium vocare voluerit, flictum id est propter splendentem suam nigredinem , ad quam solutione transacta perducitur. Lapidem enim ad nigredinem perductum omnibus rebas atris aflimilavcrunt. Verum objiciet mihi qui/piam inferens, mediorum horum mineralium nonnulla haud modo ex mercurio & iiilphurc elfe nara, sed etiam metalla reduci posse, licuti videmus magneiiam eum plumbo & stanno in fluxu coire, &: antimonium non modo cum metallis misceri, sed etiam plumbum a naturali haud alienum inde fieri : Insuper plurimos tam heroici, quam plebe» status, non semel inde aurum factum esse vidisse. Qu w igitur ex sulphure & mercurio ( in qua: etiam artis beneficio reduci queant) generata, & ideo cum metallis ejusdem onoj.. nis sint; posse etiam lapidis nostri materiam inde prolici. Sed huic ita responsum esse volo , quod in primis disserentia quasoam inter hxc mineralia sit facienda; inter illa nimirum, qua: mercurium in fe habent,& illa,qu^ eo plurimum carent.Prima,utpote qua: mercurio referta sunt,merito majoris facienda iunt,utpotc,quorum mer- cu rius XL Traftatus Aureus curius per nostram medicinam in aurum &: argentum transformari potest, &hocnominemcäquidemfenrcntiä, non immer ito profe- mimetallis, quX nimirum disposita sunt ad naturam metallicam, habenda; reliqua vero* quibus nullus inest mercurius, nihil ad hoc magisterium facienda. Alt, quia per malum & adurens sulphur quod in iis est, illis ejusmodi finem attingere non licet, pro lapidis etiam nostri materia agnosci non possunt, qux purus, perfectusque mercurius, purumque,subtile, Sc incombustibile sulphur esse debet. Quod autem ista admodum impura, a suoque sulphure plane mfecta sint, facile in eorum examine, ubi, quid possint,tentatur, oculis nostris subjicitur. Videmus etenim in Zineto, quod ab imprudentibus ex splendore & pondere merus este mercurius judicabitur, auo- ad externam faciem i sed quamprimum illud ignis apprehendit, pro- pediem in modum sulphurei fumi aufugit. Marcasitxautem, vi ignis propter terrenam & grossam suam immunditiem fundi nequeunt. Antimoniunvvero,quod docta enchciresi a nimia sua spurcitie quodam modo purgari, &: in candidissimum acpulchcrrimum regulum perduci potest, facile nobis persuadebit, egregii quippiam inde ferri posse,sicuti plurimi, sibiipsis plurimum tribuentes,philosophicum lapidem ex eo parari poste autumant. Attamen, utut sit, antimo- nium hoc quocunque etiam modo & ingenio a sua nigredine purgetur,mahtiem , & duram, sulphuris qualitatem asservat, quod inde li - quet, quod sub malleo distendi, aut malleabile fieri nequeat, quod quidem cuj usvis metalli proprium est,unde, secundum alias proprietates,metallum esse judicatur. Taceo, quod grossum,immunduni- que habeat mercurium; itemque quod /emper fugiens suiphurso- cum retineat. Vos igitur ,qui magni esse vultis Philosophi, Vobis- Cl unque vestris libris, & copiosis scriptis plurimos seducitis, opinantes vestri universalis hoc ipsum esse fundamentum , etiam atque etiam oratos volo,ut,quod vesti s opinioni minus subscribere queam, jpqui boni consulere velitis, stulte enim quatitur in re, quodinilla non est,ait Arnold us. Etin exercitatione in Turbam di ätnt'.LapU fh:lpso^ eram P ur « tß materia : Lulliusquc in testamento ultimo dicit : De Lapide Philofiphomm. ij ci t . Noßra tinflura non est,nifipurus ignis. Et in Vade mccum ait: Vax- tumstir 'ttussubtilisest,qutttngtt,ac mundat corpora afiis leproßtatibus. Sed hoc minerale, si cuti &c reliqua ad unum omnia, adeo groflum & impurum est,ut etiam nullo modo, nili nostra mediante tincturailla impuritas inde sequestrari queat; Ergo lapidis nostri magni materia ex eo elici non potest; cum ex nullo,quod in eo non est,educi pol- sit,fecundum Richardum cap. r. Sed devictriolo quid dicemus, quod etiam mirandis suis qualitatibus plurimos in errorem ducffipraffercim, quia aliqua ejus particula in cuprum abit,illudque ipsum ferrum in cuprum vertit. De hoc brevibus sciendum, illud nihil esle aliud, quam principium &: materiam cupri, ubi in mineris &: terra: venis vapor mineralis, vaporalis- que mercurius,ut ita dicam, locum quendam offendit, in quo ejul- modi amarum,acidum, ponticum, & venereum sulphur copiose latuit,quod quidem confestim suscepit, in coque, ut metallum fieret, coagulatum est. Sed quia natura, purum ab impuro separandum, &combustibileab incombustibili segregando officio suo satisfecit, copia autem dicti sulphuris, mercurii quantitatem longe superavit, mercurius etiam in tali sequestratione necessario separatus in Veneream illam viriditatem abire coactus est. Hoc ipsum demonstrat sulphur vulgare , hujus corruptionis causla: quando cupro conjungitur , & igni admovetur, (ars enim brevi temporis spacio forti jgne peragit, quod natura leni calore longo temporis intervallo perficere nequibat,) cuprum brevi penitus adurit, & vulgari cnchciresi invictnoli naturam reducit, ac fecundum sulphuris copiam victrio- Ium colore ditescit,aut vilescit, inde fit, quod unum victnolumplus cupri contineat,'reliqua minus. Et quia in ferro quoque groflum continetur sulphur, corrodit illud sua acrimonia victriolum,& quterit ejus mercurium,a suo haud multum alienum,& cum illo conjunctione ejus sulphuris mercurium vincentis in purum putum redigitur cuprum. Sed hoc & albo, quod ajunt, calculo notandum, quod acidus ille victrioli spiritus ä sulphure ortum suum trahat,ficuci & e;uImodi spiritus, 2.4 ‘Traftatus Aureus *ims,& non alienus ab i' lo ex sulphure prolicitur;fiquidem&: sulphureus ille odor in victrioliipiritu percipitur : addo, quod & sulphuris Ipiritusarque ac victrioli spiritus in victriolum vertit. Cumigitur sulphur tale corrumpens & superfluum in victriolo delitescat,& mercurii nondum mundificati penuria tanta sit, sicile ab illo excolabimur, &,quia haud magis,quam ex reliquis,inde haurire poterimus, Alphi- dii sententiam in his sequemur, qui dicit: Ctve,mi fili, & fuge mortuu corpora , & lapides, quiainilles nn Ua via a mb nlandi (fi: eorum fiqmdem 'vita non conservat, sed corrumpit', ficutisunt salia, auripigmenta,arßni „ cum,magnefia,marcasita,thutia,& fimilia.Et Arnoldusin Flore florum ai v.Cauff* eorum errorum eß,quu quatuor(siritus,videlicet auripigmentum,sal armoniacum, mercurius & sulphur, nonsunt (fierma met altorum perseniorum , nec impcrfetforum , excepto mercurio & sulphure , quodett ejus coagulum. Sed ex ultimis hisce Arnoldi verbis concludens qui(piam inferre pollet,sulphur &: argentum vivum vulgi maceriam fore lapidis, quod illa ad quatuor spiritus referantur, & sulphur mercurium coaguler. Cui cum Richardo Anglico capite undecimo interrogante , num quodlibet sulphur mercurium coagulet, re/pondeo quod non. Quodcunque enim vulgare sulphur metallis inimicum est,uti philosophus ait. Sciendum siquidem est, quod sulphur ex pinguedine ter- r$ proveniat,in mincta per temperatam decoctionem inspisiata,quousque induretur, & Ipissa fiatrEt tandem cum indurata est, sulphur vocatur. Duplexaute est sulphur; vivum &c adurens. Vivum est pars agens in metallis, quod ab omnibus sordibus depuratum a natura lapidis nostri materia est : Adurens vero & vulgare metallorum aut lapidis materia non est,sed illis inimicum existit, Vulgarc enim, & comburens sulphur non intrare in nostrum magisterium, docent Aviccnna &c Richardus Anglicus, quia ex iis non est ortum, sed lemper denigrat, inficit atque corrumpit,quocunque etiam artificio praeparetur. Corrumpens namq; est,unde fusionem impedit,quado ngitur,sicuti in ferto videmus,quod sulphur sixu,grostum&£ iraimd um habeatsted quando De Lapide Philoßphorum. 2 s quando illud comburitur , secedet in substantiam terream, instar e- mortui pulveris. Quomodo igitur istud aliis vitam tribuere poterit? Habet etenim duas corruptionis causas, puta, inflammabilem substantiam Se terream faeculentiam. His ita praemistis, considera vulgare sulphur,& non philosophorum,quod est ignis simplex, vivus,a- lia corpora mortua vivificans,&: ea maturans. & cetera. Quo nomine &T commune sulphur lapidis materia este non poterit. Sed quid de mercurio vulgari inferemus, cum omnes philosophi dicant,materiam nosti i lapidis este substantiam quandam mercuria lern , &illudplures habeat qualitates , qua: nostro etiam mercurio attribuuntur ? Est enim omnium liquabilium elementum, ut dicit Arnoldus Rofarij parte prima,cap.sccundo. 'uontam omntaliquabi- ha, cum liquantur,tn id convertuntur , & commiscetur cum ipfis , quia ejl de[ubfl antiae orum : licet ista corpora differ ant in compositionejuaab argento vivo eo medo,quo ipsumfuit purum vel impurna sulphure immundo fibi extraneo. Er cap. 4.ai v.Mercurius vivus in omnibus suis operationibus efl mamfeßeperfttlijjimum, (fi probatiffimum,quoniam aduft tonis eflsalvat ivum,fusionis effeffivum cum figitur. Et efitinffttra rubedt - nis,ubenimaperfeäionis, fulgidi fulgoris , (fi non recedet acommifio, donec efl -, Et efl amicabile , & pietatis placabile,ac medium conjungendi tinEluras , quoniam commiscetur pter minima cum ipfis , (fi etiam in profundo naturaliter adharet-, quia efl de natura tpforum • Ipfitm solum efl,quod ignem (Uperat,(fiab eo non superatur sed in eo amicabiliter quiescens gaudet. Et Bernardus inquit : Naturam exattijstmeimitamur, qnxinsuis mineris,,aliam non habet materiam,in quam operetur yr at er- quarn pur am formam mtrctirialern. Mercurio huic intftfulpburfixum, (fi incombußtbile,quod noftrum opus perficit absque alia (u bfl antia,quam purasubflantia mereunait. Quando igitur in mercurio tam egregia sunt qualitates , necessario sequitur illum nostri lapidis esse maceriam. Respondeo; Sicuri duplex estsulphur,ita etiam & mercurius duplex est, vulgaris nimirum, & philosophicus. Vulgaris ille mer ciu-ius adhuc crudum,immaturum , & apertum est corpus in igne non perse verans,licuti philosophorum, sed levi igne urgente in fumi D forma 2(fr magis digeflum. Sed major philosophantiumpars ex ubertate sua de mercurij vulgi sublimatione , 6 c aliis ejus praeparationibus locuta est, unde tam varij & mirabiles operandi modi excogitati sunt, quo hujus subjecti proprietates colatius enucleata: fuerunt: metam autem iplhm, quam tantopere petierunt, thesaurum nempe terrena: lnijus lapientia:, hacten 9 inhocl'ubjecto attingere nequiverunt,cum natura illam in eo non locarit. Vcruntamcn in sua operatione, tam mirus est, ut etiam sapientiores qui te elfe ducunt, quandoque le- ducat. E\einplonobisfit,mrhiolimnorissimus quidam familiaris, qmauro illum airi.Ugamatum, uti loquuntur, tam subtiliter & accurate tractavit , vt etiam per omnes colores tranlcundo demum in citrinitatemabierit; vitra quem tamencolorcmnullo modoalcen- dere voluit; unde bonus ille chymicus motus auctiorem ignis gradum lubministravit, plane libi persuadens, eundem jam fixissimum fore,&: lecundum philosophos , in ignis regimine deinceps errari non poste. Sed ipe&perlualionc sua frustratus , vitrum in plures particulas dissiliit, opusque in nihilum redactum est,volatili adhuc mercurio aurum fecum in caminum (quod probe notandum) elevante , illumquc propemodum deaurante ; unde postea plurimum adhuc auri corrasum in pristinam luam formam , aut corpus,uti vocant,reductum est. In hoc apparuit,mercurium,quiipfi corpus est, •turum ita solvere potuisse per minima,ut in tincturam abiret,etiam - ii plures colores,calore in luimidum agente, apparuerunt. Si vero bonus ille vir , &C cum coplures alii , verba Arnoldi in Flore florum advertisset,e» so nc methodo minus processisset. Ita namque Arnoldus, de ejufinodi laborantibus soqpcns, dicit: ^uisubtiliusinsuentes , conßderaverunt > mercuriu# >e JI* rneta Horum principiunt, De Lapide Philosophorum. 2 7 principium , & eorum originem, calore sulphureo decoquente fitblima- runt per Je mercurium,poßeaeumfixarunt soluerunt,&coagularunt-,ve- ni entes autem ad prcjeftiontm nihil invenerunt &c. Quocirca & argentum vivum vulgare lapidis elfe materiam, nobis persuadere non postumus. Non tamen inficias imus,sine hujus adminiculo neque in chymia philosophica,neque medica solidi quidpiam fieri poste. Materiam nostri lapidis hactenus in animalibus, in vegetabilibus, in lapidibus, in minoribus, medus, & majoribus mineralibus anxie quaesivimus; sed in illis eam reperire nondum potuimus; quare ulterius circumspiciendum nobis crit,numin metallis lateat, &c si in illis suerit,num timui in omnibus, an vero in nonnullis. , & in quibus illa tandem indagari debeat. Notum siquidem est, &: Rogerius testatur spcc.cap 3. quod cuncta metalla cx sulphure & argento vivo generetur, & quod iis nihil adhxreat,neque adhiberi queat,aut ea mutet, nisi illud,quod cx ipsis sumpsit originem : cum cujufius rei emendat 10 iRiusrei naturam emendet, cujus elf, utRichardus cap. i. loquitur. Non dicam, quod Sumus opifex in omni natura ita comparatum este voluerit , ut quxlibet res Ilium simile generet, & producat, ne cx homine equus proveniat. Et quemadmodum bruta animalta/uum fimilegenerationis medio multiplicare non pojsunt , ntfinatura (imtlis beneficio:lta lapidem benediff um (ait Basii. Valent.) haud aliunde pra- furnas quarere,quam ex suo femine ,ex quo lapis nofler ab initio stilus est. Vt autem femen adinvenias » tecum tuto probe reputabis in quem finem laptdemnoflrum quarere intendas , & ipse colligerepoteris , tlludhaud diorum ortum , quam ex metallica radice ex qua & metalla ipsa fieri a Deo ordinatafiunt.kaberepojje. o dddo quod & magnafit ,inter met aliorum & lapidis generationem conformitas. In utroque enim sulphur , & argentum vivum , qua fas ceu nobilem animam infefe comprehendunt, necessario , requiruntur ; necpofiibileesi utilitatis fieciem in for ma me- tallita percipere,donec hac tria ,ex metallica fubfiant ia desumpta , in uno convcniwt ; quandoquidem metallis , nihil adjungi debet, quod ex iis ortum suum non duxit. Et aperte fatis nobis relinquitur , inquit Draco, quod nulla res extranea , qua ex his duobus , sulphure & mercurio,non D * sumpfit 2 8 'Trafiatus Aureus f vmpßt originem,potens est,&sufficiensipfaperficere ,velipsorum trans mutationemfaccre novam, Quare necessario ad lapidis genrationem metallica materia erit eligenda. Num vero illa in metallis imperfectis lateat,brevibus nobis indagandi! erit.Multi reperiuntur, qui ex stanno vel plumbo ad album; ad rubeum vero ex cupro vel ferro,aut ex ambobus lapidis materiam elici poste libi imaginantur, remoto dubio ab ipsis philosophis sinistri intellectis , seducti.Ita n. Geber lib. forn.C. 9.inquit: Pastam fermentandam vt plurimum ex imperfiStu corporibus extrahimus. Et ideo generalem regulam tibi damus , quod pasta alba ex Jove & Saturno , rubea vero ex Venere , Saturno , & UUarte extrahatur. Et Basilius Valcntinus in libro suo de physicis & hyperphysicis , ex conjunctione Martis & Veneris tincturam parari docet. Idem in Triumph, antimonii in hrec verba prorumpit : Hanc finituram Solis & Luna: sequitur porro tinctura vtcirioh , sive Veneris , item tiniiura Martis , qua dua & Solis tinis uram inse comprehendunt , quandopriw adfixationem plufquam perficiuntur.Hassequitur tinctura Jovis est Saturni pro coagulatione mercu- rit, (fi demum ipsa mer cur ii tin itura. Sed natura: indagator no ville debet, hanc nunquam fuistc neque Gebri-neque Balilii mentem, a- sias libi ipsis contradicerent,quod esse non potest,siquidem philosophi in luis scriptis nunquam mentiuntur, etsi veritatem paraboheis verbis involvant. Nulla enim ex imperfectis metallis live lolis, sive invicem mixtis perfectio,vnde vel minimum meliorari queant, oriri potest. Ex se solis haec esse nequit, cum ad nostri lapidis materiam purilsima mercurii substantia requiratur , sicuti Clangor buccinae, Avicenna,Lullius & plaerique omnes philosophi testantur,dicentes: tn noflro opere pur i fima mercurii substantia nobis est eligenda : Sedilia purissima mercurii substantia in imperfectis metallis non repetitur» cum illa abimmundo &: alieno suo sulphure ita inquinata sint , vt etiam instar leprosorum corporum , ad intimam & perfectam depu- rationem, quodcunque etiam adhibeatur artificium,pervenite nequeant. Addo,quod in igne minus persistant, quar proprie caS ,n nostra materia inter alias summopere requiritur» Audiamus Gebrum De Lapide Philosophorum, 29 in Summaefiuecap.tfj. dehac imperfectorum metallorum immunditie, perfectique mercurii proprietatibus loquentem. Perhoever 4 indagatione mirum genus duorum secretorum adinvenimus. Vnum quidem quod duplex causa corruptionis cujus libet ( imperfeflt ) metalli per ignemfit ; quarumprimaest , quod adußtbile sulphur tn interiori sua substantiainclusum per fortem ignem accenditur , totamsubstantiam corporum annihilat >in fumum vertit ,ac demum consumit , nihtlobßante argenti vivi eorum bonitate. Secundacausa, qu&dftatwna externaper ea augetur,illa penetrat,in fumum resolvit,quam etiam fixa sunt. Tertia est, quod corpora eorum per calcinationem aperiuntur. Tunc enim ignisflamma eapenetrarc,dr infumum vertere potifl, quam fixa etiam fuerint, Jguando autem omnis corruptionis, caujfit conveniunt, corpora necessario corrumpunturannthilantur-.quando vero nen concurrunt, velocitas corruptionis corpor um nonnihilr emittit. Secundum hujus secreti genus est bonitas,qua ratione argenti vivi in corporibus consideratur. Nam argentum vivum , cum nulla ali a caussa corruptionis , & propulstonis tn eo stt,in partes compositionis dividise non patitur ,sed in substantia sua tota permanet tn igne,unde caussa sua per scelionis cognoscipetefi. Laudetur igitur Deus beneditfus,&summus ,qm illud creavit pili quesubfiantiam , substantia autem proprietatem tribuit,quam in nulla re naturali inveniri potest, vt hac per ullum artificium, in eam tntrudi queat , qua in boc potentiapropinquareperitur. Hoc enim est illud, quod ignem vincit , ab igne non vincitur,sed tn eo amicabiliter quiescit, & eo gaudet. In his verbis Geber clare demonstrat , in imperfectis metallis lapidis nostri materiam esse non posse : quia per se immunda ab igne, quando illa purificare vellemus, aufugiunt : nostrum vero mercurium ratione fiiL puritatis in igne line omni noxa persistere posse. Sicuri ergo imperfecta metalla sola lapidis nostri materia non sunt , ita etiam invicem mixta, illam minus promere possunt, cum fu» commixtione haud puriora fiant , quam prius erant, taceo quod nova hic fiat confusio , nostra? intentioni plane contraria, qux unicam, ut supra dictum est , materiam requirebat. D 3 Hoc 3 ° Trafiatus Aurem HoccJarc Haly libri secretorumcap.£.testantur, dicem: Vnus eß lapis,cui nullam aliam rem commisceto, cum hoc operantursapientes , F ex hoc manet , quo medemur. Nihilaltud cum eo,ne% in toto , infuit patribus commiscetur. EtMorienusait: Hoc magisterium in principio ex una radice provenit', qua postea mplures partes dißergitur,&in unam rem convertitur. Si itaque metalla imperfecta lapidis materia esse nequeunt, quare philosophi in illis operari prarccperunt ? Respondeo. Quando philosophi immunda corpora accipere j uflcrunt , per eam haud cuprum, ferrum,plumbum,stannum &c.intellcxerunt,sed suum corpus, sive suam terram jsicuti Arnoldusin Flore florum dicit: Mercurius terra conjungitur, bocefljmptrfetto corpori. Nam etsi eorum terra in scsc tanta: perfectionis & puritatis est, atq; natura quidpiam perficere potuititamen respectu physici lapidis adhuc imperfecta & immunda est: Et in hoc ars superat naturam, quia perficit,quod natura non potuit. Quod autem terra ante plenariam depurationc & regeneratione imperfecta sit finde patet, quod tunc temporis nondü tingere plusqua perficere potis est , neq; pius habet,quam quantum natura ei tribuir.scd post regenerationem multum potest. Impuritas vero ejus in nostro opere luculentissime percipitur ; quando nimirum nigra est , & plumbo assimilatur vel antimonio jpostgnsea,& Jupitcrappellatur > vel stannum, aut magncsia,&: hoc quidem ante albedinem ; postalbcdincm autem Mars & Venus vocatur, antequam 5c perfectam deducatur rubedinem. Quod autem Bafilius Valentinus ejusdem mecum sit lententia: , & longe aliter sentiat, quam in dicto libro scriptis reliquit , testatur in tractatu suo de lapi, de magno , vbi lapidis materiam investigans dixerat, quod in sole donum omnium tnumperfectionum conveniat, mdeq; facultatem in igne persistendi habeat , &. quod Luna ratione sui Axi mercurii non facile ab igne recedat, Sc examen suum serat , tandem in h xc V crba prorumpit. Nobilis illa meretrix Venus super abundante colore vestit-* » e- amiti a est, max imaque ejus corporis pars uberri i» 11 tintlura refert * e ß , & talis eß color , qut (s w optimo metallo haH f * ( >& propter /uam De Lapide Philosophorum. jr futim abundantiam ad ruborem vergit. Sed quia illius corpus leprosum est, fixaillatinfturaineopermanere non potest,/id cum corpore suo evanescit. £>uando enim corpus per mortificationem corrumpitur,anim* etiam manere nequit , sed cedere & aufugere cogitur. Habitaculum siquidem corruptum, dr igne crematum efl , ita etiam, ut ejus locus nesciatur,nec quispiam in posterum ibi habitare pofstt. Sed in fixo corpore lubens permanet. Fixum salsorti Marti durum , strenuum & grossum corpus attribuit & reliquit , unde fortitudo animi fui dignoscitur,&dux hicce haud facile vincitur. Corpus siquidem ejus durum est, quod difficile vulneratur. Sin vero quis inferat , quod fixum illud Veneris sulphur ex Basilii doctrina , cum spiritu mercurii pertecti conjunctum in tincturam abire possit : Sciat ille Se colligat, quod antea sxpius repetitum est materiam nimirum nostram non ex pluribus dependere; quod & Bafilius annuit docens, universale unicam esse rem , & in unica re simul reperirtds educi,ejfiquemcrcurtispiritum , & animam sulphuris, vna cum sale spirituali , fimulvnita & conclusa fitbvnocoelo, & habitantia invno corpore ; &: proculdubio ex erroribus suis in verum tramitem reductus imperfectis metallis a tergo relictis ad perfectiora animum suum convertere,considerando illud Platonis dictum quart.2. Q ua- re calcinatis & solvitis alia corpora magno labore , cum in /uj (perfectis) 'inveniatis quod quaritts. Si vero illis vti velitis , neceffc efl,vtprius ea convertatis in naturam corporumperfe Florum. Quocirca,amicissime naturalium secretorum,indagator, linque quxvis animalia & vegetabilia , cuncta salia, alumina, victriolata ,marcasitas ,magnesias,an- timonium , omnia imperfecta &: impura metalla» &: inquire lapidem tuum cum Arnoldode Villa novaparr.i. cap.7. in mercurio et sole ad solem,et inmercurio et Luna ad Lunam\ quoniam totum beneficium hujus artu confisi it in ipsts tantum. Sicut enim ignificandiprincipium ignis est, vt Riplxus porta 1. asserit, ita aurü esi principium aurifi- candi. Si tu igitur studes conficere aurum & argentum arte philoso- pbica.ad id nec ova, nec fanginem accipias,led aurum & argentum, stua: naturaliter & prudenter calcinata, &nonmanualiter, novam. genetationenu $2 T raßatus Aurem generationem foras producunt, augentia suum genus,vt omnes res naturales.QuareRichardus cap.io. autor dlnobisßmmare aurum (jr argentum , vt afferant frußum cum labortnoflro,mediante natura\ quin ipsum habet , & esi illud quod quaris , & nulla alia res mundi. Et quare illa non eligerem , cum actu purum & perfectum mercurium cum sulphure rubeo &£ albo contineant, stcuti Richardus cap.n.te- statur.Et Avicenna docet ,quodtf*»»/ argento ineß sulphur alburnfi- cut omni auro ineß sulphur rubeum \sedt alesulphur non reperitursupra terram , nifiquod in iflis corporibus exißit. Et tdto ifia duo corpora subtiliter prap aramus , vt sulphur & argentum , vivum de illa materi* habeamus super terram,de qua aurum argentum efficiebantur sub terra. Ipsa mmts corpora lucentiasunt , quibus insunt radti tingentes eat er a corpora albedine&rubedine vera fecundum quodipsasueruntprapara- ta. Nam noßrummagißerium ,inquit Arnoldus Roiär.part.i.c^.för- p oraperfeftajuvat, effimperfefium perficit ßneadmißione rei alterius. Aurumita^cum fit pretiosius omnibus metallis, efitinftura rubedinis , tingens & transformans omne corpus. Argentum veroefl tmcluraalbe- dinisperfeEla albedine tingens extera corpora. Noverit tamen benignus lector, metalla , videlicet aurum §>5 argentum inmetallina sua forma lapidis nostri materiam non este: Sed medium inter ea,& imperfecta metalla , sicuti materia nostra medium est inter illa & magnum nostrum lapidem. Audi quidBarnard.Comes Trefnse & Naigx z.part. fui tractatus dicat: 7 'aceant quotquot aliam tinßuram (saltam apparentem nec vtilcm) affirmant , quamnofiram , & aliud sulphur quam noßrum occultum tn magneßaiitem illi,qui aliud argentum vivum extrahere ,pr at er quam ex servo rubeo , & aliam aquam a noflra, qua permanens e FI, (ff nulli conjungitur,ni fi propria sua natura nihil madefacit aliud,prater id,quod eß unitatis propriasua natura. Aliud enim acetum non eß , prater noßrum ,non aliud regimen,neque alit colores - Item non alia solutio,sublimat io,congelat to ,putrefaffio,(fic.quam noslra. Suadeoigitur vt »lumina, vißriola, salia,& omnia aliaatramen- t asor aces,»quasfortes, herbas,animalia,beflias,&omne quod ab eis provenit , capillos,sanguinem,vrintsm , humanumfferma,comem,ova,& mineralia De Lapida Philoßphomm. mineralia quaque relinquas pariter,(stmetallajola. fpuanquam enim extpfiscftintroitus, stmaterianoftra } ut afferunt omnesphilosophi, componi debet ex argento vivo, st hoc ahbinonreperitttr , quam in metallis, attefiante hoc Gebr o fac. tamenipfanonsunt lapisnofler , dum informa sunt metallica. Nam impojfibile e fi unam eandcmque materiam habere duaiformetA.gfua rationepofstnt ejfe lapit,qui formam dignam st mediam habet inter metallum st mercurium , ni fi prius commeatur & auferatur ejustus di form a ? Quare etiam Raymundus Lullius cap.^tf. fui testamenti ait : Et ideo bonus artista capit metalli pro me diu in opere mu - gifleru, st jpeciahterflem & lunam,ideo qma ista duo venerunt inio s,- qualitate temperata , dr multam depurata de sulphuris st argenti vivi substantia cofia,pura,st bene digestaingenio natura', ad quam proportio- nem arttft a invanum fc vexaret, fi a principiis naturalibus fine reahbm mediis pro intentione faciendi velit inciperent in Codicillo : Sine istis duobus,scilicet auro st argento , ars ista integrari tum potent, cum in illis fit purissima sulphuris substantia ingenio natura perfecte depurata , ad cujus depurationem debtlior est ars,quam natura , nec eam consequi valet, licet rnulttt m in ea laboret. Ex illis duobus corporibus ctmsuo sulphure vel arsenicopr apar at is nostra elici medicina poter it, (stfi ne his haberi nequit. Et in prxmio fuce Clavicula: ait : Consulo vobis, b amici mei, quodnon operemini,ntfi ctr casu lern (st lunam , reducendo eos in primam materiam , sulphur (st argentum vivum nostrum. Ab illis igitur corporibus, inquit Arnoldus part.l.c .j.extrahitursulphur nimium album (st rubeum , cum in ipsis fit pnrtfstma sulphur u fubflantiaingenio natura summe depurat eu ItaNicarusinTurba dicit: lubeoposteros aurum accipere , quod volunt multiplicare , st renovare , deinde in du. tspartes aquam dividere , altera quidem ac ipsum comprimere. Illud enim as incidens in illam aquam dicetur fermentum auri. Sed qua fronte philosophus hic aquam suam appellat aurum , quando dicit: aes incidens in illam aquam auri fermentum dicetur ? In hujus scrupuli enodationem sedulus natura: indagator sciat, philosophorum aurum non die aurum vulgi, ut Senior docet. Etin exercitatione in turbam dicitur : Vt mercurius est principium omnium met ullorum stta (stfil est finis ac ultimum metallorum , (st E omnia 24 - Traft atus Aureus omni a met ad a munia & immunda sunt intussol,luna,& mercurius. Sed mus efl verus fol^uiabftrahttur ab illis.IvAycxci^isXong&dmxnfolcm, live aurum este philosophorum,atque illud vulgare, etiamsi inde originem ducit. Sic enim dicitur in aurora: consurgentis cap. 16 . Ex hoc patet,quod aurum philosophicum non est aurum vulgi, nec in colore , nec in fubstjnlia\Sedilludquodextrahittirexeis,est alba & rubeatinftura. Esi autem philofophorum aurum, quod parvo emitur pretio,ut Alphidius loquitur . & Morienus ait: Omnis res, qua magno emitur pretio , mendax eft. Pauxille enim hujus gumma, (jrpaucule auro multum emimus. Insuper & nostrum aurum , vivum aurum est, & argentum nostrum vivum argentum, qua: nihil prteter vitam & augmentum aiTerre postunt: vulgaria aurum & argentum mortua sunt, qua: haud amplius perficere postunt, quam natura iis concestit, donec asapiente artifice a mortuis suscitata vitam suam adipiscuntur; tunc siquidem vivunt,& in propagatione ac multiplicatione siii generis multum prxstare possunt. De vulgarium & nostrorum metallorum vita praestantisli- mus noster Michael Scndivogius, Philosophus prxcellentistimus, qui adhuc spiritum trahit, ita loquitur tractatu 11. siii libelli de philosophico lapide: admonitus fis , ne accipias aurum & argentum vulgi-, nam hacsunt mortua. (^Scctpe noflra quasunt viva. Posteapone m ignem noflrum, & fiet inde liquor ficcm. Primum resolvetur terra tn aquam, qua mercurius philosophorum dicitur, & illa aqua resolvit i da corpora jolis efr luna , (jr consumit ea , ut non remaneat nifi pars decima cum una parte. Et hoc erit humidum radicate metallorum. Sed uberius de philosophorum auro tractando, notandum est, quod philosophi interdum suam aquam aurum appellant, quandoque etiam suam terram. De primo modo jam pridem Nicarum audivimus : qui cum facit Rosarii philosophorum author , dicens Sed qtttd dicitis de hoc , quod philosophi dicunt: aurum no- ßrum nen est aurum vulgi, (jr argentum nostrum non est argentum vulgi} Dico , quod tpfi dicunt aquam aurum, id quodvir tute ignis ad'super tora afiendtt. Bt -vere istud aurum non est aurum vulgi-. Pulg*" fJar * l que non sredtft f s( Hnt l*Jst astender e adsuperiora propter ejtufix lont m ' Quod De Lapide Philosophorum. Quod autem philosophi suam terram etiam aurum suum nominare voluerint, idem author testatur; Scias quod as, quod (st philosophorum aurum , est aurum eorum : Terra hx*c ars, fermentum 8c tinctura dicitur,stent eorum aqua alba Se foliata appellatur terra. Un - de author Clangoris buccina: in capite de solutione sic insit: Vade Hermes dicit: Seminat e aurum vestrum in terram albam foliatam t qua per calctnattonem fatta est ignea subtilis, aerea , videlicet tantum : feminare aurum,id est,animam & virtutem tingentem in terram albam , qu* praparationefaffaestalbaestmunda,inquanonfmtsordes. Ex his patet, quod aurum natur a non materia fermenti, imo aurum philosophorum est tpfumfermentumtingens.Etin Scalaphilofoph.gr. 7 . dicitur: Ttrraeo- rum est alba,tn quafemwatur aurum eorum,&animaeorum est aurum-,Et illud corpus est locus scienti*, congregans illam, & manfio ttntturarum. Et paulo post ait idem author :f>uare dicit Hercules: fundite rursum , hoc est,solvite corpus magnesta,quod album faffumest ,e Lapide c Philofiphorum. 30 lunssubtilisque eorum infiuentiapcr quam terra recepit splendorem. Nam qtttd aliud est aurum & argentunsinquit Avicenn«') quam terra munda, alba & rubea. Jolle ab eaprxfatumsplendorem,& tunc terraeri/ parvi momenti. Totum composttum apcllamtts noßrumplumbum. (Qualitas splendoris a sole & lunaprovenit. Et bac in summa sum nostramenßrua. Corj>or aperfcl a nat uralit er cum primo calci namus sed nullum corpus im - mundum ingreditur excepto uno,quod vulgär iter a philosophis leo viridis ape liatur , quod tß medium conjungendi tincluras inter solem lunam cum perfeltione. Cum sicunde, quodefi bumiditas vegetabilis rtvivifi- tans,quod prius erat mortuum,ambo principia materialia debentjolvt, & jormalta^altoquin parvi ejfent momenti.Cu tertio,quodest humiditas ma~ xune per manens,tncombuftibtlts , $ unchtof a in sua natura, Her metis arbor in cineres comburetur. Hictst noster naturalis ignis certißimus^oßer mercurius sulphur, noßra tinctura munda , noßra anima, noßer lapis elevatus cum vento ,in terrageneratus. Hac animo reconde tue. Hic lapis,audeo ttbt dicere,eft vapor potentialis metalli,hunc quo pallo acquiras oportet te esse cautum. Narninvtßbjle prose Ito efi hoc menstruum ,quanquam tum fecunda aquaphtlosophtc* perßparationem elementorum potefl apparere ad visumtn formaaquxclara. Ex hoc menstruo labore exuberato,atque eum eopotefl fitrtsulphur natur aß (it naturaliter acuat um est- circula- tum insptrttupttrum : tum cum eo dissolvere poteris tua haftn aut massam , Harc sunt istorum philosophorum vet ha, in quibus cocum solutionis mysterium revelatur. Si igitur facultates «Sc vires natura: probe probeque consideraveris,& cum his verbis contuleris,omnefque natur? operationes annihilaveris,h.e.reduxeris jnstarqueglomi Hia de- glomeraveris,omnem veritatem in illis plane & fundamentaliter ad- invenies. Sin vero ex iis haud poteris colligere, ubi porta: sunt oppef- sulatajneque materiam, neque naturae vires quoque noveris: ad cujus cognitionem neque perspicilla neque nauci putamina, sedarden- tiisimae preces cumindefello studio & consideratione impostibilita- tis naturae conducent. Equidem fecundum summi &: maximi Dei revelationem, unice & lolum astiduis studiis, vigiliis, & frequenti iterataque lectione authea- 4-o ‘Trattatm (tAureus, -authenticorum librorum hanc artem sum assecutus: non quidem, quoad materiam, quam ex solius D e i revelatione novisse coepi, sed illud quod didici, inde confirmavi &: conformavi, solutionem etiam (qua: apud omnes philosophos una unica est, & fine qua neque antiqui, neque reccntiorcs philosophi quicqtiam proficere potuerunt, unde (Se secretum artis &:arcanum philosophorum, quod nemo nili Deus revelare dcbct)&omnes labores addidici, pro quo beneficio Creatori rerum ore & corde immortales ago gratias ab hoc usque in seculum. Amen. Ut autem,amice lector,omnis tibi caussa de me conquerendi procidatur, unum adhuc tibi mysterium per De i amorem pandam, & noveris, quod etiamsi una est solutio, illa tamen fecundum prius & posterius,ut in scholis loqui solent,distinguatur.Prima folu no est illa, de qua,ut supra dictum est, Arnoldus loquitur, videlicet, reductio in primam materiaimaltera est persectailla corporis Se spiritus timui solutio , ubi solvens & solvendum semper simul manent, Se cum hac corporis solutione pariter spiritus coagulatiopersicitur. Hic clare &c dilucide oculis tuis videre poteris, quicquid novisse, & vidisse dudum desiderasti; &: est nihilominus opus mulierum, Se puerorum ludas; de quo uberius loqui supersedebimus. Rite enim principium cognitum,sinis etiam divino assistente numine sequetur, ubi omnem gloriam, caducam hanc inquam, Se aeternam illam, ubi clarificatis nostris corporibus Deum videbimus de socie ad faciem, omnes mundanas voluptates contemnentes,haneque aeternam,infinitam, Se ineffabilem unice desiderantes, apertis Se ipsissimis nostris oculis adipifeemur. Hifc.c tractatulo huic meo finem imponam, quicquid tibi ulterius noviffc restat,inscquentem parabolam relegando,ubi simul omnem operationem Se practicam clare demonstratam adinvenies. Eam,si rite fueris secutus, non du bito, quin ipse ad persectum finem, veram sapientiam perventurus fis, quem tibi Se omnibus bonis demonstrare velit Deus Pater, Deus Filius,Deus Spiritus Sanctus, benedictus io omnia fecula. De Lapide Philosophorum. M. S. R ES um est numero,res est ejsentia & una, Jjhtam mturafludet vertere,at artis ope, In duo,btsque duo,tr ia ceu nos scripta docebunt , CMer cur tus,sulphur dant alimentastbi. Spiritus,atque anima, & corpus quatuorq } elementa , guintum quodprastant philosophum lapis est. Materiem fine fraude tuam capesttque ea duplex, Splendeat effestmulmercuriale merum. Eligito pura m peregrinosulphure ab omni. Ignis & ad furnum destruito penitus. Pondere adaquato rursus componito. Sic te Ingres um artis iter,mysteriique puto. Postquamfolvtstipnoxsublimabis j & isthac Contere stillandi n «ll/bi ceßet amor. Post congelando insistas.pergasque coquendo, Posthac incipias tmgere largificus: 7unc medicina tibi est hominum quoque summa metallis-. Sanare adplacitum quos modocunque voles . 4-1 SEQF/TFH P ATK.ABOL A IN QVA totius negotii myflerium declaratur. Q Vum aliquando in virgulto & elegantissima sylvula obambulans , miseriam hujus vita: considerarem, & simul quod per milcrandum primorum nostrorum parentum lapsum in deplorandum , & miserrimum hunc statum deducti essemus >deplorarenv in devium ita progrediendo incidi , & in semitam aliquam asperam insolitam & inviam, plurimisque vepribus obsitam, ut facile conjectari liceret illam raro frequentari , deveni. Hoc cum animadvertissem »horrore percitus,lubens pedem retraxissem,si in meis fuisset viribus; sed ventus vehementior ita mc sequebatur , ut facilius de- F cem T raftatus Aureus ccm gradus illorfum, quam unum retrorsum ferre possem. Quapropter mi Iu properandum, femitseque asperitas susque dequc facienda erat. Quum itaque aliquantisper proce/sissem, in pratum denuo peramoenum promovi , quod in modum circi arboribus frugiferis quasi circumfeptum ac decoratum , ab incolilque Joci felicitatis pratum nominatum erat, ubi in catervam decrepitorum, canifque barbis ornatorum hominum deveni, inter quos unus mediae xtatis barba prolixa subnigra erat ,qucm quidem nominetenus noveram,faciem vero illius nondum videram. Homines isti disserebant de variis rebus,de bonitate ,& sapientia Dei,de cunctis natu- ^ talibus, mprimis de magno &: recondito quodam mysterio in natura latitante, quod D e V s omnem fere mundum celaret, & paucis tantum,qui illum vero amore prosequuntur,aperiret. Longo temporis tractu illis auscultabam, (hic enim discursus mihi admodum arridebat Jdonec nonnulli , non quidem quoad materiam &:operationem, sed parabolas , similitudines,& parerga quod attinet, latius & sinistre vagari mihi videbantur,Plinij, Aristotelis, aliorumque sigmenta secuti,quae alter ab altero excerpserat. Audiens igitur haec, diutius me continere nequibam , atque instar Sauli inter prophetas, Se meum sinapi,vt dicitur, intermiscebam, refutas ejusmodi futilia experientia,&: ratione. Quod cum nonnulli audissent,milii adistipula- bantur, mcque examinando etiam atque etiam tentabant in sua facultate. Sed tam fundamenta mea solide erant jacta, ut omnium applausu in examine persisterem,iliique mere notitire solidiratem mirarentur , uno ore me in suum collegium suscipiendum esse asseverantes j quar verba haud minimo gaudio me afficiebant: sed collegam suum nondum me esse posse dicebant , donec leonem suum c jusque facultates internas externasque abunde pernovissem: Quare, ommstudio mihi esse nitendum ut illum mihi subjicerem , affirmabant. Mihi quidem probe fidens illis recipiebam , me nullum in hoc non lapidem moturum esse. Illorum liquidem familiaritas adeo me afficiebat,ut pra: mundi hujus divitiis illos non deferuisscm.Qua- propter ad leonem me perducebant, ejus naturam »hhi probe enu- cleantcs* T)e Lapide Pbiloßphorum. 4.3 clcances, quomodo vero in principio cum illo agere deberem , nullus mihi declarare volebat, nonnulli quidem nihil non de hoc negotio balbutiebant, sed tam confuse, intricatequc, ut millesimus quisque vix illos percipere postet ,quam primum autem illum vinxissem, abilliusque unguibus praeacutis »dentibusque horrendis mihi cavissem,nihil deinceps mihi ignotum esse volebant. Leo hic vetus erat, ferox & magnus, cinni ejus flavide collo procedebant, invicibilisque videbatur,adeo,ut demea temeritate non parum solicitus eifern , li- bensque pedem retraxissem , nisi votum meum,senesque circumstantes , quidque acturus eifern praestolantes ,me in proposito continuissent. Prassend igitur providoque animo ad Iconis fossam descendebam . &c blandiri ipsi tentabam , sed rutilantibus suis oculis me ita ternte.bat, ut vix loco consistere polfem ,acturumqucactum mecum suisset. Sed in memoriam revocans,quod a sene quodam, inter eundum ad foveam, audissem; plure quidem domandi leonem prxsumpsisse , paucissi mos vero ad finem suum prop o situm perduxisse,mc confirmabam , Sene pudori mihi essem,varias argu- tasque cncheircscs ,quas indcfcslb studio in hae athletica didiceram, tentabam,addo quod naturalis magia: non eram imperitus; tk blanditiis , a tergo relictis, suaviter, artificiose, Se subtiliter illum apprehendebam,ut , priusquam illud sentiret, omnem fere sanguinem ex ejus corpore, imo ex ipsis intimis fui cordis visceribus extraxeram, qui erat rubicundissimus quidem , sed cholericus; secando pergebam , & inveniebam ,quod facis mirari non poteram; inprimis olla ejus instar nivis erant candidissima , qux etiam quantitate sanguinem excedebant. Quum hxc senes nostri fossam cx alto circumstantes, nostrumque prxlium observantes vidissent, acerrima disputatione se invicem , quantum cx eorum commotionibus colligere mihi licebat, agitabant, verba eorum, ut pote in ima fosla agens percipere non poteram; sed cum acrius sibi contradicerent, audiebam unum in hxc verba prorumpentem; ipsi Se revivificanduscrit,si collega noster esse volet. Omnes igitur ambages relegando cx sella me in magnam arcam conferens devcni,quomodo , adhucncsoio, F 1 in ^ TraCtatus Aurem in praealtum murum , qui ujtra centum ulnas altitudine sua versus nubes vergebat, sed in summo apice pedem latitudine non excedebat^ ab initio » ubi ascenderam , usque ad finem lorica erat ferrea m medio muri,suis anteridibus probe firmata. In hunc murum deveniebam , inquam, &z videbatur mihi quidam haud longe me procedere ad dextram lorica:. Hunc cum aliquantisper essem secutus, secundum me quempiam ex alio latere sequentem conspicor (an vir aut mulier fucritadhuc haereo:) qui me appellans , referebat inisto latius elfe ambulare,quam eo, quo ego procedebam: quod quidem facile credebam. Nam lorica,qua: in medio erat,viamque admodum angustam reddebat , lu’difficilem in tanta alitudine faciebat ambulationem , liquidem &c nonnullos me sequentes prolabi conspiciebam. Quocirca manibus etiam complicatis sub lorica ad alterum latus me conferebam , Scita progrediendo ad muri finem descensu perdifficilem 8c periculosum veniebam , ubi taedebat , quod priorem meam stationem deseruissem , praesertim cum subrepere amplius non possem , neque retrocedendi facultas mihi daretur; quare,in memoriam recolligens,quod audaces fortuna juvet, extrema tentavijsidensque manibus pcdibulque meis,sine omni noxa descendi ; &: cum paulo ulterius progressus essem , de nullo amplius periculo mihi constabat , quid ve de muro,aut lorica factum esset, me fugiebat. Quumigitur in cum locum devenissem, reperi rosas albas Sc rubeas,sed rubea: numero albas excedebant, earumque quasdam decerptas pileolo meo affigebam» Pulcherrimae illic erant fceminae, sed murus quidam ,qui hortum vicinum cingebat, adolescentes aliquos in illo ambulantes , ab eis detinebat, (libentes siquidem cum Uhs fuissent,sed hortum circumire, portamque ejus quaerere, eis non erat integrum. Quapropter misericordia erga eos motus,ea via,qua veneram , sed plano tramite, recedebam, & admodum properans, brevi ad quaedam deveniebam aedificia , ubi hortulani aedes adinve- nire satagebam. Sed plurimos inibi reperiebam homines, quorum singuli sua habebant diverticula, raro duo cohabitabant,qui studiose laborabant »Unguli suos labores peragentes. Lab° res au tcm isti vide- De Lapide Philofiphomm. 4 $ videbantur &: mihi nori&: elaborati esle ante id temporis, mihique omnes eorum labores latis fuperque innotuisse , mecum prxei- pueficreputans: Eccc, num tot alii homines tamsorditos&:nauci labores, qui apparentiam quandam, pro cujusuis imaginatione , at nullum fundamentum in natura habent , perpetrant? & tibi ignoscetur. Qiuvpropter me haud vane in hisce futilitatibus,quod scirem ejusmodi artem cum fumo evanescere, detinere volens, propositum meum iter perrexi > &: cum portx horti approquinquarem, nonnulli obtorto vultu me intuebantur, ut etiam vererer,ne in meo me proposito impedirent; alii vero murmurantes dicebant: En iste bonus vir horti janux appropinquare praesumit,Senos,qui tot annos in hor. taccis hisce laboribus insumpsimus , nunquam in illum intromisi! siimus ; quo Sardonio illum risu prosequemur si repulsam fuerit palliis? Ego autem hofcc sermones parvi faciens,(notior etenim illius horti conditio mihi erat, quam illis, etsi nunquam in eo fueram) per anticum etiam atque etiam prxclusum , ut &: foramen ab extra non extarct , quo clavis intromitti potuisset; sentiebam tamen foramen quoddam , quod vulgaribus oculis non occurrebat, in antico dic,, &: mecum colligebam,hoc loco esse adaperiendum,quare omniclu- foriä mea clavi, quam nonnulli adulterinam vocari volunt,jam pridem sedulo arrificioprxparata me accingebam , seram recludebam,, & introibam.Quum vero per hanc januam introiissem,rcperi&: alias portas oppessulatas . quas tamen facili negotio aperui. Eratautcm incessus, quales in bene instructis xdificiis videre licet , continens in latum 6.in longum vero ad ro. pedes,laqueari egregio coassatus: Etiamsi vero reliquxportx adhuc occlufx erant, per eas tamen x- quc,ac si aperta’ fuissent ,in hortum introspicere poteram. N umine igitur divino annuente,in hortum ingrediebar, in cujus medio repe- riebam hortulum alium quadratum , &: fex perticas comprehendebam j qui roseis arbustis circumfcptus erat, rosxque cgregixstore- bant, 55 quia rara pluvia decidebat, folaresque radij illam penetrabant, suavissima apparebat iris. Quum igitur hunc hortulum prxte- riens, ad illumlocum , ubi virginibus subvenire Volebam,propera- F 3 rem> T raflatus Aureut rem, Ecce, perspicio loco muri humiles gerras, procedcreque virginum omnium formosissimam , holoserico laevi ac nitentes Gcrm. S(Ma§/ Galli vero Satin vocant) candido decoratam , cum juvene omnium formosissimo, coccyneaque veste induto, ac rosarium sese ulnis invicem ducentes , plurimasquc suaveolentes rosas manibus gestantes,prxtergredi. Salute impertiebam ipsos,6c quomodo saepe transcendisset interrogo. Hic meus dilectissimus,sponsus (aitjmihi subsidio fuit, &c nos hunc hortum peramoenum relinquentes, ad nostrum cubiculum properamus,ut amori nostro satisfaciamus. Gratulor mihi , inquam , quod sine ulteriore mea molestia vestris voluntatibus satisfactum est. Videtis tamen quantam impenderim o- peram in vestris officiis » ubiin tam brevi temporis spacio tantum loci circumiverim. Post haec deveni in hydromylam lapidibus intus exstructam , ubi nulla erant farina: receptacula , alia*ve res ad molendum requisita:, sed pcrmurumtympanaaqua circumvoluta conspiciebantur. Interrogabam ego, qua hoc fieret ratione? Respondebat mihi decrepitus molitor , ex altera parte operam fieri molitoriam claulimieoquc ipso molitorem aliquem per ponticulum introire conspicor,quem protinus sequebar. Cum igitur ponticulum,cui tympana erant a sinistra, transiissem, consistebam, &c mirabar ea, qua: videbam. In momento etenim tympana supra ponticulum erant:aqux pernigra:, cum guttis albis apparebant: ponticuli superficies;, digitos latos non cxcedebar.nihilominus tamen manibus asseres , ponticulum comitantes firmiter comprehendens, retrogredinon dubitabam , atque ita nullo humore adlperfus a- quam transibam, quatrebamque ex sene, quot sibi essent rota: ? Decem,respondit miraculum istud , quod mihi acciderat, molestum erat, &c lubens novissem ejus interpretationem , sed perpendens, quod cx molitore nihil horum resciscere possem, discedebam. Erat autem ante moletrinam area quaedam elevata, in qua nonnulli prodictorum senum ad solis radios (qui tum temporis calidiores erant) ambulabant, &; de nonnullis literis , quas universitas facultatis ad illos dederat, consultabant. Ego facile conjiciens, lircrarum tenorem, T)e Lapide Philosophorum . ^7 rem,quod me nimirum attingerent,illos conveniebam dicens: Domini mei de me ne hic agitur? Maxime,respondebant: uxor, quam jam pridem duxisti, perpetuum tibi est retinenda: sin minus; nostro principi indicandum. In hoc negotio nulla inqua opus est molestia; namque cum illa quasi prognatus, &: a pueris educatus , semel ductam nunquam deseram , sed ad extremum halitum colam, imo ipsa nos mors non sejunget.De quo igitur conqucrimurfajuntupsa etiam fponla in hoc acquiescit; copulandi estis. Contentus sum inquam. Bene igitur habet,respondebat quidam. Ita enim leo suam recipiet vitam, potentiorque Sc vividior erit, quam antea fuit. Tunc in memorium peractos meos labores revocabam , Sc mecum ex cerris rationibus colligebam , hoc negotium non me,sed alium quempiam mihi probe notum attingere. Dum hax mecum ita reputo, video nostrum sponsum cum sposasua dilectissima supradictis vestibus a- mictum,ad copulationem paratissimum prodire , quod ex Irctolatissimum me faciebat. Semper enim timueram,hoc negotium ad me pertinere. Quumitaque;,utdictum est, sponsus noster, coccineo suo nitente vestimento, cum suavissima Sc dilectissima sponla, cujus ho- losericea stola nitentes de se emittebat radios,ad dictos senes pervenisset, conjungebantur consestim. Mirabar autem ego plurimum, quod isthaec virgo,qua: (ponti fui mater esse perhibebatur,ta vivida: essetaetatis,ut etiam modo nata videri poruillct. Sed nescio,quidnam ab illis peccatum esset , nisi quod frater ac foror tam ardenti a- moreseseconuinxerant.utin posterum nullo pacto separari pollent, atque ita criminis incestus rei, locorhalami, pompofarumque nuptiarum , ad carceres perpetuos, qui tamen (ratione incly t* progeniei, praece lentisque profipia:,&: ne in posterum tacite obsceni quid peragere , sed ab excubiis ordinatis omnia eorum opera observari possent)transparentcs,pcr(picui&: clari, instar crystalli, rotundique in modum globi caelestis formati erant, condemnabantur, lnclude- banturque ut ibi continuis lacrymis veraque poenitentia pro peccatis commistis satisfacerent.Sed omnis amictus ac mundus alienus, quo decorandi st" gratia vestiti erant, adimebatur, quo in tali cubiculo /jJ Traft atus Aureus culo nudi concumbere possent : neque quisquam ipsis qui eos in carcerem tunc fuisset comitatus ipsifvc inferuivissct adjungebatur , sed postquam copiam cibi ac potus , e dicta aqua hausti, sti 5 accepissent »cubiculi janua occludebatur, oppcssulabatur, facultatis sigillum apponebatur,tnihique ut illos observarem,instanteque hyeme cubiculum calfacerem , ita ut neque plus arquo calefierent, neque algerent,nec ullo modo discederent aut aufugerent. in mandatis dabatur ? sin vero praiter spem & opinionem ulla accideret noxa,in me graviter advertendum fore. y£grc hoc ferebam, timor & providentia anxium satis me reddebant; £t mecum reputans, rem magni hanc esse momenti, collcgiumqucfapientiarmendaciishaud assuevisse,sed dictis suis semper stare,paulo eram timidior. Sed quando ferenda erant, qua: mutari nequibant , cubiculum insuper forti turri inclusum, at; aliis adhuc propugnaculis > & praealtis muris munitum erae , ubi leni quidem , sed continuo igne omne cubiculum calfi eri poterat ,melubens ad hoc officium accingebam , &postea- quam numen divinum invocassem, initium calfaciendi cubiculum, ‘ incarceratosque conjuges a frigore defendendi faciebam. Sed quid sit? Quamprimum vel minimum senserant calorem, fefc amicissime complectebantur,ita etiam , utsimtfis huic complexui,nunquam a- liusviliis sit , permanebantque in hac fui amoris flagrantia , donec sponso ex nimio amoris aestu cor liquesceret, frustimque corrueret. Illa,cum haud minus ainans,quamabilIoadamata,ha:c conspiciens, lacrymis in desinentibus cum deploravit, & quasi tumulavit, usque omnia inundans,eum ab omnium obtuitu abscondidit. Amplius e- tenim non apparebat. Sed querela: & lacrymacista; haud fuerunt diuturna:; siquidem ex nimia tristitia ulterius vivere recusans, ultro «lorti scsc dedidit. V ac mihi, quot angustiis circumfeptus, angori- buspertubatus, terroribufqueinterturbatuserani, quando ambos mihi demandatos , in qua quasi liquefactos , mortuosqueanteme conspicere conrigebar. Interitus meus indubitatus pi'L oculis meis erat,& quodl on ge molestius accidebat mihi, praevi/hs in -itiones,de- spectus.Sc aspcrn at i ones potius metuebam,quam damnum. I n siis igitur DeLapi.Se Philosophorum . 49 igitur sollicitudinibus plures dies terens , & quomodo rebus meis consulerem, reputans, coincidit mihi tandem, quod Medea Adonis emortuum corpus vita: restituistet, & mecum ita ratiocinabar; ii medeahxc potuit persicere,&: tibinon eritimpoffibile. Coepi igitur considerare,quomodo illud effectum redderem. Sed meliorem non inveniebam methodum , quam , fi continuum calorem foverem,donec aquae evanescerent, amantiumque nostrorum emortua corpora rursum apparerent; tunc enim omnia effugere pericula magno meo emolumento.& honore,non dubitabam. Continuato igitur calore pergebam ad quadraginta usque dies, ibi animadvertebam aquas dc die in diem coniiimi, cadaveraqueinstar carbonis atra dentio apparere,quod quidem citius factumfuistec , nisi cubiculum nimis arcte occultum & sigillatum suisset (quod tamen nullo pacto mihi erat adaperiendum.) Advertebam namque quod aqua: ascendentes , nubibusque appropinquantes in cacumine cubiculi coibant , &: instat pluvia: decidebant , mhilque omnino decedere poterat , donec noster fponliis cum sponsa sua dilectistima mortuus putruerat, indeque supra modum graviter olebat. Interim in cubiculo ex radiis solaribus in humiditatem agentibus praepulchra visebatur iris , pulcherrimis decorata coloribus , quae me post tot exantlatas maestitias non parva laetitia afficiebat , inpri- mis gaudebam , quod meos amantes coram me jacentes conspicabar. Sicuri autem nulla tam solida est laetitia qux non aliqua adversitate turbetur: ita & ego in meo hoc gaudio contristabar, quia milii demandatos hos adhuc mortuos, & line omni vita_esie animum inducebam; fedunnm hoc me solabatur, quod eorum cubiculum solidiffime occlusumsuas animas Sc fpiritusnon emittat, sed probe asservatos adhucretinebat: quapropter dicto meo calore eos fovendo demandatoque meo officio abunde fungendo pergebam, plane milii persuadens,cos ad sua Corporation reversuros, quamdiu humiditates illae durarent, (quandoquidem in humidis naturis isti delectantur)quoditaquoquercipsacvcmstccornpcri. Nam circiter vesperam animadvertebam a terra vi solis plurimos exhalate vapo. G res, T j o Traft at us Aurem res,eoquc modo elevari quo aqua’ a sole attrahuntunqui noctu coagulati primo crepuiculo instar roris foecundissimi terram irrigabant, nostraque cadavera abluebant, qua de dre in diem, quo saepius haec ablutioperficiebatur,pulchriora candidioraquereddebantur. Sed quanto magis albescebant, tanto magis humiditates minuebantur, donec tandem nebulis, humidioribulque rempestatibus pullis in acre nudo sudoque spiritus & anima ulterius fele continere haud potis essent,sed in clanhcatum plurissimumque regina: corpus regredi co- gerentur;quae,quam primum hoc sentiret, in momento quali vitam recipiebat; ex quo maximo , uti conjicere facile potestis, gaudio perfundebar, praesertim cumlautislima fumptuolislimaque veste, quales a paucissimis mortalibus visae sunt, indutam, prxstantissima- que corona, ex adamantibus meris concinnata decoratam illam resurgere conspicabar,in hxc verba prorumpentem: Audite mortales &: probeattendice, quod Summus Deus solus est , qui potestatem habet reges constituendi & deponendi. Ille facit divites & pauperes ex sua voluntate: Occidit,& vitam restituit. Hujus rei ego ipso sufficienti sum exemplo. Magna eram, &: reddebar humilis; nunc vero, humiliata, in reginam plurimorum regnorum som constituta: Post mortem vita mihi est reddita: mihi pauperi thesouri sopientum &; potentium concrediti &: traditi sunt. Quocirca &: mihi facultas, ex paupere divitem faciendi, humilibus gratiam tribuendi,segrifquefa- nitatem restituendi concessa est. Sed dilectissimo meo fratri,potenti ffimo regi a mortuis adhuc resuscitando nondum par som .-Sed | quando is venerit, reapse meos sermones veros esse demonstrabit. Quum haec dixisset, sol clariffimo soo splendore omnia illuminabat, dieique calor intendebatur, & caniculares appropinquabant. Quia vero jam dudum in reginae nostrae nuptias sumptuoliffinia & ptxstantillima vestimenta cxserico viloso nigro, cinereo damasce- no serico cadio, candido bombycino raro , niveoque holoserico nitente > & argento,prctiolis margaritis,splendentibusqueadamanti- bus phrygia opera pretiosiffime intertexta , erant parata > ita etiam m honorem novi nostri regis di versoe vestes,ex incarnata,citrina,crocea que De Lapide Philosophorum. jr ceaqucpretiofamateria , &: tandem coccynco rutilanteque serico pradtantislimisrubinh carhunculifque magna copia intertexta consciebantur. Sartores autem.qui ista conficiebant indumenta ad visum non apparebant, ut etiam mirarer,quando stolam vel togam novam paratam esse videbam, quomodo hoc fieri potuisset, prreiertim, cum nossem neminem prxtcr sponsum cum sua sponsa thalamum introiissc; Sed hoc magis mc admiratione capiebat, quod quam primum aliqua toga erat parata, statim priores evanescebant, ut etiam nescirem,quid de illis actum esset,aut quis eas repofuistet. Quum igitur pretiosissima illa coccynca vestis crtecta esset, magnus &c potens ille rex magno splendore Sc magnificentia , cui nulla par est, apparebat, quia se introclusum esse sentiebat, suaviflimis & dissertissimis vetibis a me contendebat, ut sibi januam aperirem atque c cubiculo prodire per me liceret,in meum enim id emolumentum cessurum esse. Etsi igitur cubiculum aperite mihietiam atque etiam erat interdictum magnisiccntiatamen , 6c suavis eloquentia regis mc terrebant, ut aperire non recusarem; &: cum exiret, tam humanum, tam benignum,&: tam humilem se prxbcat, ut reapse testimonium exhiberet, magnates nihil adeo, quamhafce virtutes decere & ornare» Quia vero per caniculares in maguo astlu degerat, magna sitiarstu- abatssummeque lassus sessusque erat, quate mihi dabat in mandatis, ut defluente, torrenteve sub tympanis aquam haurire, sibiq; afferre dedignari nollem ; quod cum lubens fecissem , magnum haustum summo evolvebat appetitu,ac in cubiculum suum redibat, mihi ma- dans,utostium probe occluderem , ne quis illum turbaret,aut e somno suscitaret, raucis hic quiescebat diebus, meque ut aperirem,rc- vocabat. Videbatur autem mihi longe pulchrior,sanguinolentior, &: magnificentior, quod 8c ipse animadvertebar, haneque aquam pretiosam & sanam esse judicabat, conscstimque plus aqua: petebat, ejusmodi majorem hauriebat copiam quam antea , ita etiam ut cubiculum extendere animum inducerem. G um igitur rex ille noster potum hunc pretiosum , quemtam en ignari nihil faciunt , ex sententia bibisset , in eiusmodi pulchritudinem & magnificen- G 2 tiam f2 T nc?. Aurem, De Lapide Philofiphorum. N magnificentiam deveni,ut per omne meae vitar tempus, neque pia*" stantiorem personam, neque praistantiora facinora videre meminerim. In so um enim me regnum ducebat, &: omnes thesauros divitiasque totius mundi mihi demonstrabat; ut etiam nolens volens confiteri cogar, non modo Reginam dixisse, quod ipsa res est,sed etiam majorem partem illis^qui regem nostrum noverunt, describere reliquisse. Aurisiquidemnobiliumquecarbunculorumibinullus erat finis, renovatio, Lc restauratio juventutis , naturaliumque facultatum, &c amissae valetudinis restitutio,ablatioque eumstor um morborum familiare illic erat. Hoc autem prx caeteris mihi admodum arridebat quod homines illius regni creatorem fiium noverunt, metuunt & honore prosequuntur, ab eoque sapientiam, intelligentem, & demum, post hanc temporalem gloriam aeternam bcatitudinem petunt, &C adipiscuntur ; quam nobis tribuere velit Deus Pater» Deus Filius, & Deus SpiritusSanctus, triunitas laude &: honore prosequenda in fecula feculorum». Arnen. AUREUM