de Titelblatt wird ergänzt. Eisen-Bibliothek Stiftung der Georg Fischer Aktiengesellschaft Schaffhausen EM 56/ers4 Rb 7429 (Strabo. Rerum geeographicarum libri XVII) Lun VITA STRAbonis. RABONI itaque patria fuit Amasia, I lis urbs Ponti. cuius situm, amplitudinem atque dignitatem, ipse libro huius quod dade mus operis duodecimo descripsit, meminere de Votre omnes alij geographi. Hanc cùm ipse suam patriam esse profiteatur, non est ut Stephani aut Suidae admodum requiramus testimoA. H. E nium. Gentilitatem suam ipse commemorat, & maiores suos regibus Ponti, ipsique adeò Mithridati Magno Eupatori fuisse amicos ostendit, summisque honoribus adfectos, quale fuit comanense sacerdotium, quod gerens regiam poenè maiestatem aequauit. Id si quae decimo& duodecimo libro de Dorylao& Moapherne refert considerentur, in obscuro non est. lam Ælij Galli amicitia, summi uiri& Aegyptiae prouinciae à Romanis praefecti, quem certo consilio lustrantem regiones isthic sitas comitatus fuit, facilè ostendit eum in bona& haud uulgari opinione fuisse. Philosophum eum praeter Plutarchum in Lucullo Suidas ac Stephanus nominant, hic quidem etiam Stoicum, si rectè legitur, quod in medio relinquendum duxi. Certè doctissimum hominem fuisse, satis ipse uel hoc suo commentario demonstrauit. Conscripsit enim praeterea etiam historiam eorum quae Polybij aetatem& finem scriptorum sunt subsecuta, libris(ut Suidas in Polybio habet.) XLIII. cuius operis librum secundum ipse autor nominat geographiae libro undecimo, ubi de Parthis disserit, quo ex loco apparet eum etiam alios historicos com mentarios confecisse. Caeterum operaeprecium est cognoscere, quantum quidem eius fieri potest, quibus usus magistris fuerit, ubi uixerit,& quorum aetatem attigerit. Proinde Tyrannionem grammaticum audiuit, quòd ipse fatetur libro duodecimo,& sequenti libro eum amatorem Aristotelis appellat. Hunc Romae fuisse,& ibi Aristotelis libros exscripsisse ibidem docet, idemque est apud Plutarchum in Sylla, atque haud satis scio is ne sit Tyrannio, cuius ad Q. Fratrem Tullius meminit, ea quidem aetate uixisse Romae non est dubium, meminit etiam Suidas. Quid antiqui grammatici docuerint, quae eorum fuerit apud Principes existimatio, litteratura in tantum adducta despectum quorum uitio sit,& culpa, aliâs(uti spe10) explicabitur à nobis. STRABO etiam Renarchum Seleucensem peripateticum se audiuisse indicat libro ultra decimumquar2 to, qui Vita Strabonis. tio, qui Romam profectus Augusti Caesaris amicitia fuit cohonestatus. Boethum quoque Sidonium in Aristotelis philosophia com tanda socium sibi fuisse libro decimosexto ostendit. Athenodorum philosophum, cui Augustus plurimum detulit, sodalem suum ibidem appellat. Sane hunc Stoicum non modò Suidas facit: sed Athenaeus etiam,& in longaeuis suis Lucianus. Verùm qui disputationes apud Strabonem de rerum quarundam natura expositas consideret: Aristoteleum peripateticum potius(arbitror) quàm Stoicum hunc indicabit. quo accedunt quae de magistris suis ipse memoriae mandauit.& potuit peripateticus sodalitatem cum Stoico etiam colere. Siquidem erant philosophi re etiam, non titulo tantùm tenus. Hos ergo, quod ipse obseruauerim, suorum studiorum uel duces habuit, uel socios. Sed diligentissimè cum lucubrationes aliorum legisse, quorum Catalogus seorsim exhibetur, philosophorum, historicorum, geographorum: id uerò& ipsa eorum recensio,& toto opere passim obuiae mentiones ac disquisitiones de eorum sententijs apertius edocent, quàm haec ut putem nominibus paginam debere impleri. Homerum, qui cùm reliquae sapientiae oceanus, tum geographiae pro suorum temporum Captu facilè princeps fuit: mirum in modum, atque deditissima in hoc(ut apparet) opera, illustrauit. adeò ut non defuerint homines docti, qui Homericum geographum eum appellarent. Id quidem landi, non uitio dandum est(si uel uerissimum fateamur) Straboni iudicium, eoque amplector libentius, quod tanti operis commendationem proponit grauissimam. Si enim quod res atque experientia comprobat,& postremo libro autor noster haud ineptè ostendit, magnae sunt marium terrarumque mutationes, eaeque admiratione haud paulò maiore dignae, quam ciuitatum& imperiorum(quando terram stabilissimam, mare mirifico litorum aggere coërcitum scimus: hominum autem animos& casus infinitè, ac quouis momento mutabiles quotidie animaduertimus, etiam non dictante philosophia) quis nisi barbarus non expetat antiquum or bis terrarum situm cognoscere, ut cum recentioribus per temporum interualla mutatis comparare possit? At enim orbis terrarum Augusti Caesaris aetate situs quis fuerit, quae certo cognita, quae uel rumoribus obscuris, uel etiam arrogantium hominum futilibus narrationibus ita descripta, ut ignota potiùs quàm nota credi debeant: nemo Strabone melius docuit, nemo copiosius, quem si cum Mela, Plinio, Prolemaeoque praecipuè& historijs eorum temporum compares earum quas dixi mutationum illustria exempla,& plurima Vita Strabonis. plurima quidem tibi occurrent: ac intelliges ea, quae considerans Art. poët. mortalia facta peFlaccus noster, uerè exclamauit2. 9. ribunt,& probabis Plinij querelam, iustissimè deplorantis, mira humani ingenij peste sanguinem& caedes condere annalibusiuuat, ut scelera hominum noscantur mundi ipsius ignaris. Verùm ego nescio quomodo contra institutum in hanc digressionem abreptus, qui neque Strabonem neque geographiam apud TE Principem humanarum rerum peritissimum laudare intenderam, ne Vlulas Athenas: nunc ad propositum è diuerticulo me refero. Hoc duntaxat addam, antiquitatem(cuius noticiam quis non praedicat, quis non adfectat?) haec longè maiore cum fructu& gloria quaeri, quàm in eresis marmoribus, carosis tabulis, nummisque interdum effigie& inscriptione oblitterata uetustatem ostentantibus, interdum adulterinis,& subdificijs. Quod enim ad historiam attinet: fideles, reconditas, utilesque habet hoc opus permultas, ut taceam etiam rerum naturalium indicationes, ac de earum causis disputationes acutas. Vixit sub idem tempus, quo IESVS Quando uiCHRISTVS nostrae salutis reparandae causa in terris dignatus est xerit Strabo. degere,& suis doloribus nostrae miseriae medicari. Id uel ex ijs quae adhuc dixi potest deprehendi. adij ciamus tamen alia quaedam. Athenaeus scribit libro decimo quarto, ubi de pernis agit, Strabonem libro septimo(de geographicis omnino loquitur eius commentarijs) cognitum sibi fuisse Posidonium Stoicum philosophum adfirmare. Posidonium porrò asseclam fuisse Scipionis eius, qui Carthaginem diruit. Rem putemus. Inter captam Carthaginem& Ti. Caesaris nominationem, quam Augusto mortuo occepit, anni interuenerunt CLIX circiter. Itaque XX annorum ponamus fuisse Posidonium, quo tempore cecidit Carthago: mors eius in annum urbis conditae CCXCII incidet, quo tempore si Strabonem po nas annos fuisse natum XV(uix enim pauciores admittet res& ratio) ineunte imperium Ti. Caesare oportuit eum esse annos natum etc. Ratio haec sic constat, si deletam Carthaginem anno ab v. C. ponamus(ut fit) nCIIX. Ti. Caesarem Augusto successisse anno V. c. »CCLXVII,& uixisse Posidonium annos XXCIV, ut in longaeuis suis refert Lucianus: neque absurdi aliquid de Posidonij& Strabonis aetate fingamus. Vixisse Strabonem, cùm iam potiretur rerum Tiberius, ipse testatissimum fecit. ut cum libro tertio eum Augusti de Hispania constitutiones exsecutum scribit. cùm Augusti pa tris successorem Tiberium in fine sexti libri disertè commemorat, uiuumque etiamnum Drusum. cùm libro quarto Noricos, Carnos, Q̃ 3& Tau Vita Strabonis. & Tauriscos à Ti.& Druso Neronibus repressos, iam per trigesimum tertium exinde annum tributa pendere prodit. quod o1:se O incidit in quintum Tiberiani imperij annum: cùm è Dione Lib. 54 nostro appareat, fratres istam uictoriam reportasse anno ab v. c. in CCXXXIX. Meminit eiusdem in Sardium descriptione, libro decimotertio. Adhaec non modò sua aetate Marciam Hartensio traditam ait à Catone(quod in annum nCCV incidit.) in T ilpyrorum descriptione, libro undecimo: sed& C. Antonium Ciceronis in con sulatu collegam sua aetate Cephalleniae urbem instaurasse scribit libro decimo, ut si à Ciceronis consulatu ad annum Tiberij Imperatoris quintum ratio temporis subducatur: necesse sit xxci annos Strabonem uixisse, etiam si Tullio consule natum fingamus. Haec annotanda duxi, cognitu haud indigna. Nam quòd Ptolemaeum Auletem Ægypti regem, quòd Dionysium Halicarnassensem scriLib. 12 ptorem historiae aequales suos dicit, quod Augusti Imperatoris subinde facit mentionem: ullam gignunt difficultatem. P. quoque Seruilium, qui à captis Isai ris cognomentum inuenit, uisum sibi in horum descriptione ait: is quidem rem gessit undecim annis ante Tullij consulatum. sed fieri potuit, ut eum Romae ualdè senem Strabo uiderit. Verùm haec hactenus. Vbi scripserit, ubi uitam suam egerit: neque multum ad rem facit, neque pronunciare aliquid certo possum. Magnas quidem peregrinationes obiuit. Nam praeter Aegyptiacam illam passim à se, ultimis maximè libris commemoratam, in qua comes Aelio Gallo fuit(Largus hic apud Dionem libro quingentesimotertio ferè ultimo legitur. Sed constanter apud Strabonem Gallus est, ut Dionem corrigi hinc posse putem) ipse libro secundo tradit, se ab ortu solis in occasum ab Armenia ad Etruriae usque loca Sardiniam spectantia profectum terras lustrasse:& à septentrionalibus ab Euxino mari usque ad Aethiopiae fines. ut facilè intelligant periti, non temerè eum post Artemidoros, Eratosthenes, Hipparchos, Polybios, atque complures alios geographiae emendatam descriptionem molitum fuisse. Sed de Strabone ipso satis. EINIS Autorum qui à Strabone citantur Catalogus. Artemidorus Bantes 282 Asclepiades Myrleenus, grâDaës Colonensis 409 Acusilaus Argimaticus& chorographus Daimachus geographus 42 uus 306 fol. Damastes Cypriarum rerum Adamantus Lam Asclepiades Prusiensis mescriptor 447. psacenus dicus id 384 Damatus Scombrus 229 Adelphius Antonij historio Asius poëta 164 Damocles de terraemotib. 3° graphus Asinius 353 116 Daphitas grammaticus 428 Aeschylus poëta Athenodorus Demetrius Calatianus Alcaeus 273 Attulus terraemotibus 104 Alcmaeonidis autor 295 Demetrius Scepsius Alcman, 192 Bacchylides Lyricus lui 3 Demetrius Phalereus 266 Alexander Aetolus 384 Bathon Persicarum rerum scri Demetrius Rhateni AmiseAlexander Lychnus, orator, pior nus 375 poëta, astronomus, historiBergaeus Demosthenes cus Bio Afttologus 425 Democritus philosophus 31 Anacreen poëta Dicaearchus Anaxarchus Homeri correCadmus Diodorus Sardius historioctor D. Cæsar 400 109 graphus 14 Anaxiorates 50 Callias Sapphus interpres Diogenes Cynicus philosoAnaximenes rethor id fol. 412 phus 374 Andro 308 Callimachus grammaticus 23 Dionysius dialecticus 38+ Andron 263 Callimachus poëta 134 Dionysidorus mathemau* Androsthenes Thasius 509 Callinus primus elegiarum cus 375 Anticleides 136 conditor 405 Dionysocles orator 229 Antimachus 232 Callipides Diophanes rethor 412 Antiochus 146 Cattisthenes 240 Diphilus comicus 374 Apollodorus de nauium reCarneades Cytenaicus 536 Drotimus 25 censione Cecilius rerum Romanarum Duris Apollodorus Parthicarum scriptor 141 rerum scriptor 343 Charon Lampsacenus ße Empedocles 241 Apollonides 205 Chœrilus 202 Ennius poëta Apollonius AdamytteChrysippus Solensis 408 Ephorus nus 346 M. Cicero Epicharmus 435 241 Apollonius ArgonauticoCineas 218 Epicurus id rum conditor ern Cleanthes Stoicus 408 Erasistratus medicus luy 3 13 Aratus Solensis E 440 Cleophanes Myrlanus reeratosthenes Archemacus Euboeensis 302 ther Eudorus 384 530 Archilochus 244 Clitarchus 136 Eudoxus 249 Archimedes Copis poëta 272 Eumereus 25 Aristarchus Homeri interCraces 286 Eumerus Bergaeus pres Crate. Malloles Eughorio poeta 384 Aristeas Proconnaesius 222 Crates Homert interpres 16 Eughorion 241 Aristo Perepateticus philoCrates philosophus Eughronius Priapsorum scrisophus lua 313 ptor Crarerus de reb. Indicis 462 250 Aristobolus Creophylus 343 Euripides Tragoedus 124 Aristonicus gramaticus Cretensis historia 306 Aristoteles Ctesias medicus „K 433 Fabius historicus 1 40 Aristoxenus Ctesias historicus Aristus Salaminius 187 Cyrsilus Pharsalius 361 Gabinius historicus „ 34 Heca AVTORVM NOMINA. Simmias grammaticus 332 Neanthes Cyzicenus Simonides Lyricus 551 lui 3 Nicander Hecataeus Simus medicus Nicolaus Damascenus de „K. 433 Hedelus elegiographus 446 Socrates 190 470 rebus Indicis 265 Hegesias Solon 400 Hegesianax Sophocles Tragoedus Oechaliae exscidij scriptor Hellanicus historicus 286 Sosicrates Creticarum rerum fol. Heraclides Ponticus scriptor Onesicritus historicus 307 Heraclides Platonicus 37: Sotades Hom. interpres 232 Verso Orthagoras Heraclitus Staphylus 308 425 Heraclatus Scotenus 22 Stesichorus 376 Palaephates Herodotus Stesimbrotus Thasius 306 Parmenides 22 Hesiodus Strabonis historici commen Patrocles geographus Hestiaea Alexandrina 402 346 Pherecydes poëta tarij 249 Hieronymus 26 Strato physicus Philemon comicus E40. Hipparchus Stratonicus Cytharoedus 408 Philetas 98 Hippocrates medicus 433 218 Suidas Philippus Caricarum rerum . Hipponax scriptor 435 Homerus Theocritus Sophista 218 '4 4 206 Philochorus Hypsiorates Theodectes „ G 433 Philotas poëta 459 Theodosius mathemat. 384 Philo de in Aethiopiam na332 lasonei commentarij uigationibus Theophanes Mitylenęus 323 172 Ibycus Phrynnichus Tragoedius 42 266 Theophrastus philos. 375 Icenes geometra Pindarus poëta Theopompus historicus 23 149 lon poëta Pisander Heracleae poëmaThrasyalces 217 Thucydides tis autor R04 455 Lycurgus orator Tyrannion grammaticus Stra Cn. Piso /envoy Lysis bonis praeceptor Plato 375 Tyrtaeus poeta 176 Polemo Maeandrius 377 Polemo periegetes dictus Timaeus geographus 112 273 Manascalis poëta 361 fol. Timagenes 265 Medius Larissaeus 114 Polycletus Megasthenes Timosthenes Pythici hymni 343 autor Polycritus de Persarum mo277 Megilus historica ribus Timotheus Patrio 191 Menander Comicus mir 374 Posidonius Menecrates Elaita 26 Xanthus Lydius 201 Ptolemaeus Legi filius Messenius Xenocrates philos Pytheas historicus Metrodors Lampsacenus 397 384 Xenophon 252 Mimnermus Sappho 430 Molon... Zeno Scylax Coriandrensis Myrsilus 383 Zenodotus Seleucus Babylonius ien Zoilus orator Homeroma. Seleucus mathematicus 3°1 354 Nearchus stix Silanus historicus 171. 43 100 Nearchus historicus FINIS. INDEX INDEXIN STRABOnis Geographiam locupletissimus in quo quicquid in orbe uel extitit uel contigit memorabile adnotatum inuenies. achaeorum& Argiuorum noArassus academia locus Athenarum 385 Pour Votre men commune omnibus 265 fol. Aba Zenophaacalander fluuius Thuriopulis in llij obsidione nis filia Teucri achaemenidae 482 176 rum pontificatum ad. Londres achaia urbs Ariae 346 acamas promontorium Cyepta 441 achaiae urbes praeter Taren278 pri abae oraculum 445 tum nullae extent in Italia 538 acanthis urbs abantes dicti Euboeenses ab amplius 163 acanthae Thaebaicae Lucus Homero 291 405 achaium fol. 538 201 abaris Seytha achaicarus Bosphoranorum 244 acaria fons Corinthi abdera urbs Hispaniae a Poe nates us aen acarnan Alcmaeonis fil. 301 nis condita acharaca pagus& ibi Pluacarnanes patrias leges libeabella 150 tonium 429 301 ras obtinent à Rom. abeaeus Siracorum rex 337 337 achardeus fluuius acarnanes nomen unde sorabietes in Asia non nascun achantus Lucus Apollini sa 343 303 acarnanes soli bello Troiacer 540 abij Scythae& Sarmatae 190 achelous fluuius Aetoliae& no non interfuere apud Grę ibid. uxoribus carent cos Acarnaniae limes 294 301 abiorum nomen unde apud achelous ab Hercule deuide Acarnania& eius uici196 Homerum ctus 299 nia plura ex uetustis autoabila mons in Megatonijs achelous Euenus flu. olim 300 ribus pro Herculis columna re217. Lycormas dictus 294 acarnaniae descriptio putatus quibusdam achelous fluuius insulas con acarnaniam Diomedes cum abis Phocidis urbis incolae tinenti iungit 217 Alcmaeone occupat 291 Euboeam occupant achelous Protei instar mutaacarnaria Graeciae terminus abisari regio 460 bilis 299 occiduus 226 abletes Mysi ur acheloi fabulae allegorica ex accipitrum urbs 542 abonuteichos oppidum ien planatio 299 ace urbs nunc Ptolemais diaborace urbs 324 147 acherontia palus cta aborigenes circa Romam 140 acherontius lacus acerrat 134 aborras fluuius d’46 acheron fluuius& Acheru150 acerrae Campaniae abretteni louis sacerdotium 216 sia palus acesines flu. Indiae 45 latroni concessum 388 acherontis fluuios cum Plu1558 233 achaea saxa abrotonum urbs tone cognatio 231 achaeium 404 absyrtus frater Medeae à so147 acherusiae aquae achaeus Xuthi fil. homicirore interfectus 211 achilles XII urbs mari, XI 251 211 absyrtides insulae terra euertit 394 abus achaei 361 achilles Lesbum dépopulans 226 achaei abus mons cur Lemno abstinuerit 24 abydus achaei Laconica pulsi meta394 achilles Hecubae filios ca164 pontum occupant abydus urbs in pagum reda ptos in Imbrum relegat 298 achaei duce Pelope Laconi* 540 cta 242. achillis lucus,& promontocam occupant abydus à Milesijs condita rium in Maeotide achaei à Deo Crotonem con 204 permissu Gygis 398 163 achillis uallum 410 dere iussi abydum Darius in cineres achillis clypeus achaeorum acta in Cypro 446 398 redigit li. 40I achillis tumulus achaeorum portus acacasium Ithacae curia 192 2 portus ibid. portus, templum achillis hastam nemo uibrare potuit 293 achillis filius Molossorum tex 217 achillaeum uicus Asiae 205 achillaeum à Periandro conditum ex lliacis ruderib. 40 achillaeus pagus& ibi fanum Achillis 324 achiuorum cum barbaris bellum 176 acholla libera ciuitas 552 acidon fluuius 233 acila promontorium Arabiae 511 acilisena 360 aciris fluuius 164 acmon Dactylus Idaeus 3 0 aconites pop. Sardiniae 138 acontia Vaccaeorum urbs ce lebris acontius mons 275 aconitum Heracleoticum 372 acra uicus Bospori 324 acraeae lunonis oraculum 249 acraephia 272 acrisius Danaen filiam cum nepote Perseo in mare abijcit 314 acrisius primum Amphyctrionum collegium instituit 277 239 acritas sinus acrocorinthus aix Corin240 212 acrolissus acrolochias promont. 530 acta Atticae litus actae Hyrcanicae 343 actę Apollinis oraculum 397 item Dianae eiusdem ibid. 265 actaecn actia Olympica certamina 217 ad Nicopolim 295 actium Aetoliae urbs actij Apollinis templum 216 actiacae Rom. uictoria 253 actiacum Agrippae bellum cum Antonio 239 acyphantes 281 acyphas 284 ada Cariae regina fratri nubit adadates urbs 385 addira fluuius 116 INDEX. adamantus Lampsacenus 397 adelphius Antonij comes in Parthica expeditione 35 ades inferorum Deus qui ui sui subtrahat quae ad ipsum 102 ueniunt adherbal Rom. amicus à lu55 gartha caesus 491361 adiabena adiatorix cum filio ab Augu 380 sto necatus adiatoricis Heracleatę in Ro 372 manos perfidia adiatorigis filiorum admiran. 380 dacharitas admeto Apollo seruiles ope 293 ras locauit. adobogion Pergamenus Ga ur latarum tetrarcha co4 adonis fluuius adonidis templa in Byblo 504 ador proditor Armeniae 3 60 306 adramyttenae adramyttium 104 adramyttenus sinus 405 adraspa Bactrianae urbs ab Alexan. M. condita 181 adrastus Thebas oppugnat 217 fol. adrastus Meropis fil. Adrasteiae rex «««««««««««««« adrasti currus 269 adrasteae campus 3834 adrasteae mons 388 adrasteae fanum ab Adrasto rege primum conditum 397 adria oppidum palustre, olim 133 urbs illustris adriae intima cum lapygio non constituere lineam rectam 131 adriatici maris idem cum Ocea132 no fluxus& refluxus 1558 adruma urbs Africae adula mons Alpium pars Rhe 116 ni fontes continet aea urbs ad Phasin Argonau tarum uestigium aeacidae Salaminae insulae do 264 minantur eacidarum regum familia a216 pud Molossos aeacidarum famae fauet Ale400 xand.M. 247 aeaeus Aeginae ins rex aeanes à Patroclo interfectus 280 aeanium lucus& fons Aeanis 280 aeanteium tumulus 400 aeas flu.& In laachus ad Lacmum oriuntur 212 aeclus 214 aelcus& Cothus fratres 292 aedepsus Eubaeae 279 aedepsiae thermae aediles Indorum 464 aetas Colchidis rex 24 aega promontorium 410 aegae Achaicae 252 aegae Euboicae,& ibi Nepuni aegaeitemplum 269 aegaeae oppidum des aegaleus mons 239 aegatum 412 aegesta Siciliae ab Aenea con dita 407 aegesta oppidum Siciliae 172 aegesta à Troianis muro cin160 ae gestaeae aquae 173 aegestes Rom. amicus suos charissimos ibi in triumpho ductos uidet 188 aegestus Troianus in Siciliam missus 160 aegestensium emporium 169 aegeus Pandionida quas terras habuerit ex Sophocle fol. 263 aegialus 373 aegiali urbs 251 aegimerus Cherusc. dux 188 aegimurus 550 aegimurus insula 69 aegimurus insula inter Siciliam & Africa media 174 ae gina insula 69.243 aegina maris imp. potitur 247 aeginae ins. ex lsthmi perfossione periculum imminet 29 aeginenses cum Atheniensib. de palma certant 247. aeginensib. datum oraculum de uiro, muliere& equo 294 ęginetę uicto Xerxe magnam gloriam reportant 264 Eginetarum uiles metces tra ctare prouerbium 247 aeginium urbs 227 aegirusa 264 aegium aegium urbs 253 aegium keptuni templum 226 aegium urbs ex 8. pagis conflata 227 aeglete urbs aegletę Apollinis templum 312 aegros Lusitani in uijs deponunt, ut à praetereuntib. me delam accipiant aegrotos in publicum depor tant Babylonij, ut à transeun tib. medicinam accipiant 496 aegua urbs aegyptus Nili donum quomodo ab Herodoto dicatur 369 aegyptus antiquitus mari inundata& in quantum 26 aegyptus fluuij donum cur ab Hesiodo dicatur aegyptus imbribus nunquam rigatur 112 aegyptus fluuialis insula 1° aegyptus à Nilo, à Delta usque ad Syenem bifariam secatur Iaegyptus oleo caret 538 aegyptus in prouinciam redacta,& quomodo sit à Romanis administrata 333 aegyptus cur inde ab initio usque pacata fuerit 543 ęgypti cum India cognatio 456 aegypti animalia ers ae gypti descriptio 534 aegypti& Aethiop. fines 528 aegyptiaca faba 534 aegyptij imbelles 543 aegyptij lutum manibus, panem pedibus tractant 545 aegyptij Graecis ob auariciam infensi 530 aegyptij cur philos sint aegyptius nurus co4 aegyptiorum sacerdotib. imperia delata aegyptiorum in morbis curandis consuetudo aegyptiorum in Colchildem & Aethiopiam migratio ęgyptiorum tributum quod Romanis pendebant 333 aeletani aelius Catus in Getas coloniam ducit 202 aelius Gal. Strab. familiaris à Rom. in Arabiam felicem cum exercitu missus INDEX. ab Augusto ad compescen dos Arabes missus 521 aemilia uia à Scauro strata 134 aemon Thessali fil. 288 aemus mons ad Pontum maximus 2II aeneanes Graeciae populi 32 aeneas Achillem fugiens in Scepsin fugit 406 aeneas Priamo in regno succedit iuxta Homerum 407 aeneas Anchisę fil. Darda num rex 395 aeneas cum Anchise& Asca nio Troiam relinquit 407 aeneas bello Troiano superstes propter Priami odium fol. 407 aeneas Rom. stirpis radix 400 aeneae regiam fuisse Scepsin urbem coniectura 406 aeneae peregrinatio aen eae historia 140 aeneae& Priami perpetuae simultates 407 aenea arma qui primum sumpsisse dicantur Curetes 306 aen^ a Aetoliae urbs 294 aenesisphyra 534 aenesipasta insula 534 aenianes pop.& eorum urbs Aeniana 33 8 aenianus Vitiam condit 361 aeniate aenigna de Atheniensium fodinis metallorum aenius fluuius 104 aenus mons& in eo louis Aenesij templum 29’8 aeolus uentorum primus 174 aeolus Liparae insulae rex 11 aeoli insulae aeolica Gręcorum colonia 393 aeoles thessaliae incolae Pelasgorum clariss. 136 aeolenses Gręci qui dicantur, & eorum dialectus 225 aeolum cur Homerus uento rum regem fingat aepasitus campus 233 aepaa urbs 239 aepialus Erineorum rex ab Hercule restitutus 281 aepij urbs apud Homerum an sit Margalae 234 aepytus Nelei fil. Prienam con 42I aequator coelum in duas aequales partes secat ęquatori subiecta plaga tem perata sub aequatore ob aestum terra inhabitabilis ęquis Latini annumerantur 140 aequinoctialis meridionalium habitationum terminus 3 2 aequinoctialis terrę globum in duo hemisphęria diuidit 5 aequinoctialis à tropicis distantia quanta aequinoctialis circulus stadiorum est CCLII. CID. 64 aequinoctiali subiecta terra non est montosa aëria urbs unde dicta 113 aëreae hydriae prę gelu rupture in Aesculapij templo repositae aëris constitutio& natura in aedificijs straendis obseruanda acris prouentus apud Cotinas aëris triplex temperies zona rum nimirum quinarium arguit aerugo Cypria ad medicinas expetitur 447 aesarus fluuius 163 aesaris flu.& Arni tempestuo sa confluentia 237 aeschines matri suae sacrificanti adest, ob id reprehensus à Demosthene 306 aeschines orator ob linguae incontinentiam exilio dam natus 422 aesculapius Epidauri miracu lis claret 246 aesculapius ad Lethęum flu. natus 28 aesculapius ab Epidauro Ro mam departatus 384 aesculapij Olenij nobile tem plum 252. aesculapij Triccęum fanum Gerenijs 239 aesculapij templum celeberri mum in Tricca 286 aesculapij fanum apud Panticapaeum 45 aesculapij aedes in Coo 433 aesculapij aescul. templum in Cartag. 5 aesculapii lucus co4 aesepus fluuius 377 aesepus Mysorum& Troum limes 38 aesepus flu.& Granicus ex tribus fontibus orti 104 aesernia 150 aesernia urbs 144 aesis flu. Galliae Cispadanae li mes 134 aesis flu. fons& ostia 139 aesium oppidum aaestus maris causae à quibus sint assignatae aestus maris diurnus, men100 struus annuus aestus maris descendens aestus maris Homero noti aestus effus. nauigabiles aestuaria Boetici maris aetyetae sepulchrum 400 aethalia insula aethaliae ferri mirum 137 aethaloens torrens 307 aethices 217 282 aethicum regio aethicia urbs aethiopia non tota Nilo irril 528 gatur aethiopia quemadmodum& Aegyptus à Nilo diuiditur 17 aethiopicae insulae 522 aethiopes cur nigri sint& cri 45 aethiopes aetherei qui& ubi positi aethiopes sub plaga torrida uulgo uocata habitant 55 quomodo bifariam diuisi 16 ad oceanum ultimi bifariam diuisi ibid. se Caesarem agnoscere negant 543 rebellantes à Romanis uicti 543 aethiopum mores et uictus 544 aethiopum ab Aegyptijs differentia l5 28 aetna factitius Romae 172 aetna urbs Siciliae olim Cata 170 aetna oppidum ad eius montis radices 173 aetnae incendia Decemb. men se uehementissima 170 aetnae cur Homerus noluerit INDEX. Vlissis errores ascribere 12 aetnae montis prolixa descriptio 173 170 aetnae montis situs aetnae montis cineres foecun dum reddentes agrum 170 aetnae filius Romae ludis gladiarijs à bestijs discerp172 aetoliae descriptio 294 361 aetolicae tunicae aetolus à Salmonco Elea eie 238 ctus 281 aetoli aetoli nunquam alijs paruere ipsi semper indomiti 301 aetoli cum Oxylo Heraclidarum duce Eleam occupant 236 aetoli& Acarnanes pro liber tate pugnant cum Macedo 300 nibus& Romanis aetolorum comitia ad Ther301 mas Aetoliae 266 aexonenses afranius ad lierdam à Cęsare deuictus africa orbis partium mini. ma545 africa ad mare mediterraneum in rectum protensa aliàs pardali similis africae& Asiae limes africae triplex differentia africae figura simpliciss. africae figura rectangula triangula 545 africum mare africum mare antiquitati inuium africus uentus unde spiret 15 africus uentus salubris 149 afrorum stulticiae monumen tum sepulchrum Pelori 228 agamede uenefica agamedis Delphica opera 227 fol. agamemnon Delphicum ora 276 culum consulit agamemnon Mineruam pla 305 cat Troia capta agamemnon Dianae Muny chiae templum condit 224 agamemnon Argiuis bellum 301 facit agamemnon Myceno regno 245 Argolicam iungit agamemnon Achilli septem urbes promittit 233 agamemnon aram dijs consecrat ad Lectum 405 agamemnon mille nauibus ad Ilium toto decennio oc400 cupatus agamemnon willauratorem llij antiqui exsecratur 104 agamemnonis classis in My sia tyranny exercens re primitur agamemnonis mors Mycenis ruinam attulit 245 agamemnoni thorax à Cyni ra dono datus agatha urbs à Massiliens com dita III uide Rhoë agatha agatarchides Cnidius uir ce lebris agathocles dux bellicus Tarentinorum 176 agathocles Siculorum tyran 161 nus 169 agathyrsus ors. agelae Sportanorum ager trigecuplum reddens 206 agestis dea magna mater, è Phrygia, dicta Rhea 1304 aggestiones Niloticae Homero notae fuerunt 19 agidus urbs . 439 agidus urbs Cypri desolata fol. O 446 agis Eurysthenis fil. Helotum apud Sport. iura tollit 241 agni cornu „ 535 agni cornuti apud Lybes agoracriti Parij Nemesis simulachrum 265 angra locus Athenis 267 agraea Aetoliae 228 agręi Aetolica gens 294 agranorum urbs „ 524 agratadus flu. 187 agrianes 213 agri Maeetici populi 324 agrij sel2 agricolae Cherroneft 206 agri Campaniae annuos fructus quater ferunt 146 agricularum in India immunitates id agriculturę peritus Vlisses 9 agriculturae ignari Britan123 agrigentum agrigentum lonicam colonia 172 aie tol. agrigentinum emporium 169 agrigentini lacus natura mi17 rabilis agrippa Vbios citra Rhenum 116 retinet agrippa Leonem Lysippi Lam psaco in Euripum transid fert M. Agrippę studium in urbe 143 Roma excolenda agmppae structure in Auer148 no agilla olim nunc Caere 136 agyllaeorum thesaurus Del136 phis aiax Locrus Opuntiorum 280 rez 264 aiax Telamonis filius aiacis monumentum& statua ad Rhoeteium urbem 400 aiacis statuam ab Antonio ablatam Augustus suis ciui400 bus reddit aiacis scutum à Tychie suto271 re confectum aiaci naufragium& exitium ob uiolatam Cassandram im̄ 40 3 missum aiaci Ilienses rem sacram fa400 ciunt « alabanda alabanda urbs „ 434 38 alabastrites lapis 272 alalcomenae 217 alalcomena urbs alalcomenę nunquam capt. ob honorem Mineruę 274 alalcomenea Minerua 274 376 alazia urbs deserta alazonius fluuius 330 alba à Rom. direpto& eius ciues Romani appellati 141 alba Romanorum carcer 145 140 albanus mons Romanis& Latinis sacen locus ibid. albanię descriptio 33 albani numerorum ignari 33 albani Romanis subiecti 179 332 albanorum religio ibid. fanatici sacerdotes albingaurum Ligurum op. 124 124 albiaci 124 albium Intermelium INDEX. albius mons Alpium finis 21 albis fl. Rheno parallel. 18. albis fluuius Germaniam bi fariam diuidit 144 albulę aquę salubres 524 albus pagus alcęus poëta in pugna male acceptus relictis armis aũ 40 3 fogit alcaeus poëta Mitylenaeus ce 412 lebris alcaei clipeus Mineruae caesię ̄ 40 3 dedicatus Athenis alcestis Peliae filia Admeti coniunx alchaedamus Rhambęorum rix Romanis rebellat. 603 24 L alcimedon alcmenę Herculis mater 236 alcmaeon Thebanis bellum fa cit Diomedis auxilio 301 alcmaeon Argos condidit 21 alcmęon Aetoliam occupat 278 alcyonium mare 227.264 aleas filiam cum repote Telepho in mare abijcitens 41 aleae Mineruae templum 253 442.378 aleius campus alemani satipedes 172 alesa op. Siciliae alesius& Alisium colonia e230 ius I42 aleseni Arabes 144 aletrium aletes Corinthi conditor 254 182 aletium Plinij alexand M. Cyri sepulturam 48 studiosè inspicit alexander usque ad Gangem 462 flu. peruenit alexander in Mallis mortis 461 periculum subit alexander 8. urbes in Sog346 diana condidit alexander louis filium se ap469 pellari passus alexander insano proposito ex India in Nilum nauiga 45 re constituit alexand. M. Arabicum bel49 3 lum molitur alexand. M. Cariae regibel. 43 lum infert alexand. M. in equum suum 460 gratus alexand. etiam in armis phi168 losophatur alexan. M. qua occasione in Indiam penetrarit 459 alexander in somnis radicem medicamentosam contra to ausz xica inuenit alexander cum Helena apud Sidonios peregrinatur 21 alexander Graecos pro amicis, barbaros pro inimicis habebat alexander regiones orientis accuratè ind agauit alexander louis filius appel540 latus alexan. M. Aornum petram 455 expugnat alexand. M. Homeri poema in Narthecio Persico reco400 dit pro Gaza alexan. M. Ilium ex pago ur399 bem constituit alexander M. Cyri studiosus 351 fuit alexan. M. Homerum emen400 dauit alexander Lychnus Ephesi425 us uir doctiss. alexander ubi Tigrin transie alexandri M. in Asiam comites diuersa de India prodi. 450 derunt alexand. M. sepulchrum 53 alexand. M. ambitio,& aemu 450 latio Cyri alexandri ad Romanos lega tio praedonum causa 141 alexandri expeditiones Asiam aperuere alexandri Magni ad Getas 201 legatio alexandri ad Granicum prę«««« lium alexander ex India profectio471 nis historia alexandri exercitus magnas miserias perfert in reditu 471 ex India alexandri M. cum Hoxana Ozyartae fil. nuptiae 351 alexandri ambitio, ab Ephe425 sijs contempta alexandri lucus in Chalcide,& ibi sacra Alexandrea se fol. alexan4 4 alexand. M. arae alexander Antiochi fil. Seleu co bellum facit 41 alexander Helena primum abutitur in Cranaa 267 alexander primus ludaeorum tex ex sacerdote factus 507 alexander Molossus Tarent. contra Lucinos dux 176 alexander Molossus Pandosiae perit oraculo ut sibi caueret monitus 161 alexand. Philaletes medicus pręses scholę Heroph. 396 alexandrea ßes alexandrea à Lysim alle in honorem Alex. M. restaurata 399 alexandria quantum à Rhodo distet alexandria Aegypti urbs salubris etiam in paludibus sita 133 alexandria Ariana 346 alexandrię aër saluberrimus cur 531 alexan. urbis descriptio 531 alexandrina schola 441 alexandrini Auletem urbe pel lunt 532 alexandrinorum felicitatis prodigium 531 alexandrinorum sub Roma ni imperio libertas alexandrinorum mercatores Indiam notam reddiderunt alexandrium ludaeae urbs 508 alexia Mandubiorum urbs 115 alga humidę naturae est 117 alga graecis Thryos est 234 algam mare eijcit algidum oppidum 143 algoni turris 25. uirgines rui na opprimit alica fit ex frumento Capua. 146 alifae urbs 144 alisium 229 aliziae portus Herculi sacer fol. 299 allazonium oppidum 404 allobroges 113 allotriges pop. Hisp. 92 allitrochades Indus alobe Alope& Aloa 376 alaesa Siciliae oppidum 169 INDEX. alonesus insula 285 alope 280 alopecia insula 323 alosa piscis crocodilos solus non timet 464 alos urbs 283 alpes& Apenninus eodem loco oriuntur 124 alpium transitus quatuor ex Polybio 127 alpium magnitudo& cum Graeciae ac Thracię montibus collatio 127 Alpina bestia cerui formam referens 127 alphęus flu. ab alphorum sanatione dictus 232 alphęi flu. fabula refellitur à Strabone 171 alphaei ostra169 alphaei flu. ostia apud Olym piam 230 alphinsiae Dianae lucus 230 alphos sanams lauacrum 232 alpionia 124 alsium 138 altes Lelegum rex 106. 395 althaeus Curetum dux 303 althaemenes Dorios in Rho dum ducit „ 431 althaemenes Doriensium dux Turbium Cretae conditor 310 altinum urbs Cisalpinae Gal lixe 133 aluearia in arboribus apud Hyrcanos aluminis prouentus in Lipa 174 aluminosa terra purgando auro accommodatur alyattes Lydorum rex 490 alyattes rex Lydiae ditissi. mus 445 alyattes Croesi pater oraculum Delphicum honorat 277. alyba argentifodinis celebris Balyzeus Icarij fil. urbem Acarnaniae de suo nomine con295 alyzia 294 amaltheae cornu amaltheę cornu Acheloo de fractum ab Hercule 299 amanides portae 502 amanus 352 amanus mons Tauri frustum 369 amani genij Persici templum fol. 344 amani portae des amardi 3388.353 amarynthus flu. Arcadiae ter minus 237 amaryncea in Buprasi relegata 229 amarynthiae Dianę fanum 293 amasia flu. Germaniae 187 amasia urbs munitiss. Strabonis patria 375 eius agri fertilitas ibid. amasiae situs 381 amastris 371. amastris regina,& eiusdem nominis urbs ien amastris urbs 205 amastaa cher amathus urbs 241 amathus fluuius 227 amathus urbs Cypri O46 amathusium trificum 229 amazena in mari rubro 509 amazones quas urbes condidisse memorentur 337 amazones cum Gargarens. co grediuntur prolis causa 332 amazonum campus amazonum narrationem fa bulosam esse 337 amazonum regina Thalestria cum Alexand. M. coit prolis causa 337 amazonum historia 332 ambarualia sacrifice 140 ambiani 116 ambitus terrae ex una quarta magnorum in coelo circulorum cognoscitur amblade 385 ambladense uinum 386 ambracius sinus Siculo mari impletur ambrones à Ma. deuicti 112 ambrysus 278. ameria 139 ameria pagus okke amenannus fluuius 145 amisus urbs 70.oht29. t74 amisus olim Heneta ien amisus o clearum ferax amisus& Sinope loca Pon ab Amiso ad Colchos uersus ortum aequinoctialem nauigari contra Hipparch. 43 amiternum urbs 139 ammonis templum aliquan do in mari iacuisse, coniectura ammonius oraculum cur exoleuerit 540 amnias fluuius 382 amnisius Minois regis naua y S amorgus insula una de sporadibus 314 amorium 389 amoris saltus 296 amoris modus peculiaris 12 Ampara Pythiei nom pars fol. 278 ampelus mons 314 ampelos Sami insulae promontorium 1423 212 ampelitis terrae natura amphiale promontorium 265 amphiaraus legem diuinam doceit amphiaraus cum curru& ar mis à terra aberptus 266 266 amphiarai oraculum amphiarai fanum 269 imphigena utbs 234 amphilochus Ampliarai fil. & Calchas uates se amphilochus Graecorum ca stra ad Ilium relinquit 391 amphilochus urbem de suo nomine condit 172 amphilochus Argos occu217 amphilochus de suo nomine urbem condit exul apud Hispanos amphilochus& Mopsus Mal lum urbem condunt 442 amphilochi in Aetolia 215 àmphilochorum Inachus amphinomi consilium de Telemachi caede 218 amphinomi erga parentem pietas 170 amphion Nioben uxorem du cit 239 amphion& Zethus Thebis 273 regnant 285 amphryssus fluuius INDEX. amphrysus Boeotię urbs 278 amphisoij qui sint amphiscij intra Tropicos& aequinoctialem sunt amphiscij qui dicantur amphissa urbs 280 amphissentes Locri 276 amphistratus Castorum auriga 324 amphitbeatrum in Campo Martio 143 amphius& Adrastus Meropis fili «««««««««««««« amphyctiones litibus dirimendis deputati amphyctiones in Crissaeos animaduertunt 276 amphyctionum conuentus ad Calauriam 246 amphyctionicum collegium Delphis cur constitutum 27. ampsani à Rom. deuicti 188 amulius Numitorem fratrem regno detrudit 146 parricidium patrat ibid. amuletis medicinam perfici Tunt Pramnae 470 amyclę urbs& ibi Apollinis delubrum 240 amymones Negenti fil. 243 amymonae fons 245 amyntas Athamanum rex Epi rota 281 amyntas Galatarum rex, 84 à Cilicibus caesus 385 amyntas Antipatrum Derbęum per insidias tollit 385 amynthor Ormenida Phoe, nicis pater 286 amurus 288 amythaonidae 245 amyzon urbs „ 434 anabura 385 anacarnanum Respub. Aristotelea 215 anacharsis Scytha septem Grę ciae sapientibus annumera tus 202 anacharsidis inuenta ibid. anacharsidis Scythaeapud 201 Graecos authoritas anacharsidis de Indiae ener ctum 278 anacrusis anactorium Aetoliae urbs 294 anaeae templum I3 anagnia urbs 144 anagrana urbs M5 24 anagyrasij 266 anaitis genus 362 anaitidis sacra 488 anaitidis deę templum à Per sis conditum 34 anandati genij templum 344 anaphane urbs anaphe insula 312 anaphlystij 266 anapiae& Amphinomi in pâ rentes pietas memorabilis fol. 170 anariaca 33 8 anaes fluuius Hispaniae anasis 540 anases 530 anases Aegyp. quid sint anaxagoras Clazomenius physicus K4 427 anaxarchi emendationes Ho klerit 400 anaxenor Cithatoedus magnes /42 anaxilaus Rheginorum tyrannus praedones mari arcet 161 anaximander Milesius Thaletis discipulus 42 anaximander Thaletis Mile sij discipulus anaximander Thaletis discipulus primus tabulam geo graphicam parauit anaximander Milesius geographus anaximenes Rhetor Lampsacenus id ancaeus Lelegum rex 42 I anchemachi qui sint apud Homerum 190 anchiale urbs à Sardanapalo condita E40 anchiale oppidum Ponti 214 anchises Aeneae pater 140 anchora ab Anacharside inuenta 202 anchoëlaeus 270 ancus Martius Ro. rex 135 ancus Mar. Ostie conditor 141 ancona urbs à Syracusanis condita 145 ancona 139 ancyra ancyra Tectosagum castel. 384 lum 389 ancyra Abasitidis ancyra urbs à Tectosagis ha114 bitata 228 andania Oechaliae andanij alias Peucetij lapij giae populi 175 ere andera anderenae matris deorum la 410 cellum 211 andizetij Andraemon Pilius Colopho 42 nem condit 212 andretium castellum andreia Cretensium 310 andrielus mons 439 andriaca Ponti urbs 214 andnus fluuius 404 androclus Epheso occupata /42 Leleges encit androclus Codri Athen. rex filius lonicae coloniae prin 42 I ceps androcotus Indus androcopus Lebedon conain est dit urbem andromache Eetionis Cili395 ciae regis filia andromacha Hectoris uxor 400 gentilis Alex. magni andromeda ad loppe ceto 0506 exposita 313 andrus insula 28 aneianum descriptio 279 anemorea anemurium promontorium 49 153 angetia angidistidis matris deorum 384 templum in Galatia ania flu. Istmos qui Zere 254 thra dicuntur facit 232 anigrus flauius antgriadum nympharum spe232 cus animae immortalitatem Pla467 to fabulis prodidit animam interitus experiem 118 esse animalium esum prohibet Pythagoras ue 469 animalium quae ab Aegyptijs coluntur Catalogus 540 anto fluuius Romam praeter 143 fluens INDEX. anni quantitatem Aegyptij Graecos docuerunt 537 anni initia splendidè ab Indis celebrantur anniceria secta 559 231 annium urbs annipal urbes in Armenia 360 condit annibal secundum bellum Punicum conflat Sagunto expugnato annibel post Antiochi cladem ad Prusiam Bithiniæ 382 regem fugit annibal in Bruttios fugiens 161 Terinam diruit annibalis pater in Hispania dux Carthag. annipalis ad I ransmenum la 139 cum uictoria annibelis de Campanorum 151 luxu dictum annibali Etruriam petenti la cus ex Pado negotium fa134 ciune antaet sepultura fabulosa 551 179 antalcidas legatus antandrus Lelegum urbs 406 antenor Menelaum hospitio 407 excipit antenor è Troia euadens Ve 132 netos condit antenor cum Henetis in Adria consedit ien anten. peregrinatio 26. 89 antenori pardi pellis salutis 407 tessara 140 antemnae 267 anthedon anthedonij Glauci in cetum 269 mutati fabulas 239 anthera urbs anthemus insula nunc Sa1423 mus 29 anthemis insula d’46 anthemusia anthes Halicarnassum con246 dit anthes cum Traecenis Halis „ 433 carnassum condit ἄνθρωπος σκιῶς ὄναρ Pindari dictum _ 437 anticargus mons etc. anticasius mons 323 anticeitas fluuius anticimolis 373 275 anticirra antigenidasavioetae fra ter Machaetam pugilem Persicum sternit 412 antigonia urbs alias Nicaea fol. 38 antigonia in Antiochiam de 50l generat antigonus Scepsios& Cebrenios in unam urbem con ducit 40 I antigonus Corinthum& A. crocorinthum amittit 252 antilochimonumentum 40m antilbanus antimnestus Chalcidensium dux 161 antini praedonibus Tyrrhenis se adiungunt 141 antinooatione stellae antiochia Syriaca quatriur50l bis antiochia apud Daphem 501 antiochia Margiana à quo 346 condita antiochia Phrygiae 389 antiochia Mygdonia 496 antiochia ad Daphnem476 antiochia ad Maeandrum 4 18 antiochenae caricae triphilla cognominatae 418 antiochus Ascalonensis Stra bonis praecessor ausès antiochus à Romanis debel latus 179 antiochus magnus Beli senulcrum spoliare prohibitus 195 antiochus Soter Margianam muro cingit 346 antiochi Hieracis& Callinici dissidia 303 antiochi Attali regis Pergamimater 4 15 antipater Archiam mittit ad interficiendum Demosthe nem 246. antipater Tarsensis philosophus 441 antipater Derbaeus 385 antipates Sisidis Mithrida* tis potentiam auget 378 antipatri Macedonis cum Atheniensibus bellum Lamiacum miacum 284& 286 antipatri praedonis Derbe antiphanes praestigiator& mendax homo antiphellos 1438 cl 2 antiphili portus antiphrae 534 antipulis annumeratur urbi bus Italicis 112 antipolis à Massiliensib. con 110 dita antiphus Maeenum rex 16 antiphus Coi rex „ 431antipodes& antaecij ijdem homines esse possunt antiquitatis monumenta. sex millibus annorum apud Turdetinos antirrhodus insula 531 antirrhium promontorium Locridis 226 antissa urbs Lesbi 412 antissa insula antistita oraculi falsa persuasione à Boeotis interfecta 268 fol. antitaurus mons 352 antium urbs 141 C. Antonius Ciceronis in com sulatu collega exsul in Ce297 phallenia Romam redit ibidem antonius ab Augusto uictus 217 antonius Aiacis statuam Cleo patrae dono dat 400 antonius Cleopatrae Hama xiam dono dat 439 antonius ad Actiacum uictus Alexandriam fugit 532 antonius Cyprum Cleopatrae donodat 447 antonius à Cleone proditus fol. 388 antonius Agamemnoni se comparari patitur 442 antonius seipsum superficit fol. 532 antonij in Parthos expeditio Artauasdis regis perfidia impedita 354 antonij domus regia Timo nium dicta in Alexandria 531 fol. andron urbs Protesilao subINDEX. 283 dita antrona urbs Thessaliae maritima 234 28 antronis asinus antropophagi scythae 201 Sauromatae antropophagi in India 466 antropophagi in Hibernia 123 fol. antyphi posteri Thessaliam 288 occupant 537 anubidis Dromus anulus Polycratis in pisce inuentus 123 aones Boetiam primum in268 colunt aones Boeotiam occupant 214 aornus petra ab Alexandro expugnata 455 aorni oraculum 337 aorsorum gens patria eiecta, ibid. 212 aous fluuius apaesia «:avoir::: 36 apaesus urbs& fluuius id apaitae 375 apamea Cibotus hier apamea urbs, alias Myrlaea aut Cius dicta 382 apamea urbs praeclara ung apamia urbs Tetrapoleos, olim Pella dicta 50 apamea Mediae à Macedoni bus condita 354 apamea urbs Parthiae 345 50 apamea in Tetrapoli aparni 34 apaturum Veneris fanum 34 apelles pictor Ephesius 42 apellico Teius librorum Ari 407 stotelis deprauator apenninus unde ortus& quà termin etur 131 apenninus in fretum Siculum desinit apenninus mons à Genua incipit 124 apennini cum Alpibus com missio 131 apetria urbs apennini montis lacus in Isa 126 ram desinens 310 aptera urbs Cretae Japhamiotae serui Cretensi* um 462 aphetae 285 aphetis lacus 31 aphnai 359 aphrodisias 38us aphnitidis lacus 396 aphrodisium Cypri 246 aphro dito politana pręfectu 538 aphydua à Castoribus expu gnata 265 apianus de Antipodibus, 7 apikanus fluuius 283 apidanus fluuius ex Pharsa237 lo decurrens apidones 245 apis bos 1537 apis ubi nutriatur ob apidis templum Memphi 537 apis pro deo cultus à Mem. phitis 536 acapniston mel optimum censetur 267 apobathra ad Sestum 398 apollo Pythonem& Titium conficit 278 Apollo terras obiens homines ad mansuetudinem incitat 278 apollo Vlius, id est, salutifer & medicus öster apollo Pronopion 410 apollo Clarius septerer. apollo Ademeto seruit 293 apollinis Cataonis fanum fol. 369 apollinis cum Dracone certamen carmine Timosthenis celebratum 278 apollo Gryneus, Hecateus, Cyllaeus 412 apollinis Tilphosij templum fol. 273. apollinis Pythij templum Del phis celebre& antiquum 276 apollinis aram qui tetigerint praecipitis puniuntur 446 apollinis colossus in Capito lio à M. Lucullo dedicatus 213 apollinis Erythibij templum in. Rhodo 410 apollonis urbs Pergami 16 apol. Amyclaei delubrum 241 apollinis urbs Crocodilis ini mica 142 apollinis apollinis& Marsyae fab. 389 apollinis Actij templum 216 apollinis Delphinij fanum Massiliae 110 apollinis Teneatae templum fol. 249 apollinem humano pręcipitio placant Leucadenses 295 apollonius medicus Citieus celebris O46 apollonius Mijs medicus He rophileli '427 apollonij Mallaci in Alaban dam urbem iocus ,435 apollonium Africae promon torium 55 apollonia Dardaniae urbs ce lebris 212 apollonia Epiri urbs apollonia urbs ad Ryndacum 388 apollonia Cycicena mulier nobilis regi nubit 41 apollonias metropolis Phry giae 389 apollodoniatis urbs olim Si tacena dicta 354 apolloniatis palus 388 apollonidae uermes ex niue nascuntur 360 apollocrates Dionysij tyran nifil. 162 apollodorus Rhetor sectae Apollodoreae autor ur 16 Augusti praeceptor ibid. apollodorus Artemita Partici belli scriptor 66 apollodorus Homerum in iustè reprehendit 44 apollodori in Homerum calumniae refutatae 378 apostases Aegypti 532 appia uia 142 appiani Mithridaticus 1891 appiotae urbs celebris à Tar quinio Prisco deleta 141. apri Calydonij exuuium& caput, Meleagri cum Thestiadis belli causa 303 apri Calydonij mater Cromyoniasus 249 aprosonytica pręfectura 535 apsus flu. Dardaniae 212 apsyrrides insulae apulia ab Annibale uastaINDEX. 178 apuliae nomen multis regionibus commune 177 Mappuli 178 cum Daunijs eodem utuntur sermone ibi. aqua Nilotica cito calefit 458 aqua causa proprietatis in animalibus 459 aqua silari plantas in saxa con uertens 151 aqua Gadarenorum pestilens en 508 aquę figura& centrum J aquae penuriam ut deuitent Coli animalia 206 aquae& terrae globus ac mu tationes 538 aquam ut deum Persae colunt 488& quomodo ib. aquae Cotiscaliae morbosis utiles 139 aquae Labanae& Albulae salubres 144 aquae Sextiae 110 aquae statellorum 134 aquae salsae in Selinunte Sici liae 173 aquaeductus Romanae urbis & subterranei amiculi 143 aquarum in lapides subita mu tatio apud Plutoniumuss 18 aquatica instrumenta Danai M. Aquillius Consul loniam in !4 prouinciam redigit aquileia aquileia à Romanis contra barbaros condita 133 ibid. emporium Illirij aquileia contermini Norici 126 quidam aquileia aurifodinis celebris fol. 127 aquilae plane nullae sunt in 206 Scythia aquilae à loue emissae Delphis conueniunt 27 aquitani qui dicantur 109 aquitani à caeteris Gallis lingua& corpore diuersi 109 aquitanorum XX gentes 11 aquinum urbs Latij 144 ara Zeriorum memorandae magnitudinis 314 arae Alex. M.& Philęnorum ipsorum expeditionum ter mini arę XII deorum in Aeolidebl4 arabaeus Lyncoudarum princeps 217 arabia sola terrarum felicis cognomen tulit arabia à Rom. domita 523 arabia felix 50 arabia felix bello tentata à Ro manis Strabonis aetate 66 arabsae descriptio 10 arabiam regni sui regia constituere in animo habuit Alexander M. 526 arabes Amphisoios esse arabes ad Alex. M. soli non miserunt legatos 49 duos tantum deos colunt louem& Bacchum tr Parabes Scenitae latrocinijs dediti das arabum diuisio& mores voors arabica Romanorum expeditio 1524 arabicus sinus 45 arabicus sinus commodior limes Zfricae& Asiae quàm Nilus arabici sinus descriptio arabici sinus introitus angustus arabici& Aegyptij maris isthmus arachotae 345 arachthus fluuius 216 arachosia 346 arachoti 47 I aracynthus 294 aradus saxum 50 3 aradiorum regio irr arethyrea urbs 250 arague fluuius 33 aramaei 526 arami Syri de 17 aramaei, ijdem qui& Syarar fluuius terminus Sequa norum, Heduorum& Lin casiorum 113 ararena deserta „ 524 aratus Sycioniorum tyrannus 251 aratus Achęus Corinthum Antigono adimit 252 arauraris arauraris fl. Galliae 3*18& 331 araxes fl. araxus promontorium araxis à fontibus ad ostia usquae descriptio araxem Alexander traijcit ad 187 Persepolim araxus Eleae promontorium fol. araxenae mira fertilitas araxeni campi ar axina Armeniae fertilis rearbaces Syriae rex ultimus Köp. 491 fol. arbela urbs ab Arbelo F. At49? monei condita arbelus 470. arbis 470 arbies Arianae populi arbor Gadibus peculiaris& memorabilis. Item apud nouam Carthaginem 101 arbor nulla spinam fert arbor Indiae quinque stadiorum ener umbram faciens arbores rubri maris mirandę 509 fol pedum arbores crassitie VIII. 124 in Liguria arbores Indiae admirandae magnitudinis ener arcadiae descriptio& calami arcadicorum equorum praestantia unde 231 arcadiascus arcaei Mensis templum arcesilaus Academicus phi410 losophus Pitaneus 50 arceuthus amnis arcesilaus philosophus archaeanax Mitylenaeus gaeum condit exllij ruderibus ̄-̃[-][ F. phiarchedamus Tarsensis losophus archelaus Cappadociae rex 364 fol. archelaus Cilicia occupata Eleusae regiam condit, foE E40 archelaus à Pompeio Coma nae pontificatum donatus 380. uaria fortuna usus ib. INDEX. 50 arena uitraria archelaus Pentheli F. autor arenae aurum copiosum imAeolicae coloniae mixitum in Baelica archelaus Aegypti imperium 232 arenes arx sibi usurpat Saretes arabiae rex Romanum archias Syracusarum condi5¼ iugum suscipit aretusa fons et flu. Orthygiae archeas Corinthius Syracusa rùm conditor arethusa Chalcidensium fons archias opes sanitati praefert 170 294 fol. arethusae fontes in calcide archias Demosthenem fruterremotu obturati stra fallere conatur archidamus Agesilai F. dux arethusae fons turbatur Olym176 piae bouib. sacrificatis 171 Tarentinorum aretium archilochus poëta Parius, fo areuaci Celtiberorum nobi314 lissimi archilochi scutum in Saijs argaeus mons altissimus 370 archimedis liber de ijs arganthonius Tartessiorum uehuintur 90 rex archirectura pars Mathemaargathonius mons 382 tum argennum promontorium archijtas Tarentinus philodeine fol. sophus Pythagoricus 176 se argenteus mons arconnesus 346 argentea dolia& praesepe arctacana urbs areticus circulus iuxta Profol. 267 argenti secturae att cae clum argenti camini cur sublimes areticus circulus ursae nomiin fusorijs afficinis ne notatus ab Homero 2. argenti copia in Ilipa& Sisa ut describatur ibidem. pone aretici in sphaera reota nulli argenti Euboicum talentum esse possunt triduo effodiunt Hispaaretici circuli non sunt ubique terrarum argentifodinę Damastiae 217 areticorum circulorum semi argentifodinae ad nouam Cardiametri latitudinibus lothaginem corum aequales argestes austri uenti Epithe arcturus quibus uerticalis ton fol. 412 arginusae in sulae tres ardanares promontorium 559 287 argisa ardanius portus Menelaus arginorum& Sportanorum nominatus cur de Thyrea contentio ardea Rutulorum urbs argo egressus Hylas à nijm. 212 aridaei Dalmatae 38 phis rapitur ardia argo nauis magnifica ardius mons 216 argolicus sinus ardyes Gygis F. losiae regis 172 argolicus Inachus ludaeorum aequalis argonautae ex Aphetis emis arecomici 285 aregontis pictoris artificio230 argonautae in Dyndimen sa opera templum sonsecrant 88 arelatum Narbo Massilia aeargonautarum signa migraquè distant tionis in Posidoniata arelatum urbs ad.. Rhodanum argonautarum posteri Lem. sita emporium nobiliss. 111 ** né INDEX. Reeptor arimaspea carmina Aristea 232 no expulsi 430 ariston ab Eudoro accusatus argonautarum ad Phasin na fol de ortu Nili arima spada carmina uigatio Aristonis& Eunomi Cithaariminum argonautis cur Mynyarum raedorum contentio 163 arimi qui sint nouum tribulum 274 aristonicus excellens Gram390 arimosi fabula argos Pelasgicum maticus arimûs rex Mysiae combuste argos Oresticum ab Oreste aristonicus Attalicum matricidam conditum 217. fol. gnum affectat ariobarzanes Cappadocię 28 argos urbis descriptio 244 rex o71 eis stirps dificit aristopatrae epistola Indica argos Amphilochicum ab fol. 16. ibidem. Alcmaeone conditum 217 aristoteles scholam& biblio ariolandi modus Gallorum argos Amphilochicum 294 thecam unà Theophraargos quot modis ab Home ex palpitatione sto tradidit 407 arion equus Adrastum serro usurpatum& quid ubi. 269 aristoteles& Xenocrates fu quae significet uat 244 giunt ad Persas arion Methimneus delphim argos in Komanorum uenit 408 412 aristoteles à Posidonio nota in Tenarum uectus potestatem 247. tus 395 arisba urbs praeclara argonis portus in Aethalia 398 aristoteles in Chalcide Euarisba Asij regia fol. baeae moituus arisbus fl. Thraciae argus castellum 293 aristarchus Grammaticus aristotelis uxor, Hermeae ty argus Hippius ranni consobrina argyria urbs Homeri interpres carpi377 405 aristotelis libri ab Apellico argyripa urbs Italię maxima tur olim ne Teio miserè depraua aristarcha matrona à Dea argyripensium nauale Phocaensibus dux data 40x aristotelis bibliotheca argyrusci Latio adiecti 407 141 fol. aria regio aristotelis Respublicae 346 aristeas Proconnesius autor 215 aristus Salamineus historiaria fl. Arimaspadum carminum 346 CIIS ariae terrae mira fertilitas O46 arithmetica à Phoenicibus in Laristeas Proconnesius Hoariama 378. uenta meri magister ariana austrinum sigellum iux 505 aristidae pictoris Bacchus a ariusius ager in Chio impor ta Eratosthenem tuosus militibus faedatus ariana ut parallelogrammi '427 aristion Atheniensium tyr Maria Parthiae castellum muni figuram exhibeat tissimum nus à Sylla supplicio affearianae descriptio 470 346 266 ctus armamentarium Philonis ariani populi cccc. naues recipiens, foariani Indiae desertae incolae aristippus Socraticus sectae lio Cyrenaicae autor 265 fol. armatura Lusitanorum aristobolus ab Alexandro ariarathes primus Rex CapM. iussus Cyri sepultuarma inter donaria primum padocum 364 ram donarijs exornare, fo locum obtinent in Creta ariarathis regis pueriles mafol. 47 chinationes 370 armorum usus aristobolus cum fratre Hyr141 aricia urbs 293 cano de regno ludaeae coarmenae Sinopensium pagaries qui gregem ineat talen tendit 373.& de eo pruerbium Ibito omitur in Baetica aristobolus flu. Sogdianae a armenius Thessalus, lasonis aries niger Calchanti imoterra absorbetur in expeditionibus comes latur aristocrates Orchomeni 332. Armeniae nomen reli arietis frons, Tauricae pro240 quit ibidem. montorium Rex armenius lapis colore puraristocratia quid arietes loco lanae pilos feren pureo aristocratia quid 110 Mastes in Sardinia 360 arij armenij Romanorum ferunt siliensium ibidem. 343 imperium arimaspi qui aristocraticus Status Athe33.8 266 armeniorum Syrorum et A. arimaspi Scythici pop. uno nis culi rabum cognatio II aristodemus Strabonis praearmeniae INDEX. arsinoa dicta urbs Ephesus aruerniorum CCCCIO con armeniae minoris descriptio 425 tra Rom. in aciem profol. 378. felicitas ibidem. dierunt arsinoëtica praefectura armeniae urbes duae ab An360 360 aruerniorum latè propagatum artabazi gazae nibale conditae imperium in Gallijs foartabri armeniae antiquitates arundines 30. cubitorum in artabri Hispaniae pop. liò ,166 nunc Arotrebates dicunIndia armeniae portae 361 arundines melitae apud Intur ibidem. armeniaca uestis dos artabrorum terra stanno no158 arminius Cheruscorum dux 126 arupenum urbs bilissimo scatet 188. eius uxor in triumpho 211 arupinus urbs ducta ib idem. artace mons arusio urbs galliae artacena regio ad Arbela, fo 1133 arminium Vmbrorum colo arxata urbs / Légène nia& eius nominis fluuilio 360 asander isthmum Maeeticum artagerae muro munit 206 artanes Sophonus ab antiarmozus Carmaniae promon asdrubal Carthaginis noua 50 ocho M. ad Romanus de torium in Hispan. conditor ficit arna Thessalica asdrubal ad Metaurum occi artauasdes proditionis arni& Aesaris fluuiorum fa sus à Liuio& Nerone nas luit bula Coss. artauasdes rex perfidus in Anarne urbs antiqua à Copaiasdrubalis uxor Byrsam secum 354 tonium de lacu absorpta comburit capta urbe 268 artaxata Armeniae urbs, foarnaeorum respub. asca urbs ab Aelio Gallo ocarnarium locus conuentus 252 Artaxerxis tempore magna cupata „ 524 Achaeorum in Graecia siculus aromata pagus& uinum aascaei templum 430 artaxias ab Antiocho defici romatense ascalon urbs 506. cepis utiaromatum prouentus in A ens Armeniam occupat 360 lem agrum habet ibidem. ascanius Aeneae F. Scepson taxias Armeniae R. apella rabia urbs alio transfert tur à Romanis 406 arotria 360 Vascanius Aeneae F. Albae conartaxiasata arabon flu. ditor artemia Echinadum insula con324 140 arrichi ascanius superbus Ascanio tinens facta arsacia Medię urbs à Parthis condita rum ad Troiam dux 385 artemidorus Tarsensis Gran354 maticus ascanius lacus, amnis, pagus arsaces Seytha Parthiam in442 Mysiae uadit artemidorus Ephesius Ro44 ascanius lacus 382 mam legatus missus 426. arsaces à Callinico in Aspasiatus pulsus asclepiades Prusiensis celeob causam bene actam bris medicus arsaces in Sagylio captus à aurea statua à ciuibus do 41(184 ascra Hesiodi patria infelix Pharnacis filijs nata ibidem. ascra Hesiodi patria in monarsacis nomen omnibus reartemidorus repraehensus te Helicone gibus Parthorum est con272. fol. asculum Piceni locus muni1662 artemis cur dicta Diana, fomune tissimus 422. 145 lio arsaciorum Persae sunt ualde artemisiae Cariae reginae seasea Megapolitidis uicus, fo studiosi 101 230 pulchrum marito positum arsena palus uitrosa asia Alexandri expeditioni, fol. arsinis Hu244 bus innotuit artemisium promontorium arsinoë olim Crocodilorum asia intra& extra Taurum 430 urbs dicta foi. fol. artemita Babiloniae arsinoë Arabiae faelicis urbs asia intra Taurum quae dicafofol. artemita nobilis urbs tiré Darsinoën urbs 300. uxor Ptolio 364 asia Europae ponte iuncta à artium utilium inuentores lomaei R.& soror ibidem. Xerxe apud Aegyptios diuinis 439 arsinoë urbs 398 honoribus colebantur 12 asiae imperium quàm diu du arsinoë Cypri urbs& porrauerit das aruerni 490 tus ** 2 asiae INDEX 323 aspungitani aniae partes quinque 324 460 asiae tertiae partis descriptio assacani regio assus urbs munita& de ea di fol. ctum Stratonici 408 asianus stylus 28 asiarchae Tralliani 1429 assium trificum mir assyriorum instituta& moasicinsena asina oppidum in sinu Asinaeo asta urbs celebris& amaena 239 239 asin aeus sinus fol. asine dryopum domicilium asta regia Plinij fol. 146 astabores flu. astaeus urbs ab Atheniensi. âsinini Megaricae montes bus in propontide condita 382 fol. 264 299 asinus animal fritoris impa astaeus urbs 299 tiens astacenus urbs 204 asini Antonij prouerbium astacenus sinus 290 astana maris affusio& ebulfol. asinum Marti sacrificeant Per litio 400 astacaeni Indiae populi 181 astapas flu. asius 395 astenas urbs asij 344 asteria seu Åsteris insula, foasionei de 28 asonia regio& eiusdem noasteria insula Homero cele 271 minis fluuius brata asonia Sycioniae regio à flu286 asterium mine sic dicta 214 astigens Thracica asopus Sycioniae fl. ex phrygia oritur fabula astosaba flu. astra oceano lauari Homero asopi fluuij sunt quatuor dipersuasum Uersi astronomus à physico sua asopus urbs Laconicae 241 principia petit 406 aspanaeus 345 aspasiatres astronomica tyrocinia& de inceps aspargi Lybici incredibilis magnitudinis astronomiae in Geographia aspendum urbs praestantia& usus astronomiae cotemptus 470 alpendus urbs ab argiuis com astronomiae studia in Babydita lone florent 4921 aspera Lepre 526 astu à Sylla expugnata 26 asphaeltites lacus astyages a Cyro Pasargadis asphalio Nepuno à Rhouictus dijs templum positum 30 k. 426 astyages à Cyro& Persis reaspis insula 354 aspis collis ab Agatocle Sici gno pulsus astyentes flu. liae tyranny conditus, foastyra urbs& ibi auri metal. 1558 aspis Carthaginensium colum astyra ad Abydum auri fera lonia 49 aspides Aegyptiae duplices cia loca fol. astyron urbs Colchica ling544 aspionia ua Polas appellata 24. ab 346 aspledon Argonautis condita ibid. 275 406 aspordeum astyraena Diana G G asporenae Matris deorum tem astypalaea promontorium 206 plum fol Alz aftypalaea insula astypalaeenses Polisma oppi dum condunt 104 asylum Ephesium 425 atabyris 296 atabyris mons 132 atacis flu. ostia III atagis fl. 116 atalanta insula 265 atarges 526 atargatis dea Syria das atarneus regia Hermiae tyranni 410 atarneum metallum ateas Scytha Philippo bellum facit 204 atella aternum urbs 146. fluuius ibidem. atesis flu. in Istrum exit ex lacu ortus 126 athamas Teum condit 42 athamas Alos urbs conditor fol. athamantes in Aetolia 215 athamanes 275 athamenes 217 athamanum in Doridem im pressio 281. in AEenianes ibidem. athenaeus philosophus à Cę sare captus insons dimit. titur E40 athenaeus& Xenarchus peripatetici memorabiles, fo E E athenaeus Attali regis Asiae filius 415 athenaeum promontorium fol. 149 athenae Diades Euboeae, oppidum 22 athenae à Romanis honora266 athenarum Dij tutelares Mi nerua& Negutunus 265 athenarum nomen latè usue patum ab Homero 26s athenarum parallelus athenis regnum, Democratia tyranny 265 athenienses adeptis non fru untur, quae habent amittunt aenignia athenienses cur propriam dialectum lectum habuerint athenienses cum Aeginensi bus de palma certant 24 athenienses duce Phrynone Lesbijs behum inferunt propter Troadem athenienses praelio uicti ad 269 Aulidem athenienses ab Heraclidis bel lo lacessiti athenienses literarum studiosi non natura sed instituto athenienses pueros Melios interficiunt atheniensium decretum de trucidandis omnibus Mi412 tylenaeis atheniensium in Demetrium 266 ingratitudo atheniensium Gymnasium Massiliam translatum 111 atheniensibus XXX. tyramni impositi à Lacedaemonijs folge athenocles amisium urbem 374 Cappad occupat athenodorus Tarsum à Boem thi tyranny liberat 442. athenodori de affluxu& re100 fluxu maris sententia athenodori duo Tarsenses 44 philosophi athileticae studiosi Crotoniaathos atho mons ad Alexam. M. similitudinem formatus 42 athribitae murem araneum adorant 54 athribitica praefectura athrulla 524 athymbradus 430 athymbrus Lacon Nysaeae conditor 430 atinates 217 280 atlanta insula peratlanta insula nauibus uia factae 456 atlanticum pelogus atlanticum pelogus non est himare atlanticum mare Meridiona le in se coit atlantidis insulae submersione Solonis narratio INDEX. atlantidum res& Dardani attica dialectus eadem est cum 225 genitura ubi contigerint lonica 232 atticae historiae de Pelagis, fo tol. atlas mons 545 203 atmoni Bastarnae attica metalla 396 atramyttenus sinus 394 attici dij Köp. atranenses& Assij ab Heraturia regio atys ex Hercule& Omphamea circumuenti eius iugum 408 accipiunt le prognatus oud aucon Venetorum urbs 211 atraneus pagus 287. audacia& ui praedicti Galli atrax 116 caetera simplices atrebates atreus Solis motum in Zodi auditus in sententijs paranaco ostendit dis uisu utilior atrei filij Myceno potiuntur auenio urbs auentinus mons Romae adpraecipuè Agamemnon, fo 225 iectus 141 auernus lacus 147.& de eo atridarum nomen Arabibus Homerica Necya ibidem. etiam notum auernum locus Plutoni saatropatena 147 atropatij auerrundandorum malorum atropatus Medorum rex tissimus mos Leucadiorum mirus 295 attalea urbs ern aues uiuentes uitam huma. 177 attulus Gergethios è Troanae aemulant de transfert aues Auerni saxa transuolam. 411 attulus secundus Diegijlin tes perire fabula 147 177 Thraciae R. superat foaufidus flu. ry auge cum filio Telepho in 4II mare proiecta attulus ultimus Philometor augeas Eleorum& Epeorum. dictus, Romanos regni he 299 415 redes scribit princeps augeas Epiorum rex 228. ei attulus Romanorum arma us filia uenefica ibidem. contra Philippum iuuit Gunt 1 1 1 augeas& Neleus inimici, fo attulus primus rex Pergami salutatus ob uictoriam contra Galatas augeam oppugnans Hercu 229 les ab Epeis adiutus attali Philadelphi in Epheaugurijs dediti Hispani portu conatus irritus okas augusta Diopolitis 425 fol. augusta Emerita Romano. attalici reges à Romanis derum in Turdulis colonia ficiunt augustus Aegyptum ebrioattalicorum regum Historia sorum dominijs liberat 33 ry fol. attalicorum Regum studium augustus à Pandione Indiae regi per legationem salutain conquirendis bibliothe 450 407 tus augustus Germanos hostes attasij 345 non cupit 406 attea augustus Cæsar Galliam in 306 attes Hyes quid quatuor partes diuisit aliatthides cranai F. ter quam lulius attica olim acta et Actiaca di 109 262 augustus Aiacis statuam Roecta, et quamobrem teiensibus reddit quam Anattica à Thracibus occupata 214 400 tonius abstulerat fol. augu** 3 augustus Caesar Pompeium pellit Sicilia augustus Caesar Cantabros latrocinantes subiugat 92 augustus deuictis Antonio et Cleopatra Nicopolim condit augustus Cæsar latrocinia & uiarum difficultates 125 Alpes sustulit augusti constitutio imper 560 fol. augusti de Antonio& Cleo patra uictoria augusti Caes.& eius cogna143 torum sepultura augusti Caes. nauale augusti Caesari templum à Gel lis decretum Lugduni augusto lebetem dono mittunt Cimbri augusto Cęs. regnante pax fu Tit per uniuersum orbem 179 au etes Cleopatrae paterscelestus homo aulis Tanagraeorum pagus 269 fol. aulonia urbs aulos saxosa auraria metalla olim omnia ad rempub. pertinebant argen tea pleraque ad priuatos aurigandi ars in pręcio est apud Siginnos aurifera flumina Indiae ,,166 aurifodinae Salassiorum Ro. potestatem redactae aurifodinae in Cambala 360 aurifodinae apud Cotinas Hispaniae aurifodinae in Astyris ad Abidum aurea aestas Delphis dedica164 ta à Pylijs aureus lupiter à Cypselo de236 dicatus aurei uelleris fabula unde or auroram Homerus pro Me297 ridie usurpat aurum à paleae flamma quam carbonis igne facilius lique. fit 114. aurum Tolosanum INDEX. 359 azara urbs Armeniae aurum effodientes formicae Jazara templum Dianae Parfol. 495 thus spoliat aurum Arabicum azaritia fons crocodilos par aurum ducentes fluuij, fo382 uos ferens lio 266 azenenses auri mira copia in Noricis 206 azonenses fol. azorus Tripolitidis urbs, fo auri& argenti prouentus in 218 lio Colchide, Argonauticę na aus azotus uigationis causa 101: azotij auri puri laminae& è terra ef fossae apud Tarbellos P Abanomus auri ramenta fluuij HispaD'babylon à Semiramide niae uoluunt 87. lauandi uacondita& culta rij modi inuenti ibidem. sebabylon olim Assyrię retro libres glebae in Hispania polis inueniuntur ibidem. babylonis urbis descriptio Nauri praecium duorum menambitus, situs 49 zu sium specio triente diminubabylonis longitudo& lati tum tudo quanta auscij ciuitate donati à Robabylonem omnibus urbib. manis prętulit Alexand. M. 487 ausciorum aqua salubris 15 babyloniae mulieres omnes ausonium mare cum hospitib. scortantur 496 ausonium mare aliâs Siculum babylonij philosophi sunt (142 142 ausones no naturâ sed exercitio auster albus seu Leuconot, babylonij campi uentus babylon castellum austri cornu 360 babyrsa austrum in Aethiopia non 482 badafl. spiritare fabulosum esse bacchus in femore insut, eaustrales mundi partes quae ductusque 455. quas natiodicantur nes peruaserit ibidem. autacaei pisces delphinis aebacchus ignigena 204 quales magnitudine bacchus cur ad inferos desautariatae Illyriorum potencendisse creditus tissimi bacchi peregrinationes autesion Polynicis nepos bacchi urbs quam unusquispi fol. am bis inuenire non potest autolycus Amyntoris gale. fol. 286 am suffuratus bacchi Limnaei delubrum 37 4 autolyci statua Spartae 450(Cæ 241 automala bacchi et Herculis res Indiautemedon bacchi& Herculis in India 145 auximum urbs nullae à Macedonibus uisae axenum mare Paphlagoniae columnę 192 fol. ex bacchi pictura nobilis Aristi axiomata geographica dae Romae in templo Cere astronomia petita 250 ris conflagrauit Jaxis unus caeli& terrę baccho Musas cur adiunxeaxium rintantiqui 304 azamora bacchae Bacchi ministrae 304 azani baccharum Tragedia apud Eu Sazanes arcadiae populi, foripidem inconcinnè scripta 14 253 baccha 817 bacchadarum genus bacchides Sinopenses miserè affligit 37 4 bacchiadae Conynthi tyrannidem possident annis CC. fol. 248 bacchica Indorum mystery fol. ,166 bacchicorum rituum,& Ma gnae matris similitudo 304. bacchico instinctu correptę mulieres Samniticae 118 bactra urbs aliâs zariaspa, fo bactriana 7& 343 bactrianae fertilitas, folio 44& 146. bagas 377 bagadania planicies inter Argaeum& I aurum notes bagoas Persiae regnum à Narsete in Darium transfer, fo lio hagradaflu. 14 baius Vlissis comes baiae themae famosissimae folio baiae aquae ad luxum& mor 147 bos idoneae baiae à Baia Vlissis sociò nomen sortitae 148 bala Alexandri à Ptolomaeo Philomatore uictus balanaea urbs balari balbus Gaditanus triumpha lis uir balburis urbs 7 baleares Rom. coloni balearides Gymnetae 43 balearicae insulae balenae balliace balsamus ubi nascatur balsami plantae descriptio& uires en balsami Paradisus in Hiericunte bambyca urbs aliâs Hierapo lis das 496& 50 bamonitis 377 bandobena urbs 459 barariae mons apud Putiolos 154 barbarum tinctura Indis faINDEX. miliaris 461 barbarium promontorium fol. barbari lingues 435 barbari qui uerè sint& dicantur antiquis 435 barbarorum cur nullam fece rit mentionem Homerus fol. 244 barbarorum mores quales 352 barcas Annibalis pater, fobarcas Carthaginensium com tra Turditanos dux barce oppidum 559 barcino urbs 103 bardi Gallorum poëtae bardyetae aliâs Bardyali bardyetae pop. Hisp. bargasa oppidum „ 433 bargosa zarmanochagi patrix 470 bargus flu. bargysia bargylius 408 baris oppidum Salentinorum fol. 176 barlingae insulae 103 barnuns basgaedariza 378 basilius flu. das basilij 203 basistani basoropeda 360 bassus Caecilius Romanis obstinatè repugnat 50 bastarni an ultra Germanos dubium bastarnae Germani sunt 203. duplices alij Atmones alij Sidones dicti ibidem. bastarnicarum rerum uictores plane ignari fuere bastuli bata pagus& portus, fo329 bathon Sinopensis Persarum historiographus bathra 216 batiae batica tumulus in campolli aco bato Pannonum dux batus Cyrenes urbis conditor Callimachi proaubeatorum insulae ubi bebrices Thraces fuisse coniectura 572. bebryces gens Thracica 190. in Asiam migrant ibidem. bebrycum regio à Mariandino occupata 37 bela mons 550 belbina insula 266 belgae qui dicantur belgae soli Gallorum Cimbri cam& Teutonum impressionem sustinuerunt 17. in XV. gentes diuisi ibidem. belgarum mores belgarum in concilijs mos peculiaris belgica arbor ficui similis toxicum ferens 118 belgicę Gallię descriptio 117 beli sepultura I4. 92. beli filia Thronie nominata fol. belidum dolium apud inferos 102 Bella Ateae contra Philippum Amynthae F. 204 Aruernorum contra Romanos periculosum Autariatarum cum Ardiaeis pro salinis 213 Caesaris cum Aruernis Heluetijs 115& 116 Ciuile Pompeij& Caesaris fol. 111 Decelicum 265 Epigonorum 268 Germanicum ad Treuirim fol. Hal; ici un 241 Heraclidarum cum Atheni ensibus Laconum cum Messenijs decenne Lamiacum Atheniensium cum Antipstro 284 Maliacum 292 Marij contra Ambrones& Toygenos Marsicum bellum 146 Massagetarum cùm Cyro fol. 344 Meleagri cum Thestiadis, fo lio 1303 ** 4 Messapi INDEX. berenices comam Conon priMessapiorum cum Tarentimus inter sydera retulit 36 nis 254 berethra Erasini Messeniorum cum Lacedae bermij montis metalla Midam 240 monijs regem ditarunt Metelli& sertorij —. 102 berrhaea Numantinum siue Celtibe470 beryllus lapis rorum XX. annis durauit 95 berijtus urbs à Tryphone di Punicum secundum ob Sagum 104 ruta ti expugnationem caepit besbicus insula Romanorum cum Tyrrhe 280 bessa planicies nis, de principatu bessi Roxolanorum cum Diophan bessus ab Alexandro perfu204 345 gus Sabinorum cum Vmbris bessus ab Alexan. M. captus Sacrum phocensium bellum fol. 114& 277. bessum Darij percussore 150 Samniticum& Syllae Alexander persecutus est Sertorij cum Pompeio de fol. Tarentinorum cum Thurijs bestiae multae in Numidia 164 pro Siritide & tota Africa bellicis reb. studere Indinebestiarum pugnae in spectaH62 fas ducunt culis Rom. bellerophon Regasum capit betarmones qui sint& dicam ad Pirenem fontem 249 307 bellerophontes Solymis bel tur bias sapiens Priene urbe ori lum infert 10 undus& de eo Hipponabellerophontes Solymis arctis dictum ma infert biasas bellerophontis F. à Marte bibliotheca Aristotelis into 418 occisus 407 ctos patronos nacta 247 bellina insula bibliothecam insignem habubellonae Comanae templum it Eratosthenes fol. biblus uirga 534 bellonacorum& Suessorum bibracta oppidum inter belgas prima laus in bilbilis Celtiberorum urbs bellis billari sphaera, Sinope ablata belo urbs& flu. folbembina uicus 248& 259 biltera urbs Galtię munitiss. 230 bembinatidis regio fol. benaeus lacus quantus 127 bionem commendando Era bendidia Thracum sacra 305 tosthenes ingratus fit beneficia conferentes homi bistenidis lacus Thracicas nes Dijs aequiles 1304 urbescherdatione delet 31 beneficijs persuadere regium ur bithynium 274 est bithinia uiros excellentes berecynthes Rheam colunt 384 multos protulit fol. 304 382 bithyniae descriptio berecynthes Bhrygiae popu bithynorum nomen Mysis li olim, nusquam exstantaren cur tributum berenica in sinu Arabico, folio bituiti Arouerniorum ducis berenice Herodis filia cum Rom. bellum Augusto honorata biturges Aquitanorum inen berenices crinis quilini berenices urbs 511 biturigum emporium bitumen quid& quomodo acquiratur bitumen duplex liquidum quod Naphtha dicitur& solidum quod Babylonium appellatur bituminis usus in mortuorum cadaueribus condien en 508 bituminosum saxum ad Apol loniam 2i2 biula 430 tantium Euxini maris, Euripum non esse aeternum folbizona urbs terraemotu absumpta 28& 213 blaëna 382 blascon insula in sinu Galliblaudus 384 blayrus 392 blemmyes 528 blerati blesino 384 blucium oppidum boagrius aliâs Manes dicis 280 fluuius boagrius flu. alueum mutat fol. boarma Do 4 bocarus nunc Bocalias Sala minae flu. 264 bochus de nauigationibus Indicis consilium contemnit bocchus Maurusiorum rex ab Agrippa caesis 239 bocchi regnum bocchi Maurorum regis in Hesperios Aethiopes expeditio boea urbs 241 boebe oppidum 285 boebeis palus 281 boebedis unda 428 boenis flu. ex Cantabris orboeonoa 228 (tus 91 boeotia sola trimaris 267 boeotiae limitum descriptio fol. 267 boeotiae laus ex Ephoro 267 boeotus Melanippae filius fol. 164. boeoti literarum contemptores sed INDEX. sed amorum studiosi. 267 boreas unde spiret fugiunt 42•1 boeoti à Thracibus contra pa boreae orythiam rapientis fa branchidae Xerxem è patria ctas inducias caesi 268 bula ex Sophocle 190 in Bactrianam sequuntur 351 boeoticus Medeon 272 boreale hemisphaerium branchidarum urbs ab Aleboeeticae fascia dicatur xand. M. euersa boerebistes Getarum rex Rom. borsippa urbs Apollini branchidarum oraculum de terret transito Istro 202 Dianae sacra sertum 492 541 boetarra& boetirae Strabei borsippeni Chaldaei 492 brastôn terręmotum ratio ex Biltera 128 borysthenes quantum ab aeAristot, et Posidonio 111 boetica à Boeti flu. sic dict quinoctiali distet brauron Atticae itbs 244 fol. borysthenes fl. in pontum in & 266 boetica Hispania nunc Turfluit brauroniae Dianae templum detania borysthenis flu. fontes inco fol266 boeticam Romani per pręto gniti bregi Breges, Briges et Phry rem& consulem gubernant 9: borysthenis fl. ostia ges ijdem sunt pop. 276 boëthus Tharsensis malus borysthenis& Britanniae idem brentesium quid lingua Mes poenta et malus ciuis parabelus 442 sapiorum boetis urbs praeclara borysthenis et Thules interbreui boetis flu. bisartita ostia, fouallum perperam ab Erabreui illyri tosthene notatum breunus Gallus Delphos in boetis flu. ortus fluxus etoborysthenem ultra, qui pouadit 114. Prausus aliâs di stia puli habitent ctus ibidem boetoris Cheruscus Melonis bosmorus tritici genus& de brias urbs 385 Sicambrici F. eo plura 45 bria urbem Thracica lingua boeturia bosporus Byzantinus significat 21### boeum ab Eteocretis condi bosporus Cimmeriu brigantij uindeliciae populi tum 36 bosphorus cimmericus Hofol. 126 bogodiatorus à Pompeio urmero cognitus brigantius uicus be donatus 384 bospori sterilita267 brilessus mons bogus aliâs Bocchus dictus bosporo potitus Mithridabriseis è Lyrnesso abducta Latinis 205 394. Patroclum lamentatum ib. bogus Mauritaniae rex Robostra 524 britannia Ielticae longitudi manis amicus bouiasmum Marobodni rene aequalis boiæi Aetholica natio 294 187 gia britannia Romanis ultro se boianum 150 bouis aula in Euboea 291 dedidit 113 boij suis domicilijs eiecti à bouis tergori similis Hispabritannia triquetram refert Romanis 132. in Tauris. nia figuram cos migrant ibidem. boui comparata Peloponnesi britanniae fertilitas 123 boij Herciniam syluam ali peninsula 240 britanniam cur Romani ocquando incoluêre boues Indici cupare spreuerint boij quas terras habuerint boues Geryonis britannica Caesaris nauigatic olim boues integros cum cornib. Venetis importuna boij ex Gallia in Italiam mideuorantes Panes britannici canes ad uenatio. grarunt boum sagacitas in aestu manes expetiti bon à Getis euersi 202 ius obseruando britannorum procera corpo boiorum solitudo 188 brachmanes philosophi 466 ra& informia 123. ingenia boiorum contra Dacos bel. brachmanes duo coram Ale stolldiora ibidem. lum xandro philosophantur britomartys Minoem fugi. boium urbs Doridis 280 fol. ens in mare desilijt 467 3=0 bollificum Nili ostium brixia bracycolon fundae genus 98 152 bonae fortunae templum de branchus templi ad Didyma bructeri à Druso nauali dicatum à Lucullo 27 8 250 antiftes praelio superati bononia branchi& Apollinis fabula 134 brundusium à Cretensibus boones. 42 fol. Thesei comitibus condiboosura - 446 branchidae sacrilegi, paenam bruttij 151(tum 17. brutii INDEX. à Druso expugnata 183 bruttij uerè Itali dicuntur, fo byrebistas Getarum prin160 ceps in eum Caesar 191. ex bruttios Romani& Anni peditionem mouit ibidem. bal attriuerunt byrsa Carthaginis arx brutus Callaicus ex Morone byssus ex Corticibus excarurbe Lusitanis bellum faener minata cit byracij Africae populi D. brutus Mutina fugiens à byzantij& Massiliae eadem 126 Salassis pressus gnomonis ad umbram ra bryanium Deuriopum urbs fol190 byzantij& Chalcedonis tembrygis gens Thracica pla uicina alterum in Asia brygisflu. alterum Europaeum 214 bubastus ciuitas& Bubasti136 byzantinus& Massiliensis ca praefectura parallelus bubanis urbs byzantini freti natura ab abubulcorum urbs lijs diuersa 146& 178 buca urbs byzeres bucephalia urbs ab Alexandro in equi sui honorem Abalion urbs Gallię 113 460 condita 418 Caballis bucephalus Alexand. M. e50 cabatanum urbs quus à bouis fronte sic di ̄ 4031 cabesius urbs 460 ctus 216 caberades nymphae ex Cabuchaetium oppidum bira& Velcano natae 306 bucoli cabari in Lemno& Imbro 188 bucleri 306 culti olim budeij in Macedonia à Locabira, 39. Diopolis dicta à 175 conibus oriundi Pompeio ibidem. budorus fl. Eubaeae& mors cabirorum nomis locus Mi292 Atticae thridatis gazophylacium 375 217 bulliones cabirus Berecynthiae monis 306 229 buprasium cabiri Curates 244 burae litus cabullinum urbs Heduorum 116 burg urbs terręmotu ab sum caces panis genus apudAepta gyptios burg fluctibus deleta cadauera cur à mari eijciantur burdigala Biturigium empofol. rium 389 cadi busiritica pręfectura& Busi cadmus Milesius primus hiridis fabula storiographus buthrotum. cadmus mons& in eo fons buticus lacus Lyci flu. c90. Item fluuius butones Germani eiusdem nominis ibidem. butrium Rauennae uicinum cadmus sua soluta oratione oppidum reddidit butus urbs cadmi diuitiae unde butyrum olei loco cadœma à cadmo& Phaenibuxentum, portus, flumen, 268 cibus condita arx cadmia in solo Cyprio aere buxus optima ad Amastrin nascitur nascitur 373 cadme urbs alias Priene dibyblus Cynirae regia co4 ...... cta byblus mons co4 cadma à Phaonicibus cadbyrchanis Germanica insula mi comitibus condita 214 cadurci 33&353 cadusij cadyna Sisini regia in Lyca. onia caedium causas Druidae apud Gallos disceptat caelius mons Rom. adiectus ab Anco Martio 142 caeneum Eubaeae promonto 291 rium caenys urbs& promontorium fol. caere urbs clariss. à Pelasgis condita 136. unde nomen habeat ibidem. caeretanae thermae caeretanorum facinus caeritum tabra caesaraugusta apud Celtiberos Rom, colonia caesena 134 D. cęsar Iliumebaurat Alexand. M. imitatus 400 caesaris celer in Hispaniam ex Italia aduentus D. caesaris è Gallijs in Angli am traiectus D. caesaris commentarij de rebus Galliae caesaris cum Venetis pro Bel gico naualis pugna cęsaris de Petrao et Afranio Pompeianis ducibus uicaesarium 53ꝛ(ctoria 95 caiatta 142 nomen omnibus cauitatibus commune ib. caicus flu. 3868& 393 caicus flu.& eius ostia Telephi fabula celebrantur 211 caieta Aeneae nutrix caietanus sinus calabria 174 calachena 361& 491(9 calagurum Vasconum urbs calamus aroundus ubi nacatur 504(nascitur 522 calamus odoratus in Sabaea calami tibijs apti 270 calamidis colossus Apollonia Romam departatus 21 calanus Indus seipsum corc na Alexandro exurit 450 calani cum Onesicrito de philosophia dissertatio 468 calapis INDEX. calapis amnis Pannoniae 211 callista urbs phi Volcani templa decalapis Heracleae colonia calliste insula postea Thera struit 307 fol dicta 233 372. cambysis insania& sacrile160 calasarna callisthenis emendationes 1536 Homericae calatis 213 400 camtysena montosa regio 150 calatia urbs callydium castellum munitis fol calauria insula simum 388 camelitae duplices abol 1420& 243 372. calatti saltantes calpas flu. camelopardalis calauria asylum Neptuni, fo calpe mons et urbs olim Hicamerta oppidum lio 246 spanorum statio 84. anticamicus urbs Siciliae Cocali calauriam uiolare nefas foquitur Heraclea dicta urbs regia lio 246 ibidem. camilus Volcani& Cabirae calbis flu. calpem influxus maris semilis 430 filius 306 albium Ostidamniorum exei qui ad colum. Herculis camisa castellum 381 tremitas fol. camisena Parthiae pars 345 calcedon Bythyniae urbs, à calitharijs poculorum loco caminus Megarensib. condita, fouteban tur Seythae cammanena lio 382 caluitres Myconijs frequens campaniam Samnites occu calceus aereus Empedoclis fol. pant 146 in Aetna repertus calupena campani à Romanis mulcalchas Selge urbis condicalybe Astorum urbs Philip ctantur 151 pi colonia 214 campanorum luxus calchas ad clarum à Mopso calybes populi nunc Chalcampanorum in cumaeos in uate uictus prae maerore èdaei dicuntur iuriae 147 4-26 uiuis excedit talybonium uinum in delicampaniae descriptio calchanthis sacellum in Dio cijs fuit regib. Persiae 489 campania fertilitas 146 colle alycandus E 440 campodunum Vindeliciae calchanti oraculum datum calycandum urbs 126 de mortis die se alydnae campsiani calchanti prouentus in Cycalydnae insulae ad Tenedon campus Marcius toto anno pro 44 405 sitae uiret 143 calculo laborantium urina calydon Aetoliae urbs focampi Macri 134 qualis 108 294 camuni gens Rhaetica calculo laborantibus utiles calydonij apri cędes Theseo camysenses.... Rhodum urben thermae pythecusae funesta 149 249 mignant re caleti calydonia palus piscosa, focanae ßer à caleto in Britanniam cursus 300 canae oppidum à Locrensib. diurno breuior calymna insula 315. mel. conditum 410 calenum urbs insignis 144 le praestanti celebris ibi. cananica Tarsensis philosocallaeci monticolae dem. phus 442 callaici populi Hispanniae calymna urbs 430 canas Aelidis urbs Diensium callaici athei homines calypsus insula an Gaudus colonia callas flu. 292 candace Aethiopiae regina calliarus urbs camarinum à Romanis capta callicolona 402 camarina Siciliae candauia uia callidromus mons cambala auri ferax regio, focandauia Illyrici mons callimachus repraehensus, fo lio canendi uim Thamyrae eripi cambaris unt Musae 218. callinaen 559 canendi uocabulum pro di sp1 cambathmus callinus Tencros ad Hamacendo usurpatum antiqui cambyses Aegypto potitus xitum ducit oraculo ius. tus usquae ad Meroën penesus 129 405 trat canen in Delo esse non licet fol. callinici& Anthiochi Hiera cambyses Cyri filius à Macis dissidia 490 gis sublatus canes in Cathei optimi 461. callipolis urbs cambyses occupata Mem897 quatuor leonem superat ib. canes INDEX. phlagoniae dum 84 canes uenatici optimi in Bri caramaniae regionis descri capita cuneiformia habentannia ptio& promontoria 481 tes homines canis monumentum ad llicaramanitarum mores 48 capita hostium caesorum ut 400 um carana barbaricè tractent Galli canicipites caranitis regio fol. canidius quà sit primum Alcaranus Aradiorum nauale capitulum Hernicorum urbs baniam ingressus fol. 303 fol. 144 caninis auribus homines carbunculi lapides capitones Hesiodęi ,166 fol. carcathiocerta Sophines re190 capnobatae Mysi cannabis peruentus in Col355 gia cappadocia ad Taurum& chide carchedonius lapis Euxinum terminatur cannensis clades in Apulia carcinites sinus 204 cappadocia duplex, una ad 178 Romanis funesta cardaces Persarum qui sint Taurum: altera Pontica 36. canopus stella recens cogni & dicantur 48 in prouinciam redacta icardamyte Acchilli denubidem. in decem praefectucanopus à Menelai guberna datur ab Agamenione 139 ras redacta ibidem. tore nomen habere cre. carduchi cappadociae descriptio 36¼ ditur cares ex insularibus mediter 344 cappadoces Pontici canopus in Hispaniae specuranei facti ope Cretensi. cappadoces libertatem repu lis obseruatus um 371 diant canopus Menelai gubernacares Leleges appellati Micappadocum Magi Pyrethi tor in Aegypto perit& noi apparuerunt 435. belli 488 fol. loco de se nomen relincaerei studijs intenti ibid. cappadocum tributa Persis 534 quit cares barbari ab Homero di persoluta canopica porta 244 canonicum lit, 528. Nili ostium capra stella primae magnitucares Atticam depopulantur dinis ibidem fol. 266 capra louem nutrit apud Ae canopicum ostium caresana regio 253 404 cantabria à Laconibus olim gas caresus fl. caprarum esui dediti Lusita 404 occupata caressus urbs deleta cantabricae elementiae exem cargus mons capratas fl. 187 plum carita nunc ab lonibus habi caprae insulae cantabri latrocinijs dediti à tata capreae ab Athenaeo abrup Romanis subacti cari Mensis templum, cultus cantabricarum muliebrum fol. capreae Neapolitanis adi in filios saeuitia 390 carij louis templum mantur ab Augusto Caes. „ 434 canethum carissander barbarus 149. excoluntur ibidem. 436 cantharium Sami promonto. carmalus amnis rapria lacus / ta 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 rium carmania 402 caprificus campus de cantium promontorium Bri carmaniae fines 390& 492 caprus tanniae orientale carmaniae extremitates - 551 capsa arx cantium à Cultica quantum carmelus mons Captiui sacrificeijs adhibiti 910 absit carmenta Euandri mater inCaptiuorum manus dextrae cantium promontorium o. ter nimphas relata dijs sacrae apud Lusita. stijs Rheni oppositum 2 23 carmon urbs nos cantoribus quantum tribu 146 carmylessus oppid. capua unde dicta at Homerus carna Arabiae ciuitas maxi capuae Arcadicae ab Aenea canusium urbs ma 407 conditae capedunum Scordiscorum carneades Cyrenaicus Aca 407 capijs Aenex socius urbs dernicorum optimus 55 285: caralis urbs Sardiniae capellae Skyriae carneates mons carambis promontorium caphyenses carni capillorum ornatus Hispani carambis Asiaticam Hellespon carnibus humanis uescuni cus ti promontorium carambis promontorium pa 4.66 caucasi accolae capionis turris opus mirancarnibus carinus uicus 211 carnutes 116 carnutum emporium 115 caron morbum ut sanent Sa baei 522 carpasia urbs Cypri O46 carpasiae insulae 4460.69 carpathium mare 314 carparhium, Africum& Aegyptium mare confluunt(?)( carpathus insula 314 carpetani carrae das 496 carseoli 144 carsuli 139 carta urbs Hyrcaniae 33 8 cartalias urbs carteia olim Tartessus fuisse credita carthaea urbs lucke carthago noua Hispan. urbs clariss. ab Asdrubale condi carthago capta& deleta 557 carthago ab alexandria quan tum absit carthaginis regio ferax carthaginis urbis descriptio fol. carthaginem coloniam mittunt Romant 1558 carthagine soluentes naues in Lisylo aumerati 169 carthaginenses Graecos& Barbaros Sicilia pellunt,& ipsi à Romanis 171 carthaginenses peregrinos ad columnas Herculis uel Siciliam nauigantes interficiunt carthaginensium in Hispaniam incursiones carthaginensium potentiae argumentum bella tria contra Rom. ibi. cartij Persae 353 carura pagus& in eo thermae 390 lenonum conuentus ibid. terraemotu deletus ibid. caryanda palus „ 433 caryota palma 542 carystus 275 292 carystus Euboeae urbs carystij lapides 285 INDEX. carystij lapides textiles igne purgantur 292 casandrae pudicitia mola. ̃ 40 3 casandrae uiolationem Minerualliaca auersatur 164 casander Bospori regulus fol. 324 casandri Macedonis erga A. thenienses clementia 266 doctus ibid. casei Salaminei à sacerdote Mineruae Poliadis tangun tur 264 casei conficiendi ratio ignota Britannis in tanta Lactis copia 123 caseo equino uescuntur No mades 192 cassia oppidum 50 casij montis paludes casij louis templum aus 506 casius mons tr casius mons Strabonis aetate insulae instar mari circum datus fuit casilimorum fortitudo 150 casium montem antiquitus mari tectum fuisse coniectura caspiae portae aus de caspiae portae termini Persiae 482 caspiana obscura gens 332 caspiana Medis adempta 3 60 caspij montis situs caspium mare 33 caspium mare sinus est Ocea cassandra Priami ab Othryo ne petita ̃ 40 cassiope portus 216 cassiopea Byzantinis arcti. cum describit cassiopeae colli stella quibus uerticalis cassinam urbs Latij 143 cassiterides insulae Oceani extra Europam cassiteridum insularum inco lae quibus moribus sint prę diti 101 cassius Dolabellam Lardiceae obsidet 50 cassopaeorum regio 216 cassopaei in Aetolia 215 castabala 364 castalius fons 276 castinaea venus 286 castor Saocondarius caesus à Deiotaro 385 castores dedicato in foro templo Romani uenerantur 141 castores cur Lapersae dicti fol. 241 castores cur procuratores maris esse credantur castorum templum Locris fol. 163 castorium Hispanicum Pon tico minus medicatum 96 casystes portus 127 casium& Pelusium usque ad mare rubrum deteguntur maris eruptione ad Gades catabanenses Arabes 5 10 catabatmus 530 catacecaumenites uinum nobile de 17 catakekaumeni Mysia—— catalogi Homerici interpret 275 catana praeclara Siciliae urbs 170 ab Hierone Siculo alios incolas accipit ibid. catanae loca uini feracia facta ex Aetnaeis cinerib. 149 catanae urbi Aetnae nomen datum 170 catanaeum solum uini ferax ob Aetnae cineres 170 cataonia 352 cataonia Cappadociae parti. cularis regio 364 cataoniae campi cataonum respub. sacra 369 cataplasmatum usus in medi cina 467 catarractae flumina refluere prohibent catarractae Nili 20.542 catarractes fluuius ern 438 catelli Melitaei 174 cathea 460 M. Cato Cyprum Romanis occupat 447 cato Hartensio roganti uxo rem elocat 345 catopterium praecipitium Par*** nassi naisi 279 catoriges 125 catreus auis canora pauoni similis 470 cattiterides insulae Artabaris oppositae cauari ciuitate donati 114 cauarum regio est urbs 113 caudium urbs caucasus ab incolis caspius dicitur 329 caucasi accolae antropophagisant 166 caucasi& Promethei fabu455 caucasi montis descriptio fol. 329 caucasum cur quidam inter Indicos montes ponant fol. 337 caucasum Alexander magno animo transcendit 472 caucaso ad Hesperidas iter Herculeum 112 caucasij qua arte excelios montes niuosos scandant fol. 337 cauci Germani 188 caucon flu. 230 cauconis monumentum apud Lepreatas 231 caucones quinam& ubi sint, ac fuerint 232 caucones unde orti dubium fol. 372 caucones nullos amplius existere 21 cauones Troianis opem fe runt 23 I caucones duplices 230 caulci 188 caulonia urbs ab Achinis condita 163 canus urbs 430 caunus locus ad quem Vlisses appulit caunij à Sratonico citharae do loco petiti 430 caurus uentus aliàs Sciron dictus 263. cauri unde Spirent Atticae ex Homero causas rerum scire solius est philosophi causarum obscuritas geogra INDEX. pho fugienda caystrius campus 287 caystrius campus ad Ephesum 414 cayster flu414 Cebrion scurius Priami à patre sublatus 400 cebrenia 400 & urbs cebrene ibid. cebrenij Thraces 398 cebrenorum& Scepsiorum odia mutua 40 I cecrops 214 cecrops Atheniensiam rex 266 XII urbes condidit 266 cecropia celoena Danaidium nympharum filia 390 celoenas pagus 104 celœnorum tumulus hier celenderis 506 celenderis urbs 139 celia urbs 177 celosa mons 250 celsa oppidum celtae qui dicantur 109 eeltae metuunt ne coelum ruat 20 I celtae ubi habitent celtarum et Cimbrorum plu res aquis quàm bello reunt 189 celtarum campi celtis sol aestiuo tropico non occidit brumati non oritur 45 celtiberi celtiberi nomen dant circum iacentib. regionibus celtiberi Hispanorum om nium maximè fieri celtiberi tribulum pendunt 1 O C talentorum celtiberorum equi mitae naturae celtiberorum Deus innominatus celtiberorum cum Romanis bellum difficile& diuturnum celtiberię descriptio celticae regionis sterilitas celto Scythae celto Seytharum nomen quomodo ab antiquis usurpetur 33 cemmenus Galliae celticae mons cemmenus mons Cultanum & Aquitanorum cimes 109 cenoeum promontorium 280 cenchreae Corinthiorum na uale 243 cenchrius flu. 124 cenchreaceum mare Corinthiaco humilius ceneus uagabundus homo & praestigiar mirus 202 Scythis ut uites exscinderent persuadet ibid. cenomani Romanorum amici 134 centauri Pello monte pulsi à Lerithoo 287 centauri ab Hercule uulne. rati hydrae uenenum in An giro lacui absumit 232 centauri à Parithoo eiecti in Aethices 284 centauri ab Hercule interfecti sub Mycono insula sepulti 314 centaurorum sepulchra 280 cento melancramius centorpia urbs Augusto cotra Pompeium auxilium fert 172 centronee 125 centum bobus quotamnis sacrificarint Lacones 24° centuriones deambulantes insanire putati 96 ceon insula lui 3 13 cephaenius altera cephalus amore Ptereleae at dens se de saxo praecipitem dat 295 cephalus Deionei fil. Athe nis exsul 29 cephales promontorium 558 cephalon Gergethius id cephaloedium 169 cephalleniam Homerus Sam nomine afficit 296 cephallenia insula cephalleniae insulae descriprio 297 cephallenes Vlissi subditi fol. 295 cephissus fons in Epidamne fol. 279 cephissi cephissi fluuij ostia& fontes 26 cephisi fontes cephissia 266 cephissidis palus 272 cepi urbs 324 cepus quid 540 ceramus oppid. ceraus 375 cerata duo montes 264 ceratae 144 ceratus fl. Cretae 308 ceraunia urbs 253 ceraunij montes 11. 331 ceraunij montes lonij sinus aditum prohibent 176 cerberus ubi ab inferis extra ctus ab Hercule 241 cerbesi fossa pestifera 390 cercaphus Aeoli fil. 286 cercaphi filij Rhado potiun „ 431 cerceteus mons 314 cercetorum ora 3 29 cercesura urbs 537 cercina insula 69. 558 cercinnitis minor 1558 cercitae cercepithecorum exercitus ab Alexand: militibus peti tus iaculis 460 cerea uasa Celtarum& Lusi tanorum J ceres græcis Demeter eft fol. 284 cereris Eleusiniae sacra 321 cereris cultus in insulis Britannicis 118 cereris templum Romae incen dio perit Strabonis aetate fol. 250 cereris lucus 23 cereris Eleusiniae mirabile templum 264 cereris templum in Enna urbe 172 cereri sacrificeantes Pytagorę legati 27 cerinthus oppidum Euboe maritimum 292 cerinthum Ellops condit fol. 292 cerna insula à Diotimo nun cupata nusquam existit 2 cerospades 101 INDEX. cerretani Hispanica gens fol. certamen isthmum Corinthij in luco Negtuni celebrare soliti 2+1 certaminum singularium leges 293 ceruino capiti similis urbs Brundusium ceryces apud Carteiam mirę magnitudinis veryctica insula cestus flu. 386 cestrus fluuius cete in Indico pelago uitae ancipitis 456. cetaum torrens 411 ceteij caesi bello Troiano 211 ceterizis promontorium 214. cetoëssa Laconidis epitheton Homericum 242 cetorum exercitus marini nautis molesti 47 chaalla pagus 524 chaam urbs 233 chabaca 375 chabriae pagus ob chabriae castra 306 chaeanoetae 337 choeronea urbs Graecorum clade celebris 274 chalcantum in solo Cyprio aere nascitur chalcedon urbs 372 chalcedone urbs à Megaren sibus condita 214 chalcedonensium fanum 382 chalcetor urbs „ 434 chalcetores 42 chalcis amnis& pagus 231 chalcis Euboeae metropolis ante Troianum bellum ab Atheniensibus condita fol. 292 chalcis mons Aetoliae& eiusdem nominis urbs 294 chalcis Marsyae arx co4 chalcidis Euripus quotidie septies refluit 269 chalcide urbe exul Aristoteles mortuus 293 chalcia insula 314 chalcides tres Euboeica Aetolica& Eleensis 293 chalcidenses Apollini ex decimatione confecrati 161 chalcidenses uiri optimi ab oraculo iudicati 294 chalcidenses in Siciliam, Italiam, Macedoniam colonias ducunt 292 chalcidicus Euripus chalcidica frumenti putredinem arcet 388 chalcidicum fretum septies in die mutatur chaldaei 375 olim Calybes ibid. chaldaei apud Aegyptios im perio potiebantur chaldaei philosophi astronomisunt 492 genethliacam profitentur fol. ibid. chaldaeorum regio I3 chalidon 280 chalonitis 360 chanes flu330 chaones Epirotae 216 chaonetis Köp. 491 chatulci à Romanis deuicti fol. 188 chatramotitae 50 chatti 188 chattuarij 188 chaulotaei 5 10 chauum à Sciluro conditum 206 chazena characa 390 charadrus castellum 139 charadram urbem Pelops con didit 239 charax 358 charax Corsicae urbs 138 charaxi amicae sumptuosum sepulchrum 538 charibdis Homerica à latronibus inhabitata II charilaus Sportae R. Lycurginepos iell charimotri 521 charistus Ptolemaei 362 charminus Atheniensis Phi diaplastis pater 296 charmolaus Posidonij fami liaris de mulieribus Hispanicis 96 charmotas portus 522 charon Lampsacenus id 24/2 charonea 390 charonea charondae legibus Mazaceni utuntur 37I charonium spelunca sacra<4>23 ciues necat pestiferis exhalationibus ibid. charus flu. 330 chsromocrates Atho montem ad Alexandri similitudinem effingere promittitur 42. chelidoneae insulę 352. 430 chelidoniae insulae Canopo oppositae 1438 chelonata promontorium 228 chelonophagé cl2 septerer cheraeidae cheramidum multitudo in mari mediterraneo cherronsus Heracleae colo. nia 37 cherroneus urbs cherroneus Thraciae cherronesus urbs& in ea templum parthenium 204 cherrone sitarum portus Maeotide 204 188 cherusci cherusci quintilium parum 188 fallunt chersiorates Herculis nepos Corcyram occupat 171 chersiphron templi Ephesiae Dianae architectus 425 153 chiana olim Clauis 381 chilocomon planicies chimęra conuallis spol. 437 chimaerae fabula spont chius insula chij à Pelasgis conditi 114 chlęne Pellenicę nobiles 252 chlamydis formam gerens terra chluris Nestoris 232 choaraxes Iberorum& Armeniorum limes choarina choaspes flu- 459. 482 choaspis flu. Susam praeterfluens chaenicides Sinopensium 374 chonis urbs à Philoctete codita 160 chones in Italia 159 à Samnitibus deleti ibid. chorasmusini 345 INDEX. chordiraza d’46 choreae Cereri& musis sacrę fol. 304 choreae Lusitanorum& Bastetanitarum choreana Parthiae pars 375 chorographia quid 169 chorzena 359 chotatena Ptolemaei quae sit 363 apud Strabonem chraemon Aegyptius astronomus ridiculus 537 chrespon Messenam in V par tes diuidit 240 chrespondes Messenae conditor 254 chrisaeis Agamemnoni à Pe lassis donodata 409 chriseis è Theba abducta fol. 395 christomattię Strabonis 102 chrysa urbs 405 chrysippus Solensis Zenonis citiensis succession 408 chrysocolla ex pueri lotio pa ratur en chrysopolis Bithyniae 382 chrysorrhoas flu, Phoeniciae fol. co4 chymerium promontorium 216 chytrium '42 cianorum lex de interficiendis senibus 314 cibotus 389 cibotus portus 532 cibyra magna 418 cicada in Eunomi citharedi cithara quid designetur 163 cicadae mutae& uocales eodem loco 163 cicero Cos. Rom. eiusque col lega C. Antonius 297 ciceronis de suae aetatis oratoribus iudicium 43 216 cichyrus urbs cichyrus urbs olim Ephyrus 228 dicta cicynethus insula 285 I42 cidena cilbianus campus 418 409 cilices Homerici cilices in Troade Pelasgi di136 co4 cilices piraticae dediti cilicia duplex Thebaica& Lyrnessia 395 cilicia aspera Archelao subiecta 364 cilicię terra à Pyramo fl. mul tum aucta cilla 409 cilla Apollinis fanum 409 cimarus cretae promontorium 307 cimbri Germ. populi 188 cimbrorum opes Heluetios ad latrocinia excitarunt 116 cimbros non diluuio coactos solum uertisse 188 de Cimbris fabulosae narrationes refelluntur 188 cimbricus pagis 323 ciminius lacus Volsinorum fol. 139 cimmeria Hecataei urbs 192 cimmerius bosporus in lude Maeotide à Cimbris occupatus 189 cimmerius mons& Bosporus 205 cimmerij Auerni incole subterranei& eorum oraculum 147 cimmeriorum in Pontum Phrygiam& Paphlagonię irruptiones cimmeriorum in loniam excursiones regio caliginosa ibid. cimmerios cur apud inferos collocarit cimmericum urbs 324 & cimmerius Bosporus ib. cimolis ien cimolus insula lui 313 terra cimolia ibid. cinaedici sermones urd cinaethium 239 cinara Africa mirae magni tudinis 546 cinere ruta planta alitur 170 cinerum Aetnęorum usus 149 cinerum Aetnęorum cum ui tae cognatio 170 singulum celticum 118 ciniata castellum 382 cinistena 382 cinnamomum Sabaeum 522 cinnamomum in India nasci tur ener cinnamomo& Casia loco lignorum lignorum& sarmentorum utuntur Sabaei a 23 cinnamomifera regio cinnamomifera regio habitabilium ad meridiem ultima cinyphus flu. 1558 circaeum 141 circaeus mons radicibus scatens hinc Circes fabula 141 circe uenefica circes ficta& mentita oratio apud Homerum circes oppidum 142 circes sepulchrum in insula Pharmacusa 26 circes domicilium à lasone quaesitum 138 circen Medeę cognatam cur fingat Homerus circulorum sphaerae triplex differentia circumcisio Aegyptijs quoque familiaris 545 circumcisiones ludaeorum unde cirenaicus succus 559 cirens fl. Euboeae 294 cirenis fil. aquam bibentes oues dealbantur 294 cirphis 27 cirphis mons 276 cirra 27 cirta Masinissae regia 552 circi lupis assuescentes cisalpinae Galliae praestantia fol. 137 cisamus 310 cispadana Gallia 132 cissus Argos aedificat jein eius filius Althemenès colonias in cretam ducit ibid cissij dicti Susij 482 cisthena oppidum 406 cisthene insula 438 cithaeron mons Thebaidis fol. 271 citharędorum certamen Del phis) 278 citharus piscis 544 citium urbs Cypri das ciuilis uir quis dicatur ciuili scientiae geographiam commodare ciuilem hominem coelestium INDEX. & inferorum cognitionem habere debere ciuitates ut primum coaluerint 276 cius Herculis socius urbem Bithynię sibi cognominem condit 382 cius à Philippo Demetrij fil. euersa 382 cium paphlagoniae& ibi pisces fossiles 382 cizara castellum 381 clauis flu. Romae urbi utiliss. fol. 143 clautinatij uindelici 126 clarij Apollinis lucus selve. clastidium 134 claston claterna urbs 134 claues torrens in Istrum effunditur 126 P. claudius Pulcher à piratis Captus 447 Ptolemaeo amittendi Cypri author ibid. clazomenae à Paralo condi42 clazomenae olim mari tecta fol. clazomenii septembre 1726. clazomeniorum speculae 324 celadontes flu. 230 cleandria 104 cleandrias Sportanus exul Thuriorum imperator 164 cleanactidas Mitylenaeus ty rannus 412 clades insulae claues Cypri fol. 445 clator 25 clementis Alexandrini Stro mateẽ libri clenthis pictoris artificiosa opera 230 cleo insignis latro 388 cleobulus Lindius sapentum Graeciae unus 43 cleomachus pugil cinaedi amore captus 28 cleombrotus Heraeam bem constituit 22cleona urbs 248 cleonei Mycenas euertunt 248 cleonymus Tarentinorum dux belli 176 cleonymus Heraeam urbem constituit 227 cleopatra uiua in Augusti potestatem uenit 532 cleopatra cognomento Luna à Tigrane caesa est idé idé idé idé et cleopatra Cypro donata ab Antonio 447 cleopatra Aegypti regina in Romanorum potestatem uenit 179 cleopatra euergetę Aegypti regis coniun x Indicas nauigationes prosequitur ibid. cleopatra Aegypti regina ab Augusto praelio deuicta 217 cleopatrae pater regno pulsus restituitur 380 soror Archelao nubit ibid. cleopatridis urbs 524 cleophanes MyrJeanus Rhe 384 cleuas Dori fil. Locros occu pat ßes climatum differentia à Codiaco dependet climax mons 438."" I N 2/4 clitarchus reprehenditur 318 cloicas quàm studiosè struxerint Romani 143 clupea urbs 174 clusium etruriae urbs 136 clusium urbs Campanię 150 clusij 362 clymene Meropi data clypeus Achillis cn. Carbo inani conatu cum cimbris ad Noreiam urbem conflixit 133 Cn. Domitij Aenobarbi de barbaris uictoria memorabilis 113 cn. Pompeij fuga& abitus fol. cn. Piso Africae praefectus Straboni familiaris 72 chemis mons Locridis 275 cnemides oppidum 280 enidus insula „ 433 enidus sub. Rhodiaco est parallelo enidia historia de Canopo fol. enonia Thebaica 269 *** enossus en ossus cretae urbs 308 Minois regia ibid. cobialus Homeri lu cobus Troianus coculus rex Minoem per in172 sidias occisus cocceius cuniculum ab Auorno Cumas ducit 148 coccus aureum Alexandri M. sepulchrum furatus 531 cocci prouentus in Boëtica fol. cochleae Linusiae id codrus Atheniensium rex fol. 214.263 codridae lonicam coloniam 251 in Asiam ducunt coeadas antrum Lacedaemoniorum carcer 243 coecias quis uentus,& unde spiret caecubum 141 uites alit arborescentes ibi. caetessa Laconica 242 coele urbs apud Homerum quae sit 227 50I cœlesyria cœlesyriae descriptio & coeli& terrae in quatuor par tes diuisio antiquorum ex Ephoro coeli ruinam metunt Celtae 201 coelestium ostentorum eue na prędicta à Zamolxi 19 coelestium apparentiarum obseruatio geographo ne cessaria coelius calcagninus coepion Romanorum dux sacrilegij reus factus 114 coepionis filiae stupratae turpiter perierunt 114 coetulum urbs cogoeonum Getarum sacer mons& fluuius 191 cognitionis cupidus est homo coire in propatulo in India turpe non est 166 colapis flu. ad Segesticam in Saum effunditur colchis regio 329 colchi Medeam insequentes Polam in Istria condunt 134 colduli syluae Hercyniae inINDEX. colae 187 coliadis Veneris sacellum 266 collatia 140 collina uia 140 coloë lacus est coloënes pianae templum & in eo simię saltantes se 16 colonae id colophonius equitatus cele bris septembre 17 1726 colophon ab Andraemone Pylio condita 42 I 389 colossae colos animal::::::. ter ceruum& arietem me206 dium colossus Calamidis Apollo21 niae colossus louis Tarenti, post Rhodium maximus 17 colossum referens Strabonis geographia colotae plastis Aesculapius admirabilis 227 columbas nudae uirgines ca pere coactae à Dionysio ty162 ranno columbis abundans Thisba insula apud Homerum 191 161 columna Regia columna à lonibus in Corin thiaco isthmo posita,& eius inscriptio columnae Herculis ubi columnae publicae ad Termopylas 275 columnę Peloponnesiorum & lonum 263 columnae aereae VIII in fano Herculis ad Columnas fretum colyttus& Melita comana urbs 352 comana urbs Ponti 375 parua comana urbs quasi 380 Corinthus ibid. scortis abundat comana regio a coma lphi369 geniae nomen sortita comanae, Bellone templum 369 fol. comanense sacerdotium la388 troni concessum 216 comarus portus comenses ciuitatis iure do132 nati à D. Cæsare comisena 359 commagena 3 52 commagena Mesopotamiae terminus 496 commagenę descriptio 50 comaediae nomen unde comum oppidum à Pompeio Straboneebauratum 132 comum urbs ad Alpium radices 125 comum urbs ad lacum Larium 116 in Concilijs dicenti obstrepens ut coërceatur apud Belgas 118 concumbere cum matribus & sororibus in publico tur pe non habetur in Hibernia 123 congri in belluas degeneran tes coniaci 456 coniaci ab Augusto Cęs. sub acti 92 conisci conissalus deus Atticus conistorsis Cultarum urbs nobilissima coniugia Samnitum uirtute fouentur 150 coniugia Assyriorum mirabilia 495 cononis arae 511 canopa uicus 00 consentia Bruttiorum caput fol. 61 continentium termini ut sint statuendi contra Eratosth nem contractus,& pecuniae aestimatio flagitiorum primariae causae 190 contractuum formulae Graecis literis notatae apud Gal los eius linguae studio 11 conuenarum ciuitas 115 conuenis ius Latij datum 15 coos cauernae 243 copais urbs& palus 270 copaides lacus Arnem et Mi deam urbes absurdit cophes flu. 459 copis poëta 272 copiae urbs Thuriorum 164 copria copria Tauromenitanum litus 170 contus Indicarum mercium emporium 541 s2s contus urbs Arabiae cora urbs 144 coracesium . 439 coractj regio 511 coracius mons seb. coralius fluuius 273 coralli populi 213 corassiae insul. 314 275 corax mons Aetoliae corbilo, Aquitaniae emporium nobiliss. 115 corbiana prouincia 495 corcoras flu. 211 corylaa 296 corcyra olim Scheria dicta à Liburnis habitata 171 corcyra insula corcyra nigra, insula 212 corcyra iniula& urbs corcyrae à Peloponneso stantia corduba Romanorum colo nia Macelli opus ibid. cordylae pisces 375 cordylio Athenodorus Tarsentis philosophus 441 coreace lembi coraclya 247 corfinium Pelignorum urbs primaria 144 corfinium à Ferentanis& Marns captum 146 corinthus emporium celeberrimum 248 corinthis colles& cauitates habet, prouerbium 250 corinthus à Romanis diruitur& restauratur 240 corinthus à Lucio Mummic euersa 250 corinthitum antiquę tum re centis urbis, delineatio 249 corinthi& Messenae similitu 240 corinthij Legatos Romanorum uiolant 250 Philippo se contra Romanos iungunt ibid. corinthiaca donaria Romam deportata à Mummio 250 INDEX. corinthiaci sinus ambitus 227 coriscus Scepsius Socraticus philosophus 407 corissus mons 42 corius campus ur Cornelius Sylla Romanorum imperator 293 cornel. Syllae cum Mithridate Congressus ad Darda. num 400 cornelius Gallus à Cęsare in Aegyptum missus capta ur be Heroum prouinciam osten pacauit 543 Cornelij forum 134 cornices Hispanicae solae nigraecornopionem Herculen cur Octaei cognominent 409 cornu Amaltheae 90. 299 cornu Byzantiorum 214 corocendanus pagus 324 eiusdemque nominis lacus ibi. coraabus Eleus uictor certamine Olympico 236 coropassus 385. 436 coronea urbs 272 corone urbs Peloponnesi maritima 239 coronij& Coronenses, hi in Megaride illi in Boeotia 23 corsiae ..... corsium fructus piperi simiers corsica insula 138 corsicae a Sardinia distantia fol. 137 cortuta 134 corus fl. nunc Arrabon 330 coruus nocturnus 545 coruorum lacus 118 corybantes a Titanibus famuli dati Rheoe, è Bactriana profecti 1306 corybantes cur Solis filij Mi neruę genij, Saturni proles 306 dicti corybantus curetum socius 306 Pyndae conditor corybantes curetes 303 corybantes Satyri 304 307 corybissa Scepsiae 127 corycaei praedones de 17 corycium antrum corycium antrum optimum crocum generat 47 corycus mons '4 corycum Cretae promonto rium 24 corycum nympharum an275. trum in Parnaiso corydalus mons 265. 267. coryphantis 400 coryphasium 228. coryphasium castellum 233 cos insula cos seu coa insula uini generosi ferax ibid cos insula maris Icarij 314 cosa amnis 24a coscinia 430 coscinij « cosmij Cretensium 811 cossa urbs 138 cossae Theophanis 360 cossaei Medorum regibus tri buta imponunt 354 cossaei lignorum inonia labo rant tr cossaei sagittis optimi sunt fol. 495 cossaeorum monrana 353 cosura insula 9. 174. 558 fol. 968 cotes 545 cothus 214 cothus Aeclus& Ellops fra tres louis filij 292 calciden& eretriam excolunt 292 cothon insula ;57 cotinaei montes cotiscoliae ab aquae salubres fol. 139 cottia terra ad Ocelum ter110 minatur cottij terra 124 cotuantij 126 cotya de ab Edonibus uene ratur 305 cotyaaum 389 cotylus collis Idae 104 cotyorum oppidum 375 cotyttia Thracum sacra 304 co tyus Sapęus, ab uxore per insidias caesus 375 cous insula ante Homeri ęta tem habitata ur cragu petra ötte crambusa insula E 440 4 crambusa que je ne crambusa urbs 438 cranai 265 cranaa insula postea Helena dicta 26 cranij 297 cranonij 228 P. crassus Aristonico bellum facit 1418 P. crassus in Cassiterides mis sus metalla effodere docet fol. 101 crassus à Surena rege Parthorum perfidè interemptus fol. 496. crata mons 181 crates Homerum iniquè car pit crates Mallotes grammaticus Alexandri praeceptor 442 crates Mallotes Homerum in physicam introduxit crates Homeri interpres carpitur crater sinus campaniae 146 crateri ad Aristopatram matrem epistola de rebus Indi cis fabulosa 1662 craterus Arianam occupat Ale xandro M. 471 crateram Sidoniam Menelaus Telemacha donodat crateres Aetnae maximi 174 crathis fl. Achaic alius ab Ita lico 252 crathis fluuius mirabilis facultas 164 cratippi filij Trallis tyrannidepotiti Esq cremaste 284 cremna 385 cremona 134 creontiades exulum Phocaeo. rum dux 159 creophagi cl2 creophylus Homero hospitium praebet 124 creopolus mons 247 crepusculum uespertinum cur matutino frigidius 275 crepuscula in septentrionib. longissima duo matutinum& uespertinum ibid. creta optimis legibus olim composita 309 INDEX. cretae à Sicilia distantia cretae situs descriptio 307 creticum mare 216 creticum mare profundissimum cretenses maris imperium ami sere , 311 cretenses in Romanorum potestatem ueniunt 309 cretensium amoris modus peculiaris 312 cretensium legum exitome 312 cretensium& Sportanorum equites& seniores 311 cretensium respub. 310 cretensium Andraa 311 cretensium louialia sacra 304 creusa Thespiensium naua269 cri Homeri 241 crimanus 215 crimisa uetus à Philoctete 160 condita crinagoras Mitylenaeus412 crinis Berenices crines flauos& albos efficit crathis flu. lauacri loco adhibitus 164 crissa 275 crissa apud Delphos 164 crissaeus sinus 216. 249. crissaeus campus felix 276 crissaeus ager Apollini sacer fol. 276 crissaei portoria iniquè exigentes puniti 276 critasitus 220 critasitus Boiorum dux a Boerebiste caesus 202 crithota promontorium 299 criû metopon, Cretae promontorium 307.60 criû metopon, Tauricae promontorium 205 criû metopon Europaeum in Hellesponto promont. 69 crobyzi 213 crocius campus 283 crocus optimus in Caryco nascitur E40 crocodilus cicur 539 crocodili in Hydaspe flu. inuenti ab Alexandro 4598 crocodili parui in fonte Bithyniae Azaritia 382 crocodili in spectaculis Romae ostentati 541 crocodili Indici innoxij sunt fol. 464 crocodilorum urbs 505 crocutus bestia 521 craesus Sidena urbem captam exsecratur 404 croesus tyrannys populorum intra Halyn 364 croesi dona Delphica 27 croesi diuitiae ex Pacctolo fluaurifero collectae ur16 croesi diuitiae unde cromna pagus 373 crommyum Cypri promontorium cromyon non ad Corinthum sed ad Megaridem pertinet fol. 262 cromyonia sus Calydonij aprimater 249 croton ab Achaeis oraculo iussis condita 163 crotoniatae dissipati ob cladem Cyotoniatarum 163 crotoniatae VII. una Olympiade uictores 163 crotoniatarum& Sybaritarum bellum 164 crotoniatarum extremum, reliquorum Gręcorum pri mum 162 in Crucem suffixi Cantabri quidam Paeanem canunt fol. 96 cruni 213 cruni fons 23 I Crystallum India fert 469 Crystalli ex humore concreto in terra generantur Crystallina uitra Romae olim parata 1505 Crystallinae tabulae in metalli fodinis Cappadocię inuen 371 ctesias medicus Cnidius Artoxerxi charus „ a 3 ctesiae Cnidij de colore maris rubri opinio 523 ctesiphon pagus hybernis Parthorum celebris cteununtis portus 205 ctimena Same 296 ctistes Mithridates 382 ctistae ctistae Thraces sacri& hono rati 190 ctypansa oppidum 231 cuarius fluuius 273 cubi Aquitaniae populi 115 cucenorum Lugdunum 129 cuculum urbs 144 cuma ab Amazonibus condita 337 cuma Asiatica à Cleua condita 39 cum a reliquarum urbium Aeo licarum mater cum a Phriconidis 114 cumae à Chalcidensibus con ditae, à Cumaeis nomen sor titae 147 Italicarum urbium antiquiss. ibid. cumanus ager totus sulphu re& thermis scatens 148 cumanus sinus Syrenibus à Posidoniate distinguitur 12 cum aea Larissa 1414 cumęi cur stoliditatis insinu lentur cuneum Hispaniae regio cuniculi novia terrae animacuniculorum par auctum tantopere ut Baleares deuasta cuniculorum uenatio cupido Praxitelis Thespij fol. 272 cupra luno 145 cupressetum I49 cures saltationis inuentor 311 cures uiculus olim urbs illustris 139 curetes quod sincipite coman raderet occipite alerent no men acquisiuere 302 curetes in Solmisso monte lu nonem terrent,& Dianae opi tulantur /424 curetes Aetolorum pars 281 curetes deorum ministri 32 louis nutricij ibid. curetes Parthaonidae an Aetoli fuerint an Acarnanes fol. 301 curetum sacra terribilia 303 fabulae allegoria ibid. curetica 295 curias promontorium O46 INDEX. curius mons 303 curium urbs cum statione 446 cusus insula cutiliae lacus 153 cyanea saxa 11 cyaneae insulae 214 cyaneae petrae ien cyanes cyaxaris Medorum rex Psammetichi coaeuus Maes cybele dicta Rhea 304 '42 cybellia pagus cybiosactes Aegypti impe. rium ope Alexandrinorum adipiscitur 532 à Cleo patra strangulatus ibid. cybireum ferrum tornatile 4 19 cybistria 364 237 cycesium urbs cychraas insula 264 cychriodes serpens 264 cyciceni Mithridatico bello clarent 388 cyclades insulae lui 3 13 cyclopo charogasteres 246 cyclopum Hom. commentum no omnino fabulosum esse cyclopum uita cur ab Home rohemme rata 399 cyclopaa Labyrinthi specuum Naupliae 243 cyclopica Albanorum uita fol. 331 cydises mons 359 cydippae filij... lhodo potiun tur „ 431 cydonia Cretae urbs 310 cydonia Cretae Aeginetarum colonia 247 cydonas fluuius 234 cydones Cretae populi 136 cydones in Creta 30 cydnus padagrius medetur fol 44 cydnus an Eughratem& gria praeterfluat cydni ostia 441 è Cydno fluuio in Choaspin mentita nauigatio cydrelus Codri filius spirius 421 Myuntem condidit 217 cydriae Byrsorum urbs id cygnus cygni Thracis Colonarum regis res gestae 405 cyllene Eleorum nauale 22 cyllene Arcadię mons altissi mus 253 cynamolgi cl2 cynetha 253 cynia palus 299 cynici philosophi unde orti fol. 190 cynira Agamemnoni thoracem donat cynocephalorum templum 521 cynopolitana pręfectura 539 cynos Kephalae 287 cynos sema 400 cynossema 534 cynthus mons Deli 31 cynus 279 cynuria Arcadię mons,& in eo fontes Inachi 244. cynuria Argiae& Laconicae limes 247 cyotoniatarum CXXX millia a Locrensib. fusa fudataque 163 cyparissenses 23 I cyparisseas flu. 234 cyphus mons 288 cyprae fanum 145 cyprus in Aegyptiorum regum potestatem uenit 447 à Rom. in praetoriam prouinciam redacta ibid. cyprus mari Aegyptio conti gua cyprus insula praestantia nul li cedit 447 cypri descriptio cyprum continenti iunctam iri aliquando, oraculo proditum cyprium calchantum 44 cyprium ęs solum uitreolum spodium& cadmiam lapidem generat 96 cypselus fluuius 215 cypselus Corinthiorum tyran* nus 236 cyra urbs ab Alexandro M. euersa 346 cyractica 212 cyrenaeus parallelus cyrene urbs à Thaereis condi 559 cyrene colonia Therae insucyrenes urbis descriptio 55 +cijrenen. cyrenensium emporium Apol lonias 559 cyrenaica Africae felix regio fol. cyrenaicae limites cyrenaeorum Ammonis tem plum in Delphinis descriptio cyrestica regio ten cyrestidis Mineruae templum fol. B— cyrini de Amynta uictoria memorabilis 385 cyrnus insula alias Corsica fol. 68.138 cyrsilus Pharsalius Alexand. satelles de reb. Armen. 361 cyrtij 353. 482 cyrus fluuius 318 cyrus per Gedorosiam in Indiam peruadit cyrus in Massagethas proficiscitur 455 cyrus Astyage deiecto Medorum uires fregit 35 4 cyrus astu Sacas uincit 344 cyrus uictis Medis Susis regiam collocat 482 cyrus Pasargadis Astiagem uincit 187 cyrus ex Gedrosia fugit 471 cyri campus 418 cyri sepulturae descriptio fol. 187 cythara insula& urbs 241 cythera insula cytherius fluuius cytherus 266 cythnus insula 31 cytinium Doridis urbs 280 cytinium ab Eteocretis conditum 308 cytorus pagus ien cytorus Henetorum regio fol. 372 cyzicus insula in Proponti388 cyzici insula in Propontide sita cyzicenorum Apollinis inspectio 370 D Aae 33 8 Lodaci 202 dacorum potentia 203 INDEX. uiribus Germanorum nititur ibid. dacorum cum Boijs in Tauriscis bellum 132 dacia louis pontificatus fol. 369 dacicum bellum 126 dactyli ferrum primum cudere docuerunt 307 dactyli Idiaei qui dicti sint fol. 307 daedala 430 dedala mons daedulus Minoem fugiens Cocali se adiungit 181 dędalus sumtis alis cum filio e Creta auolat 124 dędali filius I ilpyx Cretensium dux daed alsus Astacenae urbis com ditor 382 daemonis uirginis templum fol. 204 daesiatae 211 dai scythae circa Hyrcaniam 202 fol. daimachus geographus 42 daimachus Indorum histori cus mendaciss. dation fluuius 23 I dalmatia maritima regio 212 dalminium Dalmatię metro polis 212 damastij 217. damnanaeus Idaeus Dacty 30 damnij 146 damarati diuitiae 248 damascus urbs nobilissima totius Syriae Do 4 damasio Licantiorum arx 126 damathus Atheniensis Teum condit 42 danala Trocmorum castellum 384 danae à patre in mare deiecta danaus primus aquatica instrumenta ostendit danaus Argiuorum princeps, populum Danaos de se uo cari iubet 245 danaus ex Aegypto in Graeciam coloniam deducit 214 danaus& Atreus cur reges & sacerdotes creati danaus 2. filiarum pater 136 danai filiae Argos aquis donant 245 danai pro omnibus Graecis usurpati ur danai olim Pelasgiotae dicti fol. 136 danaides Lindiae Mineralae templum ponunt elle dandarij Maeotae 324 danthelitae 213 danubium quem fluuium di xerunt ueteres 203 dandamis alijs Mandanis so phista 490 daorizi 212 daphitas grammaticus à Per gamenis regibus in crucem actus 28 daphniae conuentus 231 daphne uicus,& lucus,& in eo templum,& Asylum Apollinis& Dianae 202 daphnus portus 521 daphnus Phocidis daphnus Phocidis& Locridis limes 275 daraba urbs cl2 darapsa urbs 346 dardania urbs& regio sub Aeneae potestate fuit fol. 399 dardania Aeneę parens 1833 dardanium promontorium & ubi raptus Ganymedis fol. ««« dardanus urbs contempta fol. 400 dardani genitura ubi contigerit 232 dardanij agrestes homines 368 musicae studiosiss. ibi. dardanij à Romanis euersi fol. 212 dariaces 526 darius Nauarchos ad Lybiam circumnauigandam emittit darius Hystaspis filius apud Getas siti pressus 203 darius contra Scytharum regem bellum mouet 201 darius ab Alexandro ad Gra nicum uictus «« darius darius Danubium ponte com 203 sternit darius Xerxis pater urbes Propontidis incendit 398 darius dolo occisus 45 darius ex scythia frigidi No 398 mades metuens darius Hydaspis fil. à Satrapis Persiae, rex appellatus 490 fol. darius Histaspis Sylosonti tyrannidem pro ueste dono dat 124 darius humili loco natus à Bagoa orientis rex creatus 490 fol. darius Longimanus omnium hominum pulcherrimus 480 extitit darij fuga à Gaugametis ad Caspias portas darij& Cyri sepulchra& epi 187 taphia 212 dasaretij 388 dascyleum urbs dascylitis lacus dasmenon castellum 371 dastarcum 369 dastira cher datis Persa ad Marathonem 266 uictus à Miltiade daui antiquorum nunc Daci sunt 202 daulia 278 daulius Metaponti condi tor 164 275 daulis 278 daulis oppidum daulis Phocidis à Tereo con dira 214 daunij 133.177 375 daximenitis campus dea Daea: Dindymene, Pylene, Pissinutis, Cybele 304 dearum controuersia à Paride ubi disceptata 406 debae 522 deceates Ligurum gens 124 decaeneus Lamolxis apud Getas successive 191 decela arxbelli Peloponne 265 sus decineus Byrebistanum uaus a tes degmenis Epei cum PyrachiINDEX: ne Aetolo monomachia 238 fol. co4 dei facies, regio deiphontes& Aegeus Ar254 gorum conditiones 299 deianara Oenei filia deianirae tunica excruciatus 250 Hercules deianaram uiolare conatu Nes 295 sus deiotarus à Pompeio regno constitutus 374 deiotarus in Castoris Saocondarij familiam crude385 deiotarus Philodelphus ulti mus Paphlagonię rex 382 delphici oraculi descriptio 275 prolixa delphici thesauri Tolosae in114 uenti delphi delphi mundi umbilicus 277 delphi in medio totius Graeciae, uel orbis terrarum 27, delphici thesauri à Phocensi bus, Phayllo, Onomachi 277 sublati delphicae depraedationi Tectosages interfuere 114 delphicum fanum cur omnia 277 caetera praecelluerit delphorum respub. à Pho. 279 censibus separata delphorum urbs Apollinis Py 276 thij oraculo celebris delphini& Arionis fabula 412 fol. delphini crocodilos non timent 464 delphinorum adeps ad mul ta utilis delphinorum inscriptio in theoris Cyrenaeis delphinorum ad Ammonis templum inscriptio Cyreneorum ad solenne spectaculum missorum delphinium seu sacer portus 268 fol. luy 3 13 delus ins. Aegei maris delus emporium opulentis. ötées simum delus euersa Corintho celelua 3 13 bris facta delo dato Calauriam recipit Neptunus 246 delium Apollinis templum in Boœotia 269 delium Laconum, Apollinis templum 243 delta Aegypti 1528 delta regionis diuisio demaratus Corinthius Tarquinios uenit 135 demeneclius Galatarum tetrarcha 372. demetrias urbs ab Arbela tol. 492 demetrius Aetolicis Calydo nem uastat 294 demetrius Poliorceta 28 demetrius Phalereus Theophrasti philosophi discipulus Athenis praefectus 266 demetrius Phalereus in Aegyptum fugit 266 demetrius Rhateni, Amisenus Mathematicus demetris Scepsius refellitur 24 demetrius Scepsius insignis geographus 404 demetrius in explicandis IX. Homericis uersibus XXX. libros consummauit 405 demetrius grammaticus Sce psinatus 408 demetrius Peloponesiacum Isthmum perfodere uolens ab Architectis prohibetur 28 demetrij Pharij patria 212 demetrij Phalerei de Pelo240 ponneso dictum demetrij Scepsij de llio narra tio 400 demetrij ad Romanos legatio praedonum causa 141 demetrij Parthorum regis filij potentia 346. demetrij speculae 511 demetrium Cereris fanum 284 democratia quid democritus geographus& philosophus democoon Priami spurius fi lius, equiso 395 demosthenes Aeschinum propter sacrifice reprehendit fol. 306 demosthen. hausto ueneno Antipatri Antipatri iram effugit 246 dentifricia Hispanorum sordida ex urina derbe 385 derbe Antipatri 364 derbici 345 derbices leuia facinora morte multant 352 derceto men 526 derdae gens Indica montana 464 deris portus 534 derthona 134 dertossa colonia deucationis posteri Rhiam gubernant 251 deucationis filij Leleges 215 deucationis& Pyrrhae mo numenta 279 deucationem Thessaliae imperasse 283 deucalij lapides 285 deudorix in triumpho Romae ostentatus 188 deurtopis fluuius 217 deus quid secundum Moisen S06 deus Getarum 191 deum innominatum Celtiberi honorant deum dijs donaria parare inconueniens Ephesij cuiusdam dictum ad Alexand. Mag. 425 dij Aethiopum duplices mortales& immortales 544 dij nocturno tempore circa Herculis columnas uersan tur deorum formas solus Homerus uidit& ostendit 236 dijs manibus& marinis Senatus rem sacram facit Liparae 174 dia insula 312. 522 dię templum in Sycione cele bre 250 diacopena 381 diacuista urbs 13+ 152 diades Athenae in Euboea fol. 292 diagebres 138 dialecti Graeciae quatuor 225 diameter pro longitudine apud geographos INDEX. diana Artemis cur dicta 42e eius cum Luna comparatio ibid. diana Tauropolitana 369 diana in Auentino monte à Massilia Romam departa 111 dianae Perasiae templum 37e dianę Sarpedonię templum & oraculum 44 dianae templum Tauropolium uocatum 124 dianae Ephesiae fanum celebre apud Hispanos dianae Brauroniae templum fol. 266 dianae insula septerer. dianae Alphioniae lucus 230 dianae Tauricae sacra Sythi143 dianae Ephesiae templum 224 dianae Limneae fanum. 24° dianae Nemidiae sacellum 23 dianae nemus ad Ariciam ur bem 145 dianae Amaryntheae fanum fol. 293 dianae Aetolicae lucus,& de eo fabulosa narratio 133 dianae Ephesię templum Massiliae quomodo conditum fol. 110 dianium oppidum diascuriadeum mare 26 diasontes 211 dicaerchia urbs Ciomaeorum nauale 148 dicaearchus philosophus& geographus dictaei louis templum in Pra so urbe 308 dictes Perseum& Danaen retibus e mari extrahit 314 dicte mons Cretę et locus in Scepsia 300 dicte Cretae mons 310 dictynnae fabula 310 dido Tyro adductis colonis Carthaginem condit 557 didymi montes 28 didyma Gaditanorum urbs fol. didyme Liparearum insula. rum quarta 174 didymena Romanorum colonia 43 didymorum Dei donaria à Brandis direpta 351 didymeum templum 278 diegylis Thraciae rex ab Attalo superatus 415 dies fit Sole supra terram euecto dies longis. apud Britannos horarum XIX. diluuiorum causae dilychnus ers dime urbs ex 7. pagis confla 227 dimocrates homo maleuoV 44 3 dindymene dea 304 dindymenes deae templum ab Argonautis confecratum 388 dindymum mons& ibi Din dymene dea 384 dio Academicus, legatus in Aegyptum abit 532 dionis cum Dionysio bellum Lucinos turbat 160 diocharis porta 266 diodorus Siculus de opibus Delphicis 290 diodorus Zonas cognomen. to, orator Sardius Mithridati pro patria negotium facessit de 17 diodorus Academicus philosophus erudelis in Adramyttenos 410 diodotus Tripho Coracesium occupat,& Syriae reges infestat marin diodotus Arsacen in Parthiam pellit 346 diodoti Nemesis simulachrum Rhamaei 265 diogenes Autolyci oraculo monitus monetam uitiat fol. 391 diogenes Cynicus philosophus Sinopensis 374 diogenis Tarsensis philosophus de omni quęstione re spondere solitus 442 diogenianus de Antronio asino 290 diomedes bello Thebano Aetoliam occupat 3o1 diomedes Diomedes Venetis cultus 133 diomedes ut ab Agamemnone pellectus sit in societatem belli Troiani 301 diomedes& Alcmaeon Ae278 toliam occupant diomedis templum ad Timanum 133 diomedis socij in aues mutati in insula diomedea uo177 cata de diomedis morte diuersae narrationes 178 diomedeae insulae in Adria fol. 133. 69 dione in societatem louis recepta 218 diones lucus 232 dionysidorus Mathematicus, Amisenus 375 dionysius tyranny Lucinae 138 fanum spoliat dionysius Reginorum urbem 162 cur exciderit dionysius Siciliae Tyrannus apud Venetos equorum armenta instituit 132 dionysius Syracusis exturba tus Locrenses uexat 162 dionysius Atticus, orator, so phista historicus ur 16 dionysij uxor cum liberis patris loco poenas dant Locrensibus 162 diophanes rhetor Mitylenę 412 diophantus Mithridatis contraRoxolanos legatus 204 diopolis Hispaniae 103 diopolis antea Cabira dicta fol. okine ob diospolis olim Thebae dioscurias emporium celebre 329 dioscoriadis sinus maris n° stri pars maximè occid ia fol. diotrephes orator celebris fol. 418.„ 434diphilus comicus Sinopen374 dira uaticinandi ratio Cim189 brorum dira promontorium Aethio 10 pici sinus INDEX. 271 dirce fons disciplina circularis quid 37 dissentientibus discrepantię magnitudo fidem non derogat distantiarum maritimarum dimensio ditis pellex in mentam hortensem transmutata 231 diuitiae etiamsi sacrae inuidię 277 sunt expositae diuitias Romani non prius senserunt quàm deuictis Sa140 binis diuitias quam sanitate ma170 uult Archias diuinationibus& augurijs dedeti Hispani dius Hesiodi pater cuma relicta in Boeotos commi414 grat 164 dium urbs 241 do Homeri decimia pagus 389 243 diocles Orsilochit. docusini 33 8 218 dodona 136 dodonaeus Iuper uiri dodonea oracula soli 268 perferunt dodonaeum oraculum defe218 dolabella à Cassio in Laodi50 cea obsessus dolabella Caesares percusso28 res persequitur 90 dolia argentea dolia domibus maiora apud 135 cisalpinos Gallos dolicha insula olim Delichi 299 um dolium Ascanius Sileni E 384 dolionidis Mysia 388 doliones qui doliones à Phrygibus abo? 444 liti Köp. 491 dolomena dolopes dolopes bello Troiano in282 terfuerunt 282 dolonia 32 domanitis domicitis pagus,& ibilapicidinae lapidis Synnadici 38 fol- dominicus Niget recentiorum geographorum prin152 ceps domitius Aenokarbus Menodorum sacerdotem ne/429 domitij Aenobarbi contra 115 Aruernios bellum 309 doracta insula dorichę meretricis sumptuo 538 sum sepulchrum doris quatuor urbibus insignis 30 S 280 doridis descriptio dorica dialectus eadem est cum Aeolica 225 dorion urbs apud Home234 rum prodorienses Laconicam 242 ditione occupant dorienses Meggram in Sici170 lia condunt dorsum Italię Apeninus dorus Deucationis nepos 251 fol. 389 dorylaeum dorysaus Cnossiorum dux Strabonis cognatus 309 324 dosci dotem uir mulieri affert in Hispania 288 dotius campus draco Laius ulissis socius& de ipso oraculum Italis da151 tum draco Parnassius ab Apol278 line interfectus 159 draconis sacellum dracones duo mirę magnitu dinis ab Abisari nutriti 260 dracones Arabici, Indici, Ly521 bici 124 draconum oppidum 471 drangi Dir drangae uino carent 346 drangiana 211 drauus flu. Pannoniae drepanus Icarię promontorium 1423 drepanum promontorium 534 drepanum Athaię promontorium 226. 212 drilo flu. drium collis sacer in Dau177 nia Tgllechtiä dreca- drecanum 43 dromichętis Getarum regis memorabile factum 201 dromos Achillis in Maeotide 204 dromus Anubidis 737 druentiae fons 125 druidę de natura et moribus philosophiam profitentur 118 druidae sacra administrari soIls druidarum iusticiae opinio summa 118 drumederi cameli cursorij follich drusus Tiberij Imp: frater Noricos superat 126 drusus Tiberij Cæsaris fil. fol. 179 drusus Bructeroß nauali lio superat in Amasia Germaniae fluuio 187 drusi Germanici obitus 198 drymas 215 drynaemetum Galatarum iu dicij locus 384 dryops Arcas Drijopes Asinem transfert 246 dryopis Thessaliae 284 dryopes Troadem occupant tol. ««««««« dryopum domicilium 246 113 dubis flu226 dulichium dulichium insula quaenam 29 sit Homero dulichij& Pesidę contentio 276 Fol. dunax mons? 130 duras torrens 126 duricortora Remorum urbs 117 celeberrima durion 113 duris fil. Hispaniae durius flu, durię flu. fons 125 dydimaei Apollinis oraculum in Branchildis 122 dyma Athaiae urbs 22 dymantes Hecubę& Asij 398 dyme urbs unde dicta& eius situs 253 dynastarum nomen cur regi bus tributum 274 dyras fil. Herculis regum ex INDEX. stinguere conatus 281 dyris mons aliâs Atlas 545 dyrrachium olim Epidam2s 2 nus dyspontium urbs 237 dyteutos Ad Iatorigis fil. Co manae pontifex 380 pro fratre mortem subire contendit ibid. Benus 544 Leboris mercimonia in Indorum emporijs eboris copia apud Aethio. pes ebrietatis odio quidam in rogum se conijcit ebura urbs 116 eburones eburneum louis simulachrum Phidiae opus celebre 236 eburnea frena à Britannis in Capitolio reposita 123 ebusus insula ecbatanis ecbatana urbs Medorum regia 353 hybernis castris commoda fol. 354 ecbatanes caesus est à Parmenio aus de ecbatanorum opes Homero ignotae fuere mir ech^as urbs 239 echinum 284 echinades insulae echinades insulae omnes ste 299 ries eclypsium obseruatio geographo necessaria 306 ecregma edessa urbs seu Hierapolis nunc Bambyca dicitur 496 edonus Lycurgus 455 edones Cotyam deam co305 lunt eenerium oppidum& mo233 numentum eetion Thebanus 395 eetionis septem filij ab Achile le eodem die interfecti G13 409 eetionis urbs Theba egelastae egeria genus 153 egertius chium condit 221 egnatia urbs 177 eiones Mycenorum nauale fol. 246 eipon Lacca eiresione Attica eirisiona quid sit ex Clemen te Alexandrino eisadicorum pagi 337 elaca portus 511 elaea Bergamenorum naua410 eleisea Cilicia 364 elaniticus sinus 1506 elana urbs in intimo recessu sinus Arabici 1506 elaphiae conuentus 230 elaria urbs 279 elara Titij mater 279 elatea capta tumultus Athe nis ortus 279 elatea Phocidis urbs maxima 271 elateae muri pars terraemotu concidit elateae urbis situs commodus 276 elatria 216 elea Parmenidis& Zenonis philosophorum patria 159 ela Lacedaemoniorum auxi lio pacem rumpunt 238 ela loui sacri 225. eleorum naues XI ad Troiam missae 236 electrum quid electrum quom odo paleam trahat. 1662 electrum aliàs Lyncurium in Liguria copiosum 124 electridum insularum fabulosum commentum esse 133 eluaci philosophi 264 elementa quatuor mundi& quinta essentia 467 elementa habitabilia duo aqua& terre elementa quatuor sphaerica esse hyptothesis 29 eleon pagus 269 eleusiniae cerenis sacra 221 eleusinius sinus 249 eleusin urbs& eleusiniae cereris templum 264 eleussa insula 266.43 eleutherus amnis 303 eleutherae 273 eleutherae urbs eleutherij louis templum à Graecis conditum deuicto 273 Mardonio 242 eleutherolacones 521 clephas mons elephanti magistros& do16 mitores lugent ibid. ad CC annum uiuunt difficilimis morbis sunt no ibid. xij& eorum cura elephantorum captura 512 elephantorum uenatio in Cinnamonifera regione elephantorum historia proli 50 elephantum uenatio „ 112 elephantophagi 1528 elechantina elephantina Nili fontes con 542 tinere falso credita elis epeorum urbs 227 227 elidis chorographia clidem armatus ingredi nemo audebat 238 511 elimiotae 284 elipas Coum condit cum Rhodijs 43 elixus flu. 314 ella urbs alias Hyela nunc elea nuncupatur 159 elleborus optimus in Antycira Malaica, optimè praeparatur in Phocide 276 ellebori correctio cum sesamisimili semine 276 ellocpia insula 292 elone urbs aliàs Oloosson fol. 28 elusates plinij qui, coniectu129 elui Aquitanorum gens 11 elymia 217 elymaei 353.488 elymaei reges Parthorum im peria spernunt 495 elymaitica regio 495 elysius campus ubi emathons nomen cur tulerit pylus urbs 227 emessaeni 50 3 emodi montes 456 emodi montes Gangis flu. fontes continent 470 INDEX. emodi montes dracones ma 460 gnos producunt empedoclem se in Aetnam praecipitasse fabulosum es173 532 emporium emporium urbs, à Masiliensibus condita 94 emporienses 546 emporicus sinus 511 endera endymionis fil. Aetolus Cu301 retas subigit endymianis filia Euridice 260 fol. endymionis sepulchrum 222 377 eneas pagis 287 enenienes 138 eniconiae 283 enipeus 237 enipeus flu. 254 enispa urbs enna urbs Siciliae& in ea fa172 num Cereris ARomanis deleta ob reca ptum Eunum fugitiuum ibi. 177 Mennij poëtae patria 239 enope urbs enopis Naidis nymphae fi406 lius enoto coeti auribus suis incu 166 bant 303 enydra urbs 344 eodaa 215.21 eordi 266 epacria epaminondas ad Mantineam cadit uictis Lacedaemo 253 nijs epaminondas praelio ad Leuecram Sportanis Graecię im 274 perium eripit epaphus lus filius in Euboea 292 natus epaelas praestantiores 229 227 epeorum urbs epsorum cum Pylijs bellum 235 490 ephamiotis ephialtis proditio ephesus Emporium Asiae ce 425 leberrimum ephesus post bellum Troia114 num condita ephesus Smyrnæ nomen 42I gessit ephesum Anazones condiderunt 337 ephesij Alex. M. nomen templo Dianae inscribere no425 lunt epidamnus ephesium fanum Masiliae 110 ephesiae Dianae templum /424.93 fol. ephesiae dianae sacerdotes 425 MegalGbyzi dicti ephorus geographus ephorus Cumaeus Isocratis 1414 auditor ephorus alios reprehendens ipse identidem peccat 302 ephorus salse notatus prode Vos deux pter patriam 310 ephori Laconum ephyra urbs Thesprotorum 216 fol. ephyre urbes quatuor Acha ici Thessalica Corinthia 228 Testrotica epienemidij Locri 262. 275 294 epictetus urbs epicurus philosophus celebris Lampsacenus fuit 397 epicuri philosophi tyrocinia Sami, in Teio& Athenis 124 fol. epidamnus nunc Dyrrachi212 um dicitur epidautus urbs Aesculapij 246 miraculis celebris epidaurus urbs in sinu Ar243 golico epigoni cum Polynice bello 30 I Troiani pereunt epigonorum ad Thebas ex217 peditio epimenides Phæsteus carmi 310 nibus lustrare solitus 237 epina urbs 136 epirotae Pelasgi dicti epiri urbes LXX euersae a P. Aemilio 215 episcirosis sacrificem 264 epistrophus Haliconum dux fol. 376 epistrophus Brifeidis maritus: ab Achille caesus 394 epitalium Alphëi fil. traie234 ctus 133 epiterpum oppidum ** 2 epize 160 epizephyrij Locri epomeus collis terraemotu concussus ignem euomuit 149 fol. eporedia Romanorum con126 tra Salassos colonia 110 epirodunus uicus equus albus Diomedi im133 molatus â Venetis 124 equi Gegenij equi unicornes ceruinis ca166 pitibus equi celtiberorum uersicolo res ubi terram suam exierint colorem mutant equi Parthici nobiles 354 equi syluestres in Alpibus 127 inuenti equi Laomedontis bellum 400 lliacum conflant equi nauigia parua Gaditanorum unde nomen habeant equi chalcidenses optimi ab 294 oraculo indicati equi Hispanorum dociles equorum alendorum studi132 um apud Venetos equorum& hominum sacrificia Lusitanis usitata fol. equis alendis& praeducendi commoda Graeciae loca 253 fol. équos omnes castrare cur 206 Scythae soleant equae Potniades Glaucum Potniensem discerpunt 27 equae Lugiferae Venetorum unde ortae 133 equarum mulctores equitatus Romanorum Gal lico potissimum milite con117 stabat Creequites Sportanorum 311 tensium erx '4 4 233 erana urbs cran embaenan, dicti Erembi& Arabes erasinus amnis ex aquis Stymphalijs oritur 173 erasini filius uoragines prohibere tentauit lphicrates tol. 254 INDEX. 217 erasistrateae medicinae scho erigon flu 284. rtl erineum 390 la Smyrnae erineum à Thessalis condierastus Socraticus Scepsius 308 tum 407 fol. urbs erineus Doriensium eratosthenes ultimus geo280 fol. graphus erix Aeneae uterinus ab Hereratosthenes philosophus 180 cule interfectus geographus erix oppidum Siciliae& in eratosthenis error 172 Veneris fanum item 407 erycem Aeneas capit cratosthenis reprehensio& erycinae Veneris templum defensio contra Hippare 172 Romae chum 230 erymanthus flu. eratosthenis uitium 288 erymnae eratosthenis de poëtis erythaam ueterum esse Gactum impugnatur des recentiorum eratosthenis ligillorum exaselve erythra men erythra Boëotiae 269 eratosthenis commendatio loniae illius est colonia ibi. & cur frequentius illum reerythrae sepulchrum in mari darguat Strabo rubro 509 eratoithenis bibliotheca ceerythraei herculem Ipoctolebris 409 num cur nominent eratosthenem mathematica Crythriorum terra auro scaquaedam scripsisse ex Suida 4 tens 217 eratyra erythras Codri filius spirius erechts filia Xutho despon42 I 251 fol. sata erythybij Apollinis templum 264 erechtiades 410 in. 1.& 22 erembi erythini eressus Lesbi 412 esiones à Cimenijs afflicti eretria Euboeae urbs nobiliss. fol. de 17 292 fol. esopis urbs 162 eretrienses à Comicis exagi essedorum in bellis multitu293 tati ob R literam do Anglis& Gallis frequens eretriensium pompa in Dia. fol. 123 293 nae festo estiaea à Perrhæbis euersa eretriensium& Chalcidenfol. 285 sium etiam in bello concor estiaeotis 282 293 dia eteocles Orchomenus Gra264 eretriaci philosophi tiarum templum fundat 274 140 eretum uicus 136 eteocretes erginis Orchomenius eteocretes magnanimi 30 S 274 Hercule uictus eteonus 271 erichtonius Troianorum& 191 eteonos callosa Cretensium gentis princepetesiae terram refrigerant 40 fol. fol. 488 ericusa insula ab Etica herba etesijs flantibus à Borea nu174 dicta bes appelluntur eridianus inter Atticę amnes ethicae doctrinae& Geogranumeratus à Pausania 289 phiae collatio eridamis fl. nullibi terrarum etruria thermis salubribus 133 extat 139 scatet eridani aqua pecora absti137 etruriae longitudo 266 nent etruriae etruriae lacus celebres 139 etrusci aliàs Tusci 135 etrusci à Sylla proscripti bienij oppugnationem tolerant uolaterris 137 etrusci hauruspices Romanorum philosophi 507 etruscorum diuinationes fol. 540 euae Saboe, Hyes, Attes, Sabazij& Magnae matris acclamationes in origijs 306 euaemon Ormeni fil. Eurypili pater 286 euander Herculi sacra Graecanica facit 141 euanthes Locrorum Epizephyriorum coloniorum co 162 loniam deducit euasma baccharum 305 euboea in Sicilia, Corcyra, Lemno, Argis 294 euboea à Thracibus Abanti bus occupata 291 euboeae caua 291 eubaeae uaria nomina, unde fol. 291 euboeae insulae descriptio fol. 291 euboeam terraemotus concu euboeenses statariae pugnae apti 292 eucarpia 389 euchelyes 217 euelides Megarensis philosophus Socraticus 263 eucratidia urbs 346 eucratidas ClO urbibus in India imperat 450 euctistum Aepij, Homeri quid 234 eudelos aget 275 eudorus cum Platone in Ae gyptum profectus eudorus de ortu Nili 530 eudori speculę 537 eudoxus geographus& phi losophus eudoxus repraehensus 276 eudoxus in Cnido Canopum uidit eudoxus Cycicenus in Aege ptum proficiscitur bis in Indiam nauigat à Re INDEX. gibus Aegypti eô missus fol. eudoxus res Graecas bellè Ephorus optimè scripsit Polybij de illis iudicium 302 eudoxi Mathematici laus& 262 peregrinationes 294 euenus flu. euenus flu. olim Lycormas 410 usurpatus 226 eueni ostia euemeri mendacia euergetes Aegypti rex euergetae 385 euerces Isauriae 192 euheimeri fabulae eulaeus flu. cum Choaspe& Tigri in lacum confluit 482 fol. eulaea aqua omnium leuissimir ma eumaei& Vlissius narrationes 402 eumedes astu Ptolemaidem occupat 511 eumenes Pergami rex Die Antiochum Seleuci filium ad Sardes fundit ibid. eumenes Macedonicos the sauros tollit 441 eumenes obsidionem in No 369 ra perfert eumenes Pergami R. 11, oma norum contra Antiochum M.& Perseum socius 41 eumenes Asia donatus à Romanis 389 eumenes Telmissum castrum occupat R7 cl2 eumenis lucus 389 eumenia dux eumelius Magnesiae 285 fol. eum elus Peliae filius 306 eumolpus musicus eumolpus Thrax Atticam 214 occupat euneus craterem pro redimendo Lycanone dat euneus lasonis filius Lemni dominus eunomi Citharoedi statua a163 pud Locros eunosti portus 532 eunus fugitiuus Ennae urbi 172 exitium affert euonymos Liparaeorum insula septima 174 eupalium 294 eupater à Romanis uictus 179 fol. cher eupatoria urbs eupatorium urbs à Diopham. 206 te condita 1558 euphratas turris euphrates quâ Babylonem 48 perfluat euphrates Babylonem media perfluit 492 euphrates Mesopotamiam & Babylonem circuli instar ambit 202 euphrates oppidum euphrates flu. lineae rectae similis eupharetes fluxu suo circuli segmentum facit euphratis fluuij ostia& fon352 eurysthei caput locus Corin 248 269 curipus chalcidis cur septies refluat die ac no ibid. curipi quamobrem ita sint fluctuosi curipi conuersines euripidis Laconicae distin242 ctio repraehensa euripidis oscitantia in locis describendis 300 eurisycheae österre euromus Europa ubi ob frigus inhabi tata Europa ad pacem& ad bellum sibi sufficit Europae septentrionalia, Alexander aperuit Europae extensio seu figura maximè uaria Europae curuitas Europae prae ceteris terrę par tibus praestantia Europae Asia ponte iuncta à Xerxe 398 Europaei Mysi apud Homerum 190 Europus urbs media 35 218 Europus urbs *** eurota eurota flu. Alphei paruus fol. eurotas fluuius Homero Ti taresius dictus 287 eurotae flu. fons 230 eurus unde spiret euri ad Sardoum sinum etesiae spirant euryclea, Thrasonis opus in Epheso 425 eurycles Sportae tomultus excitat 242 euryolus cyhriodem serpentem superficit 264 eurycrates à Parthis sub actus 34 eurydice Amynthae uxor fol. 217 eurydices lucus 232 euryens fluuius 307 eurylochus Tessalorum dux fol. 27 eurylochus Pythica certami na instituit 278 eurymedon flueurymedon fluuius 386 eurymedon Atheniensium contra Sportanes dux 239 eurymachus Icarij gener fol. 300 eurypilus à Neoptolemo cae 394 eurypilus cadit 411 eurypilus Magnesiae dux fol. 283 eurypyli urbs 314 eurypon Sportae rex 261 eurysthenes 24 eurysthenes& Procles authores reipub. Sportanorum 242 eurystheus Mycenarum rex ad Marathonem cadit 24e eurytanes 295.303 eurytus Oechaliensium rex fol. 228 eusebra urbs 1370 euscarthimi equi celeres 8N7 eustathius in Dionysij periegesin 104 eustathij in Dionysium comentarij eutresis pagus 272 euthydemus rethor „ 434 euthymus Locrensis pugii INDEX. 160 fol. euthidemus Bactrianorum rex 348 euthydemus Parthiam ad defectionem concitat 345 exercitia Lusitanorum mili taria euxinus pontus Scythico ar cui comparatus euxinus sinus maris mediterranei euxinus pontus pro Oceand habitus Homeri aetate 11 euxinum mare quasi hospitale dictum 192 euxinum mare, antiquitus nauigijs inuium euxinum mare Bizantino exitu aliquando caruisse 26 euxinthetus Leucocamantis Lebenij amator 310 exitanorum urbs salsamenta ibid. exogyrus 509 EXPEDITIONES. Aelij Galli in Arabes 523 Aethiopum in Libyam usque Agamemnonis in Mysiam Alexandri M. in Asiam 292 Amphitrionis in Cephelle, niam 28 Antonij expeditio Parthica fol. 353 Bruti in Lusitanos Cimmeriorum, ante Home ri aetatem Cimeriorum in Pontum& Phrygiam Cyri in Sacas& Massagetas tol. 344 Epigonorum ad Thebas fol. 217.27 lasonis ad Aeam ad Phasin Idomenei in Cretam 310 Menandri in orientem 346 Menelai,& eius peregrinationes Mithridatis in Meotidem la cum& colchos Penthili in Aeoliam 292 Phoenicum in Hispaniam experientia difficilima quaeque superantur 132 exquilinus collis urbi Romae adiectus 142 Aba Aegyptiaca 534 Taba Aegyptia etiam in India nascitur 459 fabrateria urbs 144 fabulae definitio fabulae de remotis, quales sint apud Homerum fabulae poëtarum quales fabularum usus fabulas quo consilio quandoque adducat Strabo 307 fabulosa scribendi studium apud antiquos unde 33 8 fabulosae quàm philosophicae orationes uulgo magis idoneae facinae duorum memorabi170 fague, campus ad Ilium 402 falernum uinum 143 faleria 139 falisca 139 fames inuentum Anacharsidis 20½ fascium& securis ornatus ut Romam translatus 136 fatalia repręhensionem subterfugere 112 fatidicę mulieres à Scotusa ortae 218 fatigeri cereris 304 fauentia 134 fauonius unde spiret 1. 14 fauonium e Thracia spirare quomodo dixerit Homerus faustulus Romuli& Remi nutricius 140 ferae damnosae in Europa paucae feriae animum ab humanis ad diuina conuertunt 303 feles Africi uenationi cuniculorum adhibentur ferentinum 130 ferentinum oppidum 144 feronia 139 feronia Dea,& Feronię lucus 139 ferrum ex lapide usto factum in Andara 408 ferrum in Ida monte primum fabricatum 307 fabricatum ferrum zeoratile in Cybira 419 tol. ferri Aethalici fossae miracu137 losae festi locus apud Romam olim 140 limes eius imperij fibros multos Hispania profert ficui similis arbor Belgica to xicum ferens 118 sub Ficum dictus portus in Propontide 214 ficuum mira copia in Hyrca nia 44 fidenae 140 fidenes à Romanis oppres139 figuli rota. ab Anacharside 202 inuenta filiae apud Hispanoae haeredes instituuntur filiae patris sacrilegi paenam luunt 114 filiorum duorum in parentes pietas 170 filias monstratis pudendis elocant Taxilae ner fierabria Romanorum dux 400 llium occupat: fimbria à Sylla è medio subla tus 400 fimbriae quaestoris in Cos. 400 perfidia gloriatio dellij expugnatione refutata ibid. finlandi sub arctico firmum Picenum urbs 145 fistulę Pythicę serpentum si278 bilum imitantes flammę e mari emicantes 30 C. Flaminius uiam Flaminiam sternit in consulatu 134 flaminius ab Annibale ad Trasimenum lacum uictus 139 T. Flaminius Siciliae praetor fol. 174 flumina aurifera Indiae 466 flumina omnia circa ostia sua terram augent maximè coenosa flumina, causae effluxus maris secundum quosdam 27 fluuij à loue delapsi apud Homerum INDEX. fluuij India celebres qui 4 59 fluuiorumcherdationes in India ut fiant 457 fluxus& refluxus maris foecunditatis praemia apud Persas mir foecunditatem mulieribus medicamentis pręstant Hv 46. lobij foeniculi copia in Tarracone hinc foenicularius campus fol. 94 fons apud Gaditanos mira100 culosus fontes Scamandri calidarum & frigidarum aquarum, fons VI salsi ad Timanum qui maris mater dicuntur 133 formiae olim Hormiae 142 formicae aurum fodientes in India uulpes aequant 464 formicarum pelles pardalis pelli similes C464 formicarum aurum effodien tium narratio fabulosa 43 formicarum& Aeacifabula 247 fol. fossę ad sinum Arabicum an te bellum Troianum non fuerunt 139 fortunae fanum fortunae oraculum& fanum pręnestinum 144 fortunatae insulae ad acciden tem positę& earum situs foruli Sabinorum 139 134 forum Cornelium 139 forum Flaminij forum Iulium aliâs nauale 112 Augusti 139 forum Sempronij 148 forum Velcani fratres quindecim unam sororem ineunt 525 fratres& patrem occidens puer Hispanicus fratrum charitatis rarum ex380 emplum 148 fratriae Neapolitanae fregellae uicus olim urbs ce 142 leberrima 138 fregenae frentani Samnitica gens 145 fretorumcherdationis causa an fluminib. ascribenda 27 frictionem exercitijs omni467 bus praeferunt Indi frugalitas Massiliensium e111 greatia frumentum seipsum seminat in Hyrcania 44 144 frusinum urbs fucinus lacus maris similis 145 tol. fulpurum obseruatores Py269 thaistae fulgurantis louis templum 269 fulgo argenti uenenosa est 8 fundi urbs inuia Appia 142 fundarum usus apud Baleares triplex,& inibi de fundis plura fundarum ictus ut declinarit Metellus furta apud Indos sunt inusiÄ 65 tata 265 furum portus Abadania regio steri 3 71 (1 10 gabaei gabae locus Persiae regius, ier fol. 303 gabala oppidum 115 gabales 144 gabij gabiana prouincia Elymae4955 orum gabinius uir consularis 380 Ptolemaeum Aegypti regem pulsum restituit ibid. gabreta sylua Germaniae post Hercyniam maxima 188 306 gadaris gadarenorum aqua pesti, en 508 lens gades ut conditę fuerint nar ratio prolixa gadib. uicina insula pascuorum bonitate celebris à Gadibus in Indiam nauigatio etiam Homeri aetate celebrata à Gadibus ad Indiam nauigatio Eudoxi Cyziceni 57 gaditanorum nauigia gaditanorum nautae fortissigaditanorum urbs omnium post Romam populosissi*** mä ma 98 equites II censi ib. gaditanorum narratio de Aethiopum in Libya peregri natione gaditanorum urbs Romano rum socia gaditanae nauis prora in India inuenta gaditanae cuiusdam arboris admiranda natura 101 gadilonitis 374 gagira siue Gades ins. gadirides portę apud Ponda rum gaesati cum Senonibus Romam capiunt 132 gaetulia 1558 gaetoli 546 gaetuli Africae populi gagates lapis in Mesopota. mia nascitur d’46 serpentes fugat ibid. galabrij 212 galatae ab Attalo rege uicti fol. rue 4:15 galatae Asiam petunt duce Leonorio 384 galatae triplices, Trocemi, To listobogl, Tectosages 384 galatis Celtarum nomen a Graecis inditum 115 galatiae descriptio 384 galaticus sinus galeotae& apri uenatio simi lis galeotarum uenatio Syllae Homericae occasionem praebuit galilaei mixti homines ex Aegyptijs& Arabibus 506 gallesius mons septerer. gallinaria sylua 147 gallus fluuius 372 gallicus sinus 71.65 gallicus sinus duplex 111 gallus Aegypti praefectus cum Strabone aduerso Nilo Aethiopes petit galli qui in Italia sunt omnes ex Transalpinis eò migrarunt 117 galli calliditate bellica facile superantur Germanis similes ibid. galli Cisalpini Italorum noINDEX. men tulerunt 131 galli omnes natura sunt pugnaces 117 galli antiquitus Europae occidua usque ad Gades incole bant galli in Asiam profecti Ilium occupant 400 galli qui Romam coeperant & spoliarant, à Caeretanis depraedati 136 galli ad arma quàm agricul. turam aptiores 109 gallorum CC millia à Fab. Max. fusa& fugata 113 gallorum tria hominum genera honoratiora Bardi, Vates& Druidae 118 gallorum diuisio in Aquitanos, Belgas& Cultas 109 gallorum mores,& ad bella aptitudo 117 è Gallia in Britanniam insulam quatuor trajectus 123 gallia Cisalpina duplex Cispadana& Transpadana fol. 132 galliae diuisiones diuersae lulij& Augusti Caesatum 109 galliae Cisalpinae fines 131 descriptio 132 galliae Cisalpinae praestantia fol. 135 galliae termini Oceanus Pire nae, Mare mediterraneum,& Rhenus 109 gallæci gallogręcia siue Galatia gallograecia Galatis occasa à regibus Bithyniae 384 galloligures 124 gamabriuni 188 gandaris 459 gandaridis regio 460 gangamela gangamęi pisces fossiles 204 ganges flu. omnium in toto orbe maximus H 62 ganges ex Caucaso ortus ad orientem fluit 456 gangis flu. fontes alueus ostia 456 gangem fl. Indi ceu genium colunt 470 gangra castellum 382 ganymedis raptus «««:avoir: garamantum regio 1558 gare frayra 385 garganum promont. 177 gargara 406 gargara urbs Aeolica 394 urgarenses populi Caucasij 332 Amazones praegnantes reddunt ibid. gargarum Idae summitas 394 gargettus 248 garindaei 622 garsabora 385 garsauira 371. 436 garum ex scombris optimum fol. garumna fl. in Oceanum exoneratur 115 garumnae ostij lacus& in eo sita Burdigala urbs 115 gasijs 377 gaudus insula 174 gaumellum Ptolemaei 152 za urbs Medorum regia fol. 353 gaza urbs ab Alexandro diruta S06 Gazaeorum portus ibid. gazacena 377 gazxi 501 gazelotus 381 gaziura Ponti olim regia, de serta iam 375 gedrosiae descriptio 471 gederosiae sterilitas 481 gegenij equi& muli 124 gela urbs Siciliae 172 gelae Scythici populi 332 gelon Euboeam Siciliae Syra cusis adijcit 294 gelonis magus gemini septem uno partu editi ab Aegyptia ener gemmarum duplex generationis ratio gemmis Europa caret genabum 115 genauni Illyrij 126 γενεὰ quantum tempus sit genetes promontorium 375 gennesaritionis lacus co4 genua Ligurum emporium 124 geodaetica instrumenta 76 geographia ex Astronomia & Geometria composita 4 geogra geographia astronomicis in niutur principijs geographiae studium ad phi losophiam pertinet geographiae multiplex utilitas 1.4 geographie incrementa geographiam scientię ciuili commodare geographiam multarum rerum cognitione indigere 4 geographiam Homerus pri mum tractauit geographiam multarum rerum cognitione opus habere 4 geograph. tabula prima ab Anaximandro delineata 4 geograph. historia politiarum collationibus ornanda 68 geographica axiomata& postulata geographicę diuisiones ceu in membra non in partes sint geographicam ueterum tabulam correctione op’ habere 42 geographicis non mathema tice nimis agendum, nec contra geographus alius alij regioni magis idoneus GEOGRAPHI Anaximander Milesius Asclepiades MyrJeanus granmaticus& geographus 9 2 Daimachus Demetrius Scepsius 404 Democritus Dicaearchus Ephorus Eratosthenes Eudoxus Hecataeus 307 Hieronymus Homerus Megasthenes Patrocles 42 Polybius Posidonius Pytheas Sosicrates geographis recentiorib. plus fidendum quàm antiquis 44 geographis demonstrationes οὲ οαινομὲνων, ὡρ physicae ra INDEX. tiones magis conueniunt, geometrę astronomis fidem debent 62 ab illis sua principia petunt 267 gephyra gephyrismi ibid. 229 geranum Nestoreum gerenium urbs Nestori co239 gnomen dat gerenij 192 229 gerenius fluuius E Verlei de V. F. gerestus 307 gergethium gergetha urbs 39 gergethij è Troade in Aeoliam translati 41I gergouia Auerniorum urbs 114 fol. germanes Indorum philos. 466 germania quàm Gallia est 117 borealior germaniae populorum& ur bium nomina deprauata apud Strabonem 219 germaniae forsum pars Al187 pium germaniae latus occidum Rhe nus germaniae nullam notitiam fuisse Eratostheni germanię quantum Straboni& ueteribus notum 189 187 germaniae descriptio germani Gallis similes 117 germani Gallorum fratres et hinc eorum nomen 18 germanorum domicilia ephemeres 188 uictus expe core ut Nomadum ibid. germanicus& Drusus Tibe rij Cæsaris filij 179 germanici iunioris triumphus de Cheruscis 188 germanici belli autores Sicambri 188 germanici Romanorum triumphi 179 germànicę gentes cur tam fa 187 cile solum uertant 229 geron fluuius 506 gerra ie gerrae gerra antiquitus mari tecta coniectura gertha Chaldęorum urbs 509 geryonis boues getae polygami 191 getae ne coelum ruant metu201 unt getae& Daui nomina serui202 lia apud Atticos getae Pythagoreo instituto ab animalibus abstinent ab Zamolxi edocti 191 189 getarum regio 203 getarum solitudo 191 geticus Deus geticarum rerum ignari uete res gezatorigis Timonitis 382 176 gigantes Leuthernij gigantum fabula in campis Phlegraeis 147 gindarus urbs regia& arx 1502 Cyresticae co4 gigartus gingunum mons 139. 153 glactophagi Homerici 190 glaciei tabulę in Alpinis mon tibus 125 glherialis pugna& naualis eodem loco commissae à Mithridatis legato gladios& pocula propria so lum Scychis 201 gladiatorum Gymnasium Rauennae constitutum 133 glandes quercuum marinarum in Latium importatae glandibus uescuntur Lusitaglaucias à Croeso superatus tol. R04 glaucus fl. Colchildis 3 29 glaucus sinus 430 glauci Anthedonij fab. 269 glaucus Potniensis ab equa27 I bus discerptus glaucopion Athenis falsô adscript. 192 glechon 279 glebae ardentes montis Vesuuij 149 glisautus 273 globosa esse coelum, terram, mare & deinceps globus pro facienda tabula geographica diametrum habeat decem pedum glycerium Praxit. amasia 270 glijcijs 216 plycijs portus gnomonica Geographus ab Astronomo assumit gnomonis ad umbram ratio Alexandriae gnomones Syenę nullas um bras fundunt solstitio aesti, uo gnomonum& umbrae propor tionis assignatio an Geographo necessaria gogarena 359 gomphos urbs 286 goniadum nympharum sa237 cellum 28 gonnos urbs gorbaus regia Castoris Saocondarij 385 gorda 104 gordij regis domicilium antiquiss. 384 gordyxa d’46 gordyaei montes 353 gordium pagus 384 gordijs Triptolemi fil. Gordyaeam condit 496 gorgippia 324 gorgo Medusae capite ampu tato Regaus enatus 24 gorgo poëtica gorgones gorgonum domicilium 192 gorgones caput 314 gorgodylena 359 gorgus metallarius de fodi461 nis Indiae urd gortijne gortyne urbs Cretae praepotens 309 gortynaei montes gorydale urbs 459 gozo ins. Maltae uicina 219 gradui uno magni circuli IƆ CC stavia competunt 269 graea graecia olim tota à barbaris habitata 214 graeciae compedes Chalcis, Corinthus, Demetrias urbes 260 graeciae dominium adeptus Philippus Macedo praelio ad Chaeroneam 274 graeciae magnae nomine quę partes Italiae affectae 159 INDEX. gręcię gentes& Dalecti 225 graeciae montes celebriores 127 fol. graeciae describendae Homerus addictus graeciae chorographus pri. 22 mus Homerus fuit graeciae in peninsulas diuisio 226 fol. graeci nullis nunquam Barbaris quàm Persis parue mir runt graeci contra Pelasgos longum murum uocatum con dunt graeci scythas Bosporo pel324 lunt graeci Bactrianam Syriae re450 gibus eripiunt graeci omnes Mineruae inuisi ob pollutum templum G03 gręci cur ad barbaras gentes euagati graeci omnium hominum lo quacissimi graecorum in Bactriana imperium 346 gręcorum prudentia multas terras habitabiles fecit 70 graecorum coloniae, Aeolica & lonica ßes raecarum literarum studium à Massiliensibus in Gallijs 111 excitatum graecarum gentium migra tiones grammaticae studiosi Turde tani granicum Alexander Darij Satrapas superat praelio 196 gratiarum templum ab Eteo cle dedicatum 274 grania ad medium ferri, geo graphus postulat grauidas masculos gestantes 126 Vindelici occidunt 138 grauiscae graus Archelai filius Lesbum ße occupat 42 grius mons grues quo hyeme auolent 18 gruum cum hominibus pu,166 gna oua& nidi à Pygmaeis abo ibid. lentur grumentum oppidum 160 412 gryneus Apollo grynium er4 gryllus Menophontis pater 269 fol. 230 gryphi insidens Diana 361 guranij 313 gyarus insula ibid. paupertate celebris gęus lacus nunc Coloë di ur 16 ctus gyges promontorium 398 ges rex Lydiae ditissimus fol. gyges Lydorum rex Milesijs Abydum condendi pote398 statem facit gygis donaria Delphica 277 gymnesia insula gymnesij à cuniculis patrio solo pulsi auxilium â Romanis petunt re gymnetae Balearides 470 gymnetarum mores gymnicum certamen Neapoli iussu oraculi celebra148 tur gymnosophitarum philoso ner phia 1536 gymnaecopolis 287 gyrtona urbs gyrtonij olim Phlegyae dicti tol. 288 ythium Sportae nauale 241 Abitatio sub ęquatore qualis T haemorthoides serpentes 464 haereum seu lunonium in Samoi 1423 halae Araphneides 316 halae Araphenides ad Brauronem 289 halesius campus 405 haliartus herbosa 8.191 haliartus uastata à Romanis fol. 273 halicis populi Graecia fol. 246 halienses Aexonici 266 halicarnassus à Mansolo ex VI urbibus consarcinata 408 fol. halicarnassus regia Catiae ty„ 433 rannorum halicar halicarnassum Anthes con246. dit 266 halimusij 283 halinus urbs „K. 433 halisarna 375 halizones halizones apud Homerum Chalybes sunt 44 halorium& ibi fanum Dia234 nae halyattis Lydorum regis diuitiae unde 44 halyattis regis monumen. 41 tum halijs fluuius fontes& ostia ien fol. halijs fluuius Romanorum 179 ad orientem imp. limes hamardi 353 hamaxia oppidum ten 439 hamaxitia Alexandreorum 307 colonia hamaxitus Troadis hamaxici ubi habitent harma duplex Boeotica& Attica 269 harmonia urbs antiqua fuga argonautarum celebris 24 harmonia constare mundum à Pythagoreis traditum 1304 barmoniae posteri Euchesque ijs dominati 217 331 harmozica urbs harpague Cyri copiatum dux 159 Phocaeam capit harpag a locus in quo Ganymedem raptum fabulan «««« harpyae Phynęum ad Noma 20 I des deducunt 293 hastae usus duplex braeter hastam Achillis nemo ipsum uibrare potuit 293 hastilia piscatoria, quae non submergantur in aqua hebenus apud Prasios nasci H62 hebes templum in Syrione celebre 250 hebrus fluuius 215 hecataeus geographus hecataeus geographicum scriptum primus edidit hecatesium Thrafonis in EINDEX. 425 pheso hecatus Apollo in Lesbo ho 412 noratus hecatombę, sacrificia magna Lusitanis usitata 412 hecatonnesi hecatemnus Cariae rex numerosae stirpis hecatempylus Indiae 348 hecatae Laginis templum 435 hecatę cur adiunctę Musę 304 395 Rector in Troia natus 400 hectoris lucus 400 hecubae sepulcrum hecubae filij ab Achille capti 28 fol. hediosmon herba suauiss. o231 doris hedui primi Gallorum, Roman 116 norum amici hedui fratres& consangui. 12 d nei à senatu appellati heduorum cum Sequanis si116 multates hegesinnax princeps styli A28 siani halotae cum Parthenijs coniu rantes factionem detegunt 176 fol. helotes Lacedaemoniorum 24 I serui ibid. ab Agide instituti 241 hal;ticum bellum 267.31 helena insula helena Lacedaemone rapta 2673 ab Alexandro helena cum Alexandro apud Sidonios peregrinatur helenae raptus magnarum cla112 dium causa helenae medicamenta Tonis uxordat helenam à Theseo raptam 265 Aphydua habet heliadae. Rhodum occupant 431 fol. heliades in alnos mutate heliae hiatu deleta helice terraemotu& diluuio 251 euersa 272 helicon mons helicon Musis confecratus à 272 Thracibus 249 helicon niualis mons heliconis fontemee Segasus 24 aperit 124 heliconius Negtunus 536 heliopolitana regio heliorum seruorum misera 241 conditio heliopolitarum exercitus A28 ristonici 228 helissa amnis 241 helius Persei filius 282 hellades nymphae hellanicus reprehensus 280. hellanicus historicus Iliensi404 bus blanditur hellanicus historiographus 242. reprehensus hellem Deucationis filius Grę 251 ciae tyrannus 435 hellenes hellenes urbs in Hispania à Teucris condita hellenus Deucationis& Pyri 283 rhae filius hellespontus quantum à Me roë absit 218 helli 152 helliadum fabula 218 hellopia Hesiodi 234 helos Homeri quae sit 24 helos urbs euersa helotes Laconum seruile ge175 nus 116 heluetij auri diuites ibid. in tres gentes diuisi Heluetiorum à D. Cęsare CCC 116 millia caesa hemisphaeria duo septentrio nale& australe hemisphaeria terrę singula tri bus zonis distincta heneti Troianis opem ferunt fol. 377 372 henetorum regio henetorum peregrinatio henetorum e Paphlagonia Adriam migratio 72.324.560 heniochi heniochia à Laconibus anti quitus habitata 324 henrici Stephan in Aeschylum annotationes 128 heorta Scordiscorum urbs 2 13 fol. 318 heptaporus flu375 heptacometae heraciea heraclea Pisatidis urbs 237 heraclea Parthorum urbs 375 heraclea sub Laimica 422 heraclea urbs Ponti 371 heraclea Heracleotarum nae uale 164 heraclsum Cnossi nauale 308 heracleoticus conuentus Grę corum ad Alexandrum tranilatus 176 heracleoticum Niliostium 50 heracleotarum colonia in Tau rica 204 heracletus poenta insignis Halicarnassi natus heraclitus Scotinus uit apud Ephesios celebris 425 heracliti dictum de cadaueribus abijciendis explica tum s 25 heraclidae Laconica potiun. tur ducibus Procle& Eurysthene 241 heraclidae Dorienses reducunt 225 heraclidae ab Atheniensibus ditione sua pulsi 263 heraclidae terras occupatas sorte diuidunt 242. heraclidae ab Hyllo Hercu lis fil. oriundi 281 heraclides Herophileus medicus ges herachidis Pontici de mago quodam narratio 56 heracliotis Ephesijs propria facta septerer. 6 heracliotica Nili praefectu52 9 heraclium oppidum Cyresti cae 502 heraea 253 heraea urbs ex 9. pagis conflata 227 heraeum 24 herbae perpetuo uirentes in Albania 331 herculanium urbs 149 herculei freti latitudo LXX. stadiorum hercules Driopes Doride eijcit 246 hercules ut Ligures deuice112 hercules Indiam peruadit 450 INDEX. hercules ut Prometheum liberaret in Indiam est profectus 455 hercules Ammonis oraculum adit 540 hercules Oetaeos locustis liberat 409 hercules iniustè bellum infert inensibus 400 hercules Hesionem à ceto li berat 40 hercul. in Oeta mortuus 281 hercules Erginum Orchomenium uicit 274 hercules fato in deorum numerum relatus 141 hercules cur ad inferos descendisse creditus hercules quamnam Oechaliam deleuerit, cum plures sint 286 herculus Idaeus dactylus 3 ohercules Augen filiam Alex regis uitiat 411 hercules Pylum deuastat 235 hercules inspector magno rum operum quamobrem appellatus herculis portus 138 herculis fanum Tibure 144 herculis columnas praeterue cti Phoenices urbes in Afri ca condidere herculis calida Lauacra 279 herculis aerumne Lysippiopus Romam departatur 299 herculis ciuitas 539 eius incolae Ichneumona colunt ibid. herculis socij Hispaniae inquilini facti herculis colossus Myronis opus .... herculis fanum in Cuneo herculis& Bacchi res Indica apud paucos fidem me. rentur 455 herculis Macisti templum 23 herculis& Euandri fabu. 141 herculis insula Scombraria dicta alias herculis in Hispaniam expeditio herculis columnae,& Indici montes longitudinales ter mini terrae iuxta Eratosthe nem herculis colossus ereus in Ca pitolio Tarento Romam al latus 175 herculis duodecim labores passuum XII CD. notati 98 herculis Monęci templum 124 herculi Romani Graeco ritu sacra faciunt 141 herculem cur non uenerentur Ilienses 40 I hercynia sylua Istri fontes com tinet 126 hercynia sylua à Coldulis inhabitata 187 herdonia urbs 177 hermagoras Rhetor Tem. neus 14 hermaea L 5 7 hermas puer sine brachijs Caesari ab Indice rege dono datus 470 hermeas insidijs circumuentus suspenditur à Persis 408 hermaas tyrannynus Eunuchus Aristotelis& Platonis auditor 400 hermi campus !........ hermione urbs& eius nomi nis sinus 243 hermionicus sinus 31. 226 hermionensium defuncti nau lum non soluunt 246. hermocreontis ata opus nobile «-«- 196 hermodorus uir insignis Ephaeso eiectus 425 Romanis quasdam leges condidit ibid. hermonactis uicus 203 hermonassa 324. 375 hermonthis ciuitas 542 hermopolis 539 hermopolis 340 ibi canis pro deo colitur ibid. hermunduri intra Albim com puisi 187 hernici in Latio 140 herodes ludaeae regnum adeptus à Romanis 108 filios suos interfecit ibid. herodes Samariam Sebastam appellari iubet 50 herodotus INDEX. herodotus nugatur fol. herodotus historicus Thurihiberni antropophagi cynius appellatus cur cis moribus praediti 123 herodoti de Aegyptijs dihicesius Erasistrateus medictum 545 cus herodoti de Aegypto dictum hicetaon fol. heidrienses à Carib. capti 444 heroës Pelasgi 136 hidricus Cariae R. heroum urbs hierabica heroum urbs& ibi sinus Ahierapolis 390 rabicus alter hierapolitana aqua lanis tin herophileae medicinae schogendis accomoda la in Laodicea 390 hierapolitici lapides 218 herpa oppidulum hierapytnij Prison urbem eherus turris uertunt herphe oppidum hiericho aus 506 hesiodus Ascram patriam trahiero Syracusanorum tyranducit 272 nus hesiodus Cumaeus fuit, fohiero CIƒCιοlmenta Laodidies cęae legat hesiodus Priapum pro Deo hieronis Syracusani bestum non numerat à Catanaeis dirutum 170 hesiodi de terrę circuitu poem hierocepia Cypri 447 ma 201 hieroduli 344 hesiona à ceto liberata per hierodulorum dignitas in CaHerculem 40 L taonia hesperus in sigillo Locrensihierosolima 506. templum um 275 Hierosolimitanum ibid. hesperij Locri 280 hierosolima à Pompeio M. hesperiorum Aethiopum regio ui capta D0 hesperidum mala 89 (546) hierosolimae munitiones mi hesperides Lybiae 28 randae am hesperidum lacus hierpytna 306 hesperidum insulae himaonum 344 hestiaea Alexandrina de anhimera Siciliae 172 tiquo llio 40r hioparchus mathematicus hestiaea Orcus urbs 292 Bithynius 384 hestaeotis Thessalia 308 hipparchus regiones extra hestiones Vindelicorum gens temperatam zonam quofol. quae descripsit hesychius in Aratum hipparchus repraehenditur heteroscij qui sint 75. dupli fol. ces sunt ibidem. hipparchus non geographiheteroscij qui sint am sed geographicas repanheteroscij nos sumus& qui hensiones scripsit cumque temperatam Zonam hipparchi aduersus Patroclen inhabitant & Eratosthenem argumen héteroscij extra Tropicos po ta censentur siti sunt hipparchi contradicendi stuhibernia à Cultica quantum dium absit 44. aegrè obfrigus cohippemolgix. equum mullitur ibidem. ctores 190 hibernia ferorum hominum hippobeta 292 domicilium hippobotum Argos 244 hiberniae insulae description hippobotum pratum 354 hippocampus quid propriè significet 261 hippocampus piscatoribus periculosus 251 hippocles Cumaeus coloniam in Campaniam deducit 174 hippocorona 306 hippocrates medicus de Victus ratione libros in Cod scripsit 43 hippocreonem in Helicone fontem Regaus apperit 245 hippodromus hippomarathrum Libicum 546 hippon& Salacia urbes apud Ptolemaeum hippones Duo hipponactis de Biante dictum 4 4 hipponias sinus 160 hipponium à Locris conditum 161 hippopotamus in Indiae fluquoque inuenitur hiopothous Teuthamide F. Pelasgorum ad Troiam dux r hippothous Pelasgorum in Larissae a rex hippus flu. hippus flu. colchildis hippucrene Heliconis fons tol. 272. hira urbs hirpini hirpus lingua Samnitica lupum designat hispalis emporium hispania tergori similis hispania tota metallorum fe rax hispania occidentis terminus fol. hispania citerior& ulterior fol. hispaniae situs hispaniae forma& quantitas fol. hispaniae solum quale 83. occidentalia& borealia difficulter inhabitantur ibidem. hispaniae longitudo VIII. C 13 hispaniae situs 71(stad. 61 hispani stolati& togati qui dicantur se hispani INDEX. hispani à Massiliensibus Dihomerus geographus fuit & barbaros diuisio anae cultum edocti & philosophus. humanis carnibus uesci Scv hispanorum Grammatica dihomerus patricae suae nullithicum, etiam à Gallis& uersa ac eorundem in ea stu bimentionem facit Hispanis usurpatum dia homeri commendatio humanis carnib. uescuntur hispanorum contumaces dis homeri defensio, quod non Scythae& Sarmatae 201 cordiae Graecos ad se uocaomnium in Ponto fecerit humanis carnib. uescuntur runt mentionem Caucasi accolae ,166 hispanorum& Gallorum in homeri codex in Narthecio humidi omnis consistentis bellis gerendis differentia 117 Persico pro gaza repositus superficies sphaerica est 28 hispanorum doctissimi Turfol. 400 hyacinthini in Amyclaeo luduli Beticae populi homeri locus de Vrsae syde. hispanorum armatura re explicatus hyampolis urbs 275 hispanis quam Gallis similihomeri contra eius calumni hyampolis Phocidis urbs ores ibidem. atores defensio fol. 268 hispanis dies longissimus hohomericae dictionis laus hyantes 268 rarum XIV. homericae fabulae hyantes Boeotiam occupant hispanicae cornices solae nihomoreum nomisma fol. 214 grae hyarotis flu. Indiae 42 ener hispanicarum prouinciarum homeridarum stirps in Chio hybla urbs excisa 170.& ibi diuisio à Romanis facta fol. mel praestantissimum Hyfol homolium urbs Pieriotorum blaeum uocatum ibidem. hispanicarum mulierum mifol. 288 hyblaei Megarenses à Car. rus ornatus homoleon thaginensibus expulsi hispanicarum rerum ueteres homonadenses hybraeas oratorum coryphae planè ignari homonadenses Homerici qui 418 histes tres una die euacuauit sint collocandi 44 hybreas rethor excellentiss. meretrix iocus 249 homines plantas obuersas fol. „ 434 histi Icariae insulae statio habentes ,166 hybrianes 213 C4 homines quando Deos imi hyda 416 histiaea Atheniensium curia tentur maximè 304 hyda Lydiae urbs 271 in Euboeam ducta 292 homines quinque spithamarum hydara 378 historia ueritatem requirit monstrosi ,166 hydaspes flu. Indiae crocodifolhominum superstitiosae los quoque producit historia terrae& mari natarum portentosae immotationes 118 hydra promontorium ad sirerum, quatenus geograhoratij locus explicatus item num Elaiticum phiae iungenda & Plinij hydra palus nunc Lysima historia quam poësis recenhoratius genusinus poëta chia 300 tion fol. 180 hydriae aereae prae gelu rupture historiae usus hordonienses inscriptio in templo Aescu historici ueteres fabulas scri horizon quae Homero lapij pserunt horizontis occidentalis pars hydraces à Persis ex India histrionum curiositas iuxta Aratum mercede conducti 450 holmus hormiae E E 4. 142 hydranis Armenus 361 holmi 436 hortensius Marciam catonis hydretus Lacedaemonius homerus ab Alexandro M. uxorem ducit Nisaeam condit 430 emendatus 400 hortus pensilis Babyloniae hydromantici 507 homerus solus Deorum for4921 fol. hydruns urbs magnae Graemas uidit& ostendit hospicij ius uiolatum Minoi ciae honerus Agamemnoni non à Cocali filiabus hydrusa insula 266 suffuratus est oleum, iocus hostium Caesorum Capita ut bar hyela urbs à Phocensib. con in Boethium poëtam 442 baricè tractent Galli dita homerus quomodo in urbihumana uita conceptui simi hyemes aequissimae ubi um Cretae numero intelli46 hyes quid 306 gendus 310 humani generis in Graecos hylas Herculis Socius à nym phis INDEX. phis raptus 382 hylaea palus 271. iaccetani hyllus flu. I’s 16 iacchus cur dictus Liber pahyllus Herculis filius primo 304 genitus 281 ialysus urbs, Rodus dicta, fo hylobij Germanes in India tol. 467 ialysus Protogenus artificio hymeram flusa pictura 731 267 hymettus mons iamnia uicus, XICI) armahymettium mel celeberrimum torum produxit in aciem 506 fol. 267 iamitas Chrespondis ad Dohypasij 457& 460 rienses legatus 240 hypana oppidum 231 iaones dicti Athenienses ab hypanis flu. 324 Homero 263 hypanis flu. Indiae 460 iapides populi 126. latrocihypanis flu. in pontum denijs dediti ab Augusto defluens 61& 191 bellati ibidem. hypanis flu. ostia 203 iapodes bellicosa gens ab hypatus mons 273 Augusto defatigata hypelaeus Smyrnae 221 iapodum mons Albius 124 hyperbolarum hyperbolae iapijx Daedali ex Cressa F. hyperborei Cretensium dux hyperbor.& Hypernotij an iapiigium promontorium Isint contra Eratosthene 32 taliae uerticem bifariam dihyperborei mille annos uiuidit uunt e66 iapigges populi quousque ohyperborei qui dicantur alim extensi pud antiquos i ilpygae promontorium hyperborei fictitij 190 ardani sepulchrum hypersa iason& Achilles gentiles hypersia Tessali,& amborum loca hypaepa urbs de patria hypochalcis urbs 1941 iason symplegades nauigijs hypoplacon Theba praeteruectus hypotesis geographicae iasonis nauigatio ad Aeam hyrcanus et Aristobolus iasonis& Phrixi expeditioregno ludaeae contendunt num uestigia in Propontifolam de Hellesponto& circa Sihyrcanius campus 418 nopen. hyrcanum mare iasonis expeditiones in Meen Ia hyrcanium urbs diam fabulis obumbratae 330 hyrcanum mare sinus Ociaiasonis ad Aethaliam nauini boreus 68 gationis uestigia hyrcania iaionis expeditio hyrcaniae mira fertilitas, foiasonis templum à Parmeni one euersum 44& 238 361 hyrcanorum mores iasonem& Argonautas Itahyria 182 liam quoque attigisse hyria urbs 269. ibi. fabula de iasonia sacella in media Hyreio& orione. iasonia Armeniae urbs argohyrminae Eleae regio nauticae expeditionis uesti hyrtacides Asius gium hysiae Argolicae 247 ia sidae unde dicti 245 hysiatae 269 iasmenus orchomenis Ache hysparitides aurifodinae 360 orum dux bello Troiano 275 iasonum mons iassus insula 434. eius incolae piscationi dediti ibidem fabula egregia iasum Argos, pro Peloponneso 244. iatronis in Hispania machinationes ianartes flu. Tamais apellatus 343 iazyges iberia Caucasia iberiae nomine quid intellexerit antiquitas iberi Romanis subiecti iberorum quatuor hominum genera iberorum in Colchildem migratio ibernia Britannica iberus flu. iberi flu. mirum& peculiare fol. 101 ibis Aegyptia icaria insula deserta icarius Penelopes pater, foicarium pelogus frequens in ore Homeri icarium mare C/4 424 icarus insula Milesiorum co lonia öster icari Daedali F. fabula, fo124 icenes insignis geometra Amisenus ichnae 285. schnaea Themis ibidem. ichneurion bestiola aspidi et crocodilo perniciosissima in Herculis ciuitate colitur fol. ichtiophagi ubi habent 55 ichthyophagi ad Gedorosiam& indiam siti ichtyophagorum regio . 511 ichthyophagorum regio 471 domus ex ossibus Cetorum constructae ibidem. iconium Lycaoniae oppidum fol.385 iconij ictes uermes uites infesta solos Erythreos non tentant 409 „ 2” ictinus INDEX ileosca Actinus Eleusiniae Cereris tem incredulitas optimum eon26+ ili monumentum pli conditor tra Germanos remedium 188 264 ilipa urbs ictini Parthenon incubus poëtarum 267 ilissus flu. ictomulum oppidum indigetes in quatuor partes ilium ab Hercule euersum 285 distributi icus insula & quamobrem 400 ida mons Olympi collis, fo india rombi similis ilium urbs& regio 305 india an in utranque partem ilium ab Achinis captum nun ida mons Magnae matri deo umbras mittat quam prorsus deletum esse Gsog 307 rum sacratus india orientis terminus ilium antiquum non esse iida mons scolopendram for india cur aestiuis imbribus 401 dem cum praesente madeat ma refert 394 456 ilij excidium ab Homero hiidaeus sinus india uno anno bis fructum 394 236 storicè& fabulosè descripfert idaei dactyli tum idaea dea 1304 india regionum felicissima ilij expugnatio, uictis& uifol. idaeae matris templa circa Cyctoribus urbium condenindia Oceano alluitur zicum ab Argonautis fundarum causa data india ad Indum fluuium arctissima ilij antiqui nullum amplius assa idas mons extare uestigium 400( weil idanthyrsus scythia Asiam indię australes partes an Me ilienses Aiaciren sacram faciunt röae opponantur et Aegyptum peruadit 450 ilienses confutantur argumenikanusa urbs indiae septentrionalis lateris 399 tis Homericis ideessa Iberiae oppidum, Phry longitudo perperam assiilus llij conditor xi urbs aliâs gnata à Megasthene ilua insula ideonni Taurinorum territo indiae situs ilybyrris flu. rium indiae arbores umbra sua L. illyricum in quo promontoidomeneus Phaestum necat equites tegere possunt 458 rio iuxta Eratosthenem 274 fol. indiae fluminum cum Aegypillyrici natura idomeneus Lampsacenus uit ti flu. collatio 456 ilyrij& Thraces à Romanis clarus Epicuri amicus 397 indiae rex legationem ad Au subiugati idomeneus suos saluos Do179 gustum mittat 450 imaimontes mun reducit ) 456 indiae magnitudo à geograimbarus idomenei in Cretam expephis diuersimodè annotaimbraus flu. 310 ditio ta 456. flumina in Gangem . imbrus idubeba quid & Indum in fluunt ibi501 imbrus insula dem. 69& 298 idumaei imbres cur indi sentiant Aeidumęi Nabatęi sunt Strabo indiam duo tantum exercigyptij uero nullos ni 506. cum ludaeis confoe tus occuparunt, Bacchi& 4571 Herculis imbribus Aegyptus nunderati ibidem. 450 quam rigatur 112 134(97 indus quidam in Arabiae siiellsa urbs imperatores maximi qui 5. igletae qui dicantur Hispanis nu captus Aegyptijs ludiuti geographia ipsius conignis Persicus perennis 488 cas nauigationes aperit 56 ferat ibidem. ignis aeternus Roma Caeren indus quidam Sophista seipsum Athenis exurit translatus 450 IMPERATORES Rom. ignem Persae ut Deum coindi epistolas in sindonibus scribunt 1438 Augustus Caesan lunt Caesar Iulius igne uel aqua mundum aliindi musica destituuntur quia uino carent Tiberius quando pessum iturum Druener impetigines somaus lauaidarum philosophia indi Hispanorum antipodes 4 ignatia uia crum indi acutiore sunt ingenio ignatia urbs impië agentibus secundae res propter aëris temperie denunciatae ab oraculo 268 lignotum Deum Cultiberi indi cur non Aethiopum siuenerantur inamus duplex Amphilomiliter crispi fiant 456 chorum& Argolicus 172 iguini in Vmbria indi diem quo rex capillos abluit ilerda inachi fabula 171(ta 136 festum celebrant 470 ilergetes 95 inachi urbs à Domao condiindi metallorum conflandorum INDEX. insula Aegyptiorum exulum 461 rum sunt imperiti de insula Atiantide indi nunquam extrâ exerciinsulae Italiae à continente a450 tum duxerunt 162 uulsae indorum reges ob insidias insularum maris mediter noctu non dormiunt. nei enumeratio 166 lio intemelij indorum uictus& mores interamna 405. fol. intercatia urbs indorum multitudo in sepinterocrea oppidum tem classes diuisa 463 io inquisitum ab Argiuis misindica Epistola Caesari Au102 sus Triptolemus 470 gusto missa io Epaphum enixa in Bouis indicae serpentes uolatiles 292 aula se fol. iol urbs nunc Caesarea diciindicę merces Oxo fl. in Hir tur caniam& Pontum depor248 iolaus Herculis F. tantur & folio indicarum rerum scriptores iolaenses mendaces ors iolcus urbs deleta indicarum rerum obscuritas 24 iolcium lasonis patria 450 unde 217 ionflu. indici sales ion Eumolpo Thrace deuiindici boues tyrancto Atheniensium indus post Gangem fluuionus euadit rum maximus ion populum Atheniensem indus fl. alueo relicto Clour 251 in 4. tribus diuidit bes desertas facit 45 7 ion Xuthi Filius Atticae prin indus Arianae& Indię limes ceps fol. 456 ionia olim à Lelegib.& Caindi flu fontes alueus, ostia, ribus habitata fol. ionia olim Caria dicta indum flu. non fluere uersus ionia dicta Attica ab Ione meridiem contra Hippar265 Xuthi filio chum 42 ioniae descriptio induciae dierum noctu dolo ioniae Mineruae fanum à Tes uiolatae 268 salis conditum infantes frigida lauantur in ionius sinus, pars maris AHispania driatici 124 ingauni Ligures iones cur stolitrahi dicti ingratitudo Romanorum in iones antiquitus ijdem fueCærites re cum Atheniensibus 44 innesa Aetnae montana diiones Euxini oram occupant 170 cuntur 192 fol. inopus flu. Deli iones è Peloponneso pulsi inops in Delum ex Nilo ferAtticam& Megaridem oc ri à quibusdam creditus cupant insubres Gallorum gens ad ionum& Peloponesiorum Madum residens termini disceptati insubrum Metropolis Medi ionum crudelitas à Minerua olanum 132 notata instrumentis mathematicis ionica dialectus eadem est minus quam euidenti experi cum Attica entiae tribuendum ionica Graecorum colonia 393 insula ex flammis orta& nata 30 ionicae Massiliensium leges 110 fol. iopodum corpora notis conpuncta ut Scytharum ioppe 506 ioppe ludaeorum portus 506 ioppe urbs iordanes fl. Coelesyriae ios insula Homeri sepultur Conclusum celebris iosci galliae populi iosuae lerichoebustauratorem 419. deuouet iphiorates Stymphalidis obsidionem relinquere oracu lo iusius iphigenia& Orestes in Co369 mana iphigeniae Tauricae Tragae dia Euripidis 243 iphitus Eurytides ipocton Hercules cur dica 409 tur Erythreis iri& Vlissis contentio& du ellum ris fluiris flu.& eius exitus iris Selgica optima irra Amynthae filia isander Bellerophontis F Marte interfectus isander à Marte interfectus 719 fol. isapis& Rubicon Italiae flucirca Arminium isara flu. Atagi recepto in A126 driam effunditur isarae flu. in.. Rhodanum in fluxus 385 isauriae descriptio isaura à Seruilio Isaurico de43 molita isauri Romanis bellum faci385 sunt 36+ isauritis Cappadociae iseliceus Sybaritarum autor 164 fol. 375 ischopolis isidis regio isidis& Osiridis fabulae, foisidis templum à Sesostri conditum 41 isidis templum à Phalero Atheniensi conditum, folio 447 islandi sub arctico 5+ ismandes ismandes quis apud Aegyp. tios 540 ismenus flu. Thebaidis isodromae matris templum fol. ispellum oppidum issa insula issa insula nunc Lesbus issa Liburnicę urbs nobiliss. fol. issus E40 issus oppidum 44 issicus sinus 25& 369 ister post Gangem et Indum flu uiorum maximus est 462 ister flu. in Euxinum effund tur ister fl. ex quibus oriatur mon tibus ister Europae fluuiorum maximus ister in Adriam non effundi tur contra Hipparchum 30 ister flu. Homero cognitus istri fontes prope Sueuos in Hercynia silua 126 istri flu. fontes& ostia 187 istri ostia septem iO3. maximum Sacrum dictum ibi. istro in Adriam subuectus la son isthmus aegyptiacus isthumum Peloponnesiacum De metrius profodere conatus 28 isthmicum certamen Corinthijs utile 248 istmij Negetuni fanum, fo lio 244 istria peninsula istri populi ad istrum fluuium qui in Adriam labitur isus sacer Boeotiae locus 269 italia insulae in morem mari cincta 178 italia promontorium Europae triangulare italiae nomen unde italiae uertices duo lapygium & Siculum fretum italiae Munitiones 178. faelici tas ibidem. situs ad obtinendum orbis imperium commodus ibidem. italiae forma peninsulae simi 71 INDEX. italiam geometrica figura describere haud procliue ex Italia in Galliam montani traiectus duo italia urbs Turditaniae ithaca ad solis ortum posita ithacae descriptio 296 ithoma messenae urbis arx fol. ithoma& Acrocorinthus montes& castella itium nauale D. Caesaris in Morinis iton 285 itoniae Mineruae templum fol. 285 iterum oppidum ituraei 303 itymon à Nestore caesus, fo235 iuba Mauritaniae rex ex Romanorum gratia 179 iuba rex Mauritaniae regno donatus ab Augusto 551 iudaeae descriptio 500 iudaei die ieiunij à Pompeio superati en iudaei ab Aegyptijs prognati dicuntur 506. duce Mose sacerdote Aegyptio ludaeam occupant ibidem. iudaeorum circumcisio uniugurtha Adherbalem thae interficit iugurthae thesauri iulis urbs iuliopolis ex pago urbs, foiulius Caes. Iliumebaurat exemplo Alex. M. 400 iulius Caes. unde nomen habuerit 400 iulius Aeneae propugnator fol. 400 iulia loza urbs mauritania lim Zeles iuncus odoratus 104 iungarius campus iuno Capra 145 iuno motu corporis efficit quod Iupiter supercilijs motis 236 iuno Argis nata 274 iunonis Argiuae lucus& de eo fabulosa narratio iunonis Prosemnae templum fol. 20.6 iunonis Acraeae oraculum fol. was 245 iunonis ortygię simulacrum fol. 1424 iunonis fanum insula 98 iunonium in Samo ........... iupiter Abrettenus Mysiorum Deus 38 iupiter auro pluit in.... fol. iupiter Olympius oraculis celebris iupiter Pelasgicus 218 iupiter apud Aethiopas iupiter aureus à Cypselo Co rinthiorum tyranny dedi. catus Olympiae iupiter ex Rea natus iupiter Dodonaeus Pelasgicus dictus 136 iupiter à capra nutrit, apud Aegas 253 iupiter pluuialis ab Indis con litur 470. iouis Colofsus Tarenti 175 iouis Colossus Myronis opus ab Aug. Caes. in Capitolium Samo departatus 42 iouis Stratij id est militaris si mulacrum 434. Item Carij templum ibidem iouis Olympici eburneum si mulachrum à Phidia paratum 236 io uis Venasis templum 370 iouis imaginem exprimendam quam ideam sibi concipere debeat Phidiae responsum 236 iouis Trophonij oraculum in Lebadia 274 iouis Aenesij templum, fo29 8 iouis Pontificatus in Dacia fol. 369 iouis Seruatoris aedes iouis fulgurantis aedes, fo269 iouis natales,& de ijs fabula fol. 304 iouis Chrysaorij templum 435 iouis Atabyrij templum 432 io uis iouis Casij templum ens iouis Tauij colossus 38+ ioui sacrata uirgo Thebana impunè scortatur 542 iurassus Heluetiorum& Se quanorum limes ius potentiorum commodum iuuentates Diae templum in Sycione celebre 260 ixia pagus re ixion Lapitharum princeps fol287 1/ Amarae gręcorum nauigij genus katakeleusmus Pythij nomi pars 278 klani Cretensium kaenopus Codri filius spunkóλα+ flukoryptontes qui sint 307 kosmiorum magistratus apud Cretenses kranaemn cur uocet Ithacam Homerus 296 kriû metopon, Cretae promontorium 308 kurae gręcis dicuntur puellę hinc Curates kuretes à consura dicti 302 144 Abanae aquae salubres labienus Asiae praefectus à Cleone praedoneinfestatur 388 labienus stolidus adolescens Prathicum imperatorem seipsum nominat labotas flu. labranda labrandeni louis templum in Mylasa „ 434 labyrinthus Daedali 309 labyrinthi Maupliae specuum fol. 243 labyrinthi Aegyptiaci miranda structure lac sine sero lacte equorum uictitant No mades 201 lacanomantici lacedaemone Laconicę urbs fol. 240 lacedaemonis nox, urbem& INDEX. regionem designat 243 laërtes Nericum occupat, fo lagedęmonij à Thebanis bis lio 295 uicti 268 laestrygones lacedaemonij bis ad Mantilagaritanum uinum medicis neam ab Epaminonda uiexpetitum 164 cti lagatia oppidum 164 lacedaemonij CCC. ab Athelagetas Strabonis agnatus niensib. caesi ad Sphateri fol. am lagidarum imperium euerlacedaemonij iuramentum consum 532 iugij uinculo prius habent laginis Hecutae templum in fol. signe 435 lacedaemonij literarum conlagusa insula temptores non naturam sed lai cum Mopso per Taurum instituto Sti1 iter faciunt lacedęmoniorum ad Termo lamia 284 pylas polyandrium 281 lamia poëtica lacedaemoniorum superstilamiacum bellum Athenien tio in plenilunio obseruan sium cum Antipstro 286 266 lampsacum Themistocli do lacaenae mulieres optimae 294 nodatum à Xerxe 396 lacones toti Graeciae imperam lampsaeus urbs tes 242. à Thebanis subilampsaceni cur Bacchum& guntur ibidem. Priapum colant laconum Syssitia Haumpsaceni uiri celebres qui laconum respublica à Lycur extiterint go instituta 242 lampaa mons Arcadiae, folaconica centum urbium re229 gio olim dicta lamponia Aeolidis urbs, folaconica ab Achaeis Pthiotis 408 habitata 242. lampyrenses 266 laconicae terrae asperitas ab lana triplex Euripide prodita 242 lanae Coraxorum,& Turdilaconidis Epitheton Home tanorum optimae ricum Citoëssa 242 landi à Romanis uicti. tolacinium lunonis templum laeus Germanicus 188. eius inlanificij studium in Cisalpisula à Tiberio occupata ib. na Gallia laeus agrigentinus natandi laodicea 389 inscios sustinet laodicea Hierapolis 418 laeus(quem nunc Podamilaodicea à Cassio miserè adcum uocant) à Rheni ceu flicta ( 502 palus efficitur 188 laodicea in Tetrapoli 101 laeus aquae salsae laodicea bello Mithridatico laeus Etruriae malè mulctata lactantius contra Antipode 37 laodicea Mediae 354 lasterium promontorium 433 laomedontis equorum caulade insula sa Hercules Ilium euertit ladon Arcadiae flu. 31& 555 fol. 401 ladonis flu. mirum 254 laothoëm Altae R. Filia Helaeetani ctoris& Lycaonis mater laenarum frequens usus in fol. 413 lapae Belgio 280 laërtes lapathus urbs Cypri& ibi : 439 laërtes castellum nauale& statio 44C lapis F 1 4 lapis uftus in ferrum mutatur in Andara 408 lapis Synnadicus lapides in India dulces& odorati H62 lapides textiles in Carysto fol. 292 lapides molares asini dicti rol. 290 lapides fluuiales imbribus li quescentes 192 lapidum in fl.& hcubus generatio ut fiat lapidum coeruliorum fodinae in Lunae portu lapidosus campus ad Massi liam, miraculosus lapersae cur dicti Castores fol. 241 lapithae 4 lapithae Perrhaebos ditione pellunt des frais de 287 laranda 385 larimna oppidum 269 larimnum sufficientum optimum larissa Argos urbis arx, folio 244. larissa 136 larissa pensilis larissa puella patrem stupri causa ulta t 4t4 larissus amnis 253 larissae plures fuere& cuius meminerit Homerus larissae plures 287 larissaei Perrheborum agros occupant larissaeis peculiare agrum ec rum à terra ingesta integi 414 larissium campus 287. larius lacus ubi 132 larius lacus ab Addua fluuio impletur 116 larolum urbs lartolaeetae 94 laserpicifera terra 560 laserpitium in media copiosum nascitur 354. Cyrenaico deterius est ibidem lathraei Apollinis fanum, folio 300 lathurus 532 latium latini 135 INDEX. latinus Aborigenum Rex 140 latinus cadit& Aeneas imperio potitur 140 latipedes Alemani latitudo terrae quanta secun dum Eratostenem 32 latitudo regionis quid 50. aliud in toto, aliud in parte est ibidem. latitudo habitatę terrę XXX. CIO stadijs minor. latitudinis& longitudinis terrae cognitae termini 33 latitudini locorum cognoscendę Eclipsium obseruatio confert latitudines partiales quomo do sumendae latmos oppidum österre. latmus fl.& pagus eiusdem nominis E40. latmicus sinus ä 422 latomiae insulae latomię Praenestinę urbis ce lebres 14+ latona in Delo nata latona Nepuno Calauriam pro Delo dat 246 latona Apollinem&ausm in Delo insula peperit 313 latonae partus fabula /4 24 latonae oraculum Buti latonae lucus 430 latonae fanum Leibre 234 latopolitani piscen adorant 540 latrocinia Lusitanorum latus quid Geometris lauico oppidum 144 lauicana uia 143 lauinia latini Aborigenum regis filia lauinium urbs 140 ad Lauinium Aeneas conse dit oraculo monitus 407 lauinasena 364 laniasine 371. laurentum 140 lauro similis planta Indica comesta comitiali morbo infi cit homines H72. laus sinus, fluuius, urbs 159 leaster 154 lebadia urbs 274(chica. lebedus 426.& ibi sacra Bac lebene Cretensium nauale 310 leberides bestiolae noxiae ter raenascentibus lebinthus insula ex Sporadi bus una lechaeum mare lechaeum Corinthi emporium fol. 249 lectorem qualem Strabo requirat lectus legae Scythici populi legatorum uiolatorum paenas dant Corinthi 250 legiones Rom. ex Cispadana Gallia conscriptae 134 leguminum sementem hyeme colligunt Indi lamon Es lamone urbs 287 lerithous Ixionis Lapithae fi lius 287. Centauros Pelio monte pellit ibidem. lelantus campus igniti luti fluuium fundens lelanteus campus& ibi ther mae salubres leleges Carum amici 215 leleges ubi collocentur ab Homero 406 lelegum sex urbes in unam Halicarnassum redactae 408 lelegia sepulchra 215 lemannus lacus lemniorum sacra Curatica 303 lemnijs Achilles proter laso nem parcit lemouices lenae Bacchi ministrae lenonis terraemotu deleti hi storia 390 leo Nemaeus 248 leo Lysippi ab Agmppa Lam psaco exportatus leones à canibus Indicis capiuntur 402 leones formicae uocati auersa habentes genitalia lennum urbs Do lennum specula 521 leocorium in Astu 265 Leonidas quod ad praelium exiens se pecteret contemptus Leonidas ad Termopylas Persas uincit 281 Leonidas INDEX. lconidas persis proditus ab leucadem Corinthij isthmo Ephialte acto peninsulam faciunt Leonorius Galatarum in Gre fol. 295 384 cia dux primarius leucadius Icarij F. Acarna. leonteus Epicuri amicus uir niae rex 295 celebris leucadij Apollinem placant leontini Euboeam condunt 172 humano praecipitio leontini Syracusanarum re215 leucadiorum respub. rum aduersarum semper parleucaspis ticipes laetarum minime 172 leucatae Apollinis templum leontinorum& Aetnae acco ad album saxum lae cyclopes leuce acte leontinorum regio malè mulleuce insula Istri, Achilli sactata 172 cra leontopolis leuce insula Euxini pelagi leosthenes Atheniensium dux fol. bello Lamiaco 284 leuci populi M. lepidius Cos. uiam Flampeleuci montes Cretae niam perfecit leucippus Metaponti conlepontij ditor ut Tarentinus impolepre acta 421 164. suerit lepreaticus Pylus 228 201 leuco Bosporanus rex lepreum urbs leuco Tauricae Tyrannus, fo leptis 205 leria insula leucocomas Lebenius, Eulerus insula Milesiorum coxyntheti amator 310 lonia Ihr leucola portus Cypri 246 lerij ob malitiam male audileuconotus uentus quis sit unt Homero lerna malorum 245 leucopetra in Brutijs 132 lerna flu. 243 leucopetra Apennini monlernea palus& lydra tis terminus 244. 162 leron insula,& in ea Leronis leucophrys insula 405 sacellum leucophrynes Dianae temlesbocles Mitylenaeus plum magnificum urde lesbus ab Achille depopula leucosia insula leucosia insula lesbus mater urbium Aeolileucosyri 372 carum 41 leucotheae templum à Phrixo lesbus ab Ida abrupta conditum, à Pharnace com lesbus Pelasgia dicta pilatum lesbus à Neptolemo occuleuctrum Repidis urbs pata 394 leuctrum Messonicum Leules bi insulae descriptio ctrorum Boeotiae colonia 239 lesbo insulae Antissa accreleuctrica Epaminondae uictoria 274 lethaeus flu. Cretae leuctricę pugnae controuersia & 428 ab Achaeis disceptata 251 lethaeus Magnesiae flu. 378 leutrini estierc iaque ab Herculethes flu. alias limaeas le in Phlegra Campaniae 176 leuca oppidum Salentinorum confecti fol. leuternium mare 177(150 176 leucas lex Samnitum memorabilis 294 leucas insula facticia lex est reipublicae forma& leucae oppidum descriptio 28 leos Turdetanorum metrice conscriptae 84(mores 163 leges ubi plurimae ibi mali 162 leges Locrensium legum abolitio rerumpub. nos admonent commemo rata legibus scriptis Locri omniCum primi usi 162 legibus paenas primus Za162 leucus definiuit legibus studere pueri apud Cretenses soliti lexobij 115 li pro Lian 241 libanus 49 libani Situs Do berliber pater an in Indiam 455 uenerit liberalitas qualis uirtus 274 libertatis laus 310 libertinorum cohors ad restinguenda incendia instituta Rô. à D. Augusto 143 306 libetheum Thraciae libido à Dionysio in filias 180 Locrensium exercita libophaonicum terra librarij Romani& Alexandrini Aristotelem corrupe. runt ere liburna urbs liburni Corcyra expelluntur à Cherficrate liburni populi 211 liburnides insulae libys Chattorum sacerdos in triumpho ductus libycum mare quod dicatur 68 licatij Vindelicorum petulantissimi 126 licentia poëtica ex historia dispositione,& fabula con stat lichades insulae terraemotu submersae lichades insulae 280 lichae arae 521 lictoris filia nuptijs tyranny deputata à Reginis licymnion à Thepolemo interfectus 43 ligeris flu. ex Cemmenis mon tibus ortus in Oceanum exoneratur liguria INDEX. ligura sub Italia continetur lipara Cnidiorum colonia tol. fol. ligures ingauni 124 liparaeorum insulae aliâs Aeligures Gallico uitae genere oli dictae utuntur liparaeorum insulae ab Italia ligures à C. Flaminio Cos. abruptae deuicti liris flu. Italiae olim Clanius ligures à Romanis subacti fol. 142 leges accipiunt 124 liscena 352 ligures Cispadani Risippi Herculeus Colossus ligures Oxijbij à Fabula Max: Rô. deporligures rei pecuariae intenti tatus 175 tol. lissus 212 liguram terra aspera& incul lithrus mons litopolitana praefectura, foligurum alij ingauni ali temelij liuiae ambulacrum Roma ligurisci fol. ligusticum exercitum ut fusulixus amnis ad Maurusium rus sit Hercules PrometeLybiae us ostendit lixum oppidum 546 ligustici belli Historia apud lochias promontorium Liuium locorum distinctio rebus ge gyas omnium primos inter rendis utilis Gallos domuerunt Rō. 124 locorum inhaerentia& adia lilaea Phocica urbs centia Geographus comlilaea ad Cephisi fontes memoret lilybaeum Aeneas occupat locorum peritia facinoribus fol. multis occasionem praebuitlimaeas flu. alias Lethes seu locrus Lelegum ductor 2I. obliuionis amnis locris duplex ad Parnassi limenia urbs Cypri 447 utrunque latus limera in sinu Argolico cur locrenses uirgines Ilium mit 243 sit dicta ti ceptae 40 180 limnatis Diana locreses boni sagittarij& funlimnaei Bacchi templum 24 datores 294 in limnis stupratae uirgines à 160 locrenses Epyzephyrij Messenijs & 162. limyra flu.& oppidum locrenses miserè uexati à Di onysio lincasij 113 locrensium sigillo Hesperus lindus Rhodij colossi artiinsculptus 275 fex. londobris insula Ptolomaei lindus urbs. Rhodi quae sit apud Strabonem 103 linga oppidum longicipites Hesiodaei 546 lingones 116 longitudo terrae latitudine linguis hostium caesorum uescognita duplo maior cuntur Persae 482 longitudo& latitudo terrae lingurium 229 habitatę iuxta Strabonem 66 linificio dediti Emporienlongitudo locorum sine eses clypsium scientia ignoratur linternum Campaniae urbs fol. & fluuius longitudo regionis quid 50. 146 linum colchicum aliud in toto aliud in parte linusiae cochleae est ibidem. id longitudinis Eratostheneae ratio censetur longitudines partiales quomodo mensurandae longobardi intra Albini flu. compulsi lopadusa insula 1558 loryma lotij usus in parando bitumi lotus herba commesta sitim eximit lotus radix et herba hinc Lo tophagi lotus qualis arbor lotophagi lotophagi sine potu uiuunt fol. lotophagi in Aethiopia Cyrene luca urbs 134 lucani 151 lucani quasi desertores dicti fol. lucani Posidoniatis oppressis eorum urbes occupant 160 lucaniae litera luceria Dauniorum urbs celebris 177 lucernariae paniculae luci lunonis Argiuae& Dia nae Aetolicae feras mansue tas reddentes luciferi fanum lucinae ciuitas 542 lucinae fanum à Pelasgis conditum 138. à Dionysio tyranno spoliatum ibidem. luciniae fanum in Amniso fol. 30 luerij Arnerniorum ducis luxus lugdunum ad confluentiam Rhodani& Araris positum fol. lugdunum Romanorum emporium& aerarium 116. urbium Galliae post Narbonen. clarissima ibidem. lugdunum in medio Galliae lugeus lacus 211(situm 127 lucrinus sinus Campaniae 144 lucullus Tigranem& Mithridatem uincit 362(344 lucullus Sinopen occupat M. Lu INDEX. 201 lycurgus Edonus nutrices luxus origo M. Lucullus Apollinis co455 persequitur luxuriae causae lossum in Capufolio ponit lycurgo templum aedificatum 213 lybethridarum Nympharum fol. 242 à Sportanis 272 anteum luculli& Pompeij simultalycurgium Argiae pagus, folyblae gentes nobis incogni380 247 tae& quare luculli erga Mummium per 390 lycus flu. insignis 250 lybiae circumnauigatio à Da fidia lycus fluiuus Armeniae 360 luculli conuentus cum Pom rio primum tentata & peio in Danala lycabettus 296 384 504 267 lycus flu. Syriae lucumo Demarati Corinthi lycabettus mons lycus Pandionis F. Lycij no265 F. postea L. Tarquinis prislycaeum Athenis minis autor cus dictus lyceus mons& ibi louis lylycus Pandionida 263 lucus sacer apud Minturnas cei templum lycus Pandionis F. lycijs no136 follycaon Pelasgi F. 142 1438 men imponit de se lycaon Priami filius lui Germanica gens Marolydiae mulieres omnes mere lycaonem dato cratere redibodoi imperium accipient 187 362 trices sunt mit Euneus luna urbs& portus Etruriae lydus Atys regis F. 385 lycaoniae descriptio celeberr. lydi Asiae imperium obtinent 310 lycastus urbs luna coelum mediante ęstus 490 fol. lychniduntis lacus maris fiunt ea Horizontem lydi Caeren urbem occupant lychnidum urbs tangente sedantur 136 fol. lycia quantum ab Aegypto lunae cum aestibus maris colydi apud Homerum Meo100 gnatio morabilis distet nes dicuntur 44 lunae seu Mensis templum 379 lyciacis conuentus lygdamis in Lydiam irruplyciarchae potestas lunae ad mundi cardines qua spalen 437 tuor, maris aestum concitat 29 lycij maris imperium obti215 lunam Persae colunt lyncestae 488 nent 246 lyncestis flulupa Romulum& Remum lycimna ars lyncurium apud ligures colactans depraehensa lycimnius Cyclops chsroga 140 124 246. piosum lupias flu. Germaniae stir 188 lyrae primum VII. nerui indu lupiae 299 lycirna pagus 412 cti a Terpandro lupiferae equae Venetorum lycomedes Achillis affinis 286 lyrcium,& ibi Inachi flu. fon Celeriores quam pulcriores 133 fol. 244 tes. lupus Hirpinorum coloniae lycomedes Comanae ponti175 dux 380 lyrcius populus fex 394 lupus sponsorem ditat lyrn essus lycopolitani lupum colunt luporum urbs lysander Pharnace& Mithri 540 fol. date interfectis Bosporum lusitania multis bellis à Rolycorsa ur 16 manis petita occupat 217& 295 lycormas flu. 1503 lysias urbs Syriae lusitaniae chorographia, folyctus seulyttus urbs Cretae lysias oppid. 308 fol. lysimachus in Getarum polusitaniae fluuij Tago omlycum locus testatem uenit 203. uiuus nes sunt paralleli lycurgus Lacedęmoniorum rursus dimissus ibidem. lusitani latrocinijs dediti legislator lysimachus thefauros suos lusitani à Tago ad Anam flu lycurg, relicto regno in Cre uium translati 214 Ceterize recondit ta exulat 311. cum Homelysimachus Agatoclis F. Ale lusitanorum plurimi cur Gal. ro in Chio collocutus ibi. laicij dicantur xandri M. successor 45. à 306 lycurgus Edonum Deus Ptolemaeo Ceraluno per lusitanorum mores, arma,& lycurgus Laconum rempub uictus insidias necatus ibidem. 242 licam euehit lusones lysimachus Ilium ex ruderi95 lycurgus orator dellij uastabus restaurat lusores& saltatores dij 306 399 tione lutecia Parisiorum urbs lysimachus de uxoris nomilycurgus quae Lacedaemoluti igniti fluuius admiranmine Antigoniam Nicaenijs praescripsit à Pythia acdus 3831 am uocat ami cepit lysima INDEX. lysimachus Ephesios delumagnesia terraemotu concuslaudatus ster uio affligit 390 mandanis ab Alexandro ad lysimachia urbs 300. deleta magnesia ad Maeandrum urbs Calanum missus ut cum eo de ibidem: palus ibidem. Aeolica 28 philosophia conferret 468 lysimachiae parallelus magnetes 15& 282 manes lysiodi 1428 magnetes Delphorum po manes genij in Auerno 147 lysippi leo steritas 28 manes flu. 280 lysippi aerumnae Herculis magnopolis urbs antea Eumanes phrygij serui 200 Rom. departatae patoria dicta cher mantinea urbs Epaminondae lysis autor Cinaedici sermomagnus ab Aegyptijs dolo caede clara nis 249 necatus in Casio monte, fo mantinea urbs ex quinque pa M gis conflata 106 227. Acae 509 (ne 261 magosa Assaoceni regia 460 Mantiana palus Armeniae macaria in Maratho magodi maxima urde 360 macaria planicies magus quidam se nauibus Ly mantilia lapidea 292 macaris urbs biam circuiuisse profitetur manto Tiresiae filia se macris insula nunc Euboea magi pro custodia sepulcri mantua urbs fol. 291 Cyri mercedem accipiunt mantûs urbs 44 macaris sedes fol. 187 manuuentres Cyclopes 246 macedones uites in Susiana magorum apud Aegyptios manus captiuorum dextrae serunt 488 honores sacrificantur à Lusitanis 9 maedones Atheniensibus magos Persae insepultos abmaodubij imperant 266 ijciunt maps Homeri 241 macestris flu. 38 malacia quid ex Caesare 40 marai 482 machaetas pugil ab Antige. malacense emporium 92. à maranitarum regio nida caesus Paenis conditum ibidem. marathesium /4 24 machaereus Delphicus Neo malaeoti Pelasgi regia marathon tetrapoleos pars ptolemum superficit 277 malaus Dori fil. in Asiam tra à Xutho condita 251 macistus Tryphiliae ijcit marathon Datis Persae clade macistorum ius in Nep tuni malea quam Sunium meri. celebris 266 Samij festiuitate dionalior marathonius taurus 266 macra Etruriae terminus malea promontorium Lesmarathus antiqua Phaonicum lio bi insulae urbs 303 macra campus Do maleae urbs 241 marobodus ab Augusto bemacri campus locus ubi solen maleam flectens obliuiscere neficijs affect,, 187. Germa nes erant Latinorum con res domesticas prouerbi nos subigit ibidem. uentus um 248 marca Anconitana macrocolon fundę genus 98 à maleis ad Herculis colum marcia Catonis uxor Horten macrones nas specium quantum sio nubit 375 345 macynia malienses 294 marcia aqua Romam irrimadys Scytha mallus gans ex Fucino lacu oritur męandri Gyriunde coniectu mallus urbs fol. 442 145 390 malli Indi 461 marcina urbs 151 maenaca urbs Taraconensis malothas pagus 524 marcius campus Romae toHispan. à Phocensibus com maly das to anno uirens 143 dita 92. euersa ibidem. mamaus marcomanni in syluam Hermaenalus 253 mamertinum uinum, ciniam translati magades instrumenta musi170 lio marcus Marcellus tributi exa 306 mamertini Campana gens ctor in Celtiberia magnae matris Deae ritus ij170 Messanam occupant mardi dem cum Bacchicis 304 mamman dextram cur Ama mardi populi rapto uiuenmagni, populi 482 zones puellis exurant tes 354 magnesia urbs pro pane demanascalis poëtae epitaphi. mardonius Persa cum CCCICII nodata Themistocli um ..... 27 Persarum ad Plataeas cęsus 273 magnesia sub Sypilo -414 mandanis ob continentiam mare Alcyonium 264 mare mare magister malorum Pla 201 tonis dictum mare Siculum ad monstrosam ęlatum altitudinem 174 mare mediterraneum mare rubrum unde rubeat fol. a 23 mare quatriduo ardens 30 mare Siculum olim Ausonium dictum mare rubrum 50 9 mare mediterraneum sinus est Oceani mare immobile est mare Caspium seu Hyrcanum 33 8 mare paphlagoniae Axenon dictum 192 maris incrementa in Baetica quàm alibi maiora cur 86 maris aestus Homero cognimaris purgatio maris mediterranei circumscriptio maris rotunditatis experimentum de Maris affluxu& refluxu prolixa disputatio 100 maris motus, similis respirationi animalium maris influxus Byzantius ad Calpen& colum. Herculis mari mediterraneo urbes& respublicae praecipuę adiacent maritimarum distantiarum dimensio mareiae lacus 531.534 mareotis 531 mareotis lacus 532 mareoticum uinum 534 margalae an sit Aepy euctistus Homeri 234 margasa urbs 442 margaritae in India reperiun tur steri margiana 346 margianorum uites& uuae stupendę magnitudinis 44 margianorum natio 343 margus flu. Parthiae 346 mariaba Sabaeorum retropolis 5 10 INDEX. mariandyni 190.372 mariandyni Paphlagones fol. 231 mariandyni à Milessijs suba372 marisus flu. Geticus in Danubium influit 202 marius iunior in cuniculis Pręnesti obsessus perit 144 marius ostia Rhodani actis fossis auget 112 marij bellum contra Ambro nes& Toygenes 112 560 marmaridae marmaridae populi marmarij Apollinis templum 292 fol. marmarium 292 marmolitae 382 267 marmor Hymettium Pentelicum ibid. marmor Parium 137 marrucini 146 mars Pisandrum Bellerophontis fil. interficit 419 mars Troas excitat& adhor tatur ad praelium 402 mars Isandrum superficit 287 marti sacer caper marti& Herculi aedes condi tae à Q. Fab. Max. Gallis superatis 113 marti filios confecrant Sabini hinc Samnites 150 marti sacra picus auis 145 martem solum deorum Persae colunt 4814 mari 135 marsium bellum 146 marsya 303 mariyaba Rhamanitarum urbs praepotens 524 marsyas tibiarum inuentor 3°, marsyas flu. in Maeandrum labitur marsyae& Maeandri fluuius fons idem 389 marsyae& Apollinis concer tationis fabula ja martus fluuius 21 martyana Parthica 346 maruuum urbs 146 masoe syli Numidarum celeberrimi aliâs Massilienses fol. 73 massaesyliorum regionis descriptio 5511 maseta 246 masiani 460 masius mons 353. 359 massabatica elymęorum pro uincia 495 massaelybium 55 massaesilia 550 massagetae 344 massagetarum fortitudo& mores 344 massilia à Phocęensibus condita 110 eius descriptio prolixa ibi. massiliae à Britanniae distanmassilienses Pompeij partes secuti bello ciuili 111 massilienses multas urbes condunt 110 massiliensium& Romanorum mutua officia 110 massiliensium frugalitas III massinissa Numidarum rex Romanis amicus factus Numidas à latrocinijs arcel mastaura 430 masthes Meonum rex 16 mater maris Timaui 133 matres filios necant ne in ho stium potestatem ueniant matres& sorores inire in Arabia consuetum 525 mathematica postulata geographo usurpanda 32 mathematum in geographia utilitas matiana regio 353 matianae medicae tertilitas fol. 343 matrinus fluuius 145 mattiana Mediae regio fertimattineos campos, aliquando fuisse mare maurorum mores 55 I maurusij Graecis Romanis Mauri sunt 545 maurusij Africe extrema inhabitant ut Hispani Euromaurusij Afrorum ultimi maurusiorum rex Antonij se +T cutus ecutus partes Methone interficitur 239 mansolus sex urbes Lelegum in unam Halicarnassum redigit 408 mausoli sepulchrum unum de septem mundi mirabilibus mausoleum Romae 143 maximi Aemiliani cum Aruernis bellum 115 mazaca 370 mazaca urbs Cappadociae primaria 136 mazę panes ex pomis aridis confecti 359 mazaei 211 mecone urbs 251 medama urbs 161 medea in Colchide, Homero in oceano exteriore colloca tur medea Absyrtum fratrem occidit 211 medea Medici uestitus inuentrix 359 medeae ueneficae historia ce lebrata in Colchide medeam insequentes colchi Polam in Istria condunt 134 medeon urbs 272 medoaeus portus Patauinis commodiss. 133 medoali 130 medobythini 190 medon Phthiotatum dux 283 medon flu236 media Atropatia 353 media regio duplex 353 media& Armenia an austra les uel boreae sint Asiae regiones 353 media quondam rerum potita 352 medicus succ seu Silphium 354 medica herba equorum pabulo expetita 354 medi in Thracia 212 medi Opuntios caedunt ad Termopylas 279 medorum imperium à Persis fractum 35 4 medicina sola diaetetice perficitur ab Indis 467. INDEX. medicinae Herophileae scho la in Laodicea 390 Erasistrateae alia in Smyrna fol. ibid. medicinam solam inter artes discunt Musicani 1662 medici publicis stipendijs conducti Massiliae 111 medicamentorum unâ& ue nenorum ferax India 458 medimnus CC denarijs uenditus in Casilini obsidione fol. 150 mediolanum Santonum urbs fol. 115 mediolanum Insubrum Metropolis 132 mediomatrices 116 mediterranei maris descriptio mediterranei maris maxima latitudo 100 stadiorum 65 medulli Ligures 124 medus Medeae ex lasone fil. Medorum rex 359 medus flu. 187 medusae è capite amputate Pegaus extitit 249 megaboton Persarum clas269 sus dux Salganeum insontem occidit 269 megabari 1528 522 megabari Aethiopes melagyrus tyrannyis Mitylenaeus 412 megalopolis Arcadiae urbs fol. 239 megalopolis Arcadiae urbs maxima Achaeis se adiun252 megalopolis magna solituI4 A 9 2/4 megalobyzi sacerdotes Dia nae in Epheso 425 169 megarâ Siciliae abolita megara à Doriensibus con225 dita megarà urbs uarijs superstes 263 calamitatibus 303 megara Apamiae urbs megarenses philosophi 263 megarenses caeci appellati 214 ab oraculo megasthenes ad Sandracot. tum legatus missus 462 megasthenes geographus 42 megasthenes Indorum histo ricus mendarum megastheneus Chalcidensis Cumarum conditor 147. megasthenis de Indicis scriptoribus iudicium 450 megatonij megetes Echinadum domi. nus 29 megetis thorax 228 megetis galea usis Vlisses exploratum missus 286 melapniston optimum 267 mel Hyblaeum 170 mel colchicum amarum 33 mel à folijs defluens in Hyrcania mel Hymettium 267 mel in arundinibus nascitur apud Indos 158 mel Ponticum insaniam concitans 375 melaena insula 212 melaena promontorium ibi lapides molares optimi fol. 127 melamphylus insula 1423 melamphylus insula nunc Samus dicitur 29 melampus Prętides lustrans fol. 232 melancraena quid, consule etiam annotationes interpretis melane Aeęęi maris pars 15 melaneis 29 melanes flu. terrae hiatu absorptus 270 melaneus sinus melania 439 melaniae 1506 melanippa captiua 164 melanippus ex pastore miles 395 melinos promontoriumös R2s melanthus Messeniorum rex fol. 238 melanthus Messeniae rex At ticae rex declaratus 263 melanthus Pylius cum ciuibus Athenas migrat 42 I melanthij scopuli 42 melas flu275 melas melas flu. Cappadociae 370 melas flu. Achaiae maximus 252 fol. melas id est niger sinus ten meleagri uallum meleagri cum Thestiadis bellum 30 meleagrides aues in Arabiae insulis . 511 meles flu. ' K. 427 meleres flu. Homero indictus cur 378 meha Apollinis pellex 273 melia Ascania Sileni filia 384 meliagridum insularum bula 133 meliboea insula 288 meliboeae obsidionem fugiens philoctetes Petiliam condit 160 meligunis urbs& insula nunc Lipara dicitur 173 melinus portus cl2 melitaeenses 352 olim Pyrrhaei dicti ibid. melitena 352 melitena cappadocię 354. 355 melite lacus 299 melita insola 174 melite insula 1558 melitaei catelli 174 mellaria Hispaniae melon Sicambrorum dux 188 melos insula 313 melpisflu. 144 melsus flu. Asturiae in Hispa nijs melus insula lui 3 memallenes Bacchi ministri fol. 304 memnon. Rhodius Persarum dux Hermeam insidijs circumuentum suspendit 108 memnon ab Alexandro contra Hisperiatides missus 360 memnonis parentes Cissij ex Aeschilo 482 memnonis Tithonei fil. pagus& sepulchrum 396 memnonius labyrinthus 540 memnonium arx Susae urbis 482 memphia Aegyptiorum regia describitur memphi templa Volcani& INDEX. Cabirorum deleta 306 menodorus Trallianus sacetmenaetius Patrocli pater cidos louis Larissaei à Domiuis Opuntinus 280 tio Aenokarbo caesus; 229 menander Comicus Epicumenodotes Pergamenus uir ro aequalis 124 clarus ur 16 menander Graecus Alexanmensę denoratę oraculum 407 dro M. potentia par 346 mensis templum okke eius expeditiones ibid. mensis Cari templum 390 menapij 116 mensis Arcaei templum 385 menapiorum Morinorum& Emensurae Phaeodoneae 238 buronum syluę profundę 117 mensurae genus quod Hipmendetis us parcho peculiare mendesium Nili ostium 535 menta hortensis herba odomendesij murem araneum ris suauiss. 231 pro deo colunt 540 mentes Anchiali fil. Taphiomenecrates Nyseus Aristarrum rex 28 chi auditor 430 mentha Ditis pellex in hermenedemus Eretriensis phi bam mentam transmutata 231 losophus 264 mentor ad Caucones uadit menelaus portus 55° pecuniam exacturus 230 menelaus Troiam festinanmercurius à Thebanis coliter relinquit 305 tur maximè 541 menelaus messeniorum prin meretrices CI3 in Veneris ceps 238 fano Corinths 248 menelaus& Agamemnon meriaba Sabaeorum urbs 522 Atrei fil. ut patrium regnum meridianum per Amisum& sint partiti 245 Ciliciam recte esse assignatum menelaus Antenori pro hocontra Hipparchum spitio gratus metidiani in sphaera omnes menelaus in campo Elysio 1 in polis concurrant menelai peregrinationes mermodas flu. 332. menelai peregrinatio mermadalis flu. 332 menelaum Sportę habitasse meroe& Indiae australia an fol. 243 inuicem opponantur conmenelaus portus ad Arda tra Hipparchum niam meroë urbs insulae cognomi menestheus 264 527 menestheus Atheniensis meroem regia Aethiopum urbs dux 162 fol. menestheus Atheniensium ad meroes insulę descriptio 511 llium dux Eleam condit 414 meroës incolis quando Sol menesthei partus& oracufiat uerticalis lum merops Percosius 395 menesthius centurio Spermeropis aedes chij flu. filius 284 meropidis terra fabulosa meninx insula 69.58 Theopompi meningis insulae incolae Lomerus monis Baccho sacer 455 tophagi sunt mesembria Megarensium comeningis cum Lotophago lonia 213 rum fabula consensus mesopotamia et Babylon ab menippus philosophus seria Eughrate& Tygri ceu ciriocose exprimere solitus 506 culo ambiuntur menippus rethor cognomen mesopotamia, ex Syris Arto Catocas 435 insigni elo menis& Arabibus conflagio à Cicerone ornatus ib. 22 ⊃πι 2 mesopo Mesopotamię descriptio 496 nominis origo ibid. mesopotamiae nomen unde fol. 352 mesogis 1423 mesola urbs Homero Hira dicitur 239 messala à Salassis pressus 126 messana urbs Siciliae à Messenijs condita 170 olim Zancle dicta ibid. messapus mons& uir quidam eiusdem nominis 269 messapia aliâs lapygia 174 messeidis fons 283 messena an. XIX belli capta à Lacaedemonijs 176 messena à Lacaedemonijs di ruta, à Thebanis restauratur 240 messenae& Corinthi simili tudo 240 messeniae descriptio 238 messenij soli bonitas ab Euripide laudata 242. messenij Peloponnesi exu161 messeniorum urbs à Sportanis excisa 161 messeniorum& Pyliorum cognatio 42 I 226 messeniacus sinus messenius historicus 59 messoa urbs 241 metabus urbs 164 metagonium promontorium 550 metallum Cretae emporium celebre 310 metalli fertilia loca necessario aspera& sterilia sunt 8 metalla Boeticae metallorum omnium prouentus est in Europa metallorum prouentus Argo nauticae nauigationis cau metallorum& frugum copia raro eodem in solo metapontica regio 160 metamus flu. 139.161 metellus Balearicus, urbium conditor, praedonibus bellum facit netellus Baleares oppuINDEX. gnans ut fundarum ictus declinarit metellus& Sertorius circa Se gobrigam bellum gerunt methana peninsula 246 methon urbs Messeniae, Homeri Pedausus est 239 methonae terra aggesta VII stadiorum altitud. methonem obsidens Philip pus unoculus fit 246 methydrium 253 methymna Lesbiorum urbs celebris 411 methymnaei 39 methymnaeus campus 280 metrodorus Lampsacenus philosophus id metrodorus ex philosopho thetor factus opulentam uxorem pauper ducit Cartha gine 408 Ponti summus iudex constitutus à Mithri date Eupatore ibid. urbs metropolis Thessaliae 286 celebris 14 23 metropolites uinum 126 metulum urbs 211 metulum lapodum urbs meuania urbs 139 micipsa Graecos in Africa traducit 55 2 micyt. Messanię princeps 155 midas tauri sanguine poro mortuus midae regis domicilium ad384 huc extat 389 midaium 246. midea arx midea urbs antiqua à Copai de lacu absorpta midea à lacu absorpta 273 MIGRATIONES. Aegyptiorum in Aethiopi32 am& Colchos Carum, Trerum, Teucrorum, Galatarum Celtarum in Hispaniam Cilicum in Pamphiliam 409 Hamaxitum 364 Galatarum in Phrygiam 384 Asiam Gaeciae populorum praecipuorum 32 Henetorum in Adriam 32. H73 Iberorum in Colchiden . Pontum Lydorum in Tyrtheniam 135 Lygdamis in Lydiana Pelopidatum in Mycenes 245 Perihaeborum in Graeciam 32 Phoenicum uim Cadmo in Bœouam 268 Phrygum in Asiam Tectosagum in Phrygiam Cappadociam& Paphlagoniam fol. 114 Tyriorum in Iberiam migationes gentium uarię 31 migationes gentilium Cimbrorum ob maris inundationem milesiorum templum miraculosae magnitudinis Hek2 miletus à Dario capta 42 miletus antiqua,& noua earumque situs 42 miletum à Caribus conditum fol. urf miletij excluso Alexandro M. ui expugnati I 422 miletopoliatis palus 38 miletopolis 445 miletopolis urbs 38 milium pręsentissimum famis remedium 135 milij feracissima Cisalpina Gallia 135 militum contemptus artifici orum à Polybio demploratus fol. 250 milo Crotoniataathleta cele berrimus& Pythagora phio. auditor 163 coluimnae loco ruinosas aedes sustinuit ibid. eius mirabilis mors 164 miltiadis ad Marathonem de Persis uictoria 266 milyas 386.719 milytus urbs 310 mimmermus Colophonius tibicen& poeta se mincius flu. ex Benaco lacu effluens 127 minerua omnibus Graecis inuisa ob templum pollutum 40 minerua Augen et Telephum emari seruat liche mineruae minerua Iliaca Troiae in Italia 164 oculos in terram defigens ad lones impios ibi. minerua eburnia, Phadiae o26 8 pus minerua Nestori consulit ut Telemachi& filium suum Spartam mittat 232 minerua edita, lupiter auro pluit 43 minerua Pylios à caede auer23 mineruae simulachrum stans Homerus sedere dixit G03 mineruae sacra ara in Circes oppido 142 mineruae promontorium& in eo fanum ab Vlisse conditum 14 mineruae antistita barbam edit periculo Pedasiensibus impendente 408 mineruae Cyrestidis templum fol. 50 mineruae, gratijs,& musis opera praestantia cur adscribantur mineruę fanum in Vlissea ut be Hispaniae mineruae templum in Syrenusis insulis mineruae colossus Myronis opus 1423 mineruae Aleae templum 253 mineruae natiuitas à Cleanthe delicta 230 mineruae Nedusiae fanum 314 mineruae Poliadis sacerdos caseum pere grinum solummodo tangere audit 264 mineruae Nedusiae templum fol. 239 mineruia cur dicta Athenarum urbs 26 mineruium Smyrnae locus alias Athenaeum 42 I minius flu. alias Boenis Lusi tani maximus. minium in Cappadocia opti mumnascitur 371 Sinopense cur cognominatum ib. minium Baeticum Sinopicae terrae aequale minij similem humorem fun dens radix Gaditanae arbo INDEX. 101 minoa promontorium 263 minoa castellum Laconicę 24 50 minaei Arabes minos legislator bonus Cre tae rex 309 Rhadamantui aemulus ibid. minos nouem annis louis auditor fuit amiétat minos umbrarum iudex, ex Homero minos Nisaeam proditione capit 246 Scillam prode tricem puellam necat ibid minos à Cocali Siciliae rege per insidias occisus 172 minois in mare imperium minotauri fabula incerta 309 372 minous caetus 232 minterium 231 minlhe mons 142 minturnae 227 minyae 232 minyius flu. MIRACVLA. Aquarum Plutoniarumens Campus ignitus in Cappa370 doncia Flammae è mari emicantes 30 Gemini septem uim partu editi ener Insula ex flammis facta Locus ad Methotiam die ina. cessus noctu uero fragrans fol. Luti igniti flu. in Letanto campo Mare quatriduo ardens Melanes flu. terrae hiatu absorptus 270 Pisces fossiles 111 Ptolemaici terrestri praelio maris unde obrutii 505 Saxosus campus sub lapidibus gramen copiosum habens 111 misenum promontorium 147 misenus Vlissis comes misetes ie mithra dictus Sol Persis 488 mithridates à Romanis de205 bellatus mithridates Eupator bello parat bellum in Romanos 205 fol. mithridates à Romanis ui179 ctus mithridates cognomento Eu pator quos aperuerit mithridates Eupator Colchi dem sibi subijcit 378 mithridates Eupator Ponti R. creatus 371 mithridates à Romanis praelio memorabili uictus 274 mithridates Eupator patri in regno succedit 309 mithridates Eupatoris cum 203 Roxotanis bellum mithridatis in Athenes odi266 um mithridatis gazophylaica, et extrema refugia in laryade monte okne mithridatis spolia in Capito lio dedicata à Pompèio 379 mithridatis de Nicomede Bythino uictoria memora382 bilis mithridatis Euergetis filij, Strabonis parentes com309 plectuntur mithridatium Galatarum ca384 stellum mitropastes Arieni filius Phrygiae dominus Persiam 509 occupat mitylenae urbium Lesbia412 rum maxima mitylenaei uiri celebres ex412 titerint mitylenaeos omnes trucidare Athenienses constituunt 412 fol. 43 mnasyrium moagetes Cyrinae tyranny 419 à Murena deiectus mneuim bouem in Solis templo pro deo colunt Aegy536 piij Moaphernes Colchidis perfectus Strabonis auuncuius 330 moaphernes à Mithridate desciscit 380 moasada en 508 modra 372 maeander flu389 moenota mœoniae rex Atijs 152 T+H mœotis moeotis palus à Mithridate P. nota reddita moeotis palus quasi pars naidis moeotis palus ut glacie ab ducatur duriss. moeotid. paludis ambits mœotae moeotae agriculturae& bellis dediti 323 moeridis lacus 538 molae ex argento ductae in paludibus inuentae 114 molochath amnis 550 molonis aduersus Caunios oratio 430 molossi aliàs Mollotti dicti fol216 molossi Epirotae in Aetolia fol. 214 molossorum regnum ab Aeacidis administratum 400 molycira 294 molycria 280 molycrium 226 momenphitica pręfectura 536 monarite uinum nobilissimum 364 monetam argenteam primus Phado cudit 238 monetium urbs 126. 211 monaeci porus 124 monomachia Pyraechmi Degemenis 238 monstra humana in India 466 monstrosarum fabularum usus duplex montes concausae ad imbrium generationem montes Graeciae& Thraciae celebriores montana& ad editiora loca tam ad austrum quàm ad boream frigida sunt monumentum Partenopae apud Neapolim möpsium 28 mopsus uates Tiresię fil. 288 mopsus calchantis aenigna soluit hic prae maerore mori tur. septembre 1726. nopsus Lapitha Argonauratum expeditiones comes 288 opst et Amphilochi mono INDEX. machia& sepulchra 442 mopsopus 264 mopsu bestia 44 3 morbi multi ibi ubi multi medici 163 morbis paucissimis cur obnoxij Indi 464 morbis corporis detineri apud Indos turpissimum C4c morena Mysiae pars Cleoni latroni donata 388 morgantium Sicilię urbs 16 morgetes 161 morini Menapijs contermi 116 moron urbs ad Tagum flu. sita mors partus est ad uitam aeternam 467 mortuorum sepulturam He diles curant in India 464 mortuos in Delo sepelire uetitum luimortuis nautum non imponunt Hermionenses 246 morum informatio Musicae tributa 304 morys Phrygum ad Ilium dux sel morzeos urbs regia Deiota 382 moschus Sidonius philos atomorum primus inuentor 505 ante bellum Tro ianum uixit ibid. moschici mōtes 31. 392. 358 moschica regio tripartita 330 moses ludaeae imperium quomodo adeptus 507 moses Aegyptius sacerdos, ludaeos Aegypto educit fol. 506 mosynaeci 360 mosyni& Mosynæci 375 mugil piscis anguillae similis FII fossilis in Rusciibid. monelacu mugiles è mari in Nilum recurrunt 464 187 mugilones Germani mugitus tauri bonum signum in sacrificijs 251 mulae agrestes in Henetorum terra ien muli Reatini 140 muli Gegenij 124 muliades amnis mulier captos secum maritum& filios superficit 96 mulieres superstitiosae 191 mulieres Lacaenae optimae ab oraculo iudicatae 294 mulierum cantabricarum sae uicia in prolem mulierum Hispanicarum uirilitas mulierum honos in India 466 mulierib. carentes Thraces Abi dicti ab Homero 190 mulis procreandis equos ale bant Veneti 132 mulius Augiae gener a Neblore oecisus 228 L Mummius Corinthum eeuertit 250 mummius homo magnanimitatis studiosus 250 munda urbs munda urbs, fuga Pompeij Magni celebris mundus interitus expers iuxta Druidas 118 mundus ortus& Interiturus iuxta Brachmanes 467 sphaericus est ibid. Deo ubique, peruius ibid. mundum globi formam habere geographus, postulat fol. mundum harmoniam constare decretum Pythagoricum 304 munychia tumulus 265 munychiaeausiae templum fol. 124 murena Moagetem tyrannum tollit 419 murenae insidiae contra Caesarem defectae E40 murenae mirae magnitudinis apud Turditanos murus urbs, à Sybaritis condita 151 murus Semiramidis mus sub pede Sminthei A pollinis quid sibi uelit 40 muris statio 511 muris portus mures arma Teucrorum cor rodunt 4°5 sacri habentur in INDEX. tur in Chrysa insula ibid. myndus 408 mysij Thraciae populi murium multitudo in Hispa myndus urbs Istri accolae 1433 ibid. nia mynetis urbs ab Achille ocmysij Agamemnonis clasmurium uenatoribus Romani cupata sem reprimunt 394 mercedem persoluunt 96 274 mysius amnis myniarum genus 411 musagetes Apollo 304 284. 426 myonnesus mysiae descriptio 383.386 musae cur Bacchę, Hecatę& spol myra urbs Lyciae mysus arbor 386 Apollini adpiciae 304 103 myria gogus nauis myus 390 musae uim canendi Thamymyrice trutex sacrificeijs Permyus urbs pro obsonio data rae eripiunt 228 488 sarum adhibita Themistocli .. musae choris& Bacchationi myrina bus praefectae 304 myrina Polyscarthmos Ama Abatęi Arabum gens musarum fanum in Helicour zonia fol. 10 272 myrina ab Amazonibus connabataeorum mores 525 musaeus legem diuinam dodita nabiani 337 337 cuit us a myrlea 382 nabuchodonosor 490 ni6 musaeus antiquus musicus mytleae situs naburianum I4 q2 fol. 306 uox duobus scribenda ibi. nacolaa 389 musica nulla in India quia ui myrmecium oppidum 20 nais nympha armenta pascens tes nullae 158 myrmecium pagus Enopidem peperit 32+ 406 msicae uerus usus quis 304 myrmidones Hellenes 244 naiades Bacchi ministrę 304 nomen latè sumptum à Py myrmidones non ex formicis namertium urbs 163 thagoreis nannetes ibid. 247 orti, ut fert fabula 115 msicam non omnibus sacrifi nantrates myrmidones Patroclum ex125 cijs adhibuit antiquitas 303 sulem comitantur 284 nantuates primi Rheni acco msicum certamen quinquen myronis opera colossica tria 116 nale Neapoli celebratam 148 fol. napa 280 1423 msici musarum ministri 304 myrsilus Mitylenaeus tyrannapata urbs Aethiopię à Ro msicis uitae ad modestiam for nus manis capta 412 543 mandae munus tributum 8 229 myrsinus Eleae regio naphthae mirabilis natura musicani 457 myrrha in Gedrosia nascitur 494 duo genera alba& ni musicani macrobij sunt 462 fol. 471 ibid. msicanorum cum Laconimyrthae& turis prouentus naphthae fons Iurien bus comparatio 462 in Cabatana 10 napitinus sinus 160 mutilucus cl2 nar fluuius myrrha Sabaea 522 139 mutina 134 myrrhifera regio 5 10 narbo Gallię urbs clariss. 71 mytale myrtoum mare 216 narbo emporium Galliae cemytale lonica myrtoi maris circumscrip leberrimum 111 mycalemons uenationibus myrtuntium mare narbo Arecomicorum naua 299 aptus myrtuntium pagus 1423 22 9 113 mycalessus pagus 269 myscellus Crotonis condina1bo& Massilia in eodem mycenae ab Heraclidis occu tor gibbosus 162 parallelo sitae pantur 245 & de eo oraculum narbonae situs ibid. mycenę Pelasgorum patria 136 myscellus sanitatem opibus narbonensis Gallia parallemycenas Argiui diruunt post praefert 170 logrammum refert 109 bellum Troianum 24 myscelli patria narbonensis lacus 253 111 mychus portus 272 mysi duplices in Thracia& narbonensis Gallię fertilitas myconum insula lui 3 13 fol. oade, hi illorum coloni 190 109 mygale quid Graecis 540 mysi Capnobatae 190 narcissi Eretriensis monumygdones 359 mentum pietatis ergò animatis et pe 269 mygdones qui 38 nardus Indica coribus abstinent ibid. 158 mygdones ges Thracica 190 mysonum nomen ab oxya arnarnia urbs 139 mygdonius campus bore 386 naro amnis 212 mylae oppid. Siciliae 169 mysos Bithyniam olim inhanarses à Bagoa eunucho caemylassa urbs ornatiss. „ 434 bitasse 38 sus 490 3/8 11 4 narthecis narthecis insula .... nasamones 73.55¾ nasica Dalminium deuastat 21 naso carentes homines in In dia 166 nastus Carum dux 435 natison amnis 133 natos lugere et mortuos ga dio paretare barbaricum, 52 naturae legem iniustè imponunt Graeci philosophi 469 nauale Augusti Cęsaris 112 naualis pugna& equestris eodem loco ab eodem duce commissae naualis Venetorum cum Cęsa repugna pro Belgio naucratis urbs 535 naudus Teum condit 42 I naufragorum fragmenta cur mare eiecta naues onerariae Turdit. maximae& plurimae nauigia Gaditanorum nauigia Lusit. coreacca nauigatio à columnis Herculis ad Septent. nauigationes Priscorum quales ex Eratosthene nauigationes describentes geograph. non dicendi nauig. Hisp. peculiare quid dam à Posidonio notatum 86 naulochus Ponti 21 nauocodrosorus Chaldęorum rez in Hisp. peruenit 45 naupactus urbs Locridis 280 nauplia Argiuorum nauale 243 nauplius apud Capharenum magnam stragem edit 243 nauplij& filiorum eius fabu 243 naupontum Taurisc. op. 211 nauius fluuius 28 naustathmus 559 naustathmus Graecorum ad Ilium 402 naxus insula luy3 naxus urbs abolita 169 neathus fluuius 163 neandria 405 neanthes Cyzicenus de Argonaut. nauigatione neapolis Tauricae à Sciluro condita 206 INDEX. neapolis urbs Cuman. 148 neapolis Samia 42 neapolis Africae 1558 neapolis situs neapolitanae thermae 148 nearchus in India imbrium iniuria castris pulsus nearchus Indicarum rerum scriptor mendaciss. nebrissa necropolis 532 necrocorinthijs impleta Ro ma 250 nęcyae Homericae fabula Auerno applicata 147 necyomantici us neda fluuius 231 neda flu. è Lycaeo Arcadiæ monte perfluens 233 nedae Messeniam occupant mortuo Ménelao 238 nedo flu.& eius ostia 239 nedusiae Mineruae fanum 314 nedusiae Mineruae celebrat templum 239 280 neessi sepulchrum negra uicus 525 296 neij apud Hom. qui neleidum exequiae 164 neleus Myleti conditor 221 nerei Corisci filius Scepsius, philos. Socraticus 407 neleus Pyli rex Nestoris pa227 nelei fl. 294 eius aquam biben tes oues denigrantur ibid. nelei duodecim filij ab Hercule trucidati 23 nelia oppidum nemansianorum respub.& cum Rom. cognatio 114 nemansus Galliae 110 nemea Argiuorum sacra 248. nemeaeus leo 248 nemesis simulachrum 265 nemesi templum primum con ditum ab Adrasto rege 196 nemidiae Dianae sacellum 230 nemoribus inflammatis terra liquefacta aurum& argentum fudit fabula nemossus Auerniorum ca115 put neocles Epicuri philosophi pater in Samum missus A. thenis 124 neoptolemus interfectus à Uecken 27 neoptolemus glossographus uir celebris id neoptolemus Eurypilum interficit 394 neoptolemus Mithridatis com traRoxolanos legatus 204 neoptolemi Achillis fil. sepulchrum 277 neoptolemi turris 203 neper 139 nepbris 358 neptunus Polybotem gigantem caedit 15 neptunus pro Pythia Taenarum recipit 246 neptunus Graecis ob uerbo. rum iactantiam inuisus 403 neptunus Helicensibus iratus diluuium immittit 252 neptunus apud Aeges rem gerit bello Troiano 252 neptunus cur colatur in Apamea 390 neptuni ęreum simulachrum hip pocampum manu tenens 251 neptuni Heliconij sacra loni 124 neptuni autoritas sacra a. pud Graecos 246 neptuni Istmij fanum 244 neptuni Asphalij templum a Rhodijs conditum neptuni equestre certamen à Romulo institutum 140 neptuni Samij templum& celebritas 231 nericon urbs Epiri à Laërte cepta nericus à Laërte occupata fol. 295 neritus mons in Ithaca 40 nerium promontorium Artabrorum 83.91 neroassus 369 neruij gens Germanica 116 neruosi montes Siciliae 173 nesaea 343 neson Thessali fil. 288 nesonus palus 282 nesonidis palus 287 nessus portitor ab Hercule interfectus 295 nesto nesto Tarsensis philosophus Stoicus 441 nestor apud Lapithas nestor ad Troiam cum Pynestor Mineruę Nedusiae templum dedicat 314 nestor an Messenius, an Py228 leus nestor Pylij urbis dominus 227 fol. nestor cur Messenius esse dicatur 42 nestor Tarsensis Academicus philosophus, Marcelli praeceptor 442 nestor& Pylij Metapontum condunt 164 nestoris ditio ubinam locorum fuerit 234 nestoris adhuc adolescentis facinora 235 netium urbs 177 nibarus mons 359 nicaea ad Italiam non ad Gal liam pertinet 112 nicaea à Massiliensibus condita 110 nicęa Indiae, ab Alexand. M. condita 460 nicaea Misiae 38 3 & alia Bithyniae 38 nicæa Locridis urbs 280 nicatis cum Ventidio orælium 502 nicatorius mons I49 nicephorium das nicephorus lucus 4 15 nicias tyranny Cous 43 niciae pagus 534 nicomedea urbs 382 nicomedia 299 nicomedis Bythini ad Amniam flu clades 382 niconia urbs ad Istri ostia 203 nicopolis ad sinum lssicum fol. 44 nicopolis ab Augusto Caesa re condita 216 nicopolis Strabonis ętate con dita 294 nicopolis Armeniae Minoris urbs à Pompeio condicher nicostrata uatidica mulier EINDEX. 141 uandrimater 546 nigretes nigritae 542 nilometrium nilotica aqua citò calefit 458 nilus ut sursum nauigandus Eudoxi consultatio nilus Africae& Asiae terminus nilus ex imbribus Aethiopi cis augetur nilus maximorum fluminum quartus ordine 462 nili longit.& amplitudo 17 nili ostia nili incrementorum causa 529 nili descriptio ex Eratosthe526 nili mensurae famem& fertiMais litatem osten. dentes nili nomen num Homeri tem pore cognitum fuerit 212 nimphaeum saxum 212 ninia Dalmatiae urbs ninus Ninum in Aturia con Köp. dit ninus seu Niniue metropolis Syriae ninus Syrus ninus regio ninus urbs euersa una cum Köp. 491 regno 490 nini opès niobe Phrygia 386 niobe Pelopis soror Amphioni nuptum data 239 niphates mons 353 269 nisa Megaridis urbs nisaeae portus Megarensium 263 nauale nisęam proditione capit Mi246 nos nisibis 353. 491 nisibis, Antiochia Mygdonia dicta das nisaei equi praestantes 354 nisus Pandionida Nisaeam condit 263 nisurus insula 314 nisyri insulae fabula 315 nitiobriges 115 nitri fodinae 536 536 nitrioticus nomos nix Armeniaca foecunda 360 noarus fluuius Eit 1 50 nola urbs 149 nolae nauale nomades Seythę in plaustris 323 degunt nomades ex aliorum consuetudine deteriores redditi 20 1 nomades solum ob pensio206 nem bella gerunt nomades e caseo equino ui192 ctitant nomadum& Scytharum no men omnibus septentrionalibus commune nomentum oppidum 135 140 nomentana uia nomi Pythij quinque partes 278 earumque explanation nomismatis in Persia rarus mir est usus 369 nora 133 noreia urbs 126 norici Myrico uicini noricum auri ditissima regio fol. 127 '4 4 not.„m litus nonus pagus& ibi argenti 405 fodinae nox ut fiat 190 noctis fontes l28 nubae 150 nuceria urbs nuceriae nauale 149 numa Pompilius Romano rum rex 139 numana Plinij 154 numantia Celtiberorum urbs nobilissima numantinorum fortitudo numeri notae errori obno103 xiae numidae seipsos bello conficiunt numidae uenatores optimi fol. nuptiarum Persicarum ritus 4898 fol. nusipi à Rom. deuicti 188 nux montana Sinope copio 37 4 nycteus Antiopae pater 269 nymphae oreades 306 nymphae Bacchi ministrae fol. 304 nymphae Goryciae 275 nympharum antra nulla ho die die in Ithâca nympharum Anigriadum specus 232 nympharum Goniadum templum 237 nympharum Libethridum antrum 272 nymphaeum Tauricae urbs 205 nymphaeum specu sacrum fol. 502 nysa urbs 229 nysa Heliconis uicus 270 nysaea 390 nysaeum Megarensium naua 226 nysais 418 nysinus insula „K 433 nyssa urbs à Baccho condi455 nyssa mons Baccho sacer 455 nyssaei populi Indice 460 Beidas Arabiae rex inM. 24 obelisci Memphitici Roman deportati 536 obesitas apud Cultas in uitio ponitur& punitur 118 obidaceni 324 obliuionis amnis apud Lusi tanos obris flu. Galliae 111 obulco urbs oca 482 ocalea 272 occidentis felicitas oceanus quauis die ac nocte bis exundat oceanus flu. Homero oceanus terram undique alluit oceani motus coelestem con uersionem imitatur 100 Toche mons Euboeae maximus,& idem nomen insu292 ochus flu. Hyrcaniae 343 ochus flu, quâ fluat 35 ochyroma re ocelus terrae Cottiae finis fol. 110 ocra Alpium pars humilima fol. 126.211 ocriculum 135 oculorum acie praeditus SiINDEX. culus naues Carthagine sol uentes numerat in Lilybęc fol. 169 oculis solidis praediti Canici pites 192 ocypodes Indi ,166 oda quid ueteribus odessus Milesiorum colonia fol. 213 odeum 265 odius Halisonum dux 376 odomontis Armeniae urbs fol. 360 ondore nutriuntur homines in India , odoramentis et aroundis Eu ropa caret per se odysses fluoechalia Eurythi 234 oechalia Eurythi urbs 286 oechaliae captae poëma Homedicum 124 oechaliae exscidium 286 oedipus à Polybo Teneatae educatus 250 Joenades flu. Indiae de F crocodilos alit ibid. penandrus urbs 4 15 Oeneus oenei filia Deianara Herculi Acheloo deuicto premium data 299 oeneus flu. in Myrico 130 oenaadae 284 oeniades 299 oeniadarum lacus 299 toenoa 228 oenoë oppidum 124 oenoa Corinthiorum oppidum 249 oenomaris Pisaeorum princeps 237 Oenone insula nunc Aegina dicitur 247 oenone Aeacidarum insula fol. 26 I oenone Paridis uxor ante ra ptum Helenae 400 oenones sepulcrum 40 1 oenoporas fluuius etc. oenotria olim dicta Italia 131 oenotrides insulae 159 oeta mons Herculis obitu ce lebris 281 oetaei 275 oetaei à locustis per Herculem liberati 409 oetylus 239 oeum castellum terraemotu funditus euersum oggia olim dicta Boeotia tol. 270 oggia insula maris medioximum ogggus Achaeorum ultimus rex 251 Ogygius fabulosus mons 192 olane castellum 360 olvia olvia urbs ad Istri ostia à Milesijs condita 203 olvia à Massiliensibus condi 110 olbus urbs 441 oleatrum urbs olearum insula 313 olenia louis capra 252 olenium saxum 230 oleuia petra 229 oleum Venafrium optimum fol. 144 oleum Turdetanum opti. mum olei scaturigines ad Ochum fluuium 3510 olgassys mons 382 olison 285 olizones olmaus fluuius 271 olmiae promontorium 249 olmius lacus 273 ologasijs 377 oloosson urbs 287 olores in Hispania multi 196 oluris urbs 234 olympena 388 olympia oraculis celebris fol. 236 olympię bouibus sacrificeatis Arethusae fons turbatur 171 olympiades ab Eleis primum celebratae 236 olympica certamina 236 olympium Athenis 265 olympus tibiarum inuentor fol. 305 olympus promontorium Cypri 246 olympus urbs Lyciae K4 427 olympus mons 388 olympi plympi et Marsyę fabula—— olympi quatuor 305 olynthus urbs à Philippo euersa 292 olyathus deleta sic ut nullum eius amplius sit uestigium olyssa 310 omani sacra 488 statua in pompa ducitur fol. ibid. omphale lonis tragaedia 40 omphationis fil. Lacedęmoniorum dux 240 onagri in Seythia 206 onchestus 272 onchimus portus 216 ons Megaricae montes 264 onei montes seu asinini 245 onesiae thermae 115 onesicretus ab Alexand. M. ad Indiae Sophitas missus collocutum 168 onesicritus Alexandri M. gul. bernator& fabular 460 onesicritus Indicarum rerum scriptor mendaciss. onota onomarchus Delphicum tem plum depraetatus onugnathus insula 241 onyschitis lap. tabulae 3 71 opandicus lapis 360 ophiades insulae 511 ophienses Aetolica gemes 294 ophlimus mons cher ophiogenum fabula quô perti neat id ophiusa insula sterilis ophiusa olim dicta Rhodus fol. 43 I ophiusa urbs ad ostia Istri fol. 203 ophtynium 400 opici Campaniae incolae 146 opis 360 opis pagus opis pagus& emporium 493 opistoleprea 412 ops pro opsis usurpatum ab Antimitso 241 opsicella Antenoris socius opsicellam urbem de suo nomine condit *pus urbs 275 INDEX. opuntij Locri 162.275 opuntiorum respublica 215 oraculum Ammonis, cur celebre oraculum defunctorum in Aorne oraculum dormientium 358 ORACVLA Abae in Phocide 278 Actaei Apollinis Aeginensibus datum de equo uiro muliere 294 Amaphiarai. 266 Aorni oraculum Apollinis Dydimaei 122 Apollinis Selinuncij ueracissimum Orobis 292 in Auerno mortuorum 147 Boeotis datum, si impié agerent prosperitatem denuncians 268 De Corintho& Teneata 2 50 de Crotone urbe condenda Myscello datum 163 Cyrenaicum, olim maritimum fuisse Daphitae datum de thorace cauendo urde Delphicum celeberrimum 277 Dianae Sarpedoriae V44 3 donaeum Alexandro Moo datum 161 Pracone ulissis socio Ita datum, 159 Trophonij in Lebadia 274 Iunonis Acraeae 211 Latonae Buti us De Megarensium caecitate fol. 214 Menesthei oraculum in Boe tica Messenijs datum de stupratis uieginibus 161 De Persarum ad Salaminam clade 266 Phalantho datum de conden do Tarento 174 Phocaensibus datum Dianae Ephesiae duce 110 Ptoi montis 273 de Pyramo flu. Ciliciae De Pyramo flu.& Cypro insula 369 Smynthei de Muribus datum Teucris 405 Tyrijs datum oraculum de columnis Herculis& ibid. condenda colonia Zelaae id oraculi delphici descriptio fol. 276 oratio soluta à poësi orta oratione persuadere non est regium 274. oratoria prudentia in oratio ne uersatur oratoribus Antipater insidiaus 246. orcaorijci 384 orcheni Chaldaei 492 orchistena 359 orchomenia Boeotiae adiecta 268 orchomenus urbs Arcadiae fol. 253 orchomenius Mineyus 232 orchomenus diues pecoris Arcadiae urbs 228 orchomeni descriptio prolixa 274 orchomeniorum potentiae argumenta 274 ordia oppidum 133 ordinis commendatio in Ho mero ore carentes homines odori bus aluntur in India ,166 orcades nymphae unde prognatae 306 oreaneorum uiri Sportani 342 oreenses 266 orei murus maritimus terrę. motu concidit orestae 217 Derestes lonicae coloniae author ße orestes& Iphigenia Scythica sacra in Cappadociam transferunt 369 orestes matricida in Orestiadem profugit 217 Orestis filij ex Boeotia in Asiam migrant 268 oretani oretanię urbes primariae 90 oreum nauale 212 orgâs flu. 389 orgya omnia Cereri& Musis sacra 304 oria oria Histigensis 292 oria urbs Oretaniae clariss. fol. 90 orichalchi mistura ex aere fer ropseudargyro 408 orientis terrae partes ad septentrionem declinarunt Eratosthenis aetate orion ubi editus in lucem 269 orion sydus meridionale 36 orion in Euboea enutritus fol. 292 orion auis Indica canora pauoni similis 470. oritae populi Indiae 470 oritae Hiensibus iunguntur praessi ab Ellopensibus 292 ormenium urbs Phaenicis Achillis pręceptoris patria fol. 266 ormenus Cercaphi fil. orme nij conditor 286 orminium 286 ornatus triumphalis Tarquinijs Romam translatus 136 ornatus mulierum mirus orneae Argiae pagus 247 orneae urbs& flu. 250 orneorum Priapaa sacra « Kifik ornithon oppidum 505 oroates flu. Persiae maximus fol. 482 orobię ab Ellope conditę 292 Apollinis Selinuntij oracu lum uerissimum 292 orontes flu. 102, 440 orontes flu. Syriae subterra neus intra Apameam& Antiochiam soe 173 otopus Boeotiae 262 Oropus urbs Amphiarai ora culo celebris 267 oropus contentionis occasio Boeotis& Atheniensib. 34 orospana aus de orospeda 95 orospeda mons orosius de ligurinis 128 orpheus uates fuit 507 orpheus musicus antiquus fol. 306 orphica sacra unde originem duxerint 305 orsilochi aedes 243 orthanae dea Attica «a3 INDEX. orthe arx 287 orthosia 430. 440. 50 3 orten nauale Frentanorum fol. 146 ortosphana 345 ortygia insula exigua& eius situs ortygia lucus 124 ortygia nutrix Latonae 224 ortygia ponto continente iuncta 171 oryges marina animalia orythia à Borea rapta 190 oryza sorbilis oryzae copia in India 45 7 os portus 43 osca urbs osci 142 oscorum lingua perennis ipsa gente interim abolita fol. 142 ositis idem cum Apide 537 osiridis cultus sacra sacrificia in Abydo 54 osiridis asylum 536 osiridis& Isidis fabula 536 osismij populi 117 osogi louis templum „ 434 ossa ab Olympo abruptus fol 282 ossa mons 282 ossa& olympus montes Elex 237 ossam ab Olympo abruptum esse ostenta coelestia explicata à zamolxi 191 ostia Nili num Homero cognita fuerint ostia Romae nauale ad Tij. beris in mare effluxum 135 ostia urbs maritima à Tybri importuosa reddita 141 ab Anco Martio condita 141 ostia Rhodani 112 insulam faciunt ibid. ostia Romae nauale de Ostiaeis multa mentita apud Pytheam osti damniorum extremitates Europex ostreorum multitudo in ma rimediterraneo othryades astu Sportanis uictoriam parat 247 othryadis historia 261 othryoneus necatus ̄ 40 3 othrijs mons 283 otides aues in Hispa. multae folotraea oppidum 38 otus Cyllenius Epeorum dux 227. otus Cyllenius ex Elide migrat 29 oues coruorum instar nigra in Laodicea 389 oues uariegatae in Euboea fol. 294 oues Roxolanorum magnae fol. 204 ouium foecunditas in lybia fol. ouibus sanguinem mittunt Siculi ne rumpantur 270 oxipetra alias Ariamaxi 351 oxus flu. Hyrcaniae 343 Asiae flu. maximus ibid. oxus flu. mercibus Indicis deportandis commodus fol. Bactrianam à Sogdiana diuidit ibid. oxus Bactrios â Sogdijs diuidit 346 oxija arbor in Olympo copiosa nascitur 386 oxyathres Darij regis frater fol. ien oxyartis R. filia Roxane ab Alexand. M. capta 35 oxybius portus 113 oxybios Polybius Liguribus annumerat 124 oxydraces de Bacchi genere esse 455 oxylus Aemonis fil. Elidem condit 301 oxylus Heraclidatum redeuntium dux 225 oxyli cum Heraclidis amicitia 238 oxyli statuae inscriptio Elidis 302 oxynea urbs 217 oxyrynchus ciuitas 539 oxyrynchi templum& cultus 539 Ozalae dicti cur Locri 280 ozolae Locri occidui 275 Pachetes DAchetes Mytilenaeis Troiam adimit 40 pachyreum Siciliae promon torium 60& 165 pacis lucus fabulosus in Venetis pacis studiosi habitatores lo corum fertilium pacorus in Asiam missus contra Parthos & pacorus à Venditio interfectus Syriam bello petens 502 pactyes mons 223& 428 pactolus flu. aurifer è Tmo. lo oritur Als pactolus flu. e Tmolo ortus, Homero indictus padus cisalpinos Gallos bifariam diuidit padus Europae fluminum post Istrum maximus 125. in Adriam exoneratur ibidem. padi fons 125 pagas urbs ad sinum Corinthiacum 255 pagae Megaridis 241 pagasaeus sinus palacras urbs palaeus Sciluri Getae F. 203 palae auri quid palaea uicus 410 palaea oppidum in Cypro 440 palaemeneus Maeonum rex folur palaeopharsalus 532 palaerus 294 palaerus Acarnaniae urbs, fo palaescepsium Maer. 404 palamedes iniusto iudicio necatus 243 pallas Pandionida 263 palladis peplum ̄43 palatium Rom. conditum palea quam carbo fundendo auro magis conueniens paltis Homero Dulichium dicta 28 palibothra urbs 456 palibothrae urbis lignea moe nia 462 palibothrus rex Prasiorum fol. H 62 palimbotra& Megasthenes INDEX: legati ad Androcotum mit tuntur palinthus Danai sepulchrum fol. 245 palinurus promontorium fol. paliurus pagus 560 pallacium a Sciluro conditum 206 palantia urbs pallene 252 palma urbs Gymnesiae in sulae palmae mirum inest sursum curtiari 488 palmulae Thebaicae palmularum crudarum esus proxius ai palmetum Hiericuntis palmys Mysorum ad Troiam dux paltus Syriae 48 paltus urbs 303 pamasi amnis ostia pambaetia festiuitas ad flu. Coralium pamissus flu227& 235 pamphyliae descriptio ke pamphylium mare 44 pamphilium mare, sinus est maris mediterranei pamphylij praedationibus dediti spreng. pamportum locus sub Alpibus Danaetij philosophi maiores re bellica clari reicher. K. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. A. K 2 panchaca Euheimeri fabulosa terra 192 panchaca regio à Messenio peragrata pandaenus Phidiae synergus in fingendo loue olympi236 pandarus Lyciae dux pandarus diuinis honorib. affectus pandataria insula pandion Indiae rex legationem ad August. mittit 45° pandionidae quatuor Atticam excolunt pandora Deucationis mater fol. 288 pandosia 126 pandosia castrum 161. regia Oenotriae regum ibid. pandosia alia in Bruttijs, alia in Tesprotia pancum sacellum panis 266 panes capita cuneiformia habentes pangaei montis aurifodinae fol. 445 panhellenes. 244 panionium 124 panionia sacrifice keptunia panium panis in lapidis formam& duriciem degenerans lio panem ex piscibus parunt Ichthyophagi 471 pannonia& eius urbs Sege stica munitissima pannonij montes 211 panopeus 278& 279 panopeus Phocia urbs panopolis 540 panormis& ibi Dianae E phesiae templum 224 panormus portus ad montes Ceraunios 216 pantaleon Omphationis F. Pisatidis dux 240 pantica poeum urbs à Graecis condita panticapaeum traiectus Me otidis 205& 204 panticapaeum Aesculapij fa num panxani paphiae Veneris templum fol. 246 paphlagonia mediterranea 382. Romanis subiecta ibidem. paphlagonia Timonitis 387 paphlagoniam Homero incognitam fuisse paphlagones aliâs Heneti aliâs Veneti dicti paphus antiqua das paphus ab Amazonib. condita paphus noua ab Agapenore condita 246 papia olim Ticinum p ilpijri copia in Perusio 138 + parache 284 paracheloitae 1345& Anno par Schoatra par"choatras mons paracheleotidis regio paradisus parulus Clazomenas condit 42I fol. paraetacena parae taceni 187 paraetaci 21& 538 paraetonium paraetonium aliâs Ammo nia parasangae Persarum IX sunt stadiorum parasonia regio 284 parasopias parasopij Thebanis subiecti 271 fol. parapotamia 271 parapotamium parapotamij in Phocide 275 parallelo grammum quid Grae parallelus per Thomas Taurum montem quoque pertransit 42 parallelus dia Alexandrias& diacyraenes parallelus dia Meroes parallelus pelusianus 52. Tapsacenus ibidem. parallelus per Syenem 74 parallelus per Borysthenem idem cum eo qui est Diabritaunias parallelus dia... tendat iuxta Eratosthene 74 parallelo sub eodem esse loca an& ut cognoscant 46 pardalis maculis similes Africae regiones pardi pellis Antenori salutis tessara 407 parelij in nubib. effectus 204 360 pareneta parentum mortuorum corpora concedunt Hiberni 123 502 pargae castellum pariadrae pariani Bacchum et Priapum maximè colunt parium urbs maritima potentiss. id parius lapis, parij marmoris mirum INDEX. parij ara ab Hermocreonte condita id parij insulares paris rapta Helena paenas dat paris in Alexandrea monte Dearum controuersiam di 406 sceptat parisades Tauricae tyrannynus 205 fol. parisij parisus fl. 40L paridis sepulchrum parma parmenidis de Zonis decre tum reuellitur parmenio lasonis templum 361 in Abderis euertit parmenionis filius ab Alex andre M. ob insidias sibi aihe structas sublatus parnassus Phocidis mons fol. parnassus niualis mons 149 parnassus totus& undique sacer parnassij parnes mons parni aliàs Dae parnopes Herculei paronatae paropamisadae )456 paropamissi montes 345& 459 paropanisus de paropamisus mons 389 parordos Phrygia 216 paroraei montes parrasij Arcades parrhasius pictor Ephesius fol. parrhasij Anariacarum acco parricidae lapidibus obruuntur pars& membrum quomodo differant 301 parthaonidae Curates 298 parthenia insula parthenia factio defecta, fofol. partheniae Minoëm usque in Siciliam comitantur partheniae Laconum Helotas pellunt. parthenias flu. '1423 parthenias insula parthenium templum „ 4 parthenium uicus 205 parthenium pagus Bospori fol. 324 372. parthenius flu. parthenius mons Arcadiae 254. fol. parthenius sami insulae flu28 fol. parthenius mons 247. parthenitae, ad Parthenium pontiflu. parthenon Ictini opus 265 parthenope in Opicis à Rho dijs condita 43 parthenope Syrenum una 12. Neapoli sepulta ibid. parthenopes sepulchrum Neapoli 148 parthiaei parthini 217. parthia angusta regio 375. Hyrcaniae adiecta a Mace. donibus ibidem. parthici imperij fines 501 parthi locorum peritia pote statem Romanorum effugiunt parthi Hyrcaniam Bactrianam& scythiam notas fecere parthorum reges omnes Ar sacae dicuntur 1662 parthorum potentia à Romanis fracta parthorum potestas crescit ob praefectorum Asiae nequitiam re parthorum res ab Apollodo ro descriptae 343 parthorum concilia duplicia fol. 346 parthorum potentia Romanam adaequabat 345 parthus Babyloniorum tem pla spoliat 495 parus insula parus Liburniae urbs paryadres mons 359& 375 pasargades 469 482 pasagradica pasargadi à Cyro honorati 187 fol. pasiani 344 pasiani re pasitigris pastores Siculi latrocinijs 172 dedidi patauium urbs cisalpinae Galliae nobilissima 133. de ea plura ibidem. patera in Alpheum flu. delapsa in Arethusae fonte in171 uenta pathara urbs spreng patischores Persae 482 patemos insula patrae urbs memorabilis, folio abzun patrae urbs ex septem pagis conflata 227 patraëus pagus 324 patrem& fratres captos interficiens puer Hispanicus fol. G.C.P. patrocles Indię pręfectus 45 patrocles Sportę conditor zu patrocles geographus 42 patroclus Opunte oriundus 280. ad Peleum profugit ibidem. patrocli monumentum, folio 401 pattala urbs insignis 461 pattalena à Graecis occupatur pattalena Indi fluuius insula Della Aegyptio similis, fo lio 4569 paulus Aemilius LXX. urbes Epirotarum euertit 215 panna pausaniae Messenica 180 pecorum abundantia in Europa pectoroclutati homines 21 pecunia in rebus Humanis plurimum ualet 274 pecunia Delphica CCIO 1Oo talentum Tolosae reperta 114 pecuniae colligendae causa Menelaus peregrinatus 29 pedalium promontorium sa crum Veneri O46. pedasa regio& urbs ere pedausus flu. 215 pedasus urbs 239 pedasus urbs uastata 394 INDEX. pediculi Apuliae populi, fo175 pediculi uitium, ab ampeli212 ti terra occiduntur pedonia insula pedyli 3an regaus ungula saxum ici249 ens fontem aperit pegaus equus uolucris un de natus 24.9 ad Pirenem Captus à Bellerophonte ib. pęsander bellum Solymis in ferens à Marte occiditur, 418 fol. 265 paraeeus curia paraeeus Atheniensium nauale psraeum à Sylla expugnatur fol. paraei architectus. Rhodum „ 431 urbem condit parene fons, admirandus fol. parithous Centauros ad Ae thices pellit Parithous cur ad inferos descendisse creditur perossus mons 230 parus flu. parusta 384 peium opp. Galatiae 284 pelagones 217 pelagonia pelamidum captura Roma214 nis fructuosa pelamydes animalia Pontica& de eorum natura plu214 ra pelana Achaiae pelana urbs Homero est E nope pelargi cur dicti Pelasgi 137 pelafgi qui 136. in Creta ibidem. 136 pelasgicum Argos 282 pelasgiotis peliae soboles Eumelus& Alcestis nur hin. peligni 286 pelinna ' K4 pelinnaeus mons 282 pelius pella urbs 502. Macedonum metropolis ibidem pelles Nomadum merces 323 fol. 216 peloidis portus pelopide Mycenas migrant 245 fol. peloponnesus platani folio similis peloponnesus curargos Achaicum dici caeperit 242 peloponnesus arx Graeciae 226. fol. dipeloponnesus pelasgia cta peloponnesus olim à barba214 ris habitata peloponnesi cornua& eius cum boue collatio 240 peloponnesi forma platani folio similis 226. isthmus ibidem. peloponnesiacum Isthmum cur Demetrius perfodere coactus sit pelorus Siciliae promonto161 rium pelorum Siciliae locus summè Boreus 169 pelori sepulchrum pelops Oenomai succession Pisaeorum princeps pelops urbium multarum 239 conditor 386 pelops Phryx pelops Phryx Peloponne214 sum occupat peltae G.C.F.P 418 peltinus campus pelusium Phaeniciae terminus 104 pelusij urbis descriptio& si### 535 tus manchiben pelusianus parallelus pelusiacum Nili ostium, fo52 9 lio Nyt 2 2 2 18 pelusicacum mare 377 pemolitis penelopes fons in Epheso 425 fol. penelopes pater Icarius, fo925 lio penelopes proci plures, folio. 244. penestae Thessalorum 227 peneus amnis peneus cur Araxis nomine afficiatur 361 + 11+ penei penci fontes 218 penei ostia 282 peninsularum 4. Graeciae recensio 226 penthilus Areadiae R. penthilus Aeolicam coloniam deducit 268 pentheus à Bacchus desce ptus 27 pentelicum marmor peparethus insula 69& 285 peraseaeausse Dianae templum percotes percote urbs perdix uulture maior à Poro donomissa Caesari Augu. sto 470 perdicis admiranda pictura bestias fallens perdices anserum magnitudine ,166 peregrinationes Strabonis fol. peregrinationum commendatio perga urbs ern pergaeae Dianae templum pergamenes 386 pergamum bibliothecis exornatum ab Eumene R. G4 15 pergami urbis historia, folio 415 pergami bibliotheca institu. ta regibus Attalicis 40 periadem Ellops condit 292 periander ab Atheniensibus & Leibijs belli arbiter ro gatus ̃ 40 3 pericles in. Samum missus ad seditionem sedandam fol. 424 pericles Eubaca subacta ec colonias ducit 292 pericles Ictini architecti ope rum adiutor 265 peripatetici philosophi Aristotelis libros mutilos habent periscij qui sint& dicantur fol. 75& 55 perisadyes perisades Bosporanus rex fol. 205 permessus 273 permessus flu. 271 INDEX. permutatio loco pecuniae apud Lusitanos pernae praestantes parantui apud Cerretinos M. Perpennae contra Aristonicum bellum& uictoria fol. 28 perperena 406 perrhaebi Graeciae inquilini fol. perrhabi Pindi montis acco 284 persae quam Diu caelibes uiuere cogantur 481 persae Martem solum colunt fol. 181 mir persae lautè uiuunt persae legatos ad se missos& ambages& loca difficilia ducunt persae soli barbarorum Grae48 cis imperauerunt persae Eretriam Euboeę euer 293 tunt persae à Leonida caesi clade memorabili ad Termopy281 de lʼécoleur de las persarum ad Sepias naufra288 gium persarum pueri ut educentur persarum rex Parthicis regibus paret 482 persarum mores 488. sacrifi cia. Dij ibidem persatis debellatis Alex. M. Ilium restaurat 399 47& 482 persepolis persepolis ab Alexandro M combusta 187 perseus Mycenas condit, foperseus Ammonis oraculum 540 adijt perseus cum matre cistae inclusus ab auo in mare abij citur 314 perseus Macedoniae Rex a Romanis uictus persiae descriptio 482. diuisio ibidem.### persicus sinus 48& 459 persicus sinus& Persicum ### mare 50 persicus sinus ab Oceano est fol. persici Thesauri summa LEIO talentorum 187 persicae regia persicae stulticiae monumen. tum persicae epistolae de Sytharum simplicitate 201 persicum bellum 227 persicum certamen in Mariathone dedicatum perusia pesinus Tectosagum pessinuntis 372 pessinuntis deę simulacrum Romam departatum 38### pestilentiae causae ad Solem per Lunam relatae Ihr petalia 291 peteon 271& 272 petilia Lucanorum retropolis petra urbs Nabataeorum me tropolis 523 petreius Pompeianus dux ad llerdam à Caesare deuictus petrocorij petronius Alexandrinorum multa milla lapidibus fugat 543 petuelissus 385 peuce Triballorum in Istro insula 201 peucetij 175& 132 peucini Bastarnae 203 peucolaitis urbs 450 pezaugusta Romanorum in Celtica colonia phacemonitarum thermae sa lubres phaetontis& Heliadum fabula phagroripolis urbs phagrus phalacrum portus. 216 phalangiorum duplex uene num phalanna urbs 287 phalanthus à Brundusinis splendidè sepultus, folio. —— 177 phalanthus Parrheniarum Laconia dux Tarentum con dere iussus oraculo 175 phalarna phalarna Cretę occiduus ter minus phalarnus terraemotu fundi tus euersa phalasarna phalces Syciones conditor phalerus 266 (254 phalerus& Acamas Isidis templum condunt de phalerei de Atticis metallis dictum phanae portus '427 phanagorea o clearum fer urbs phanagoria urbs 324 phanaraeae descriptio phanena Armeniae prouinphanera phanoteum 271 phanoteus Epei patria phanograea 205 phara urbs phara oppidum à Scipione exustum pharatae Messeniaci pharbetica praefectura, fopharia insula 16 pharis urbs 240 pharienses Repidis regionem occupant pharmaeusae insulae 265 pharnaces Sinopem subigit fol. ien pharnaces rex sacrilegus, folio 330 pharnaces rex Dardanijs incommodat 324 pharnacis templum in Cabi pharnacia pharnacia munitum oppidum pharsalus noua& uetus, folio 283 pharus promontorium Aegypti 27. priorib. tempori. bus mari cingebatur phari insulae descriptio, lio 530 pharusa pagus 536 pharusij Tyriorum urbes de leuerunt 545 pharycadon 286 INDEX. pharyge 280 pharygium promontorium fol. 278 phaselis urbs maritima celebris phasis urbs Colchorum em porium phasis& Eughrates limitis Romani ad orientem imperi phasis flu. 329 phasis flu. Armeniae 360 phisidis flu. ostia 27 phatnicum Nili ostium phauda 375 phauini Bactrianorum acco 360 phaunite 266 phaura insula phayllus& Onomarchus Delphicos thesauros 277. praedati phazemone pagus nunc Neapolis 381 phazemonitis à Pompeio Megapolis dicta 381 phsa oppidum& promontorium phadiae Attinerua eburnea fol. 265 phodippus Coorum ad Tro iam dux „ 431 phs do Argius Herculis successor 238 phellos phellon propè Olympiam 131 phemonoae prima Pythia fol. 276 pheneus phera appellens Telemachus insidias subterfugit fol. pherae subido crescunt& con cidunt 285 pherae urbs Achilli ab Agamemnone promissa 239 pherecydes Parius pherecydes Syrus primus prorsam orationem conde re instituit pherecydes poësi relicta soluta oratione scripsit 106 philadelphia philadelphia urbs philadelphia urbs Mysię per petuis terraemotib. exagi. tatur philae Aethiopum 542. ibi accipiter colitur ibidem. philę Aethiopum& Aegyptio rum communis habitatio 21 philaenorum arae intra syrtes fol. 99& 558 philaetorus Tianus Eunuchus perfidus rue philarchiFughratis flu. accolae philasia urbs olim Ariethyrea dicta 250 phigalea philetas poëta in Coo celebris philetaerus Attalicorum regum primus philippus in Methonis obsi dione oculo priuatur 246 philippus Macedo Demetrij F. à T. Quinctio Flaminio uictus ad Cynoskepha 287 lon philippus à Romanis debel 179 latus philippus Caricarum rerum scriptor de Barbarais philippus Alexandri M. Pater Graeciae dominium ad eptus praelio ad Chaeroneam 174 philippus Messeniorum& Spartanorum litem dirimit 239 philippi Amynthae F. contra Ateam bellum 204 philippo Demetrij F. consilium datum de occupanda Peloponneso 240 philistidas Ellopensium tyrannus post Leuctricam pugnam 292 philo de in Aethiopiam nauigationibus philonis pagus philonis armamentarium in Munijchia 265 (283) philoctetes Phtiotharum dux philoctetes Petilię conditor fol. 160 philogenes Atheniensis Pho ceam condit philomelium urbs 389& 436 philomelae fabula 278 philonomus Laconicae pro3itt 3 ditor ditor 242. philopaemen praetor Achaeorum corpus dissoluit 252 philosophando philosopha ri non uult Eratosthenes philosophia quid philosophiae studio deditiss. Massilienses philosophi est causas rerum scire philosophi Indorum duplices Brachmanes& Germa nes 467 philosophi eynici unde orti fol. 190 philosophi prisci geographi fuerunt philosophi Megarenses 263 philosophi Brachmanes duo, circulatores 467 philosophi Elsaci 264. Eretrienses ibidem. PHILOSOPHi. Agatarchides Peripateticus fol. „ 433 Anaximander Milesius Anaxagoras Chlazomeni ' K A 2 Anaximenes Milesius 42 Andronicus peripateticus fol. Antiochus Ascalonensis, fo lio R06 Apollonius Stoicus 430 Archytas Tarentinus Pytagoraeus 176 Arcesilaus Academicus 41 Arcesilaus Aristo Aristoteles Aristo Cianeus philosophus Peripateticus Athenęus Peripateticus 440 Athenodorus philosophus Strabonis sodalis 523 Chrysippus Solensis ere Cleantes Stoicus 408 Coriscus Scepsius Socrati cus 407 Democritus 1& 31 Dicaearchus Diogenes Cynicus Sinopem 374 Diogenes Tarsensis 442 INDEX. Ephorus Erastus Scepsius 407 Eratosthenes Eudlides Megarensis 264 Eudemus.Rhodius ern Eudoxus Hecataeus Hipparchus Homerus Leonidas Stoicus elle Meleager 500 Menedemus Eretriensis 264 Menippus 506 Molon 43 Neleus Scepsius Socraticus fol. 407 Nestor Tarsensis 4421 Parmenides Phanias Peripateticus Philodemus Epicureus 506 Phaedo Eleates 264 Polybius Posidonius Stoicus Plato Plutiades Tarsensis 44½ elle Praxiphanes Protarchus Epicureus 264 Pyrtho Socraticus 190 Socrates Stratocles elle Theophrastus 266 Timotheus Patrio 314 Xenarchus peripateticus 440 Xenocrates 384 Zeno Citiensis Zeno Eleates philosophorum apud Indos authoritas maxima 46 philotas ob insidiarum suspictionem ab Alex. M. cae. sus aihe philotas Thebarum conditor 421 philotas Alexandri M. dux Amphilocho inferias du442 philotas Priene instaurat à quo Cadme dicta est, folio . philotera urbs 50 phineus ab Harpyis ad Nomades deductus 201 phinopolis 214 phlegra Campaniae ex sanguine digantum orta 176 phlegra cur appellatus sit ager Cumanus 148 phlegraei campi& de illis gi gantum fabula 147 phlegyas Ixionis frater Gyrtoniorum rex 238 phleum 521 phlygadia 126 phocarum insula phocaeae Mineruae simulacrum 404 phocenses commune templum depraedati 268 phocensium Sacrum bellum fol. 114 phaeaces hominum extremi fol. phaeaces Rhadamantum in Euboeam ducunt 279 phaebi Hortus phaebia ex ruderibus Regij condita 162 phędo Eleus Socraticus philosophus 264 phaedonis facinora 258 phaedro Atheniensium dux bello Maliaco 292 phaedro Platonis 267 phaeessa urbs& ibi templum Nedusiae Mineruae 239 phaeniae urbs 216 phaenicia 50N° phaeniciae urbes terraemotu collapsae phaenices Astronomiae Arithmetice inuentores 50s phaenices ursae sydus primum obseruarunt phaenicum in Hispanias nauigatio phaenicum in Africa& Iberia imperium à Rom. deletum phaenicus portus phaenicius mons phaenicus mons aliâs olympus phaenicis urbs 272 phaenis „ 430 phaenix Lampei 307 Troiano 282 phaenix à patre Amynthore ad Pelium perfugit 286 phaenicis herois sepulchrum fol. Obl. I 281 phaenicusa phaenicusa Lipareorum infu la à dactylis nomen sortita fol. 174 phaerae Tanagricus pagus fol. 270 phaestus ab Idomeneo sternitur 274 phaestus urbs à Minocr condita à Gortynijs direpta fol. 310 pholegandrus insula pholoa «Zo6 pholoë Arcadiae mons 22& 237& 254 phorcijs Phrygum ad Ilium dux phorcys& Ascanius Phrygum duces phoronaei quinque filiae Orea des nymphae factae phraana 50l phraates Parthus 46 phrates parthica de Roma, nis trophaca Augusto Caes. remittit 50 phraates Parthorum rex mis. sis ad Augustum filijs eius amicitiam ambiuit phricius mons ße phricius Locridismons 414 phricon urbs phiconis Larissa 287 phriconidis Cuma - Maersteere phrixus cur in Colchos nauigauit phrixi urbs aliâs Ideessa phrixium urbs in confinio Colchidis& Iberiae phrygia ad Hellespontum fol. 372 phrygia Epictetus phrygiae metalla Tantalum ditant phrygiae descriptio 386 phrygiae deae cultus phrygi phryges Rheam colunt phryges Thracum coloni Edonum Lycurgum Baccho iungunt phrynon à Pittaco mirabili astu occisus 40 phrynon Olympionica dux Atheniens. Sigaeum occupat ̄ 40 3 INDEX phrynichus Tragaedus ob fa bula de capta Mileto Cιη drachmis multatus 42 phthsophagi B29& 330 phtharos mons österrecht, werde phthiotis 281 phthiotae Achaei Achaiam ad Bosporum occupant fol. 324 phycus promontorium phycus Cyrenaicae promon torium phylace Protesilai urbs, fo283 phyleus Megetis Thoracem ex Ephyra aduehit phyleus eques clarus 299 phyllaei Apollinis templum fol. 285 physabos piscis ers physcus oppidum 430 physco physeterides bestiae marinae fol. physeteres monstra marina fol. 4771 physica Indorum cum Graeca conformis 467 physicae perfectio, hypothesib. aliunde pendentibus caret physica postulata à geographo usurpanda physiologiae contemptus 470 piasus Pelasgorum princeps Larissae filiae uim facit 414 picea pulcherrima& admirabilis ad Scamandrum fl. fol. 404 piceni ex agro Sabino oriundi 145 picantes Romanorum tabel 151 larij picteum diuersorium picones picus auis Marti sacra pigmaeorum figmenta unde sint pignisum pientini 151.& urbs Picentia ibidem. pieria Tetrapoleos 101 pieria Musis dedicatur Thracibus 272. pieres Thraces 272 pileus Laconicus Parthenia rum tessara 176. et in ibi plura. pilos lanae loco ferentes arie tes pilos crispos cur non habeant Indi ut Aethiopes 456 pimolisis castellum 382 pimolisena 381 pimpla Thraciae 306 pimpleiani Thraces Musis consecrant 272 pinacaa urbs triurbs quasi fol. 496 pinara urbs _ 437 pindari terrae umbilico fabu 277 pindari notabiles uersus de orgijs Baccharum& Magnae matris deae 305 pindari de Typhone figmen. tum 149 pindus mons 282 pindus Dorica urbs 280 pindus locus pugnae cum Alexandro 442 pinu India abundat 343. Hyr cania caret ibidem. pionia 408 piraeium olim insulam fuispirenes mons Galliam Hispania dirimit pisa urbs olim clariss. pisa& pissa idem sunt 260 pisarum situs pisae à Pisaeis Peloponnesi populo conditae pisaei quia loui sacri essent bello Proiano non adfuerunt 237 pisatidis regio 230 pisauri pisces fossiles pisces in Paphlagonia fossiles enera piscatorum aenigna Homero propositum pisidia pisidiae descriptio 385 pisistratus Atheniensium rempub. adoritur 266 pisistratus Homerum depra uauit 264 pisistratus Sportanus Telemachi socius 234 3itt 4 pisilis pisilis 430 pissinutis dea 304 pitana 406 pitanatae Samnetes pitanae urbs 410 pitaneorum lateres cocti no subsident in aqua pitheeusi I16 pitaeusae insulae pithecusae insulae ab Italia ab ruptae pithodorus Trallianus pithodoridis filij cum matre regum administrant pithaeus sapiens Graeciae dux belli contra phrynone appellatus 40. eius piscatorium stratagema ibidem. pittaeus Mitylaeneus tyranns libertatem ciuibus reddit 41 pittaeus Mytilaeneus unus exVII. Sapientibus 412 pittheus pelopis F. 246 pitya pityassus pitytia 396 pityuns pityusa urbs pityussa insula 264 pixodarus Carię regnum oc cupat sorore Ada eiecta fol. placentia plaeus silu caplagas mundi quomodo Homerus definiat planasia insula 68& 113 planctae petrae apud Homerum Cyanei sunt scopuli 89 planctas à Symplegadibus finxit Homerus planetę obliquis circuitibus feruntur plantae perpetuà uirentes in India 166 plataea urbs unde nomen sor. tita 270. plataeae pagus in Sycyonia fol. plataearum urbis situs plataeensis pugnę celebritas fol. 273 platamodes urbs 233 platanistus platanistus urbs 231 INDEX. plato de animae immortalitate fabulas texuit plato Heliopoli in Aegypto aliquando uixit platonis de tribus uitae gene rib. post diluuia coniectura examinatur 399 platonis respublica apud Scythas uiget 201 plaustrum Oceano non tingitur plegerium urbs pluades poëtae septem 442 plenilunium obseruantes Lacedaemonij Marathonię pugnae non interfuerunt fol. 266 pleninenses Plinij pleraei Dalmatae 27 petauri populi Hisp. plethronium pleuron urbs 294 plinius correctus 228 plinij& Pausaniae loca restituta 260 plinthyna 534 plumbum fossile ad Costac nem plumbaria insula plutarchi de Iside& Osiride liber pluto& Minerua una dedi cati ob mysticam causam fol. 273 pluto apud Hispanos habi. plutonis templum in Macistijs 231 plutonia loca auibus exitiaplutonium 418 pneuentia urbs 145 nnigeus pagus 134 poanes 362 pocensium& Doriensium tetrapolis pocula Seythica ex caluarijs constabant 192 podagrius Cyduus medetur 44 podalorij sacellum in Drio colle 177.& ibi fluuius mor bis pecoris omnibus salu taris ibidem. (283 podarces phtiotharum dux poësis prima quaedam philosophia poëtę Pythiarum mulierum ministri 276 poëtae ante Troianum bellum fuere poëtę omnes delectando nul lus docendo gratiam captant poëtica licentia ex tribus con stat poëtica eloquentia poëticae laus poëticae uirtutes poecile Athenarum locus 26 poecile petra E40 paeni Carthaginenses Sardi. niam occupant 138 paeninae fauces 125 paesus flu. paedonomona Cretensium fol. 312 paeessa urbs deleta poemandria 269 poean lie 278. pæones 3& 216 poecnes Atheniensis Teum condit poeonici montes paestanus sinus& Paestum urbs 151 pogoni portus 246. palas urbs ab Argonautis con dita pola urbs à Colchis Mede. ane insequentib. condita 134 polemo rex Tanaim urbem uastat 320 polemo ex Rhetore rex factus polemon Pharnaciae& Chol chidis rex okos. polemon rex ab Aspungitanis captus& caesus 324 polemonis contra Arsacen bellum polemonis de donarijs deae Atticae libri quatuor poliadis Mineruae sacerdos caseos Salamineos tangit polichna oppidum 104(264 polisma oppidum 104 polites in percussores suos post mortem saeuit 160 polites Achiuorum castra explorat 4o2 politae politae Vlissis socij sacellum fol. 160 poltentia urbs poltiobria 214 polus septentrionalium terminus polyanus mons 218 volyandrium volyarthen mons volybius comicum agit 95 volybius philosophus& geo graphus volybius homo magnae autoritatis 278 volybij de zonis opinio cen setur volybij de fabulis Homeri sententia 12 volybij de scriptoribus Grae cis iudicium 302 volybotes gigas à Neguno caesus volybis Oedipi nutricius fol. volycasta Lygaei F. Penelopes mater 300 volycles Cauconum rex, folio 372 volychna volycrates tyrannyrannus Samius .......... dem per totum. volydamas receptui canendum consulit ad Troiam 40s volydectes rex Sportae Lycurgi frater 311 volydision cur apellarit Argos Homerus 244 volydorus priami filius 395 volygamia apud Medos ho norata volygamia Indis familiaris fol. adresse 168 volygamia Getarum volyphagi volymedium 411 volymedium uicus 406 volymnastus Colophonius musicus celebris 426 polynices Thebas oppug. nat 217 volypus piscis 87(286 volypoëta Homericus dux potyporus flu. aliâs Heptaporus an sit Resus 104 INDEX. polyrrhenij 310 volystephanos olim dicta urbs praeneste 144 polyum urbs 164 pompelos urbs 149 pometius campus 142 pometiorum ager in Volscis V.V. 141 pompeius Tigrani magnam partem Mesopotamiae donodat 496 pompeius M. Hierosolimam capit pompeius Strabo Pompeij Magni pater 132 pompeius Tigrani R. Arme niae tributum imperat 36o pompeius praedones excidit pompeius exercitum in Iberos& Albanos ducit 318. posidonium inRhodo disserentem audit ibi. ad bellum piraticum animum adijcit ibid. M. Pompelus Theophanis Lesbij F. Asię pourator 412 pompeius Nicopolim condit pulso Mithridate ok pompeius Deiotarum Regem constituit 374 pompeij filij in Munda Vrso lucis, Hispaniae urbibus debellati pompeij trophaea pompeij M. corpus in Casio monte conditum aus pompeij& Luculli simultates 380 pompeij cohortes III. à Septempaganis concisae pompelon Vasconum urbs à pompeio condita pompeiopolis 382 pondera Phaedonea 238 pons lapideus trans Iberum flu. pons trans Rhenum apud Treuirim 116 pons insulam cum continen te iungens Syracusis pontus Euxinus scythico ar cui comparatus pontus Euxinus cur Minimè altus potus homeri aetate pro Oceano habitus 11 ponti orae descriptio 213 ponti Euxini ambitus stadiorum XXV. CI) ponti descriptio in Pontum quadringenti amnes influunt 191 pontia insula ponticapaeum metropolis Tauricae 205 pompedio Marsici belli author 3n0 146 populonium promontorium 137 porci feri apud Belgas ut lu118 porci Veneri Castinaeae sacri ficati 286 porcis templum comanen se ingredi prohibitum 388 pordoselena seu Poroselena urbs& insula G. G. pordacum qui ueteribus significarit 413 porsena Tarquinium restitu ere uolens Romanorum amicus factus portica terra 461 porus rex Indiae ab Alexand. M. uictus 460 porus rex sexcentis regibus imperans Caesaris amicitiam ambit 470 pori terra frugifera 460 pori Regis Indiae ad Augustum legatio 450 poro AlexanderIX. gentes donodat 450 posidonius philosophus& geographus 1. eius de zonis sententia censetur posidonius Stoicus Apamiensis uir doctiss. Strabo ni notus posidoniata sinus Adriae II posidium 216 posidium oppidulum 50r posidij ara Nelei 321 posedium Milesiorum 321 posedeum lucus Neptuno sacer 233 posidonia dictae Athenae à Deo tutelari 265 posidaeum promontorium fol. .4. postulata postulata mathematica physica à geographo esse insurpanda postulata geographica potamia Paphlagonia potamon Mitylenaeus potamus pagus eius curiales 266. Potamij ibidem. potentia urbs potentiae cum liberalitate con iunctae uis quanta 274 potistra fons 237 potniae fons& equae Potnia des 271 potunon indigentes Lotophagi praction urbs& flu. ßer practium 394 praecepta duplicia Diuina et humana& de his plura 50; praecipitium Lusitanis usita tum praeconnesus praedones Bessi 213 praeterire aliquid, ignoratio nis incertum est argumentum praeneste urbs 144 praeneste urbs munita eiusque descriptio 144 praenestinorum fortitudo in obsidione toleranda 150 praenestina porta 145 praesus urbs& flu. eiusdem nominis id praetus Cyclopum opera Ty rinthem munit 246 praetides lustrans Melamps fol. 232 pramnae philosophi conten tiosi 470 prasia 266 prasiae Argiuorum urbs 243 prasiorum gens praestantissima H62 prasiorum serpentes& scor pij uolatiles H62 prasum Cretae oppidummae 18 prausi Delphos inuaserunt fol praxander Laconum in Cypro dux .. 446 praxitelis opera in Ephesia ara 425 praxitelis Cupido Glycerae INDEX. meretricidonodatus — 272 premnium urbs Aethiopiae cepta 543 prepesinthus insula priamus rex regum factus fol. 401 priamus Troianis contra Amazones auxilia mittit 377 priamus Troianorum rex IX. prouincias sub se habuit fol. 394 priami stirps loui exosa, folio 407 priami opes unde cumulatae fol. ? a 45 priami& Aeneae perpetuae simultates 407 priamo Dalmatiae urbs, fo212 priapus priapus Bacchi ac Nymphę filius pro Deo cultusird. ab Hesiodo inter Deos non est relatus ibidem. priapus urbs à Milesijs condita «««irde noir? priapus Deus Orneatarum fol. 250 priapi templum Orneae 250 priapeni « priena priena ab Aepito Nelei F. condita 221 prienensis ager Negtuno sa cer 251 prienense litus ...... priene ..... principia uocata duae lineae latitudinis& longitudinis termini prion Smyrnae 42I priuernum 144 priuernatium ager Latio adiectus et probalinthus tetrapoleos, pars 251 prochyta insula prochyta& pithecusa à Miseno abruptae prochyta à Pythecusa insula auulsa 149 procles 241 procli cum Homero eadem de arctico circulo opinio, 5 procli uallum 266 procnis& Philomelae fabu278 proconnesus antiqua 397.& ibi lapicidinae celebres ibidem. proconnesus urbs à Milesijs condita «««W: proditrix patriae puella in mare demersa 240 proërna 284 prometeus Herculi à Cauca so ad Hesperidas iter monstrat 112 prometheus in Caucaso uin ctus 337. ab Hercule C12 annis post liberatus ibi. promethei fabula promontoria tria Europę Pe loponnesi Italicum& Ly gusticum promontoria Aetolica olim insulae promontoria Europae haec iuxta Polybium haec iuxta Eratosthenem pronesus 297 Pronopion Apollo 410 prophthasia de prophthasia in Dranga, folio 345 propinqua sempersunt notiora propontus an semper influxum maris senserit propontis& Euxini pontus cum Hellesponto propontidis urbes à Dario incensae 398 propontidis promontoria Asiaticum& Europeum 69 prora Gaditanae nauis in India inuenta proschium urbs 295 proserpina ad Hipponium flores legit 161 proserpina Tiresiae umbram arte praedicendi donat 507 proserpinae Cereris& Pluto nis ueneratio in Pylo 231 proserpinae cultus in insulis Britannicis 118 proserpinalia sacra prosymna urbs 246 protarchus Epicureus philosophus uir celebris 434 protesilaus INDEX. protesilaus Tessalorum ad Non est Corinthum adire Troia dux 264 cuiuis integrum 248 protesilaus Phtiotharum dux Quando per Harma fulgufol rauerit 283 protesilai Domus uiduata Qui negotio carebat muro fol. cinxit Armenam protesileon. 401 Oenone torrentis alueum proteus 19& 20 fol. proteus Menelaum Elysium Omnia sub unam Myconum campum inhabitaturum fol. praedicit Phrygio lepore timidior, protheus Oenei pater lio protogenis pictoris insignia Pingni Minerala dicta opera Rudi Minerua Siphnius taxilus PRoveRBIA. Suberis umbra leuibus Aeginetarum uiles merces Sylosontis opera uastitas retractare gionem habet 247 Cadmea uictoria Syracusanorum decimam Colles Corinthus atque cauinon possides tates habet 250 Thracicum commentum Colophonem imposuit, fo268 fol. se Veriora sunt haec rebus ad Coricaeus& hocce inaudijt Sagram gestis nimirum ''427 prusa urbs olim Cius dicta Cretensis mare ignorat, fol. lio prusa alia ad Olympum My Crotone salubrior siae Delium requirit natatorem prusiensium festiuitas Hylas fol. dicta Flectens Maleas obliuiscere prusias ab Attalo caesus res domesticas 248. Fundum possidet Laconica prusias Bithyniae R. Anniba epistola breuiorem lem post cladem Antiochi In Phasin, ultimus qua currecipit sus nauibus sunt 329 prusiae contra Craesum belLac gallinarum fert Samus lum 382 fol. Ia 423 prunarum ardentium striem Lerna malorum nudis pedib. transeuntes 139 Magnetum mala ie 449 psammetichus Regyptius 32 Mercator apelle nauim exsammetichus Sembritas pone, omnia illico uendide Aegypto pellit 526 ris 266 psaphis Oropiorum Mercurio dicenti non creVápos auis uarij coloris deres lio 104 Mysorum sunt seorsim fines pseudargyrum paretur 40s.& & Phrygum ubi generetur. Ne Athenas quidem uidit 8 pseudocasia ubi nascatur, fo Nec Scolum ipse ibi aliumlio 521 que sequeris euntem 271 pselcha urbs Nemo Teme saeum heroëm pseudopenias aduersus se 160 psygmum portus Nihil ad Bacchum& Hercu Vorsillis flu. lem Deianarae tunica exosyllij cruciatum 250 psylli uim occultam habent contra serpentes 541 psylli Afri uiperas tractare docti id osyra insula ''''''''' K4 265 psyttalia insula oteleasimum 234 400 pteleos lacus pteleus urbs utereleam deperiens Cepha lis se de Leucade praecipi 295 ptoleon urbs, Thessalorum 234 colonia ptolemaeus Ceraunus Lysimachum parricidam interficit ptolemaeus omnia quam Strabo certius cognita habuit fol. stolemaeus Philadelphus ut bem à se conditam uxoris nomine appellat ptolomaeus Euergetes qua aetate regnarit ptolemaeus Cypri imperium amittit 447. mortem sibi con sciscit ibidem. ptolemaeus R. sororem Arsi 300 noem uxorem ducit ptolemaeus Philopator Crè tae urbes muris cingit, ptolemaeus Philomator Ba50 la superato cadit ptolemaeus philadelphus numcios mittit exquisitum fon tes Nili ptolemaeus Lagi F. Perdic. cae corpus Alexandri M. Eeripit ptolemaei locus restitutus fol. ptolemaei rationes à Strabo nis plerunque diuersae ptolemaei quarti cum antiocho M. ad Raphiam 506 gna ptolemaeorum successio 532 ptolemaeorum regum aetate Indicae nauigationes incognitae fuere adhuc ptolemais Troglodytica, folio stolemais ciuitatum in The 540 baide maxima ptolemaidis INDEX. Romanorum ad Cannas fuptolemandis urbs magnificę 178 nesta descriptio Syllae cum Samnitibus ad Roptoos mons& ibi oraculum Apollinis maemoenia 150 273 pulcritudini in Cathea sumptoum oppidum 273 mus honor tribuitur pueri fratres& parentem in pulli Venetorum celebres 132 uinculis superficit pulmo marinus pueri in India iuxta formam punico bello 11. Carthago iudicantur uita digni 461 179 pueri cur primum omnium deleta purpurae insidiantur thynni in poësi instituerentur & glandibus pugnaces& fortes sunt steri purpurae mirandae magnitu lium locorum incolae dinis apud Carteiam PVGNAE. purpurarum captura in 505 179 Ad Aegos potamos putei Gaditanorum miracu Ad Cynoskephalon, T. Q 100 Flaminij cum Philippo Malosi 148 287 putioli cedone 204 Annibalis cum Flaminio ad putres lacus «lacum Trasimenum pycata pygaliae qui& unde dicti, fo Cn. Carbonis cum Cimbris /¼24 lio ad Noreiam /¼ 24 Caesaris ad Mundam pygela oppidum gella Amazonum habita Caesaris cum Aruernis ad Gergouiam 115. naualis pygmei cum gruibus certan cum Venetis pro Belgico 11, Cn. Domitij Aenobarbi ad pygmaeorum statura trium Vndalum, cum barbaris 113 Q. Fabij Max. Aemiliani cum spithamarum 44 3 Gallis ad Isarae in. Rhodapylae pylę ad Oetam montem 281 num influxum pylaemon Paphlagonum dux Leuctrica Epaminondae, fofol. 274 pylaemenis posteritas à MiMantinea, Epaminondae cum thridate honorata Lacedaemonijs 37 pylaeus mons Lesbi Marathonia Miltiadis de 14 pylaeus Pelasgorum ad TroPersis 266 iam dux Mithridatis& Nicomedis 413 pylaeum concilium 382 ad Blaenam 27 pylagorae legati XII. urbium Mithridatis legati glheriis apud Delphos 277 & naualis eodem loco Mae otidis pylij auream aestatem delphis dedicarunt Mithridatica ad Cherone. pylij cum Nestore ad Troiam am 274 profecti Naualis Augusti cum Anto pyliorum bellum nio& Cleopatra 217 233 Naualis Drusi cum Bructepylium mare 295 187 pylena urbs Aetolix Naualis Xerxis& Graecorum 304 pylene dea ad Pityussam insulam 264 pylon Illyrici& Macedoniae Philippi Macedonis& Grae 215 terminus corum ad Cheroneam 274 pylus Messeniae castellum ad Plataeas contra Mardoni fol. um, Graecorum 275 pylus iuxta Scolim alia à Py 228 lo Nestoris pylus urbs Nestori subdita fol. 227. pyli in Peloponneso tres, fo218 lio pyraechmae Aetoli cum Dege mene Epeo monomachia 238 fol pyramis Babylonica Ik pyramidum Aegyptiarum descriptio pyramus flu. 442 pyramus flu. nauigabilis mi raculosus 369 pyramus Ciliciae fluuius terram multum auget, fopyrami fluminis origo fluxus ostia pyraus 284 pyrathea septa 488 pyrene mons Hispaniam à Gallia separat pyrenes Hispanicum latus syluosum Gallicum uerò nudum pyrethi Magi 488 pyrgi 138 pyrgitae 14& 147 pyriphlegeton pyrtha promontorium, fo406 pyrrhae, Deucationis coniugis monumentum 280 pyrrhae Veneris templum fol. 406 pyrrhus Neoptolemi F. Achillis nepos 277 pyrrhus in Argiuorum obsi dione cadit 247 pyrrhus rex Epiri à Romanis debellatus 179 pyrrhus Neoptolemus Achillis F. 217 pyrrho Elsaeus philosophus fol. 26. pyrriche militaris in armis saltatio à Pyrrichio primum instituta 303 pythagoras zamolxis praeceptor pythagoras tyranny exosus relicta patria in Aegyp tum& Babijlonem discen di causa abit I was pythagorae INDEX. pythagorae& Gymnosophi T. Quinctij Flaminij cum praeDemetrij F. Philippo starum philosophiae similitudo lium ad Cynoskephalon ner 287 pythagoraeorum& Italicomemorabile 251 rum controuersia 441 quinda castellum 33 8 pythagoreorum frequentia quintij, quintilius Varus& tres lecrotonae 163 Pythagoreorum de musicis giones eius à Cheruscis tru & poëtis iudicium 188 cidatae Q. Marcius Rex Romano Pythagoricae philosophiae studiosi Tarentini rum 176 153 Pythaistae qui dicti Fabij Max. Aemiliani, de 269 pythangeli insula Gallis uictis trophaea& tem521 pytheas Thules historiae scri 113 pla posita ptor, mendacissimus quirinalis collis â T. Tatio 32 142 pythecusae à Neapolitanis Captus occupantur quiritum nomen unde apud 149 pythecusarum solum sulphu Romanos 139 reum 149 thermae calculosis utiles SA pro radion usurpaibid. pythia urbs à πύθεσθαι dicta Rtum à Sophocle 241 fol. radamantus Euripidis tragę 276 pythiae ut oracula edant 276 237 dia pythiam pro Tęnaro permu radina urbs Peloponnesi tat Nepunus 246. 233 fol. pythica certamina instituta radina Corinthi tyranno nu fol. 278 ptum tradita 233 pythius nomus& eius quin radinae frater cum sorore à ty que partes ranno interfectus 278 233 pythiocamptes à Theseo inragas urbs Parthorum 375 terfectus ragea urbs Media à Nicato263 pytna Idae collis re condita 306 354 pytho Diaco cognominarami arboris deorsum flexi tus ab Apolline interfectus in Aegypto& Gadibus fol. fol. 278 101 pythodoris prudens mulier ramorum gestationes Musis fol. & Cereri sacratae cher 304 pythodoris Colchidis, Trarapae Casilinae Praenestinopezuntis& pherraciae regi rum 150 na raphia urbs 306 330 pythodorus Pompeij ami312 raptus Cretensium 377 cus homo ditissimus, à Cae ratotes sare proscriptus rauenna à Thessalis condita /429 pytholai promontorium 521 fol133 Pyxus arx ab Vmbris occupata ibid. 159 rauennae aër saluberrimus, Vadrans magni circu& quamobrem 133 li in terra stadiorum rea syluia Numitoris filia LXIII CIS est stae sacerdos 64 140 quatergemini in Aegypto rea louem enixa Nedae fonfrequenter nascuntur 458 tem aperit 233 quercus marina in Hispania reate oppidum 139 copiosa 87 reatini Muli 140 quercus Doboneae fabulorecus castorum auriga 324 sæ 218 regis uilla 138 regis corpus mulieres in India curant 466 strigilib. confricatur dum ius dicit ibi. reges iuxta pulchritudinem eligunt cathei 461 regnum, Medi fortissimo deferunt 359 regium Lepidi 134 regium urbs Galliae cisalpi132 regium urbs à Dionysio solo aequata 162 regij traiectus 69 regi nil cum Musica negotij scomma 163 reginorum urbs unde nomen sortita 161 regiones quae, quibus in locis frigidiores regionum descriptiones Alexandro exhibitae remi 116 remus à Romulo interfectus 140 resus flu. 378 resus Troiae flu.& rex Thraciae 398 res iuuenum, responsa uirum crepitus senum 442 rerum aliae naturales aliae ex hominum instituto sunt respublicae Aristotelis 215 respublicae praecipuae mari mediterraneo alluuntur reipublicae bona forma à ma ri abhorret 201 terumpublicarum pestes 310 rhacotis ab Aegyptijs, Gr. cis donodata 531 thadamanthus primus Cretensium legislator 309 thadamanthus in Euboeam deductus à Phoeacib. 279 thadamanti in Elysio campo imperium 126 erhaetste rhaeticum uinum Italię uinis bonitate par 126 rhadagades Mediae rhambęi Romanis rebellant fol. 303 thamis Aegineri Cheruscorum ducis uxorin Triumpho Romam ducta 188 thamni Nemesis simulachtum Ttt à Diodoto à Diodoto dedicatum 265 thapsodiae nomen unde thea à Curatibus adiuta louem tyranny Saturni liberat 304 theae mons& ibi templum matris deorum 59 theam quae gentes colant,& quibus nominibus appellent 1304 rhegium urbs à Chalcidensibus condita 161 rheginorum turricula in mari Peloro opposita 99 rhegma 441 rhena insula 313 rhenus Byrenae monti paral lelus thenus flu. quam longus iux ta Asinium& Strabonem 116 celer est,& pontibus difficulter iungitur 116 rhenus Gallorum& Germa norum limes 117 theni ostia rheni fontes 116 rhinocerotis beluae descripito 521 rhinocolura rhinocoluri ob oris deformi tatem patria exulant 306 rhizes bestiae 550 rhizaeorum sinus 2 12 türzophagé 511 rhisons oppidum 285 rhodamis per lacum fluens nihil illi permiscitur 171 thodanus flu. mercimonijs deportandis aptus 109 thodam flu. ostium 111. 112 rhodius flu. 378 thodope urbs Hisp. à Rhodijs condita thodopes Meretricis calce us in sinum regis Aegyptij ab aquila deiectus 538 thodus uiros bellicos, politicos, doctos, plurimos produxit re thodus ab Alexandria quan tum distet rhodius Solis colossus 7. mun di miraculum 430 rhodij tortunati terra marique fol. elle INDEX. thodij piratis pulsis maris imperium obtinent 430 thodiorum urbs urbium omnium optima 430 thodiorum in mari imperium 430 thodiae thoë Agatha à Massiliensi. bus condita 110 50e thossus urbs munita thoxane uxor Alexandri M. ex Aegypto in Macedoni531 am fugit ricinini olei usus ad unctiones& lucernas 545 189 riptiae montes ficticij rium Achaiae promon. 226 211 rizonicus sinus L 557 rhuspinum 252 thypenses 311 rythmi cretici 310 rhytium Cretae urbs rodaei rodia urbs Graeca Ennij poë tae patria 400 rodius flu. quis sit 281 roduntia 141 raeci Latio adiecti 330 aeta ces flu400 roeteium urbs roates amnis 404 rome quàm Carthago occidentalior Toma Tarsensibus& Alexandrinis doctis referta 442 rome Arcadica colonia ab 141 Euandre deducta Toma à Romulo& Remo condita 140 rome un de tantum aucta 142 romana resp. ex Aristocratia & Monarchia mixta 175 romani scriptores Gręcis ne gligentiores romani Cyprum occupant ptolemaeo deiecto 44 romani legatos suos uiolari 250 aegri ferunt romani quando literis ope268 ram dare cesserint romani Aeneae gentis suae primordia adscribunt 400 romani cur Britanniam occupare spreuerint romani latrocinia Lusitanorum compescunt 91 romani Herculi ritu Graecanico sacra faciunt 141 romani bello Mitridatico Ilium expugnant 400 romani Africę imperium acquirunt 179 romani ut Hispaniam subegerint romani imperij evitome 569 romanorum in Athenienses benignitas 266 romanorum de Mithridate uictoria memorabilis 274 romanarum rerum compen diosa enarratio 178 romanorum& Parthorum imperio orbis innotuit 7. romanorum cum Tyrthenis de principatu bellum 134 romanorum in Parhos expe ditio romanorum de Philippo Macedone uictoria Aetolis adiunantibus parta 287 Comanorum& Carthaginensium magnificae respubliromanae urbis descriptio 142 tombites magnus flu. 323 paruus ibid. romulus& Remus Martis filij 140 romulus asylum aperit 140 romuli& Remi historia 140 rosus urbs én I roxane in Sisimithrae petra abscondita 351 roxolani 189 proxolani Scytharum extremi ultra Borysthenem po64 raxolani ubi sint 203 bellum gerunt cum Mithri datis legatis ibid. rubricatum oppidum 103 rubrum mare 509 rucantij Rhaetorum gens pe tulans 126 rudiae 177 ruscino urbs 111 ruscino amnis& eius nominis lacus 111 pisces habent fossiles ibid. ruta herba cinere alitur 170 ruten ruteni 115 tutuli& eorum urbs Ardea fol. 140 rymus fla. ryndacum rypes Achaiae urbs& de ea 253 Aeschyli uersus rypidis regio à Phariensibus occupata 253 Lrytia Gorybantum ex Apolline mater 306 Aba portus .511 Sabae quid 306 labaca ciuitas maxima den 12 sabaei 50 sabaiticum os 511 sabatica 354 sabatus lacus apud Romam celebris 139 sabazius magnae Matri adiunctus puerulus 305 sabbatorum uada 124 sabiné 135 sabini Italię populorum anti quissimi 140 sabini filios suos Marti fouet fol. 150 sabinorum foruli 139 sabinorum regio montosa 139 sabutę 461 sacae 344 incursionibus finitimos molestant 344 sacę à Cyro, uictores oppres344 sacae à scythis oriundi 202 sacaea a Cyro instituta ers of sacarauli 344. sacusina Armeniae regio fertilis sacassena 359 saccopodes sacerdosaus perfuga con stituitur,& eius Scithica sacra 145 sacerdotes Getarum 191 sacerdotes dianae Ephesiae fol. 415 sacrificare graeco more unde didicerint Hispani 110 sacrificare ad Herculis columnas noctu cur uetitum fol. sacrificium Episcirosis 264 sacrificia& libationes& INDEX. mensae communitas amici tiam parant& fouent 277 sacrificia humana Gallis usitata olim 118 sacrificia Ambarualia 140 sacrificia humana apud Lusi tanos 91 sacrificia Indorum superstitiosa 465 sacrificia duplicia cum furore, alia sine eo 303 sacrum bellum sacrum promontorium Hispaniae 60. 438 sacrum promontorium extre. mum punctum orbis habitabilis ad occasum sacrorum initiationes Cere304 3436 sadacora sadracae Darij regia 385 sagalassus sagapeni sagaurus Tauricae princeps 204 fol. 391 sagia 146 sagrus flu. 163 s debra flu. saguntum à Zacynthijs con ditum ab Annibale euersum sagunti expugnatio secundi belli punici causa sagylium arx munitissima 381 fol. fais Maer saitae ouem colunt 540 29 saij Thraces sal fossitius in Calupena 381 sal lacustre in media dolorificum 353 salis fossae in....."Rhodo mirabi137 salis prouentus uber, circa Ammonis templum salè constantes integrae domus in Gertha Verso sales fossiles ers 188 sala flu. Germaniae 69.264 salamin insula salamin Idaeus dactylus 307 salaminea Xerxis& Gręco264 rum pugna salaminea pugna Aeginen247. sium uirtus enituit 226 salaminiacus sinus salamis urbs Cypri 246 ibid. à Teucro condita salapia urbs 140 salaria uia 126 salassi salassi à Caesare deuicti& 126 sub hasta uenditi 228. suleis amnis 175 salentini salentini Cretensium coloni 176 fol. salernum à Romanis praesidio contra Picentes 151 267 salganeus salganeus proditor paenas 269 hostiluit salganei sepulchrum salinae Ardiaeorum mirabi213 salinae Tragesaeae, salem concrescentem habent spirantibus Etesijs 405 salinae ad Ruscinionem lacum III salmacis fons infames ob effoeminationem salmone Pisaeorum urbs ce237. lebris dux salmoneus Pisaeorum fol. salmonium, cretae orientale promontorium 372 salmydessus salmydessus, locus in Ponto nautis celebris salome Herodis soror ab Au en gusto honorata salona Dalmatarum nauale 212 fol. 33 salonites caseus salsamenta Exitana celebria fol. salsamentorum mercatus in Mellaria& Belo salsae& uitrosae paludes Ar360 meniae salsus lacus mari quam fluuio similior. salsi fontes Turditanorum fol. salsugo in Aegypto fossilis ipsa aliquando mari tectam arguit saltiatae textores optimi 86 + faltus saltus ubi amores singuntur fol. 295 salyes 113 salyes à Sextio Romano re110 praessi lamaei 297 samaria urbs 506 nomen in Sebasta mutauit ibid. samariana Thalabroca samborca Ptolemaei 103 sami olim Macrones 375 samisena 382 samicum castellum 232 samicum urbs& ibi Samij Neptuni templum 231 samnites ad unum omnes à 150 Sylla trucidati samnites ex Sabinis oriundi & de ortu illorum fabula 150 fol. samnites Campaniam occu150 pant samnitici montes 135 samniticae mulieres sine uiris insulam ad Ligeris ostia incolentes 118 samonium Cretae urbs 310 samonium Cretae promon torium orientale 306 samosata Commagenę urbs fol. 3436 101 samosata urbs samothrace insula samothraces Cererem& Proserpinam colunt 118 samothrachum& Curctum sacra communia 303 samothracia 298 samothraciae unde Fauonius incidat sampsicerami zw samus lac gallinarum ferre dicta ob soli foecunditatem fol. 123 samus duplex Thracica& 298 lonica samus urbs Cephelleniæ fol. 296 samus insula 314 samus à Tembrione condiman sami insulae uaria nomina apud antiquos 1423 sami insulae descriptio 42 sanaos 389 INDEX. sandalium oppid. 385 382 sandaracurgium sandrocottus rex Prasiorum aliàs Palibothrus 1662 339 sandobanes flu. sangarius flu. 372.38 sangia pagus 372. sanguinis missio pecora à suffo catione tuetur sanitatem quàm diuitias ma uult Myscellus 17 santones gens Gallica 115 saones sordidi homines 330 ibid. uenefici saotris aqua uenalis 385 298 sapaei Thraces sapae Thraces olim Saij, Sini ti,& Sinties dicti 413 saperdae loca madida 406 saphnioentes sappho amoris stimulis agitata se de Leucade pręcipi29 sappho mulier in poësi excel 412 lentissima 204 sapralaeus 410 sara lacus saramena sarapana Colchidis Castel. lum 330 361 sarapares Thraces 532 sarapium sarasa das 50 saraspades sarauena 364 sarda portus 55I sardanapalus Tarsum una die aedificauit E40 sardanapatos Assiriorum re gum ultimus 49 sardanapali Anacyndarix, fil. epitaphium E40 sardes urbs antiqua& praeur 16 clara sardes Lygdamis occupat fol. sardes terraemotibus adflictę 390 fol. 211 sardiaei sardinia in Carthaginensi* um potestatem uenit 138 hinc in Romanorum ibid. sardinia insula insalubris per 138 aestatem sardiniae chorographia 138 sardorum marem profundissimum sardoimaris profunditas CI3 ulnarum sargusena № sarissae usus duplex 293 sarnaus flu. 343 sarnus amnis 149 saronicus sinus 226. 24? sarpedon Cretensium Miletiorum dux in Asiam 222 sarpedon promontorium 446 sarpedon Cretensis Carum dux ur sarpedon Lycum Pandionis fil. in regni societatem assumit 438 sarpedonis de Ptolemaicis miraculosa uictoria 50 sarpedonium promont. G17 sarpedonięausse templum & oraculum ie sarsina 139 sarus amnis 369 sasan insula 176 satmoëntes flu.& urbs cognominis 406 satniaenus flu. 215 saturnus filios recens natos deuorauit 304 saturni templum Gadibus celebre saturus ad Troglodytas missus Philoteram urbem con dit 511 saturus Protegenis artificiosus „ 431 satyri Bacchi ministri 1304 satyri Bosporani uiri clariss. monumentum 324 sauromatae quam Roxolani australiores 64 sauromatarum diuersa uitae instituta 201 saus flu. 126 in Istrum exit ibid. sauus flu. 211 saxa cędentes Ligurres 135 saxosi campi mirum 111 scaedisae 3 29 scaeus flu. 398 scaeus murus 398 scamander flu. unde oriatur fol104 scamandri duo fontes calidam als dam alter, alter frigidam fundens aquam scamandri flu. ostia 400 scamandri fontes duo alter calidiss. alter frigidiss. habens aquas 404 scandaria promontorium 433 scamandrius Phrygas ex Eu ropa in Asiam traducit. 4.45 scamandrius Hectoris filius Scepsin urbem condit 106 scamandrius campus 400 scardon Liburniae urbs 211 scarphe 271 scarphia è fundamentis subruta terraemotu scarthon flu«:«« scaurus Padi paludes ut exsiccarit 134 scauri opus uia Aemilia 134 scena Nomadum 204 scenas urbs 501 scenitae 179.346 scenitae Nomades 50l scenitae Eughratis flu. accoscepsis urbis descriptio 106 scepsij Aristotelis librorum copiam& integritatem ademerunt mundo 405 scepsij de antiquorum fabulis scriptum 306 scepsiorum& Cebreniorum mutua odia 401 sceptigeri Bösporani 329 schedia 534 schedij sepulchrum& sacrarium 279. scheria insula nunc Corcyra dicitur 171 schaenus mensura 35s1 schaenus mensura qualis apud Aegyptios 1536 schaemis amnis 271 schaenis portus,& ibi isthmus angustiss. 244 schola Atheniensium translata ad Massiliam 111 scilurus filios 50. habuit 205 scilun fil. Palaeus 203 scilla Nisi filia 246 scilla puella patriam prodit & perit 246 scilluntiae Mineruae insigne fol. 231 ( S D E X) scingogamus 110 scythae humanis carnibus ue scipio Aemilianus à Roma scuntur 123 nis in Ciliciam missus 439 scythae in Palestinam irrumC. Scipio Comum coloniam pentes deducit 132 scytharum regio mari septen scipio Africaus Romam trionali terminatur Linternum migrat ob simulscytharum simplicitas 20 tates 146 scyrtharum nomen generale scipionis Africani sepulGraecis scriptoribus 33 chrum 246 'scytharum desertus ad Istrum scipionis cum Caesare bel& Pontum lum Africum 55 scythis amicis quàm hostiscira Atticae locus& insula bus uti utilius 201 Sciras 264 seythica Cherroneus 204 sciris flu 164 Schythopolis en scironia saxa 249. sebasta aliâs Sammaria nunc sciron uentus 263 Augusta 506 sciron& Pythiocamptes à sebenitum Nili ostium 539 Theseo interfecti 263 sebritae à Psammeticho in ex scironides petrae 262. talium plusi 511 scirophorion mensis 264 secoa castellum 303 scollis olim Oleuia petra segesama urbs fol. 229 segestica urbs Pannonię arx scollis mons, Homero est Oaduersus Dacos 211 lenia petra 253 segestica urbs ad Saum flu. scolis uicus& urbs 271 fol. 126 scombraria insula segestus Cheruscorum dux scopę Parij opus Smintheus in triumpho Romam duApollo 405 ctus à Germanico 188 scordiscus Ptolemaei 375 segida uubs scordisci duplices 2 I3 segobriga urbs Celtiberoscordisci Galli 189 rum dans le dernier scorpij in India uolucres 4 62 segusianorum urbs Lugduae scotusa Thessaliae 218 num 113 scotussa 287 seleucia è Babylonio ruderiscutana flu. 135 bus condita IW scyathus insula 285 ipsam iam superat ibid. scybaceus sinus 160 seleucia Pieriae& ibi ampeli scydisses mons 375 tis terra 212 sylaces flu. 375 seleucia Mesopotamiae cascyllae& Charibdes comstellum soi? mentum Homericum quid seleucia in Pieria des sibi uelit seleucia ad Calycandum. 440 scylletium Atheniensium co seleucia urbs adFughratis lonia 163 & ligris confluentia 352 scylletius isthmus muro museleucus Babylonius nitus à Dionysio 163 seleucus Nicator Lysimascurus insula 69.285 cho bellum infert parait scyrius lapis 285 seleuci Nicatoris successoscythae ad Boream ultimi 4 res Bactrianam amittunt4 50 scythae omnia communia ha selenusia lacus 425 bent gladio& poculo dem selga 385 ptis 193 selgessus 385 scythae hospites mactabant selgica iris& ex ea unguen& immolabant 192 tum optimum 386 tttt 3 selinus selinus flu. 139 selinus nomine flu. tres appellati 253 selinuns urbs Siciliae à Mega rensibus condita 172 selinuntius Apollo oraculis celebris 292 selinuntiae aquae salsae 173 seleentes flu218. 398 selli populi circa Dodonam fol. selli Dodonaei 218 selurus prędonum dux Aetnę fil. Romae in thestro a bestijs discerptus 172 selybria urbs 214 sembritae 527 semicanes Hesiodaei semiguntus Cheruscorum dux 188 semiramis Syriaca semiramis per Gedorosiam in Indiam peruadit 450 semiramis Babylonem condidit semitamidis agger 380 semiramidis murus 48. 360 semiramidis uaria& admiranda opera 49 semnones Sueuorum poten tissimi 187 sem proni Forum 139 sena urbs 139 tenes in Ceano occidebantur lege 313 senes nisi prudentia ualeant contemnuntur ab Indis 465 senum honos apud Albanos 132 seniores Cretensium& Spartanorum 310 senogallia 130 senogallia Plinij 153 senones 116 senones Romam caeperunt subita incursione 132 senones ex transalpinis in Galliam migrarunt 117 sensu non sensibili ratione terrae globositas,& alia eiusmodi metienda sentinum 130 sepias oppidum 285 sepias acta tragoedijs celebrata 288 INDEX. sepius urbs aliâs Sipontum fol. 177 sepias urbs clade Persica celebris 288 septemgani feri homines Pompeij exercitum concidunt 375 septempeda urbs 145 septemstadium nauale 532 septentrionales mundi partes quae dicantur 163 septentrionales populi Homero cogniti 2 certis nominibus carent ibid. sepulchrum Hecubae nos sema dictum 400 sepulchrum Salganei,& Pelori sepulchra Corinthiaca omnia aperta D. Caesare res 250 gnante sepulchra inclytorum uirorum peregrinantes perqui runt sepultura Graecorum publica ad Plataeas 273 sequana flu. 115 sequanae flu fontes& ostia & ad Rhenum ratio 116 sequant populi 116 sequani cum Germanis iuncti in Italiam irtumpunt 116 sequanorum potentia 116 serapium Memphl 537 serapidis templum 535 serbonides lacus 26. 538 seres longaeui H62 serguntium urbs sericum in India arboribus innascitur ener seriptius insula 313 saxosa 314 seriphij à Perseo in lapides mutati 314 serpens Cychriodes ab Euryclo perfligatus 264 serpentes uorantes Panes 43 serpentes Indorum uolatiles noxij 1662 serpentigena in heroëm mu tatus a 3 sertorius cum Pompeio bellum habet sertorius à suis inter pocula obtruncatus 103 sertorius pianae Ephesiae fano pro arce usus sertarius Hispaniae imperium affectat sertorij obitus P. Seruilius Hauricus dictus à deuictis lsauris 385 seruius Quirinalem collem urbi iungit 142 seruorum nomina in Attica unde petita 202 seruorum usus nullus in India uecke serum populorum magistratus V CI) 462 sesamus pagus ien sesamini olei copia in Babylone sefarasij 217 sesithaeus Cheruscorum ducis fil. in triumpho ostenta tus à Germanico 188 sesostris Aegiptius sesostris Isthmum perfodere conatus, cur destiterit sesostris Aegypti rex in Europam uenit 450 sesostris Aegyptij columna 310 uallum ibid. sestus& Abydus 61 sestus urbs Cherronesi primaria 398 setabis urbs 94 sethreitica praefectura 1361 setinus ager in Latio 141 setius mons apud Ptolaemę lum Straboni Sigius est 128 seumara urbs 331 C. Sextius Caluinus 128 sextius Romanorum contra Salyes dux 110 sextius Cn. Pompei frater Si ciliam ad defectionem inci tat 85 occiditur Miletum ibid. sex. Pompelus cum praedonibus suis ad syluam Gallinariam conuentum habet 147 sextiae aque ad Massiliam 110 sibi cum Hercule in Indiam protecti 455 sibini gerrmani 187 sibylla Erythrea uates celebris spal sicamber à Germanico captus ptus et in triumpho ductus fol. 188 sicambri 116 sicambri bellum Germanicum concitant 188 siccitas magna Ardaxerxis tempore sicilia à continente abrupta fol. 161 sicilia penus Romae 172 sicilia subinde alijs populis subiecta tandem in Romanorum potestatem uenit 171 sicilia frustum Italia ab ea abruptum 28 sicilia insularum maris nostri maxima siciliae imperium Hispani pri mo obtinuerunt 171 siciliae triquetra figura, ambi tus, 169 tria promontoria diuisio ibid. siciliam an ulisses attigerit 11 siculum mare profundissimum siculum mare olim Ausonium dictum siculum tretum cur tam fluctuosum siculi pelagi circumscriptio 69 siculi freti utriusque latitudo fol. ficinus insula lui 3 13 ficoni 125 fidae urbs sprere fiden urbs Pamphiliae 385 fidea 70.374 fidena à Croeso capta 104. sideritis quomodo ferrum trahat H62 dicini populi 144 fudon 104 sidon quos uiros celebres produxerit 505 sidon phoeniciae urbs terrae. motu collapsa sidonij in Phoenicia sidonij multarum artium inuentores Homeri testimo. nio 505 fidoniorum muliebria texta Troiam departata ab Alexandro 22 sidonium mare co4 sidone 27 INDEX. sidone maximus dies horarum siga urbs Syphacis R. regia diruta 55 sigerum urbs 401 269 sigelum sigertidis regnum Graeci oc346. cupant 402 sigeuni flu. ostia 405 sigia 27. sigillum Locrensiam sigillum quartum ex Arabia eius sinu Aegypto& Aethiopia constat sigilli tertij Eratosthenis exa men 48 per totum& sigillorum in India nullus est usus uere sigillorum Eratosthenis exa men siginni populi 352 111 sigius mons signia urbs& Signium uinum 144 sigriana 354 sigrium Lesbi promontorium 411 178 sila urbs sila Brutior. picifera sylua 163 silaceni silarus Picentum& Campanorum terminus 151 silari aquae miracleosa natu151 silenus tibiarum inuentor 305 sileni Bacchi ministri 304 sili Aethiopes 512 senes non euadunt ibid. silia flu. Indiae cui nihil innaH 62 tet siliquae Indicae lethales 458 siliquaster arbor ers silphij prouentus sub zonis calidis silphij copia in media 354 silphij prouentus in desertis Africae simiae saltantes 420 simiae ut elephanti ad huma nam naturam accedunt 400 simiarum,& cercopithecorum in India copia& capturae 460 modus 28 simodya Lyrica simois flu.& Scamandri conflaxus 401 simoisius campus 400 simonidis lori pardaci 413 simus cinaedus / Esq simus medicus „K 433 simulachra Mineruae antiqua pleraque sedere conspecta 404 sinarum regio sonda 385 sindicorum regia 324 sindonalia terra 461 29.8.376 sinitae Thraces sinna co4 sinnaca, d’46 329 sinope sinope urbs praeclara à Mile sijs condita ien sinotium Dalmatię urbs 212 sinuessa urbs 135 142 sinuessanae thermae daer sinus mundus siphnus insula lua 313 sipontum urbs à Diomede 177 condita sipylus terraemotu euersa Tantalo regnante siracum natio siracena 332 sirbes flu. nunc Xanthus 438 506 sirbonidis lacus sit bonis lacus Bitumine abum dat 108 siren Neappli sepulta 148 sirenum una se in mare praeci pitans in Leucosiam eijci159 160 sirenitis regio siritis Tarentorum Colonia 164 211 sirmlum oppidum sisapon uetus& nouus argenti copia celebres sisimithrae petra in Bactrijs 3512 fol. sisinus Cappadociae imperi370 um affectat sisybritae dicti Ephesij à Sisybra Amazone 421 sisyphaum Corinthi 249 sitacena 354 sitacena nunc Apolloniatis fol. 488 fitalca d’46 sittaceni 324 smaragdi Aegyptij 541 p 78 smarag“ 31 imaragdorum copia apud indos 470 sminthium Alexandriae 30. sminthet nomen multis in lo cis extat 405 sminthij Apollinis templum 314 in Tenedo smyrna ab Amazonibus con dita smyrna urbibus lonicis adiuncta 221 smyrna Amazon mulier celebris 42 smyrnae, Erasistratea medicina floruit 390 smyrnę urbs cur nullam fece rit mentionem Hom. 378 smyrnæi Homerum sibi uen dicant 42 soandum 34 socrates philosophus militare edit facinus 269 sodoma quomodo igni absorpta n sogaris Amazonicum teli ge nus 332 logdiana 343 sogdiana petra altissima 551 sogdianae limes laxertes fluuius sogdianorum& Bactriano rum crudelitas in parentes & mortuos 346 sol oceano mergi creditus fol. sol quando Meroës incolis uerticalis sol ad vi. cubitos tantum attollitur in Britannia sol curoriens& occidens maior uideatur sol aequinoctiali parallelos quasi describit sol ex oceano oriri& eodem mergi creditus sol Aethiopibus non est uici niorquàm alijs 45 sol quibus uerticalis fiat solstitio aestiuo solis& aurorae equorum stahulum solis occasu tenebras non sta tim induci solis Ciliciae prędones â Popeio excisi 253 INDEX. solis urbs soli equum sacrifice Massa getae 344 solem nunquam uidentes Cimmerij 147 solem Persae colunt 488 soldurij Adcantuamni 104 soli urbs Cypri 447 solmissus mona 124 soloce 495 soloe E 440 solon Hom. deprauator 264 solonis de Atlantide insula narratio solos « solus spal 437 solyma mons ern 418 solymus tumulus solymi montes, quasi meridionales solemi nunc Milyæ dicuntut ius solymi Tauri montis accolae cur ultra Oceanum ponan tur ab Homero sonota sophena magnę Armenię re gio 352 sophiani Graeciae descriptio Strabonianae lectioni uti289 sophienses 303 sophites Alexand. M. CL. canibus donat 461 sophitis regio 460 sophista quidam Indus seipsum Athenis exurit 45 sophistae publicis stipendij conducti Massiliae 111 sophocles in typographijs Homero multo inferior 14 sophocles Pamphyliam pro Cilicia usurpat 442 sophocles poenta ab Atheniensibus Samum missus 224 sophoclis de Inacho fab. 171 sophoclis de Pandionidis quatuor uersus 263 sophoclis de Antenoris salu te narratio 40 sora urbs 144 soractes mons. 135 sorores fratres in matrimoni um elocant apud Hisp. sosiorates Cretensium geographus& historicus 307 sosipolidis louis purpura fol. 42 sossinati 138 sostratus philos. Nisaus 430 sostratus Cnidius Pharum condidit ob nauigantium salutem 530 sotades cinędici sermonis au tot 429 spadines Aorsorum rex 337 spaita uibs 240 spartani Graeciae imperio excussi ab Epaminonda 274 spartani auxilio Eleorum Phae donem euertunt 233 spartani amissum imperium recuperant sub Rom. 242 spartani& Argei Peloponnesi incolę celeberrimi 247 spartanorum& Argiuorum de Thyrea contentio spartanorum Respub. 310 spartarium spartum copiosum nascitur circa Emporium spauta lacus miracleus fol. 353 spectacula VII. mundi 492 spectaculorum studium apud Rom. Numidis utile specula Eudoxi in Cnido 67 sperchous fluuius 281 sperchius alueo mutato uias nauigabiles reddit 31 spermophagi 511 sphasteria insula,& ad eam pu gna Lacedaemoniorum funesta 239 sphaera Billari nobile opus fol. 174 sphęram rectam habentes ar dicis carent sphagia insula 233 sphettus 266 schinges lapideae Das spina olim Graeca urbs nobi lis, nune uicus 133 spina urbs olim maritima, nunc mediterran ea 133 spinae indicae succus excęcat oculis instillatus de spinetarum donaria Delphi 277 spinitarum thesaurus apud Delpho### Delphos 133 spiritus mutationis terrę cau spitamenes perfugus 34 spitamenes ab Alexan. M. ad supplicium inquisitus 351 spledon 27 spedium in solo Cyprio aere nascitur spoletum 139 sporades elle sporades insulae stadium vii. millia passus continet 215 stannum Drannicum aus de stannum ex Britannicis insu lis Massiliam departatum stanni lauatio stasanor Solius Alexand. M. amicus& haeres 447 stasicrates ie 448 statariae pugnae apti Euboe. enses 29 statellorum aquae 134 statonia 139 statuae Demetrij Phalerei in matulas conflatae 266 steganopodes 192 ετε γονοποδὰes qui dicantur 39 starea 266 stella in cubito Persei quibus uerticalis stellae fixae omnes aequatori parfinelos circulos describunt stellae quaedam adhuc nominibus carent stellarum declinationes ob octauae sphaerae motum inaequaliter uariantur stena 281 stenyclarus Chrespontis re240 Stephani Epitome 290 sterilitas Sabinis immissa ob non praestitum uotum 150 stesichorus stethe locus in Ponto nautis celebris sthenelus Micenarum rex 247 sthenidis opus Sinope 374 stimphalis obsidione cedere iussus oraculo Iphicrates fol. 254 stiphane palus 381 INDEX. staechades insulae Massilienpaeo reposita sibus subditae 113 strigiles ex ebeno parati 365 stoma palus liO4 strongyle insula Aeoli regia stomalimna lacus 112 Liparaearum tertia 174 stoni 125 strophades insulae 239 strabo Alexandreae aliquan- struthocameli cl2 do uixit struthophagi „ 12 strabo fabulis non delectastrymon flu. 216 stura flu. 142 strabo in Polybium inuehistygis aqua potabilis in AB0 uerno 147 strabo croeodilum cicuren ui217 stymbara urbs dit in Arsinoë stygis aqua sacra 254 539 strabo qualem lectorem restympha mons 216 quirat stymphalus urbs Arcadiæ strabonis requirationes fol. 253 strabonis exemplar ueneran stymphalia aqua Erasinum dę antiquitatis in bibliothe amnem efficit ca Electoris Palatini stymphalides uolucres 244 strab. geneal. materna 309 styra urbs 292 strabonis cum Aelio Gallo styrax arbor in Tauro monin Aegyptum perfectionis te copiosa nascitur 386 narratio 541 styrax gunmi ad sufficienta strabonis historici commenutile 386 tarij 346 eiusque ad Poly subattij à Rom. deuicti 188 bium Paralipomena ibid. suber quid strabonis de rebus Alexandri sub solanus unde spiret Commentarius subur urbs Laeetanorum 103 strabonis genus male audie subthebae Homericae 273 bat apud Romanos ob desuchus cicur crocodilus in fectionis respitionem 375 Arsinoë 539 strabonis commentarij hisucron fluuius& urbs storici 7 consilium in geosudinum 49 graph. scribendo opere ibi. sues Belgarum ut lupi homi stratarchus Strab. cognatus 309 nibus norent 118 strato tyranny Amiseno. suessa Volscorum metroporum lis capta 141 strato physicus repraehensus suessula op. Campaniae 15 fol. suessones 116 ratocles Atheniensium consueui Germanorum potentra Sportanes dux tissimi, gens bellicosa 116 239 stratonis turris 505 sueus syluae Herciniae incostratonis insula 511 187 stratonici citharaedi in Causueuorum natio maxima ab nios scomma 430 Albi ad Rhenum& ultra ratonicea urbs extenditur 187 „ 434 stratonica Ariaratis Cappad. suidas Thesallorum causa fa Regis filia Attali R. mater bulosa prodit 218 fol. 415 suilla salsamenta apud Sequa stratonicensium regio 408 nos optima 116 stratophylaces Galatarum 38¼ sulchi 138 stratus urbs nunc Dyme disulgas fluuius 113 citur 253 sulgae flu. cum. Rhodano constratus urbs 294 fluxus 115 stratij hydria aerea in Pantica sulmo urbs 146 sulphur sulphur tractile 148 266 sunium curia sunium promontoriam surena Parthorum rex perfidus in Crassum 496 surrentum Campaniae 149 surrentum& Capreanum fretum Syrenum termini 12 sutrentinum uinum in cam pania celebre 146 susa Babijlon& portę caspię triangulum constituunt susa urbs memorabilis 482 susam choaspi fluuio adna. uigans Dimotimus susis regia Persiae 482 susiana aestibus obnoxia 487 susianę fertilitas ducentupla fol. 488 susij 354 sutrium 139 sybaris flu. aqua pota noxia equis 164 lybaris urbs 164 sybaris urbs à Crotoniatis flumine obruta 164 sybaritarum potentia 164 sybaritarum donaria Delphi sybota insula sybotae insulae 216 sybillini I. bri Ammonis oraculum destruxere 540 sycaminorum urbs 505 sycione urbs olim Mecone & Aeigiali dicta 251 sycioni Corinthiorum agrum occupant 250 sycionij tyranni uiri modera 251 syderum cognitio quatenus geographo conueniat sydra urbs 439 syena 52 9 syena limes aestiui tropici 55 syenae latitudo quot stadiorum sit syenae puteus aestiui solsticij index 542 Tropico subiecta ibid. meridia. nullae sunt umbres sole in uertice existente ibi syenam à Meroë 100 stadijs abesse sylla Athenis captis Aristote INDEX. lis biblithecam Romam apportauit 40 sylla Romanum imperium solus in manu habuit 150 Samnitis caedit ibid. sylla muros hexamyti diruit fol. 265 sylla Mithridatem& Ilienses humaniter tractat 400 syllae crudelitas 150 & de Samnitibus dictum 150 syllae erga Athenienses hu266 manitas syllaeus perfidiae poenas dat Romae syllaei Nabataei in Romanos perfidia 1523 sylosontes pro ueste à Dario regnum recipit 124 syloiontes Samius tyranny fol. 42 sylphium in Cyrenaica optimum 55 147 sylua Gallinaria syluini venusinis finitimis 182 172 symethus flusymbacen urbem Medi Parthis eripiunt 353 symbrij à Romanis& Cono manis debellati 134 204 symbolorum portus syme insula „ 433 symplegades seu Cyanea sasynagela Lelegum urbs 40 8 synnada urbs 389 synnadicae lapicidinae man synoria castellum 378 syntae in Africa syphacis regis posteriSefici. sunt 55 syracusę quinque urbibus con stabant 171 à Pompeio deuastatae& ab Augusto ibid. Caes. restauratae syracusae quando& a quo conditae 170 sytaeusani tyramis parentes aliorum interim domini 171 sunt syracusanorum opulentia in 171 prouerbium abit syracusanus pons insulam continenti iungens syrenes tricipitem scopulum fuisse 42 syrenos Homericae an ad Pe loriadem recte constitutae 12 syrenusae syria dea in Barabyca colitur fol. das syri equites pugnaces ien syri Homerum non intelligunt syri propriè dicti qui 49 syrorum cum Armenijs& Arabibus cognatio syriae descriptio 50I syriae latitudo syriae reges Bactrianam amit tunt 450 syriae meridionale latus ut circumscribendum contra Eratost. syrium mare antiquis inuium syrmus Triballorum rex 201 cum Alexandro M. gratiam init ibid. syrtes insulae syrtis maior 358 syrtium mare syrtis minor 358 syrus insula lui 3 syscia op. Pannoniae 211 syspiritis 361 syssitia Laconum 311 syssitia Sportanorum iezir Abeae 389 tabula geographica Eratosthenis tabulae geographicae memo ria quàm utilis tabulae geographicae pro cir culis rectas lineas habent foltabulae geographicae antiquorum, erroribus refertę 44 tachari 344 taenarus 239 taenarus Laconicae taenarus& Pythia eiusdem ualoris, oraculum 246 tagus flu. Hispaniae tagi ostia ad Pyrgum tagi fluuij longitudo à fontibus ad ostia usque 61 urbs talabroca Samariana fol. 33 8 talares talares 284 tationis poena in India inusitata 1655 tamarus Epiri mons 218 tamasa Cypri urbs,& de ea Homerilocus 160 tamassus Cypri, calchantum profert 447 tamna regio 10 tamonita 360 tamynae urbs ab Admeto con dita 293 tamyras fluuius Do4 tamyracis sinus 204 tanargra urbs ad Asopum flu uium 250 tana graei Gephyraei dicti 269 tanggra 267 tanais flu.& eius ostia tanais& Nilus limites orbis partium tanais& Nilus in eodem sunt Meridiano tanais urbs à Graecis Bosporanis condita 323 tanaidis fluuius fontes igno 323 tanais fluuij à fontibus ad ostia usque descriptio 323 tanais mentionem cur Homerus nullam fecerit 378 tanais flu ostia duo 205 tanaim fl. per Caucasum flue re fabulosum tanis urbs magna ### 535 taniticum Nili ostium p35 tanois urbs Tauricae 205 tantulus Phrygiae rex 386 tantali diuitiae unde tantali tempore terraemotus Sipylum euertit tape regia urbs Hyrcaniae fol. 33 8 taphiassus 294 taphij 204 taphij in Cephellenia 29 taphitis promontorium 558 taphiussa 28 taposiris 534 taprabona taprabona insula in australibus Indiae posita taprabona insula Indici maris maxima 456 taprabonae situs antiquis non INDEX, rectè notatus 44 t il pijii 345. 358 t ilpyrorum more: 352 tarantus heros 175 tarascon 110 tarascon oppidum 1 tarati tarbassus 35 tarbelli tarcodementus Ciliciae R. à Romanis appellatus tarcom Tyrrheni pręfectu canis capillis natus tarentum Achaica urb: tarentum, urbs sinus Tarentinus tarenti dies festi plures quam nefasti 176 tarentini philos. Pythago i. cę studiosi 176 Democra ticum statum retinent ibid. tarentini cum Romanis belligerantes Pyrrhum ducem euocant 176 tarent. Deorum donaria à Car thag.& Rom. direpta 175 tarichiae lacus en tarichiae insulae 1558 tarne Lidiae urbs 273 tarphe 31.290 tarpetes 324 L. Tarquinius Priscus Rom. R. Lucumo prius dictus 135 tarquinius Superbus ultimus Romæ Rex 136 tarquinius maliciose regnans Roma eiectus 179 tarquinij urbis nomen u de fol. 135 tarquinij Demaratum Corinthium recipiunt 135 taraco urbs, Hispaniae metropolis tarraconensis Hispaniae descriptio tarsus urbs 70.441 tarsum Triptolemus condit lo inquirens ten tarsenses Athenas superarunt philos. studio 441 tarsius flu. Homero Heptaporus ««:« tartari nomen unde Homero deductum tartessus ueterum Boetis est recentiorum tartessum Homero notam fuisse tartessidem Turduli occuparunt 88 tasius Roxolanorum contra Mithriditatem dux 203 on 1. Tatius Rom. rex 139 T. Tatius Quiritum Rex Romulo amicus fit ex hoste 140 per insidias occisus ibid. tatta palus salis concreti 385 taurum Gasatarum celebre emporium 384 taulantij 217 taurentium à Massiliensibus conditum 110 turiana regio 160 taurica Chersonesus 204 taurica ora maritima ad Męotidem 205 tauricae incolae Mithridati tri butum soluunt 206 Graeciae frumentum suppeditabant ibi. taurini cisalpini gens Ligustica 125 taurisce gens Norica 126 taurisci Galli 189 taurisci à Getis debellati 202 tauriscorum aurifodinae celebres 127 taurentum Plinij 180 tauromenium 169 tauromenium zanclaeorum in Sicilia colonia 170 tauropolis 266 tauropolis Diana 369 tauropolitae Apollinis templum 500 tauropolium 124 taurus Marathonius 266 tausus Samnitum dux in Opicorum regione procumbens 150 taurus& Armenij montes sub Athenarum parallelo sunt tausus mons totam Asiam bifariam diuidens tauri montis longitudo& la titudo quanta 318 tauri extrema Imaus uocan35 tauri montis descriptio 352 tauri gens Seythica 204 tauré 774 tauri sanguine poto Midas moriturt taxila urbs Indiae praeclarissi ma 460 taxilarum monstrosę consue tudines 168 taxilus rex Alexand. M. humaniter excipit 460 taxymira 303 taygetus mons 240 taygeti montis uertex terraemotu abruptus 243 teanum Appulum 178 teanum urbs Latij maxima fol. 144 tearco Aethiops tearcon Aethiopię rex in Eu ropam uenit 450 tearconis exercitus Hispaniam, Thraciam& Poutum peruadit 450 teate Marucinorum caput 146 tectosages 114 auri diuitem terram colunt ibid. tectosages Phrygiam, Cappadociam& Paphlagoniam occupant 114 tectosages Galatae 384 tegea ex nouem pagis conflata 227 tegea urbs Arcadiae 253 tegeatae Mycenas euertunt fol. 248 272. ta resiae sepulchrum taresiae uatis nepos Calchan tem uatem uincit septerer. teius pagus ien teium urbs Cauconum 372 telamon Teucrum filium èpatria pellit . 446 telchines ijdem cum Curatibus 303 telchines nouem è..... in Cretam, Rheam comitantur 306 telchenes......... tantes ei Telchinis nomen faciunt „ 431 telechines Saturno falcem fa bricasse crediti 431 teleboas Lelegis nepos 215 teleboae insulae 299 teleboij 215 teleclus trium urbium conditor 239 INDEX. teleclus Lacedaemoniorum tex à Messenijs trucidatus fol. 175 telemachus Negentuni fanum intrat 232 telemachus Lacedaemonem petit 24 telemachus procorum insidias elabitur 234 telemachi caedem Amphino mus dissuadet 218 telemacha Menelaus Crateram Sidoniam donodat 22 telephus ubi enutritus 386 telephus cum matre Ange in 411 mare praecipitatus 150 telesia 292 telethrius mons 141 tellenae urbs telmissus sprere telus insula 314 tembices 214 tembrio Samum condit 42 238 temenus Heraclides temeneus Argorum condi254 tem eni sepulchtum in Teme no insula 243. temerium promont. „K 433 temesa Italiae locus 377 160 tem esaeus heros temesanum sacellum 160 268 temmices temnes mons 411 tempe ul tempe,& circa eam in Graeciam transitus 281 temperatae zonae duę Borea & Notia temperatae plagae terminus australis regio cinnamomifera 44 templi tectum quotannis no uum parant Bacchae& earum ritus mirabiles 118 templa Aegyptiorum qua537 templa Idaeae matris circa Cy zicum 24 tempsa urbs Bruttiorum 160 tenarij Lapicidinae Laconi243 tene Cycni fil. Tenediorum princeps 250 tenea pagus,& ibi Apollinis Teneatae templum 249 teneas fluuius 139 teneatae à Corinthijs ad Romanos deciscunt 250 teneatarum respublica 249 tenedus insula 69.405 tenediorum Encomium à Zoi lo scriptum 172 ten ericus campus 273 tenerus Apollinis& Melia fi lius 273 tenesis regio 511 tennis res oestae 405. tentyra urbs 541 omnium maxime crocodilos detestatur ibid. tentyritarum uis contra crocodilos 540 tenus insula lui 3 13 teos urbs Anarreontis Lyrici patria seb. teporgis Galatarum regulus 381 terebinthus frutex 481 teredon 509 terga 396 terentius Varro Salassos superatos sub hasta uendidit 126 tereus Thrax in Daulide regnans 278 ergesta uicus Carnicus 211 gestae oppidum Istrię 134 383 terina urbs ab Annibale diruta 161 termessus 385 termessus urbs Pisidica 438 termessium promont.ens termilae à Carib. conditę 287 termini unde petendi a geographo 49 termopileae columnae 279 terpander Lesbius celebris musicus 412 terra in duas partes diuisa à Tauro 50 terra respectu solis puncti ra tionem habet 45 9 terra in mari latens tumefacta diluuia facit 28 terra habitata quae dicatur geo graphis terra Oceano undique cincta 1& 3 terra in aquam transmutatur 538 terrae terrae summaria descrip. terrae rupture ad Gades ab Eratostbene ficta terrae diuisio Eratosthenica censetur terrae& maris forma contra Eratosthenem terrae quantitas iuxta Eratost henem terra in quatuor partes diuisio antiquorum ex Ephoroi 8 terrae in partes maximas diuis terram& mare globosa esse terraemotus ingens per Lydiam, loniam& Troadem grassat 3° terraemotus causae terręmotu cio ciò pagisub uersi apud Parthos 345 terraemotib. collapsa causa zu terraemotibus ob proxia loca ad Maeandrum 390 tesariosti in Graecorum pote statem uenit 346 testium nullus usus in India 46 testudo fluuialis Caesari donodata à Poro Indiae R.rt 40 tetragnatti den 12 ietrapolis 266 tetrapolis 501 eius urbes ob concordiam sorores dictae 101 tetrapolis conuentus in Cybira 419 ietrapyrgia 560 teuchira urbs 559 teucer à Telamone in Cyprum pulsus 446 Salaminam condit ibid. teucri sacerdotium& ditio 441 teucri uagantes in Callaicis considunt teumessus 271 teureus Daulidem Phocidis condit 214 teuristae Galli 189 teuthamidas Lethus PelasG G teutheas fluuius 230 teuthides bicubitales apud Carteiam leuthrania 376.386.410 teuthrantia Rodiorum colo nia 164. teuthras Cilicum& Mysorum INDEX. nex 410 teuthras hospitalis ur thaena urbs 1558 thala urbs 551 thalamifera nauigia 534 thalamos qui nunc Boeotij dicuntur Pelops fundauit 239 thales Milesius uns de septem sapientibus Graeciae 222 qua aetate uixerit thales rhytmorum Creticorum & Paeanum inuentor 311 thalestria Amazonum regina cum Alexandro M. prolis causa progressa 337 thamyris musicus 306 thapsus 552 thapsacum tr. thapsaeus à Babylone quan tum distet éthapsaeus& Aegyptiora ma ritima in eodem parallelo non sunt thariades relicto Antiocho M. Armeniam occupat 860 thasus insula thasum omnium Gręcorum robur conuenit 244 thasijs unde spiret Fauon. 15 thaumacum 284 thebæ Phthiotides 283 thebae à Macedonibus occu patae 268 uix paginomen retinent ibid. thebae ab Achille captae 394 thebarum Aegypt. descrip. 541 thebarum C. portae thebas Phoenices conduit 168 thebaica regio in nouem no mos diuisa l 528 thebaicę regionis fertilitas thebaicae palmulae 542 thebani literarum contemptores thebani Epaminonda mortuo imperium amittunt 267 thebani cum Laced. de principatu Gręciae cotendunt 286 thebani Alalcomenas fugiunt 271 thebani ouem colunt(5,40 thebani Graeciae imperium Laconibus eripiunt 242 thebani sacerdotes Astrono miae dediti 541 thebani Orchomenijs tributum pendunt 274 thebanum bellum obitum ab Alcmęone& Diomede 3 oi themella 303 themis Ichnaea 285 themis& Apollo Delphicum oraculum condunt 278 themiscira 27.329 themiscira Amazonum cam pus themiscyra Amazonum olim domicilium themisonium 389 themistes apud Homerum quid 218 themistocles à Xerxe urbe Lampsaco donatus, ob uini ibi nascentis copiamirde themistoclis uxor sacerdos Dindymenes facta 428 themistocli 3. urbes à Xerxe donodatę, pro pane una, al tera pro uino, tertia pro ob sonio 1423 thena oppidum 552 theocles Atheniensis in Sici liam coloniam deducit 16us theodorea secta ur 16 theodorus Cronus dialecticus lassensis „ 434 theodorus orator Gadarenus 306 theodosius mathematicus ce lebris 384 theodosia urbs Tauricae 205 theologia Priscorum qualis fuerit 307 fabulis circum septa ibid. theomnestus Cous nobilis psaltes theonis in Aratum commen tarij theophanes historicus Lesbius, Pompeio M. à consilijs 412 Graecorum sua aetate clarissimus fuit ibid. theophanis cossae 360 theophilus Tibij fil. à Mithri date caesus 1652 theophrastus ab Aristotele scholae& librorum haeres constitutus 407 theophrast. Aristot. Auditor, Tyrtamij antea uocatus Hekkouwww uolle ++++++ theopompi Theopompi fabulae 192 theoponpi historici candor 23 thera Cyrenaeorum retropolis 312 thera insula Cyrenes mater fol. thera Cyrenes urbs primaria à Minijaeis condita 233 therapnae 271 theras Autesionis fil. Minyarum dux 233 therasia alsâs Thermissa di182 therasia insula in freto cretico theredon urbs ad ostia Euphratis thermaicus sinus 54.216 thermae Aedepsiae thermae Baix 139 themae Lelantaeae 293 thermae Neapolitanae 148 thermae Ohesiae 115 thermę Phacemonitarum 381 thermae Sinuessanae 142 thermaeus sinus thermissa Siciliae proxima in sula 173 thermodon flu27. fer4 thermodoon Amazonibus subiecta 337 thermodoontis nulla est apud Homerum mentio 191 thermopylae 280 thermopylae ad Aetam mon tem 281 thermopylarum angustiae 5 therinopylarum thermae triduo retentae rursus fluunt 31 thesauri Delphici à Phocensibus sublaci thesauri cur in Gallia tamfre quentes 114 thesium Athenis 265 theseus Scironem& Pytiocamptem superficit 263 theseus e Gnosso soluens Brundusium condidit 177. theseus Athenas ex duodecim urbib. consarcinat 266 thiseus cur ad inferos descen disse creditus theseus taurum Marathonium interficit 266 thesei aerumnae 249 INDEX. thespias urbs 271. thespiae Boeoticae 268 thespiensium urbs Cupidine Praxitelis celebris 272 thesproti thesproti in Acarnania 215 thessalia, Argos Pelasgicum dicta ab Homero 244 thessalia Argos Pelasgicum dicta thessalia olim Pyrrhaca dicta à Pyrrha Deucationis uxo 288 thessaliae in quatuor partes diuisio 282 thessaliae uaria nomina cur, 288 quomodo, mutata thessaliae& Thraciae descriptio Straboniana deperdita est 220 thessali Cęren. condunt 136 thessalici equi optimi ab ora culo iudicati 294 thessalici montes thessaliotis 282 thessalonica daeedonica 216 urbs thessalonicae ab Epidamno distantia thestius Pleuroniorum rex 300 thestiadum cum Meleagro bellum pro apri capite et exuuio 303 thetidis sacellum in Pharsa283 thyatira 28 thimbrus Harpali percussa Macedonum dux fortis 55 9 thisba columbis abundans 19 thisbe insula columbis abundans thoae insulę 299 thoae insulae Homericae 234 thoanes 3 29 thoantium elle 160 thoas Aetolorum dux 286 thoma urbs thonis urbs 534 R. Menelaum& Helenam excipit ibi. thonitis lacus 46 360 thonitis palus nitrosa thorax Agamemnonis thorax Megethis 228 thorax mons 28 thoricus urbs 266 thoricus pagds 266 thraces bello petiti ab Alexandro M. 201 thraces à Romanis uicti 179 thraces Ctistae sine uxoribus habitant 190 thraces polygami ex Menan dro 191 thraces, dierum inducias pacti noctu hostem adoriun268 thraces equum domitores 190 thracię montes celebriores 127 thracię cum Macedonia termini thraciae cheronesus nigrum sinum efficit thracicus Bosporus olim My sius dictus 38¾ thrasybulus à Phyla in Phyraeum reducit Athenienses fol. 265 thrasiclis de ortu Nili senten 530 thrasonis admiranda opera in Ephesio templo 425 thrax thesauri Indaici locus fol. I08 threiciae montes niuosi thriasius campus 265 thrinacis cur dicta Sicilia fol. 169 thronie Beli filia 22 thronium Locridis urbs 280 thryoëssa& Thryus idem sunt Homero 234 thucydides historicus 217 thulae mari congelato uicina insula, extra Britanniam 32 thules descriptio ex Mathematicis rationibus 124 thulen nullibi extare thumelicus Cheruscus 188 thunatae 212 thuria urbs Homero Aepia 239 thuriates sinus 239 thurij in Seruitutem Lucanorum ueniunt 164 thuriorum respub. uitiosa ob legum molem 163 thurinum uinum nobile 164 thusnelda Arminus Cherus scorum ducis uxor in tri188 umpho ostentata thus INDEX. thus Sabaeum 552 tieti oppidum Campaniae 154 thuris arbor 50 tiga urbs thyae Bacchi ministrae 304 tigranes Cleopatram Lunam thyatura urbs ur interficit 101 thymbra campus 402 tigranes Romanis tributum thymbraei Apollinis templum pendit 360. uaria fortuna fol402 usus thymbrius flu402 tigranes Methodorum trans thymiatis flu. 216 fugam non recipit :408 thynias tigranocerta thynias insula 372 tigres apud Prasios robustis thyni è Tracia in Mysiam mi simi H62 grant tigris flu. ostia& fontes thyni populi 190 tigris cur minus quam Euthynnus piscis& de eius na phrates exundet 194 tura plura tigris flu. unde nomen ader thynnorum obseruatio 160 thynnorum captura tigris&5Fuphrates confluthyreae causa Argiui cum Spar unt& puluino remigium sitanis contendunt milem figuram exhibent 47 thyrides 226. tigurini animum ad praedas thyrides populi ad sinum Aadijciunt 189 272 sinaeum tilphosij Apollinis templum tiaba 386 tilphusium 272 tibareni montes 359 timaeus mendacij accusatus tibarenicae gentes à Demetrio ̃ 40 3 tiberenia Colchis 205 timaeus Tauromenita hotiberis fluuij fontes& ostia mo inuidus Epitimij nofol. men adoptus 425 tiberius Augusto succedit timanus flu. terra absorbe165. Cantabros& Comratur ac tandem in mare efflu cos subigit tiberius Augusti F.& succes timnon 420 sor 179 timonium Antonij regia do tiberius Caes. noricorum in mus cursiones repressit 126 timonitis Gezatorigis 382 tiberius Istri fontes aspicit timosthenes Ptolemaei clasfol. 188 sis praefectus Pythici hym tib. Gracchus cCC. urbes Cel ni autor 278 tiberiae euertit timosthenis de portuum detiberij naualis pugna cum scriptione liber mendosus Vindelicis in lacu Acronio fol. fol. 188 timuchi Massiliensium dutiberus 377 110 tibius Strabonis auunculus Dertinas transeuntis circuli a Mithridate necatus 380 magnitudo tibij nomen seruile in paphlatindareus& Icarius fratres gonia 102 domo pulsi ab Hippecotibus urbs 144 onte 300 tiburtini& Gabini lapides tinga oppidum lt6 fol. 144 tingis Mauritaniae:& ad eam tichius urbs 281 ex Baetica traiectus ticinum urbs& fl. 134 tiresiae umbra sola omnium ticinus flu. ex Verbano lacu sapit oritur 127 tirynthia claustra 246 tisamenus Orestis F. Acheos contra lonas armat 251 tisamenus Achaiae conditor tisiaus (254 titanes Rheam curant 306 titanus fons à calce sic dictus tita resius flu. 287 (286 titaresij flu. materia oleo simi lis 287. Penei flu, aquis non miscetur ibidem. titarus mons 287 tithonus Memnonis Susam condit 48 titius Syriae praefectus à rege Parthorum obsides accipit fol. 101 tityrus Cydoniae cretensis mons tityri Bacchi ministri 304 tityus terrae filius eiusque in Euboea sacellum 279 tlepolemus Licymnion interficit tlepolemi ex Hercule mater tlos urbs spal 437 tmarus mos in Tesprotis 218 tmoli montis specula pulchra tmoli aurifodinae deletae 398 toas flu294 tolgum 216 tolistobogij toeniorum lacus togati seu stolati Hispani qui tolistobogij Galatae 374 tolosa Tectosagum retropolis tolosanum templum sacrosanctum tolosanum aurum à Caepione sublatum tomaeum tomi oppidum Ponti tomisa Sophienae pagus 436 tomisa castellum Sophienae uenditum 369 tomuri Homerici 218 topazius lapis seu gemma fol. toreatae Maeotae 324 torentis& fluminis differen tia torrida plaga, quae uerè dica tur 3T4411 2 torridam torridam zonam quo consilio in duas partes secent 56 toxicum proponere sine dolore necans Hispanis frequentatum toygoni à Mario deuicti, fotrachatae 439& 385 trachiotae Cilicos trachimię Heracles terręmo tu collapsa trachin trachina Officorum urbs 142 trachonitae montes co4 trachones colles co4 tragesae salinae 405 tragium urbs à Toleclo con239 dita tragaeae insulae 42 tragaediae unde ortae tragurium insula tragutium Liburniae urbs trallianorum gymerasium terraemotu concidit trallis urbs Asiae celebris, fo229 transpadana Gallia trapezus Graecanica urbs fol. trapezus mons 205. 329. 502 trapontium 144 406 trarium pagus trasimenus lacus funesta Ro manorum clade celebris 139. aditum ex Gallia in E. truriam praebet ibidem. trebonius Cæsaris percussor Smyrnę à Dolabella interfectus urde trebula uicus trebulani treres& Cobus à Madije op primuntur trerum urbes à Bistonide lacu extinctae treronum in pontum& Paphlagoniam irruptiones fol. trerus flu. 144 treuiri treta 246 trianguli definitio trianguli rectanguli hypothenusa semper alijs lateribus longior est INDEX. triballi Alexandrum insula troas& Troia describitur 3e3 201 troadis descriptioni cur diusua Peuce arcent tius immoretur Strabo 393 triballi ab Alexandro M. bel 201 trocmi lo tentati 114& 381 triballi Traciae gens uaga- trocemi Gallatae 384 203 traeceni Halicarnassum con bunda dunt triboci gens Germanica, fo„ 433 116 troes qui& Troia quae uerè dicatur tributi magnitudo Celtibe. ur troëzen urbs riae ores ostendit 243 troëzen Pelopis F. urbende tricca urbs& ibi Aesculapi suo nomine condit 285 246 fanum 217 tro èzen Nep tuno sacra alias tricca urbs Posidonia dicta triccaeum Aesculapij fanum 246 trogilium promontorium& fol. insula trichaices Eteocretes cur di....... 308 trogitis palus Lycaoniae, fo lio tricorij 266 trogloditae Arabes tricorythus troglodytae Caucasij tricorythque urbs tetyapoleos trogloditae Pannonij Atticae à Xutho codita 25 troglodytarum descriptio 521 tridentini tridentis signum in Astu 265 troglodytarum nomen unde coa ortum duxerit trieris Τριετίαν saltem triennium sitroglodytis Sol aestiuo solsti cio fit uerticalis gnificat trinacriam cur appellent Sitroglodytica Ptolemais maciliam ximum diem habet horarum 227 triphylij XIII. & tripolis troia Mityleneis adempta bel217 ripolitis lo Peloponnesiaco ̃ 40¾ tripos praemium cursus apud troia urbs Italiae Ilij colonia Homerum fol. 164 tripos delphicus troiae excidium à Cleanthe 276 depictum Tripodes Boeoti quotannis 230 Dodonam mittunt troianum bellum ut histori268 ripodiscium cè descripserit Homerus 10 troianae mulieres naues actriptolemus Sophoclis cendunt taedio peregrinatio triptolemus cum Argiuis Iûs troicus campus 401(nu 163 quaerendae causa in Ciliciam troicus mons abit 441 538 triptolemus heros Antioche trophonius legem diuinam doceuit nio colitur am triptolemus Tarsum condit trophonij oraculum 274. errabundus trophonij Delphica opera 277 B0s triquetram formam quate tropicus Canori quâ uadat 45 nus exprimat Italia tropicus aestiuus in Thule ar ltici uices gerit triremus supra urbes muros elata ab mundatione tropicus aestiuis per Syenem transit 229 tritaea Achaiae urbs 64 triticum& tinathusium 229 topici circuli 7(absint 75 270 tropici quantum ab aequatore triton flu. tritus tropicorum interiora etiam habi tari contra Parmenidem 55 triumphus Germanici iunioris truentinus amnis 145 trypho INDEX. trypho cognomento Diodotyphi copiosi in Perusia 139 tyrus olim mari circundata 30 tus Syrię regnum affectat 50 typhon sub Aetna sepultus tyrus urbs Colonijs multis tucis urbs roi. celebris 505. ferè insula est tuder typhonis fabula ibidem. 149 tugeni Heluetij animum ad typhon flu. nunc Orontes di tyrij ad Herculis columnias praedas adijciunt 189 citur 50 z coloniam deducere iussi 99 tugenses Tidurinorum uici typhonis fabula quo refe tyssonia tusi pop. Hisp. 92(ni 128 renda 390 tytius iniurius homo ab Atullum 126 typhonis fulmine icti fabupolline interfectus 278 tunicas praetextaslatè, Balea 50 res primûm gestarunt typhoëi fabula ur Accęi populi Hisp. 90 turderani seu t'urduli Hispa typhonem ut fefellerit Isis uacua fl. Lusitaniae 91 norum doctissimi cum Osiride ualeria uia 143 turditani argenteis dolijs& typhones quid Graecis ualeria urbs 149 144 praesepibus usi tyra in Getis 203 ualerius Flacc. consul à Timturditani longaeui 90 tyra fluuius bria per insidias caesus 400 turditani Romanos mores tyrae fluuij fontes incogniti uallae erratum aemulantur tyraei uapanes 177 turditanorum leges metris tyrambeflu. 323 uapores ascendentis solis au inclusae tyrannio Aristotelis studiosus gent magnitudinem turdetania aliâs Boetica eius libros exscribit Ro. 408 uaralij 212 turditaniae mira opulentia tyrannio Grammaticus Stra uaria ueronum urbs turditaniae chorographia bonis praeceptor uarus flu. 375 85. urbes ducentae ibidem. tyria purpura omnium opti uarus flu. Italiae& Narbonem turduli& Turdetani populi ma putatur sis Galliae limes 505 110 in Boetica tyriarium 136 uarus quintilius cum tribus turina Euratidi erepta à partyrigetae 189 legionibus à Ceruscis truthis tyrigetae antiquis incogniti 346 cidatus 188 turris Herûs 398 tyrigetae intra Istrum& Bory uata urbs 55 turris terraemotu concidens sthenem positi 203 uates Cimbrorum 189 uirgines opprimit tyrina insula 509 uaticinia Cimbrorum dira tusci alias Etrusci uel Tyrrhe tyron Enipei flu. amore cafol. 189 ubij 116 tusculanus mons tyrrhenus Atys F. Etruriam 143 Vucetia palustrè oppidum 133 tusculum oppidum occupat 143 Aucromerus Cattorum dux 188 tyana urbs 370 tyrrheni cum Rom. de prinueij à Rom. oppressi tyanis «««« cipatu contenderunt uelini portus 180 tyanitis uelitra 1664 tyrrheno& Adriatico mari 144 tyberis flu. Romanorum& contenta Italia uellaunij Tyrrhenorum olim limes 134 tyrrhenum mare siculo subuelleris aurei fabula unde tychius ur 16 limius orta tychius sutor Aiacis scutum tyrrhenorum campestria loUelleris aurei ex Colchide confecit 271 petendi ratio tychon Atticus Deus ««W: tyrtaeus Lacedaemoniorum uenas sacrificiorum tangentygris sub terra fluens in Me contra Messenios dux 240 do diuinant Lusitani sopotamia oraculo abAthenis euocauenasis louis templum, fotylus lio ri iussus ibidem. 370 tympana Cimbrica 189 tyrtaei poëtae de Messenijs uenatio Galeotarum apud tymphaei 240 narrationes Scyllaeum tymphaeorum cum Thessatyrtaei Eunomia 240 uenationes Indicorum regum lis de Pindi fonte contentio tyrtamus Auditor Aristotelis magnificę ai Nes tymphrestus mons 283(217 Theophrasti nomen adeuenationibus addicti Numi tyndaris oppid. Siciliae ptus dae tyndarij scopuli 505 534 tyrus antiqua uenatorum apud Indos pritynis ciuitas uilegia 958 tyrus urbs Phoeniciae co4 id tttt 3 uenditius uenditius Pacorum Parthiae 5021 R. interficit 126& 211 uendum urbs ueneficia Medeae& Circes fol. uenena. Lethalia ex Ephy. 228 ra petita uenenorum inuentores morte plectuntur nisi unà& reme. dium inueniant apud Indos ener fol. ueneti in Italia an Paplagones an Galli dubium 132. equis alendis intenti ibid. ueneti uelis utebantur pelliceis uenetorum urbes aliae marti mae aliae insulares uenetorum pulli equorum celebres uenetorum& Caesaris naua lis pugna pro Belgis uenetiarum in sinu Adriatico conditores 125 uennones, uennones in Vindelicis 126 uentidius cum Nicate Par50 thorum rege certat uentus septentrionalis ut se uiat in Campo Lapidoso uenti duo praecipui Auster & Boreas uenti mare exagitant uenti pro signiferi ratione uariantur uenti singuli unde spirent ex Homero 250 uenusia Uenus Graeca Dea à Memphitis censentur uenus estigantes Herculi prodit uenus& somnus una ambu 394 lantes 262 uenus Anaitis uenus anadyomene in Coo, juor. Aomam departata ibi. ueneris sacra uacca apud 536 Momemphitas ueneris Arsinoes sacellum 534 ueneris Cypriae in Olympo templum mulierem ingreditur nefas O46 ueneris pyrenaeae templum fol. 110 INDEX. 215 266 uia Ignatia ueneris Coliadis aedes ueneris Pyrrhae templum 106 uia Salaria 140. Nomentana fol. ueneris Apaturi fanum inuia Appia Latina Valeria La signe uicana ueneris fanum Corinthi ceuiarum straendarum studio 248 leberrimum si Romani 143 ueneris Lauiniae fanum ce uias per alpes ut pararit Au144 lebre in Latio gustus Cæsar ueneris fanum in Erice reli172 uibisci Ptolemęi sunt Strabo giosè cultum nis losci ueneris magnus portus uiko Valentia olim Hippouera urbs Medorum regia 161 nium dicta ab Antonio capta uienna Allobrogum retro ueragri polis ueratrum optimum ub eiminalis porta& collis, foeius correctio 142 uerbanus lacus uindelici Heluetiorum conuercellarum aurifodina abo 126 termini lita uindelicorum in Italiam& uercingetorix Arnerniorum sextum masculum saeuitia 126 dux CCCC C1) hostium contra uindelicorum& Noricorum Rom. in aciem produxit 115 incursione repraessae 126 144 ueresis amnis uinum Ligusticum picem re ueretum Salertinorum 124 dolet pidum 126 Auinum Rhaeticum ueritas apud Indos in summo uinum Fundanum, Cęcubum, praecio habetur Palernum, Albanum, Steuermes Apollonidae 142 tanum uerona urbs celebris uinum Signium aluo fluidae uerones Hisp. populi à Ty utile 144 rijs sunt oriundi uinum Catacecaumenites uerones Gallico utunturue generosum stitu uinum Ambladense 160 386 uertinae uinum Monarite in Meliteuespertini temporis egregia na Cappadociae optimum periphrasis 364 fol. uestales uirgines in Caere cu uinum Calybonium mir bezaht stoditae 170 uinum Mamertinum uestini uinum Lagaritanum ad meuestitus Belgarum dicinas expetitum 164 in Vestitum V. tantum aure uina campaniae celebriora os insumere licebat Massifol. 146 liensibus uina Graeca celebriora enu149 desuuius mons sterilis merantur . ueteres ignari rerum geogra uina ad CC. annos perdurare phicarum 84 à Plinio proditum uettones uectionum in Romanos be-uiperae Indicae sedecim cobi tos longae 464. incantationeuolentia nibus coërcentur ibidem. uetus urbs uetula Pyrrhum Argos obsi uiperarum morsib. medicari docti Ophiogenes 397 247 dentem tegula necat 142 uiragenes Hispanicae 96 ufens flu. uirginis templum in Cherro 142 uia Appia 104 neso noua uia Aemilia 134. Flaminia ib. uirgines uirgines Locrens. à Dionys. tyramno scelestiss. tractatę 162 uirginum stupratores exilio puniti 161 uiriatti in Hisp. conatus uiri Chalcidenses optimi 294 uiri puerperium absoluunt loco uxorum apud Hispanos uiris muros non muris uiros defendere Rom. est 142 188 uisurgis fl. Germaniae uita humana conceptuisimi 467 uitae genera tria iuxta Platonem examinantur 399 uitia urbs 361 uitij populi 345 uitiligines albas sanans laua ecrum 232 uitis uini metretam ferens apud Hyrcanos uitis arborea,& ex ea uinum praestantiss. in Caecubo 141 uitis cum cineribus Aetneis 1701 cognatio uitis mira natura apud Rauennam 133 uites Caramanicae miraculosae 481 uites in Mauritania admiran dae magnitudinis 546 uites in Bosporo defodiuntur 204 uites mirae magnitudinis apud Margianos uites exscindunt Getę à Ceneo persuasi 20 uitium in Albania prouentus copiosus 331 uitraria arena 505 uitriolum in solo Cyprio ęre nascitur ule uox, pro sano item salue usurpata öster 4. Julisses Mineruae fanum consecrat 149 ulisses exploratum hostia ca stra missus 286 ulisses Christidem patri reddit 409 ulisses& Teucri socij in Hispania ulisses in Cyclopum terra Aeo lia,& apud Lęstrigones 21 ulisses an ad Siciliam& ItaINDEX. liam peruenerit Julisses de caprifico pendulus ulissis patera in Circes oppidi Min. templo monstratur 142 ulissis ara apud Lotopha, 1558 gos ulis. errores possibiles sunt 20 ulissis erroribus multa palliat Homerus ulissi quid praecipuae tribuat Homerus ulisrea urbs& in ea Mineruę fanum ulissea Hisp. urbs Itacensium peregrinationis signum ulius Apollo 122 Jumbilicus terrae Delphi 277 umbri Rom. admixti 134 umbriae chorographia umbrici Aeginet. coloni 247 umbrarum diuersitas intra& extra tropicos unicornes equi in India 466 uniones preciosi in insulis ru bri maris 505 unoculi in India ,166 unoculi Cyclopes Homerici ex Scythia translati uoconiij 110 uolaterrae urbs uolcae Rhodani accolae 11: uolci proprio non Romano iure utuntur 125 140 uolsci in Latio Fuolscorum Pometiorum ager praeclarum 141 uolsinium 139 urbs Bacchi in Africa quam unus quispiam bis non inuenire possit 192 rurbes Celtiberorum CCC. à Graccho euersae urbes quomon Gręci& quomodo Romani struant 143 urbes ut primum coaluerint 27 fol. urbes Epiri LXX. ab P. Aemi 215 lio euersae urbes maximae ad mare mediterraneum positae sunt urbes Graecorum ἐ pagis con 227 ditae orbium Hisp. numerus 110 urgenus Juria Herodoti ubi sit conie 177 ctura uria lacus 299 urinę immerguntur Hispani lauandi causa Jurium op. ad Garganum 177 ursa minor quibus primum Arctico includatur ursa Oceano non tingitur ursae sidus ad nauigationes dirigendas à Phoenicibus usurpatum ursas in India occidere contra Megasthenem urso urbs urtorum mons ass usum quam uoluptatem potio rem habeat geographus ; 557 utica uticae post Carthaginem est prima autoritas 55, utopienses Mimenij uuae bicubitales in Caramania 481 uuuae bicubitales in Margia44 uuega stella Cygnus aliâs 35 uulcani templum tempestuosa insula 174 uulcani form 148 uulcanium aedes Memphitica insignis uulturnus urbs& amnis 144 482 uxij populi regibus tributa imponunt 354 uxij Elymaeis bello infesti 488 fol. uxisama insula uxor& filiae Dionysij tyranny publicè stupratae caesae, crematae dissipatae à Locrensi162 bus uxores communes apud Sky201 thas uxores elocandi mos apud T ilpyros 345 uxores duodecim ducere solent Getae 191 uxores sponte cum uiris se combu ri patiuntur apud Indos 468 uxores Lacedaem. unis indignantur& benè consulumt 175 uxoribus Indorum scortari li citum 1655 uxoribus HHIII 4 xoribus sine uiuentes Cti190 stae in Thracia uzitae usz Z. Y Antho Lyciae urbs 74 Λanthus Boeotorum tex a Melantho Messeniorum regeuictus 263 xanthus urbs Lyciae xanthi Lydi de Phrygum mi gratione narratio 44 xanthij 344 xanthij Thraces 398 xerxena regio 360 xerxes themistocli Lampsa cum donodat «:«: xerxes themistocli 3. urbes donodat pro pane, uinc & obsonio 42 xerxes omnia templa Gręco rum incendit excepto Ephesino 422 xerxes Branchildarum, urbem constituit 35 xerxes Asiam Europae ponte iungit 398 xerxes nauali praelio uictus à Graecis ad Pityussam in sulam 264 xerxes Beli sepulturam subI4 q2 uertit xerxis classis ad Sepias aestu & uentis misere disiecta 288 xerxi, Geographiae inscitia damnum attulit xenarchus peripate. celebris Strabonis praeceptor 440 xenocles insignis orator A410 siaticus xenocles galae Alexand. M. praefectus xenocrates crucen fugit 108 xenophanes physicus Colo phonius sillos poéma mor dax Scripsit seb. xenophon Grylli fil. à Socra te periculis ereptus 269 xenophon oraculo monitus Dianę locum in Elide omit fol. 253 ximena 381 xiphiae pisces xiphoniae promontorium 169 xuthus Tetrapolin Atticae condit 251 INDEX. xuthi filius lon Atticae suum loniae nomen imponit 25 xylandri onomasticon Geo220 graphicum xylob alsamum, cortex est a108 romaticus 405 xypeteon υπηρεσιον quid antiquis Acynthus insula zacynthus syluosa in29 sula 361 zadriades R. 377 zagiluitis 353. 491 Zagrius mons zaleucus Locrensium legis162 lator zama lubae regia diruta à 55 Romanis zamolxis Geta Pythagorae famulus 191 Astrologus in patria magni factus ibi. zamolaus Pythagoraeus Ge tarum propheta us a zanclium urbs nunc Messa170 na zanclaei Chalcidenses ad se 161 uocant zar 377 zariaspa urbs Bactriano. rum 346 zariaspa urbs aliâs Bactra fol. 345 zarmanochague Indus à Ba ragosa se Athenis concremauit 410 zea quam tritico Etrusci po tius aluntur 139 zela oppidulum sacrum 344 zela urbs& in ea Anaitidis templum 380 zelę fil. Prusię conditor 382 zeles urbs ex Betica in Mau ritaniam translata zelda olim Alope 376 zeleae oraculum defecit 39 zelis ciuitas 550 zelitis regio cher zella 552 zenizets prędo celebris 440 ibid seipsum comburit zeno Citiensis philosophus quando floruerit zeno Stoicorum sectae auFINIS. thor Citij natus O 446 zenodotus repręhenditur 37° zephyra urbs (43 Zephyrium promont. 162 zephyrus unde spiret zerethra Erasini 254 zethus& Amphion Thebis regnant 273 Zeugma 354 zeugma ad Eughratem 491 zeuxis medicus, praeses scho lae Herophileae 390 zieglerus in sphaeram Procli zincha 55 zodiacus coelestis semper imminet terrestri zoilus orator, Homero mastix 172 zona torrida quomodo Oceano cingi dicatur zona Cultica, Aethiopica, Scythica zona torrida dupla ferê ad temperatas iuxta Parmenidem in zona temperata habitatae terrae duae esse possunt zonam torridam Eratosthenes temperatam facit zonam torridam cur Polybi us in duas diuidat zonae quinque non sex ponen dae contra Posidonium 55 zonae coelestes terrestribus sunt cognomines quomodo distinguendae fol. ibid. zonae temperatae quae, iuxta Aristotelem zonarum diuisio non debet fieri per arcticos& Tropicos zonarum terrestrium primus auctor Parmenides 55 zoster promontorium 266 Zuchis lacus 358 zumi Germani 187 Zyz. 72.560 zygi Achaei 324 zygopolis 375 zytho potu utuntur Lusita92 zytho potu alexandrini utuntur 534 STRABONIS GulO. graphicarum rerum liber primus. ERRAE descriptionem, quam in praesentia instituimus, philosopho Geographiam, non minus ulla alia re quam is suae tractationis esse ducit considerandam pertinere ad phi censemus. quod nos haud abs resentire, multis argumentis liquet. Qui lo sophum. enim primi geographiam attingere ausi sunt, philosophi ij fuere: Homerum dico, Anaximandrum Milesium, eiusque ciuem Hecataeum(ut Eratosthenes etiam ait) item Democritum, Eudoxum, Dicaerchum, Ephotum, aliosque complures: nec non ijs aetate posteriores Eratosthenem, Polybium, Posidoniumque, homines& ipsos philosophos. Iam multarum rerum cognitio, qua sola hoc opus confici potest, non est nisi eius qui diuinas humanasque res contemplatur, quarum rerum scientia philosophiam definiunt. Tum utilitas quoque multiplex, quae partim ad negocia ciuilia actionesque principum uirorum conducit, partim ad cognitionem t coelestium, terre strium, maritimorumque animantium, stirpium, frugum, atque aliarum rerum quae singulis uifuntur locis, uirum designat eum, cui uitae ars& beatitas curae sit. Verùm singula hęc denuò orsi accuratiùs perpendamus: ac primo loco id, rectè& à nobis,& à maioribus nostris, quos inter est etiam Hipparchus, existimatum fuisse, primum geographicae peritiae autorem esse Homerum. Homerum fuisqui non modò poëtica uirtute omnes& priores& posteriores superauit, sed ferè etiam uj-se Geographiae principem, tae ciuilis experientia: qua is adiutus, non in hoc modò operam dedit, ut actiones plurimas cognosceret, easque ad posteritatem transmitteret, sed& in locorum cum quę singularum sunt regionum, tum totius quatenus incolitur terrarum orbis marisque, explorationem ac de scriptionem idem impendit industrię. absque.n.hoc fuisset, nunquam ille in orbem rediens com memorando terrę situ, ad extremos usque eius fines peritigisset. Enimuerò primò omnium terram, ita ut res habet, undiquaque Oceano cinctam allui pronunciauit. Deinde regio. 2 num alias nominatim, alias certis quibusdam notis per ambages indicauit: Libyam, Aethiopiam, Sidonios,& Erembos(quos Troglodytas Arabes rectè dixeris) apertè, qui ue-Odess. A. 83. rò ad ortum& occasum Solis habitant, inuoluto sermone notat, allui eos Oceano innuens. nam solem ex Oceano oriri,& in eundm occidere ait, itemque stellas. Iliad. u. 221. lamque recens terras tangebat lumine Titan Iliad. O. 485. Oceani liquidis placidi subuectus ab unde. Fulgida Latoidae simul incidit Oceano lux Attraxitque nigram noctem. Astra quoque dicit lauari Oceano. Cęterum eorum qui ad Occidentem incolunt foelicitatem etiam, bonamque aëris temperiem demonstrauit: quia(ut apparet); inaudiuerat de Hispanica nauigatione, quò& Hercules expeditionem fecit,& posteà temporis Phoenices,(.qui& am plissimo sunt potiti imperio.) ac tandem Romani. ibi enim spirat Fauonius, atque eò poëta collocat Elysium campum, in quem à dijs missum iri Menelaum fingit. Odyss. A. 563. Sed te, quâ terrae postremus terminus extat, Elysium ad campum coelestia numina mittent, Quem Radamanthus habet, quâ uita facillima longen Ducitur. haud campos Iupiter niue conspuit illos, Miscetur gelidis neque tempestatibus aër Nulli imbres: tantum spirat leuis aura Fauonii Missaque ab Oceano nimios demitigat aestus. Etenim Fortunatę insulę ante Maurusiam sitae sunt, quâ eius extrema uersus occidentem extant: eodemque Hispaniae etiam occidui fines pertinent. Ex nomine autem constat eas quoque fortu STRABONISGEOURAPH. fortunatas, ideò creditas, quòd istis essent locis uicinę. Porrò Aethiopes ultimos ad Oceanum esse docet. ultimos, hoc carmine. Odol. Extremos hominum Aethiopas, geminisque diremtos Partibus—(ubi neid quidem ociosum est, quod eos bifariam diuisos scribit, sicut infra demonstrabitur) ad Oceanum habitare, his. Illad. a. 223. Namque hesternus ad Oceanum est, iustosque profectus Iuppiter Aethiopas, quorum conuiuia uisit. Extremam quoque terrae uersus Septentriones oram Oceano adiacere, uerborum ambage significauit, de ursa scribens 1liad.0. mir 489 Exclusa Oceani prorsum est sola ista lauacris. Nomine enim ursę& plaustri arcticum, hoc est, Septentrionalem circulum notat. neque Homerilocus enim cum tot sidera eodem in loco semper conspicuo reuoluantur, istam solam nunquam exponitur. Oceano lauari dixisset. Quapropter non iam imperitiae culpari debet, ut qui loco duarum ursarum, unicam habuerit cognitam: cum probabile non sit alterius quoque sidus iam tum quoque nuncupatum fuisse: sed appareat ab eo tempore quo id à Phoenicibus obseruatum & ad dirigendas nauigationes usurpatum fuit, eius sideris institutum etiam ad Graecos fuisse propagatum: quo modo etiam crinis Berenices,& Canopus ab his recepta sunt, quib. nuper admodum sunt facta nomina, nec non aliae multae stellae, quae adlius carent nominibus, quòd& Aratus fatetur. Ergo ne Crates quidem rectè scripsit, Oceani prorsum solus caret iste lauacris: fugiens id, quod fugiendum non erat. Melior He raclqus ac Homero conuenientior, qui itidem per uriam, arcticum circulum intelligit. Terminus.n. (inquit) aurorę& uesperae est ursa,& e regionè ursae, aura est sereni louis. nimirum uerò non ursa, sed arcticus circulus, limes est ortus atque occasus: ergo ursae nomine, quam& plaustrum uocat,& ab ea obseruari Orionem dicit, arcticum intelligit circulum: oceani, horizontem seu finitorem, in quem occasus& è quo ortus fiant. Quod autem eodem in loco circumuerti,& expertem Oceani es se ait, norat areticum circulum describi ad id horizontis punctum quod ad septentrionem omnium ma xime accedit. His iam poëtę uerba, uti consentaneum est, accommodantes, Horizontis loco debe mus sumere id quod in terra Oceano respondet, arcticum autem circulum, quam terram attingat uel sen sus testimonio ea habitationis parte, quae proxime septentrionem est: itaque ea pars terrae, si HoSertentrionales merico more loquaris, oceano alluetur. Pręterea maximè agnouit homines septentrionales: populi. quos nominatim quidem non appellat,(cum ne hodie quidem commune ijs uniuersis non men sit impositum.) sed uitae degendę ratione eos describit, incertis eos sedibus uagari dicens,& splendidos equarum mulctores, lacte uescentes, inopesque uocans. Aliâs quoque Lied.§. 200. Oceano terram in orbem ambiri innuit, ita fante lunone Namque abeo fines terrae inspectura feracis, Oceanumque Deûm primordia. omnibus finibus eius Oceanum esse adiunctum dicens-extremiantem fines circulo eam Rind.s 606. ambiunt. Et in armorum fabricatione in ora clypei Achillis rotundi Oceanus circumpoCesius maris. niur. Ad eandem solertiam pertinet, quod affluxus& refluxus Oceani non ignorauit, Oceano refluentis appellationem tribuens,& ibi, des ff. et 105 Terque die allidit fluctus, totiesque resorbet. quod enim non ter, sed bis aestus maris quotidie accidit, in eo aut aberrauit à uero narratio aut in scriptura mendum est: certe aestum maris uoluit significare poëta. Quin& id, quòd Oceanum leniter fluentem appellat, affluxum aestus marini exprimit, leniter accedentem, & non omnino impetuosum. Posidonius uehementiorem affluxum augiscentis maris eo etiam innuisse Homerum putat, quod scopulos memorauit modo occultatos, modò dete ctos,& quod fluuij nomine Oceanum affecit. quorum prius rectum est, posterius nihil habet rationis. nam neque incremento maris aqua ita accedit, ut cursui fluminis ea accessio occanus fluuit sit similis:& recessio adhuc etiam magis ei dissimilis est. Cratetis expositio quippiam habet probabilius. Nam& toti Oceano uocabula profunde ac retrò fluentis, atque fluuij attribuit Homerus:& partem quandam Oceani fluuium, fluminisque fluxum appellat, non de toto, sed parte Oceani loquens his uerbis. Od. π.&. initio. Nauis, ut Oceani primùm est egressa fluenta Atque LIBER PRIMVS. Atque maris uasti tumidas deuenit in undas. significans non totum Oceanum; sed decursum fluminis in Oceano, qui fluxus pars est Oceani. Hunc Crates ait refusam quandam paludem ac sinum esse, qui ab hyberno tropico usque ad polum meridionalem pertineat. hunc sane egressus aliquis, adhuc possit esse in Oceano. ut autem è toto egressus aliquis adhuc sit in toto, fieri nullo pacto potest. Homerus autem di cit, — fluuij est egressa fluentum,&— maris deuenit in undas. quod mare non est nisi Oceanus. nam si aliter interpreteris, hoc conficietur, ut Oceano egressus Oceanum dicacatur intrasse. Sed haec prolixioris sunt disputationis. Caeterum terram, quę habitatur, esse Terram Oceainsulam, primo omnium sensu& experientia docemur. Vbicunque enim unquam con- no ambiri, cessum fuit hominib. ad fines usque terrae progredi, mare inuenitur, quod Oceanum nomina mus.& ubi sensu hoc depraehendere non licuit, ratio idem demonstrat. Latus enim orientale, quod est apud Indos,& occiduum quod est iuxta Hispanos& Maurusios, undiquaque circumnauigatur,& magna pars cùm meridionalis, tum septentrionalis lateris reliquum, quod ideò nauigatum nondum est, quia nulli inuicem occurrerunt qui e contrarijs partibus profecti eà circumuecti nauibus fuissent, non est multum: quod intelligitur si quis utrimque interse conferat interualla eorum locorum ad quae nobis peruenire licet. atqui consentaneum non est, pelague atlanticum esse bimare,& quod adeò angustis dirimatur isthmis, qui obstent, ne circumiri nauib. possit, confluere in sese,& esse continuum, multo est credibilius. nam qui circumnauigare frustra aggressi sunt, ij non dicunt se ne in alteram partem penetrarent impeditos fuisse obiectu alicuius terrae continentis, sed nauigabili haud secius mari se ob penuriam rerum& solitudinem retrò auersos. Iam qui Oceano accidunt affluxus atque refluxus, ijs haec sententia nostra melius congruit. ubique enim modus mutationum, incrementi, decre mentique idem est, aut non multum uarians: qua si motu isto ab uno mari, unaque causa profecto. Neque fidem meretur Hipparchus, eo hanc impugnans sententiam, quòd neque ubique eadem Oceano accidant, neque ut hoc detur, inde efficiaturbringing mare in se refluere atque in orbem redire. prius testimonio Seleuci Babylonij confirmat. Nos uerò maiorem partem quaestionis de Oceano& ęstu ad Posidonium atque Athenodorum reijcimus, qui de his ab undè disputauerunt. in praesentia id modo dicimus, sententiam nostram melius congruere& ad accidentium similitudinem tuendam,& quod coelestia melius contineri possint ex halationibus marinis, si humor copiosior circumfundatur. Enimuero sicut extrema& in orbem terrae circumdata nouit Homerus atque perspicuè indicat, ita mare quoque internum Mare mediterra neum. Id, si c à columnis sumas initium, continent Africa, Aegyptus,& Phoenice: deinde terra quae Cyprum circundat, tum Solymi, Lycij, Cares, postea litus quod est inter Mycalen& Troaden, insulaeque ante id sitę, quarum omnium mentionem facit: sicut& eorum que sunt circa Propontidem,& Euxinum usque ad Colchidem& qua lason expeditionem fecit. Cimmericum etiam Bosporum nouit, ac Cimmerios ipsos, non nomen modo eorum, qui ipsius aetate aut paulo antè à Bosporo incursiones in omnes ad loniam usque regiones fecerunt. Inclinationem quoque regionis quam incolebant Cimmerij per ambages significat, caliginosam scilicet: cum ita scribit. Odyff. No 15. Hos aer nebulaeque tegunt: neque splendidus unquam Illustrat radijs illos& lumine Titan, Sed tristes noctis sese extendere tenebrae Desuper.Istrum quoque notat, mentionem faciens Mysorum, quae est gens Thracica Istrum ac colens. Oram quoque maritimam quę subsequitur, Thracia nimirum ad Peneum usque, memorat, Paeonas nominans,& Athon,& Axium,& ante haec sitas insulas. sequitur ora Graecię maritima usque ad Thesprotos, quam uniuersam commemorat. Extrama etiam Italiae cognita habet, Temesam nominans& Siculos. itemque Hispaniae fines,& eorum felicitatem, ut recens docuimus. Quod autem quaedam interualla apparent in medio, id uenia dignum est. cum is etiam, qui describendam sibi terram ex professo sumit, multa minuta praetermittat. Ignoscendum quoque est, quod ijs quae historicè& ad docendum accommodate narrat, fabulosa quaedam attexit. neque culpandum hoc. Non enim uerum est pabulae potarum quod Eratosthenes dicit, nulum poëtam docendo, omnes delectando gratia captare, contrarium STRABONISGEOURAPH. rium enimprudentissimi eorum qui de poëtica aliquid locuti sunt„ pnunciauerunt, quippe eam esse primam quandam philosophiam. Sed alio loco plura contra Eratosthenem disse Geographi post remus, ubi& rursus de poëta nobis sermo erit. Nunc haec dixisse sufficiat, ut doceremus Homerum Geographiae esse principem. Illustres sunt etiam qui eum secuti sunt uiri magni Homerum, nominis& philosophię familiares. Quorum duos post Homerum primos Eratosthenes ait fuisse Anaximandrum 7 Thaletis discipulum atque ciuem,& Hecatęum Milesium. quorum ille primus Geographicam ediderit tabulam, hic scriptum reliquerit, cuius ipsum esse auto Multarum rerum rem ex caeteris eius scriptis probetur. Iam id multi dixerunt, ad has res multiplici opus esse cogaitione opus rerum cognitione. Praeclare etiam Hipparchus in ijs quae aduersus Eratosthenem seripsit do habere Geogra cet, cùm Geographica historia omnem tam illiteratum, quàm disciplinis deditum deceat, eam tamen absque obseruatione rerum coelestium,& defectuum Solis ac Lunae parari nullo phiam. modo posse. Verbi gratia, Alexandrea quae in Aegypto est ad septentriones ne an ad austrum magis Babylone inclinet,& ad quantum spatium, depraehendi non potest sine consideratione rationis wlimatum. Similiter quae uersus orientem aut occidentem magis minusue sint sita, exactè sciri sine comparationibus. Solis& Lunae eclypticis nequit. Atque ibidem in hanc difserit sententiam. Quicunque locorum proprietates aggreditur explicare, proprie eò accomAstronomia. modat expositionem coelestium rerum, Geometricarum delineationum magnitudinum,& interuallorum ac inclinationum, calorum, frigorum, denique constitutionis ac naturę aëris. quando & domum aedificaturus faber haec antè prospiciat,& urbem condens architectus: nedum totum terrarum orbem animo concipiens uir. nam multo magis huic ea conueniunt. Nam in exiguis spacijs non magnam parit diuersitatem uersus septentrionem aut meridiem inclinatio. in uniuerso terrae habitabilis circulo, uersus septentrionemsunt usque ad extrema scythiae uel Celticae, uersus meridiem inclinant usque ad ultimos Aethiopas. in hoc permultum est discriminis. itemque plurimum inter est apud Indos ne habitetur, an apud Hi 8 spanos: quorum alteros maximè orientales, maximè occidentales alteros, 8 ac quodamme do hos illorum antipodas esse scimus. Quae huius sunt generis omnia, cum solis astrorumque reliquorum conuersionem, nec non motum uersus centrum principij loco habe. ant, suspicere nos ad coelum iubent,& ad ea quae in coelo unicuique nostrum apparent: in quibus sanè magna admodum pro diuersitate habitationum conspiciuntur discrimina. Quis ergo differentias locorum recte& sufficienter docere atque explicare possit, horum omnium ne parummer quidem habita ratione? etenim si institutum hoc, utpote ciuilius, non fert horum omnium exactam indagationem, certè tantam conuenit adhibere, quantam ciuilis homo potest consequi. Porrò qui animum suum iam eo usque extulit, is nequaquam ab uniuersae terrae descriptione se abstinebit. Ridiculum enim uidetur qui ausus sit coelestia attingere ijsque in docendo uti, eum nihil curare tota terra, cuius pars ea est quam homi nes incolunt, quanta qualisue sit, quoue loco uniuersi sita: itemque unica tantum sui parte, quae nobis obtigit, an pluribus locis ea inhabitetur,& quot ea sint: rursumque, id quod homines non incolunt quale acquantum sit,& quam obrem desertum. Proinde apparet, geographicum hoc genus cum sublimium rerum tractatione& Geometrica exercitatione compositum esse, terrestria coelestibus ita adiungens, atque si uicinissima inter se essent, neque tanto distarent interuallo. Aterra quantum sublimis distat olympus. Historia rerum Agedum huic tot rerum cognitioni historiam terrestrem adijciamus, ut animalium, plan terra marique na tarum,& aliorum quae terra mariue siue utilia siue inutilia nascuntur. ita enim euidentius tarum. Vtilitas Geogra fore puto quod dixi. Magno autem usui fore hanc historiam quicunque eam sibi parauerit, id cum ex antiquitatis memoria liquet, tum ratione constat. Etenim poëtae prudenphiae tissimos heroum pronunciant eos, qui multis peregrinationibus usi sunt,& uaria loca per uagati, pro magno quippe ducunt Niss. princip. Multorum uidisse hominum cum moribus urbes. Et Nestor gloriatur, de eo, quod cum Lapithis consueuerit, ueneritque ad eos Iliad.α.270. Longinqua è tellure procul, poscentibus ipsis. Itemque Menelaus, Cyprum, Phoenicemque, per Aegyptumque uagatus Odyff. d. 83. Aethio LIBER PRIMVS. Aethiopes adij, tum Sidonios& Erembos Et Libyen, ubi cornutos conspeximus agnos. & addit naturam regionis Hic ter oues unum foetu soluuntur in annum. Item de Thebis Aegypti 9 Illic terra suos fundit largissima fructus. Et, Centum urbem claudunt portę, per quanque ducenti Iliad.IT.383. Arma uiri currusque agitant. Haec omnia animum ad consequendum prudentiam magnopere praeparant, dum is natura locorum, animalium ac plantarum cognoscenda formatur: quibus addenda sunt marina. Viuimus enim ferè duobus in elementis, neque terrestres magis sumus quàm marini. ac probabile est, Herculem ob multiplicem experientiam atque historiam appellatum esse Magnorum inspectorem operum. Odyss. p. 26; Quae initio diximus, ijs& memoria uetustatis,& ratio fert testimonium. Magnum autem prae reliquis momentum adferre ad ea quam nunc disputamus uidetur ea ratio, quod Geographiae maxima pars ad ciuiles pertinet usus. Quippe locus actionum est terra ac mare quę incolimus, paruarum paruus, magnarum magnus, maximus autem uniuersus habitatae terrę ambitus, ac proinde locus maximarum actionum. Imperatorum porrò maximi sunt, qui possunt terra marique imperare, gentibus ac urbibus unam sub potestatem administratio Ceographia sen nemque ciuilem redactis. Vnde liquet Geographicam ad omnes principum actiones ad-entiae civili com hiberi, cùm ea distinguat continentes ac maria siue mediterranea siue orbemterrarum fo- modare. ris ambientia, tum eorum explicet discrimina, cum alia alijs secus sint affecta, quaedam nota, quędam ignota. Singula enim rectiùs administrauerit cui loci quantitas situsque,& quid cum ijs quibus ambitur tum quae in se ipso continet ab alijs discrepet. Iam cùm alij alibi obtineant nominationem, 10 diuersisque è patrijs atque imperijs res gerere ag-10 gressi fines suae ditionis proferant, fieri non potest ut omnium uel ab ipsis uel a geographis noticia pari modo exponatur: uerum apud utrosque crebrò alia alijs magis minusue uisuntur descripta. Vix enim omnia aequaliter nota esse possent, uniuerso terrarum orbe unum sub imperium& gubernationem redacto. ac ne uix quidem, sed propinquiora semper essent notiora. Et quidem hęc ut sint nota, pluribus declaranda sunt, cum etiam usui sint propinquiora. Quare mirum non est, si alius certae regionis descriptor Indis conueniat, alius Aethiopibus, alius Graecis, aut Romanis. Quid enim attineat Geographum apud Indos qui sit, etiam Boeotiam ita describere; ut fecit Homerus, Iliad B. 496. Quique colunt Hyriam, saxosumque Aulidis agros, Schoenumque,& Scolum.nobis uerò conuenit, hoc non item quae apud Indos sunt, neque alia etiam quae singulorum sunt locorum. neque enim eò nos deducit ratio utilitatis, quae maximè huic solertiae modum praescribit. Atque hoc etiam in exiguis rebus manifestum est, ut in uenationibus. nam commodiùs uenabitur is, cui syluae qualitas ac quantitas fuerit nota,& ad castrorum insidiarumue locationem, aut ad iter faciendum loci peritia requiritur. Sed in maioribus, hoc tanto est euidentius, quanto& maiora peritiae praemia,& grauiora imperitię damna sunt proposita. Nam Agamemnonis quidem clasis Mysiam ueluti Troadem populans, turpiter retro cursum auertit.& Persae atque Afri traiectus freti putantes esse angustos, tantùm non in magna pericula deuenere: 11 suae qui. 11 dem stulticiae monumenta reliquerunt Persae sepulcrum Salganei apud Euripum Chalcidicum ab ipsis occisi, quod malè eos à Malea ad Euripum duxisset: nec non Afri tumulum Pelori, eandem ob causam interfecti.& bello Xerxico plena naufragiorum tabulis fuit Graecia. Aeolum quoque& lonum colonia huiusmodi clades multas tulit. Contra res aliquoties praeclarè sunt gestae peritia locorum. quemadmodum Ephialtes fertur in angustijs quae sunt apud Thermopylas Persis demonstrando per montes calle Leonidam cum socijs in manus tradidisse, barbaros quintra pylas adduxisse. Et omissis antiquis. existimo proximam Romanorum in Parthos expeditionem huic proposito demonstrando sufficere, tum in Germanos& Celtas, cum barbari in paludib.& nemorib. inuijs ac solitudinib. degentes STRABONISGEOGRAPH. gentes locorum natura se tuerentur efficerentque ut locorum ignoris procul remota uiderentur quae erant propinqua, itineraque occultarent,& alimentorum ac rerum aliarum co Confort geogre piam pręciderent. Ergo, ut docuimus, Geographiae maior pars ad uitam& usum princititii est Echies, pum uirorum refertur. Portò autem circa hęc eadem maior pars philosophiae moralis ac ci uilis uersatur. Indicio est hoc, quod rerum publicarum formas à principatibus secernimus, alium principatum statuentes Monarchiam, quae& regnum dicitur, aliam optimorum, ali am populi potestatem. totidemque reipub. genera iudicamus, ijsdemque ea nominibus afficimus, quòd ab ijs habent principium suae informationis. alia enim lex est mandatum regis, alia optimatum, alia populi. at lex reipublicae descriptio est atque forma: ideoque ius quidam definierunt potentioris esse commodum. Si ergo philosophia ciuilis plerum. que circa principes uersatur, Geographia autem etiam conducit ad eorum utilitates: hoc ipso haec aliquam praecipuam commoditatem obtinet: uetùm ad actiones ea commoditas refertur. Sed& contemplationem habet haec tractatio minimè ineptam, partim artificiosam & mathematicam, partim in historia& fabulis sitam,& adagendum nihil conferentem. ut si quis Vlissis, Menelai, aut lasonis errores recenseat, nihil is uidebitur ad prudentiam parandam adferre adiumenti, quam in actione uersans requirit, nisi sicubi eorum quae ij perferre coacti sunt utilia exempla admisceat, non illiberalem tamen delectationem praebet ei qui animaduertit loca quae fabulis occasionem praebent, atque hoc requirunt, quorum actiones ad gloriam ac uoluptatem spectant. Non autem fit plerunque, ideò quod utilitas, ut parest, magis quaeritur: itaque Geographus etiam utilia magis iucundis consectari debet. quod idem de historia iudicandum est& mathematibus: nam& in his semper quòd utilius ac fide digni us est, praecipuè captari debet. Maximè autem uidetur, id quod ante etiam monuimus, Geome tria atque Astronomia indigere hoc institutum: ac planè ita res habet. figurae quippe, inclinaMathematico, ruam usus in hac tiones, ac magnitudines aliaque his affinia sine ista methodo haberi nullo modo possunt. Sed uelut totius terrae dimensio alibi demonstratur, ita hic pro certis ponuntur atque ha bentur, quae alibi sunt ostensa. Sumitur hoc quoque mundum esse globum, itemque globosam terrae superficiem: itemque ante haec, ferri corpora ad medium, quod unum sensu co12 gnoscitur, 12 aut e communibus animi notionibus in promtu est. Si ergo annotauerimus in summa paucula quaedam, ut terram esse globi forma praeditam, è longinquo nos ea de remonet rerum ad centrum seu medium mundi latio: item quòd quoduis corpus suo motu eò uergitatque inclinat. Sed ex ijs quae in coelo aut mari obseruantur, è propinquo duci potest argumentum, cùm& sensus testimonium ferre queat,& noticia communis. Etenim Globum esse ter nauigantibus curuitas maris perspicuè occurrit, itaut uisu non attingant lumina ab ipsis ra- longiüs remota, quamuis eadem cum oculis ipsorum altitudine emineant, altiùs autem uisu elata, conspici possunt, cum tamen hoc modo longius ab oculis remoueantur. Quopa cto etiam oculi in altum sublati ea cernunt, quae prius latebant. quod etiam Poeta declarauit: huc enim pertinet illud, Odyss. r 393. Elatus fluctu à magno prospexit acutè. humiliora etiam naui ad litus accedentibus magis subinde magisque deteguntur,& quae initio depressa uidebantur, magis iam paulatim attolluntur. Iam coeli reuolutio cum aliâs, tum ex umbrę rationibus est euidens. atque ex his statim intellectus hoc depraehendit, con uersionem coelifieri non posse, si terra radices suas in infinitum extenderet.& quę de clima tibus disseruntur, ea ratione diuersarum habitationum demonstrantur. Nunc autem ex ijs quae in promtu habentur accipienda quędam sunt, ea scilicet quae ciuili ac exercitus ducto Quantum eiui-ri profunt. Neque enim usque adeò ignarum esse decet rerum coelestium& situs terrae, ut cum u homini discen in loca peruenerit, in quibus aliquid eorum quae in coelo apparere solent, ab usitato modum. do discrepet, tum animo perturbetur& in hanc sententiam loquatur. O socij, neque enim noctis quo cardine surgat odyff. n. 191. Caligo, uel quâ roseis aurora quadrigis Vecta diem referat, pręceps ubi lampada condat Titan, quâ curru terram super etue supino Nouimus.Neque rursus ita accurate omnia scribari, ut quam ubicunque locorum simul exoriuntur, simul occidunt, simul ad medium coeli appellunt, quae polorum exaltationes, quae LIBER PRIMVS. quae supra uerticem ferantur puncta,& quae alia id genus mutatione horizontum iuxta atque areticorum circulorum diuersa eueniunt omnia, uisualia percepta, alia pro ipsius rei natura cognita habeat; sed haec partim prorsus ei sunt negligenda, nisi philosophicae contemplationis causa attingat, partim credenda philosophis, etiam si causam ipse non perspi ciat. nam causas scire philosophi solius est, ciuili homini tantum non est ocij, aut certè non semper. Interim qui hoc opus leget, eum non eò usque rudem aut inertem esse oportet, ut. Qualem lectoneque sphaeram inspiciat unquam, neque circulos in ea descriptos, quorum alijs aequis inter se rem requirat. perpetuò interuallis ambiunt, alij in hos ad angulos rectos incidunt, alij per obliquum ducuntur: neque norit eorum situm, quibus statio& in alteram mundi partem auersio solis definitur, aut dies nocti ęquatur, neque signiferum, per quem Sol decurrit, suisque conuersionibus discrimina ij wlimatum& uentorum efficit. Qui enim hęc,& quae de horizontibus arcticis, alijsque rebus in prima mathematum institutione traduntur qui non recte intelligit, quc modo is assequatur ea quae hic disputantur?& qui rectam, circumductam ue lineam, qui cir culum ignorat,& globosam superficiem, aut planiciem,& qui in ipso coelo neque septem stellas ursę maioris cognitas habet, neque harum rerum quicquam, is aut prorsus est ab hac tra ctatione alienus, aut in praesentia saltem: prius quod ea discere debet, sine quib. ad geographi am non est aptus. Omnino autem hunc commentarium communem oportet esse,& ciuilibus hominibus commodum,& in publicum utilem quemadmodum& scriptionem historiae. Nam& hic ciuilem uocamus, non qui prorsum sit ineruditus, sed qui disciplina circulari& liberalib. ac philosophantibus usitata sit institutus: nam qui nullum uirtuti ac prudentiae, ac ijs quibus ista explicantur rationibus studium impendit, is neque uituperare quicquam recte neque laudare, neque iudicare potest quę nam facta sint digna memoria. Sic ij qui portus & circumnauigationes quas uocant descripsere, imperfectam tractationem reliquerunt, non adiunctis quae è mathematis ac coelestium orbium doctrina erant annectenda. Quam- Cur et qua raobrem nos, postquam historicos composuimus commentarios, utiles(ut quidem arbi-itane scripserit. tramur) ad moralem ac ciuilem philosophiam, hoc quoque opus addere statuimus: est enim eiusdem formae,& ad eosdem pertinet uiros, maximè qui in aliquo sunt fastigio collocati. Tum quo modo ibi ea sola commemorantur, quae sunt illustrium uirorum ac uitarum, exiguis acinglorijs omissis: eodem hic parua& obscura praeterire intendimus, in claris autem & magnis,& in quibus ad actiones faciens aliquid, memorabile, aut oblectationi aptum inest, immorari. Ac quemadmodum instatuarum ingentium operibus, non in singulis par ticulis exacta quaeritur subtilitas, sed id magis perpendimus totumne opus recte sit confectum: ita hic quoque iudicium est faciendum. Est enim hoc quoque opus ueluti colossi cuiusdam structure, in quo magna describuntur, reliquis, nisi exile quippiam occurrat, quod ipsum afficere scientiae cupidum rebusque agendis deditum possit, praeteritis. Arque haec qui dem disputata sint à nobis, ut constet institutum à nobis opus praeclarum esse& philosopho conueniens. Quod autem post multos, qui his de rebus ante nos dixerunt, aggredimur hęc enarrare, ob id repręhendendi tum demum essemus, si prorsus eodem omnia modo dissereremus. Caeterum cum alij alias partes bene tractauerint, censemus magnam tamen ad Geographiae in huc operis partem restare: ut satis iusta conatus nostri uideatur fuisse occasio, si prioribus crementa. uel exiguum aliquid adijciamus. Etenim ijs qui hodie uiuunt, multum noticiae attulit Ro manorum& Parthorum imperium. sicut& Alexandri expeditione multa innotuerunt, ut ait Eratosthenes. is enim magnam Asiae partem nobis aperuit,& Europę regiones septentrionales ad Istrum usque omnes. Romani autem occidua Europae omnia usque ad Albim fluuium qui Germaniam in duas partes diuidit,& quę trans Istrum sunt usque ad Tyram fluuium. Viteriora autem usque ad Maestidem lacum& oram maritimam quae ad Colchos finitur, Mithridates cognomento Eupator nota reddidit,& duces eius. Parthi Hyrca niam, Bactrianam& scythas ultra eam incolentes notiores nobis redegerunt, cùm priorib. minus essent noti. Habemus ergo quod scribamus praeter ea quae nobis aetate priores litteris mandauerunt. Idque praesertim conspicuum est in ijs quae contra illos disputamus, minus quidem saepè contra antiquos, pręcipuè autem contra Eratosthenem& eos qui post hunc scripserunt: quos par est tanto difficilius redargui à posteriorib. posse sicubi peccauerunt. quanto maiore quàm uulgus hominum doctrina fuerunt ac cognitione rerum praediti. Quod sialia 4 STRABONISGEOGRAPH. si aliquando cogemur ijs ipsis contradicere quos maximè alioqui sequimur, ignoscendum erit nobis. neque enim statuimus contra omnes dicere: sed pleroque missos facere, ut qui digni non sint quos sequare: de ijs solis iudicium facere, quos pleraque nouimus rectè scripsisse. nam ne philosophari quidem aduersus omnes conuenit: contra Eratosthenem autem, POSidonium, Hipparchum,& Polybium aliosque horum similes decet. Primo omnium ex Eratosthenis re cutiemus Eratofthenem, simul ea proponentes quę ab Hipparcho contra ipsum dicunprahensio. tur. Non est autem Eratosthenes adeò contentu facilis, ut dicere liceat eum ne Athenas quidem uidisse, quod Polemo conatur ostendere: neque rursus tantum fidei meretur, quantum ei nonnulli deferunt, quanquam, ut ipse ait, plurimos bonos uiros audiuerit. Fuerunt enim, inquit Eratosthenes, eo tempore ut nunquam aliàs una in urbe intraqueadem moenia Aristo, Arcesilaus,& qui cum his alij floruere philosophi. Atqui hoc, ut arbitror, non satis est: sed rectè iudicandum est cui nam sit assentiendum. Is uero Aristonem& Arcesilaum principes eorum qui ipsius floruerint aetate facit, multusque est in Apelle praedicando & Bione, quem dicit primum diuinam quandam induisse sapientiam. Atqui sępe subeat mihi de eo dicere. 14 Quid tandem Bio de pannoso promet amictu? Nam his ipsis in enunciatis satis magnam mentis imbecillitatem prodit. qui cùm Athen. nis Citiensem Zenonem nouisset, nulsam tamen eorum facit mentionem qui illi successe runt: aduersarios autem illius,& quorum successio nulla superest, eos isto floruisse ait tempore. Quae autem fuerint studia Eratosthenis, tractatio de bonis ab ipso edita,& declamationes aliaque similia ostendunt. medium scilicet eum tenuisse inter eum qui philosophari uellet,& eum qui non auderet se ei dare instituto, sed eò duntaxat progreder etur ut philosophari putaretur, aut hanc quandam digressionem à circularib. reliquis disciplinis sibi uel animi uel eruditionis alicuius gratia pararet. In reliquis etiam quodammodo talis est. Verùm ista quidem omittantur. In pręsentia ea in manus sumamus, quae ad emendandam geographiam faciunt: idque primo repetamus, quod paulo ante huc reiecimus. Ait ergo Doeticae laut. Eratofthenes poëtam omnia ad delectandum dirigere, nihil ad docendum. Contrà antiqui poëticam dixerunt primam quandam esse philosophiam, uitae à prima ętate formalricem, quae morum, affectuum, actionumque rationes nos uoluptate comitante doceat. quinetiam nostrisolum sapientem esse poëtam affirmarunt. atque ea de causa in Gręcis urbi bus pueri primò omnium poesi instituuntur: non sane nudae oblectationis causa, sed ut modestiam discant. Quando musici etiam, qui psallere, tibia canere uel lyra docent, hoc ipsum se praestare profitentur, morum se magistros ac formalores& correctores esse affirmantes. Neque hoc soli Pythagorei, sed Aristoxenus idem pronunciat, sed& Homerus cantorib. uitę ad modestiam formandae munus tribuit: ut cum de custode Clytemnestrae scribit: multis tutelam coniugis illi Odyss y. 266. Cum Troiam peteret uerbis mandarat Atrides. neque ea Aeigisthum antè potitum. Cantorem in uacuam quam departauit adulter Insulam: ita assensam proprias perduxitin aedes. Praeterhaec ipse secum Eratosthenes pugnat. Nam paulum ante dictam hanc sententiam, exordiens orationem de geographia, iam inde ab initio omnes ait magno studio hoc agere, ut historiam de situ terrae in medium proponant. itaque Homerum& quae de Aethiopibus, Aegypto atque Africa auditu percepisset, suo poëmati inseruisse:& Graeciam ac uicina loca abundantemque columbis Thisben—. nimis curios ehehe commemorasse. cuius generis sint herbosamque Haliartum, extremum tangentem Anthedona litus. Baeot.usol.inde. Cephissi positam ad fontesque Lilaeam. neque omnino ullam frustrà locis eum adijcere appellationem. Haec ergo qui facit, an delectare uidetur, an uerò doceres profectò docere, hoc est. uerùm de his ille ita scripsit. Quae uerò extra nostrum sensum sita sunt, cùm ipse tum alij portentis fabularum impleuerunt. Igitur hoc erat dicendum potiùs, poëtam unumquenque omnia sua uel ad solam oblectationem, uel ad docendum accommodare: is uerò intulit, solam uoluptatem ab eo quaeri, nullam LIBER PRIMVS. nullam haberi docendi rationem. Atque id ut confirmaret, quaerit quid ad uirtutem ponticae faciat peritum este multorum locorum, artis militaris, agriculturae, oratoriae, aliarumue rerum, quas nonnulli poetae adscribere uoluerunt. Sane quiconari uelit omnia poetae arrogare, eum non iniuria nimio contendendi studio elatum iudicaris: est enim(ut Hipparchus ait) perinde ac si qui 15 eiresionae Atticae mala etiam ac pira,& alia quae ferre ne 15 quit, adesse dicat, si quis in poeta omnes disciplinas atque artes requirat. itaque hactenus rectè loqueris Eratosthenes. Haec autem perperam, quod tantam multarum rerum cogni tionem poetae de rahis,& poeticam fabulandi anilem quandam facultatem esse pronuncias, cui(.uti tu loqueris.) liceat delectandi causa fingere quae uelit. An enim ne auditoribus quidem poetarum quicquam ad uirtutem conferet adiumenti, esse multorum locorum, rei militaris, agriculturae, oratoriae peritum? quae ista additione consequuntur. Atqui Homerus haec omnia Vlissi, quem prae caeteris alijs omni uirtute exornat, attribuit. Hic enim ipso referente Multorum mores hominum cognouit,& urbes. is est initio Vlisseae. Consilioque, dolis uarijsque instructus abundè. Iliad. y. 202. is est, quem subinde urbis euersorem uocat,& quillium cepit Consilio, uerbisque,& uafrae fraudibus artis. &, Hoc comite ex igni sospes flagrante reuertar, Iliad. n. 246. inquit Diomedes. Idem Vlisses& de agreultura gloriatur: in messe quidem, inquit Curua mihi uiridi falx si tribuatur in herba, Odyss.o.ur Atque tibi similis.—. & in aratione, Tunc me continuum uideas proscindere sulcum Neque uerò haec ita sensit Homerus, ut non eruditi omnes testimonio ipsius, tanquam rectem Poeticaeloquen disserentis, confirment huiusmodi peritiam ad prudentiam plurimum conducere. lan cum oratoria prudentia in oratione uersatur. eam Vlisses per totam poesin exerit, 16 in ten-16 tandis animis, in deprecatione, in legatione: inqua de eo scribitur. At simul emisit magnam de pectore uocem, Iliad y. 221 Hybernis fudit niuibusque simillima uerba, Eloquio iam nemo hominum certârit Vlissi. Quis uerò opinetur voetam, qui introducere possit homines artificiosè disserentes,& exercitus prudenter ductantes, aliaque uitturis officia obeuntes, ipsum de nugatoribus ac praestigiatoribus aliquem esse, qui tantum decipere praestigijs& adulando mulcere auditorem, nihil autem ei utilitatis adferre possit? Nonne autem alia poetae uirtus nulla est, quàm ut oratione uitam humanam imitatam exprimat? Qui autem id praestet, uitae ipse im peritus atque imprudens? Non enim eodem modo poetae, quo fabrorum aut aerariorum prae stantiam censemus: cum haec nihil honestum aut uenerabile consectetur, poetae uirtus hominis cum uirtute sit coniuncta, neque bonus fieri possit poeta, qui non prius uir bonus ex titerit. Omnino autem nobis minime is parcit, qui rhetoricam poetis adimit. Quid enim dictione magis est cùm oratorium tum poeticum? Atqui cuiusnam dictionem Homericae putemus praeferendam? Alia, inquies,& sua est potetae dictio. Sane:& quidem in ipsa poesi inter tragicam atque comicam orationem interest, sicut in soluta inter historicam& iudicialem. Etenim genus est oratio, species eius mensurae certae adstricta,& soluta oratio. nisi forteid negare quis uelit, non esse generalem aliquam rhetoricam orationem, dictionem, uirtutem. Imò ut dicam quod res est, pedestris oratio, quę quidem sit arte parata, poeseos est imitatio. Primò enim omnium poeticus apparatus in medium prodiit, approbationemque. Soluia oratio à meruit: post eum imitantes, mensura dissoluta, reliquis poeticis conseruatis sua conscripse poesioria. runt Cadmus, Pherecydes, atque Hecataeus. deinde posteriores subinde aliquid tale subtrahentes, orationem ad hanc, qua nunc usurpatur, formam deduxerunt, ueluti de sublimi que dam statu. perinde ac si quis diceret, Comoediam esse à tragoedia procreatam, huius sublimitate depressausque ad eam formam, quae nunc prorsae uocatur orationi similis. Iam quòd ue teres uocabulo canendi pro uoce dicendi usi sunt, hoc ipsum testatum facit, fonten& principium orationis artificiosae atque thetoricae fuisse poeticam. Hęc enim 17 cum se ostentaret, t cantum adhibuit. fuitque oda seu carmen non nisioratio cantilenę accommodata. underha psooiae, Vius fabularum STRABONISGEORAPH. 17 psodię, tragoedię, ac com oedię nomina sunt facta. Itaque cùm uocabulum dicere primo omnium de poetica esset usurpatum dictione, quę cum cantu erat coniuncta, canere ijs& dicere pro eodem sumebantur. quorum cùm alterum pedestri orationi accommodarent, abusio etiam ad alterum peruasit. Quin& hoc ipsum, quod oratio uersu carens pedestris uocatur, ostendit orationem à fastigio quodam& uehiculo ad humum esse deductam. Neque uerò propinqua tantùm& quae apud Graecos sunt, sicuti Eratosthenes dixit, uerùm& longinqua etiam, idque accuratè Homerus,& accuratiùs quàm qui post eum sunt fabulati, descripsit: non monstrose omnia fingens, sed scienter interdum alium sensum uerbis occultans, aut exornans carmen, animosue hominum oblectando ducens, cùm alijs in parrationibus, tum de Vlissis maximè erroribus. de qua re cùm admodum erret Era tosthenes,& interpretes nugatores appellans& ipsum poetam, operaeprecium est copiosius disserere. Primò omnium, non poetae modò fabulas sibi delegerunt, sed multo antè ciuitates ac legumlatores id fecere, utilitatis causa nimirum,& ad naturalem respicentes animalis ratione praediti affectionem. Cupidus enim cognitionis est homo: ad quam rem fabularum studium aditum ei parat. hinc namque incipiunt pueri audire,& magis magisque sermonibus auscultandis uacare. Causa est, quòd fabula nouarum quędam rerum narratio est, non ea quae sunt, sed alia quaedam ab his diuersa recensens. iucundum autem est quod nouum,& adhuc ignotum narratur. atque hoc ipsum est quod cognitionis studiosos efficit. quod si admirabilia& portentosa fabulis admisceantur, augetur uoluptas, quae quidem medicamenti instar discendi amorem ingenerat. Ab initio itaque necesse est hoc modo pueros inescari: progressu aetatis ad ipsarum rerum cognitionem sunt adducendi, confirmata iam intelligentia, neque opus habente adulatoribus. Quin etiam quieunque litterarum sunt& disciplinae rudes, pueri sunt quodammodo, itidemque fabulas amant. quod ip sum eruditi etiam faciunt mediocriter. nam neque ratio eorum ijs reluctari ualet, atque consuetudo à primis annis parta allicit. Porrò cum fabularum monstra non tantùm delectandi, sed& terrendi facultatem habeant: utrique generius est& apud pueros& apud adultos. Nam pueris iucundas quidem proponimus fabulas exhortandi gratia, terribiles autem ad deterrendum: est.n.eius generis Lamia, Gorgi, Incubus, Larna. Et in urbib. habitantes plerique iucundis fabulis ad honestatem excitantur, cum audiunt à poëtis fabulosè res praeclaté gestas referri, Herculis putà aut Thesei grumnas, aut diuinos alicui tributos honores: aut profectò cum huiusmodi ficticios euentus picturis, statuis, fictilibusue operibus expres sos uident. lidem auertuntur à uitijs, cùm supplicia, terrores, minasue diuinitus missas aut 18 sermone, aut aliqua adspectu 18 horribili figura exponi audiunt, aut etiam credunt talia aliquibus euenisse. Fieri enim non potest, ut mulierum ac promiscuae turbae multitudo Philosophica oratione excitetur ducaturque ad religionem, pietatem, ac fidem: sed superstitione praeterea ad hoc opus est, quae incuti sine fabularum portentis nequit. Etenim fulmen, aegis, tridens, faces, angues, hastaeque deorum thyrsis praefixae, atque uniuersa prisca theologia, fabulae sunt, receptae a ciuitatum autoribus, quibus ueluti laruis insipientum animos terrerent, proinde fabularum fictio cùm talis res sit, ac in societatem, uitaeque formam ciuilem,& uerarum cognitionem rerum desinat: ueteres institutionem puerilem usque ad perfectam aetatem produxerunt, poëticam formandis ad modestiam omnis aetatis moribus sufficere existimantes. Posterioribus demumtemporibus historiae scriptio,& qua hodie utimur philosophia in medium prodierunt. Verùm haec ipsa ad paucos pertinet: poëtica in publicum utilior est, quae etiam theatra implere ualet: maxime omnium Homerica poeHomericae sis. Et quidem primi etiam historici ac naturae rerum descriptores, fabulas scripserunt. fabulae. Enimuero poeta fabulas ad morum formationem referens, ueritatis magna ex parte rationem habuit, interdum tamen etiam mendicio adhibito: ueritatem quidem amplectens, mendaco autem demulcens ac gubernans ducis instar multitudinem. Et, Dit de la Vt faber argento cum circunfunderet aurum: Odyffz. 232. sic ille ueris euentis fabulas adiecit, dictionem ita condiens ac ornans, interim qui uera narranti est propositus, eum ipse quoque ad finem respiciens. Hoc modo Iliacum ille bellum, rem nimirum gestam, sum sit, ac fabularum commentis exornauit, itemque Vlissis errores. Non enim Homericum est noua fabularum portenta proferre, quę à nuilo uero depende LIBER PRIMVS. pendeant. Verisimiliora nimirum uidentur auditori quae quis ita mentitur, ut uera falsis ad misceat id quod de Vlissis erroribus disserens etiam Polybius affirmat. Tale est etiam hocSic falsa est ueris affinia multa locutus. Odyss. T. 203. Non enim omnia falsa dixit, sed multa modò dixit: alioqui ea ueris similia non fuissent. Aecepit ergo principia suae poëseos ex historia, cum affirmat, Aeolum insulis Liparę adiacentibus imperasse: ac circa Aetnam& Leontinorum regionem Cyclopes incoluisse,& Laestrygonas quosdam inhospitales, ita loca freto uicina tum temporis Odess. n.&c. in accessa fuisse: Charybdin quoque& Scyllaeum à latronibus fuisse insessa. eodemque modo alibi alios habitasse, quorum Homerus meminit. Atque ita cùm nosset Cimmerios uersus septentrionem habitare ad bosporum Cimmerium, loco caliginoso, transtulit eos in tenebricosum locum, opportunè inferos ad hoc commentus in Vlissea peregrinatione. quod autem eos nouerit, ex eo liquet, quia uel eius aetate uel paulo ante ipsum natum 19 Cimmeriorum excursionem annalium scriptores referunt. Sic cum Col. 19 chos nosset,& lasonis ad Aeam nauigationem,& quae de Circc ac Medea feruntur fabulae, de earum ueneficijs ac reliqua morum similitudine: oognatas eas inter se finxit(cum quidem longissime essent dissitae, alteraque earum in recessu ponti, altera in Italia habitaret.)& utramque in Oceano exteriore collocauit. tamet si fortassis Iason ad Italiam usque euagatus est: quaedam enim apud Ceraunios montes, circum Adriam, in Posedoniata sinu,& insulis quae Tyrrheniae sunt oppositae monstrantur indicia peregrinationis Argonauticae.& contulerunt huc aliquid etiam Cyaneae, quae saxa quidam Symplegadas appellant, asperam exhibentia nauigantibus per fauces Byzantias nauigationem. itaque ut ab Aea Aeam, ita à Symplegadibus Planetas finxit: cumque uerisimilis esset lasonis per allas nauigatio, per scopulos ipse nauigationem commentus est iuxta Syllam& Charibdin. Omnino autem ista aetate mare Ponticum pro Oceano quodam secundo habebatur,& qui eò nauigassent non minus procul ab hominibus discessisse putabantur, quam qui procul extra columnas Herculis essent profecti. maximum enim marium nostrum putabatur, ideoque ob excellentiam ponti nomen ei est impositum, sicut ob praestantiam poëtae appellatione Homerus intelligitur. itaque fortassis pontica ad Occanum transtulit, ut qui ea ob receptam opinionem facile approbatum iri existimaret. Item cum Solymi excelsissimas Tauri extremitates à Lycia ad Pisidiam usque tenerent,& cacumina uersus meridiem sita ad modum conspicua essent ijs qui intra Taurum habitant, maximè cica pontum: similitudine quadam eos quoque ultra Oceanum posuit, sic enim loquitur de Vlisse rate uehente. Ast illum Aethiopum rediens Nepunus ab oris Vliss. t. 282. E Solymis longè conspexit montibus.Fortassis etiam unoculos istos Cyclopes zo è scythica transtulit historia. tales enim fe. 20 runt esse Arimaspos quosdam, quos in Arimaspeis carminibus edidit Aristeas Procon- An Vlisses adiss nesius. His ita positis, considerandum est quid dicant, qui Vlissem ita ut Homerus scri cisiam& Italia psit ad Siciliam atque Italiam euagatum fuisse asserunt, quique negant. in utramque enim perumerit. partem rectè ac secus sentire licet. Rectè, si quis ita Homero assentiatur, ut qui pro certo habens eò peruenisse Vlissem, hoc uerum argumentum sumtum poeticè tractauerit. id enim de eo propriè dici potest. neque circa Italiam modò, sed& usque ad Hispaniae extrema inuenire licet uestigia ipsius errorum, aliorumque plurium. Perperam, si quis commenta etiam eius pro historia putet, Oceanum scilicet, inferos, solis boues, dearum hospitia, formarum permutationes, uasta Cyclopum& Laestrygonum corpora, formam Syllae, spacia nauigationis, aliaque id genus multa, quae Homerus perspicue finxit, portentosa. Qui ita apettè de poeta mentitur, non magis dignus est contra quem disputes quàm si quis asseueraret Vlissem ita Ithacam reuectum esse, procos occidisse, pugnam cum Ithacensibus in agro conseruisse, uti ea Homerus descripsit. neque uerò cum eo litigandum est, qui conuenienter poëtae dicta accipit. Eratosthenes autem utrique effato non rectè occurrit. Posteri Eratosthents us, quòd ea quae perspicuè sunt falsa neque uerbis digna, conatur multis refellere. Pri- carpitur. us, dum omnem poëtam nugatorem esse,& neque locorum neque artium peritiam ad virtutem conducere pronunciat. cumque fabulę alię locis non fictis adscribantur, ut liio Pelio, STRABONISGEOURAPH. Pelio, Idae: aliae fictis, ut Gorgones, Geryones, huius ille generis ait esse eas etiam, quae de Vlissis erroribus narrantur:& qui non dicta ista, sed ut uerum assumta argumentum dicunt, eorum mendacium ipsa ipsorum dissensione detegi. nam Sirenes ab alijs ad Peloriadem col Sirenusae. locari, ab alijs apud Sirenusas, duobus amplius stadiorum millibus dissitas. esse autem eas scopulum tricipitem, qui Cumanum sinum à Posidoniate distinguat. Atenim neque scopu21 Ius iste triuertex est, neque omnino in altum extollitur cacumen, 21 sed à Surrento uicinis lo cis usque ad fretum quod est iuxta Capreas cubito similis quidam terrae flexus interiacet, ab altera montani lateris parte Sirenum fanum habens, ab altera ad Posidoniatem sinum, tres exiguas insulas desertas ac saxosas, quae uocantur Sirenusae,& in ipso traiectu Mineruae templum, à quo nomen habet etiam ille cubitus. Enimuerò non si qui historiam locorum tradidere non consentiunt, ideò tota illico abijcienda est historia. quinimo nonnunquam uniuersae historię fidem conciliare ista ex dissensione licet. Verbi gratia, si quaeratur an uagando ad Italiam& Siciliam peruenerit Vlisses,& utrum circum ea loca Sirenes ponantur: is qui eas in Peloriade ponit, ab eo discrepat qui eas in Sirenusis collocat, uterque autemab hoc non dissentit, qui circa Italiam& Siciliam eas habitasse dicit, sed eius dictum eo probabilius ambo faciunt, quod quamuis de loco non consentiant, tamen ab Italia aut Sicilia non discesserunt. Quod si quis addat, Neapoli monumentum monstrari Parthenopes quae una Sirenum fuit, is adhuc amplius fidei conciliauerit, quanquam tertium hunc locum memoret: sed quod eo in sinu, quem Eratosthenes Cumanum nominat, quem Sirenusae faciunt, etiam sita est Neapolis, ideò fit mius credimus circum ea loca Sirenas fuisse. Nam neque poëtam omnia accuratissimè explorasse puto, neque nos ab eo exactam diligentiam hoc loco requirimus: non tam ita sumus affecti, ut suspicemur ista eum composuisse nihil compertum de Vlissis peregrinatione, ubi locorum& quomodo eam obiuerit. Porrò Eratosthenes Hesiodum conijcit, cum is inaudiuisset de Vlissis ad Italiam ac Siciliam aduentu, fidemque opinioni ei adhiberet, non eorum mo dò fecisse mentionem quae ab Homero referuntur, sed& Aetnae, Ortygiae, quę exigua iacet ante Syracusas insula,& Tyrrhenorum: Homerum, neque cognita ista habuisse, neque errores Vlissis uoluisse locis illustrib. adscribere. Quid ergo? Aetna& Tyrrhenia nobilia sunt: Scyllaeum, Charybdis, Circaeum, Sirenusae obscura?& Hesiodum decuit non nuga ri, sed receptas sequi opiniones, Homero quidquid in buccam ueniret uisum 22 Futiliter uano carmine perstrepere. Atqui praeter ea quae de dignis Homero fabularum commentis diximus, cùm scripto rum multitudo eadem perhibentium, tum fama quae ijs in locis obtinuit, docere potest haec non esse poëtarum aut scriptorum figmenta, sed uestigia uita fuctorum hominum ac Polybius defa. rerum gestarum. Et Polybius quoque recte interpretatur ea quae de errorib. Vlissis Homerus bulis Homeri. habet. Aeolum nempe, qui praediceret quomodo per fretum nauigari posset, cum ijs locis ob affluxum ac refluxum maris cursus difficulter teneri, fretumque superari queat, uento. 23 rum promum dictum fuisse ac regem: quemadmodum 23. Danaus, quod Argis aquatica instrumenta ta demonstrasset,& Atreus, quod solis cursum coeli conuersioni renitentis, docuisset, uatesque & sacrorum inspectores reges sunt creati:& apud maiores nostros sacerdotib. Aegyptio rum, Chaldaeis, Magisque sapientia alios superantib. honores& imperia sunt delata. atque ita etiam unusquisque deorum honores reperiteo, quod aliquid utile excogitasset. His Polybius principio disputationis constitutis, no patit Aeolum pro fabula omnino accipi, aut uni uersam Vlissis pergrinationem: sed pauca quędam figmenta eis esse annexa ait, ut& bello Iliaco: reliqua omnia de Sicilia& poëtam uere scripsisse,& historicos qui Italiae ac Siciliae uicina locadescripserunt. Neque uerò Eratosthenis probat sententiam, qui tum denique pronunciat inuenturum aliquem ad quae loca uagando delatus fuerit Vlisses, cùm inuenerit sutorem qui utrem uentorum consuit. Porro quae de Scylla dixerit Homerus, docet conuenire uenationi galeotarum quae exercetur apud Syllęum. Hîc circum rupem crebro ruit impete Sylla, Vliss. u. 95. Delphinos, captansque canes,& sicubi maior Thymonimna. Bellua sese offert.— Etenim thynnos cum gregatim praeter Italiam feruntur, postquam in proris o galeo. fretum inciderunt& Siciliam attingere prohibentur, incidere in maiores belluas, ut deltarum phinos, canos,& alia cetis similia. Ex horum uenatione pingues reddi galeotas, quos etiam Xiphias LIBER PRIMVS. Xiphias& canes dici aiunt. Id enim ibi usu uenit,& ad Nili aliarumque aquarum adscensus, quod fit sylua incensa: nam animalia dum ignem aquamue agmine facto fugiunt, praeda fiunt robustioribus. His dictis narrat Galeotarum uenationem, quae apud Syllaeum habetur. In lembis qui duobus remis agitantur complures bini teruntur propter nauium stationem, alter eorum lembum agit, alter hasta armatus in prora stat. ijs omnib. communis in specula est explorator, qui aduentum galeotae indicet: tertia sui parte galeota supra mare solet eminere: quem cum lembus attigit, comminus ille hastam eius corpora impingit, euellitque relicta in corpore eius cuspide, quae hamata est,& dedita opera leuiter hastili praefigitur: ab ea depender longus funiculus, quod laxant bellua uumerata, donec palpitando ac subterfugiendo defatigetur: tum ad terram educunt, aut in lembum imponunt, nisi omnino uasto sit corpore. Hastile etiamsi in mare excidat, non perit: est enim compactum ex quercu& abiete ut cùm pondere pars querna mergitur, reliquum in sublimi extet ac recipifacilè possit. Nonnunquam etiam remex per ipsum lembum uulneratur ob magnitudinem gladij galeotae, et uim belluę cuius& impetus& uenatio aprorum similis est. Ex his, inquit, conijcere aliquis possit, de Homeri sententia Vlissem ad Siciliam euagatum fuisse, cùm is Seyllae hanc uenationem adscribat, quae maximè familiaris est apud Scyllaeum. nec non ex ijs quae Charybdi eueniunt, similia eorum quae 1810 accidunt. nam illud Terque die allidit fluctus.pro bis positum, errore uel scribę uel historię ait factum. Odyff. u. 105. lam quae Meningis sunt, ea cum narratione de Lotophagis consentiunt. Quod si quae non congruunt, causam mutationis existimandam esse aut ignorationem, aut licentiam poëticam, quae constat existoria, 2¼. dispositione,& fabula. Historiae proinde finem esse 24 ueritatem: ideò poëtam in recensione nauium singulis sua propria locis attribuisse, dum ali. Licetia poetica am urbem saxosam, aliam in extremo sitam, aliam columbis abundantem, aliam mari uicinam appellat. Finem dispositionis esse efficaciam, ut cum pugnantes introducit. Fabulae, uoluptatem& terrorem. Omnia autem confingere neque consentaneum, neque Homericum esse. nam Homeri poema omnes scriptum esse philosophicum censent: secus quam Eratostheni uisum, qui negat deberi de sententia poëtę iudicium fieri, neque in poëmatibus quaeri uult historiam ullam. Sanèprobabilius est hunc locum: Inde nouem totis iactabar multa diebus Odyss 17.82 Venti ui dira non unius. de non longo itinere exponi,(. uenti enim diri seu perniciosi non faciunt ad cursum rectum tenendum. quàm extra lceanum hoc temporis spacio nauigatum fuisse comminisci, perinde ac si secundis usus ille esset uentis. At Eratosthenes supputato quòd est à Maleis ad Herculis columnas spaceo xxii millium ac iò stadiorum, si(inquit.) hoc eum nouem his diebus aequali in singulos portione ponamus confecisse, quotidie eum nauigasse bis mille ac quingenta stalia consequetur atqui inquit, quis unquam perhibuit è Lycia aut. Rhodo aliquem biduo Alexandriam nauigio esse per uectum, quod non ultra quatuor millia stadiorum est interuallum? lis etiam qui quaerunt cur Vlysses, cùm ter in Siciliam aduenerit, ne semel quidem tamen dicatur per fretum nauigasse: respondet posteriores quoque ab hac nauigatione omnes sibi cauisse. Haec ille,& alia quoque recte. Cum autem urget Oceani ingressum, eumque ad accuratam dierum interuallorumque rationem reuocat, summam inae qualitatem ibi adhibet. Simul enim& citat poëtae uersus. Inde nouem totis iactabar multa diebus Venti ui dira non unius. & simul alia supprimit. Sunt enim& haec poëtae. à 2:e Nauis ut Oceani primum est egressa fluenta.&, Vliss. u. I. Insula in Ogygia, maris hic medioximus umbo est, Vliss.a.50. dans ubi& filiam Atlantis ait habitare. Item de Phaeacibus dans la fois de ### Extremique hominum maris ad uada salsa seorsim Vliss.§. 204 peuvent à Degimus ac nobiscum nemo negocia miscet. Haec enim manifestò in Atlantico ficta mari monstrantur. quib. ille dissimulatis, ea quae de ma partie de perspicuè dicta sunt refellit, malè id quidem. Rectè autem hoc, circa Siciliam& Italiam uaga tum esse Vlyssem: nam ab ipso hoc confirmatur poeta, quis enim alioqui poeta aut scriptor persua STRABONISGEOGRAPH. perfuasisset Neapolitanis ut monimentum Parthenopae Sirenis iactarent, Cumanis, Dicaear cheę& ad Vesuuium degentibus, ut Pyriphlegethontem, lacum Acheruntium,& oraculum defunctorum in Aorno, tum Baium ac Misenum quosdam de Vlissis comitibus memora rent? eodemque modo res habet de Sirenusis, iis quae circa fretum sunt, de Seylla, Charybdi, & Aeolo: quae neque ad uiuum refecanda sunt, neque ita relinquenda ut radicis ac fundamenti expectia neque cum ueritate quicquam neque cum utilitate historica habeant commune. Quod ipsum ipse subodorats Eratosthenes, suspicari, inquit, aliquis possit poëtam uoluisse errores Vlissis occidentalibus regionibus adscribere, seddesciuisse ab ijs quę erant pro ueris ponenda, partim quod de ijs secus inaudiuisset, partim quod non uti erant, sed portentosius& terribilius quęque efferre instituisset. Rectè quidem pronunciauit quid ille, sed cur fecerit, male interpretatus est. non enim nugari Homerus, sed prodesse uoluit. Itaque& hoc nomine culpanune abulae dere. dus Eratosthenes,& quod eum de remotis potissimum ait fabulas finxisse monstrosas, quòd motis. de ijs mentiri esset expeditius. Etenim quae de longinquis sunt apud poentam fabulae, per exigua sunt eorum pars, quae de ipsa Graecia& uicinis Graeciae locis fabulae habent, ut de Herculis& Thesei aerumnis, de actis in Creta, Sicilia alijsque insulis, de Cithaerone, Helicone, Parnasso, Pelio, totaque Attica& Peloponneso. neque quisquam ob fabulas scriptores earum ignorationis accusat. Praeterea, cum non omnia fingant poëtę, sed multa affingant, Homerus in primis: quaerens Eratosthenes quas nam antiqui fabulas addiderint, non quę rit utrùm priora fuerint sintiue: sed in ijs magis exquirit ueritatem, quę ille locis personis ue affingit. ut utrétur Vlisses uagatus sit,& ubinam locorum. Illud uero totum est uitiosum, quod Homeri reliquorumque poetarum scripta eodem omnia habet in numero,& cum in alijs tum in his etiam quae nunc tractamus Geographicis nihil praestantię adscribit HomePraestantia He ro. Nam, absque caetera essent, saltem qui Sophoclis Triptolemum, aut prolongum Baccharum meri Euripidis legeret, cumque ijs Homeri industriam in terrarum situ describendo compararet, facile quantum alter alteri praestaret, poterat cognoscere. Vbi enim ordo requiritur locorum quae commencementur, ordinem Homerusseruauit, non minus in remotorum, quam in Gręcanicorum mentione. Odyss. n. 315 Conati magno sunt Ossam imponere Olympo & Frondosum celsęque imponere Pelion Ossę. Aliad&c.225 Proruit excelsi luno de uertice Olympi, Atque à Pieria Emathiae per rura profecta Threiciae montes accessit diua niuosos: Hinc ab Atho pontum petijt.— Et in recensione, urbes quidem ordine non refert: neque enim erat necesse: nationes autem serie memorat recta. Itemque de longinquis. Odyss. d. 83. Cyprum, Phoenicemque, per Aegyptumque uagatus Aethiopes adij, tum Siconios,& Erembos, quod& Hipparchus amnotauit. Et Libyam. Illi uerò ubi ordo requirebatur, Euripides Bacchum ut obierituarias gentes narrantem introducens, Sophocles Triptolemum terras à se consitas, longè diuussa coniungunt & cohaerentia diuellunt. Lydorum abundans auro perargraui solum, Phrygiamque,& sole calentia plana Persidis, Et Bactra, Medorumque frigidam plagam, Et Arabiam felicem.— eodemque modo Triptolemeus. sed& commemorandis loco rum inclinationibus ac uentis Homerus magnam Geographiae demonstrat peritiam, in descriptione locorum ea simul indicans. Odyss. 17.25 Illa humilis sed in extremo iacet insula ponto Obscuris obuersa plagis. nam solis ad ortum Auroramque alię spectant. Sunt enim binae quasi fores, alterę Aquisonem, alterae Austrum spectantes. Ulad. p. 239. Siue illae dextra uolitant Titanis ad ortum, des ad istérité Auroramque, petunt laeua seu parte tenebras. Et qui LIBER PRIMVS. Et quidem horum ignorationem, supremam omnium confusionem iudicat. O socij, neque enim noctis quo cardine surgat, Odyss.№ 191 Caligo, uel quâ roseis aurora quadrigis&c. Praeterea cum id quoque rectè sit à poeta dictum. dire Cum Zephyro Boreas Thracum de finibus acer Iliad.ir.5. Spirantes non recte id accipiens Eratosthenes calumniatur, quasi Homerus in uniuersum pronunciarit Fauonium e Thracia spirare: quod ille non dicit, sed tum demum, cùm pauonius iunde uenti hi concurrunt ad Melanem seu nigrum sinum Thracij maris quod Aegei pars est- spiret. Nam Thracia, quâ Macedonię committitur, in mare procurrens uersus Austrum flectitur, eoque fit, ut Zephyri inde uideantur spirare Thaso, Lemno, ac Imbro,& Samothracae, ac mari quo alluuntur. sicut& Atticae spirare uidentur à Scironijs saxis, unde etiam Zephyri, maximè Cauri. Id non sensit Eratosthenes, est tamen suspicatus. ipse enim eam, quam dixi, Thracię inclinationem refert. cumque uerba poetae absolute de Zephyro ab occasu spirante acciperet, imperitię eum arguit, eò quod ab occasu& Hispania spiret is uentus, quo Thracia non pertinet. Quasi uerò nesciuerit ab occasu flare Fauonium Homerus, qui suum ei proprium locum in his uersib. adscripsit. Odyss. 57. 295. Vnà Eurusque, Notusque ruunt, Zephyrusque maligno Flamine, tum Boreas. Aut quasi nesciuerit Thraciam non protendi ultra Paeonicos& Thessalicos montes. at uerò ille quę post Thraces ordine sequuntur gentes& maritimas& mediterraneas nouit, ac nominatim expressit: saagnetas, Malienses aliosque deinceps Graecos usque ad Thespro tes: item finitimos Paeonib. Dolopes,& Sellos circa Dodonam usque ad Acheloum: Thra ces autem ultra non commemorauit. Proximum quoque& notissimum sibi mare libenter nominat, ut in his. Concio tunc undae uelut exagitata marinę est Iliad.β.144 Icarij pelagi. Sunt etiam, qui duos pręcipuos uentos faciunt Boream ac Austrum, àquib. reliqui parua duo praecipui differant inclinatione, Eurus ab ęstiuo ortu, Subsolanus ab hyberno, Fauonius ab occasu aestiuo, ab hyberno Caurus. atque duos esse uentos confirmant cum Thrasyalcis testimo nio, tum ipsius poëtae, qui Caurum Austro adscribit, Argestae Austri.— & Iliad. λ.306. Fauonium Boreae, Cum Zephyro Boreas Thracum de finibus acer Iliad.ir.5. Spirantes. Cęterûm Posidonius ait neminem de uentis hoc modo disseruisse eorum qui his rebus claruerunt, Aristoteles nimirum, Timosthenes, Bio astrologus. sed eos uentum qui ab ortu flat aestiuo, Caeciam perhibere, qui ei eregione est oppositus,& ab occasu flat hyberno, Africum: qui ab ortu hyberno, Eurum,& ei oppositum Caurum: medios Subsolanum & Fauonium. A' poenta autem Fauonium uiolenter spirantem uocari eum qui nobis est Caurus: Africum spirantem Fauonium, eum qui nobis est Fauonius. Austrum Caurum, Leuconotum, siue album Austrum, qui paucas facit nubes, cum reliquus Austertotus ferè sit Eurus. Ac ueluti nubes Zephyrus cum dissipat acer, Argestae pulsans uiolentis flatibus Austri. Iliad. λ.306. Nam Zephyrum uiolenter spirantem hic dicit, qui solet dissipare imbecilles nubes à Leuconoto coactas, atque hîc epitheton Austri est Arrestes. Haec sanè initio primi Geographicorum libri dicta, huiusmodi emendationem sunt confecuta. Porrò autem perseuerans in semel concepta de Homero falsa opinione, id quoque dicit, ignorasse eum pluranê Homerus de Ni essent Nili ostia, adeoque ipsum Nili nomen: Hesiodum uerò nosse, qui& mentionem eius fe cerit. Ac nomen quidem aetate Homeri nondum fuisse, probabile est. Ostia autem si obscura fuerunt, paucisque notum an plura uno essent, concedi potest nihil de ijs Homerum inaudiuisse. si uerò omnium quae in Aegypto sunt rerum nobilissima, maximeque& admira tione& memoratu digna est ac historia fluuius ille, eiusque exundatio& östia: quis nam suspib 2 cetur STRABONIS GEGGRAPH. cetur eos quil Homero de flumine Aegyptio, regione ea, Thebis Aegyptijs,& Pharo retu lerunt, ista aut ignorasse, aut cùm cognita haberent, nihil de ijs indicasse? nisi si ut rem notam ea praeterierunt. Id uerò minus adhuc uerisimile est, uiciniora& nota ignorasse Home rum, qui de Aethiopia, Sidonijs, Erembis, Oceano,& bispartitis Aethiopib. mentionem fecerit. Quod autem ostiorum Nili non meminit, id non certum est argumentum quod ea ignorauerit. nam& patriam suam,& multa alia reticuit. sed ideò potius iudicasse ea memoratu indigna uideri potest, quòd nimis essent nota. Non rectè etiam ignorationem ei obijciunt, quòd in Cilff A vev-A-dg4. fu lâ Phatiam mari cingi dixit. Etenim contra id testimonij loco esse potest, nihil eum istorum quae de Aegypto nuper dixi ignorasse, quòd hinc patet. Quicunque suas peregrinationes narrant, inflatè illi solent omnia iactare, qualis etiam Menelaus, qui cum usque ad Aethiopas adscendisset, inaudiuerat de Nili exundatione,& quantum is terrae regioni illi ap poneret,& quod traiectum qui est ante fauces iam ferè aggere aggesto cum continente coninnxisset: ut non iniuria Hesiodus totam Aegyptum fluuij donum dixerit, si non totam, eam saltem quae infra Delta sita, inferior Aegyptus nominatur. cognouit etiam Pharum priscis temporibus mari ambitam fuisse: itaque mentitus est eam adhuc pelago circundari, quanquam iam insula esse desijsset. Poëtae autem est hic apparatus. itaque hinc conijci potest, adscensiones quoque ei& ostia Nili nota fuisse. Idem error est, quod ignotum fuisse Home Ischmus inter ro aiunt isthmum qui inter mare Aegyptium est& sinum Arabicum, ac falsum esse illud maria Aegyptium Extremos hominum Aethiopas, geminisque diremtos & Arabicum. Partibus. Nam cum recte hoc Homerus dixerit, posteri iniuria repręhendunt. TanOdyss.α.z tùm enim ab est ut uerè dicatur ignotum Homero fuisse istihmum illum: ut affirmem non notum modò ei fuisse illum, sed& disertè commemoratum: grammaticos autem uerba ipsi, us non intellexisse, ab Aristarcho& Cratete, ut prastantissimis hac scientia, sumto initio. Nam de eo qui sequitur poëtae uersu, dissentiunt ipsi. Aristarchus enim scribit, Partibus: hi quâ sol cadit,& quâ tollitur illi. At 25 Crates, Partibus,& quâ sol cadit,& quâ tollitur ortus, cum quidem ad institutum utriusque nihil intersit utro modo legatur. Hic enim ea sequens Aethiopes quo quę mathematicè uidentur dici, torndam zonam ab Oceano contineri, ab utroque autem humodo bifariam ius zonę latere esse temperatam, cum nostram, tum quę in altera mundi est parte. Sicut ergo dimisit à nobis ii dicuntur Aethiopes, qui uersus meridiem siti totius habitatae terrae in extremo ad Oceanum accolunt, ita putat etiam trans lceanum intelligendos esse alios quosdam Aethiopes reliquorum extremos, qui in altera temperata zona ipsi quoque ad Oceanum habitent. eos ergo geminos esse,& bifariam diuisos. Illud autem -hi qua Sol cadit,& qua tollitur illi, adiectum esse, quod cum Zodiacus coelestis semper directe immineat terrestri, neque is sua obliquatione utramque excedat Aethiopiam, necesse est totam solis conuersionem intra il lud spacelligi, solemque ibi alijs aliter,& diuersis punctis surgere atque cadere. Hic ergo, ita disserit, ratus Astronomiae esse hoc magis consentaneum. poterat autem etiam simplicius dici, ita ut nihilominus hoc teneretur ita bifariam diuisos esse Aethiopes, ut ab ortu solis usque ad occasum utrinque ad Oceanum habitent. Quid ergo ad sententiam refert uel ita scribere, ut ipse, uel ut Aristarchus: Partibus: hi qua Sol cadit,& qua tollitur illi. hoc enim est eos utrinque ad Occanum uersus& orientem& occidentem habitare. At Aristarchus reiecto eo quod Crates ponit, nostros Aethiopas qui respectu Gręcię uersus meridiem habitant ultimi bifariam diuisos accipit: non ita, ut duae sint Aethiopiae, sed una tantùm quae Gręcis est uersus meridiem, Aegypto adiacens. id autem ignorasse poëtam, sicut & alia quae Apollodorus libro de recensione nauium secundo refert, finxisse de locis falsa. Enimuerò contra Cratetem longa opus est disputatione,& ad institutum fortassis nihil faciente. In Aristarcho autem id quidem laudemus, quòd Cratetis proposito repudiato, quod Aristarchus re- multis modis refelli potest, de nostra Aethiopia suspicatur locutum esse poetam. caetera uefellitur. rò consideremus. Primo omnium ipse quoque frustra de scriptura scrupulosè disserit. nam etiam si altera relinquatur, congruere ea sententiae ipsius potest. Quid enim interest siue dicas, LIBER PRIMVS. dicas, gemini sunt secundum nos Aethiopes, alij uersus occasum, alij uersus ortum: aut sic, Nam& uersus ortum,& uersus occasum. Deinde falsae autor fit opinionis. Fingamus enim poetam ignorasse isthmum,& fecisse Aethiopiae mentionem eius quae est post Aegyptum, istis uerbis, die ich sein halte Aethiopas geminis diuifos partibus. Quid ergo, an ideò non erunt bifariam diuisi? An id quoque ignorauit poenta, Aegyptum & Aegyptios à Delta ad Syenem usque à Nilo in duas partes diuidi Quarum haec surgentem spectet, solem illa cadentem? Quid autem aliud est Aegyptus, quam fluuialis insula, quam aqua mundat: atque ipsa sita est ab utraque fluuij parte uersus ortum& occasum. At uerò Aethiopia directè post Aegyptum iacet, eodemque prorsus modo secatur à Nilo,& natura locorum cum Aegypto prorsus congruit. nam& ipsa itidem arcta est, in longum porrecta,& aquis irrigua: ac quae extra irriguam sunt, deserta sunt, aquae expertia, rarisque locis habitationi commoda, partim uersus ortum, alia uersus occasum. Quomodo ergo non erit Aethiopia bifariam diuisa. Quid? Nilus idoneus terminus ijs uideri potuit, qui Asiam ab Africa dispescunt, quippe qui uersus meridiem ad stadia ampliùs CCIOD se porrigat, ea autem sit latitudine, ut amplissimas quo que& multis hominum millibus habitatas insulas includat, quarum maxima est Meroë, regia& praecipua Aethiopum urbs? atque idem fluuius non sufficiet ad diuidendam in duas portiones Aethiopiam? Imò qui repręhendunt hos, qui continentes amne diuidunt, id maxi mum eius erratum obijciunt, quòd ij diuellant Aegyptum& Aethiopiam,& utriusque aliam in Africa, aliam in Asia partem ponant. aut si hoc uolunt, uel non diuidunt continentes, uel non fluuio diuidunt. Praeter haec, alio etiam modo Aethiopiam distinguere licet. Quicunque enim in Oceano Africae oram praeteruecti sunt, siue à rubro mari, siue à colunis Herculis inita nauigatione aliquousque progressi, deinde retrò abierunt, multis prodire uetiti incommoditatibus apud multosque eam opinionem confirmarunt, medium isthmo aliquo diuidi. Atqui totum Atlanticum mare in se coit, maxime quod est uersus meridiem. Quotquot autem nauigarunt, finem suae nauigationis loca Aethiopica nominauerunt, itaque renunciauerunt. Quid ergo est absurdi, si Homerus quoque hac fama ductus Aethiopes bifariam diuisit, orientales alios, alios occiduos faciens: cùm de ijs quae in medio sunt non constet habitenturné an secus. Cęterùm Ephorus aliam quoque historiam refert ueterem, de qua inaudiuisse Homerum non est rationi aduersum. Narrari ait à Gaditanis Aethiopes, cum Libyam usque ad occasum peragrassent, ibi mansisse eorum quosdam, quosdam etiam maritimę orę bonam occupasse partem. atque inde colligit Homerum etiam dixisse. Extremos hominum Aethiopes geminisque diremtos dans son Partibus.— Proinde& haec contra Aristarchum, eiusque secutos opinionem dicerelicet,& alia his adhuc magis probabilia, itaque tantam ignorationem à poeta amoliri. Nam de priscorum Graecorum sententia hoc dico, quod sicut notae uersus septentrionem gentes uno priùs nomine omnes uel scythae uel 26 Nomades.ut ab Homero.) appellabantur, ac 26 postea temporis cognitis regionibus occiduis Celtae, Iberi, aut mixto nomine Celtiberi ac Celtoscythae dici coeperunt, cum prius ob ignorationem singulae gentes uno omnes nomine afficerentur: ita quae ad lceanum uersus meridiem sita sunt omnia Aethiopię appellatione fuisse notata. Haec testimonijs comprobari possunt. Sic enim loquitur Aeschylus in Prometheo soluto. Jns. 18 im Marisque fluctus cernes puniceos rubri Sacrum fluentum,& aereo quae fulmine Palus ad Oceanum percellitur sita Omnigenûm Aethiopum, quâ Sol cuncta qui uidet Identidem immortale corpus abluit, de la fois en Reficitque mollibus undis sudantes equos. Nam cum per totum meridiei obuersum tractum Oceanus respectu solis repraesentet horizontem, Aethiopes quoque per eum totum extendit, Et Euripides in Phaetonte Clymenem ait Meropi datam regi terrae illius, Quam, cùm quadrigis tellurem superat suis b 3 Pri Odyss. 17.25 Iliad. p. 239 Odyss. n. 191. rliad. x. 223. Viss. s. 282. Ulad. y. 4. le STRABONISGEOGRAPH. Primùm aurea flamma Sol almus percutit. Et eam nigra uicina gens cute praedita Drucken Aurorae uocat, ac solis stabulum lucidi. Quo quidem loco stabulum equis aurorae,& solis idem adscribit: in sequentibus autem uicinum id facit ędibus Meropis. atque in tota illa id fabula est attextum, non sanè ad Aethiopiam peculiariter eam pertinens quae est post Aegyptum, sed eam oram maritimam, quae per totum meridianum tractum porrigitur. Ephorus quod antiquam de Aethiopia opinionem refert, in oratione de Europa indicans coeli ac terrae locis in quatuor diductis partes, eam quae est uersus Subfolanum, habitari ab Indis, quae uersus Austrum, ab Aethiopibus, quae uersus occasum à Cultis, Aquiloni obiectam a Seythis, additque Aethiopiam scythia esse maiorem. Videtur enim, inquit, gens Aethiopum protendi ab ortu hyberno usque ad occasum: eique opposita est scythia. His consentire poetam, uel inde liquet, quod Ithaca ipso autore spectat Obscuris obuersa plagis. nam solis ad ortum Auroramque aliae spectant. tenebras autem septentrionem intelligit: solem ac aurotam dicens, totum meridionale Rursum. dicit latus. Siue illae dextra uolitant Titanis ad ortum, Auroramque, petunt laeus seu parte tenebras. Et alibi. O socij, neque enim noctis quo cardine surgat Caligo, uel quâ roseis auriga quadrigis Vecta diem referat, praeceps ubi lampada condat Titan, quâ curru terram superetue supino Nouimus. Quando itaque dicit, de quibus apertiùs dicitur, ubi de Ithaca sermo instituitur. Namque hesternus ad Oceanum est, iustosque profectus vielte mich ganz sphlen Iuppiter Aethiopas, quorum conuiuia uisit: communius hoc est accipiendum, de Oceano uidelicet totum meridionalem alluente tractum,& Aethiopas. ad quemque enim istius tractus locum aduerteris cogitationem, ad Oceanum eris& in Aethiopia. In hunc sensum id quoque dicit. Ast hunc Aethiopum rediens Negtunus ab oris Eminus è Solymis conspexit montibus.— quod perinde est ac si dixisset, à meridionalibus locis. Non enim loquitur de Solymis qui sunt in Pisidia, sed(. sicut suprà dixi.) fingit ijs quosdam cognomines, qui eundem habeant respectum ad rate uectum Vlissis,& eos qui istis in locis uersus meridiem habitant, ac sunt Aethiopum instar, qui est Pisidicorum ad Pontum& Aethiopas ultra Aegyptum incodes frais de lentes. Hoc modo etiam de gruibus amplificauit orationem. de la peine Quae simul ac fugere imbres, hyememque ninalem Cum magno Oceani clangore feruntur ad undas, Pygmaeis pugnamque uiris, caedesque ferentes. Neque.n.à Gręcia tantùm uersus meridiem uolant grues, non etiam ex Italia, Hispania, Caspia, aut Bactriana eodem modo. Sed cum Oceanus totam meridionalem alluat oram,& eam undiquaque grues hyemis euitandae causa petant, intelligendum est fingi ab Homero hoc, Pygmęos ad totam illam oram habitare. Quod autem posteri Aethiopas eos solos uocarunt, qui supra Aegyptum degunt, itemque narrationem de Pygmaeis ad eos astringunt: id ad antiqua nihil attinet. Nam hodie no omnes populi qui in expeditione ad llium fuere, Achaeorum aut Argiuorum nomine intelliguntur, quod tamen omnibus ijs tribuit Homerus. Simile est quòd de Aethiopib. dixi, esse intelligendos scilicet qui accolunt per totam oram Oceani à solis ortu usque ad eius occasum. nam sic dicti Aethiopes natura sunt à se inuicem diuulsi sinu Arabico, diuiso circulo meridiano iusta sectione in morem flumi nis, cuius lectionis longitudo est ferè CCIoo 100 stadiorum latitudo maxima non multum excedit stadia cio. idque longitudini accedit, quòd intimus eius sinus recessus à mari Pelusiaco itinere tridui aut quatridui abest, isthmo interiecto. Quemadmodum igitur elegantiores LIBER PRIMVS. ttores eorum qui Asiam ab Africa diuidunt, pro confinio commodiore utriusque conti Iimes Afrienentis habent sinum quàm Nilum: quippe quod ille propemodum ab uno mari ad al& Asiae. terum omnino penetrat, cùm Nilus ab Oceano multis partibus longiùs absit, ideoque Asiam uniuersam ab Africa non dirimat. ita ego existimo poëtam censuisse eodem modo meridionalem totum tractum uniuersi terrae habitatę orbis in duas esse ab hoc sinu diuisum partes. Quî ergo ignorauerit isthmum, quem is sinus cum Aegyptio mari constituit. Etenim omni ratione caret, perspicuè ei fuisse notas Thebas Aegyptias, à nostro mari stadijs paulo paucioribus 100 dissitas: ignotum autem intimum recessum Arabij sinus& isthmum apud eum, cuius latitudo non est maior cio stadijs. Multo etiam absurdius id uideri possit, nouisse Homerum Nilum Aegypto cognominem tantae regioni, causam autem huius rei ignorasse. Maximè autem occurreret Herodoti dictum, donum esse fluuij Aegyptum, ideoque hoc eum nomine dignatum fuisse Alioquin etiam eorum quę singulis sunt locis peculiaria, haec omnium sunt notissima, quae& rari aliquid habent,& omnibus sunt conspicua: qualis est etiam Nili adscensio, ac maris ingesto terrae aggere complanatio. Et quemadmodum qui ad Aegyptum appellunt nihil prius in regione ea considerant quàm Nili naturam, quod Aegyptij neque quicquam magis inauditum peregrinis, neque illustrius suarum aliquid rerum habent:(. nam qui Nili naturam uestigarit, ei totius regionis qualitas fit manifesta.) ita& qui procul inde remoti audiunt de Aegypto, primò omnium de Ni lo in audiunt. Huc accedit etiam discendi ac peregrinandi studium Hioneri, quod uitae ipsius scriptores faciunt testatum,& ex ipsis poëmatibus multa eius sumi possunt documen ta. Ita multis argumentis conuincitur Homero nota& ab eo commemorata fuisse diserte, quae effanda essent, alia eum tacuisse, aut cumessent nimis manifesta, impositis alijs appella tionibus extulisse. Mirari autem oportet Aegyptios ac Syros, contra quos iam nunc dicemus, quod non intelligunt Homerum ea dicentem quae in ipsorum sunt patria,& ignorationem ei obijciunt, cuius ipsos culpam sustinere ostendemus. Omnino autem praeteri re aliquid, non est certum ignorationis indicium. nam neque Euripi conuersiones Homerus, ne que Thermopylas, neque alia multa apud Gręcos nota commencement, quae tam non ignora ret. imò etiam commemorat, sed non apparet hoc ijs qui ultrò surdi esse uolunt, ideoque ipsi sunt culpandi. Sanè poenta fluuios appellat ab loue delapsos: nonillentes modò, sed omnes in uniuersum, quod omnes imbribus implentur. Sed quod commune est, id ob excellentiam unius alicuius fit peculiare. Nam alio modo quis intelligeretillentem ab loue delapsum, alitum perennem fluuium. hîc uerò excessus quodammodo duplicatur. Et sicuti quaedam sunt hyperbolarum hyperbolae, ut cum dicimus aliquid 27 tuberis umbra esse Hperbol leuius, aut Phrygio aliquem lepore timidiorem, aut possidere fundum epistola Laeonia minorem: ita quod Nilus ista appellatione afficitur, in eo excellentiae excessus concurrit. Nam torrens amplius quam reliqua flumina augetur,& labitur pluuijs aquis: Nilus ipsos dans les torrentes eo ipso superat, tanta copia aquae tam longo turgens tempore. Itaque cum hoc fluuij accidens poëtae notum fuerit, sicut contra aliorum opinionem docuimus,& ei attribuit ab loue fluentis epitheton, aliter id quam exposuimus accipiendum non est. Quod autem Nilus plurib. ostijs in mare effluit, id ei cum alijs pluribus est commune fluminibus: ideoque id mentione di gnum, praesertim apud scientes, Homerus non putauit: sicut ne Alcaeus quidem, tametsi is in Aegyptum se uenisse dicat. Aggestiones autem& ex adscensionibus intelligi possunt, & ex ijs quae de Pharo narrat. Ea enim eius narratio, aut communis potius fama, tunc diurnae nauigationis specio Pharum à continente fuisse dissitam, tanto mendicio diuulgata haud dubiè non erat: sed de istis ascensionibus& aggestionibus uulgariùs quaedam inaudiuisse eum credibile est. unde Homerus ratiocinatus insulam sub Menelai aduentum longiùs quam suo tempore à continente abfuisse, de suo multis partibus ueritatem excedens interuallum addidit, ut fabulos è rem narraret. At fabulae non ignorationis causa finguntur. quod uel ex eo depraehendere possis, quòd duae de Proteo, de Pygmaeis, de efficacitate uenenorum & alia id genus poetae fingunt, non ob ignorationem locorum ea comminiscuntur, sed delectandi causa. Quomodo ergo Pharum aquae expertem, aqua praeditam dicit? Commodus est in ea portus, unde in mare naues ### Propellunt celeres lymphis nigricantibus haustis. b 4 Nimi STRABONISGEOGRAPH. Nimirum neque hoc fieri nequit, ut puteum aqua definit, neque ex ipsa insula aquam peti asfirmat, sed imponi tantùm in naues ob portus commoditatem.& licebit ex opposita continente aquam haurire, quod quodammodo uidetur fassus esse poëta, his innuens uerbis, quòd insulam mari cinctam dicit non uerè, sed excessus& fabulandi causa. Quoniam autem ea quae de Menelai peregrinatione disseruit, uidentur confirmare locorum istorum ignorationem, fortassis praestiterit nos quae in uersibus istis queruntur prius exponere, itaque side Monelai pe- mul& distinctiùs illa explicare,& poëtam clariùs defendere, Menelaus ergo Thelemachum regiae ornatum admirantem sic alloquitur. regrimationes multa etenim passus,& per loca multa uagatus Odyss. d. 819. Has ego opes octauo adduxi nauib. anno: Cyprum, Phoenicemque, per Aegyptumque uagatus Aethiopes ad ij, tum Sidonios& Erembos, Et Libyam. Quaerunt autem ad quos Aethiopas uenerit cum ex Aegypto nauigaret. neque enim in nostro mari habitant aliqui Aethiopes, neque nauib. per catarractas Nili potuit uehi. Tum qui Sidonij non enim intelligi potest de ijs qui sunt in Phoenicia: neque enim genere posito, speciem intulisset. Item qui fuerint Erembi. nam hoc nomen est nouum. Proinde Aristonicus nostrae aetatis Grammaticus in ijs quae de erroribus Menelai commentatus est, multorum de singulis propositis quaestionib. sententias perscripsit. nobis satis erit compendio referre. Itaque eorum, qui nauigasse Menelaum in Aethiopiam confirmant, alij circumnauigasse eum per Gades usque ad Indiam dicunt, tempus etiam peregrinationi accommodantes, quòd octauo annose redijsse dicit. alij per isthmum qui est ad Arabicum sinum: alij per aliquam fossarum. Sed neque circumnauigatio quam Crates introducit, necessaria est: non quod impossibilis sit,(nam ne Vlissis quidem errores impossibiles sunt) sed quia neque ad mathema ticorum positiones congruunt, neque ad tempus errorum. Nam& inuito morae sunt inie23 ctae, estque difficultate nauigandi detentus: 28 sicut ipse dicit de IX nauibus quinque tantum Menelao fuisse relictas:& sponte etiam moras traxit pecuniae colligendae causa. sic enim Nestor. Sic tunc multa suis cum nauib. ille uagatus Odyssy.301. Kaufstammer. Ingentes cumulauit opes, aurumque coegit, nimirum Vomts. Cyprum, Phoenicemque, per Aegyptumque uagatus. Et nauigatio per isthmum seu fossam si ab ipso poëta fuisset commonorata, acciperetur ut fabula: cùm autem à poenta non dicatur, ociose& contra fidem ueri introducitur. Contra fidem di co, quòd ante bellum Troianum nulla fuit fossa:& Sesostrim qui conatus fuit lsthmum perfe dere, destitisse ab incepto ferunt, cùm maris superficiem esse sublimiorem suspicaretur. AtExatosthenis qui ne isthmus quidem nauigabilis fuit:& Eratosthenes id non rectè coniectura colligit censet enim nondum fuisse terram apud Herculis columnas perruptam, itaque apud isthmum error. hunc mare externum cum mediterraneo coiuisse cumque altius ihstmo esset, eum intexisse: postmodo cum apud Gades mare internum erupisset, subsedisse id, ac terram iuxta Casium, Pelusium, usque ad rubrum mare detexisse. At qua historia confirmabitur, rupturem illam Troiano esse bello posteriorem? An Homeus simul& Vlissem ea in Oceanum euectum scribit, ut rupture ista iam tum facta:& ex Aegypto naues Menelai in rubrum mare depor tat, ut rupture ista nondum existent e? Quin& Proteum inducit poëta, sic Menelao dicentem: Sed te, quâ terrae postremus terminus extat, Odyss. d. 563. des h. Elysium ad campum coelestia numina. mittent. Et qualis sit locus, nempe ultimus uersus occidentem, Zephyri adiecta mentio decladont rat.— semper leuis aura Fauoni Spirat ab Oceano.— Haec enim sunt plena obscurarum quaestionem. Quod si aliquando mari tectum isthmum illum nouerat Homerus, quanto faciliùs credemus Aethiopes bifariam diuisos fuisse, tanto 18to disiunctos? Quaeritur& hoc, quid opum potuerit ab exterioribus,& ad Oceanum habitantibus Aethiopibus consequi Vlisses. miratur enim Telemachus multitudinem ornamentorum regiae, quae erant Ibid 37. Ex ebore, electroque, auro, argentoque parata. atqui LIBER PRIMVS. atqui horum nullius, praeter ebur, copia est apud Aethiopes, plerisque pauperrimos,& incertis uagantes sedibus. Verùm hoc est mehercle. Sed proxima erat Arabia,& regiones ad Indiam usque de his sola omnium Arabia uocatur felix, India quanquam hoc nomine non afficitur, tamen creditur& perhibetur esse felicissima. Indiam quidem non norat Homerus: erat enim facturus alioqui mentionem. Arabia, quam nunc uocant felicem, illis temporibus diues non erat, sed inops,& urbs ab habitantibus in tabernaculis colebam hominibus? quae arounda fert unde nomen regioni, quòd aromatum merces in nostris regionib. rara est & in precio, exigua est regio. Ac nostra quidem aetate Arabes copia rerum& diuitijs abundant, quia assidua est& copiosa negociatio. tunc autem ita eos habuisse, probabile non est. lam quod ad ipsa attinet armata, mercator sanè& camelum agens copiam aliquam poterat huiusmodi mercium comportare. Menelao autem opus erat spolijs, aut donis regum ac principum, qui& haberent quod largirentur,& darent ob splendorem ac gloriam eius. Enimuerò Aegyptij, ijsque propinqui Aethiopes& Arabes, neque omnino inopes erant, neque nulla ad eos de Rtridis fama peruenerat, maximè bello ab ijs Troiano confecto itaque sperare Menelaus ab ijs munera poterat. Sic etiam de thorace Agamemnonis scribitur Quem Cinyra hospitij pignus donauerat olim Iliad. λ. 201 In Cypro magni de fama factus Atridae Certior. Proinde maius peregrinationis tempus consumsisse Menelau dicemus in Phoenicia, Syria, Aegypto, Africa,& locis Cypro uricinis, omninoque apud oram nostram maritimam insulasque. nam inde& hospitaliamuneram,& pręda ac ui extorta dona maximè ab'ijs qui open Troianis tulerant, consequi poterat. ad Oceanum habitantes longeque dissiti barbari talem spem ei nullam ostendebant: dicitur ergo in Aethiopiam uenisse Menelaus, non tantùm usque ad terminos eius qui attingunt Aegyptum. Fortassis enim ea tempestate sines propiùs Thebas erant. sed& hodie propinqui sunt ad Syenem& Philas, quarum illa Aegy pti est, hae communis Aethiopum Aegyptiorumque habitatio. Quiergo Thebas peruenit, etsi usque ad fines, uel etiam ultra eos peruenit, hospitio usus Aethiopum ipsiusque adeò regis. non absurdè dicitur in Aethiopiam uenisse. Sic etiam in terram Cyclopum se dicit uenisse Vlisses, à mari usque ad speluncam progressus quam in extremo sitam fuisse ait. In Aeoliam Odyss. n. 166. quoque,& ad Laestrygones,& alia in loca, ad quae aliquando appulit, se uenisse perhibet. Hoc igi e 182. tur modo etiam Menelaus in Aethiopiam uenit,& in Zfricam quoque, ubi quibusdam locis Odyss. ntioT 81, naues applicuit: unde etiam portus qui ad Ardaniam est supra Paraetonium, Menelaus no minatur. Quod autem Phoenicia appellata, Sidonios etiam nominat, principem scilicet Phoenicię urbem, 29 figura utitur sibi familiari, ut Ad classem Teucros adduxit, Hectora saeuum Iliad. v. initio. Et, lam tum magnanimus cum natis clauserat Oeneus Iliad.b.641. Extremam uitę lucem& flauo Meleagro. Iliad.O.47. rursum. Idam peruenere& Gargaron.Zliad 6. 536 & Nec non Euboeae cultores. Ciues Chalcidis, Eretriaeque Sic etiam Sappho. Seu te Cyprus habet, seu Paphus, aut Panormus. Quanquam fuit etiam aliud quippiam quod fecit, ut quanquam Phoenice iam commemorata, tamen seorsim Sidonem nominaret: quod nonnulli quaerunt. Nam ad reliquas deinceps gentes referendas, satis erat dixisse. Cyprum, Phoenicemque, per Aegyptumque uagatus Aethiopes adij. sed ut ostenderet se etiam aliquandiu apud Sidonios fuisse peregrinatum, hoc ipsum indicat laude rerum secundarum quae sunt apud ipsos,& artis praestantiae: quam praeclarum erat uel in memoriam redigere, uel obseruare eo, quod Helena cum Alexandro iam antè eorum usa erat hominum hospitio. Itaque& apud Alexandrum multa eorum opera recondita dicuntur: Hic inerant uarij pepli, muliebria texta: Iliad. f. 289. Sidonias 'STRABONISGEOGRAPH. 27 Sidonias namque ipse Paris per caerula secum Duxerat iliacam famosa Sidone ad urbem, Tyndarida adducens Helenam. & apud Menelaum, qui ita Telemachum alloquitur Crateram tibi donabo, mira arte paratam Odyff.o.114 Argento ex solido, labia undique circuit aurum, Mulciber hanc fecit: dono mihi splendidus heros Olim rex Sidonum, redeuntem tempore quo me hilssinp desunges Hospitio excepit, dederat.— Intelligendum est autem hyperbolicè uocari opus Volcani, sicut praestantia opera Mineruae, Gratijs,& Musis adscribuntur. Nam egregios artifices fuisse Sidonios, ostendit craterem laudans, quem pro redimendo Lycaone dederat Euneus: alijs longe praestantior ille desîtres Iliad 1.743 Omnibus, hunc etenim subtilis laudibus artis Illustres Sidones docto fecere labore, Nauibus aduexere suis Poeni. lam de Erenbis multa sunt dicta. Omnium autem hi uero similima, qui Arabes significa Erembi qui. ri putant. Et Zeno quidem noster ita scribit Homericum uersum. Aethiopes adij, tum Sidonias, Arabesque Sed scripturam mutare, cum sit uetusta, non est necesse: culpanda potius nominis mutatio, quę frequens est& usitata omnibus gentibus,& uidentur quidam litterarum mutationibus temerarijs eam efficere. Optime omnium existimo Posidonium hîc quoque à gen tium cognatione& communitate interpretationem uocum ducere. Nam Armeniorum, Syrorum,& Arabum multum cognationis paa se ferunt nationes sermone, uita, corporum forma, maxime ubi degunt in uicinia. idque ostendit Mesopolamia ex tribus his conflata populis. maxime enim in his similitudo estillustris: quod si qua est uarietas pro eo atque aliae pat tes alijs magis ad septentrionem aut meridiem uergunt aut in medio sunt sitae: nihilominus tamen communis affectio obtinet. Assyrij quoque, Ariani,& Armenij inter se atque istorum sunt assimiles. Estque colligendum, harum gentium nomina esse affinia: qui enim à nobis Syri, ijab ipsis Syris Aramaei dicuntur. hisque conueniunt Armenij,& Arabes,& Erembi: sic enim fortasse ueteres Graeci uocabant Arabes. nam plerique inde ducunt nominis ratio nem, quòd terram subirent, quod est eran embaensn,& posteriores apertiore uocabulo Troglodytas, quod est qui cauernas intrent, appellant. sunt autem ij Arabes, qui ad alterum latus sinus Arabici uergunt, quod est ad Aegyptum& Aethiopiam. Horum meminisse poctam probabile est,& dixisse, ad eos Menelaum peruenisse, quomodo etiam ad Aethiopes: (. nam hi quoque Thebaidi sunt uicini.) non negociationis aut quęstus causa nominatos, qui multus esse non potuit, sed ob longitudinem peregrinationis,& gloriationem. Est enim gloriosum tam procul à patria recessisse. atque eius modi sunt& haec: Multorum ille hominum mentes cognouit& urbes. Vlissinitio. multa etenim perpessus ego haec, multumque uagatus Vliss. d. 81. Porro Hesiodus in Catalogo sic scribit. Adduxi. 30 Atque Arabis natam, diûum quam nuncius olim Progenuit: Thronie quoque regis filia Beli. Itaque etiam Stesichorus loquitur. Vnde coniecturam facere licet, huic etiam Arabiae nomen inditum fuisse, quòd Heroum aetate nondum extiterit. Qui autem fingunt Erem bos esse Aethiopicam quandam peculiarem gentem, aliamque Cephaenum,& tertiam Pygmeorum, aliaque innumera, ij eo minus fidei merentur, quòd praeterquam quod incredibilia proferunt, etiam historiae formam cum fabulae confundunt specie. Similes eorum sunt, qui Sidonios in Persicomari ponunt, aut alicubi in Oceano, itemque Phoenices, ac qui Menelaum in Occanum euectum fingunt. Causa cur ijs non credi debeat non leuissima est, quòd inuicem contraria dicunt. Alij enim Sidonios& Phoenices nostros, co lonos eorum referunt, qui in Oceano habitant, addentes eos Phoenices à puniceo colore uo cari quod mare sit rubrum: alij illos nostrorum colonos esse uolunt. neque desunt qui Aethiopiam LIBER PRIMVS. thiopiam in nostram Phoenicen transferunt,& quae de Andromeda narrantur, apud loppen euenisse tradunt: quae sanè non ob ignorationem locorum dicantur, sed fabulae porius praetextu. Sicut& apud Hesiodum sunt& alios talia: quae Apollodorus proferens, nescit quomodo eacum Homericis componat. Nam de Ponto& Aegypto ab Homero scripta proferens, inscitiae eum culpat, qui uoluerit quidem ueradicere, sed ignoratione lapsus fausa pro ueris dixerit. At enim Hesiodo nemo ignorationem obiecerit, semicanes nominanti,& Longicipites,& Pyginaeos: nam hae fabulae, ut est Pygmaeorum Homero quoque uitio non dantur: neque 31 Alemani latipedes, neque Aeschylo canicipites& pectoro culatos,& unoculos. quando ne prorsa quidem oratione scribentibus animum aduertimus multa narrantibus sub historiae specie, nisi fateantur se fabulas scribere. statim enim apparet eos fabulas admiscere non ob uerorum ignorationem, sed delectationis causa, monstra& alia quae esse non possunt fingentes. uidentur autem uel maxime ignorationeducti de obscuris& ignotis tam probabiliter fabulari. Theopompus quidem di erte profitetur se in historia fabulas narraturum rectius quàm fecerint Herodotus, Cresias Hellanicus,& Indicarum rerum scriptores. Caeterum de Oceani accidentibus dictum est sane sub fabulae habitu: id enim sectari poetam decuit. Nam ab affluxu& refluxu figmen tum Charybdis reperijt, quę ne ipsa quidem omnino est Homeri commentum, sed ex ijs adornata, quę de 18to Siculo narrant. Cum autem bis singulis diebus naturalibus ista eueniant, Homerus ter fieri dixit. Terque die allidit fluctus, totiesque resorbet. Odyss. u. 105. Id quoque potest excusari. Non enim ignoratione historiae dictum suspicari debes, sed tragicae amplificationis causa,& metus incutiendi. nam Circè in sua oratione multum terroris addit allertendi causa? itaque mendacium etiam admiscet, sic enim ijsdem in uersibus Circé. Terque die allidit fluctus, totiesque resorbet Horrendum: caue sis ibi tu sorbente Charybdis, Nam neque Nepunus posset tibi ferre salutem. Atqui& interfuit Vlisses isti resorptioni,& euasitiut ipse ait. Illa quidem canas rursum sorpsit maris undas. Ibid. 43### Ast ego procerae summa amplexus caprifici Sublimis, tamo ceu noctua, prorsus adhaesi. deinde praestolatus tabulas naufragij, easque rursus arripiens, euasit. Mentita est ergo Citce ut hic, ita in eo etiam, quod ter dixit fieri id quod bis tantum fiebat. praesertim cùm etiam usitata sit admodum haec hyperbola, cùm ter beatos, ter miseros dicant:& Homerus ipse Argiui terque quaterque beati. & Odyss. 306. Crata, ter exoptata & Iliad f. 488. ### Terque quaterque Iliad y. 363. Ex ipso sane loco collegerit aliquis Homerum ueritatem sub inuolucro significasse. Nam reciprocationem fluctuum bis tantum in diem accidisse magis quadrat ad id, quod tanto tempore sub aquis morata sunt naustagij frusta,& sero electa Vlisse ea desiderante, & continenter ramis adhaer ente. Vi tenui summa, dum malus, dumque carina Odyss. 437. Insano pelagi rursum euomerentur ab aestu Quae mihi sera tamen uotis persaepe petita pro Tempore sunt oblata illo, quo sole cadente orronom Iam disceptatis multorum litibus edes reichung Ad proprias coenamque foro soletire relicto ### ludex: tum mihi ligna graui emersere Charybbdi. Haec omnia ostendunt non exiguum tempus significari: maxime quod uesperam intendi iam cepisse ait, neque simpliciter dicit. Quando iudex surgit, sed addit, disceptatis litibus multis, ut moratum aliquantum intelligas. Alioquin etiam probabis parum futura erat narratio de euitato naufragio, si ante quam longè patasset, rursus refluxu undarum esset retrò auulsus. Caeterum Apollodorus, Eratosthenem defendens, Callimachum repraehen-Apollodorus dit, refutatur. STRABONISGEOURAPH. dit, quòd tamet si grammaticus esset, tamen& contra Homeri institutum,& locorum in Oceano ab hoc expositorum ad quae Vlisses peruenerit, Caunum is ac Corcyram nominauerit. Quod si Vlisses omnino uagatus non est, sed tota res ab Homero conficta, meritò repraehendit hominem. aut si ille uagatus est, sed ad alia loca delatus: ea loca statim conmemoranda erant, errorque corrigendus. Nunc neque probabiliter dici possit rem totam esse commentitiam, neque maiori fide alia loca commemorentur, liberandus sanè hoc criDemetrius Sce. mine est Callimachus. Non rectè etiam Demetrius Scepsius, sed& errorum quorundam causam Apollodoro is praebuit. Nam contra Neanthen Cyzicenum maiore contentione dispu psius refellitur. tans, qui dixerat Argentas cum nauigarent ad Phasin, quę sit ab Homero& alijs testibus confirmata nauigatio, Idaeae matris templa quę sunt sirca Cyzicum fundauisse; 2 omnino de Iasonis peregrinatione ad Phasin Homero nihil quicquam fuisse cognitum ait. Id uerò non Homeri modo, sed ipsius quoque Demetrij dictis repugnat. ait enim Achillem Lesbum & alia loca populatum, à Lemno& uicinis insulis abstinuisse ob cognationem cum lasone & Euneo eius filio quitunc Lemnum tenebat. Quomodo ergo poëta sciebat Achillem & lasonem siue cognatos siue gentiles siue uicinos siue quocunque tandem modo familia res fuisse?(quod aliunde fieri non potuit, nisi quod uterque Thessalus fuit, alter Iolcius, al ter ex Achaia Phthiotide.) illud uerò ignorabat, unde lasoni contigisset solcio ut cum domi nullam reliquisset posteritatem, filius eius Lemnum obtineret? Scilicet Peliam Homerus norat,& eius filias, earumque praestantissimam Alcestidem,& filium eius Eumelum, Iliad. B. 714 Natarum Peliae quem praestantissima forma Alcestis tulit Admeto praeclara marito. Quae autem la soni euenissent& Argo naui ac Argonsutis,& ab omnibus pro confessis habentur, de ijs nihil acceperat? sed nauigationem ab Aeta in Oceano confinxerat, nulLasonis expez lo ex historia petito principio? Omnium quidem sermone antiqua illa ad Phasin nauiga. ditio. tio uerisimilis est, Pelia mittente,& reditus,& inter nauigandum quarundam occupatio insularum: Et me hercle errores uagi, qualib. Vlisses etiam& Menelaus sunt acti, cum Homeri uoce, tum ijs quae hodieque demonstantur, fidem inueniunt. Nam& Aea urbs ad Phasin ostenditur,& Aeetam Colchidis regem fuisse pro certo habetur, idque nomen ea in regione usitatè geritur,& Medeae ueneficae historia extat,& diuitiae istarum regionum ex auri, argenti, ferrique metallis iustam eius expeditionis causam ostendunt, quae etiam Phrixum antè ad eandem impulerat nauigationem. Extantque utriusque nauigationis monumenta, Phrixium in confinio Colchidis& Iberiae,& lasonia passim in Armenia. media& finitimis locis. Quin& circa Sinopen eiusque oram maritimam, Propontidem, Hellespontum usque ad Lemnum, multa perhibentur lasonis& Phrixi expeditionum indicia. tum la sonis& insequentium eum Colchorum, usque ad Cretam,& Italiam atque Adriam, quorum nonnulla Callim lachus notauit, ut. 33 Aegeleten Anaphenque tibi Sportana propinquam Thera abijt linquens,& orsus Heroum quo pacto Aeetam turba Cyteum & de Colchis Linquens ad priscam nauiget Harmoniam. Secessum maris Illyrici simul ac tetigerunt, Finem remigio mox statuere suo. Harmonie dirumque ubi serpentem induit olim, Ad laeuam sedes constituere sibi: Atque urbem fecere, suo quae nomine fertur Astyron, ac proprias composuere domos. Nomen ab exulibus Graeco sermone notatur, Ast illam dicit Colchica lingua Polas. Quidam etiam bonam Istri partem aduerso flumine subuectos lasonem cum suis autu mant. nonnulliusque ad Adriam. alij ignoratione locorum decepti, alij Istrum quendam fluuium è magno illo ortum Istro in mare Adriaticum exire aiunt. alia non absurda aut a fide ueri aliena dicentes. Huiusmodi ergo occasionibus usus poëta in quibusdam cum historia consentit, quaedam etiam affingit, morem seruans& communem& suum. Cum historia LIBER PRIMVS. storia consentit, quando Aeetam nominat,& lasonem,& Argo,& 31 occasione Acetę fin. 34 git,& in Lemno Euneum collocat, eamque insulam Achilliamicam facit,& Iimitatione Medeae, Circem ueneficam facit Aeetae immani praestantis mente sororem. Odys. x. 137. Affingit autem egressum in Occanum, qui euenerit in illa peregrinatione. Sed& hoc istis positis bene dicitur: Quę magni cunctis facta est mortalibus Argo. Odyff. u. 70. quòd nimirum nauigatio illa fuit in locis nobilib.& ubi praestantes incolerent. Si uerò quod Scepsius uult teste Minnermo usus, in Oceano habitauit Aeetas exteriore uersus orientem, eoque missus est à Pelia lason ad uellus adferendum: profecto neque uerisimilis estilla ueleris causa missio ad ignota& obscura loca: neque nauigatio per deserta& inculta tamque à nobis procul remota uel gloriosa potuit esse, uel cuius omnes haberent homines rationem. Nec rutilum ex Aea portans satus Aesone uellus, difficile undosum permare mersus iter, Iniusti iussu Peliae certamen obiuit, Praemiaque aerumnis parta tulit grauibus, Fortis ad Oceani peruenit pulcra fluenta. ac deinde. Aeetae muros: celeres Hyperionis illic Auratis recubant in thalamis radij Litus ad Oceani, quâ diuus uectus lason. Id quoque non rectè Eratosthenes, quòd crebram facit hominum memoria indignorum Alia Eratosthe mentionem, modô repraehendens, modò eorum utens testimonijs, ut Damastę& alijs si nis repraehensio. milibus. Nam etsi aliquid ii ueri dicunt, tamen ijs id testibus comprobandum, aut propter ipsos credendum non est. hoc modo tantùm autoritate praeditis uiris utendum, qui multa rectè tradiderunt, multa etiam omiserunt, aut non satis explicarunt, neque mendacijs deprauarunt. Is autem Damasten producens testem, nihil ab eo differt, qui testem citat Bergaeum aut Messenium Euemerum aliosue, quos ipse nominat eorum traducens fu tilitatem. Atque de eorum nugis unum ipse exemplum refert, quod quidam eorum sinum Arabicum existimauerit esse paludem. Item, Diotimum Strombichi F. ducem legationis Atheniensium è Cilicia aduerso fluuio Cydno in Choaspin fluuium nauigasse qui Susa alluit, ac xL dierum space Susa peruenisse. idque ipsum sibi narrasse Diotimum. Deinde mirari se ait, si Cydnus Eughraten ac Tigrin potuit subterlabi,& in Choaspin exire. Non haec tantùm notari possunt, sed id quoque, quòd ne sua quidem aetate satis constare ait noticiam eorum locorum, de quibus singulis accuratè est traditum: iubensque non facilè quibusuis credere, eiusque sententię prolixe rationes reddens, post dicit de Ponto& Adria se proximo cuique credidisse. Itaque ergo lssicum sinum nostrorum marium omnium maximè uersus orientem situm credidit: cùm quod est ad Dioscuriadem in imo Ponti secessusitum mare, ferè tribus stadiorum millibus sit orienti uicinius, uel ex ab ipso traditastadiorum dimensione. Adriaeque partes septentrionales& extremas enarrans, nihil fabularum praetermittat. Multis quoque fabulosis de ijs quae sint extra columnas Herculis fidem adhibuit, Cernam insulam nominans aliaque loca, quae hodie nullibi extant, quae & postea commemorabimus. Cumque dixisset priscos nauigasse& praedatum& merca-Priscorum nani tum, non ut in altum eueherentur, sed tantum litus legerent, ut& laso, qui relictis naui-gationes qualesbus terra expeditionem è Colchis in Armeniam& Mediam usque fecerit: postea inquit, antiquitus, neque Euxinum mare, neque iuxta Africa, aut Syriam, aut Ciliciam quenquam nauigare ausum. Quisi per priscos intelligit eos qui ante nostram fuerunt memoriam, nihil me attinet de ijs dicere nauigarint ne an non nauigarint. Sin de ijs loquitur, quo rum ad nos perlata est memoria, equidem nihil uerear dicere antiquos longiora terra marique confecisse itinera quàm posteros: siquidem historijs fides adhibenda est. Berhibentur enim Bacchus, Hercules,& ipse lason. tum ab Homero commemorati Vlisses& Menelaus. Theseum quoque& Perithoum probabile est propterea quod longinquas fecerint expe ditiones, hanc de se opinionem in animis hominum reliquisse, quod ad inferos descenderint: STRABONIS GEGGRAPH. rint: eademque de causa Castores maris esse procuratores dictos, ac nauigantium seruatores. uulgatum est etiam sermonib. Minois in mare imperium,& Phoenicum nauigatio, qui etiam extra columnas Herculis progressi sunt, ibique,& in media Africae ora maritima urbes condiderunt paulo pòst Troiani belli tenpora. Aeneam qqqq, Antenorem,& Henetos, atque in uniuersum eos quod 3 abello Troiano per totum orbem terrarumDen uagatique sunt, aequum est 35 inter priscos recenseri. Vsuuenit. n. istius belli tempore cùm Graecis tum barbaris, ut& quam domini possidebant amitterent,& quam bello adopti essent. itaque euersollio& uictores ob inopiam prędationib. sese dederunt,& multo magis uicti, quam illi bello fuissent superstites. Atque adeô urbes ab his pluae rimae feruntur conditae per omnem quae extra Graeciam est oram maritimam,& aliquam etiam mediterraneae. Deinde Eratosthenes, postquam disseruit quantum sit profectum in terrae habitatę cognitione eorum aetate qui post Alexandrum fuerunt, suorumque adeò aequalium, transit ad disputationem figurae terrae, non habitatę, quod magis pertinebat ad eius explicationem, sed uniuersę terrae. Oportebat quidem huius quod mentionem facere, sed non confusè. Postquam ergo dixit totam De terrae for-terram esse globi forma, non ut forno facti, sed qua habeat quasdam inaequalitates: infert multi& de martudinem singularum mutationum quae formae eius accidunt ab aqua, igne, concussionibus, exhalationibus, alijsque similibus, ne hîc quidem obseruato ordine. Vniuersi quippe dispositio efficit ut terra tota globi sit forma. huiusmodiautem mutationes figurae totius terrae qualitatem non mutant, cùm in magnis tam exigua ad nihilum redigantur. tam istę mutationes in habitata terra aliquam efficiunt uarictatem, habentque alias atque alias proximas causas. Id autem ait maximè quaestionem mouere, quo modo in mediterraneis à mari ad duo 36 uel tria stadiorum millia dissitis inueniatur multis locis concharum ostreorumque 36 chera midum multitudo, tum lacuum maris aqua plenorum. sicuti ait circa Ammonis templum & iter quod ad illud ducit, longum tria stadiorum millia, multum esse ostreorum diffusum, salisque etiamnum inueniri multum,& maris in altum reijci exsufflationes: ibidemque in mari fractarum nauium ostendi frusta, quae per hiatum ferantur esse eiecta:& in columnulis esse positos delphinas cum hac inscriptione, Cyrenaeorum ad solenne spectaculum missorum. His dictis, Stratonis physici laudat sententiam,& Xanthi Lydi. Xanthus dixerat, Artadans le xerxis aetate ingentem fuisse siccitatem, adeò ut defecerint paludes, flumina,& putei. uidii se autem se paisim procul à mari lapides conchylij formam referentes aut pectinum aut cheramidum effigies, tum marinum lacum in Armenia& Mattienis, inque Phrygia inferiori itaque sibi persuasum esse campos istos aliquando fuisse mare. Strato autem ad causae explicationem magis accedens, existimare se ait Euxinum mare caruisse aliquando exitu qui est ad Byzantium: sed flumina quae in id estunduntur, ui eum aperuisse, itaque aquam in Propontidem& Hellespontum erupisse. Idem nostro quoque mariaccidisse. nam in eo quoque apud columnas fretum perrupisse, mari à fluminibus repleto. ea per effusione aquae de recta esse loca prius palustria. Causam autem affert, primùm quòd externi maris aliud est solum quam interni: deinde quod etiamnum terra quaedam fasciae instat in longum porre cta sub mari ab Europa in Adricam protenditur. quòd nimirum prius mare externum atque internum fuerint unum. Pontum porrò esse omnium minimè altum, profundissima Creticum, Siculum, Sardoumque maria. cùm enim maximi ac plurimi fluuij à septentrio ne& ortu fluant, Pontum coeno impleri, caetera autem maria manere profunda, ideoque dul cissimam esse Ponti aquam, fierique effluxus ijs locis, ubi inclinatur fundus. putatque fore, ut si huiusmodi affluxus fluuiorum perduret, aliquando totus Pontus aggere oppleaet terrę, nam iam nunc in paluden conuersam esse sinistram Ponti parten, ubi est Salmydessus,& quae Stethe, Anmonis temo id est pectora, à nautis uocantur circa Istrum& scytharum defertum. Fortassis etiam Ammonis templum, aliquando in mari iacuisse, quòd nunc maris effluxu facto sit in media terplum. ra: ac conijcere se, oraculum illud optima ratione tam illustre ac celebre factum esse, quòd in mari esset situm, neque eius gloriam probabile esse tantam potuisse existere, quanta nunc est, si Aegyptius tam longè fuisset à mari dissitunt. Sed& Aegyptum priscis temporib. man fuisse mundatam usque ad paludes quae sunt apud Pelusium,& ad Casium montem, ac Serbonidem lacum. nam etiamnum quando salsugo in Aegypto effoditur, fossas arenosas& conchylijs refertas inuenirinimum regione mari olim tecta,& locis quae circa Casium sunt& terra palude oppletis ae ea cum rubro mari connexis: pòst mari recedente ea fuisse deiecta loca,& mit mansisse LIBER PRIMVS. mansisse lacum Serbonidem: qui ipse postea ita eruperit, ut paludis naturam induerit. simi liter etiam ripas lacus Salsi litori maris quam fluuij esse similiores. Enimuerò multas conti nentis terrae partes aliquandiu aquis tectas, rursumque inde retectas fuisse, concedat alique: itemque terram fundis suis inęqualem esse quęnunc aqua integitur, atque adeò eam etiam quae supra mare extat& à nobis habitatur, tot obtioniam quot Eratosthenes dixit mutationibus. Itaque Xanthi rationon potest ullo labefactari absurdo. Aduersus Stratonem autem di ci potest, quòd cum multae sint uerę causae, ijs omissis falsam ipse proposuerit. Principem enim causam esse ait, quòd maris interni atque externi non idem est solum eademque profun ditas. Quod enim hoc attollitur aut subsidit,& uel inundat quaedam loca, uel ab ijs recedit, eius rei causa non est quod alia alijs sola humiliora sunt aut altiora: sed quod idem solum modò attollitur, modo deprimitur, simulque etiam uel attollitur uel subsidit mare, itaque uel exundat, uel in suum redit locum. Si enim Stratonis sententia esset uera, necesse erat ut subito maris incremento eluuies fieret, ut in aestus exundatione sit,& adscensione fluminum, ab altera ibi parte aquis allisit, hîc auctis. Atqui neque incrementa confertim & subitò accidunt, neque aestu maris eruptiones tantum durant temporis, neque nullo fiunt ordine, neque secundum alterum mare fiunt, neque quibusuis in locis. Restat, ut causam adscribamus solo siue quod mari subest, siue quod mundatum, potiùs tam ei quod mari subest. hoc.n.multo est mobilis,& quod ob humiditatem celerius mutari possit. Spiritus enim, huiusmodi omnium rerum causa, ibi est copiosior. Sed, sicuti dixi, causa horum efficiens accidentium est, quod eadem sola aliâs attolluntur, aliâs subsidunt, non quod alia alijs sunt altiora, quod Strato sumsit, putans rem ut in fluminibus, ita etiam in mari habere: nimirum fluxum fieri à sublimioribus partibus. Aliâs maris fluxum qui apud Byzantium sit, non imputasser solo, sublimius esse dicens Euxini solum, quàm Propontidis, aut quod proximè sequitur ma ris, simul etiam causam addens: nempe fundum impleri à limo quem illabentia ingerunt flumina, fierique breuem, ideoque aquam extrà profluere. atque hanc causam ad uniuersum nostrum mare externi respectu transfert, quod nimirum hoc quoque sublimius effecerit solum id quod Atlanticomari subiacet: quippe multis impleri fluminibus, ac certa proportione responden tem consequitur limi subsidentiam. Atqui oportebat hoc pacto influxum maris qui apud columnas Herculis& Calpen fit similem esse ei qui est apud Byzantium. Verum hoc missum facio. dicent enim ibi quoque idem euenire, sed auelli reciprocatione maris atque occultari. Hoc autem quaero. Quid impediebat antequam apertae sunt apud Byzantium maris fauces, quin fundus Euxini cum esset humilior fundo Propontidis& maris quod deinceps est, impleretur affluxu fluminum, siue mare id est, siue lacus Męotide maior? Si enim hoc con cedatur, id porrò quęram, an non istius aquę,& aquae Propontidis superficies ita erant affectae, ut quamdiu eaedem manebant, non cogeretur aqua ad effluxum, cum ex aequo se inuicem sustinerent ac premerent superficies? post quam autem interior est facta elatior, ibi demum ui erupit, atque quod abundabat euomuit: quo factum est, ut exterius cum interno conflueret mare, eandemque cum eo superficiem nancisceretur, siue marina fuit eius aqua, siue lacustris prius, deinde ob mixturam& maris uim superiorem marina. Nam si id quoque dabunt, hodie quoque effluxus nunquam prohibebitur, neque à superiore solo, neque ab inclinato, quod uoluit Strato. Haec transferri possunt& ad totum nostrum mare,& ad externum, ita ut non in fundis& exundationibus eorum causam effluxus quęramus, sed in fluminib. Nam ipsorum quoque sententia id absurdum non est, ne si totum quidem mare nostrum olim lacus fuit, qui à fluminibus impletus, turgente superficie per angustias apud Calpen eruperit ueluti per catarractas, ac magis magisque auctus cum mari successu temporis magis sub inde confluxerit,& in unam concurrerit superficiem, ac qualitate maris praeualente ipse quoque maris naturam induerit. Omnino autem philosophiae naturali consentaneum non est mare fluuijs conferre. cum hi fluxu ferantur decliui, mare stet immobile. Caeterùm fretorum mundatio ab alia causa dependet, non ab eo quod 37 ingesto à fluuijs coeno fun. 37 dum pelagi exaggeret. Isti enim aggeres quibus mare excluditur, ad ipsa fiunt fluuiorum ostia: sicut Stethe quae dicuntur ad Istri ostia,& Salmydessus, adiuntantibus hoc etiam alijs torrentibus. ad Phasidis exitum maritima Phasidis ora, arenosa humilis ac mollis. ad Thermodontem& Irin tota Themiscyra, campus Amazonum,& maior pars Sidones. itáque etiam Strato repraes hensus. STRABONISGEOGRAPH. etiam alij fluuij. Omnes enim Nilum imitantur, continenti adiungendo obiectum ostijs suis fretum, alij magis, alij minus. minùs, qui non multum coeni deferunt, magis qui multum,& qui per molles transeunt agros, ac multos excipiuntilleerentes. Qualis est etiam Pyramus, qui Ciliciae magnam adiecit partem. de quo etiam tale editum est oraculum. Isthaec euenient, uastis quo Pyramus unde Tempore profuso continget litore Cyprum. Nauigabilis enim ille ex medijs Cataoniae campis effunditur, ac delatus per Tauri angustias in Ciliciam, in fretum quod inter hanc& Cyprum est exit. Quod autem terra quae â 38 fluminibus defertur 38 non uidetur in mare prodire, in causa est quod mare suapte natura refluens eam retrò relidit. Sicut enim animalia continenter spirant atque expirant, ita& mare eodem modo in seipsum atque è seipso reciprocum quendam absque intermissione pati tur motum. Itaque in litore stans aliquis ad alluuionem maris, sentire eum potest. simul. n. Marismotus.& aqua teguntur pedes,& nudantur,& rursum teguntur, idque continenter. Cum fluctuatione quoque unda fertur, quae etsi placidissimè ingruat, uim tamen habet quandam maiorem,& omnia aliena in terram reijcit. Iliad. m. 7. multamque extra mare propulit algam. Magis quidem hoc fit, flante uento: sed tamen etiam in malacia,& spirantib. à terra uentis nihilominus enim tum fluctus quasi aduersans uento ad terram fertur, utpote qui proprium maris motum comitetur. Huc pertinet illud quoque. Niod. el. 42.5 extremaque litora circum Item. Tollitur incuruus, rorem maris& spuit alti. Eructante salo raucam dant litora uocem. Vnde igitur accessio uim habet quandam, ita ut aliena repellat. Atque hanc quidem maris quandam appellant purgationem, qua& cadauera& naufragiorum fragmina ad terram egeruntur. Et recessio tantum non habet uirium, quin cadauer, lignum, aut leuissimum * suber in terram fluctus eijciat. sic& uicinorum ei locorum in mare excidere, relictis ab unda. Sic itaque puuluerem quoque,& aquam cum eo turbatam fluctibus ad terram contin git eijci, adiuuante etiam grauitate, ut celerius deorsum ad terram subsidant, quàm in altum propelli ut possint. uis enim fluuij uel modicè ultra ostia progressa desinit. Hac ergo ratione totum mare ingesta terra complanari poterit, facto a litorib. initio, si continentes habeat amnium affluxus: poteritque id euenire, si Pontum Sardoo mari profundiorem pona mus, quod ubi profundissimum est cio ulnarum altitudine praeditum inuentum esse men sura, Posidonius perhibet. Sed huiusmodi causae explicationem fortassis minùs aliquis probet. Praestet rationem petere ex ijs quae manifestiora sunt,& quotidie quodammodo cernuntur. Nam diluuia, terraemotus, eruptiones flatuum,& tumores subiti terrae in mari latentis, mare quoque extollunt: subsidentesque in se eaedem terrae, faciunt ut mare demittatur. Non enim massae quidem,& exiguę insulae efferri è mari possunt, magnae non possunt: aut insulae possunt, continentes non possunt.& subsidere etiam tam magna quam parua possunt: quando hiatus etiam, aberptaeque habitationes& urbes, ut Bura, Bikona, aliaeque plures terraemotibus Hsorbtae feruntur,& Siciliam nihilo magis frustum ab Italia abruptum iudicari potest, quàm ui Aetnaei ignis rursum è profundo proiectam ita cohaesisse: itemque insulas Liparaeorum& Pithecusas. Eratosthenesautem adeò uenustus 39 est, uttametsi 39 mathematicum se profiteatur, tamen Archimedis repudiet sententiam, qui in libro de ijs quae uehuntur pronunciat omnis humidi quod consistat ac permaneat superficiem esse sphaericam, eiusque sphęrę idem esse quod terrae centrum. quam sententiam approbant omnes qui mathematica attigerunt. At noster mare internum, quanquam sit unicum ipso etiam teste, unica compraehendi circumferentia negat, aut eadem cum propinquis locis. Atque huius suae inscitię testes laudat architectos, cùm architecturam quoque parAquae figura e Gentrum. tem mathematum esse mathematici dicant. Dicit enim& Demetrium conantem isihmum Peloponnesiacum discindere, ut transitum classibus aperiret, prohibitum fuisse ab architectis, dimensis& renunciantibus mare quod est in sinu Corinthiaco celsius eo esse quod est ad Cenchreas: itaque si intercapedinem horum diuideret, fore ut quidquid est ad Reginae traiectum situm,& ipsa adeo Aegina uicinae op insulae aquis obruerentur, illaque peristhum LIBER PRIMVS. schmum nauigatio esset futura inutilis. Hac eandem ob causam Euripos quoque esse fluctuosos, maxime Siculum fretum, quod eodem quo Oceanum modo aestibus agitari dicit. bis enim quotidie mutare fluctum, sicut& Oceanus quauis die ac nocte bis exundat atque in se refluit. Exundationem quidem fatendum est, aquis à Tyrrheno mare ad Siculum tanquam à sublimiore superficie delatis fieri atque hic æstus descendens nominatur fa- Aestusmaris. tendum etiam, eodem eum tempore incipere atque desirere, quo maris affluxus. incipit enim oriente atque occidente Luna, definit, cùm ea ad medium coeli siue supra siue infra terram applicat. itemque refluxus eius feeti est, quem contrà abeuntem uocant, qui utroque Lunae ad medium coeli appulsu init sicut maris resorbitio,& cessat Luna oriente uel occidente. Caeterum de maris hac aestuatione sufficiunt quae à Posidonio sunt& Athenodoro dicta. De 18torum autem fluxu ac refluxu, cùm ipsi quoque magis physicam causam habeant, hoc pro instituto nostro dixisse sufficiet, non unum esse in uniuersum modum ęstus fretis omnibus. alioqui non Siculum bis quotidie mutaretur, sicut ipse fieri fatetur, Chalcidicum septies, Byzantinum nunquam. id enim solum semper è Pontico mari in Propontidem effluxum habet:& Hipparcho si credimus, aliquando etiam substitit. Neque uerò, si omnium esset 18torum eadem ratio, ab hac causa id penderet quam Eratosthenes ponit, nempe quod alia atque alia esset marium quae utrinque sunt superficies. Nam ne fluminibus quidem hoc accideret, nili ea haberent catarractas. quę autem hoc habent, non uicissim refiuunt, sed ad humiliora identidem loca deferuntur: idque euenit, quia fluxus eorum inclinatus est, & inclinata superficies. Quis autem dixerit pelagi decliuem esse superficiem? maximè qui ea supposita sequatur, quib. quatuor elementa sphęrica esse traduntur. 40 ergo non modè non refluentia, sed ne consistentia quidem aut manentia, cum sit in ijs confluentia, non una autem superficies, sed una celsior alia humilior. Non enim sicut terra habitu suo formae est solidae, ita ut cauernas etiam habeat permanentes, itemque eminentes quasdam partes: ita etiam aqua. Sed ipso suae grauitatis momento per terram fertur, eamque superficiem nanciscitur, quam ei Archimedes adscribit. Porrò ijs quae de Ammone& Aegypto dicta sunt, addit credere se Casium quoque montem mari fuisse tectum,& omnia ea loca ubi nunc sunt Gerra, in paludibus fuisse contiguis mari rubro, mari autem coeunte esse defecta. Ambiguum uerò est quod dicitur ista loca paludibus tecta cum rubro mari fuisse contigua. nam contiguum& propinquum significat,& contingere: ut siquidem aquae fuerunt, intelligantur confluxisse inuicem. Atque ego quidem ita accipio, paludes istas dicere eum prope ad mare rubrum accessisse dum adhuc occlusę fuerunt apud columnas angustię, quibus perruptis, effluxu per eas mare nostrum subsedisse& siccatas esse paludes. At Hippar chus contiguum esse ita intelligit, quasi ob repletionem mare nostrum cum rubro con Hyp pro gerandus refluxisset: repraehendensque Eratosthenem, quaerit aperto per columnas 18o si nostrum mapraehenditur. re esiluxerit, cur non simul etiam rubrum mare, quod cum nostro fuerit continuum, effluxerit, sed eandem retinuerit superficiem, neque subsederit: cum ipsius quoque Bratosthenis de sententia externum mare totum confluat, itaque& occiduum& rubrum mare unum sint. His dictis hoc concludit, eandem esse altitudinem maris quod est extra columnas rubri, unum que cum altero confluxisse. Atqui Eratosihenes negabitse hoc dixisse, mare nostrum cum rubro ob repletionem confluxisse, sed tantum prope ad id accessisse: negabit sequi unum& continuum mare eandem habere altitudinem atque superficiem, sicut ne nostrum quidem, atque adeo id quod est apud Lechaeum& Cenchreas unica uult contineri superficie. Quod cum ipse annotauerit Hipparchus in disputatione sua contra illum, opinionemque illius habeat cognitam, de suo aliquid opponat potiùs, non hoc arripiat tanquam in promtu situm, eum qui ait externum mare esse continuum, dare etiam hoc, unicam esse eius superficiem. Praeterea falsi arguens inscriptionem delphinorum de theoris Cyrenaeis, causam haud probabilem affert: scilicet quo tempore Cyrene sit condita, memoriae esse proditum, oraculum autem illud maritimum aliquando fuisse, à nemine commonorari. Quid enim, si nemo id narrat, sed tamen inter indicia ex quibus locum eum fuisse aliquando maritimum, delphinorum ista dedicatio habetur& de Cyrenaeis inscriptio? Concedens porrò sursum elato fundo, sursum attolli quoque potuisse mare& aquis obruere locum usque ad oraculum, qui ultra tria stadiorum millia occupat: tamen tantam eleuationem non admittit, quae Phac 3 rum STRABONISGEOURAPH. rum totam& multa Regypti loca possit obtegere. quasi uerò tanta altitudo non sufficiat his quoque obruendis. Dicit deinde, si mare antequam frerum ad columnas perrumperet intumuit in tantum, quantum Eratosthenes ait, necessariò& totam Africam,& multas Europę Asiaeque partes fuisse priùs mundatas. hisque addit, pontum quoque cum Adria de buisse quibusdam locis confluere, eò quòd Ister â Ponticis partib. diuisus in utrumque dictorum Ister. marium effluat ob positum locorum. Atqui neque Ponticis è partibus later oritur, sed contrà à montib. ultra Adriam sitis: neque in utrumque exit mare, sed in solum Pontum:& finditur ad ostia demum sua. Communis autem hic ei cum aetate prioribus nonnullis est error, qui putauerunt esse quendam fluuium Istro cognominem, qui in Adrian exeat ab illo diuulsus, ab eoque denominari gentem Istros per qs defluit, eoque lasonem è Colchis nauigasse. Quo minus autem admiratio istarum mutationum, quas diximus esse diluuiorum causas, dubium reddat,& eorum quae accidisse diximus Siciliae, Aeoli insulis,& Pithecusis: alia quoque conferenda his sunt quae alijs in locis sunt aut fuerunt horum similia. haec enim ex 41 empla confertim ante oculos posita, tollent haesitationem: 41 cum alioquin ipsa ueritas stuporem incutiat, sensumque conturbet, ostendatque quàm simus naturalium effectorum to tiusque uitae imperiti. Verbi gratia, si quis referat quae Therę& Therasiae euenerunt insulis in 18to sitis quod est inter Cretam& Cyrenem, quarum Thera est mater Cyrenes coloniae ex ea deductae, tum quae Aegypto& multis Graeciae partibus. Nam medio inter Aliquot miraeu Theram& Therasiam loco è mari flammae emicuerunt per dies quatuor, adeò ut totum lorum recensio. ferueret atque arderet mare: eaeque paulatim elatam ueluti instrumentis quibusdam atque è massis compositam insulam ediderunt, ambitu xii stadiorum. postquam illud incendium cessauit, primi omnium Rhodij tunc maris imperium tenentes ausi sunt ad locum istum nauibus accedere,& fanum Nepupino Asphalio(quae uox stabilitorem aut fundatorem indicat.) in ista insula ponere. In Phoenicia scribit Posidonius terrae motu facto, urbem absorptam fuisse supra Sidonem sitam, ipsiusque Sidonis corruisse ferè bessem, non confertim tamen, eoque non magnam hominum cladem accidisse. Id autem mali totam Syriam, mediocriter tamen, peruasit,& attigit insulas quasdam de Cycladibus. Et in Euboea ita se exeruit, ut fontes Arethusae, quae in Chalcide est, obturati fuerint, qui fons multis post diebus alia krupit scaturigine. neque antè desiit insula per partes concuti, quam hiatus terrae in Lelanto campo apertus fluuium luti igniti euomuit. Cum autem multi huiusmodicol legerint exempla, nobis sufficient conuenienter apposita ea, quae collegit Demetrius Scepsius. Mentionem enim cum fecissethorum uersuum: Ad fontes geminos tumidi uenere Scamandri: Niod. x. 147. Quorum alter calidam fundit lympham Alterius glaciem calidis aqua solibus aequat Frigore.— admirari nos uetat, quod nunc frigidae fons manet, calidae autem perijt. pro causa enim accipiendam ait calidae aquae elisionem. Praeterea commemorat ea quae à De42 mocle narrantur, terrae nimirum quosdam ingentes motus, qui 42 olim in Lydia fuerunt & loniam usque ad Troadem, quibus& pagi sunt absorbti,& Sipylus euersa regnante Tan talo,& ex paludibus lacus magni facti, Troiamque fluctus inundauit. Pharum quoque Aegyptiam olim mari fuisse circumdatam, quae nunc est peninsula. sic& Tyrus& Clazome nae. Nobis autem Alexandreae quae ad Aegyptum est peregrinantibus, mare circa Pelusium& Casium montem elatum terram inundauit,& montem insulae in morem ambiuit, ita ut uia à Casio monte in Phoeniciam fuerit nauigabilis. Nihil igitur mirabile, si aliquando isthmus qui mare Agyptium à rubro distinguit rupture aut subsidens fretum efficiet, facietque ut externum mare cum interno confluat, sicut ad fretum apud Herculis columnas euenit. De his dicta sunt etiam nonnulla operis initio, quae sunt in unum conferenda, fidesque operum naturae& aliarum mutationum ijs Horroboranda. Piraeeum quoque olim insulam fuisse& ultra litus Atticę quod Actam uocant situm, inde nomen habere aiunt. Contrà, Leucas insula facta est Corinthijs isthmum excindetibus, de hac enim ait Laërtam loqui. Οαύγτ. ω, Qualis eram, quando 43 munitam Nericon urbem Litore in Epiri cepi. In his LIBER PRIMVS. In his manuhominum diuisiones factae sunt. Alibi autem aggerationes, aut pontium strurcturae. sicut hodie pons est insulam quae ante Syracusas iacet cum continente coniungens: prius autem agger lecti(.ut ait lbycus.) lapidis, quem uocat electum. Bura autem& Helice, altera hiatu, altera fructib. est deleta. Circa Methonam porrò in sinu Hermionico terra altitudine septem stadiorum egesta est à flammosa quadam efflatione locusque is interdiu inassessus est ob calorem& sulfurum odorem: noctu autem benefragrat, proculque effulget& calefacit, adeò ut mare ferueat per stalia quinque, turbidum sit usque ad xx, aggerque saxorum praeruptorum in eo existat turrium magnitudini non cedentium. A Copaide etiam lacu Arne aberpta est& Midea, quas in recensione nominauit poeta. Et qui uitiferam colit Arnem, quique Mideam. Iliad. β. 507* Età Bistonide lacu, qui nunc Aphnetis dicitur, uidentur quaedam urbes Thracum diluuio extinctae: alij Trerum urbes dicunt, ut qui inter Thraces habitarint. Artemia quoque una Echinadum insularum quondam, continens facta est: idemque ait accidisse alijs quibusdam circa Acheloum insulis, mari aggestu fluminis complanato. reliquas etiam aggere aggesto continenti adiungi Hesiodus ait. Sunt& Aetolica quędam promontoria, quę insulae fuerunt olim. Mutata est etiam Asteria, quam Asteridem uocat Homerus. At saxosa iacet medio quędam insula ponto Odyss. A. fine Asteris,& duplices habet haud ingens ea portus. Odyss. v. 96. nunc ne archora quidem in ea commodè potest iaci. Nullum quoque in Ichaca hodie an trum aut nympharum domicilium est quale Homerus descripsit. Praestat autem in his mutationem pro causa accipi, quàm ignorationem aut fabulosa de locis mendacia poëtae adscribere. uerùm hoc, ut incertum, in medio relinquo. Antissa insula pridem fuit 44. ut 44 Myrsilus ait, quòdtum Lesbinomenissa esset, ita appellatam: nunc eadem urbs est Lesbi. Sunt qui Lesbum ab Ida abruptam credunt, ut Prochytam& Pithecusam à Miseno, Capreas ab Athenaeo, à Regio Siciliam. Ossam ab Olympo. Praeter huiusmodi mutationes Ladon quoque Arcadiae fluuius fluxum aliquando suum inhibuit. Et Duris Rhagades quae in media sunt nomen inde habere ait, quod terraemotibus rupture fuerit terra apud Caspias portas, compluresque euersę urbes& pagi, ac fluuiorum uariae inciderint mutationes. De Euboea quoque lon sic in Omphale. Euboea rura fluctus Euripi leuis, Boeotiae actae finibus abscidit, fretum Cretense uersus. Demetrius porrò Calatianus terraemotus qui ab antiquis temporibus per Graeciam to Terraemotibus tam acciderunt enumerans, Lichadum insularum& Cenaeimultas partes demersas nar collapsa. rat.& therenas quę sunt Aedepsi atque in Thermopylis per triduum retentas, rursum fluxis se, ita quidem ut Aedepsanae alijs eruperint fontibus. Drei murum maritimum& domos ad Iocc corruisse, Echini& Heracleae Trachimiae magnam concidisse partem, Phalarnum funditus euersam. Similia euenisse Lariensibus& Larissaeis, Scarphiam è fundamentis subrutam,& demersos homines cio loco non pauciores, Throniorum dimidiam partem horum,& ampliùs. Fluctum excitatum trifariam, cuius una pars ad Tarphen& Thronium delata, altera ad Thermopylas, tertia in campum usque ad Daphnuntem Phocidis. fontes fluminum per aliquot dies fuisse siccatos. Sperchium alueo mutato uias reddidisse nauigabiles: Boagrium per aliam decurrisse conuallem. Alopes, Cyni,& Opuntis multas partes laesas, Oeum autem castellum quod supra urbem situm fuit, totum euersum, partem muri Elateae concidisse. Et apud Algonum cum Thesmophoria agerentur, xxv uirgines in turrim in portu sitam spectandi causa accurrisse, ac ruina turris in mare decidisse. Ferunt& Atalantam quae est iuxta Euboeam rupture accidente mediam nauib. peruiam redactam, campos quosdam ad xx etiam stadia usque inundatos,& triremem quandam e nauali ablatam supra muros decidisse. His mutationes addantur peregrinationes gentium Migrationes consecurae, ad maiorem admirationis uacuitatem parandam: quam, quia stupore ac pertur gentium. bationibus liberat, ualde praedicauit Democritus alijque philosophi. Vt quod Iberi occidentales in loca ultra Pontum& Colchildem commigrarunt, quos Choaraxes, ut ait Apol lodorus, ab Armenia separat, ueriùs autem Cyrus& Moschici montes. Aegyptij in Aethiopiam C 4 STRABONISGEOGRAPH. piam& ad Colchos. Heneti è Paphlagonia ad Adriam. Quae eadem Graecis quoque èuenerunt gentibus lonibus, Doribus, Achęis, Aeolibus,& Aensanes Aerolis nunc fini45 timi, ad Dacium habitauerunt& Ossam 45 inter Perrhabos. sed& ipsi Perrhębi peregrinisunt. Atque nostrum institutum refertum est huiusmodi exemplis. Quaedam horum in promtu sunt omnibus. Migrationes autem Carum, Trerum, Teucrorum, Galatarum, ducumque loginquę peregrinationes Madyis Scythae, Tearco Aethiopis, Cobi Trois, Sesostris ac Pfammitichi Aegyptiorum, Persarum à Cyro usque ad Xerxem, non itidem omnibus notę sunt. Ac Cimmerij quos& Trerones appellant, aut quaedam eorum natio, saepe incursiones fecerunt in dextram Pontipartem& ijs contigua, modò in Paphlagoniam, aliàs in Phrygiam irrumpentes: quando etiam Midas tauri poto sanguine obijt, Lygdamis uero suos ducens usque ad Lydiam& soniam est progressus, ac Sardes cepit, perijt in Cilicia. Saepe autem Cimmerij& Treres huiusmodi fecerunt incursiones, ac Treras & Cobum tandem à Madye Cimmeriorum rege expulsos aiunt. Atque haec dicta sunt hoc loco, quorum historię propriè ad totius terrae ambitum in uniuersum pertinent. Referat nunc se eò nostra unde egressa est oratio,& persequamur sequentia. Dixerat Herodotus Hyperborei. nullos esse Hyperboreos: nam ne Hypernotios quidem esse. Id argumentum Eratosthenes simile ait esse cauillo isti, quo negantur esse qui malis alienis gaudeant, quia non sint qui bonis alienis gaudeant. Fortassis etiam esse Hypernotios. nam in Aethiopia& locis adhuc inferioribus non spirare Austrum. Atqui mitum est, cum in quouis climate uentus spiret,& ubique is qui flat à meridie Auster uocetur, esse aliquam habitationem huius expertem. Contrâ enim non modo Aethiopia nostrum sentit Austrum, sed& superiores omnes usque ad aequinoctialem regiones. Quod cum ita sit, id in Herodoto erat repraehenden dum, quòd eos existimauit uocari Hyperboreos, apud quos non spiret Boreas. Nam tameisi fabulosiùs poëtae ista dicunt, atque eorum interpretes, id tamen audiendum erat quod est rectius: scilicet hyperborei, ut aiunt, ij dicuntur, qui maximè sunt omnium septentrionales, porrò septentrionalium terminus est polus, meridionalium aequinoctialis. idemque est uentorum terminus. Secundum haec Eratosthenes disputat contra eos, qui perspicue fausa& impossibilia dixerunt, siue fabulae, siue historiae forma. quae quidem indigna sunt mentione, neque ipsum in talis tractatione materiae decebat nugas referre. Haec ergo est primi eius commentariorum explicatio. Secundo libro quandam molitur Geographiae correctionem,& suas proponit sententias. quib. ipsis an aliqua possit adhiberi emendatio, ten tandum est. Id quidem rectè dicitur, quod mathematica& physica postulata sint usurpandat& quod terra per orbem inhabitetur. Siquidem sicut totum uniuersum ipsa quoque globi habeat figuram aliaque id genus. Vtrum uerò ea sit, quam ipse ponit, quantitas, non conuenit inter scriptores. posteriores quidem dimensionem eius laudant. tamen Hipparchus ad amotanda quę secundum habitationes diuersa in rebus coelestibus obseruantur adhibens ab eo tradita interualla, in Meroës, Alexandreae& Borysthenis meridiano eum non nihil ait à uero deuiasse. deinceps de figura pluribus disserit, ac demonstrans terram unà cum aquae elemento globum constituere, sicut coelum, uidetur aliena loqui. sufificit enim non multum ab ea forma abesse. Porrò latitudinem terrae definiens, à Meroës meridiano Terrae quatitee pronunciat usq ad Alexandrinum esse ccioo stadia: inde ad Hellespontium ad viii cio atque c stadia: hinc ad Borysthenem 100, deinde ad circulum quam Thulem transit(quam Pytheas à Britannia insula ait sex dierum nauigationem abesse uersus septentr. uicinam congelato mari) alia CCIso criO stadia: quod si adhuc addamus ultra Meroen alia in cio cccostadia, ut 46 etiam 46 Aegyptias insulas, Cinnamomiferam regionem, ac Taprobanam complectamur, fore in uniuersum stalia XXXVIIIe, millia. Ac reliqua sanè interualla, quia satis de ijs con uenit, concedamus ita habere. Quis autem mentis compos interuallum quod à Borysthene ad Thulen ponit, pro uero iudicabit? cum& Pytheas, qui Thules historiam retulit homo mendacissimus sit inuentus:& qui lberniam Britannicam uiderunt, nihil de Thu le dicant, sed alias quasdam paruas circa Britanniam insulas commencement. Eripsa Britannia longitudine ferè aequalis est Celticae iuxtà porrectae, non amplius 100 stadiorum, atque extremitatibus oppositae regionis definitur. opponuntur enim inuicem orientales orientalibus atque occiduae occidentalibus: adeoque orientales propinquae inuicem sunt ita, ut alte LIBER PRIMVS. ut altera ab altera conspici possit, Cantium inquam& Rheni ostia. At ille insulam xx stadiorum millibus longiorem facit, aitque Cantium aliquot dierum nauigatione abesse à Cel tica. De Ostiaeis etiam,& quę trans Rhenum sunt ad scythiam usque locis, omnia falsa perhibuit. ut qui tam multa de ijs mentitus sit quae nota sunt omnibus, non facilè uideatur de ijs uera traditutus quę ab omnibus ignorantur. Iam parallelum qui per Borysthenem transit eundem esse cum Britannico Hipparchus alijque inde conijciunt, quod idem parallelus est Byzantij ac Massiliae. nam quam Eratosthenes umbrae ad gnomonem rationem Massiliae adscripsit, eandem se sub eiusdem nominis tempus Byzantij obseruasse Hipparchus scribit. Iam à Massilia in mediam Britanniam non amplius est 100 stadijs. Atqui è Britannia media non amplius IV stadiorum progressus millia, terram inueniet cuius diuersa sit ha bitationis ratio, nempe ad Hiberniam: ut ulteriora ista, in quae ille Thulem reijcit, non iam habitari possint. Qua etiam ductus coniectura dixerit inter Thules& Borysthenis circulum CCIοD ac CIO 10 stadia interesse, non uideo. Caeterùm à latitudine aberrans, necessariò etiam in longitudine designanda est allucinatus. Nam cognitam longitudinem cognita latitudine duplo esse ampliorem, cum posteriores, tum reliquorum etiam elegantissimus quisque confitetur, ab extremis Indiae usque ad ultimos Hispaniae fines longitudinem, 47 ab extremis Aethiopibus usque ad Thulen latitudinem dico. Hanc ille postquam definijt, longitudinem porrò extendit, ut amplius dupla eius ad latitudinem efficiat proportionem. Itaque inquit, Indiam usque ad Indum fluuium, ubi est arctissima, porrigis xvi stadiorum millia. quae ad extremitates pertinent partes, tribus stadiorum millibus ampliùs inde ad Caspias usque portas, xiv millia, hinc adFughratemccioo, ab hoc ad Nilum 100. rursum usque ad Canonicum ostium Cn 13, atque hinc Cathaginem usque XIIIIe millia, indeque ad columnas Herculis vIII minimum millia. summam ergo fieri stadiorum LXXe millium& octingentorum. addendam uerò adhuc esse Europae curuitatem extra co lumnas, quae Hispanis opposita uergit ad occasum, non minor tribus stadiorum millibus. & extremitates cùm alias, tum Ostidamniorum, quod appellatur Calbium, eique adiacentes insulas, quarum ultimam Vxisamam Pytheas ait abesse tridui nauigatione. Haec ille disserens, ultima ista nihil ad longitudinem pertinentia adiecit de promontorijs,& Ostidamnijs& Vxisama, ac quas memorat insulis: atque haec uersus septentrionem sita,& Celtica sunt, non Hispanica: imò Pythèae potiùs sunt figmenta. Deinde ad haec longitudinis spacia alia duo stadiorum millia occidenti, totidem omenti adijcit, ut latitudinem longitudinis non aequare semissem teneat. Pluribus deinde uerbis persuadere nititur natura ita es se comparatum, ut interuallum ab ortu ad occasum reliquo sit maius, id quoque addit, terrae habitatae eandem esse naturam, ut ab oriente in occidentem longius sit interuallum, sicut & ante diximus: cùm mathematici dicant eam circulum referre atque in seipsum redire. itaque nisi atlantici maris obstaret magnitudo, posse nos nauigare per eundem parallelum ex Hispania in Indiam id quod reliquum est ultra dictam distantiam, quod totius circuli trientem excedit: siquidem circulus per thinas ductus minor est ducentis milliaribus, ubi nos stakia dimensisumus ex India in Hispaniam. Ne haec igitur rectè dicit. 48 Haec enim 48 ratio de zona temperata nostra secundum mathematicos potest constare, cuius pars est terra habitata. de hac autem(uocamus autem eam quam inhabitamus,& notam habemus. possunt autem in eadem temperata zona uel duae habitatae terrae esse uel plures semper, etiam, si proxime circulum per Thomas transeuntem circulus per Atlanticum mare describatur.) Rursum deinde insistens demonstrationi de terrae forma, quam globum referre ait, eandem meretur repraehensionem. Itemque, quod nullum finem facit Homerum ijsdem de rebus impugnandi. Deinde ostendit uarias de continentium distinctione sententias fuisse, alios Terrae in partes eas fluuijs diuisisse. Nilo ac Tanai, itaque insulas effecisse: alios isthmis qui sunt inter Ca maximas dinispium ac Ponticum mare,& inter rubrum mare ac ruptuream: alios eas pro peninsulis habere. Adhaec ille ait se non uidere quomodo ea quaestio ad rem pertineat, sed eam tantùm esse hominum altercantium litem, secundum Democriti illud. Non posse enim praecisè eas distingui, cum non possint certi termini nominari, ut columnae uerbi gratia aut mœnia: quo modo inter Colyttum& Meliten distinguimus, atque hoc esse Colyttum, illud Meitam pronunciamus. Eandem causam esse quod saepe de quibusdam locis orta est controuer. STRABONISGEOGRAPH. trouersia, ut Argiuis ac Sportanis de Theyrea, Atheniensibus ac Boeotis de Oropo. Iosos uerò alioqui Graecos tres continentes ea occasione nominasse non respectu terrae habitatae, sed uae& eius quae opposita est, Caricae nimirum, in qua nunc lones ac caeterae gentes degunt. successu deinde temporis paulatim eos ulterius progressos, plures regiones cognouisse, tandemque in ista substitisse diuisione. Vtrum ergo, ij qui principes trium continentium diuisionem instituerunt(ut à primis ordiar, litemque non secundum Democri49 tum. sed ipsum Bratosthenem 49 disceptem. isti erant, qui primo suam terram ab opposita Carum terra distinguere uoluere? an potius solam illi Graeciam& Cariam, paucaque ei adiuncta habuerunt cognita, non item Europam, Asiam& Iificam? reliqui autem perlustrata quantam etiam describere ualuerunt terra habitabili, ij demum autores sunt huius in tres portiones diuisionis? Iam quomodo non instituerunt ij terrae habitatae portionem? aut potestne aliquis tres partes nominare, quarum quamuis nomine continentis afficiat, qui non priùs totum animo conceperit, cuius particionem aggreditur? Aut si cogitauit de tota terra habitabili, partem autem tantùm eius aliquam diuisit, scire uelim cuius partis terrae habitatae Asia, Europa, aut denique continens pars sit. Haec ergo pingui Minerua dixit. Illud adhuc rudius, quod is ipse qui ait se, non uidere quomodo ad ullam rem conducere possit terminorum indagatio, Colyttum producit& Melitam, ac deinde in contrarium auertitur. Si enim de Thyrea& Oropo bella ob finium ignorationem orta sunt, nimirum distinctio locorum pertinebit ad res gerendas. nisi fortassis dicat, loca atque adeò singulis hoc in gentibus, distinguere, id quidem ad negocia tractanda facere, totam autem habitatam terram in continentes diuidere, hoc esse rem superuacaneam. Atqui nihil minus hîc est. nam sum mis imperatoribus eam ob rem possit controuersia nasci, ut si alter Asiam possideat, Africam alter, ad utrum pertineat inferior, que uocatur, Aegyptus. Caeterum hoc omisso, ut quod sitrarum, dicendum est aliàs diuisas esse continentes magnae diuisionis ratione, quae totam habitatam terram respiciat. propter quam ne id quidem curandum sit, quod qui fluuijs ea in re utuntur, quaedam loca sua diuisione non compraehendunt, quia fluuij non usque Hiemani gene. ad lceanum pertingunt: sicut& insulas à continentibus re ipsa diuulsas. In fine comrii in Gracos o mentarij autem improbans eorum sententiam, qui uniuersum genus humanum in duas barbaros diui- diuidunt partes, uidelicet in Graecos& barbaros,& qui Alexandro suaserunt, ut Graecos pro amicis, barbaros pro hostibus haberet: inquit rectius uirtute& malicia eos diuidi. nam& multos Graecorum esse malos,& de barbaris laude dignos, ut India, ut Arianos, itemque Romanos& Carthaginenses, quorum in magna sunt admiratione respublicae. itaque etiam Alexandrum istis admonitoribus ualere iussis, quoscunque posset nancisci uiros egregios, amplexum fuisse& beneficijs ornasse Quasi uerò qui ita homines distribuerunt, aliosque uituperio, alios laude dignos iudicauerunt, aliò respexerint, quàm quod apud hos leges, ciuilitas, institutio,& certa ratio agendi omnia in usu essent, apud illos negligerentur. Itaque etiam Alexander consilium hoc nequaquam spreuit, sed probans hanc sententiam,& ad consilium eorum qui sic suaserant respiciens, non diuersum ab eo, sed quae ei consectaria erant, fecit. Finis libri primi. IN et de RIMVM STRA N LIBR de la lire de ses BONIS ANNOTATA, INTERPETIS. des Oelestium. δύρανίων. Ambigui octauae Sphaerae uocant, inaequaliter uariari: itaque subtitas est instructura,& uel seorsim hoc lius rem hoc loco persequi non uacat. Id quidem in accipiendum, ut coelestium motuum promptu est, stellam hanc quae circulum arcticum talem ac φαινομίων notet obseruationem: describat, tantum debere à polo mundi abesse, quantum uel ad ζώωνν referendum, ut uolucres interest inter horizontem& polum, hoc est, quanta loci intelligantur. ego itidem ambiguum reliqui. Proximè est latitudo, cuius arcticus circulus describitur.& quo sequente periodo interpres sensum aliquot paginarum maior latitudo loci est, eò erit arcticus ille quoque amplicorrupit, quibus Strabo demonstrat Homerum fuisse or, in Sphaera recta prorsum nullus. Apud nos hic argeographiae principem: quarum propositionem dum percticus describitur à stella quae in humero bootis sinistro uertit interpres, hoc effecit, ut Latina legens aliquis scoest, tertiae magnitudinis& caput Gorgonis leniter adpum ipsum& institutum autoris minimè poßit assequi. modum excludit,& haedos in Erichthonio, siue auriga. 2. Terram undiquaque Oceano cinctam.] itaque haec sub horizonte admodum exiguo sunt tempore. Vt in Achillis clypeo, ubi Oceano eam ob causam oram Includit autem totam ursam utramque& draconem, Ceeius clausit. Iliad. σ. 606. Item Iliad.§. 200. ut infrà pheum,& Caßiopeam, quae Homericus quoque arcticus, Strabo exponit. Per eos qui mari alluantur Aethiodemtis pedum ursae maioris, paucisque ijs obscuris stellis pes intelligo, de quibus mox ipse ex Homero. complectitur. atque haec sunt illa sidera, quae Homero iu3. Inaudiuerat de Hispan. nauig.] Etxtà atque ursa lauacris Oceani abstinent. Noster autem Arπυσμλὴος lego, non πεπδσμεὶος.& τολνς est na cticus praetereà continet capram nobilißimam ac primae uigatio. Puto autem locum intelligi, ad quem nauigamagnitudinis stellam,& dextrum quoque aurigae fulgenrat Hercules, nimirum fretum per quod Oceanus intra tem humerum, lucidasque Cygni, quam Vuegam barbari Hispaniam& Ifricam irrumpens, mare mediterraneum uocant,& in dextro latere Persei mitantem, quae est ijseffect. per quod fretum in mare atlanticum egreßis non dem Alchenis, secundae omnes magnitudinis. Quae cum est longa ad fortuneatas insulas nauigatio. nunquam occidant, ad horas noctu indagandas& alia Ex nomine. Non satis assequor quid sibi uelit: puid genus conducunt. Sed de his plus satis hoc loco. to tamen sensum esse: ob insularum fortunatarum proQuapropter non iam imperitiae culpari pinquitatem Hispaniae quoque& Africae occiduos limites potest.] ὥστ' οὐκ ἐτι ἀπδρίαν αὐτοῦ ἀαταγίνώ pro beata habitatione reputatos. σκοστιν. ad uerbum Non ergo iam eum imperitiae dam4. Arsticum, hoc est septentrionalem nant. nimirum aequi& rerum gnari lectores. Nam imcirculum. Nimirum eum, non qui à polo Zodiaci cir periti poterant repraehendere, quod solam ursam diceret ca polum mundi describitur,& ad Zonam frigidam senunquam occidere, cum Cynosura quoque& Cepheus&c. ptentrionalem finiendam adhibetur: sed quem in sua sphae nunquam occidant. ra Proclus exponit, Tropicis& aequatori ipsum quoque lam tum quoque nuncupatum fuisse.] τὴν parallelum,& qui describatur circa polum conuersione ἐσπὲραν μὴ ἄσροθετῆαθι. Ita legitur etiam in Aldino eius puncti Sphaerae coelestis, quod horizontem attingit, codice, itaque legit interpres noster, neque is modò, sed Caequâ erm in parte septentrionali meridianus circulus selius quoque Calcagninus, ut quidem eius traductionem huius cat. Eum circulum Proclus ait describi à priori pede urloci citat Zieglerus in Sphaeram Porocli cap. 2. Ego tasae maioris in sua habitatione. Quaecunque intra hunc cirmen μὴ illud expunxi, cum et contra ueritatem historiae culum& polum mundi supra horizontem extentem inpugnet,& loci sententiam euertat. Historiam dico, quia tercipiuntur stellae aut partes coeli, nunquam occidunt eo constat à Thalete Milesio primùm Cynosurae sidus fuisse in situ. Itaque cum is totam(. demtis posterioris pedis inuentum, quo in nauigationibus uterentur Phoenices. non admodum nobilibus ijs stellulis.) ursam maiorem inquod etiam ex Callimaho demonstrat Laertius,& est cludat, sidus longè notißimum, non ineptè Homerus inidem apud Hyginum atque Eustathium. Multis autem aeta de nomen ei fecit: uideturque Proclus eundem quem Hotibus posterior fuit Thales Homero. Astyagis Mederum, merus areticum circulum intellexisse, ut respexerint ad & Tarquinij. Priscl Romanorum regis aequalis. non demediam ferè Graeciam& Athenas, ubi latitudo seu elebuit ergo Homerus culpari, qui illud sidus ἐριτου nòuatio poli est 37 1 circiter partium siue graduum. Cermine non affecerit, cum aliquot pòst seculis ei Thales id des frais de 2 nominis indiderit. Sententia autem haec est. Stellis non tius sciri hoc posset, si quam prioris pedis(. neque enim ustatim initio, sed successu temporis modò his, modò alijs nica est.) stellam Proclus uellet accipi, expreßisset. Hodie nomina sunt indita, eaeque notiores ut essent in figuras diad eum situm proximè faceret stella quae est infra dextrum stributae. Graeci quia stellis Helices utebantur, ideò matis genu. Sed notum est stestarum declinationes motu, quem rius eas ursae figura aenomine compraehenderunt, interim stellis ἡγνάριμος Discipulus. ANNOTAT. IN B stellis Cynosurae& alijs in figuram nequaquam collatis, Eustathius accipit. Iliad. II. He2. atque ibidem Bαθώ ἐῆρες quomodo et adhuc αμορφωτοι.(sie enim uocat etiam uocatur. Fluuium autem uocat Oceanum Homerus Iliad. Ptolemaeus. remanserunt. Berenices comam(. ut ex Cal§. 245.& in fine Odyss. N. Atque initio sequentis libri, qui limacha Catullus retulit. in Ptolemaei gratiam sidus felocus à Strabone est adductus. cit Conon, stellis quae post helicen haud procul Leonis si6. A' columnis. Perobscurus est locus, qui hunc gno uisuntur,& tunc nomine carebant, eò accommodaantecedit. Hîc autem loquitur de columnis, quas uocant, tis. ita in Adriani gratiam stellae informes infra aquilam Herculis, quâ mare atlanticum à Gadibus inter Africa uersus sagittarium, Antino suntenp. De Canopo & Hispaniam uersus ortum solis irrumpens, usque ad non admodum habeo quod dicam uulgò putatur à MePhoeniciam porrigitur&c. De Cimmeriorum eruptionelai gubernatore nomen accepisse, uel quod apud urne uide Herodotum libro primo, ubi de Ardye Gygis F. bem à Menelao Canopi nomine in Aegypto conditam loquitur, cuius aetate ea facta est. Fuit is losiae aequalis re primùm ea stella uideatur meridiem uersus proficiscentigis Iudaeorum, ac Tulli hostilij& Anci Romanorum rebus, ut habet Eustathius in Dionysium. quod si sit, non gum. Sub hoc ad Palaestinam usque progressos scythas recens sanè Straboni, sed uel Homero antiquior fuit apest in Chronica Eusebij. De Homero ad Plutarchum pellatio. Porrò Eustathius Homeri locum explanans, diximus quae de aetate eius habeantur. cum quibus hic lo non hanc modò causam affert, cur Cynosurae mentionem cus facilè potest comparari. Quibus autem locis Honon faciens solam ursam neget occidere: sed& gramma merus singulas commemoret regiones, urbes, amnes,& ticam satis argutam. nempe ut particula μονη dicatur re alia, in progressu Strabonem secuti aperiemus. spectu aliorum quae commonorauit siderum, pleiadum, Temesam& Siculos. Error interpretis anhyadum, atque Orionis, quae occidere satis est notum. notatus iam antè est ab alijs.& de ea dicemus libro 6. Iam Aratus stelias quasdam adhuc nomine carere ostenSiculorum mentio est sub finem Vlisseae xx. dit& alias,& in descriptione uirginis 7. Thaletis discipulum.] à γνώριμον. uel ex — αλλ' ἄρα παντες Suida constat Anaximandrum fuisse Thaletis discipuἈπλόοι, αλλόθεν ἄλλος ἄνωνν μιῆ φορέονται. lum, μαθι τὴν. pro quo hîc ponitur γνώριμος. Sic Ad Cratetis opinionem quod attinet, uidetur is uoluisse Cicero Lucullo. Benè autem nosse Carneadem Metrodoci e solus ad Orionem referre, si tamen ita imperitus rus putabatur. I. de Oratore. atque haec de Carneade difuit, ut uel Orionem, uel Booten(. nam hunc Orionem cuntur, quem audiuit Methodorus. Possem hoc sexcentis hoc loco uocari cum Hefychij tum Theonis in Aratum alijs docere testimonijs, sed non est huius id instituti. testimonio, eundem arctophylacem, Booten,& Orionem Hoc ipso libro. ut unum saltem adducam. Bio Zenonis appellari affirmantis, ac τρυγκ τὴν, id est, uindemitodiscipulus, γνωριμος dicitur. rem, uidetur posse doceri, tum quod orion sidus meriEt ad quantum spatium. J'εφῖ ὁπόσον διdionale hue non quadrat.) putauerit nunquam occidere. ὀςημα. Non quaeritur quot stadia intersint inter Aleitaque hic amplius. Heracliti sententia minus est xandream& Babylonem, quod falsò posuit interpres, obscura. sed quae sit harum urbium situs latitudinis differentia, ut Aura sereni louis.] ἐρος. quod terminum inin scholis loqui receptum est, hoc est, cum neutra sit sub terpres non rectè transtulit. Hoc autem significat meriaequatore sita, utra earum magis uersus septentriones diem,& quod arcticus dicitur limes esse seu terminus or (.nam in hanc partem declinant.) ab eo distet,& ad quot tus& occasus, id intelligendum est ratione eius puncti, partes circuli maximi. Id quod ratione flimatum deprae quo is Horizontem attingit. id enim semper aequo interhendi uerum est,& quibus ea distinguuntur parallelouallo, abest ab ortu& occasu, quemadmodum id quorum. Latitudo Alexandreae partium 31. est minor 4. par que, quod meridiei est,& eregionè istius intelligitur. tibus quarum 360. integrum circulum explent quam Homerico more.] hæτ' αὐτὸν. δὲ autem par Babylonis, ubi polus noster eleuatur gradibus 35. et sub ticula quae sequebatur, à me est expuncta, nisi quis post parallelo 10. haec, illa sub 8 ponitur. Longitudines ανθρωπος demum eam reponi uelit, quod non improbo. autem locorum quae ad occasus& ortus discrimen refeIncertis sedibus eos uagari.) vòμάδας. runtur, comparandi per eclipsium obseruationes ratio quod pascendo pecori assuetas ineptè uertit interpres, est expeditißima, ut fatentur Mathematici, qui tamenacum sint Quorum plaustra uagas ritè trahunt domos, lios quoque huius rei quasi δευτέρους πλος excogita ut Horatius eleganter expreßit 3. Od. 24. ideoque ὑμὰrunt, hic non referendos. Alexandreae longitudo est ξοικοι Strabone infrà lib. 7. uocantur. Homeri locus 60. 30. Babylonis 79. ut in promtu sit colligere, hanc à est initio Iliadis xiij.& conferri cum his possunt EuMeridiano fortunatarum insularum multò abesse quam il stathiana. lam longius. Haec autem longitudinum& latitudinum 5. Oceano refluentis appellationem. comparatio cum totius est Geographiae, tum& distane op øoύ. cum alibi, tum Odyss. v. 65. ubi Eustathius tiae locorum inueniendae fundamentum. in se redeuntem ambita terra interpretatur. 8. Ac quodammodo hos illorum antiLeniterfluentem. Jακαλαῆῆει τὴν sic etiam podas. Haec uerba quin ad comparationem Indorum atque LIB. STRABON. atque Hifpanorum pertineant, dubium esse diligenter infirmata, ijs quae ex natura& causis physica afferuntur. spicenti potest nemini. Interpres ineptè ea ita transtulit Quod autem dicit de lumine eminus à nauigante conspe ac si in genere hîc affirmaret Strabo, esse Antipodes: cto tum cùm in subline elatum longius quàm antè, dum a Lactant. 3. quos ullos esse post a Lactantium etiam bD. Augustinus alitamen non uidebatur, ab oculo uidentis remouetur, ma 24. quando negauit. Itaque Apianus in sua Cosmographia hu ximo est documento, terram cum aqua globum consti b August. Ciius loci testimonio Antipodas adstruit. Sed illud quotuere. Esto oculus a. lumen b. quod ob tumorem aquae uit. Dei 16. 9. dammodo, θόπορ ἄνα, non est de nihilo additum. nam uideri nequit. Sed si sursum in c. usque attollatur, uidebitur non statim αὐτίποδες dici prohibent, quos longitudiradio a c non interrogo ut antè. atqui euidens est lineam nis maximum interuallum diuidit, cum poßint uel antoeac longiorem esse quàm lineam a b. utpote subtentam an ci esse, si in eodem parallelo sint, demto aequatore, uel gulo b obliquo, cum angulus c sit acutus,& ob id minor alioquin non in unius lineae circulum axis instar dimetiper decimam nonam primi Elem. Euclidis. Eadem est raentis extremitatibus seu polis duobus siti esse. sed ea de tio, si oculus tollatur in altum, ut uerbi gratia, si in malo realios consule. nauis sedeat in d. Sic Vlisses apud Homerum supra aquei 9. Illic terra suos.] Mutare hîc nihil sum ausus, globi curuitatem consuetam ab unda elatus terram uitametsi mihi locus sit suspectus. haec enim non de Thebis dit, quam subsidente fluctu non potuisset cernere. dicuntur apud Homerum. Odyss. δ. 229. sed simpliciter de Aegypto. Et Thonem fuisse ad Canobicum ostium, sa tis profecto longè à Thebis, Eustathius copiosè disserit Hoc itaque in uniuersum de Aegypto dictum est, aut certè non de Thebis adeò procul dißitis. de quibus Achillis uerba disertè loquuntur. Fortaßè scripsit Strabo uv δὲ τὴν Αἰγυπτίων- τί πεισα φ ἄρ. κἱ θηβῶν. Αιθ᾽ ἐκατ. uix enim credo esse lapsum memoria in hac re. Mox pro ex T λόγο μαρτυρει, non uidetur sta re sententia, nisi μαρτυρεῖτα, legatur. 10 Diuersis è patrijs.] απὶ ἄλλης ἔσιας. Laribus diuersis. Interpres). cuius errata persequi neque utile uidetur neque iucundum,& est laboriosum,& de eius lapsibus non rarò alij ante nos sunt conquesti.) is ergo non ἐστίας uidetur legisse, sed ἀετίας: uertit enim alia de causa. Sed nostra, quae& Aldi est, lectio multò quadrat rectiùs. non enim de causis bellorum hîc disputatur, sed de locis, quibus in locis ea geruntur. 13. Climatum& uentorum.]& κλιμάτωμ II. Suae quidem stulticiae. J'Avoias. interpres, ιq œνε μων, fortè ἄμὲρων, dierum: non uentorum. neque uertit ignorantiae, ut uideatur legisse& yvoiaes. enim solis declinatio uentorum causa est, aut unum cliGeographiae maior pars. δὰ μεὶν δὴ πλε ma non nisi peculiarem unum uen tum habet. Sed diei ὀνος, ὥσπερ. Sic& Aldus& interpres. Et hoc quiquemPertifieialem uocant ortu& occasu solis inclusi di dem, quod amplius est. Sed uerba sic posita nullam dant uersam quantitatem locis declinatio à metis intra quas sententiam, ut mirum non sit lapsum esse. lego πλεον. solis cursus uertitur, efficit. Est autem collatio philosophiae moralis cum geographica. Et ciuilibus hominib.] καὶ τὸ πολιάκὸν. ἐ διαγωγὴ. lus quidem definierunt. Thrasymachus So x abundabat ita ut sensui quoque officeret. d 2. Od 7. phista apud Platonem à πολιτειων. Disciplina circulari.] ἐγκυκλιου ἀγωγῆς. εἰγκυκλία. Delectationem praebet.]c λιαγωγὴν πο Sic uocat, qua informantur& erudiuntur etiam ij, qui ρίτοι. institutionem noster imperité. est enim διαγωexquisitam scientiam non quaerunt, neque totos se studijs γὶ delectatio ad fallendum temporis taedium frangenphilosophicis mancipant, sed satis habent utcunque non dumque(. ut d Flaccus noster ait.) morantem diem, Kurtz weil. prorsus omnium liberalium artium esse ignari. qualis 12. Aut è communibus. JHaec ferè ad uerbum ferè hodiè plerorumque in scholis uersantium est conatus. reddidi, cum sint sanè confusà,& fortaßis deprauata. Ἑ Ex hoc loco satis apparet, quale genus fuerit librorum legendum est, non ut ὄ τῶν κοινῶν, quod interpres secutus & disputationum ἐγκυκλιων, quorum meminit I. de totum locum corrupit, cum ἢ etiam Aldinus codex haCoelo,& 1. ad Nicom. atque alibi Aristoteles. beat. Vult autem Strabo ostendere qua ratione fidem faHistoricos comp. commentarios. Meciamus hypothesibus Geographicis: quarum apud Ptominit horum Strabonis commentariorum Plutarchus nolemaeum libro primo. μεγαλ. συύταξ. extent demonster in Lucullo. ad eosdem. καὶ πρὸς αὐτοὺς ἄνstrationes. Et praefert noster autor argumenta ex obserδρας. lego πρὸς τὲς αὐτὸς. uationibus τὴν φαεενομει ωρ sumta, ipsoque sensu teste conAliquid adijciamus.] προσλαβεῖν. fortè ἀ προσε ANNOTATINI προσβαλεῖν, tamotsi etiam illud tolerari potest. δας, μέλι προσοθεύουσι, ἀαθὼσπορ ἐκ παμψόρης 14. Quid tandem Bio.] Hunc totum locum in χαριον. δι ἱν εὐκαρπίαν ἑν φέρδ. terpres non est assecutus, εὐκαταρόχαστον uertit disεὐ μὲν ἐιρεσιάνην, ἐ γεωργίαν λέγεις. curri facilem, nullo sensu& ridiculè. quis enim audiὑθιφωνειν γὰρ ἐιωθασιν Αθηναῖοι. uit unquam homines discurri. Est autem elegans admoειρεσιωνη σῦκα φὲρι καὶ πίονας ἄρτος, dum uox. læταρέ κεινὶ ἄνὸς Graecis significat repraeΚαί μὲλι ἐν κοτυλη, καὶ ἔλαιον ἄναψίσαθς. hendere ac uituperare, eynen außrichten. quia quasi obTres primi uersus Sophoclis menda non uacant, quam iter in decursu sermonis id fiat. Inde εὐκαταρό καεσον quam nulla sententiae iniuria. Adduxi autem, ut Hippardixit noster, qui mereatur ita carpi, ac contemtim rodi. chi sensum aperirem, nam Eiresiona, ramus oleae lana rein Graeco post πολλάκις ἐπειν ἐν uidetur extritum dimitus, non mala aut pira habebat appensa, sed ficus& uerbum iiq. Est autem sensus hic. Valdè laudat Eratosthe alia quae referuntur:& nihilo tamen minus erat Eiresiones Bionem suum, amictum diuina quadam sapientia: na, etsi malis, pirisque careret. Ita poeta suum tueri titu(Laertius scribit ob omnis generis doctrinam, Bionis, lum atque ordinem potest haeß' Iπαρχον, tametsi non Eratosthenem de eo pronunciasse, hunc primum floridam omnibus rebus excellat, modò ne prorsus omnium cognâ induisse uestem.) ego autem uidere uelim, quid nam hoc tionem& traditionem ei adimus. sub amictu Bio texerit: an praeclari aliquid, sicut vlisses 16. In tentandis animis. JNescio quò hoc perHomericus, qui pannis mendici in morem obsitus, tamen tineat, an ad narrationem Iliadis libro secundo, ubi disad pugnam cum Iro se parans, femur praeclari& robus suadet discessum à Troia, et pro dignitate cùm proceres, sti corporis argumentum denudauit: ita ut non sine matum uulgus tractat. nisi ad Dolonem placeat referre. Imò gna admiratione proci malè Iro ominarentur, eo femouerò referemus ad exploratos ab Vlisse suorum animos, re conspecto. Sic(inquit Strabo) miror ego quid tandem Eumoei, Philoetijque, Odyss. ξ. π.ν. φ. deprecator ad Aegregij ex florido isto pallio sit Bio iste prolaturus Frachillem mittitur ab Agamemuone Iliad. 17. tostheni tàm ualdè laudatus. Locus Homeri, ad quem hic 17. Cum se ostentaret. Ikατὰτὰς ἑνδέςalluditur, est Vliss. Z. 74. Et uult ostendere Strabo, longe ξεις, cùm in publicum prodiret poeta,& carmen suum secus Bioni euenisse& Eratostheni, nihil operae precij recitaret. notus est huius uocis usus ex scriptoribus Graepromentibus ex tam splendido habitu. Caeterùm Zeno eis, interpres totum hunc locum ita conuertit, sicuti& Citiensis, cuius aequalis fuit Eratosthenes, floruit sub Pto pleraque alia, ut mirum sit si quis ex ipsius uerbis aliquia lomaeo Euergeta& Antigono Dorone, post confectum sententiae elicere potuerit, quod Strabonianum gustum maximè primum bellum Punicum, circa blympiadem praebeat. Quod ad Cadmum Phoenicem attinet, notasunt 13 6am. de eo& reliquis uide Laertium, Suidam, alios. quae de eo paßim feruntur. sed adscribenda duxi Plinij Paulὸ antè πόλιν, οἱ καὶκ κατ Ἀρίσωνα: καὶ expunxi uerba, ut locus fieret illustrior. De poematum, inquit, out à librario, non à Strabone profectum. rigine magna quaestio est. ante Troianum bellum pro15. Eiresionę Atticae.] Perineptè hunc locum bantur fuisse. Prorsam orationem condere Pherecydes interpres extulit, nescio quas ramalium Atticorum comSyrus instituit, tempore Cyri regis. Historiam Cadmus Mimentus obiurgationes. quasi uerò læτηγορεῖν non sit lesius. Haec ille lib. septimo capite LVI. ex quibus liquet, nisi accusare? cum aliquid de aliquo dicere, aliquid alicui non de litterarum inuentore Cadmo, sed alio quodam au attribuere significet propriè, quod uel in triuialibus est torem loqui. cuius eodem meminit eulogio, libro quinnotum scholis. Eiresiona quid sit, è Plutarchi Theseo, to, capite 29. de Mileto loniae urbe scribens. Hecataeus Suida, scholiaste Aristophanis, Eustathio ex Pausania in porro princeps Geographiam scribere aggressus est, ut fine commentariorum Iliad. X. satis potest constare. Clesuprà indicauit Strabo. De raposodia uide quae annotamens Alexandrinus libri Stromate cun quarti initio idem ueruimus in Plutarchomericis. sib. Sophoclis et Timoclis comici admodum uenustè expres18. Horribili figura.]Tύπων ἀοράτων. suspe sit, dignis lectu& memoratu. Adscripsi locum, propter cta uox. ad hunc locum uide quae Plutarchus in Numa de eos, quibus eius libri copia non est, harum rerum studioconficta religione disputat. §ις. καὶ τὴν ἡν γραφην l—ρίως ἔχουσιν οἱ τὴν ὑπο19. Cimmeriorum excursionem. De qua μνμμάτων spωματεις, ατεχυως κατὰ τὴν τωα. suprà annotatione 6. Caeterum uerba in Graeco sunt corλαιὰν ἐκεινην ἀπηνβισμεὶν προσρορὰν, πσεὶν ἑς rupta. ἡ ἱκατ' αὐτὸν. ἀναγράφων διε ἡσσαυτως Σοφοκλῆς γραφει. και τὸς κόλ κοὺς. Coniecturis suis qui tantum detulerunt Ἀν μὲν γὰρ οιος μαλλος, ἱν δ' ἀμπέλων autoritatis, ut in summis scriptoribus expungere quod Σπονδη, καὶρὰξ εν τεθπσαυρισμέν, erat à librarijs traditum,& sua inuenta ijs abolitis suffiἐνῆν ἡπαγκαρπια συμμιγὼς ὅλαις, cere auderent, peßimè sunt omnium peritorum iudicio Λίπος τελαιον, καὶ τὸ ποικιλώτατον meriti de optimis literis, utcunque studio iuuandi deceΞανθὴς μελιθσης κηροτηασον opγανον. pti. Ego mutare quicquam nisi quod uel Aldinus codex, Ἀὐτίκα οἱ σρωματεις ἑμῶν κατὰ τὸν γεωρ uel interpres iubeant mutare sitque liquidò falsum, neγὸν τιμοκλέους πῦκομικοῦ, συκα, ἔλαιον, ἐχαquaquam ausus sum. Sic tamen haec scripta fuisse à Straebons LIB. STRABON. hone omnino iudico, uti subijciam. ἄὶ ματ' αὐνὺρ ἀναμμὴν& ἱδὲ congruere, notum est. γράφφσιν. λσαντως διὲ καὶ Κολ. 26. Nomades, ut Homerus. Japud Home20. E Scythica.] Non dubitaui pro ἄδικῆς reporum non memini me legere hoc uocabuli. Sed puto intelnere Σκνθικίς, cum interpres quoque sic legerit,& senligi, quod populos post Thraciam habitantes æ Bious uo sui doceat ita esse legendum. cat, quo d ἐμαῖβοβιους& νόμὰδικς plerique intelligunt. 21. Sed à Surrento.]&ανὰ συρευτων. Aldinus initio Iliad. v. quales& Horatius describit. 3. Od. 24. eodex κατασυρεντων, interpres deductis. Ego GeoVersus Aeschylinon solicitè distinxi, in tanta uarietate. graphiae secutus rationem, non dubitaui restituere uein Phaethonte) ὑν. τ. legi ἐρὶ. Citat hanc tragoedi ram lectionem, totidem planè litteris, ijsdemque adeò com am etiam Athenaeus. praehensam, κατα κυρῆευτον. Surrentum, inquit 27. Suberis umbra.] Legebatur σκιὰν. quasi ue Plinius 3. 5.(. ut alios citare supersedeam) cum promonrò umbra pondere cum subere comparetur. Suber est torio Mineruae, Sirenum quondam sede. non ita multo res leuißima, qua ipsa cum aliquid adhuc leuius dicerent, pòst pro υπερατοθενος, legi καὶ Ἑρατ. Et pro ἑνὴ umbra suberis, rei leuißimae, leuius dixisse arbitror. Quo τὸθ. legi πσθὴ, quod& Aldus habet,& persaepe nomodo cum fumus res sit uilißima, tamen humanae condister ex πουτει fecit μὴν. tionis ut extremam uilitatem exprimeret, quidam le aanvn 22. Futiliter uano.] τλώτταρ ἴν le ελα δεῖν. σκι κίν nos esse dixit, fumi umbram. Plutarchus de dicto uidetur esse uersiculi pars. Pindari, ἀνθρωπος σκιῶς ὄναρ. Significanter(inquit) 23. Danaus, quod Argis aquatica instru ac scitè usus hyberhola, uitae humanae conditionem exmenta.]Tae ὐδρεια. Interpres mundationes. Sic aupreßit. παραμνθηημῶ πρὸς Ἀπολλώνιον. Compendia tem uocat Strabo puteos, quos instituit Danaus ex Aeautem scribendi facilè potuerunt efficere apud librarigypto aduectus in Graeciam, quae nimirum ab aquarum um incurium, ut σκιῶς in σκιὰν mutaret. certè χρησοdefectu uocabatur Argos dipsion. Plinius 7. 56.& μαθειαι ἐ Strabone(. quod compendium huius geograEustathius in δ. Iliad. uocabulum ὑσλυσιψιον expophiae usurpatur.) σκιες habent.& λαγῶ scripsi pro nens, filias eius ex Aegypto Argos profectas φρεῦρυλαγως, ut sit, quod requiritur, patrij casus. Scytala χίκρ docuisse, hoc est puteorum effoßionem, tradit ex seu epistola Laconica quàm fuerit exigua, aliundè disces. Hesiodo, cuius etiam uersum citat. 28. Sicut ipse dicit. Iφίσαντα, ὄτα ὄπὸ. Aut li Αργος ἀνυδρον ἐον αὐναὸς ποιπσεν εὐυυδρον. brarij est error, aut lapsus memoria Strabo. Non enim Apud eundem hic Strabonis locus citatur, scribiturque Menelaus de se, sed hoc de ipso narrat Nestor Telemaὐδρεια. quod ut rectum et analogiae congruens, reposuimus cho. Odyss. y. 299. cū haberemus ὑδρια. Suidas. Ὀδρεία τὸ ὑδρεύεαθ. 29. Figura utitut sibi familiari. Nempè qua ὐδρία ἴτὸ ἐγγεέον. idque infra secutus ubi de aquis genere uel toto posito, species siue pars subijcitur nomiPhari disputat, et diphthongum pro i simplici restitui. natim πρόλμψις ea figura dicitur Eustath, Ilia, θ. πα λρόληνιςο Eustathij locus est in principium Odyff. etc. ex eodemque τὴν θόπον ποιητικὸν μοcαι. Nam commemoratis Troia quod aliâs coniectura duce eram facturus, inferius pro nis, Hector nominatur, ipse quoque Troianus& Troiaανευρειν scripsi ἀν εὐρεῖν. norum dux filij Oenei,& eorum praecipuus Meleager. 24. Dispositione.]Αιαστεσεως Credo hoc uocaGargarus Idae pars. Euboeae urbes Chalcis& Eretria. bulo intelligi debere exornationem quae rebus gestis narPaphus Cypri urbs. Ita in sacris etiam literis. Mar. 16. randis adhibetur.& quod sequitur τὴ δαλεσεως ενέρdicite discipulis eius et petro. qua de re suo diximus loco γειαν εἶν πουτελος, efficaciam esse finem dispositio30. Atque Arabis natam.]Kαι& νύρην ἀραnis, mutare quidem ausus non sum: credo autem pro ἐνὲρBαίω, scriptum erat, sed κύρην ἀραβίοιο legendum non γεικν esse scribendum ἐνάργσιαν, hoc est perspicuitatam uersus docet lex, quam Eustath. in Dionysium, citans tem& euidentiam. idque ut credam, Strabonis exemplum hoc frustulum distichi.& oύρην Ἀραβίοιο. restituo etiam ἀ διάθεσις. de pugnis me mouet. Nam a διάθεσις est, quod uerbi gra pro Ἑρμαων, Ἑρμεῖης. Nam ἀκακύτης est epitheton tia describitur& quasi depingitur quomodo Sarpedon Mercurij. Eustathius in hunc ipsum de Erembis locum Eustathij locus Tlepolemum, Sarpedonem Patroclus, hunc Hector in Homeri citat in hanc sententiam Hesiodum ἐν ἐανpugna interfecerit. multoque magis mouet tam illustris& τοῦ καταλό γὰο. quod uitiosum esse in promtu est. Suieuidens narratio, quam si simpliciter quis scribat Patrodas refert, quinque libris hunc poetam Heroinas recensuclum ab Hectore caesum. Iudicent atque dispiciant docti. isse, ut pro ἐαν&ς appareat. Iegendum Ἑρωίνων. 25. Crates, Partibus,&.] Hulìr δυσοιλώον 31. Alcmani latipedes. Izτε sovonodας. Inter asseuero legendum esse sicut reposui, non ut est in Aldipres nescio cur uertit. qui digitos interiectos alios peno,& altero, θμὲν δυσομευς ἑπορίονος, ἑδ' ἄνί dum digitis habent. Fortaßis eos dicit, qui ita lato pede ovτος. nam quò referretur femininus articulus?& perhibentur in Incta esse, ut supini recumbentes eius um pauló pòst ubi Aristarchus repraehenditur, haec lectio bra totum corpus tegant atque ab aestu Solis tueantur. Nesic exponitur, καὶ γὸρ πρὸς ἀνατολὰς, καὶ πρός δὲque id suspicor tantum rei fabulosae mentione ductus,& ras. quod omnino cum poetico usu particularum uocis st ycevòp adiutus significatione: Sed analogiam etiam ANNOTAT. IN I. 40 etiam secutus eorum animalium, quae Suidas ac Fauoriquòd Straboni ῥευματίεσθαι,& de eo uidetur loquiquod 18ta cum aliquando siccum essent, elisa maris aquae nus σεγανόποδα aiunt appellari, quòd latos& non in inundantur atque maris aestum perferunt. ungues diffissos habeant pedes, ut sunt olores, Pelicani, anseres, anates. Canicipites quidem inter similia monstra 38. Non uidetur in mare prodire.] T8 μὴ φάνειρ. quod rectum esse nunquam facilè mihi persuareferuntur,& qui oculos habeant in pectore. Eadem referuntur à nostro infrà, lib. VII. debitur. Causam reddit, cur terra quam fluuij egerunt, non in mare protrudatur, sed prope ostia fluuiorum sub 32. Omnino de lasonis. Πὲρχὴν φησὶ. Erat sidat. κινομένη quin sit legendum, non κινομὲνενη, nescriptum ἐρχώνην, quod secutus interpres nescio quid mo sanus dubitabit, Nηνεμιαν mox uerti malaciam, quo de regionis eius quae principe commentus fuit. sed eum uocabulo uentorum cessationem etiam Caesar extulit, lib. missum facio. ceρ κὴν aduer wesu aduer wesentiter significat omnino, 3. de bello Gallico,& interpres haud dubiè usus fuit hac prorsus, statim ab initio, etiam in sacris litteris, non infrequenter apud Sophoclem. ut in Antigona. uoce, quam librarius cum non nosset, ridiculè in Malitiam mutauit paulo in ferius. αρχὴν δὲ θηρᾶν μὴ πρέπει τὰμὴχανα. lam primum non decet ne fas sectarier. Sic TheagoSic& uicinorum. Àsterisco notaui locum haud dubiè mutilum. nis Ἀρχὴν μὲ φῶναι ἑν κθονιοισιν ἄρισον, ὁ Crantor apud Plutar. πὸάμεθητ. ἀρχήμοὺ γενευδ ἄν 39. Mathematicum se profiteatur.]ͥ2sτει κεὶ μὴ μαθματικός ὥν. μὴ omitto aut etiam in πσταιν θρωπον, συμφορὰ ἡ μεγίση. Mox Euneum.] Eùνεωρ. Sic& suprà. Homeuerto. Nam certè fuit mathematicus,& ne caetera dicam, uel Suidas testatur eum astronomica scripsisse. Et hoc irus εὐνηον uocat Iliad. nI. fine,& loco supra citato. pau pso nomine repraehenditur, quod homo mathematicus à Iὁ μὸst δεικνμείων πεπισευμίνων. lego πεπιdoctrina mathematica dissenserit: quod earum rerum rusevul'un di non perinde uitio daretur. 33. Aegeleten Anaphenque. Quid sit ἀιγλὴ τη, nescio.& sanè opus haec erat meliore codice. pro 40. Ergo non modò.]Locus mutilus, uidetur de fertis loqui. λίπων Aldus habet λεγων.. de caeteris diuinaui. Harmonia fortaßis loci nomen ad Adriam fuit, à Cadmi uxo 41. Cum alioquin.] Τὴν ἐκπληψιρ νῆν. εἴ re ductum, in anguem mutata. quae fabula ex Ouidio est ne dò. quam ego substitui lectionem& distinctionem, ue ta,& sequitur. Pola est Istriae urbs. de qua infrà libro V. ram esse& genuinam ausim stipulari, neque ullius ferè lipro λοῦα suspicatus sum legi debere λαεὶ. terulae constat mutatione haec lectio, quae est in Aldino, τους πόοῦ τὸν ἀσονα. Sic etiam in Aldino codice interpretum nebulas offudit, locique uitiosè efferendi cauperspicuè extat, sed notas non intelligens librarius, τὴν sam praebuit. uum absurdum substituit. quod annotaui, quia in hac prae42. Olim in Lydia,] γάλαι πσθὴ λυδίαρ. scri positione ferè singu'is paginis is error fuit commißus. ptum inueni πάλιν, pro quo substitui παλαι, quod& 34. Occasione Aeetae.]Pαρὰ τὸν Αἴη τὴν, sequens de regno tantali confirmat mentio. locus mutilus. rursum εὐνεων scripsi, nam id Atticè cum Sipylus euersa. De urbe enim accepi. Si de mon Euνπον uidetur conuenire, Ευναιῖον alienum est. In te intelligis, lege euersus. Mimmermi uersibus nullo negocio licuit depraehendere 43. Munitam Nericon urbem. Núgιτον ὐβριστιμ legendum esse, quod librarius in ὑβριστῶν habuit noster codex. Sed reposui Núρικop. Sic enim& deprauârat. Aldus legit,& Eustath. in Homero. Idem apud Dionyst35. Inter priscos recenseri. I ἄξιον μὴ τοῦν um amotauit Lupercam quendam antiquum Neritum τιαλαεῦν, κὰ uidetur exstingendum, nisi per interroscribere, quo nomine etiam in Ithaca sit mons. Sed hau gationem legas. Sed& paulò post particulam ἄδῃ dubiè lectionem per praefert. Fortaßis hinc etiam Loa librario potius, quam ab autore geminatam puto.& cri Naricij prodierunt. Insula ante Syracusas ea hîc inδεεῖ μὲν γὰρ legi proδειν. nuitur, quam suprà uocauit Ortygiam. Quod ne uidear χὴραμις. 36. Et cheramidum.] κμραμιδιων. Hanc uotemere suspicari, ipsum te remitto ad primam Odam Ne cem uertere non sum ausus. uidetur ostreorum aut conmeorum Pindari,& quae ibi à scholiasta sunt annotata, charum genus significare,& in epitoma cum his atque citatis etiam ex Ibyco, quanquam mutilis uersibus. cancris numeratur. 1 pro v reposui analogia ductus,& 44. Vt Myrsilus. JMupoίλος reposui pro μυρε sic est apud Hesychium. Xμραμίδες τα κοιλὰ καὶ ἐσίλας. Nam autoris huius Lesbiaca à multis citantur χοντα κενώυματα, quae caua sunt& inania. scriptoribus. Et pro IOIUS restitui IOSUS. Nam& ratio 17. Ingesto à fluuijs coeno.] Qui hunc louocabuli Antissa ostendebat ita legendum esse,& Eucum cum antecedentibus& tota disputatione conferet, stath. difertè docet Lesbum ab urbeissa fuisse Issam alifacilè uidebit pro τὴν ὑλην me rectè reposuisse ἑλην. quando dictam, citato ad hoc Lycophrone teste. In Dioquod feminini generis esse cum aliàs constat, tum Plunysium,& in Iliad. 17. ad uersum 129. non multo post. tar disertè ἀναταραττομίν ἰλμρ dixit praeceptis tuIn Omphale. Nomen est tragoediae ab Ione Chio endae ualetudinis. Fretorum inundatio autem mihi est, scriptae, quam citat Athenaeus libro sexto& alibi. uox le reste de anten LIB. STRABON. autem Σαετυρεῖς quid sibi uelit, non assequor, nisi forurbibus usurpamus, non autem habemus integrum, ut atè Omphale Satyrica titulus fuit tragoediae. interim ontiliàs docui. Hoc quidem loco etiam ordo litterarum in esi in uersione. Secundus uersus antè sic legebatur. pitoma Hermolai fauet Eustathio.) quod Aeoles cum esBOIUTIας ἄίστὴς ἐχωριτεν ἐκτεμνων. ego leges sent, confonantes consueuissent duplicare. Sed& apud carminis in emendando sum secutus. de Lichadibus Stra Quid. lib. XII. Metamorph. inuenies. bo lib. 9. Cenaeum est Euboeae promontorium. Aιδμιψοῦ Coenea perrhaebum, qui factis inclytus Othryn autem reposui pro ἐδιεψῷ Stephanum secutus, ut suo Incoluit. Vbi nunc paulo post ἐπανιμεν legis, loco dicetur. Et mox pro κύματὰ τε restitui quod coscriptum erat ἐπτάνη πα. quod quale sit, nemo non uidet. gebat constructio κύμὰ τε. Neque ueritus sum pro κὰρ46. Aegyptias insulas. Ττὴν τὴν Αἰγυπτιων φην scribere Σκαρφυν. nullam enim urbem inuenio Carνίσων. Locus mihi uehementer suspectus mendi. nam ne phen, sed Scarphe itidem ut Thronium urbs est Locrosi vuncoop quidem legamus, scire possum quid intelligatur. rum ab Homero adeò utraque refertur. sed uersus hic. Αὐτητει καὶ ἡ βρετανικὴ. Και omnino abundaα τάρφη τε, θρονιόντεβοαγρις ἀμφι ξέθρα, re censeo. deinde Ostiaei memorantur, ἡςιαποι, ij sunt ad facit, ut quia τ� àρφη un i cum Thronio reseratur, forOceanum occiduum, ut apud Stephanum de urbibus cit taßis hîc quoque τὰρρην aliquis legendum poßit putatur ex hoc ipso Pythea. re. Ego tamen Σηαρφυν malim, tum quia nobilior est, 47. Ab extremis Indiae. J Etiam hic locus in tum quia πρὸς σκαρφμιν facilius in πρὸς καρφην poGraeco malè est affectus. I'di xus ἑνι. hic καὶ fuerat tuit mutari, altero c. ob alterius concursum omisso. acce interpolatum, quod sustuli. Sed pro τοῦ Αίδιόπων omni dit quod Eustathius Scarphen Thermopylis uicinam fa- no legendum τίν ἐισα Aib. nisi plura etiam defunt uerba, cit mox. Vtut sit, perspicuè locum conuerti. Oeum autem castellum.] οἰον ἡ κὲ φρύ48. Haec enim ratio. ILocus mutilus est et misera ριορ. Secutus fum interpretem, qui legisse Oïop uidetur, biliter confusus, Deliumque requirens natatorem. Thina & proprium nomen agnouisse,& ut ipse quoque suspisunt, quae& Sinae ac Sinarum regio dicitur. luuenies in cer, particulae δὲ δὲ faciunt modò rectè legatur οιον. undecima Asiae tabula apud Ptolemaeum. Sed& paulo nam scio solum, unicum, significari hac uoce, sed Strabosuperius δὲ πεόν ἄμεν τῶ μίκους. pro πεόν legenni. oe ov autem huc non quadrat: quod tamen re dubia no dum sensus docet κ πεον,& pro διάσπμα μεῖζον lui expungere. Algonum porro quid sit urbis, dicat, qui λεγδυ, scribere μεῖτον, λεγδ. cognouit. ἐλλιμκνιων, rectè puto me posuisse pro ἰλιPaulo pòst ruptuream.] E κρπγμα. Locum μενίων, quod nihil significat. Mimenios enim quos inter quo erupit mare in Oceanum apud Gades puto. pres habet Vtopienses puto esse. 49. Disceptatum. IΑιαιτεί. hoc reposui pro 45. Inter perrhaebos.]r op ai Bων reposui pro διαιτῶντες,& mox pro ἄπινοεῖ μὲν μὲ τὴν οἰκ. οὐ Γορεβῦν. Bῶνμ. Homerus). nam prosodiam mirifice orthomisi un ut absurdè insertum infra. graphiae constituendae commodare, notißimum est eruCaeterum hoc omisso. I Κατάνας διε ζς. ditis.)liad. B. 74 hoc haer ἐνας mendosum est.& sentenΤῶδὲ Ενιῆνες ἑποντο, μανεπτολεμοι τε τοραεβοὶ. tia confusa periodi subEustath. ibi docet antiquos duplicato pro scripsiße, causequentis. samque citat ex ἐδνικῶν conditore. quoniam Stephanum de STRAe iliad. b. 531. 42 STRABONISGEOGRAPHICARVM RERVM LIBER SECUNDVS. ARGVMENTVM. Commentario secundo haec insunt. Proponent ad uerbum Oratosihenit dicta, dijudicat et arguit quaecunque non recte disto, uel diuisa, uel deferipta sunt. Complura Hipparchi meminit reprehendens. In fine praecisa expositio,& quodammodo sub unum aspectum tractatus uniuersus de orbis situ, seu cognitione Geographica adiungitur. ERTIO commentario rerum geographicarum Eratosthenes tabula totius habitatae terrę constituta, linea quadam eam in duas diuiTerrae diuisie Eratosthenica. dit partes, quae aequaliter ubique ab requatore dissita ad ortum ab occa su porrigitur. fines eius lineae facit, ad occasum columnas! Herculis, ad ortum extremas partes eorum montium qui uersus septentrionem latus Indiae definiunt. describit autem lineam istam à columnis per tretum Siculum,& extremitates meridiem spectantes Peloponesi atque Attica usque ad Rodum& sinum lssicum. Atque hactenus quidem dictam lineam ait per mare& oram continentis adiacentis duci: quippe totum nostrum mare sic in longitudinem extendiusque ad Ciliciam, deinde uerò ad rectam pene lineam porrigi pone Tauri montana usque ad Indiam. etenim Taurum ad lineam eregione maris quod à columnis Herculis incipit positum, totam Asiam in duas partes secundum longitudinem diuidere, ita ut una septentrioni, altera Austro obuertatur. itaque similiter eum in parallelo per Thomas ducto situm esse, ac mare quod eò usque à columnis pertinet Herculeis. His expositis, ueterem geographicam tabulam corrigi debere pronunciat. nam fines orientales sua aetate ualdè uersus septentrionem declinasse, simulque ipsam etiam Indicam in eandem partem esse auulsam. Fidem dictis hac ratione nititur facere, quòd extremos Indiae uersus meridiem terminos plerique fatentur Meroę oppositos, ab aenris& rerum coelestium obseruatione coniecturam ducentes. inde autem, usque ad sePatrocles. ptentrioni maximem propinquas partes Indiae, quae sunt ad Caucasios montes, Patroclem(cum ob autoritatem, tum quòd rerum geographicarum nequaquam fuerit ru1 dis fide apprime dignum.) stadia numerare CCIbo 100. 1 atq à Meroes parallelo usque ad eum qui per Thomas transit esse spatium idem: proinde in hunc desinere septentrionales Indiae fines qui sunt ad Caucasios montes. Alio quoque utitur argumento. interuallum ab lssico sinu ad mare Ponticum pergenti uerius septentrionem& quae circa Amisum sunt& Sinopen loca, stadiorum esse ter mille circiter, quanta etiam montium perhibeatur latitudo. Ab Amiso autem uersus ortum aequinoctialem proficiscen ti primùm Colchidem adiri, deinde montana quae sunt usque ad mare Hyrcanum, ab his deinceps ad Bactra& ulteriores scythas, montibus ad dextram sitis iter fieri hanc esse lineam eandem cum ea quę ab Amiso uersus occasum per Propontidem ducitur & Hellespontum. iam à Meroe ad Hellespontum non esse amplius xix stadiorum millibus: quot etiam sunt à meridionali Indiae latere usque ad Bactrianos, accedentibus tribus millibus ad xv ista millia, quorum haec erant latitudo montium, illa Indię. Hanc sententiam impugnans Hipparchus, argumenta haec culpat. nam Patroclem Hipparchus eos negat fidem mereri, contra quem duo sint testimonium ferentes Daimachus& Metra Eratosthegasthenes, qui interuallum à mari meridionali quibusdam locis XXer, aliquibus etiam nem. Aduersus Μῆν XXXe mille stadiorum affirment esse. cum his consentire ueteres etiam tabulas.& uidetur ei absurdum, uelle soli Patrocli contra istos testes credere,& ex ipsius nutu ueparchum. teres corrigere tabulas: neque id fieri patitur, nisi certius aliquid hac de re cognoueri mus. Quam ego eius orationem multas mereri repraehensiones existimo. Primùm, quod eum multis usum testimonijs, solius Patroclis usum testimonio ait. Qui ergo erant, qui extrema Indiae meridionalia Meroę opposita dixerunt? qui à Meroens parallelo usque ad eum qui per Thomas ducitur ea esse quantitate spacem affirmarunt? qui mon LIBER SECUNDVS. montium latitudinem siue à Cilicia ad Amisum iter tantum esse perhibuerunt? qui ab Amiso per Colchos& Hyrcaniam ad Bactra& ulteriores regiones usque ad orientale mare tractum in eadem linea esse uersus ortum aequinoctialem montibus ad dextram sitis cum eo quod per Propontidem& Hellespontumducitur uersus occasum? Nam haec omnia sumit Eratosthenes, ut testimonio eorum qui istis in locis fuerunt comprobata, cùm mulros ipse legerit commentarios, copia eorum instructus, ut qui tantam possideret bibliothecam, quantam ei fuisse ipse scribit Hipparchus. Iam ipsius Patroclis fides multis nititur testimonijs: regum qui ei tantum commiserunt imperium, eorum qui ipsius sententiam secuti sunt, eorum qui contrarium senserunt, quos ipse nominat Hipparchus. quib. enim ij refelluntur, his fides Patrocli sententiae paratur. Id quoque alienum à uero uideri non deber, quod Patrocles ait eos qui Alexandro comites expeditionis fuerunt, obiter tantum singula cognouisse, Alexandrum uerò ipsum accuratè omnia indagasse, cùm ei regionum descriptiones à peritissimis traderentur: atque hanc descriptionem sibi postea temporis exhibitam esse a Aenocle gazae praefecto. Addit Hipparchus libro secundo ipsum Eratosthenem Patrocli fidem decogare, quòd is à Megasthene dissenserit in longitudine lateris Indiae septentrionalis annotanda: quam Megasthenes xv millibus stadiorum definit, Patrocles mille stadia summę ei detrahit. ac Eratosthenem dicere, se occasione ductum cuiusdam diurnorum itinerum ac stadiorum annotationis, a qua Patrocles discrepet, Megastheni assentiri. quod si hìc fidem Patrocles non mereatur, quod cio tantum stadijs ab altero dissentit: quanto magis fidem ei denegandam, dissentienti de octo stadiorum millibus à duobus ijsque consentientibus, cum hi dicant Indiae latitudinem esse xx millia stadio rum, Patrocles XII. Hic respondebimus: non ob solam dissensionem culpatum fuisse Patroclem, sed comparatam eius sententiam cum consensione& autoritate annotationis stadiorum, Nequeerò mirum, esse al quod credibili alio credibilius, aut eidem alia in re fidem adhiberi, in alia derogari, ubi ab alio firmius aliquid affertur. Ridiculum quoque est, quod dissentientes eo minus putat fidei mereri, quo magis discrepant. contrà enim in paruis dissensionibus id potius usuuenire uidetur. In minutioribus errare contingit non uulgares modò, sed& eos qui plus cęteris sapiunt. in multum habentibus discriminis, scientior non perinde facilè aberrauerit atque rudis, ideoque illi faciliûs creditur. Sanè qcunque de India scripferunt, pleraque mentiti sunt: prae reliquis Daimachus, pxime Megasthenes, Onelicritus sip& Nearchus alijque Indicarum rerum tales, iam nonnihil etiam balbutientes: nobisque ista pleniùs perspicere contigit, cum de scriptores menrebus Alexandri faceremus commentarium. Praecipuè autem fides Daimatho est& Me- daces. gastheni deroganda. hi enim sunt qui in auribus cubantes, ore, naribus carentes, unoculos, longipedes, digitis retrò auersis praeditos referunt. immutarunt etiam Homeriam Py- Mad. y. inisio. gmaeorum pugnam, trium spithamarum ijs staturam adsignantes, ijdem narrant formicas aurum effodere, esse quosdam Panas capita cunei forma habentes, qui serpentes, boues, & ceruos cum cornibus deglutiant. atque de his alter alterum redarguit, ut ait Eratosthenes. missi enim fuerunt legati Palimbothra, Megasthenes ad Androcotum, Daimachus ad filium eius Allitrochadem, talesque suarum peregrinationum commentarios nescio qua de causa reliquerunt. Patrocles uerò minime eorum similis est, neque reliqui leues sunt testes, quibus utitur Eratosthenes. Nam si meridianus qui per Rodum& Byzantium ducitur, rectè est assumtus, rectè etiam habebit is qui per Amisum& Ciliciam transit. etenim eos eandem inter se usquequaque obtinere distantiam multis obseruationibus constat, cum neuter in alterum incidat. Iam ab Amiso in Colchos nauigari uersus ortum aequinoctialem,& uentis depraehenditur& anni temporibus,& fructibus,& ipsis solis exortibus. itemque transitum inde ad Caspium mare,& quod deinde ad Bactra usque tendit. saepenumero enim; euidentia,& omnium consensus plus fidei quâm instrumentum meretur. quandò ipse etiam Hipparchus lineam quae ab Herculis columnis ad Ciliciam perti net, rectam esse& uersus ortum ęquinoctialem docens, non totum id instrumentis& rationibus geometricis confecit, sed de eo toto quod est à columnis usque ad freium, nauigan tibus credidit.4 Itaque ne ille quidem rectè pronunciat, quia diei longissimae ad breuissimam 4 non possumus nominare proportionem, neque umbrae ad gnomonem, in montanis à Cilicia usque in Indian regionibus, ne hoc quidem nos asserere posse, quod obliquatio ea fiat in li- 4nea STRABONISGEOURAPH. nea aequaliter undique dissita, sed debeamus eam absque ulla emendatione obliquam relinquere, sicut eam habent antiquae tabulae. Primò enim non habere quod dicas, idem est atque cohibere affirmationem: qui autem cohibet affirmationem, is in neutram par5 tem inclinat. 5 at qui iubet ita haec relinqui ut habent antiqui, is quidem eò inclinat. Deinde id quod ex hoc consequebatur uerius dixisset, si consuluisset omnino supersedendum terrae descriptione. nam in positu quoque aliorum, ut Alpium, Pyrenaeorum, Thataciorum, Illyricorum& Germanicorum montium eodem modo laboratur. Quis autem credat recentioribus fide digniores esse antiquos, quorum tot extant in tabulae designatione errata, neque ab Eratosthene repraehensa, neque ab Hipparcho refutata. Sed& quae sequuntur, plena sunt magnarum perplexitatum. Aduerte enim animum, si quis non conuellat id quod dicitur extremas Indiae uersus meridiem partes oppositas esse Meroae, neque hoc, Meroën à faucibus Byzantijs xviii millibus stadiorum distare: xxx stadiorum millia inter esse à meridionalibus Indiae partibus montes si dicat, quàm multa sequantur absurda. Primò enim, si idem parallelus est qui per Byzantium cum eo qui per Massiliam ducitur, quod Hipparchus Pythéam secutus tradidit:& idem meridianus per Byzantium& Borysthenem transit, ut idem Hipparchus sentit: qui& stadia numerat à Byzantio ad Borysthenem CID CID ICC: totidem ergo erunt etiam à Massilia ad parallelum qui per Borysthenem transit, qui per Gelticae partes Oceano contiguas ducitur: tanto enim confecto spacio ad Oceanum peruenitur. Rursus quoniam Cinamomiferam regionem ultimam habitabilium uersus meridiem nouimus,& secundum etiam Hipparchum parallelus per eam transiens initium est temperatae plagae, distans ab Aequinoctiali ad viii cIo Iocc stadia. cum ergo dicat ab Aęquinoctiali Borysthenicum abesse xxxiv Cιƀ stakia: reliqua erunt ab eo circulo qui torridam zonam à temperata dirimit ad eum qui per Borysthenem & Celticam Oceano confinem, stadia xxv ciƈ CC. Porrò extrema nauigatio à Cultica uersus septentrionem nostra aetate dicitur esse in Hiberniam: quae ultra Britanniam sita. aegrè ob frigus incolitur, ita ut quae ulterius sunt, habitari non posse existimentur. At Hiberniam non amplius IOD stadijs à Celtica abesse perhibent, ita tota terrae habitatae latitudo xxx stadiorum millibus, aut non multo ampliore stadiorum numero definietur. Agedum ad oppositam Cinamomiferae& sub eodem parallelo uersus orientem solem sitam Taprobana. regionem transeamus. ea autem est Taprobana. Pro certo creditum est hanc magnam iniulam in alto uersus meridiem ante Indiam iacere, portigique uersus Aethiopiam amplius ID stadijs, ex eaque in Indorum emporia importari multum eboris, testudinum, aliasque merces. Huic ergo insulae si latitudo addatur longitudini congruens, traiectus in eam ex India minor non erit stadijs ter mille, quantum interuallum erat à fine habitatae terrę ad Meroem: siquidem extremitates Indiae eregionè Meroę sitae sint:& probabilius est, trib. stadiorum millibus aliquid addere. Hoc sinunc addatur triginta ijs stadiorum millibus, qua usque ad Bactrios& Sogdianos porrigi Daimachus ait: omnes iam istae gentes extraha bitabilem ac temperatam terrae partem collocabuntur. Quis autem hoc dicere ausit, qui & ueteres& recentes audiat praedicare temperiem& fertilitatem primùm Indiae uersus septentrionem sitae, tum Hyrcaniae, Ariae ac deinceps Margianę atque Bactrianae? Hae om nes regiones contiguae sunt septentionali lateri Tauri, adeoque Bactriana montanis ad Indiam porrectis est propinqua: tanta autem earum est ubertas, ut plurimum absint ab soli inhabitabilis natura. In Hyrcania ferunt uitem uini metretam, ficum medimnos Lx ferre Fortilitas mira. frumentum ex semine quod ex spicis decidit renasci, aluearia in arboribus confici,& mel à folijs defluere. hoc ipsum& in Medię fieri regione, quę dicitur Mattiana,& in Sa casina atque Araxina Armenię. uerùm in his id non ita mirum est, cum propius ab Austro absint quam Hyrcania,& temperie reliquam pręstent regionem: in illa magis est mirum ista fieri. In Margiana imum uitis truncum inueniri aiunt sępe, qui duabus uiri ulnis contineatur, uuam bicubitalem. Ariam aiunt parem huic esse, uini autem prouentu etiam superiorem: quippe uinum 6 in uasis non picatis etiam per tres aetates durare. Bactrianam quoque Ariae proximam omnium rerum, demto oleo, feracem esse. Neque mirum uideri debet, si quaijs in regionibus loca sunt frigida, sublimia nimirum& montana. nam in meridionalibus quoque klimatibus montes frigidi sunt, atque in uniuersum sola editiora quan. LIBER SECVNDVS. quanquam plana sint. Etenim Cappadociae partes quae ad Euxinsi pertingunt mare, quae oca quib frigidiora. to magis uersus septentriones inclinant quam quę sunt ad Taurum. Bagadania tamen qu est ingens planicies inter Argęum& Taurum montes sita, perrarò ullam producit frugtseram arborem, quamuis tribus stadiorum millibus meridiei quam Euxinus pontus uicinior. At Sinopes, Amisi, ac Phanogoreae suburbia maiori ex parte oleas ferunt. Oxum quoque fluuium, qui Bactrianam a Sogdiana diuidit, adeò commodum nauigationi perhibent esse, ut in eum departatae Indicę merces facilè in Hyrcaniam, reliquasque deinceps ad Pontum sitas regiones per fluuios deuehantur. Quam huie similem felicitatem possis inuenire ad Borysthenem aut Ielticam Oceano contiguam, ubi aut nulla nascitur uitis, aut fructum non perfert? in ijs autem partib. quae ad meridiem inclinant& ad mare, ac ad Bosporum, perferuntur quidem fructus, sed exigui& hyeme defodiuntur. Iam in faucibus Męotidis paludis huiusmodi cogitur gladies, ut quo loco Mithridatis legatus barbaros in glacie superauit equestri praelio, eodem, deinde eos aestate soluta glacie deuice. Glacien. rit nauali pugna. Profert Eratosthenes etiam hanc inscriptionem aereae hydrięprę gelu ruptae, quę reposita fuit in Aesculapij sano apud Panticapaeum, Si quis fortè hominum non credit qualia apud nos Fiant, hanc noscat conspiciens hydriam: Antistes posuit Stratius, non muneris ergò, Sed certum immensi frigeris indicium, Quando igitur ea quae in enumeratis fiunt locis neque cum incolis Bospori comparanda sunt, neque Amiso& Sinopae(horum enim regionem illis temperatiorem diceret aliquis., nullo utique modo comparari possint cum ijs qui ad Bosporum accolunt,& extremis Celtis. Vix enim ij, qui stadijs III CIDIƆC longius uersus meridiem siti sunt quàm Borysthenis accolae& Celtae, eundem situm obtinere affirmantur cum Amiso, Sinopa, Byzantio,& Massilia. Porrò Daimachus si ad xxx stadiorum millia addat interuallum quod est usque ad Taprobanam& fines zonae torridae, quod non minus IV CID stadiorum ponendum est: Bactra& Ariam suis mota locis reijeiet in ea loca, quae absunt à zona torrida stadijs XXXIV CID quot stadijs distare Borysthenem ab aequinoctiali ait Hipparchus. excident igitur in loca quę uersus septentrionem à Borysthene& Celtica stadijs distant vii CIƀ Iƀ CCC: quot stadijs aequinoctialis uersus meridiem abest à circulo eo, qui torridam pla gam à temperata dirimit, quem per cinnamomiferam potissimùm describi Indiam dicimus. Nos autem ostendimus quae ultra Ielticam sunt aegrè usque ad Hiberniam habitari, non amplius IID stadijs. Haec autem ratio pronunciat esse adhuc alium circulum habitabilem, ab Hibernia uersus septentrionem situm stadijs III CID IƆCCC.7 Erik autem Bactris& faucibus maris Caspij Hyrcaniaque admodum septentrionalior: nam distabit ab intimo secessu Caspij maris& Armeniacis ac Medicis montibus circiter VI CID stadijs: uidebiturque eius orae maritimae usque ad Indiam punctum esse septentrionibus proximum, ac posse inde ad Indiam circumnauigari, ut asserit Patrocles, qui istis praefuit locis. Iam Bactriana stadijs CID uersus septentriones potrigitur: Scythae ultrà longè ampliorem occupant regionem, quae mari septentrionali terminatur,& uiuunt sanè, quanquam incertis uagentur sedibus. Quî ergò, cum ipsa etiam Bactra extra habitatam terram sint? erit enim interuallum à Caucaso per Bactra usque ad mare septentrionale stadiorum plus paulo IV cID. Haec adlecta numero stadiorum ab Hibernia uersus Aquisonem, totum per non habitabilem terram spacem cum stadiorum per Hiberniam numero, stadiorum VII CID IƒCC summant conficiet. Quod si quis IV CID illa stadia omittat, ipsae partes Bactrianę ad Caucasum sitae ultra Hiberniam uersus septentriones inclinabunt III CID ƒCCC stadijs, ultra Celticam& Borysthenem viii cin ICCCC. Praeterea Hipparchus tradit ad Borysthenen, inque Celricatotis noctibus aestiuis solem lucere,& ambire ab ortu in occasum. sub brumam solem non attolli ultra IX cubitos: idque multo magis eu enire apud eos, qui à Massilia vt C10 CCC stadijs absunt: quos ille ipsos quoque Cultas esse putat, ego autem Britannos, uersus septentrionem à Ieltica stadiis CD ID remotos. Hibernis autem diebus solem ad cubitos sex eleuari, ad quatuor apud eos, qui à Massilia absunt IX C ID C stadijs, intra tres apud ulteriùs dissitos, qui etiam secundum nostram ratiocinationem longè magis sunt septentrionales STRABONISGEOGRAPH. onales quam Hibernia. At iste Pythegsidem adhibens, eum situm collocat in partibus Bri tanniae Austro propinquioribus, aitque ibi longissimam diem horarum aequinoctialium xix, xvIII autem ubi Sol ad IV cubitos assurgit, quos à Massilia abesse dicit ix cIo C stadijs. Quo efficitur Britannos, qui omnium maximè ad meridiem accedunt, septentrioni esse quam isti sint uiciniores. Ergo aut in eodem erunt parallelo cum Bactrijs ad Caucasum sitis, aut in aliquo propinquo. docuimus enim quod iuxta Daimachum Bactrij isti stadijs III CIƀ IƒCCC propiores sunt septentrioni quam Hibernia. quibus si addantur quotquot sunt à Massilia in Hiberniam, conf cnf affientur CCIƒ CIƆ Cι· IƆ. Quis ergo ijs in locis(. de Bactriis loquor. obseruauit istam maximarum dierum quantitatem, aut solis altitudinem in medio coeli brumae tempore uersantis? haec enim oculis omnium etiam litteraturae omnis rudium exposita sunt, neque mathematica opus habent designatione: itaque multi utique ea conscripsissent& ueterum qui res Persicas tradiderunt,& usque ad nostram aetatem subsecutorum.& quomodo ea regionum istarum, quam exposui, fertilitas cum ijs conueniret quae in coelo fieri cernerentur? Ex ijs, quae disputata sunt, liquet, sapientis esse demonstrationem eius refellere, in quaille, quasi eadem uis sit eius quod quaeritur& eius quo id conficitur, ad demonstrationem idipsum adhibet quod quaerebatur. Rursum Hipparchus DaimaIndia situr? Chum rudem& harum rerum imperitum conatur ostendere, ut qui putarit Indiam inter aequinoctium autumnale& brumam esse sitam.& Megasthenem repręhendit, qui in Austrinis Indiae partibus Vrsas occidere,& umbras diuersam in partem cadere dixisset. horum enim neutrum ullibi in India fieri, esseque haec indirectè dicta. indocti enim esse dicere autumnale à uerno differre eo interuallo quod est uersus solstitia: cum idem sit circulus,& ortus:& interuallum terrestris tropici ab aequinoctiali(inter quos ille ponat Indiam.) in dimensione compertum sit multo minus xx stadiorum millibus& ex sententia Daimachi non illius, sed suum propositum concludi. Indiam scilicet quae uiginti aut etiam xxx millia stadiorum aequet, non posse isto interuallo compraehendi: compraehensum iriautem, si ea quantitas Indiae assignetur, quam ipse tradat. Biusdem quoque esse ignorationis, quod neget in ulla Indiae parte occidere Vrsas, aut umbras in diuersam cadere partem. cum ea statim ab Alexandria ad 100 stavia progressis euenire incipiant. Haec dicentes rursum non rectè refellit Hipparchus, primùm ab Hyberno tropico aestiuum accipiens: deinde absurdum iudicans, quod de rebus mathematicis testimonium profertur hominis astrologiae rudis. quasi uerò Eratosthenes in eo testimonio potissimam collocârit confirmationis uim, ac non potiùs communem uana dicentes refutandi morem tenuerit. Nam de rationibus futiliter contradicentes refellendi, haec quoque una est, cum ipsorum met sententiam, qualis qualis ea est, ostendimus nobiscum facere. Hactenus ergo eo quod mulAn Ausirales in ti tradidere ac credidere tanquam uero posito, nempe Austro propinquissimas Indiae diae partes Me parteis eregione Meroae sitas esse, ostendimus quae absurda consequantur. Quoniam roae opponantur. autem hanc propositionem Hipparchus in pręsentia non impugnans, in secundo postea conmentario eam negat, consideremus agedum etiam hoc argumentum. Ait ergo, quae in eodem sita parallelo eregione inuicem iacent, si magnum sit inter ea interuallum, hoc ipsum cognosci non posse quod ea sint eodem in parallelo sita, nili utriusque loci inclinationes inter sese comparentur: ac Meroens quidem clima siue inclinationem a Philone, eo qui nauigationem in Aethiopiam conscripsit, obseruatam fuisse eam, quod VI diebus ante aestiuum solstitium ei locosol supra uerticem immineat, ab eodem etiam rationes gnomonis ad umbras solstitiorum& aequinoctiorum traditas,& ipsum Eratosthenem proximè ad Philonis accedere sententiam. Indiae autem flimaneque ab ullo alio, neque ab ipso Eratosthene exponi. quod si utraque Vrsa ibi occidat, ut isti tradant Nearchum secuti: non posse in eodem parallelo iacere Meroën& istas Indię extremitates. At uerò si Eratosthenes suffraContra Hippar gatur ijs, qui utramque ursam occultari dixerunt, qui dici rectè potest neminem, ac ne ipchum. sum quidem Eratosthenem de Indiae situ quicquam pronunciasse? nam ista quidem de climate profectò est oratio. quodsiis non suffragatur, utique absoluendus est hoc crimine. Et quidem non suffragatur. sed cùm Deimachus dixisset, nulla in parte Indiae uel occidere ursas, uel in alteram partem recidere umbras, quae fuerunt Megasthenis opiniones: imperitiae eum damnat, ac mendacium connexum illud iudicat, in quo, uel Hipparcho iudice, mani LIBER SECUNDVS. manifesto mendacium de non cadentibus in diuersam partem umbris est implicatum. nam si non opponuntur Meroae, tamen Austro quàm Syene uiciniores esse illas Indiae extre mitates uidetur concedere. Sed& deinceps ijsdem de rebus disputans Hipparchus, aut eadem cum ijs, quae iam refutauimus, dicit, aut falsa assumit, aut infert id quod non est consequens. Neque enim quod à Babylone ad Thapsacum stadia sunt IV cn loccc, indeque uersus septentrionem ad Armenios usque montes stadia cio cc, ex eo sequitur, à Babylone in meridiano per eam ducto ad montes septentrionales stadia esse 10 c10 amplius. neque dicit Eratosthenes à Thapsaco ad montes esse cio ce stadia, sed restare aliquid adhuc non dimensum. Itaque argumentum, quod subijcitur, ab eo ductum quod datum aut concessum minimè fuit, nihil efficit. neque dixit usquam Eratosihenes Thapsacum à Babylone uersus Aquisonem ampliùs IV c10 stadijs abesse. Deinceps Hipparchus adhuc patrocinans antiquis tabulis non ea profert quae Eratosthenes dixit de tertio sigillo, sed sibi ipsi expresse confingit sententiam ad refellendum opportunam. Nam Eratosthenes ijs, quae eum posuisse docuimus de Tauro& mari quod a columnis Herculis fluit, cum hu ius lineae ope terram habitatam in duas esset partitus portiones, quarum unam septentrio nalem uocat, alteram Meridionalem: conatur harum utramque denuò in partes, quas res Eratescheriis si ferret, diducere. quas ipse sigilla nominat. Ac cùm austrinae partis primum sigillum consti-gillorum examen. tuisset Indiam, secundum Arianam, quae non incommodè circumscribi possunt, utriusque & longitudinem ualuit,& latitudinem perhibere, figuramque etiam quodammodo, ut geometriae gnarus. Indiam enim rombi ait similem esse, quod laterum eius alia mari alluuntur austrino& orientali, cuius non admodum sinuosa sunt litora, reliqua monte unum, alterum flumine clauduntur, atque ita rectilinea quodammodo constat figura. Arianam autem uidens tria quidem latera ad constituendum parallelogrammum habere apta, occidaum aut latus punctis definiri non posse quod gentes istae uicissim permixtae habitant: linea tamen illud indicat, quae à Caspijs portis ad extremitates Carmaniae pertinet Persicum attingentes sinum. hoc latus occiduum uocat, orientale id, quòd est ad flumen Indum: aequaliter autem ea inuicem undique distare non ait, ut neque reliqua duo montanum& maritimum, contentus alterum septentrionale, alterum meridionale appellasse. Hoc pacto secundum sigillum non exactissima complexus forma, multo etiam rudius tertium sigillum describit, pluribus quidem de causis. Prima est, quam iam retulimus, quod non satis distinctè linea definitur à Caspijs portis ad Carmaniam, quae tertio sigillo communis est cum latere ad secundum pertinente sigillum. Deinde quod in latus meridionale Persicus incidit sinus, quod ipse etiam dicit. itaque co1actus fuit lineam è Babylone rectam educere tanquam per Susa& Persepolin usque ad fines Carmaniae& Persiae, quâ poterat iter dimensum inuenire, stadiorumque linea fiebat paulo minus IXCI3. quam& meridionale uc cat latus, neque parallelum septentrionali lateri dicit. Manifestum porrò est Eughratem etiam, quo occiduum describit latus, rectae lineae similem esse: quippe is à montibus uersus meridiem fluens, inde ad orientem flectitur, rursumque uersus austrum fertur, usque dum in mare effluit.& obliquitatem fluuij ipse indicat, ubi figuram Mesopotamiae, quam constituunt in unum confluentes Tagris&5.Fluphrates, adsimilem ait esse 8 puluino remi- 3 gum, ut ipse loquitur. Iam space quod à Thapsaco usque ad Armeniam est, non totum habet dimensum latus occiduum quod abFupprate definitur: ait enim se non habere quanta sit portio quę est ad Armeniam& montes septentrionales, quia eius mensura non extet. Ob haec ergo omnia, tertiam partem fatetur se rudi informatione conceptam proponere: nam interualla quoque, quae se ait ex multorum scriptis annotasse, qui dimensiones litteris mandarint, ait à quibusdam incerti autoris uocari. Videtur itaque iniquus esse Hipparchus, qui contra hanc crassam& confusiorem descriptionem geometricè disputat, cùm hac in re gratiae sint habendae ijs, qui uel utcunque locorum nobis indicauerunt naturam. Aper tius etiam suum contendendi studium prodit, dum non ex dictis Eratosthenis sumit geometricas hypotheses, sed sibi ipsi eas confingit. Atque ille quidem hoc modo rudi figura tertiam partem esse detineatam ait, ecioo stadijs à portis Caspijs usqueFughraten. Per par tes deinde dimensionem, uti descriptam repetit, referens, facto iterum ab Eughrate& eius apud Thapsacum traiectu initio, usque ad Tigrin, quo loco Alexander transijt, stadia scribit STRABONIS GEGRAPH. scribit Cι> CCCC. inde adBubsequentia loca per Gaugamela, Lycum, Arbela,& Ecbatana, quà Daris à Gaugamelis fugit, usque ad Caspias portas, CCIO implet, super additis duntaxat CCC. Sic ergo dimetitur latus septentrionale, non id aequaliter undique â montibus abesse ponens, neque à linea quae à columnis per Athenas& Rodum ducitur. nam Thapsaeus longè abest à montibus, iterque à Thapsaco ad portas Caspias incidit in montes. Hae ergo sunt partes montis uersus septentrionem sitae. Exposito ad hunc modum septentrionali latere, austrinum ait iuxta mare non posse describi, quia Persicus incidat sinus. à Babylone autem per Susa& Persepolin ac Persidis& Carmaniae confinia, stadiorum esse 9ix millia. idque la9 tus uocat austrinum, non tamen aequaliter identidem à boreali distans. discrepantiam ueró longitudinis horum laterum inde nasci ait, quòdFughrates cum aliquandiu uersus meridiem fluxit, ualdè postea uersus ortum labitur. De maritimis lateribus occiduum priore loco exponit, quod quale,& unicum ne sit an duo, in medio ad considerandum est pro positum. Nam à traiectu qui est apud Thapsacum iuxta Eughratem usque ad Babylonem, stavia numerat IV Cι) 10 CCC. hinc usque ad ostiaFughratis& urbem Teredonem III Cio. à Thapsaconersus septentrionem usque ad portas Armenias spacem dimensum ait esse, circiter Cio C. id uerò quod per Gortynaeos& Armenios est, non item: ideoque id esse omissum. Orienti obuersum latus, quod in longum per Persiam à rubro mari uersus Mediam& septentriones ducitur, uidetur non breuius esse stadiorum octo millibus: à quibusdam uerò promontorijs etiam superare nouem millia. reliquum per Paraetacenam& Mediam ad Caspias portas, ad III cio. Porrò Tigrin& Eughraten fluuios ex Armenia uersus meridiem labentes, postquam Gortynaeorum praeteriuerunt montes, magnum circulum includingre, amplamque in eo regionem Mesopotamiam compraehendere: inde Hybernum ortum& meridiem uersus eos ferri, Eughratenque magis altero: eum semper Tigridi uicinum iuxta murum Semiramidis& pagum Opim, interuallo stadiorum ab eo pago co per Babylonem defluere,& in sinum exire Persicum. aitque figuram Babyloniae& Mesopotamiae fieri similem puluinarum remigis. Haec Eratosthenes tradidit. de tertio sanè sigillo alia quaedam sunt eius errata, quae considerabimus. quam uerò ei obijcit Hipparchus, Contra kippar non admodum rectè habent: sed perpendamus quid dicatur. Volens Hipparchus conctum. firmare initio propositum illud, non esse(.quod uoluit Eratosthenes.) Indiam in partes meridiei uiciniores reponendam, id ait maximè ex his manifestum fore quae ille ipse tradat. Tertiam enim partem cum dixisset quod ad latus septentrionale attiaet definiti à linea, quae ducitur à Caspijs portis ad Eughraten, longitudine CCIOo stadiorum: inferre eum deinde, austrinum latus à Babylone ad fines Armeniae, paulo amplius IX stadiorum millibus continere: occiduum autem à Thapsaco secundum Eughraten ad Babylonem IV CIO 10 CCC stadia continere, atque hinc usque ad ostia esse III cIO stadia: quae uersus septentrionem à Thapsaco sunt, usque ad cio c stadia dimensa esse, reliqua non item. Quoniam ergo, inquit, tertiae partis latus septentrionale stadiorum est circiter CCIO,& recta linea ab hac ubique aequaliter dissita, quae à Babylone ducitur usque ad orientale latus, paulo maior IX millibus stadiorum supputando inuenta est: constat Babylonem cn, non multo pluribus stadijs orienti esse propiorem quàm est transitus apud Thapsacum. Ad hoc dicemus, siquidem praecisè in eadem linea recta meridiana sumetentur portae Ca spiae,& fines Carmaniae ac Persiae, atque ab ea linea meridiana ad perpendiculum educe rentur lineae ad Thapsacum& Babylonem, fore ut istud eueniret. nam linea quae educeretur iuxta lineam quae per Babylonem usque ad meridianam Thapsaci lineam protenditur, utique ad sensum autaequalis, aut admo dum aequali propinqua esset collata cum linea quae est à portis Caspijs ad Thapsacum. itaque tanto interuallo Babylon Thapsaco esset orientalior, quanto excedit linea à Caspijs portis ad Thapsacum lineam à finibus Carmanię ad Babylonem extentam. Atqui neque lineam quae definit occiduum latus Arianae in meridiano sitam dixit Eratosthenes, neque eam quae à Caspijs portis ad Thapsacum ad angulos rectos insistere meridiano Caspiarum portarum, sed magis eam quae monte describitur, ad quam linea ad Thapsacum pertinens angulum facit, ab eodem educta signo, à quo etiam montis linea. Neque lineam à Carmania ad Babylonem ductam li neae ad Thapsacum ductae aequè distantem esse dictum fuit: neque si fuisset,& non tamen Caspia LIBER SECVNDVS. Caspiarum portarum meridiano ad rectos angulos insisteret, id ad argumenti conclusionem erat facturum. At Hipparchus ista quasi in promtu sita sumens, atque, ut putat, ostendens Babylonem desententia Eratosthenis paulo plurib. cio stadijs orienti quam Thapsacum esse propinquiorem: aliud rursum sibi fingit assumtum ad insequentem demonstrationem: aitque, si imaginatione concipiatur recta linea à Thapsaco uersus meridiem ducta, perpendicularisque in eam a Babylone demissa, fore triangulum rectangulum, quod compraehendatur à linea à Thapsaco ad Babylonem tendente,& ea quae à Babylone ad perpendiculum in meridianam Thapsaci lineam agitur, ipsaque Thapsaci linea meridiana. huius trianguli latus recto angulo oppositum facit lineam à Thapsaco ad Babylonem porrectam cui longitudinem assignat stadiorum IV cD Ioccc: perpendiculari à Babylone in meridia nam Thapsaci, paulo amplius cio, quanto excedebat linea ad Thapsacum eam quae est usque ad Babylonem. atque ex his etiam reliquum latus quod angulum rectum conficit, supputat, cuius aliquota pars sit ista perpendicularis. Huic adijcit lineam à Thapsaco usque ad montes Armenios porrectam, cuius partem ait Eratosthenes dimensam esse stadiorum cio C, omittitque id, cuius nondum est explorata mensura. Hipparchus ponit id esse ad minimum cio stadiorum, ut simul sint cio c stadia. Hoc ergo addens trianguli lateri quod ad lineam rectam ei adiungitur usque ad cathetum Babylonis, multorum millium supputat interuallum ab Armenijs montibus& parallelo Athenarum usque ad cathetum è Ba bylone, quae in Babylonis parallelo insistit. A’ parallelo autem qui per Athenas ducitur ad eum qui per Babylonem, ostendit non amplius esse stadijs cio cCC, posito toto meridiano tot stadiorum, quot affirmat Eratosthenes. Quod si ita est, Armenij montes& Taurus non erunt in parallelo Atheniensi, quod uoluit Eratosthenes, sed multis stadiorum millibus uersus septentriones uergent, secundum hunc ipsum. Hoc loco pręterquam quod sum tionibus utitur refutatis ad trianguli rectanguli constitutionem, istud quoque sumit ad id quod concessum non est, lineam quae recto angulo subtenditur rectam à Thapsaco ad Babylonem usque stadijs constare IV cIoccc. nam hanc uia Eratosthenes ait esse iuxta Euphratem, ac Mesopotamiam cum Babylonia contineri magno circulo abFughrate& Tigri: maiorem tamen partem abFughrate circuiri. Ergo recta linea à Thapsaco ad Babylonem si iuxtaFiphratem ducatur, summam hanc non modò non aequabit, sed& magno erit interuallo minor. Haec ergo ratiocinatio subuersa est. Et quidem dictum est fieri non posse datis duab. lineis à Caspijs portis, quarum una ad Thapsacum, altera ad Armeniae montes eregione Thapsaci sitos, indeque minimum dissitos(ipso Hipparcho autore.) stadijs bis mille ac centum, deducatur, eae ut inter se aequaliter undiquaque distent, item paralleli sint ad lineam quae est per Babylonem ducta, quam meridionale latus uocat Eratosthe nes. Ille igitur cum iter montanum quantum esset exprimere non posset, lineae autem à Thapsaco ad Caspias portas mensuram cognitam haberet, hanc posuit, addiditque, ut crassa Minerua loquar, cum aliâs mensuram indicaturi spacij quod est ab Ariana usque ad Eughratem non multum interesset utrius lineae dimensionem haberet. Qui autem eas lineas pro aequaliter distantibus ab eo positas accipit, is planè uidetur hominem puerilis ignorantiae insimulare. Haec igitur, utpote puerilia, missa faciamus. Quae uerò Eratostheni ui-Aduersus Eratio dari possunt, talia sunt. Quemadmodum enim sectio in 10 membra differt à tributione sesthenem. in partes:(quod illa nimirum descriptionem quandam habet naturalem, certaque forma& punctis suis definitam, unde& illud Poëtae est Illum scindendo uerùm in sua membra resoluens: haec nihil tale habet.) utimur autem utraque tempestiuè, ratione habita opportunitatis ac necessitatis, ita in rebus geographicis, sanè in partes faciendae sunt diuisiones dum singula Geographicae persequimur, magis tamen sectiones in membra sunt imitandae, quàm quae in qualescunque diuisiones. partes fiunt: ex illis enim puncta seu termini possunt sumi, quibus unumquodque commode circumscribatur, quae res geographo est opiis. Eam autem consequetur, si definire aliquid possit fluminibus, montibus, mari, gente, populis, magnitudine(.ubi hoc licet.) ac figura certa. ubique autem loco geometricae pręcisionis, simplicior atque rudior ratio sufficiet Nam magnitudo satis uidebitur expressa, si maximam logitudinem ac latitudinem dixeris. ut terrae habitatae longitudinem(. uerbi gratia.) Lxx milliä, latitudinem paulo semisselon STRABONISGEOURAPH. se longitudinis minorem. Figura, si quid geometricae alicui compares figurae, ut(exem pli gratia) Siciliam triangulo: aut formae alicuius rei notae, ut Hispaniam tergori, Peloponnesum folio platani. Cęterùm quanto majus est id quod diuiditur, tanto etiam grandiora fieri sequenta par est. Porrò terra habitabilis in duas partes rectè diuisa est, Tauro monte, & mari ad columnas*& partis austrinae. Atque India quidem multis finibus circumscripta est, monte, fluuio, mari, uno nomine ut gens unius gentis. quare quadrilatera,& rhombi similis rectè dicitur. Ariana minùs commodè circumscribitur, eo quod latus occiduum cum alijs est confusum. definita tamen est tribus lateribus tanquam rectis,& Tertium sigillum. nomine, ut unius gentis. Tertium autem sigillum planè circumscriptione caret. Nam& latus quod ei commune est cum Ariana, confusum est ut diximus:& meridionale latus negligentissimè expressum est. quippe neque sigillum eo includitur, cum per id medium tranbeat,& quia multas uersus meridiem partes relinquit, longitudinem maximam non describit. nam septentrionale latus majus est. neque Emphrates occiduum latus conficit, ne si rectam quidem flueret ad lineam: cum eius extrema non sint in eodem meridiano. quî ergo magis occiduum, quàm austrinum faceret latus? Absque etiam his, cum paulum Spria latindo. restet terrae usque ad mare Cilicium& Syrim, quòd sigillum non usque ad duo ista producit, consentaneum non est, cum& Semitamis& Ninus Syri dicantur: quorum illa Babylonem condidit& regiam habuit, ille Ninum, quae primaria urbs(sic metropolin liceat exprimere. Syriae censetur. cumque eadem adhuc lingua utantur extra intraque Eughratem. Proinde hîc gentem nobilissimam tanta intercapedine diuellere partesque eius peregrinis adiungere nationibus, minimè conuenit. Neque enim dicere potest se magnitudine coactum esse. quod enim usque ad mare restat terrae, id nunquam aequabit Indiam, ac ne Arianam quidem, adsumtis quę supersunt usque ad fines felicis Arabiae& Aegypti. Erat itaque multo melius eò usque progredi,& ita dicere: additamentum tertij sigilli est terra usque ad mare Syrium. Atque sic meridionale latus non quomodo is habet, describeretur, neque ad rectam lineam: sed à Carmania statim dextra ora maritima. Nauiganti enim in sinum Persicum, usque ad ostia Eughratis, ac deinde terminos Mesopotamiae& Babyloniae coniungenti initio isthmi qui Arabiam felicem à reliqua continente dirimit, tum deinceps ad dextram pergenti usque ad intimum Arabici sinus, Pelusium,& Canonicum Nili ostium: hoc erit latus meridionale. reliquum occiduum a Canopico ostio usque ad Ciliciae IV Sigillum. oram. Quartum sigillum constabit Arabia felice, sinu Arabico, tota Aegypto& Aethio pia. Huius partis longitudo continebitur duobus meridianis, quorum unus per occa sui alterper ortui proximum eius punctum describetur. longitudo inter duas parallelos quarum una per septentrioni, altera per meridiei uicinissimum punctum ducatur. Nam in Longitudo& la figuris quae inaequalibus inter se lineis includuntur, cum lateribus longitudo& latitudo explicari non possunt, magnitudo hac ratione est definienda. In uniuersum autem inteltitudo quid. ligendum est, non eodem modo longitudinem& latitudinem in toto atque in parte dici. nam longius spaceium in toto appellatur longitudo, breuius latitudo. in parte autem longitudo est id latus, quod aequali interuallo iuxta totius longitudinem porrigitur, etiam si maior sit latitudo. Ergo cum terrae orbis, quantum eius habitatur, ab ortu uersus occasum in longum protendatur, à septentrionibus autem uersus Austrum dilatetur, longiII tudoque circulo qui sit ęquinoctiali parallelus describatur, latitudo 11 in ipso meridiano notetur: partium quoque longitudines sumi debent portiones totius longitudini parallelae, & latitudines latitudini. sic enim rectius exprimi poterit cùm totius habitatae terrae magnitudo, tum partium dispositio ac figura, quae hac comparatione instituta in quibusdam excedi, in quibusdam excedere uidebuntur. At Eratosthenes longitudinem terrae ha bitatae in linea, quam ipse rectam putat, sumit, quę per columnas, portas Caspias,& Cauca sum ducatur. tertiae autem partis, in ducta per Caspias portas& Thapsacum: quartae, in ducta per Thapsacum& Heroum urben, quam porrectam usque ad ostia Nili necesse est finiri in locis Canopo& Alexandreae uicinis, ibi enim ultimum est ostium, quod Canopicum & Heracleeticum dicitur. Proinde siue longitudines istas in eadem ponat recta linea, siue lineae hae apud Thapsacum faciant angulum: id quidem ex eius ipsius uerbis liquet, neutram harum longitudinum aequaliter ab orbis habitati longitudine distare. Longitudinem LIBER SECVNDVS. nem enim hanc describit in recta linea, quae Taurum, mare ad solumnas, Caucasum, Rho dum,& Athenas tangat. Iam à Rhodo Alexandream usque, secundum ductum per haec loca meridianum, non multo minus quatuor stadiorum millibus esse ait. tantum ergo interuallum erit inter parallelos. Rhodi& Alexandreae. cum hoc autem ferè idem est is qui per Heroum urbem ducitur, aut meridiem uersus magis uergit.quo efficitur lineam quae incidit in hunc parallelum,& eum qui per. Rhodum& Caspias portas agitur, siue recta est ea siue fracta, neutrius respectu parallelum esse. Non ergo longitudines recte accipiuntur, nihiloque rectius particulę latitudinum. Sed nos priùs ad Hipparchum reuersi, ea quę sequun tur inspiciamus. Rursum enim quasdam sumtiones geometricè ponens, ea quae is crassiùs dixerat refellit. Ait enim Eratosthenis sententia, à Babylone ad portas Caspias interual-Aduersus Hip. lum esse stadiorum Io ci> cc. ad fines Carmaniae& Persidis amplius nouem millibus, parchum. quodsitum sit in recta linea uersus ortum aequinoctialem ducta, quae ad angulos rectos insistat lineae ei quae commune est latus secundi& tertij sigilli. itaque ex eius sententia fieri triangulum rectangulum, cuius rectus angulus ad fines Carmaniae pertineat,& latus ei subtentum altero eorum quae eum includunt sit minus. ergo Persidem secundo sigillo debere adscribi. Aduersus haec dictum est, neque lineam quae a Babylone in Carmaniam ducitur, paralleli loco sumi: neque meridianam appellatam esse eam lineam, quę sigilla distinguit. nihil ergo contra eum dictum est, ne id quidem quod infertur. Cum enim dixerit à Caspijs portis ad Babylonen tot esse quot docuimus stadia, à Susa autem 100, demtis c: rursum ab ijsdem profectus positionibus, triangulum ait obtusangulum constitui ad Caspias portas, Susa,& Babylonem, cuius recto maior angulus Susis insistat, laterum ea longitudine manente, quae exposita fuit. Inde ratiocinatur, his positis consequens fore, meridianam lineam quae per Caspias portas agitur, in parallelo per Babylonem& Susa transeun te communem interrectionem magis uersus occidentem sitam habituram ea intersectione eiusdem paralleli& rectę à Caspiis portis ad fines Carmaniae Persidisque deductae, amplius quatuor millibus stadiorum& stadijs cccc. ac ferè ad Caspiarum portarum meridianam lineam dimidium recti anguli conficere eam quę per portas Caspias, ac fines Carmaniae& Persidis. eamque inclinare in medium inter meridiem& örtum ęquinòctialem. ab eaque undiquaque aequaliter dissitum esse Indum fluuium. itaque& hunc non uersus meridiem a montibus fluere, ut Eratosthenes dicit, sed inter meridiem atque ortum ęquinoctialem: sicut in uetustis tabulis fuit descriptum. Quis autem concedet triangulum nunc constitutum, esse obtusangulum, non concedens id quod ipsum continet esse rectangulum? quis in parallelo sitam lineam à Babylone ad Susa ductam unam esse earum quę obtusum angulum includunt, totam non concedens eam quae est usque ad Carmaniam? quis lndo parallelum esse eam, quae à Caspijs portis ad fines Carmanię ducitur? sine quibus uana est ratiocinatio. Praeter haec ille etiam dixit Indiae figuram esse rhombi similem:& sicut orientale latus ualde est uersus ortum circumductum, maximè ultimo promontorio quod & magis uersus meridianum uergit quàm reliquum litus: ita& latus iuxta Indum. Haec omnia dicit, neque Geometricè refutans, neque probabiliter. Atque haec inferens, ipse sua dissoluit, ita loquens. Nam si error in exiguis depręhenderetur interuallis, ignosci poterat. quia autem aliquot stadiorum millibus aberratur, uenia dari non potest. atqui illum pronunciare diuersitatem etiam ad cccc stßdia sentiri posse, ut in parallelo qui per Athenas, & qui per Rhodum ducitur. Est autem quod ad sensum attinet non simplex, sed alia latior, alia minor ratio. maior, cùm ipsi oculo creditur de fructibus aut temperamentis aëris pro climatum ratione. minor, cùm gnomonica& dioptrica adhibentur instrumenta. Nam parallelus ductus per Athenas gnomonicè obseruatus, itemque qui per. Rhodum& Cariam ducitur, probabiliter tot stadiorum intercapedinem sensui obiecissent. Qui autem in latitudine ter mille, longitudine autem etiam XI millium fines, maris autem xxx millium sumens lineam ab occasu ad ortum ęquinoctialem:& in utramque partem alia meridionalia, alia septentrionalia appellans: haecque laterculos nominans& sigilla: is uideat quomodo & haec dicat,& latera haec septentrionalia, illa austrina,& quomodo haec occidua, illa orien talia. idemque ea praetermittens in quibus magnum est erratum, rationem reddat: id.n.par est. exigua autem si eum fugerint, refutandus non est. Enimuerò hîc neutro modo is hominem re e 2 dar STRABONISGEOGRAPH. darguit. nam neque de tanta latitudine demonstratio potest geometrica dariineque ubi geometri cé agere uult, sumtionibus utitur in confesso sitis, sed ipse sibi eas fingit. Praestat autem de 12 quarta dicere parte: ubi prioribus uitijs adijcit 12 culpandi studium, inque eisdem aut similibus hypothesibus permissionem. Id quidem meritò repręhendit, quòd Eratosihenes longitudinem appellat huius partis lineam à Thapsaco ad Aegyptum pertinentem: quod perinde sit, ac si quis parallelogrammi diametrum, eius figurae logitudinem appellet. Non enim in eodem parallelo iacent Thapsaeus& Aegyptiora maritima, sed in ualde inuicem distantibus: inque specio inter hos interueniente quasi ab angulo ad angulum& obliqua ducitur à Thapsaco ad Aegyptum linea. Id autem non rectè, quod miratur qui ausus fuerit dicere Thapsacum Pelusio distare sex millibus stadiorum, cum distet amplius septem millibus. Demonstrans enim Pelusianum parallelum à Babylonio uersus meridiem amplius cio cio istadijs uergere: secundum Eratosthenem autem(.ut opinatur.) Babylonio Thapsacenum septentrionaliorem esse quater mille& 10 ccc stadijs: conficiuntur, inquit stakia millibus septem plura. Haec parallelorum distantia quomodo ex E13 ratosthenis sententia ostendatur, 13 quaero. Id quidem hic dixit, tantam esse Babylonis à Thapsaco distantiam: sed parallelos horum locorum tantundem distare, non dixit. Neque uero afferri id potest, Thapsacum& Babylonem in eodem esse meridiano. Contra enim ipse Hipparchus demonstrauit, secundum Eratosthenem esse Babylonem Thapsaco amplius cio cio stadijs orientaliorem. Et nos adducimus Eratofthenis pronunciata, in quibus est Tygri&Fughrate ambiri Mesopotamiam& Babyloniam, ita ut Eughrates maio rem circularis istius ambitionis partem conficiat. Eum enim à septentrione profluentem, uersus orientem conuerti,& uersus meridiem effluere. At quod a septentrione uersus meridiem fluit, id quidem secundum meridianum aliquem fieri potest. Sed illa uersus ortum auersio,& uersus Babylonem, declinatio iam est a meridiano, neque in recta linea permansio, propter modò dictum ambitum. Iter quoque à Thapsaco Babylonem iuxta Euphraten dixit esse IV cn& 10 ccc stadiorum, id quasi dedita opera addens, iter id non posse in rectam lineam dirigi, coius mensura esset interuallum inter duos parallelos. Quo negato, uanum iam est deinceps demonstrare uelle, constituto rectangulo triangulo ad Pelusium Thapsacum& interfectionem Thapsaceni paralleli cum Pelusiaco meridiano, unum eorum quae rectum angulum faciunt laterum, nempe quod est in meridiano, longius esse eo quod recto subtenditur angulo, ductum à Thapsaco ad Pelusium. Vanum est & id, quod huic annectitur, conclusum ex propositione non concessa. Nequaquam enim datum hoc est, à Babylone usque ad Caspiarum portarum meridianum esse spacium stadiorum IV cIƀ Iƒ cCC. demonstrauimus enim Hipparchum id confecisse ex ijs, quae non con cessit Eratosthenes. Vt autem inualidum sit quod pro eo datum est, sumens amplius nouem stadiorum millibus à Babylone esse ad lineam quae sic ducitur à Caspijs portis ad fines Carmaniae ut ille dixit, idem demonstrauit. At enim non hoc fuit obijciendum Eratostheni, sed id, quòd magnitudinum& figurarum, quibus latitudo tribuitur, oporteat esse aliquam mensuram:& alicubi magis, alicubi minùs concedendum. Si.n.sumatur latitudo montium qui ad ortum aequinoctialem porriguntur stadia ter mille, similiterque maris usque ad portas Hercu lis: faciliùs concedat quisquiameius parallelos in una latitudine ductas ueluti in una linea examinari, quam eas quę inuicem incidunt. interque ipsas incidentes eas quae in ea ipsa concurrunt latitudine, quàm quae extrà: itemque distantes eò usque ut latitudinem non excedant, quam execuntes:& quae in maiori longitudine potiùs, quàm quae in minori. Etenim sic inaequalitas longitudinum atque figurarum faciliùs celari possit. Verbigratia in latitudine Tauri totius& maris usque ad columnas Herculis si ponantur tria stadiorum millia, intelligitur ad huc figura parallelis contenta lineis, quae circumscribat totum illum montem& dictum mare. quod si ergo longitudinem in plura diuidas parallelogramma, diametrumque cùm totius tum partium accipias: facilius sanè totius diameter eadem reputabitur parallelus & aequalis lateri longitudinis, quàm partium diameter.& quanto minus erit particulare parallelogrammum, tanto id magis eueniet. nam& obliquitas diametri,& inaequalitas longitudinis minus arguitur in magnis: ut in his non uerearis diametrum figurae longitudinem appella re. Si ergo diametrum magis adhuc obliques, ut uel extra utrumque uel extra alterum omnino latus LIBER SECVNDVS. latus excidat: non iam eodem modo ista contingent. tale quippiam dico mensuram eorum quae in latitudine dicuntur. Qui uerò à Caspijs portis lineam per montes ductam in eodem parallelo usque ad Columnas sumit, aliam ueró longè statim à montibus ad Thapsacum excurrentem,& rursus à Thapsaco aliam usque ad Aegyptum assumit, quae tantam complectatur latitudinem, ac deinde huius longitudine metitur figurę longitudinem: is sanè quadranguli diametro longitudinem ipsius metiri uidetur. Quando autem non fuerit diameter, sed tracta linea, multo magis uidebitur peccare. Fracta enim est linea quae à Caspijs portis per Thapsacum ad Nilum ducitur. Atque haec contra Eratosthenem. Aduersus Hipparchum autem hoc etiam, quod oportebat eum sicut ab illo dicta repraehendit, ita& correctionem aliquam erratorum adferre: sicut nos fecimus. Hic uerò, sicubi eius rei rationem habuit, iubet nos ueteribus tabulis intentos esse, quae multo maiore quàm Eratosthenis tabula correctione opus habent. Tum argumentatio quam infert, eodem laborat uitio. Sumit enim pro eius fundamento id quod ex non concessis concluserat, Thapsaco Babylonem orientaliorem esse non amplius cio stadijs. Nam ut maximè ex Eratosthenis uerbis concludi possit, orientaliorem esse amplius cio ci2 ccc stadijs, quando itet breuissimum à Thapsaco ad Tygris transitum, qua Alexander transijt, totidem sit stadiorum, ac Tigris& Eughrates inclusa circulo Mesopotamia aliquandiu uersus orientem lapsi, inde ad austrum conuersi sibi inuicem& Babyloni appropinquant: nihil absurdum consequitur. Delinquit etiam proximè insequenti ratiocinatione, qua conatur concludere, uiam à Thapsaco ad Caspias portas, quam cco stadiorum Eratosthenes ait, ab eo tanquam rectam lineam perhiberi hac mensura, cùm res secus habeat, rectaeque sit multo minor quantitas. Rem sic aggreditur. Ait de sententia Eratosthenis eundem meridianum per Canonicum ostium& Cyaneas transire, eumque à Thapsaceno distare 10o cin ccc stadia. porrò à Cyaneis ad Caspium montem, qui situs est qua ex Colchide ad mare Caspium transcenditur, stadia esse 10 c10 nc. ergo demtis ccc stadijs eandem esse distantiam à Cyanearum meridiano ad Thapsacum& montem Caspium, quodammodo autem sub meridiano eodem iacere Thapsacum& Caspium. huius consequens esse, aequali interuallo abesse Caspias portas, sed à Thapsaco& Caspio multo minus quam cco stadiorum, quam distantiam a Thapsaco Eratosthenes tradiderit. ergo rectae lineae à portis Caspijs ad Thapsacum multo esse breuiorem quantitatem CCIos stadijs, atque haec non ad rectum iter, sed ambitum quendam eius pertinere. Cui nos respondemus, Eratosthenem, qui more geographico rectas lineas, meridianos,& quae ad ortum aequinoctialem ducuntur rectae lineas rudi Minerala sumserit, ab ipso geometrica subtilitate examinari, ac ueluti si mathematicis instrumentis eas lineas exploratas posuisset: cùm quidem ipse etiam Hipparchus non instrumentis iis, sed coniectura in parallelis& rectos angulos conficentibus lineis ponendis usus sit. atque hoc unum est peccatum. Alterum, quod neque posita ab illo interual la ponit, neque ad ea suas refutationes accommodat, sed ad sua ipsius figmenta. Ergo primum cùm is ab ostio dicat ad Phasin esse octo millia stadiorum, addatque, nimirum usque ad Dioscuriadem, inde alia Ioc stßdia: transitum porrò à Dioscuriade ad Caspium quinque dierum, si quis secundum ipsum Hipparchum conijciat dici circiter cio stadiorum: to ta summa secundum Eratosthenem erit stadiorum IX ciƈ ixC. Hipparchus uerò partitus rem: à Cyaneis(inquit) ad Phasin stadia sunt 100 iociinde alia cis ad Caspium. Non ergo Eratosthenes; sed Hipparchus autor est Caspium& Thapsacum sub eodem ferè esse meridiano. Sed esto hanc esse Eratosthenis sententiam. Quomodo ergo sequitur inde lineam à Caspio ad Caspias portas aequalem esse eius quae ad idem punctum a Thapsaco duciture In secundo autem commentario repetens eandem quęstionem de montib. ad Taurum, de quibus dictum est satis, transgreditur ad septentrionales mundi partes. Deinde ex ponit ea quę Eratosthenes dixit de locis post Pontum. nimirum quòd is dicat à septentrione tria porrigi 14 promontoria. unum in quo est Peloponnesus, alterum Italicum, tertium Ligusticum, quibus includantur sinus Adriaticus& Tyrrhenus. Haec in genere exposita, singulatim conatur refellere, geometrice magis quàm geographicè. Tanta est autem erratorum Eratosthenis ijs in rebus multitudo, ac praeterea Timosthenis eius qui portuum descriptionem edidit(: quem ille prae reliquis omnibus laudat, conuincitur autem plu Contra Hippar chum. STRABONISGEOGRAPH. plurimum ab eo dissentire.) ut neque horum disceptare causam putem esse operaeprecium, tanto specio à ueritate aberrantium, neque de Hipparcho sententiam ferre. Nam hic quoque partem errorum praeteriens, quaedam non corrigit, tantùm arguit ut falsò aut repugnantem dicta. Etenim fort assis haud iniuria quispiam id quoque culpet; quod tria esse ait Europae promontoria, inter haec unum id ponens, in quo iacet Peloponnesus. hoc enim in multas finditur partes. Nam Sunium non minus in mare procurrit quàm Laconica,& exiguo est quàm Malea septentrionalius,& sinum facit non contemnendum,& Thraciae Cherro nesus uersus Sunium conficit sinum qui Melas(. id est niger.) uocatur,& reliquos deinceps Macedonicos. 15 Verùm his ille praeteritis, interuallorum designationes plerasque palam falsas insectatur, incredibilemque locorum ignorationem refellit, nihil opus habentem geometricis refutationibus, sed apertis,& rei ipsius testimonio confirmatis. Verbi gratia, Quòd cum ab Epidamno ad Thermaicum sinum terrestris transitus sit amplius bis mil. le stadiorum, ille nongentorum dixit.& ab Alexandria ad Cathaginem stadia numerauit plura tredecim millibus, cùm non sint super nouem millia: siquidem illo autore Caria& Rhodus sub eodem quo Alexandria sunt, rursusque fretum& Carthago sub eodem meridiano. in confesso est enim apud omnes, nauigationem à Caria ad fretum non excedere stadia 100:& meridianus, si ei magnum tribuas interuallum, concedatur sanè idem esse cum eo qui tanto est respectu orientalioris occidentalior, quanto Carthago est quam fretum occidentalior. tribus quidem stadiorum millib. à uero aberrasse, conuincitur. Quod autem Romam quoque sub eodem collocat meridiano, quae tanto specio est Cathagine occidentalior, summa ostendit eius locorum ignorationem, tum horum, tum eorum quae sunt uersus occasum usque ad columnas. Enimuerò Hipparcho, ut quino scriberet geographiam, sed examinaret ea quę Eratosthenes in sua geographia scripsisset, familiare fuu plerumque singula repraehendere. Nos autem existimauimus ubi is uera tradit, plerunque etiam ubi, quod crebrius solet, errat, singulatim suas esse adferendas rationes, corrigendis alijs, alijs contra Hipparchi reprehendionem defendendis: ipso etiam iuxtà Hipparcho excutiendo, ubi quid studio culpandi dixit. In his autem uidentes uium planè de lirantem, hunc iustè incusantem, surfacere rati sumus si in ipsa geographia ueritatem tradentes, eum castigemus. Vbi enim crebrò sunt& in promtu sita errata, expedit eorum Veteres ignan rerum gecgra-nullam nisi rarò& in uniuersum fieri mentionem. quod in singulis facere conabimur. Atque in praesentia id à nobis sit dictum,& Timosthenem,& Eratosthenem,& qui eos aephicarum. tate antecesserunt, plane ignaros fuisse Hispanicarum, Gallicarumque rerum: ac multis modis magis Germanicarum, Britannicarum, Geticarum, Bastarnicarumque. magna etiam ignoratione praediti fuerunt rerum Italicarum, Adriaticarum, Ponticarum, aliarumque deinceps septentrionalium. Tametsi hoc quidem uideri potest repraehendendi studio dictum. Cùm enim dicat Eratosthenes se eorum quae procul dissita sunt ab alijs tradita interualla referre, neque affirmet quicquam, sed uti acceperat ea referat, addens aliquando ad rectam lineam ista magis minusue congruere: non sunt refellenda accuratiùs ea quę pro "certis non ponuntur interualla, quod facere tentauit Hipparchus, 15 cùm in his quae retulimus, tum ubi ille Hyrcaniae à Bactria& ulterioribus gentibus exponit distantiam, porroque à Colchide usque ad mare Caspium. Non enim eodem modo fuit de his in eum inquirendum, atque de continente terra alijsque ita notis locis quae perhibuit. quanquam ne hîc quidem geometricè examinandus fuit, sed(ut dixi.)geographicè potius. Porro Hippar chus cum Eratosthenem sub finem secundi eorum quos contra eius geographiam scripsit commentarij de quibusdam Aethiopicis repraehendisset, in tertio ait maiorem partem disputationis fore mathematicam, nonnihil tamen etiam geographicam. Mihi autem ne aliqua quidem ex parte uidetur eam fecisse. geographicam, sed totam mathematicam, Eratostheni praebente etiam ansam Eratosthene. Is enim saepe delabitur ad ea, quae scientiae magis sint uitium propria, quàm institutae historiae, delapsusque eò non accuratas, sed rudes& crassas conclu siones profert, quodammodo in geographicis mathematicè, in mathematicis geographicè se gerens,& utrobique occasionem repraehensoribus piaebens: in hoc autem commenIn Posidoniem tario iustas cùm ipse, tum Timosthenes: urne nobis quidem restet ea unà expedere, sed inquirit, ab Hipparcho dictis contenti possimus esse. Videamus iam nunc quae Posidonius dicat in LIBER SECVNDVS in opere de Oceano in quo uidetur multa geographica tradere, partim instituto propriè, partim magis mathematicè. Haud abs re igitur fuerit etiam quaedam ab ipso dicta perpendere, partim nunc, partim ut suis singula locis sese offerent. Est ergo hoc unum proprie ad geographiam pertinens, quòd ponitur totam terram esse globi forma, itidem ut mundum:& quod quae ad hanc consequuntur positionem admittuntur: inter quę& hoc est quinque zonis(. siue plagis mauis siue cingulis.) terram distingui. Posidonius ergo ait primum huius diuisionis autorem esse Parmenidem. sed hunc adustam zonam dupla ferè statuere ad eam quae inter tropicos intercipitur utrinque& habitabilis est regionem quantitate. 17 Aristoteles porro eas uocattemperatas, quae inter circulos tropicos& areticos intercipiuntur. Horum utrumque meritò repraehendit. Torrida quippe zona ea di De remis dispu citur, quae habitari ob aestum non potest. At amplius dimidio eius spacij quod tropicis in-tat cluditur habitari, argumento sunt supra Aegyptum incolentes Aethiopes. Nimirum enim dimidium totius spacij est quod utrinque ab aequatore ad tropicos pertinet. Atqui â Syena, qui est limes aestiui tropici, ad Meroen st adia sunt CCi>o: atque inde ad Cinnamomiterae regionis parallelum, qui initium est zonae torridae, tria stadiorum millia. totiusque huius interualli dimensio haberi potest, cum& nauigetur& peragretur. Quod autem restat, usque ad aequatorem inquam, id exUmensione terrae ab Gratosthene tradita cognoscitur stadiorum esse ux cio tocc. Quae igitur ratio est xiii millium ad v 11 millia& Iocc, ea erit spacij inter tropicos istercepti ad latitudinem torridae zonae. Quod si recentiorum dimensionum ea introducatur, quae minimam facit terram, qualem Posidonius refert cxxc millium, ea torridam zonam spacij eius quod inter tropicos aut semissem circiter, autsemisse non multo maiorem ostendet: aequalem,& eandem, nunquam. 18 Iam 18 cùm arctici circuli neque sint apud omnes, neque ubi sunt, ijdem omnibus sint, quomodo ijs poterunt zonae temperatae distingui, quae quidem sunt immutabiles? Id quidem ad refellendum nihil facit, quod arctici non sunt ubique: satis.n.est, si sint apud eos, qui in temperata zona habi tare dicuntur. id autem rectè ad refellendum adhibetur, quod apud quos sunt ij, apud hos non ijdem, non unius modi sunt. Ipse zonas diuidens, quinque ait utiles esse ad res coelestes. ex his duas periscios, à polis usque ad eos quibus tropicus est pro arctico: inde duas heteroscios, quae ab his sunt usque ad habitantes sub ipsis tropicis: tum unam amphiscion, quae est spaceum tropicis inclusum habitantium. Ad humanas autem res adhiberi uult cùm has, tum alias duas arctas sub tropicis,& ab ijs per medium diuisas: secundum quas semissem mensis sol uertici incolarum imminet. has enim zonas habere quippiam peculiare, quòd& singulariter siccę,& arenosae sint,& nullius rei feraces praeterquam Silphij& frugum quarundam tritico similium, sed adustarum. nam neque montes esse in propinquo, ut nubium concursuimbres fieri possint, neque amnibus eas rigari. Itaque uillosa ibi, admodum cornuta, labijs promissis,& latis nasis animalia nasci. extrema enim eorum contorquerit& Ichtyophagos(.id est, qui piscium esu uictitent.) ijs in zonis habitare. Atque haec propria esse istarum zonarum inde liquere, quod qui uiciniùs austro habitant, aërem habent meliùs temperatum, solumque fertilius& magis irriguum. Polybius porrò Polybij opiniert zonas facit sex, duas quae ad arctos pertinent, duas quae inter has& tropicos& ęquinoctia lem. Caeterum diuisio in quinque zonas mihi& naturae rerum& geographiae conuenienter instituta uidetur. naturae, quod& coelestibus rebus,& aëris temperamentis respondet. coelestibus rebus, quòd cùm sic periscij& amphiscij optimè distinguantur, simul& contemplatio astrorum magnis diuersitatibus diuisa distinguitur. aëris temperamento, quod cùm id solis respectu ęstimetur, tres eius sunt differentię maxime generales,& cum ad animalium tum ad stirpium constitutionem pertinentes, ac reliquarum rerum. 19 nam in aëre considerantur excessus caloris, defectus,& mediocritas eiusdem. quae omnia in quinque zonarum distributione suum retinent discrimen. duae enim frigidae inopiam caloris indicant, in unam aëris naturam conductae:& temperatae itidem ad unam referuntur mediocri tatem: adusta ad tertium caput, nempe excessum caloris. Geographiae autem consentaneam esse diuisionem liquet. Hoc enim agit geographia alterius temperatarum zonarum portionem â nobis habitatam definire. atqui eam ortum& occasum uersus mare terminat, uersus septentrionem& meridiem aener qui in medio temperatus animalib. plantisque STRABONISGEOURAPH. tisque est, ab utraque autem parte intemperatus ob caloris penuriam& abundantiam. Ad has autem tres differentias opus fuit diuisione in quinque zonas. Etenim globus terrae aequinoctiali circulo in duas aequales scissus partes, duo constituit hemisphaeria, septentrionale in quo nos sumus,& austrinum. nam quae ad aequatorem sunt partes in zona torrida, propter aestum habitari non possunt, quę ad polos, ob frigus. in medio sunt temperatę & habitabiles. Qui uerò eas adijcit quae sunt sub tropicis, ijs non eadem cum quinque prioribus ratione eas addit, neque eodem has discrimine collocat, sed quasi gentilibus dif ferentijs utitur, ut si aliam zonam Aethiopicam diceret, aliam scythicam, aliam Ielticam, & tertiam in medio. Id autem Polybius non rectè facit, quod zonas quasdam statuit arcticis circulis definitas, duas quae cadant sub eos, duas inter has ipsas& tropicos. docuimus enim mutabilibus punctis non esse definienda ea quae mutari nequeunt. sed ne tropicis quidem definiendam esse zonam torridam ostendimus. Quod autem zonam torridam in duas diuisit partes, uidetur argumento nequaquam inepto ductus fuisse: quòd nimirum aequinoctiali circulo totam terram commodè in septentrionale ac meridionale diducimus hemisphaerium. liquet enim hac sectione etiam torridam plagam mediam secari, ita utjutrumque hemisphaerium constet ex tribus integris zonis, quae cum reliquis zonis eandem naturam obtinent. Huiusmodi ergo diuisio, sex zonas admittit: altera non item. nam si circulo per polos ducto terram diuidas, nulla probabili ratione utrumque hemisphaerio rum in sex diuileris plagas, tam ortium quam occiduum, cum sufficiant quinque. quippe utrinque sectionum eiusdem modi affectio, earum quas efficit aequinoctialis,& quod contiguae eae sunt, superuacaneam facit diuisionem. etenim ut eiusdem naturae sint& temperatae, itemque frigidae: tamen continentes non sunt, sed intercapedinibus deiunctae. Proinde totam quoque terram ex hemisphęrijs huiusmodi compactam suffecerit in quin que plagas secuisse. Quod si(ut Eratosthenes ait.) plaga aequatori subiecta est temperata(. in quod etiam Polybius consentit.)&, quod ille addit, cùm sit 20 sublimissima, imbribus rigatur quando flantibus Etesijs nubes à Borea plurimae eminentibus locis appeiluntur: multo rectius tertia haec angusta aliqua zona temperata constituetur, quàm tropicis subiectae in unam conducentur. His adstipulantur ista quoque, etiam â Posidonio commemorata, quod&ischees in obliquum factae celeriores sunt, itemque ab ortu solis in occasum. nam motionum eiusdem ordinis celerrimae sunt quae fiunt in maximo Habitatio sub circulo. Repraehendit porrò Posidonius Polybium, qui habitationem sub aequatore diaequatores xerit esse editissimam. cum neque in globosa superficie, utpote aequabili, altitudo locum habeat, neque montosa sit terra aequinoctiali subdita, sed campestris potiùs, inque eadem cum mari planicie. nam quibus Nilus impletur imbribus, eos ex Aethiopicis decurrere monti bus. Haec ille hoc fatus loco, alibi concedit, inquiens se arbitrari montes esse id quod sub aequatore iacet, ad quos montes utrinque à temperatis plagis concurrant nubes,& imbres generent. Atque haec quidem à seipso dissensio est euidens. Praeterea autem etiam hoc concesso, montosam esse regionem quae substrata est aequatori, alia uidetur emergere.lidem enim in sese confluere Oceanum affirmant. quomodo ergo in medio montes ponunt? nisi si insulas aliquas intelligi uolunt. Vt ut res ea habet, extra geographiae ea professionem cadit,& ei qui de Oceano tractationem instituerit uidetur committenda. FaCircumnasigas Cta deinde mentione eorum qui nauigando Libyam ambiuerint, scribit Herodotum in iio Libyae ea fuisse opinione, quosdam a Dario missos ambitum istum confecisse. Heraclidem uerò Ponticum in dialago perhibere, magum quendam à Gelone uenisse, qui se nauigio circumiuisse diceret: sed rem testibus carere. Pręterea narrat Eudoxum quendam Cyzicenum, qui 21 Corinthij certaminis causa spectandi,& libationis ferendę missus esset, in Aegyptum uenisse, quo tempore Euergetes secundus regnum tenuit. eumque cum rege& eius familiaribus sermones contulisse, maxime de sursum nauigando Nilo: utpote hominem & admiratione eorum quę singulis locis propria sunt pręditum, neque ineruditum. Fortè tum à custodibus Arabici sinus Indum quendam ad regem fuisse allatum, dicentibus eum semimortunum ab ipsis inuentum fuisse in naui solum depręhensum, neque se scire quis aut cuias esset, quod sermonem eius non intelligerent. eum à rege mandatum ijs, qui eum Graecam linguam docerent. hac percepta hominem narrasse ex India se nauigantem recto cursu excidisse, LIBER SECVNDVS. excidisse, atque huc euasisse, socijs fame amissis: simulque pollicitum se nauigationis ad Indos monstratorem fore ijs, quibus eam rem rem rex demandaret, quos inter& Eudoxus fue- Euloxi nquis rit. Hunc ad Indos cum donis nauigasse,& eorum loco reportasse armata ac lapides pre-gatio. ciosos, quorum alios fluuij cum scrupis deuebunt, alij effodiuntur concreti ex humore ut apud nos crystalli. Caeterum Eudoxum sua fuisse spe falsum, Euergeta quidquid naui aduexerat adsmente. Mortuo Euergeta, uxorem eius Cleopatram regnum tenuisse, rursumque ab hac missum Eudoxum maiore cum apparatu, uentis supra Aethiopiam fuisse delatum: ubi cum ad quaedam loca appulisset, animos incolentium sibi conciliasse frumenti, uini,& caricarum largitione, quibus illi carebant, ab ijsque contrà 22 aquam& naui- 22 gationis duces accepisse,& uocabula quaedam descripsisse. cumque inuenisset summitatatem prorae è naufragio superstitem, equo insculpto insignem, idque cuiusdam naui ab occasu aduecti naufragium esse inaudiuisset, secum in reditur detulisse. saluumque in Aegyptum redijsse filio iam Cleopatrae suffecto in regnum, denuô omnibus spoliatum fuisie, comperto multa ipsum interuertisse. prorae autem summitatem ab ipso in emporium de latam, nauclerisque exhibitam, fuisseque ab his edoctum, Gaditanae esse id nauis. nam Gaditanorum mercatores ingentib. uti nauibus, pauperes paruis, quas equos appellent àprorae insignibus, ijsque eos piscandi gratia usque ad Lixum amnem circa Maurusiam nauigare. atque adeo quosdam nauclerorum agnouisse lignum illud unius eorum fuisse, qui ulteriùs a Lixo fluuio nauigarant, neque reuersi fuerant. Ex his Eudoxum collegisse, posse Libyam nauigio circumiri: ita domum reuertisse, omnibusque suis facultatibus 23 imposi 23 tis nauigationem instituisse: primùm Dicaearchiam, inde Massiliam, ac reliqua deinde ora maritima nauigata Gades peruenisse. Vbique autem diuulgato instituto, rem fecisse, magnaque naui comparata,& duabus scaphis lemborum piraticorum similibus, impositis pueris symphoniacis, medicis, alijsque artificibus, Indiam uersus per altum nauigasse, subuectum continentibus Fauonijs. lis autem qui unà uehebantur ex nauigatione defessis, inuitum ad terram secundo uento appulisse, metuen tem sibi à maris aestuum uicibus.& euenisse id quod metuerat. subseditie enimnauim, sensim tamen, neque subitò fuisse solutam, sed& merces priùs,& lignorum deinde maiorem partem in terram fuisse egestam. Qui bus eum è lignis tertium confecisse lembum, adsimilem quinaginta remorum naui,& nauigasse usque ad eos homines qui sermone uterentur, qualem antè litteris ab eo fuisse consignatum retulimus. quod simul senserit, simul etiam certiorem se factum hos eiusdem cum illis Aethiopibus gentis esse,& esse similes in Bocchi regno. Inde omissa ad Indos nauigatione eum reuertisse, interque nauigandum annotasse insulam, quam aqua& arboribus bene instructam uidisset. Cum in Maurusiam incolumis peruenisset, diuenditis lem bis, terrestritinere ad Bocchum iuisse, eique suscipiendae huius nauigationis autorem fuisse. uicisse tamen sententiam familiarium, qui monebant metuendum esse ne ditio haec ita insidijs aliorum opportuna redderetur, commonstrato aditu ijs qui extrinsecus bellum inferre uellent. Itaque se, cum audiret uerbis se ad eam destinari nauigationem, futurum autem ut in solam aliquam exponeretur insulam, in Romanorum effugisse prouinciam, indeque in Hispaniam. Tum rursus constructa terete naui,& longa quinquaginta remorum alia, ut per altum ueheretur illa, hac ponè terram, impositis instrumentis rusticis, seminibus,& aedificandi peritis ad eandem circumnauigationem se contulisse, eo consilio, ut si tardiûs haec succederet, in priùs annotata insula hyemaret, consitisque agris& perceptis fructibus, initio propositam absolueret nauigationem. Ego igitur(inquit.) usque ad historiam Eudoxi peruenio. quid autem inferioribus acciderit temporibus, par est Gaditanos scire& Hispanos. Ex his ergo omnibus demonstrari ait, Oceanum terrarum orbi circuli in morem esse circumfusum. Non etenim terrae uinclo circundatur ille: Fusus in immensum at, ne quicquam polluat ipsum, est. Enimuerò mirum se in his omnibus praebet, qui cùm Magicircumnauigationem ab Hera Refutatio s clida expositam testimonio destitui censeat, itemque eorum qui à Dario missi fuerant ab hero florum, doto, parratam, fidem adhibet huic Bergoeo commento: siueipse confinxit, siue ab alio confictum hoc pro uero probauit. Primum temerarium fuit de lndo quae narrantur credere. Etenim Arabicus STRABONISGEOGRAPH. cus sinus fluuij instar angustus est& in longum porrectus ad CCIDD circiter stadiorum usque ad fauces, ipsas quoque admodum arctas. Itaque cùm probabile non est foris cur sum tenentes Indos in sinum per errorem fuisse intrusos,(quippe faucium angustiae eos = erroris monuissent.) tum dedita opera in sinum aduectis, erroris iam aut instabilium uentorum nulla restabat praescriptio. Ad hęc, qui factum est ut uno demto reliqui omnes fame perire se uidentes negligerent? unusque superstes qui poterat solus nauim dirigere, quam necesse est paruam non fuisse, tantis maribus traijciendis aptam? quae fuit illa linguae discendae celeritas, propter quam tantum ei esset autoritas, uti regi persuaderet se idoneum esse nauigationis ducem? unde Euergetae ista huiusmodi ductorum penuria, mari isto multis iam noto? Iam ille cum sacrificeis missus ad spectaculum à Cyzicenis quomodo urbe relicta ad Indos nauigabat? qua ratione tantum ei fuit creditum negocium? quomodo autem reuerso domum,& pręter spem omnibus spoliato, ignominiaque affecto, maior adhuc donorum apparatus fuit commissus? tum reuersus,& in Aethiopiam aduectus, cuius rei causa uel sermonem in litteras retulit, uel percunctatus est unde summitas prorae allata esset? nulli enim rei indicio erat futurum, compertum habere nauim fuisse ab occidente nauigantium: quando ipse quoque in reditu erat ab occasu nauigaturus. Porrò Alexandriam cum uenisset,& peculatum esse multa constaret, quî non dedit poenas? sed& obambulauit monstrato prorae summo naucleros interro gans? Quod qui agnouit, n'onne mirabilis? n'onne mirabilior qui credidit? Deinde hac spe domum reuersus, migrationem instituit extra columnas Herculis? Atqui non licebat sine mandato Alexandrea auehi, praesertim ei qui regis bona clepsisset. neque clàm pote rat auehi, portu& reliquis exitibus tanta obsessis custodia, quantam adhuc adhiberi nos cognouimus multo tempore Alexandreę degentes. quanquam nunc Romanis urbem te nentibus multum est de regiorum praesidiorum seueritate remissum. Cęterum postquam Gades peruenit,& nauibus conditis regio more nauigauit, nauigio dissoluto quomodo in deserta terra tertium fabricatus est lembum? qui factum est ut instaurata nauigatione cùm inuenisset occiduos Athiopes orientalium lingua utentes, non cogitaret de reliqua nauigatione absoluenda, homo tanta ad peregrinandum leuitate praeditus? cum sperare posset, paulum adhuc incogniti restare. cur his omissis, ad nauigationem Bocchi ope faciendam animum adiecit? quomodo depraehendit occulto sibi insidias parari? quid amplius habiturus erat Bocchus homine sublato, quem alia ratione ablegare licebat? cognitis insidijs, quomodo in tuta perfugit loca? Nam horum unumquodque non sanè fieri omnino nequit, sed difficile est, raroque bona quadam fortuna contingit. ille autem in continentibus constitutus periculis, faustis semper est usus successibus: quomodo non ueritus est Boccho euitato rursus Africam praeteruehi cum apparatu etiam ad insulam incolendam sufficiente. Haec igitur non multum absunt à Pytheae, Euemeri& Antiphanis men dacijs. Verùm hi quidem digni sunt uenia, quibus idem fuit quod praestigratoribus pro positum. demonstratori autem, philosopho, ac nonnihil etiam de palma certanti quis igno scat? Haec itaque malè. Rectè autem apud eum exposita sunt, terram aliquando attolli, aliquando subsidere, mutarique terraemotibus.& alia id genus etiam à nobis enumerata. qui bus etiam Platonis sententiam commodè apponit, fieri posse, ut non sit figmentum id quod Anlatica insula. de Atlantide insula fertur: de qua is ait tradidisse Solonem, qui ita ab Aegyptijs didicisset sacerdotibus, deletam eam esse, cum fuerit aliquando continente tota non minor insula. existimatque hoc rectius dici, quàm id, deletam fuisse ab eo ipso qui eam commentus Klad. VII. fuerit: sicut apud Homerum accidit muro Achaeorum. Coniectura etiam colligit Cimbrorum& gentilium migrationem è patria, factam esse ob maris incursionem, non consertim eam factam. Suspicatur etiam habitatae terrae longitudinem LXX circiter millibus stadiorum constare, dimidiumque esse totius in quo sumitur circulis itaque(inquit.) ab occasu uersus ortum nauigans tantum spacium, ad Indos perueniret. Aggressus deinde eos repraehendere qui continentis partes hoc modo distinxerunt, non lineis quibusdam respectu aequatoris parallelis, quibus ductis diuersitates animalium, plantarum,& aëris demonstrari potuissent, quatenus alia ad frigidam, alia ad torridam pertinent plagam, partibus continentis zonarum instar descriptis rursum mutata sententia repraehensionem impro LIBER SECVNDVS. improbat,& quaestionem in utramque partem facit disputabilem, nulla sanè cum utilitate. Huiusmodi enim dispositiones non a prouidentia sunt institutę, ut neque gentium differen tiae& linguae: sed casu quodam& fortuna. ut& artes, facultates, studiaque plerumque ab uno si fiat initium inualescunt in 24 quocunque terrae situ. quanquam est in situ terrae etiam ali Nationalia alia, quid. Itaque usitata apud aliosalia sunt homines naturae ductu, alia hominum instituto& alia hominum inusu. Non enim natura fit, quod Athenienses studiosi sunt litterarum, Lacedaemonij non stituo. item, ac ne Thebani quidem illis uiciniores: sed magis more. Ita neque Babylonios natura philosophos facit, aut Aegyptios, sed exercitatio& consuetudo. Quin& equorum, boum, aliorumque animalium praestantia, non locis tantùm, sed& adsuefactioni debetur. Haec iste confundit. Porrò laudans talem continentis regionum distinctionem, qualis nunc est, exemplo utitur, Indos Aethiopibus, qui sunt in Africa, praestare, quia ob aëris siccitatem 25 acutiores sint, minusque fallantur. ideò Homerum quoque cum de uniuersis locutus esset Aethiopibus, sic diuisisse. hi quâ Sol cadit,& quâ nascitur illi: ac seruire instituto suo, dum alterius habitatae terrae mentionem facit, quam ignorauit Homerus. aitque ita potius fuisse scribendum -hi quâ Sol abit —, utpote declinante eo à meridiano. Primùm quidem Aethiopes Aegypto contermini, ipsi quoque bifariam diuiduntur, cum in Asia partim eorum sit, partim in Africa, nihilque à se inuicem differant. Deinde Homerus non ideo diuidit Aethiopas, aut quod tales corporibus Indos aliquos nosset. quos ei planè ignatos fuisse probabile est, cum secundum Eudoxeam fabulam ne Euergetes quidem Indiam, nauigatio nemqué ad eam cognitam habuerit. sed respexit Homerus potius ad suprà dictam à nobis diuisionem. Atque ibi etiam de Cratetis lectione pronunciauimus, nihil ad rem interesse utro modo legatur. Posidonius interesse aliquid sentit. potius tamen sic corrigendum, hi quâ Sol abit Quid autem interest inter occidere& abire? nam tota quidem portio quae â meridie uersus occasum est, occasus dicitur, sicut& horizontis semicirculus. quod& Aratus indicat. Qua pater Oceanus rutili reparatus Eoi Ex Auieno. occaus ortusque solo moderante coercet, Et gemina alternę miscet diuortia metae. Quod si quis rectius hoc habere in Cratetis scriptura dicat, etiam in Aristarchea eandem is dicet requiri mutationem. Atque haec aduersus Posidonium. Multa enim singulatim omnibus pertractandis sub censuram reuocauimus, quae quidem ad Geographiam pertinerent. quae autem ad naturae contemplationem pertinent, ea alibi sunt excutienda, aut potius nihil curanda. multas enim habet is de causis disputationes, in multis Aristote lem imitatur, quae nostri declinant ob causarum obscuritatem. lam Polybius Europę regiones describens, ueteres se ait missos facere, in eos autem inPolybius examinaturquitere uelle, abs quibus illi sunt repraehensi, ut Dicaearchum& Eratosthenem, qui ultimus geographiam tractarit,& Pytheam qui multis imposuerit. Hunc enim perhibere, totam quidem aream Britanniae se non peragrasse, ambitum autem insulae maiorem esse XL millibus. tum de Thule& istis locis ita narrare, neque terram ibi porrò esse, neque mare, neque aërem, sed quippiam ex his concretum, pulmonis marini simile, in quo terra& mare sublimia pendeant, atque uniuersa, hocque esse quasi uinculum uniuersi, neque pedibus assessum, neque nauibus. ac formam pulmonis se ipsum uidisse, caetera auditu percepta referre. Haec Pytheam dicere: idque addere inde reuersum quidquid Europae regionum est ad Oceanum peragrasse, à Gadibus ad Tanain usque. Polybius autem id quoque in credibile ait esse, priuatum hominem, eumque pauperem tantum spaceij mari terraque obiuisse. Eratosthenem autem dubitantem his ne esset fides adhibenda, tamen quę de Britannia, Gadibus& Hispania dicuntur credidisse. multo autem(.inquit Polybus.) praestabat Messe nio credere, quàm Pythèae. Ille enim tantùmunam in regionem Panchaeam se nauigasse ait: hic septentrionalem Europam uniuersam usque ad fines mundi perlustrasse dicit: quod ne Mercurio quidem dicenti crederes. interim Eratosthenem, qui Euemerum Bergaeum appellet, Pythèae credere, atque hoc ne Dicaarcho quidem credente. Id quidem ridi culum STRABONISGEOGRAPH. culum est, quod Dicaearchum profert, quasi uerò conueniat eum ueluti normam sequi, quem ipse Polybius tot repraehensionibus incessit. Dictum est, quàm fuerit Eratosthenes ignarus occiduarum& septentrionalium Europae partium. Verum huic quidem& Dicaearcho danda est uenia, qui loca ista non inspexerunt. Polybio autem& Posidonio quis ignoscat? Atqui is est Polybius, qui quae de horum locorum distantijs& alijs multis pro nunciat, omnino ab opinione profecta ait: cum ne in his quidem, in quibus illos repraehendit, uitio careat. Cùm enim Dicaearchus à Peloponneso ad columnas stakia numeret Distantiarum mari émarum dienen CCIDD, his plura usque ad intimum Adriatici sinus recessum, à columnis ad fretum III ci ut fiant de caetero à 18to usque ad columnas stadiorum septem millia: Polybius ait, de tribus millibus se non disputare, uere ne an falso ponantur. sed septem millia neque maritimae orae mensurae, neque per medium pelague ductae lineae respondere. nam oram maritimam esse apprimè similem angulo obtuso freto& columnis insistenti, cuius uertex sit Na: ita ut constituatur triangulus, cuius basis sit recta linea per altum ducta mare, latera, quae dictum includunt angulum: quorum quod à freto est Narbonem usque, stadia habet CCIED cID CC stadia,& amplius, alterùm paulo minus est octo stadiorum millibus. ac longissimum quidem ab Europa ad Ifricam interuallum secundum mare Tyrrhenum in confesso haberi non amplius ter mille stadijs, minus fieri autem in Sardoo mari. uerum estò(inquit.) etiam hoc tantundem,& adijciantur duo alia millia, profunditas sinus apud Narbonem, tanquam perpendicularis à uertice ad basin obtusi anguli trianguli. Constat ergo(inquit) ex diminisione, quod totam maritimam oram à freto usque ad columnas proximè excedit rectam per pelague ductam, stadijs ID. quibus si addantur tria mil lia, quae sunt à Peloponneso adfretum, erunt in uniuersum stadia rectae unius plures quam duplum eorum quae Dicearchus assignauit:& secundum eundem plura his oportebit po nere ea, quae sunt ad intimum sinus Adriatici. Verùm mi Polybi(. dixerit aliquis.) quem admodum hoc mendacium euidenter refellit experientia, his ipsis quae tute tradidisti, à Peloponneso ad Leucadem esse stadia nCC, inde totidem ad Corcyram, totidemque rursus hinc ad montes Ceraunios,& in dextra ad lapygiam, à Ceraunijs autem oram Illyrici IDD CID CL: ita utrumque falsum est,& quo Dicaarchus à freto ad columnas ponit spacium vii cio stadiorum,& quod tu uideris tibi demonstrare. Plurimi enim in hoc consentiunt, pet pelague esse xII millium. atque hoc etiam cum eo concordat, quod de terrae habitatae longitudine pronunciatum est. Aiunt enim eam potissimum esse stadiorum CCIοD CCIDD: atque huius occidua portio quae est ab lssico sinu uersus Hispaniae extrema maximè occidua, paulo minus est xxx millibus Sic autem colligunt. A sinu lssico usque ad Rhodiam, inde usque ad Salmonium Cretae orientale promontorium, cipius Cretae longitudo maior duobus millibus usque ad Criu metopon. inde ad Pachynum Siciliae IV cin lD. à Pachyno ad fretum CID& amplius à freto usque ad columnas intercapedinem CctoD CIƈ CID à columnis ad extrema Sacri promontorij Hispaniae ad tria millia. Sed& 26 perpendicularis 26 non rectè sumta est, siquidem Narbo ferè in eodem iacet parallelo, in quo Massilia, atque haec in eodem cum Byzantio, ut etiam Hipparchus credidit: praeterea autem linea per pelague in eodem est cum eo qui per feetum transit& Rhodiam, & a Rhodia ad Byzantium, cùm sub eodem meridiano collocantur, stakia sunt, ut tradiderunt, circiter IED. totidem enim debeant tribui perpendiculari dictae stakia. Quoniam autem etiam maximum traiectum huius pelagi ab Europa ad Ifricam I Ma circiter sta diorum dicunt ab intimo sinus Adriatici recessu: uidetur mihi hoc falsò dictum, aut Africam ualde uersus septentrionem inclinare ea parte,& ad parallelum Columnarum se adiungere. Id quoque non bene dicitur, istam perpendicularem prope Sardiniam desinere. non enim uicinior, sed multò occidentalior est iste traiectus quàm sit Sardinia, quippe qui ferè totum una cum Sardoo mari Ligusticum mare occupet. Longitudines etiam orae maritimae auctae sunt, quanquam non adeò. Secundum haec Polybius Eratosthenis dicta corrigit, quaedam recte, quaedam illo deterius dicens. Cùm enim is ab Ithaca Corcyram usque CCC stadia metiatur, amplius IƆCCCC iste ponit.& cum ab Epidamno Thessalonicam stavia numeret nuncret nCCCC, corrector plura duob. millibus perhibet. recte haec. Sed cum idem à Massilia ad columnas ponat vii ciD, à Pyrene IƀD, Polybius falsius ait a Massilia LIBER SECVNDVS; silia amplius esse IX CID, à Pyrena paulo pauciora octo millibus. Qui enim hodie ista tractant, inter eos conuenit, si quis iinerum inxqualitates demat, totius Hispanię longitudinem à Pyrena usque ad occiduum latus non excedere octo stadiorum millia. Ipse autem Tago fluuio à fontibus usque ad ostia tantundem assignat: non scilicet obliquitatum habita ratione, quod geographicum non est, sed rectam lineam intelligens. atqui fontes Tagi à Pyrena amplius cio stadijs absunt. Rursus hoc quoque uere pronunciat, Eratosthenem esse rerum Hispanicarum ignarum, qui usque ad Gades in ora Hispaniam à Gallis incoli dicens(.siquidem Galli occidua Europae usque ad Gades incolunt.) horum oblitus, in Hispaniae describendo circuitunullam facit Gallorum mentionem. Idem longitudinem Europę minorem coniunctim& Africae& Asiae longitudine exponens, com parationem non rectè instituit. nam fauces quae ad columnas sunt, ait esse uersus occasum aequinoctialem, Tanaim autem fluere ab ęstiuo ortu. utraque igitur coniuncta lon gitudine minorem esse eo specio, quod est inter aequinoctialem& aestiuum ortum: id enim spacium ad aequinoctialem ortum assumere Asiam ad septentrionalem semicirculum. Etenim praeterquam quod in rebus quae explicatus habent faciles se morosum praebet, falsum est Tanain ab ortu aestiuo fluere. quicunque enim locorum periti sunt, eum à septen-Tanais. trione aiunt defluere in Maeotidem. ita ut ostia fluuij,& ostium Marotidis, ac ipse quantum eius notum est fluuius in eodem sint meridiano. Quidam relatu indigna perhibuerunt, alij eum oriri alocis Istro uicinis& ab occasu fluere, non animaduerso interea loci Ty ram, Borysthenem,& Hypanim magna flumina in Pontum defluere, alter iuxta Istrum, alter iuxta Tanain aequalibus spacejs meantes. Et cum neque Tyrae fontes uisi sint, neque Borysthenis, neque Hypanis, multo magis ignotae erunt partes eorum septentrionales. adeo ut quae per eos Tanain ad Maeotidem deducit, ac deinde ad eam reuertitur(. nam ostia perspicuè in septentrionalibus paludis partibus monstrantur, ijsque maximè orientalibus.) falsa est quaedam& nihil concludens ratio. Non minùs ineptum& hoc est quod & ipsum dicitur à nonnullis, Tanain per Caucasum labi uersus septentrionem, inde ad Męotidem reuerti. Ab ortu quidem nemo eum fluere dixit, hac enim ratione non aduersus Nilo itet& quodammodo e regionè ad lineam, quod de eo elegantiores autores affirmant, ut quasi in eodem meridiano utriusque fluminis defluxus intelligeretur. Praeterea longitudinis terrae habitatae mensura concipitur in linea, quae aequinoctialis est parallelus, ipsa terra in longum hoc modo porrecta. quare etiam singularum continentis partium longitudo sic est sumenda, sita inter duos meridianos:& mensurae longitudinum sunt stadiorum certi numeri descriptiones, quas uenamur, uel ipsas longitudines peragrando, uel parrallela earum itinera atque traiectus. At ille hoc omisso modo, nouum introducit, inter ortum aestiuum& aequinoctialem, adscito semicirculi septentrionalis segmento. Atqui ad res immutabiles nemo normas& mensuras adhibuerit mutabiles, neque ijs quae subinde aliter aliterque habere possunt, utatur in ijs tractandis quae per se sunt, neque uarietatem admittunt. Caeterum longitudo immutabilis est, ac per se intelligitur: contra aequinoctialis ortus& interitus, itemque hybernus& aestiuus, non per se, sed nostri respectu:& nobis hinc inde proficiscentibus, aliâs alio loco ortibus occasibusque cùm aequinoctialibus tum tropicis obtingunt, manente eadem semper terrae habitatę longitudine. Quare Tanain& Nilum pro terminis ponere absurdum non est, aestiuum autem uelaequinoctialem ortum, insolens. At enim cùm Europa pluribus procurrat promontorijs, Polybius de his rectiùs quàm Eratosthenes, non tamen quantum surfaceret dixit. Eratosthe nes enim tria retulit, unum quod ad columnas pertinet, in quo sita est Hispania: secundum ad fretum, in quo Italia: tertium ad Maleam, in quo omnes gentes incolant quę sunt inter Adriam, Euxinum mare,& Tanain. Polybius autem duo quidem priora eodem modo refert tertium autem, in quo Graecia uniuersa, Illyricum,& quędam Thracię partes. quartum peninsulam Thracię contiguam, ad quam sunt fauces inter Sestum& Abydum, obtinet autem à Thracibus. quintum ad Cimmerium bosporum& os Męotidis. Horum duo quidem prima, concedenda sunt. Simplicib. enim quibusdam includingur sinubus. primum eo qui est inter Calpen& Sacrum promontorium, in quo sinu Gades sunt tum pela20 STRABONISGEOGRAPH. go quod est inter Columnas& Siciliam: secundum hoc ipso,& Adria, quamuis lapygium promontorium intercidens,& Italiae uerticem in duos secans quasi muchones, nonnihil uidetu refragari. reliqua cum manifestò uaria sint, multisque partibus diuulsa, aliam requirunt distinctionem. Eodem modo habet& diuisio in sex portiones, eidem cui promontoria repręhensioni, ut confectarium est, obnexia. nos autem singula persequentes, suis locis& haec corrigemus,& quę alia ab illo sunt in Europae Africaeque descriptione errata. In praesentia nobis sufficiet haec dixisse aduersum eos qui ante nos fuerunt, quibus productis arbitati sumus contentos nos posse esse ad testificandum, rectem nos quoque opus hoc suscepisse, tanta correctione& additione indigens. Quoniam uerò ijs quae contra illos disputauimus continuò apponenda est nostri proAltera libri pers, de fait gio missi aggressio alio sumto exordio dicimus, eum qui regiones describere animum indugraphiae tracta xerit, eorum quae physicè& mathematicè dicuntur multa proueris sumere atque ponere de rationibus. debere,& ad eorum sententiam atque fidem reliqua tractando accommodare. Dictum est enim, neque aedificatorem neque archirectum posse urbem domumue rectè constituere, qui non priùs de coelestibus inclinationibus, figuris, magnitudinibus, frigore, caloreque,& alijs id genus repus rationes subduxerit: nedum res absque horum praenotione successura sit ei, qui totius terrae habitatae locorum descriptionem instituit. Hoc ipsum enim in unam eandemque superficiem describere Hispaniam, Indiam, atque in medio horum quae iacent, nihiloque tamen minùs definire ortus, occasus,& appulsus ad medium coelum, utpote omnibus communes: id quidem ab eo qui coeli constitutionem ac motum animo an ticipauit, intelligitque re ipsa superficiem terrae esse globosam, nunc autem uisus gratia planam fingi, praestari potest geographicè: non item ab eo, qui alia uia rem tentet. Non enim quemadmodum per magnos ambulantibus campos, quales sunt Babylonij, aut altum na uiganitibus, omnia quae ante ac post eos sunt uel ex obliquo sita, plana uidentur, nullamque osterunt diuersitatem apparitionis rerum coelestium, motuumque solis& respectuum ad nos uel reliqua sidera: non(inquam eodem modo geographus semper debet uti. Qui enim per altum uehitur, aut per campestria iter facit, is communibus quibusdam utitur uisis, quae secuti & ineruditus& ciuilis homo eodem modo agunt, ignarus uterque rerum coelestium,& quae his uisis repugnant apparentiae inscius. cernit enim solem oriri, ad medium coeli eue hi,& occidere: quo modo ea fiant, non considerat, cùm id ei ad propositum nihil conducat suum, sicut ne hoc quidem utrum cum adstante parallelus sit nec ne atque ut fortassis aliquid consideret, tamen de rebus mathematicis eam sequetur sententiam, quae est eius loci incolarum. Geographus uerò suas descriptiones non incolę loci accommodat, aut tali ciuili uiro, qui nihil curet ea quę propriè dicuntur mathemata. Non enim fossori scribit, aut messori, sed ei cui possit persuaderi totius terrae eam esse, qualem tradunt mathe matici, conditionem,& reliqua ad propositum hoc pertinentia. iubetque eos qui accedunt ad se istis hypothesibus consideratis reliqua animaduertere, quae istis consequentia sit dicturus. ut auditores eo tutius ijs quae traduntur uti possint, si mathematè audiant: aliter affectis se geographiam tradere negat. Enimuero terrę descriptionem moliens de ijs, quę principij locum obtinent, geometris credat necesse est, totam dimensis terram. geometrę Astronomis fidem habeant oportet, hique physicis. Porrò autem physica uirtus quędam est siue perfectio. quod genus cognitionis aiunt hypothesibus aliunde pendentibus carere, aptum ex se,& in seipso habens principia,& ea quibus fidem suis proHypothefes positis conciliet. A physico demonstrata ferè hęc sumit geographus. mundum esse glographica bi forma, itidemque coelum, grauia ad medium ferri, circa hoc terram constitutam esse globi in morem, idemque cum coeso habere centrum, sicut& axem per ipsam mediam ac coelum medium productum. coelum circa terram& axem circumagi ab ortu ad occasum, cumque eo etiam fixas stellas, ijsdem semper à polo interuallis. atque has inerrantes stellas parallelos sua conuersione describere circulos, quorum notissimi sunt ęquinoctialis, duo tropici,& arctici. errantes autem seu uagas stellas, solemque,& lunam obliquis ferri circuitibus, qui in Zodiaco describantur. His fidem adhibentibus aut omnibus, aut partim eorum astronomi reliqua pertractant de motibus, reuolutionibus, defectibus, magnitudine, interual LIBER SECVNDVS. teruallis, alijsque sexcentis. Similiter geometrę totam dimetientes terram assumunt astronomorum& physicorum decreta: rursumque geometrarum geographi. Ponendum est enim coelum quinque zonis esse distinctum, itemque terram,& superiores zonas inferiorum esse cognomines. causas huius distinctionis demonstrauimus. Distingui autem possint zonę circulis ęquinoctiali parallelis,& ab utraque eius parte descriptis, quorum duo torridam includant zonam, duobus alijs& his ipsis temperatę,& ponè eas frigidę. Subiacet aut cuiuis coelesti circulo, terrestris cum circulus circulo tum zonę zona. Temperatas uocant eas, quę habitari possunt, reliquas inhabitatas, unam ob ęstum, duas propter frigus. eodem modo etiam de areticis constituunt& tropicis, apud quos ij areticos repraesentant, coelestes describentes,& in terra ijs suppositos. Cum autem aequator coelum in duas ęquales partes diuidat, necesse est terram quoque à suo ęquatore eundem in modum diuidi. uocatur autem hemisphęriorum& coelestium& terrestrium alterum septentrionale, alterum meridionale. itemque torridę ab eodem circulo in duas diuisę partes altera septentrionalis dicitur, altera meridionalis.& in promptu est, temperatarum zonarum utramque ab hemisphęrio suo denominari, alteram septentrionalem, meridionalem alteram. Septentrionale porrò hemisphęrium id uocatur, quod zonam temperatam eam continet, in qua si ab ortu ad oc casum spectes, ad dextram polus est, ad sinistram aequator aut in quo uersus meridiem intuenti ad dextram occasus est, ad sinistram ortus. meridionale contraria omnia habet. Liquet ergo, nos in altero hemisphaetiorum esse, uidelicet septentrionali. non enim possu mus in utroque esse. In medio enim magni fluuij sunt,& Oceanus, deinde zona torrida. Neque uerò Oceanus in medio est nostrae habitatae terrae, totam eam abscindens, neque regio adusta, neque pars eius inuenitur contrario modo sese habens flimatib. ijs quae in boreali dicuntur temperata. Haec sumens geometra,& adhibens gnomonica, aliaque ab astronomo demonstrata, quibus in una quauis regione reperiuntur paralleli aequinoctiali,& hos ad angulos rectos quisecant per polos ducti, dimetitur habitatam terram per agrans,& non habitatam ratione interuallorum. atque hoc modo indagare potest quantum spacij sit ab aequinoctiali ad polum, qui est quadrans maximi eorum qui in terra describuntur circuli. quo cognito, quadruplum eius, uidelicet terrestris globi ambitum, non ignorabit. Quemadmodum ergo is qui terram dimetitur ab astronomo principia mutuatur,& à physico astronomus: ita par est geographum pro certo acceptis ijs quae terrae mensor tradit, ac pro certo habuit, primùm exponere nostra habitata terra quanta sit, qua figura, qua natura, quam rationem ad totam terrae molem obtineat. hoc enim proprium est geographi. deinde singulatim de omnibus terra marique se offerentibus pro re disserere: simulcq indicare ubi 27 non satis explicata ea sunt ab ijs, qui nobis aetate prio-27 res in hoc genere scribendi primas laudis partes tulerunt. Hoc ergo pro certo positum sit, terram globum esse cum mari, eandemque obtinere cum Terra descriptio summaria altis maribus superficiem. Nam quae partes terrae eminent, eae in tanta mole occultantur neque obseruantur. itaque globi forma hoc loco non ad nonnum exigi, aut qualis in geometria definitur, intelligi debet: sed qualis sensu, neque eo accuratissimo percipitur. Intelligatur etiam quinque zonis distincta,& descriptus in ea aequinoctialis circulus, aliusque huic parallelus, frigidam in hemisphaerio septentrionali zonam definiens, tum alius à polis ductus, hos ad angulos rectos secans. Cùm ergo septentrionale hemisphaerium duos ter rae quadrantes complectatur, circulo per polos acto& aequinoctiali terminatos, in utroque horum figura quatuor contenta lateribus concipitur, cuius septentrionale latus dimidium est paralleli uersus polum, meridionale semissis aequinoctialis, reliqua sunt segmenta circuli per polos acti opposita inuicem& aequalia. In altero igitur horum quadrangulorum(nihil refert utrorum.) sitam dicimus terram quam incolimus, mari ambitam, insulaeque similem. Dictum est enim quod sensu, non subtili ratione haec aestimentur. quod si quis huic rationi fidem derogat, nihil interest geographiae siue insulam facias, siue quod experientia constat dicas,& ab ortu eam utrinque esse circumnauigabilem & ab occasu, nisi quod in medio sunt pauca quaedam loca. Nihil autem interest, 28 mari 28 ne an terra non habitabili definias. uult enim geographus partes terrae notas exponere, f 2 ignozna Roxolani STRABONIS GEGRAPH. 64 ignotis omissis, ut& ijs quę extra eam sunt. Sufficiet autem ducta recta linea quae eircumnauigationis utrinque factae extrema puncta coniungat, totam dictae insulae figuram absoluisse. Ponatur ergo insula haec in dicto quadrangulo. Oportet autem magnitudinem eius apparentem sumere, subtracto de tota terrae magnitudine hemisphęrio nostro, ab hoc semisse, rursumque hinc quadrangulo in quo sitam nostram habitationem dicimus. Oportet autem de figura etiam eadem proportione iudicare, ijs quę apparent propositę rei accommodandis. Cęterum quoniam sequentum septentrionalis hemisphęrij interceptum aequinoctiali& huic parallelo uersus polos formam habet uertebrae, quae ipsa in duas partes scinditur à ducto per polum& hemisphęrium diuidente circulo, quifikuram quadrilateram conficit: erit nimirum uertebrę superficie minor figura quadrilatera, cui incumbitdiediediedieeseses Atlanticum mare. terra autem chlamydis formam gerens in illo est insula, minor semisse pars quadrilateri. Id manifestum est cum ex geometria, tum ex circumfusi maris magnitudine, occultantis extrema continentium terrarum utrinque,& contrahentis ad figuram mutilam,& tertię longitudinis,& latitudinis maximę: quorum illa quidem continet stadiorum millia Lxx, maiori ex parte finita mari, quod nauigari porrò ob uastitatem& solitudinem nequit: hęc minor XXX millibus, definita inhabitabili ob ęstum aut frigus. nam quę ob ęstum habitari non potest quadrilateri portio, lata est 11x cIo 17 cec stadia: longitudo maxima Cxxvi millia quantum est dimidium aequinoctialis. amplius sit reliquum. His quodammodo consentiunt quę Hipparchus tradit. Ait enim is, ponens eam quam Eratosthenes docuit terrę quantitatem, hîc utique se habitatę terrę secretionem facere. non enim magni relaturum ad ea quę in coelo apparent in singulis habitationibus, siue hoc modo dimensio instituatur, siue ut posteriores tradiderunt. Cum ergo sit secundum Eratosthenem ęquinoctialis circulus stadiorum CCLII CID, qua drans erit IXIII CID atque hoc est ab ęquatore ad polum XV sexagesimę stadiorum, quarum IX continet ęquinoctialis. Ab ęquinoctiali autem quatuor sunt ad tropicum ęstiuum, qui est parallelus per Syenem ductus. Singula porrò interualla ex mensuris apparentib. colliguntur. Euenit enim ut tropicus Syenae incumbat, quia ibi solstitio aestiuo meridie gnomo umbram nullam proijcit. Meridianus autem Syenes maximè describitur Nili defluxu à Meroë ad Alexandream, qui est stadiorum circiter ccimo. medio autem space Syene sita est: inde ergo ad Meroemn stadia sunt 100. rectà autem uersus meridiem progressus ad tria millia stadiorum, loca inueniet quae habitari prae aestu non possunt. eorum et golocorum parallelus? qui idem est cum Cinnamomiterę regionis parallelo, terminus & principium poni debet terrae nostrae uersus meridien habitatae. Cum ergo à Syena ad Meroen sint 100 stadia, accedantque alia tria cio, erunt uniuersi ad finem usque terrae habitatae 100 ciocio cio. Iam à Syena ad aequinoctialem stadia sunt CCI) I.I. CI. I. C.(tantùm enim in quatuor sexagesimas competit, cum una quaeuis sit IV ciocc stadiorum.) ergo à sine habitatae terrae ad aequinoctialem erunt ix cix 10 ccc stadia, ad eundem ab Alexandrea CCIοD CCIοD ciƀ 13cCC. Rursum ab Alexandria in recta linea cum Nili defluxu omnes consentiunt esse nauigationem ad Rhodum, indeque praeter Cariam& loniam usque ad Troadem, Byzantium,& Borysthenem. Sumentes igitur interualla nauigationibus comperta, considerant ultra Borysthenem in eadem recta linea quousque habitetur terra, & ubi partes terrae habitatae uersus septentrionem finiantur. Habitant autem ultra Borysthenem ultimi notorum Scytharum Roxolani, magis uersus meridiem siti quam extrema ultra Britanniam cognita. Vlteriora iam frigus habitari non sinit. Ab his uersus meridiem supra Maestidem sunt Sauromatae& scythae, usque ad orientales scythas. Pytheas ergo Massiliensis circa Thulen Britannicarum insularum septentrionalissimam ultimaait esse, ubi tropicus aestiuus arctici circuli uicem gerit. de reliquis nihil narrat, neque quod insula sit Thule, neque utrum eò usque habitationes pertingant, ubi tropicus pro arctico est. Ego autem illum septentrionalem finem multo propius meridiem uersus existimo. qui enim hodie terras perlustrant, ultra Hiberniam nihil possunt referre, quę non longè uersus septentrionem ante Britanniam iacet, planè ferorum hominum domicilium, & propter frigus malè incolentium. ibi ergo finem constituendum censeo. Iam cùm Byzantij LIBER SECVNDVS. zantij idem sit qui Massiliae parallelus, quod Hipparchus tradit Pytheae fidem secutus(ait enim Byzantij eandem umbrae ad stylum esse rationem, quam esse Massiliae tradidit Pytheas.)& ab hoc parallelus per Borysthenem distet stadijs III CIO Iocc circiter, fuerit iam ex interuallo à Massilia ad Britannicam, ibi circiter incidens circulus per Massiliam ubique. Caeterum Pytheas qui multis in locis homines decepit, hîc quoque nonnihil errauit. Multi enim uno ore affirmant, lineam à Columnis ad fretum, Athenas, Rhodumque ductam in eodem esse parallelo. In confesso etiam est lineam à columnis ad fretum ductam, per medium ferè pelamus duci:& qui nauigant, maximum à Gallia in Adricam traiectum aiunt esse à sinu Gallico, stadiorum 100, eamque maximam alti maris esse latitudinem. ergo a dicta linea ad intimum sinus recessum erunt stadia bismille 12, ad Massiliam paucio ra. est enim Massilia quam is recessus meridiei propior. Atqui a Rhodo ad Byzantium sunt IV cIo Iocccc. quo concluditur, Byzantinum parallelum multo esse Massiliensi septentrio naliorem. Quod inde est ad Britanniam, conuenire potest space quod à Byzantio est ad Borysthenem. inde ad Hiberniam quantum sit, ignotum est, itemque an ultra sint loca habi tata. nihil enim attinet hoc ad ea quae supradiximus. Nam ad scientiam satis est sicut in austrinis partibus posuimus ultra Meroën ad tria millia stadiorum finem esse terrae habitatę, non quod pręcisè itares habeat, sed quod propè ad ueritatem acceditur: ita hîc quoque supra Britanniam totidem licet ponere stadia, aut non multo plura, ut IV CIo. Nam& ad Principis officium non multum emolumenti conferet huiusmodi regionum& incolarum noticia: maximè si tales incolant insulas, quae neque damnum afferre nobis neque utili tatem possint, quia nulla nobis cum ijs intercedant commercia. Nam Britanniam occupare cum possent Romani, spreuerunt, cum uiderent neque ullum ab ijs metum esse (non enim tantum ijs est uirium, ut in nostras ditiones impressionem faciant.) neque tantum utilitatis si occuparent. uidetur enim nunc plus percipi ex uectigalibus, quam tributum pendere posset detracto in militem praesidio insulae futurum& stipendium exacturum sumtu. multumque uidebatur incommodi ab alijs insulam circumiacentibus oblatum ici. Quod si interuallo quod à.... Rhodo est ad Borysthenem adijciantur uersus septentrionem quatuor millia stadiorum, erunt in summa ccus cis cι> 13cc.& à. Rhodo ad finem habitatae terrae meridionalem ccioo tno cio n oc. ergo uniuersa terrae habitatę latitudo ab austro ad septentrionem est minor triginta millibus stadiorum. Longitudo autem ad LXX millia esse fertur, quae intelligitur ab occasu ad ortum ab extremis Hispaniae ad Indię extrema, partim itineribus terrestribus, partim nauigationibus percepta mensura. Hanc autem longitudinem esse intra dictum quadrilaterum, constat ex proportione parallelorum ad diametrum: ita ut maiorem dupla rationem longitudo ad latitudinem obtineat. Dicitur autem haec figura chlamydis similis. nam in extremis latitudinem ualde contrahi animad Chlamydis uersum est, praecipuè occiduis, singula nobis perlustrantibus. Nunc autem descripsimus figura locum superficiei sphaericae, in quo terram habitatam sitam dicimus. Oportet uerò eum, qui manu fabricatis operibus ueritatem imitatur quam fieri potest proximè, globo qui terram referat formato, qualis est Cratetis, in eo quadrilaterum illud designare, inque eo tabulam geographicam collocare. Sed quoniam magno opus est globo, cuius exigua pars illud sit quadrilaterum, quod sufficiat ad perspicue inscribendas terrae habitatae partes, easque adspectui proprie exhibeat: sanè fecerit egregiè, qui talem conficere poterit. diametrum globus talis requirit decem pedibus maiorem. Qui ueró tantum, aut non multo minorem globum parare nequit, is in plana describat tabula, septem minimùm pedum. Parum enim intererit, si loco circulorum parallelorum ac meridianorum, quibus climata& uentos indicamus, reliquasque differentias& comparationes partium terrae inter se& cum coelo, rectis lineis utamur parallelis& in eos ad angulos rectos incidentibus: cum magnitudinem& figuram uisu in plana spectatam susperficie intellectus facilè transferre possit ad rotundam& sphaericam. eadem ratio est obliquorum rectorumque circulorum. Actametsi per polos ducti meridiani circuli in sphaera omnes ad unum punctum concurrunt: nihil tamen refert si in plana tabula paulatim coeuntes conum seu mef 3 tam STRABONISGEOGRAPH. tam efficiant. non enim saepe hoc necessitas exiget, neque ut superficies, ita etiam coitio euidens est, translatis in tabulam de lineationibus,& descriptis rectis lineis. Et quidem Strakenis pere-deinceps reliqua ita exponemus, ut descriptione in tabula plana proposita. Exponegrinationes. mus enim tum quae ipsi obiuimus terra marique, tum de quibus aliorum sermonibus aut scriptis nobis fides est facta. Ipsi obiuimus uersus occasum ab Armenia usque ad Etruriae loca Sardiniae opposita: uersus meridiem ab Euxino ponto usque ad fines Aethiopiae, Neque uerò reliquorum qui situm terrae descripserunt quenquam inuenies, qui dicta in terualla obeundo multo plura atque nos praestiterit. nam qui in occidua plaga plura uiderunt, orientalium non tantum quam nos attigerunt, contra alij pauciora in occasu: quod idem de septentrione& meridie affirmo. Pleraque tamen ut illi, ita nos quoque auditur percepta composuimus, itaque figuram, magnitudinem, omnemque naturam& conditiones terrae collegimus: quo modo intellectus ex ijs quae sensus suppeditat, notiones in animo effingit. Figuram enim, colorem, magnitudinemque pomi, tum odorem, tactum,& saporem sensus indicant: ex his intellectus pomi notionem componit. Opsarumque etiam magnarum figurarum partes sensus cernit, totum intellectus ex uisis concipit. Ita& cognitionis auidi fidem adhibentes ueluti sensibus alias atque alias terrae partes peruagatis ac contemplatis, totius habitatę terrae unam quandam compositam descriptionem ob oculos ponunt. Sic& imperatores, ipsi quidem omnia agunt, non ubique tamen adsunt, sed multa aliorum opera perficiunt, nuncijs credentes,& pro rebus auditis mandantes. unditur. Qui uerò contendit eos solos scire, qui uiderint, is auditus in iudicando officium tollit, ad scientiam parandam longè uisu utilius. Praesertim uerò nostrae aetatis homines certi us aliquid dicere possunt de Britannis, Germanis, Istri accolis, interioribus&ésterioribus Getis, Tyrigetis, Bastarnis,& ad Caucasum habitantibus, ut Albanis& Iberis. Apollodorus quoque Artemita, Parthici belli scriptor, multa nobis accuratiùs cognita tradidit de Hyrcania& Bactrina. Quin& in Arabiam felicem Romani iam cum exercitu profecti sunt, ductore Aelio Galio, amico ac sodali nostro.& Alexandrinorum mercatorum dassis per Nilum iam nauigans& Arabicum sinum usque ad Indiam, multo ista nobis, quàm olim fuerant, notiora reddidit. Quo tempore Gallus Aegypto praefuit, ad ipsum ueni, unaque usque ad Syenem& fines Aethiopię adscendi, ibique comperi Cxx naues à Muris portu Indiam uersus nauigare. cum sub Ptolemaeis regibus perpauci auderent nauigare, & merces Indicas aduehere. Primùm proinde ac potissimum est ad scientiam& usus ciuiles, figuram& magnitudinem quàm simplicissimè in tabulam gecographicam aptare, simulque quae& quanta totius terrae sit portio indicare. Hoc enim proprium est geographi. Subtiliter autem de tota disputare terra,& de uniuscuiusque zonae uertebra, alterius est Kientiae: ut utrum in altera etiam parte uertebrae quadrans inhabitetur. nam si ita res habet, certè non à nostris habitatur hominibus, sed aliam illam terram appellari debere probabile est. Nobis de nostra dicendum est. Est ergo huius figura chlamydis forma similis. Maximam eius latitudinem linea per Nilum ducta describit, incipiens â Cinnamomiferae regionis parallelo,& Aegyptiorum exulum insula, desinens in parallelum Hiberniae. Lon gitudinem alia in hanc ad angulos aequales incidens ab occidente ducta per Columnas & fretum Siculum, usque ad.. Rhodum& sinum lssicum, inde praeter Taurum, qui Asiam dirimit,& in orientale desinens mare inter Indos& supra Bactrianam sitos Stythas. Intelligendum est uerò parallelogrammum quoddam, in quo chlamydiformis haec figura ita inscripta sit, ut longitudini longitudo respondeat, sitque maxima,& latitudo latitudini. Haec chlamydiformis ergo figura, terra est habitata. Latitudinem eius docuimus definiri extremis parallelis lineis, quae habitatas eius partes ab habitationi ineptis dirimunt: eę sunt uersus septentrionem per Hiberniam transiens, ad zonam uerò torridam, per Cinnamomiferam. quae lineae uersus ortum occasumque protractae usque in oppositas terrae hahitatae partes, cum lineis per septentrionem ductis& has coniungentibus parallelogram mum incident. In quo esse terram habitatam ex eo patet, quod neque latitudo eius maxima extrà cadit, neque longitudo. esse autem eam chlamydi forma similem, quia extre LIBER SECVNDVS. extrema longitudinis utrinque in acutum coarctantur mari alluente,& de latitudine aliquid detrahente. Id sciri certò potest ex ijs, qui utrinque& ortiuas& occiduas partes nauibus sunt circumuecti. Pronanciant enim ij, Taprobanam insulam multo longius uersus meridiem quam sit India sitam, cultam,& oppositam Aegyptiorum insulae,& Cinnamomiferae regioni: cum quibus eandem habet aëris temperiem.& quae sita sunt ad os maris Hyrcani, atque adhuc magis Hibernia, magis uersus septentrionem inclinant quam extrema scythia quae est post Indos. Similiter de eo quod est extra columnas dicitur. Terrae enim habitatae punctum maximè occiduum est promontorium Hispaniae, quod sacrum dicitur, situm ferè in ea linea, quae per Gades, Columnas, feetum Siculum & Rhodiam transit. nam& horologia aiunt conuenire,& eosdem utrinque uentos ferri, & eandem esse utrobique longissimae drei uel noctis quantitatem. est enim maxima dies xiv horarum aequinoctialium:& in ora maritima Gaditana atque Hispanica sic aliquando obseruatum fuisse. Posidonius refert se de excelsa quadam domo in urbeab ijs locis ad cccc stadia distante stellam uidisse, quam existimauerit esse Canopum.& qui inde uersus meridiem ex Hispania paululum progressi sint, fateri se eum cernere. quod etiam historia Cnidia testatur. Est enim in Cnido Eudoxi specula, non multo domibus sublimior, ex qua is fertur Canopum spectasse. esse autem Cnidum in Rhodiaco climate, in quo& Gades, oraque maritima eius. Inde uersus meridiem nauigantibus Africa occurrit, cuius partes occidentalissimae paululum ultra Gades procurrunt, inde arcto promontorio facto uersus orientem& meridiem reflectitur, paulatimque in latum porrigitur, donec Aethiopas Aetherios attingat. hi sunt ultimi infra Cathaginem, attingentes Cinnamomiferae parallelum. Qui uerò in diuersam partem nauigant, uersus septentrionem, eorum cursus ab sacro promontorio ad Artabros dirigitur, ad dexträ manum habentibus Lusitaniam. deinceps reliquus uersus orientem ad angulum obtusum, usque ad extrema Pyrenes, quae in Oceanum desinunt. His occiduae Britanniae partes oppositae sunt uersus septentrionem. Itemque Artabris uersus septentrionem opponuntur insu lae Cattiterides,(.quasi si stannarias dicas.) in pelago,& Britannico propemodum sitae climate. Itaque ergo liquet in quantum contrahantur extrema habitatae terrae secundum longitudinem à circumfuso mari. Proinde cum haec sit uniuersi figura, è re uidem fore, ut duae sumantur rectae lineae, quae se inuicem ad angulos rectos partitae, altera longitudinem maximam, altera eodem modo latitudinem contineat: atque harum altera erit una de parallelis, altera de meridianis, deinde ut imaginemur utrique parallelum, itaque diuidamus terram& mare quo utimur. Sic enim magis apparebit figura, qualem tradidimus,& linearum magnitudo identidem mutata, tam earum quae latitudinem, quàm earum quae longitudinem explicant. meliùs etiam demonstrabuntur inclinationes locorum(sic in praesentia subijt wlimata exprimere.) uersus quatuor mundi plagas. Quandoquidem uerò istas lineas duci necesse est per loca nota: mediae quidem duae, longitudinem latitudinemque complectentes, iam antè ductę sunt& explicatae. reliquae hac ratione facilè perci pientur. quodammodo enim his tanquam principijs usi, aequaliter distantes partes& re liquas habitationum rationes complexi sumus, quas uel ad terram habent, uel ad coelestia. Plurimùm autem mare terram describit,& in formam redigit, sinus efficiens,& alta maria,& 18ta, nec non isthmos, peninsulas, atque promontoria. eique operam in hoc nauant & amnes& montes. horum enim ope continentes, nationes, urbiumque commodi situs excogi tati sunt, aliaeque uarietates, quarum plena est tabula singulis regionibus describendis apta ta. In his& insularum multitudo est dispersa cùm in alto mari, tum in ora continentis passim, quarum aliae alijs adsunt uel uirtutes uel uitia, aliae utilitates alijs, alia incommoda, par tim natura loci, partim opere humano. Et naturales quidem oportet referre locorum con ditiones, cum permaneant, mutationi obtionijs ijs quę sunt adsciticię, quanquam harum quoque pleraeque non sunt praetereundae, quę aliquanto saltem tempore permansurae sunt, ac quibus aliquid famae& nobilitatis adhaeret. haec enim etiam ad posteritatem locis illis inhaerens efficit, ut quasi adnata uideanturea, quae iam pridem desierunt esse accidentia. ut facile STRABONISGEOGRAPH. facilè appareat, horum quoque faciendam mentionem. Hoc enim de multis urbibus licet pronunciare, quod de Olyntho& uicinis dixit Demosthenes: quas ita ait deletas esse, ut si quis nunc ea ad loca perueniat, is dubitare possit unquam ne ibi fuerit habitatum. Veruntamen in huiusmodi loca libenter homines proficiscuntur, ipsa uestigia tam nobilium operum cupientes uidere, sicut& sepulcra inclytorum uirorum. eadem ratione legum quoque& formarum reipublicae recordamur iam ibi abolitarum, utilitate ad hanc cognitionem non secus quam ad actionum noticiam inuitante. aut enim ut imitemur ea, aut ut deuitemus, cognita nobis esse cupimus. Mare,& sinus Nos autem repetita prima designatione hoc nunc addimus, terram nostram habitatam eius. mari circumdatam in se ab externo mari siue Oceano multos admittere sinus: maximos autem quatuor. de quibus is qui ad septentrionem spectat, Caspium uocatur mare, siue Hyrcanum. Persicus autem sinus,& sinus Arabicus à meridionali infunduntur mari, alter maximè eregionè Caspij maris, alter ex opposita ponto Euxino parte. Quartum, qui magnitudine dictos multum superat, internum& nostrum(ut nominant.) mare efficit incipiens ab occasu,& 18to quod est ad columnas Herculis, ac deinde diuersa latitudinis ratione uersus ortum protentum, donec in duos tandem marinos finditur sinus: quorum alter ad sinistram situs Euxinum mare dicitur, alter Aegyptio, Pamphilio,& lssico mari constat. Hi omnes ab externo mari effecti sinus, angustos habent introitus, magis tamen Arabicus& mare mediterraneum, quàm reliqui. Terra autem eos includens, in tres est, ut docuimus, diuisa partes. Atque Europa quidem omnium maximè uariam habet figuram, omnium simplicissimam Africa, medium tenet Asia. causa huius uel diuersitatis uel aequalitatis figurae pendet ab interiore ora maritima. exteriora, ut dixi, formam referunt chla mydis, sinubus quos retuli demtis, omissisque exiguis quibusdam differentijs. nam in magna quantitate exiguae nullus est locus. Enimuerò siquidem in historia geographica non figuras modò quaerimus& quantitates locorum, sed& mutuam(ut monui.) eorum collationem: qua in parte internum mare maiorem quàm externum praebet uarietatem: ad haec illius maior est temperamenti aequalitas, pluresque ad hoc, quam ad alterum urbes sunt ac gentes bonis utentes legibus nos autem ea scire cupimus, in quibus plura negocia, plures reipub. administrationes, ar tes plures aliaque ad prudentiam conducentia: tum nostrae necessitates ad ea nos ducunt, quorum commercia& societas nobis parari possunt. hęc autem sunt ea loca quae incolun tur, aut potius quae bene incoluntur. In his omnibus magnam, ut diximus, praerogati uam habet mare internum. ab eo igitur sumemus nostrae descriptionis exordium. Hujus sinus initium esse fretum ad columnas, iam antè docuimus. cuius summa anguMaris mediter tamen descriptio stia fertur esse Lxx circiter stadiorum. Vbi illud arctum circumnauigäris, quod est exx stadiorum, litora iam maiorem in modum diducuntur, magisque adeo id quod ad laeuam est. Deindemagni maris alicuius apparet species. Id includitur dextro latere ora Ifricae maritima usque ad Carthaginem: altero Hispanica ora,& Gallica ad Narbonem ac Massiliam, tum Ligustica,& tandem Italica usque adfretum Siculum. Ortiuum pelagi huius la tus est Sicilia,& 18eta ab utraque eius parte: unum ad Italiam, vii stadiorum, alterum ad Carthaginem, stadiorum CIDID. Caeterum linea quae à Columnis ad fretum minus duci tur, pars est lineae ad Rhodum ac Taurum inde pertinentis, pelague dictum secat medium, ac traditur longa esse stadia CCIDD CID CIO. Latitudo eius maxima ad 100 stadiorum à sinu Galatico qui est inter Narbonem ac Massiliam ad oppositam Africam. Quid quid huius maris est ad Africa, Africum seu Libycum mare dicitur. quae ad oppositam terram pertinent partes, mare Hispanicum, Ligusticum, Sardoum, ac denique Tyrrhenum usque ad Siciliam dicuntur. Insulę eius sunt in ora quidem Tyrrheni maris ad Liguriam usque crebrę inter quas Sardinia& Cyrnus(. siue eam Corsicam mauis dicere.) ma ximae post Siciliam. hęc enim reliquarum nostrarum omnium& maxima est& optima. multo his minores, in alto 29 Pandataria& Pontia, ponè continentem Aethalia, Planasia, Ilua, Pithecusae, Prochyta, Capreae, Leucosia,& aliae similes. In altera autem parte Ligu LIBER SECVNDVS. Ligustici maris ante reliquum mare usque ad Columnas non multae, inque his Gymnesia& Ebusus. Non multae etiam ante Siciliam& Ifricam iacent, è quibus est Cösurà, Aegimurus,& Liparaeorum insulae, quas nonnulli Aeoli cognomento dicunt. Post Siciliam & utrumque ad eam feetum alia iam alta maria continenter sequuntur, id quod ante Syrtes est& Cyrenaicam, ipsaeque Syrtes,& quod olim Ausonium, nunc Siculum uocatur mare, continuum cum illo& conflurens. Quod ante Syrtes& Cyrenaicam est mare, id Libycum uocatur,& in Aegyptium pelague desinit. Syttium minor ambitum habet CIDC stadiorum. ante fauces utrinque sunt insulae Meninx& Cercina. Maioris Syrtis circulum Eratosthenes ait esse stadiorum IID, profunditatem CDIƆCCC, ab Hesperidum insulis ad Automala,& Cyrenaicae limites ad reliquam Libyam. Alij circuitum tradiderunt stadiorum IV CID altitudinem cIDID, quanta etiam latitudo faucium est. Siculum pelogus uersus ortum est ante Siciliam& Italiam, anteque traiectum Regij& Locros& Messeniae Syracusas usque,& ad Pachynum. Augetur autem uersus ortum usque ad Cretae extrema, maiorem quoque Peloponesi partem alluit,& sinum Corinthiacum implet. Versus septentrionem autem I ilapygiam promontorium& fauces lonij sinus tangit,& partes Epiri meridiem spectantes usque ad sinum Ambracium& continentem oram, quae cum Peloponneso sinum Corinthiacum includit. lonius autem sinus pars est maris quod nunc Adria dicitur. Huius dextrum latus Illyricum, sinistrum Italia facit, usque ad recessus iuxta Aquileiam. protenditur uersus septentrionem& occasum angustus,& longus ad vi millia stadiorum, latitudine, ubi ea summa est, ciD CC. Insulae autem in eo sunt crebrae ante Illyricum, Apsyrtides, Ceryctica& Liburnides. item lssa, Tragurium, nigra Corcyra, Pharus:& ante italiam Diomedeae. Maris Siculi à Pachyno ad Cretam longitudo stadiorum perhibetur IV CID ID. tantundemque ad Taenarum Laconicę. A promontorio autem l ilufjey aa intimum sinus Corinthiaci, minus est tribus millibus: ab I ilpygia autem in Africam nauigatio est IV CID. Insulae ibi sunt Corcyra& Sybota ante Epirum, ac deinde antè sinum Corinthiacum Cephallenia, Ithaca, Zacynthus, Echinades. Siculum mare contingunt Creticum, Sardoum, Myrtoum. hoc inter Cretam est& Argiam& Atticam, latissimum ab Attica ad stadia ciò CC, longitudine paulo minus quàm dupla. insulae in eo Cythera, Calauria, Aegina, Salamin,& uicinae his, ac Cycladum nonnullae. Insequitur continuò Aegaeum mare cum Melane sinu& Hellesponto. Tum Icarium mare,& Carpathium usque ad Rhodum, Cretam, Cyprum,& primas Asiae partes. ibi sunt Cyclades insu lae,& Sporades,& quae sitae sunt ante Cariam, loniam, Aeolidem, usque ad Troadem: Cos inquam, Samus, Chius, Lesbus, Tenedus, item quae ante Graeciam sitae sunt usque ad Macedoniam& confinem Thraciam, Euboea, Scyrus, Deparethus, Lemnus, Thìsus, Imbrus, Samothrace, alięque plures, de quibus in singulorum enarratione dicemus. Huius maris longitudo est stadiorum IV cID aut paulo amplius, latitudo circiter CID C1D. including tur à dictis Asiae partibus,& ora maritima quae à Sunio est ad usque Therinęum sinum uersus septentrionem,& sinus Macedoniae usque ad Thraciae cherronesum. Ad hanc fretum est septem stadia latum inter Sestum& Abydum, per quod fretum mare Aegaeum& Hellespontus uersus septentrionem effluunt in aliud mare, quod appellatur Propontis: hocque rursum in aliud, cui Euxino Ponto nomen est. Est autem pontus hic quo Euximus Pùck dammodo bimaris. nam ad medium fere eius procurrunt duo promontoria, alterum ab Europa& septentrionalibus locis, alterum huic oppositum ab Asia, quae in arctum contrabunt mare in medio situm, inque duo magna maria totum diuidunt. promontorio quod ab Europa procurrit, nomen est Criu metopon,(quo uocabulo frons arietis nota tur.) quod ab Asia, Carambis: distant inter se ad cip ciò stakia. Porrò pelague Euxin maris quod est aduersus occasum, id in longum porrigitur à Byzantio usque ad ostia Borysthenis ad stadia cio cio cio ioccc, latitudine cn cio. in hoc est Leuce insula. At orientale oblongum est,& in arctum finitur recessum apud Dioscuriadem, porrectum ad 100 aut paulo amplius stadia, latitudine cio cn cio. Tonti ambitus est circiter xxv millia stadiorum. Comparant quidam huius ambitus figuram Seythico arcui inten to, ita STRABONISGEOGRAPH. to, ita ut neruus referat dextram partem Ponti, quâ à faucibus nauigatur usque ad intimum sinum apud Dioscuriadem. nam excepto Carambi, totum reliquum littus exiguos habet processus& recessus, ita ut rectae lineae non sit absimilis. Alteram partem cornui conferunt, quod habeat duplicem flexum, superiorem magis rotundum, inferiorem ma gis rectum. ita& illam ponti partem duos sinus efficere, quorum occiduus multo est Maotis palus, quam alter rotundior. Supra sinum ponti orientalem est palus Macotis, ambitu stadiorum IX CIO, aut paulo plurium. Eapulus in Pontum effluit ad bosporum seu fretum Cimmerium: Pontus in Propontidem ad Thracium bosporum. nam fauces ad Byzan tium hoc nomine afficiuntur, cuius est latitudo IV stadia. Propontidis à Troade ad Byzantium longitudo fertur c10 10 stadia, latitudine propè ęquali. ibi Cyzici insula sita est, & aliae circa eam paruae insulae. Atque talis ac tanta est Aegeaei maris uersus septentrionem effusio. Alia rursum à. Rhodo maris effusio mare efficit Aegyptium, Pamphilium,& Essi cum. ea protenditur uersus orientem& Ciliciam aequaliter usque ad 100 stadia, ponè Lyciam& Pamphyliam,& oram Ciliciae maritimam totam. inde Syria, Phoenice& Aegyptus mare uersus meridiem& occasum includunt, usque ad Alexandream. in sina lssico& Pamphylio sita est Cyprus, contigua mari Aegyptio. A'Rhodo Alexandream usque traiectus est IV c10 stadiorum, circumnauigatio dupla. Eratosthenes ait nautarum esse hanc opinionem,& quosdam alti maris istius traiectui dictam assignare quantitatem, alios non uereri nd tribuere. se sciothericis gnomonibus usum obseruasse III CII ICCL Enimuerò huius pelagi pars quae est ad Ciliciam& Pamphyliam, tum Ponti Euxini pars dextra,& Propontis, atque ora deinde ad Pamphyliam usque maritima, magnam quandam includunt peninsulam, magnumque eius isthmum à mari quod ad Tarsum est usque ad Amisum urbem,& Themiscitam Amazonum campum. quidquid enim inter hanc lineam est regionis, usque ad Cariam& loniam& gentes intra Halyn incolentes, id omne circumdatur Aegeo mari,& utrinque dictis maris partibus.& quidem hanc regionem toti cognominem facimus, Asiamque appellamus. Vt autem in summa loquar, maris nostri maximè austrinum punctum est intimum Syrtis magnae,& post hunc Alexandrea Aegypti, ac ostia Nili. maximè septentrionale, ostia Borysthenis: nisi si quis Maeotidem etiam uult mari attribuere, quae est quasi pars Tanaidis. maximè occiduum, est fretum ad Columnas. maximé orientale, intimus ad Dioscuriadem sinus. Eratosthenes hoc perperam lisico sinui tribuit: cum is in eodem sit cum Amiso& Themiscyra meridiano, iis, silubet, adiungere licet Sidenam quoque& Pharnaciam. atqui ab ijs partibus uersus ortum usque ad Dioscuriadem amplius tribus stadiorum millibus est nauigatioquod planius fiet, cum singula describemus. nostri ergo maris haec est forma. Terrae iam nunc etiam describendae sunt, quibus illud continetur, initio sumto ab ijs ipsis partibus, quibus mare descripsimus. Ingressis ergo fretum apud columnas, ad dextram Africa est Europe des usque ad Nili fluxum, ad sinistram ab altera freti parte Europae usque ad Tanain. utraque scriptio. harum definit ad Asiam. Incipiendum autem est ab Europa, cuius& forma multiplex est, & ipsa uirorum uirtute praeditorum ac ciuium feracissima, reliquas partes plurimis suorum bonis impertijt. Tota enim habitationi apta est, demta exigua portione quae ob frigus incoli non potest, contermina Hamaxicis ad Tanain, Maestidem& Borysthenem incolen tibus. Habitatae autem partes algidę& montosae, quanquam ob naturam loci ęgrè colun tur: tamen curatores nactę bonos, ea etiam mansuescunt, quae malè priùs& latrocinij in morem colebantur. Ita sanè Graeci cùm montes ac saxa insedissent, commodè habitauerunt, propter prudentiam rerum ciuilium, artes,& eorum quae ad uitam degendam requiruntur peritiam. Et Romani multas gentes in potestatem redactas feras ob locorum naturam, quòd uel aspera essent, uel portubus carerent, aut ob frigus alijsue de causis habitando incommodas, commercijs antè ignotis docuerunt uti,& de feris ciuilem uitam agentes redegerunt. Quae uerò partes in aequabili& temperato sunt situ, ijs ipla natura opitulatur ad commodè uiuendum. Iam cum quae gentes uiuunt in regione felici, eae pacis sint studiosae, quae autem incolunt loca sterilia aut incommoda, pugna ces sint LIBER SECVNDVS; ces sint ac fortes: fit ut mutua utrinque beneficia accipiantur, dum hi arma ad defendendum accommodant, illi terrae fructibus, artibus,& morum institutione hos iuuant. quemadmodum& manifesta utrinque sunt damna, cum altera pars alteri non fert opem. arma tamen habentium est aliquanto melior conditio, si non uincantur numero. Atque ad haec natura Europae suam habet opportunitatem. Tota enim montibus& campis uarie distincta est, ut ubique& agricolae& milites,& ciuilis uitae& beili studiosi iuxta se ponantur: maiortamen sit numerus pacem colentium. quod uitae genus obtinet, maximè industria ducum, primò Graecorum, deinde etiam Macedonum& Romanorum. Itaque Europa& ad pacem,& ad bellum abundè sibi ipsa sufficit: nam copiam habet magnam& pugnacium,& terram colentium,& uibes conseruantium. Eo quoque excellit, quod optimos fert fructus ad uitae necessitatem pertinentes,& metalla quaecunque usui sunt. odoratas autem res,& lapides preciosos extrinsecus important, quibus qui carent, nihilo deteriùs uiuunt ijs qui possident. Accedit, quod pecoris abundans, feras damnosas paucas alit. Haec ergo est in uniuersum huius continentis natura. Vt autem partes eius exponam, prima ab occasu est Hispania, tergori bouis adsimilis, Hispani cuius partes ad collum pertinentes in continentem eius Galliam porrigantur: nimirum partes orientem spectantes, quod latus abscinditur monte Pyrene, Ipsa hoc demto tota mari alluitur, partes austrinę nostro seu mediterraneo, usque ad Columnas, relique maridieantico usque ad septentrionales Pyrenae extremitates. Longitudo maxima est stadiorum circiter IDD CID: latitudo IΙD. Proxime insequitur Gallia uersus ortum usque ad Rhenum flu Gallia uium. eius latus septentrionale Britannico 18eto totum alluitur. insula enim Britannia iuxta Galliam aequalibus spacijs tota totam exaequans porrigitur, longitudine stadiorum circiter IOD. latus orientale Rhenus describit, parallelum lineam respectu Pyrenes suo fluxu ducens. meridionale partim Alpes post Rhenum sitae including, partim mare nostrum, quo loco Gallicus sinus infunditur, in quo sitae sunt duae illustrissimae urbes Massilia& Narbo. Huic sinui ex aduerso alius eodem nomine sinus opponitur, septentrionem uersus& Britanniam. atque ibi angustissima est Gallia, in isthmum constricta, qui latior duobus stadiorum millibus, tribus est minor. in medio est forsum montosum ad rectos angulos Pyrenae adiacens, quod uocatur mons Cemmenus, definitque in medioximos Cultarum campos. Alpibus proinde, qui sunt celcissimi montes, circumuexam lineam facientibus, curua eius pars dictis Celtarum campis& Cemmeno monti obuertitur, cauum Liguriae& Italiae. Mons ille multas Gallicas gentes continet, demtis Liguribus. Hi quanquam alius sunt nationis, uitae tamen utuntur eadem ratione. incolunt partem Alpium Apenninis montibus contiguam, partemque aliquam horum montium obtinent. Apenninus montosum est dorsum per Italiam quàm ea longa kalia est à septentrione uersus meridiem porrectum,& in Siculum definens fretum. Primae partes Italiae sunt planicies sub Alpibus sita,& ad intimum Adriae recessum uicinaqueloca pertingens. Reliquum Italiae, arctum est& longum quasi promontorium peninsulae forma, per quod(. ut dixi.) Apenninus in longum producitur, ad stakia IΙD CID CID, latitudine inaequali. Italiam in peninsulam redigunt mare Tyrrhenum à Ligustico incipiens,& mare Ausonium,& Adria. Post Italiam& Galliam reliquae sunpartes Europae orienti obuersae, quas medias secat Ister fluuius. Is ab Occasu ortum IJteruersus in Euxinum labens mare, ad laeuam relinquit Germaniam totam à Rheno orsam, Geticumque totum tractum,& Tyrigetas, Bastarnas, Sauromatas, usque ad Tanain amnem& paludem Maeotidem. ad dextram uerò uniuersam Thraciam, Illyricumque, Macedoniam,& ipsam reliquam Graeciam. Ante Europam sitae sunt insulae quas diximus, extra quidem Columnas sunt Gades, Cassiterides,& Britannicae. intra autem Gymnesiae,& aliae exiguae Phoenicum, tum Massiliensium, Ligurum,& quae sunt ante Italiam usque ad Aeoli in sulas& Siciliam, circaque Epirum& Graeciam usque ad Macedoniam& Thraciam Cherronesum. A' Tanaide porrò& Macotide palude centinenter iam partes Asiae subsequuntur, quae intra Taurum dicuntur, ac deinceps asse quae Africa STRABONIS GEGGRAPH. quae extra. Cùm enim in duas partes Asia diuidatur à Tauro monte, qui à Pamphyliæ extremis usque ad orientale mare pertinet apud Indos& Scythas ibi degentes, partes eas quae ad septentrionem uergunt, Graeci intra Taurum uocant, quae ad meridiem, extra contiguae Maeotidi& Tanaidi partes, extra Taurum sunt. Horum prima est ea regio, quae inter Caspium iacet mare& Euxinum pontum, ab una parte ad Tanain terminata& Oceanum externum& eum qui est supra Hyrcanum mare, ab altera ad isthmum, quâiter est breuissimum ab intimo Ponti ad Caspiam. Deinde extra Taurum, quae sunt supra Hyrcaniam usque ad Indos& scythas ad idem mare accountes,& montem lmaum. Haec autem tenent partim Maeotae, Sauromatae,& qui sunt intra Hyrcaniam& Pontum, usque ad Caucasum, Iberos, Albanos, Sauromatae, Scythae Achaei, Zygi, Heniochi. Supra mare autem Hyrcanum scythae, Hyrcani, Parthyaei, Bactrij, Sogdiani, aliaeque Indorum partes uersus septentrionem. Versus meridiem autem partim ab Hyrcano mari, partim toto qui inter id& pontum iacet Euxinum isthmo, maxima At meniae pars sita est,& Colchis,& uniuersa Cappadocia usque ad Euxinum Pontum, & Tibarenicas gentes. item regio intra Halyn quae dicitur, continens ad Pontum& Propontidem sitos Paphlagones, Bithy, nos, Mysos,& Phrygiam Hellesponto(ut solent uocare. imminentem, cuius est etiam Troas. ad Aegaeum autem mare,& quod deinceps est, Aeolidem, soniam, Cariam, Lyciam. in mediterraneis autem Phirygam, cuius pars est Gallogręcorum quam appellant Galatiam,& Epictetos,& Lycaones,& Lydos. Deinceps intra Taurum sunt monticolae Paropamisadae, Parthyaei, Medi, Armenij, Cilices, Lycaones, Pisidae. Secundum montanes sunt regiones extra Taurum. Prima horum est Indica, omnium gentium maxima& felicissima, desinens ad mare orientale,& ad austrinam Atlantici partem. In maximè austrino mari sita est ante Indiam insula Taprobana, non minor quam Britannia. Post Indiam uersus occasum flectentibus, montibus ad dextram seruatis, regio occurrit per ampla, malè culta ob infelicitatem soli ab hominibus planè barbaris& diuersarum nationum, qui Ariani dicuntur, pertinentes à montibus usque ad Gedrosiam& Carmaniam. Deinceps sunt ad mare Persae, Susij, Babylonij, ad mare Persicum pertingentes,& aliae circum hos exiguae gentes. ad montes autem sunt Parthyaei, in ipsis montibus, Medi, Armenij,& finitimae gentes, ac Mesopotamia. post hanc, quae intraiesipa.tem sunt, nimirum Arabia felix uniuersa, tota distincta ab alijs locis sinu Arabico& sinu Persico: tum Scenitarum& Philarchorum regio qui ad Emphraten habitant,& Syria. tum qui citra Arabicum sinum ad Nilum uf que habitant Aethiopes, Arabes,& post eos Aegyptij, Syri, Cilices, cùm alij, tum qui Trachiotae. dicuntur, ultimique Pamphylij. Asiam subsequitur Africa contigua Aegypto& Aethiopiae. eius litus quod nobis est obuersum, ab Alexandrea usque ad Columnas propemodum in recta linea producitur, exceptis Syrtibus,& sicubi alibi mediocres, sinus sunt,& promontoria prominent. Latus autem quod ad Oceanum est ab Aethiopia aliquamdiu ferè parallelum priori, deinde ab austrinis partibus in acutum conducitur processum paululum ultra Columnas prodeuntem, quo pacto figura trapezij quodammodo efficitur. Est autem sicut& alij do cent,& Cn. Piso, qui eam rexit prouinciam, nobis narrauit, pardali similis, interpuncta habitationibus, quae circumdantur terra deserta& aquae inopi. atque huiusmodi habitationes ab Aegyptijs uocantur Anases. Cùm autem talis sit Africa, habet& alias triplices differentias. Nam quae nos respicit ora eius maritima, maxima sui parte admodum est felix, Cyrenaica praecipuè& quae sunt circa Cathaginem usque ad Maurusios& Herculis columnas. Mediocriter culta est etiam Oceani ora. media autem malè culta est, quae silphium producit, maiori ex parte deserta, aspera,& arenosa. Idem euenit Asiae quae cum hac in eadem est recta linea, per Aethiopiam transeunte,& Troglodyticam,& Arabiam,& Gedrosiam,& pisciuoros. Incolunt Libyam gentes pleraeque ignotae. nam neque multi eò ducti sunt exercitus, aut peregrini aduenerunt. incolae autem cum pauci ad nos perueniunt, tum neque credibilia narrant, neque omnia. quae tamen LIBER SECVNDVS. tamen ij narrant, talia sunt. Maximè uersus meridiem dissitos, appellant Aethiopas. sub his pleroque Garamantas, Maurusios, Nigritas. his adhuc interiores Gaetulos. deinde uicinos aut etiam contiguos mari, ad Aegyptum quidem Marmaridas, usque ad Cyrenam. supra hos& Syrtes, Pyllos, Nasamonas,& quoldam Gaetulos, tum Sintas,& Byacios, usque ad regionem Carthaginensem, quae ampla est, eamque Numidae attingunt. quorum celeberrimos Massilienses, alios Masęsylios appellant. ultimi sunt Maurusij. Omnis autem â Carthagine ad Columnas usque regio est felix. feras tamen producit, ut& mediterranea omnis Aflica. Neque abborret à ueri opinione Numidas quosdam ibi locorum dictos, quibus antiquitus ob bestiarum multitudinem agriculturam exercere non liceret. Nostra aetate cùm incolae ibi& excellant uenandi penitia,& Romani eos adiuuent ob studium spectaculorum in quibus cum bestijs pugnatur, fit ut& bestias superent,& agricultura praestent. Haec de continentibus habitatae terrae partibus dicta sunto. Superest ut de locorum quoque ad plagas mundi inclinationibus(i flimata sic in- Declimatibus, terpretor.) disferamus. Ea quoque uniuersalem habent delineationem, si ordiamur o parallletis. ab ijs lineis, quas Principia uocauimus. eam dico, quae longitudinem definit maximam, atque eam quae latitudinem, hancque adeò magis illa. In hoc quidem ijs potiùs elaborandum est, qui astronomiam tractant: sicut fecit Hipparchus. Consignauit enim(ut ipse ait.) apparentiarum coelestium differentias in singulis locis terrae, constitutis in nostro quadrante, qui uidelicet est ab aequinoctiali ad polum septentrionalem. Geographum neque horum, quae extra terram nostram habitatam sunt, rationem habere oportet, neque politicum tot talesque diuersitates in nostra habitabili terra obseruare attinet sunt enim perplexae. Satis est suis punctis expressas& simpliciores earum quas ipse tradidit proponere: sumto, de ipsius quidem sententia, quantitatem terrae continere stadiorum CCLII millia, ut& Eratosthenes tradit. non magna enim ex hoc orietur apparentiarum in interuallis habitationum diuersitas. Quod si quis ergo maximum terrae circulum secet in CCCLX partes, cuiuis obtingent segmento stakia IƒCC. Hac ille utitur mensura ad interualla quę in Meroës meridiano erat sumturus. Atque is quidem orditur ab ijs qui in meridiano eo habitant, ac deinceps identidem ƒCC stadijs distantes habitationes in eodem examinans, singulorum apparentię quid differant perquirit. Nobis autem non est inde incipiendum. nam ersi illa loca, quod quidam uolunt, habitantur, peculiaris quędam erit ea angusta zona per mediam recta torridam, non pars nostrę habitatę, quam solam geographus considerat. Hęc autem definitur suis terminis: austrino quidem parallelo qui per Cinnamomiferam ducitur: septentriona li, qui per Hiberniam. Neque tot ponendum est esse habitationes, quot intermedium interuallum dictat: neque omnia quae apparent excutienda sunt, memoribus geographicę figurę. Sumemus ergo, quod Hipparchus quoque facit, initium à partibus meridionalibus. Ait ergo eos, qui in Cinnamomiferę parallelo habitant(.qui à Meroë uersus austrum abest tribus stadiorum millibus, rursumque ab hoc ęquinoctialis stadia viii CIƀ Iƒ CCC(C.) proximè omnino abesse à situ medio inter ęquatorem& ęstiuum tropicum qui per Syenam transit. Nam à Syena Meroen abesse stadijs ID. apud hos autem primos ursam minorem totam arctico circulo includi, nunquamque occidere. nam stellam in extrema cauda lucidam, quae maximè uersus meridiem uergat, in ipso circulo ita collo cari, ut horizontem tangat. Porrò iam dicto meridiano parallelus quodammodo adiacet uersus ortum Arabicus sinus. huius ad mare externum exitus est Cinnamomifera regio, ubi quondam elementes uenabantur. exit autem parallelus iste partim ad eos qui Taprobana magis uersus austrum habitant, aut qui in ea habitant extrema, partim ad australissima Zfricę. Porrò apud Meroen,& in Ptolemaide Troglodytica dies longissimus est horarum ęquinoctialium tredecim. qui situs medio loco est inter ęquatorem& Alexandrinum parallelum, nisi quod ad aequatorem supersunt ciD ac c. transit uerò parallelus Meroens partim per nota loca, partim per extrema Indiae. Syenae Crepuscula STRABONIS GEGRAPH. nae autem, Berenicae in Arabio sinu,& in Troglodytica, solstitio estiuo Sol supra verticem decurrit. dies maxima horarum est aequinoctialium XIIIS. includitur arctico circulo maior ursa ferè tota, demtis tantùm cruribus& ultima caudę stella, unaque de ijs quae sunt in quadrangulo. Porrò Syenae parallelus cum per Ichthyophagorum ad Gedrosiam& Indiam litorum regionem transit, tum per magis meridionalia quam quidem sit Cyrene ferè quinque stadiorum millibus. Vniuersis autem qui habitant inter tropicum& aequinoctialem circulum, umbrae in in utramque partem cadunt, nempe tam uersus septentrionem quam meridiem. ijs autem qui à Syena& extra aestiuum tropicum habitant, umbrae meridianae uersus septentrionem iaciuntur. illi amphiscij, hi hetroscij appellantur. Est& aliud discrimen eorum qui sub tropico habitant, indicatum à nobis in zonarum explicatione. Haec enim est arenosa, silphij ferax,& sicca: cum magis ad austrum uergentes partes& aquae habeant satis,& frugiferae sint. Praeterea in locis, quae à parallelo Alexandrino& Cyrenaeo ad CCC stadia magis uersus meridiem absunt, ubidies longissima horarum aequinoctialium est xiv, ita supra uerticem fertur Arcturus, ut leuiter ad austrum declinet. Iam Alexandreae gnomo rationem habet ad umbram aequinoctialem, qualis est quinarij ad septenarium. Carthagine autem meridionaliores sunt ciD ccc stadijs,& meridionaliores quam Alexandrea, siquidem gnomonis ratio est ad umbram aequinoctialem, quae est undecim ad septem. Transit autem parallelus hic quâ per Cyrenem& à Carthagine ad meridiem dissita stadijs DCCCC, usque ad mediam Maurusiam, quâ per Aegyptum, Coelesyriam, Syriam superiorem, Babvlonem, Susidem, Persidem, Carmaniam, Gedrosiam superiorem, usque ad Indiam. Rursum circa Ptolemaidem Phoenices, ac Sidonem& Tyrum, maxima diei quantitas est horarum xiv& quadrantis. Versus septentrionem hi remoti sunt ab Alexandrea stadiis ad CIDIDC, à Carthagine autem ICC. Porrò in Peloponneso, circa Rhodi medium,& Xanthum Lyciae urbem,& quae hac& Syracusis paulo magis uersus meridiem inclinant, longissima dies est horarum aequinoctialium xiv cum semisse. distant haec loca ab Alexandrea stadijs CID CID ICC.»I. Si Eratosthenem sequimur, transit parallelus hic per Cariam, Lycaoniam, Cataoniam, Mediam, Caspias portas,& Indos quisunt ad Caucasum. Inde apud Alexandieam Troadis, Amphipolin,& Apolloniam in Epiro,& eos qui 11,o aersus meridem, Neapoli uersus septentrionem absunt, dies longissima horarum est aequinoctialium quindecim. distat hic parallelus ab Aegyptiae Alexandreae parallelo uersus septentrionem ad septem stadiorum millia, ab aequatore super xxviii millia,& ICCCC, à.Rhodo III CID CCC à Byzantij autem, Nicaeae& Massiliae parallelo ad meridiem, c10 10. paulo septentrionalior est qui per Lysimachiam ducitur: quem Eratosthenes ait duci per Mysiam, Paphlagoniam, Sinopen, Hyrcaniam, Bactra. Apud Byzantium uerò dies longissima est horarum aequinoctialium XV, cum quadrante. aestiuo autem solstitio gnomo ad umbram eam habet proportionem, quam Cxx ad XXII minus quincunce. atque haec loca distant à parallelo per mediam Rhodum ducto ad IƆD, demtis C: à meridiano ad triginta millia& CCC. In Pontum deinde nauigantibus,& ad septentrionem prouectis ad stadia cio CCCC, longissima dies fit horarum aequinoctialium xv S. haec enim loca eodem interuallo distant à polo& aequinoctiali,& arcticus circulus eorum uertici imminet, in quo sita est stella in collo Cassiepeae,& alia in dextro cubito Persei, paulo borealior. At qui uersus septentrionem à Byzantio remoti sunt ad stadia III c10 10 ccc, ijs solstitij aestiui dies est horarum aequinoctialium XVI. ijs Cassiopea in arctico conuertitur circulo. haecloca sunt circa Borysthenem& austrinas Męotidis partes. absunt ab ęqua tore circiter xxxiv millibus stadiorum, ac centum stadijs. Denique horizontis locus septentrionibus proximè subiectus, totis ferè aestiuis noctibus illustratur radijs solaribus ab occasu ad ortum usque lumine obuersante. tropicus enim aestiuus ab horizonte abest semisse& uneia integri signi: tantundemque necesse est solem ab horizonte sub mediam abesse noctem. Quid quod apud nos tanto distans space Sol ab horizonte, tamen & ante LIBER SECVNDVS. & ante diluculum,& post uesperam ortium occiduumue aërem illustrat? Caeterùm apud illos Sol hybernis diebus ad summum ad nouem eleuatur cubitos. Eratosthenes ait hos à Meroa distare non multo pluribus quam xxiii millibus stadiorum. Esse enim per Hellespontum millia XII. deinde ad Boristhenem I her. Verùm apud eos, qui à Byzantio absunt ad IƆD CιƆ CCC stakia, à Maeotide palude uersus septentrionem siti, hybernis diebus Sol ad summum in sex adsurgit cubitos. dies longissima est horarum aequinoctialium XVII. Vltetiora iam ad habitationibus ob frigus negatam terram tendentia, nihil ad geographum. Quitamen& illa uult cognoscere,& alias res coelestes, is Hipparchum consulat. nam ab eo sunt dicta,& a nobis omittuntur, quia magis sunt luculenta quam nostra requirat instituta tractatio. Eiusdem generis etiam sunt quae de Periscijs, Amplis-Amphiscii, Hecijs,& Heteroscijs Posidonius prodidit. Attamen horum quoque eò usque troscij eec. mentio facienda, ut explicemus quatenus uel utilia sint ea, uel inutilia geographo. Quoniam autem uerbafiunt de solis umbris,& Sol, quantum sensu depraehendi potest, eodem circulo ad eum quo mundus uersatur, parallelo conuertitur, itaque in singulis mundi partibus dies fiet eo supra terram, nox infra terram uehente: Amphiscij intelliguntur illi, quorum gnomoni sub meridiem erecto Sol affulgens in supposita planicie umbram modò in hanc, aliâs in diuersam partem proijcit, sole in oppositam priori regionem delato. Hoc autem ijs tantummodo contingit, qui inter tropicos habitant, Heteroscij sunt, quibus id genus umbrę aut semper uersus septentrionem cadunt, ut nobis: aut uersus meridiem, ut ijs qui in altera temperata zona degunt. usuuenit hoc omnibus, qui arcticum tropico minorem habent, Perisciorum principium est, ubi uel aequalis tropico areticus est, uel maior: usque ad eos qui sub polo habitant. Cum enim Sol secundum totam coeli conuersionem supra terram feratur, nimirum& umbra in orbem ambiet gnomonem. unde & periscios eos nuncupauit, nihil ad geographiam attinentes. Quippe partes istę ob frigus habitari non possunt: uti in refutatione Pytheae ostendimus. Quapropter ne de magnitudine quidem istius non habitatae terrae disputare expedit, posito, eos cum habeant tropicum pro arctico, suppositos esse circulo qui a polo zodiaci describitur mundi conuersione:& posito, interuallum inter aequinoctialem& tropicum esse quatuor partium, quarum sexaginta integrum maximum circulum absoluunt. g s IN LE 76 ANNOTAT. IN II. IN LIBRVM SECVNDVM STRABONIS ANNOTATA, INTERPETIS. TQVI à Meroes. J'ἀπὰ & amplius annos nonnulla aetatem ferant. Ego reposir μὴν καὶ κὰρὰ κὰ leg? dum duxi, pro quo ριγένταν, qua uoce& alibi usus est Strabo,& hîcleerat λν. Et pro Αμινσον reposui gitur in Xρμς παρεθειαες siue epitoma Strabonis, non ea Ἀμισόν. tametsi ita identidem scri modò quae excusa typis est, sed& in uetustißimo& anberetur. tiquißimae ac rarißimae formae litteris scripti in membra Deinde montana quae nis codice eius operis, qui est in bibliotheca electoris Pa I 11IqUe. J δὲ κὴν ὑρκανίαν δὲλατται latini. Ibidem semper Apία cum diphthongo scribitur. ὐπε δεσις. legi non ὑπὸ, sed uni, secutus locum qui Sed& Σακασούνη alibi est, non Σακασίνρ. quod genus paulò post sequitur, ubi hoc ipsum uocatur ἑ ἑνὶ τὴν uarietatis in rebus geographicis non est in frequens. Pau Καππίαν ὑπὴραστις. intelligo autem iter à Colchide lo post Καππαάλοκιας Iὰ πρὸς τορς. scriptum erat ad Hyrcanum mare, quo superandi sunt montes Moschi και pro τὰ. non obscurum hoc, sicut& id quod qpανοci.& sic cum hoc in libro, tum aliâs utitur hac uoce ροιας scriptum est pro φανασετορίας. Strabo. 7 ἔσι δὲ Βάκτα.] Legiθακτουν οὐ τεχρκα2 Non ob solam. Jοὺ ψιλὴν διαφωνίαν. novices: Locus est& admodum perplexus,& deprab'ἀπερέσι ster codex habebat ὑψιλὴν, nimirum hoc erat emendauatus op quid: re Aldinam lectionem, quae habet ὑγιλὴν. undè colli3 Puluino remigum. δὴνπερεσιῶ πῶαπληgendum potius erat, id quod non primi nos depraehencίον. Interpres nauigium uertit, nescio cur. Meae dimus ac restituimus, sed ne ueterem quidem interpretuersioni suffragatur Suidas, et si ἑπειρεσιον ὑσι, ὑσπtem fefellit. ρετησιον legitur ibi. Sed Pollux disertè ita ut ego uerti 3 Euidentia.] ἐνάργδα. Sic legit etiam interinterpretatur lib 1. cap. 9.& idem puluinar in conuipres, non ἐνέργεια, quod huc non facit. Loquitur aut uio ὑπερίσιον nocari testatur initio ferè libri sexti: ut de instrumentis Geodaeticis. si uelis, liceat uocem remigum expungere. Iam Eu4 Itaque ne illud quidem rectè pronuncistathius in Odys. A. 559. disertè docet ὑπηρὼσιαν scriat.] 15 ad'EXEIVος ευλγειτο. uerba haec ita pubi, e uocabuli ἐράσσω in ἱ mutato& idem in eius opeto legi debere. δις οὐδ᾽ ἔκεῖνος εὖ λέγει(aut εὐλ ris θ. 191. ait ππρέσιον antiquis dictum ἐφ ἢμαθυνγεῖ, quod tamen idem significare oportebit, et exemplo τιρ ἐρεται, cui insident remiges. probare nullo possum.) κὰ atque hoc κὰ refertur ad ea 9 IX millia.] addidit interpres,& CC quod neque quae inferuntur δὲ οὐ ἐιμὴν πραλλ. Non sequitur(inin nostro codice reperi, neque in Aldino.& ualdè metuo quit) nos, quia haec nesciamus, ideò etiam ignorare linene plerique spaciorum& interuallorum numeri incertio am parallelum esse&c. πρόσκια mendum erat illustre, res sint atque deprauatiores, quam ut nisi iusta instituta pro πρός σκιὰν. Le commentatione agi de ijs poßit. Quo ego puto posse su5 At qui iubet. Diu me hic locus torsit, ita scripersederi labore, locorum interea temporis consignata ριυς. ἔὰν δὲ κελεύων ὡς οἱ ἄρ καῖοι ἔκεῖσε ι�ίπειν. latitudinis longitudinisque ratione, unde demonstrari postamen non dubito me eum restituisse pristinae integritasunt distantiae. Itaque minus fui hîc scrupulosè soliditus. ti. Hoc enim uult, eos qui probabiles ab antiquis dispaulo post pro ταραστανικῷς reposui καραιτακκνῆς, sentiendi causas habent, in ijs quae prorsus comperta non ex ipso Strabone& alijs. sunt, ac de quibus pronunciare non habent, liberos ad10 Membra. ζΜελη. differunt pars& membrum, huc esse. qui autem omnino se antiquis addicunt, eos adquatenus pars est quiduis respectu totius: unumquodque strictos esse in ea parte. membrum ut pars totius, ita ipsum quoque totum quod6 In uasis non picatis etiam per tres aeta dam est,& suos terminos proprios habet, quibus cirtes.] Eïs θιετίαν παραικύειν ἐν ἀπιτττωοις. scriptum cumscribitur. ἑ μὲν κατὰ μέλη.] Omnino sic leerat ita. Sed ἀπιτὴντοις legendum nemo non poterat gendum, non μέρὶ σἐκατήρα patrio, non dandi casu. eruditus uidere. Reliquum interpres uertit tres hominis II In ipso meridiano.] επὶ μεσπμβρίαν. aetates,& exposuit nonagesimum annum. De aetate anego euidentiam secutus sum.& haec uerba si ita scripsit notaui alibi:& apud Herodotum in Euterpa monstraStrabo, idem significant atque, u nosten μεσμμβρινοῦ. Caeteγενεὰς tur tres à γενεὸς seu aetates esse annos centum. Sed piς rùm quod sequebatur οὐ δεῖ τῶν&c. particulam neτίαν non est nisi triennium, certè non magna aut admi gantem sustuli, planè sententiae huius loci atque doctrinae lib. 14. cap. 4. rabilis uini aetas, cùm Plinius ad CC. annos durare quaerepugnantem. eandem inferius omissam ante πολύῦdam uina prodiderit:& nostratia etiam uina ad 10. Eo. λατους φησί, reposui. 21 Cul- LIB. STRABON li partibus ibi orientibus& occidentibus. Qui habitant 12 Culpandi studium. διλητικ Aldus habe sub latitudine 66 1 partium, id est sub arctico uulgari cir bat, nos φιλιτιν:& μαίοντος rectè uterque. Interpres mendum in priore uoce non obseruans, nescio quos Philetios& Menontes nobis creauit: cùm Hipparcho uiculo(. quales in nostro orbe sunt in Islandia, Finlandia, & prope sinum Ruthenicum quidam.) ijs tropicus est tia duo praeter superiora obijciantur, κὰ φιλάελον, pro arctico. Haec οἰκουσιν εὶν πᾶσιν, mutilata sunt. Εὲ πὴι ταῖς αὐταῖς, ἁ μην γρησαῖς, μενειν ὑποego sensum expressi. Mox. Ex his periscios.] Legeθέσεσι. quod Aristoteles uocat δεσιν διαφυ λάττειν. batur πσοφιοίκους. sed ista uox huc non quadrat. Non 13 Quæro.] Σητων. Si ζητῶ legas, omnia rectè enim quatenus diuersarum zonarum habitatores, aut habent. in frà ὀπὸ τῶν ἀρκτων, erat ἑὶ liquidò faleadem in zona ergionè, aut utroque modo contrà hasum, ut& lcaινὸν pro κενὸν bis. ὑπο τὴν ὁρθὴν. erat ποθὴ. Sed ego cum superiora secutus sum, tum rabitantes conferuntur(.unde antoeci, periceci,& antipotionem. Nihil enim absurdi erat in triangulo rectangudes.)hîc Posidonius zonas distinguit, sed umbrarum dilo duorum laterum quae rectum angulum faciunt alterum uersitatis rationem habet:& paulo post rectè leguntur Periscij. Periscij. Graecas uoces retinui, ne Latinas insolentes poaltero longius esse: sed alterum horum hypotenusa esse nere cogerer. Qui habitant sub polo,& quorum uertilongius, id multis modis absurdum esset. quod non tantum cis punctus in meridiano à polo non amplius 23 i gra peculiariter 47 primi Euclidis docere potest, sed& in uniuersum de quocunque triangulo eiusdem libri propositio 19a demonstrat. cum ex eiusdem 32a facilè colligatur dibus abest, ijs necesse est zodiaci aliquam partem nunquam occidere, aliam oppositam nunquam oriri. sicut in rectangulo triangulo nullum posse esse locum angulo, qui quantitate rectum excedat. Paulo post ληφθενergo nox perpetua eos premit, cum Sol in haefertur, ita idem dum in illa est, in orbem semper eos circuit, nunτος γὰρ τοῦ τῶν ὄρων πὰλάτους: legendum uidequam occidens. quo fit, ut umbrae quoque uersus omnes turὀρῶν. mundi plagas in orbem conuertantur& ambiant. inde 14 Promontoria.]ἄκρας. usus sum uocabulo latiùs, ut intelligas processus, quos uocant, seu partes pro periscijs nomen. tales sunt quorum paulò ante memini, currentes, zipffel. ἀφ' in ἐφ' mutaui, cùm paulo infe& si qui adhuc ijs sunt septentrionaliores. Idem de Au-Heteroscij. riùs rectè legatur. Sed post ἄκρας, desidero τῶευstrina parte intellige. Heteroseij nos sumus,& quicunque ρώπης. infra πολυχιδὲς. Jsic& interpres legit,& zonam temperatam incolunt, quorum latitudo est intra sensus requirit. 23 1& 66 1 gradus. Nam ut denobis exempli causa 15 Verùm his ille praeteritis. Ei Ἇὲν πρίν ρίν δύν. ego sensum respexi, ac si esset scriptum.& T dicam, tamet si ab ortu uersus occasum,& contrà umὀν πριεμαιοί σc. Paulo post non excedere. bras iacimus: nunquam tamen uersus meridiem nostrae Legi enim ὁμολὸς σῦσιν ὀπλειόνων. itaque sensus reumbrae porriguntur: ideò, quod ubicunque locorum Sol quirit,& ratiocinatio, de freto Gaditano, quod Roin zodiaco uersetur, etiam cùm proximè ad nos accedit mam Carthagine, hanc 18ro dicit occidentaliorem, pain solstitio aestiuo, in ipsa meridie tamen adhuc à uertice làm falsum est. Sed pleraque in his refutationibus sunt nostro abest uersus meridiem, ut umbras necesse sit uercorrupta, mutila, confusa, peruersa. quibus ex coniectusus septentrionem cadere. Itaque ita habitantes, heterora uelle mederi, planè sit Oedipum se profitentis. ἀποscij uocantur, quod in alteram tantùm partem umbrae ρίκς quidem legebatur pro ἀπδρίας. ἐπανορθῶmeridianae(. quarum potißimum ratio habetur.) cade Amphiscij. rent, nullae in oppositam. Amphiscij sunt qui zonam μεναυτὴν.] Fortὲαυνον. 16 Cùm in his quae retulimus.] Legebatur incolunt torridam, sphaerae situ recto, aut ab eo minus ιππαρχος. Ερ δὲ δὲ&c. quae non magna deprauatio 23 I gradibus declinante. Horum ultra citraque uertietiam interpreti erroris ansam praebuit. 17 Aristoteles.] Αὐτας ἐαλεί τὰς μεταξὴ cem cum Sol discurrat, fit ut umbrae meridianae eorum legendum arbitror,& ἀμφοτεροις pro ἀμφοτερους. aliquando uersus meridiem, aliquando uersus septentrio 18 Iam cùm arctici. Jοὐτε πὲδὰ πᾶσιν οὐσιν. nes proijciantur, itaqué utrinque habeant. Verbi gratia, legebatur ὑσπαι. quod mendum interpres non animadqui in felici Arabia habitant ultra tropicum Cancri, eouertens, locum faedè confudit. Sic autem ratiocinatur rum umbrae meridianae, dum Sol in Cancro est uersus me Strabo. Arstici circuli non sunt itidem ut tropici apud ridiem, dum in Capricorno est, uersus septentrionem iaciuntur. Itaque Arabes isti trans tropicum Cancri in omnes ijdem, sed pro situ locorum alij atque alij, alicubi temperatam zonam progreßi, mirati sunt). ut ait Lucaetiam nulli: ergo zonae quae immutabiles utique sunt, non nus.)umbras nemorum non irè sinistras: hoc est aestiuo possunt eorum opera distingui. Loquitur autem de arcticis ijs, de quibus primo libro aliquid diximus. Ac tatempore non ferri uersus meridiem, quod domi obseruarant fieri. les in sphaera recta prorsus nulli possunt esse, omnib. coe 19 Nam 83 ANNOTAT. IN II. LIB. STRABON. 19 Nam in aere.] ἤμιον δαλεῖς&c. Locus est & sanè de corpore paulo post accipitur. alioqui ubi aer mancus& deprauatus. est calidior, ibi esse ingenia sagaciora& impostu20 Sublimissima.] Legoʼ ὑληληοη γηλ. ris minùs exposita, uulgo creditur,& de rei huius Mox sequuntur quae hoc confirmant. Paulo post, πρός causis etiam disputant docti. Itaque amplius. Post de ἐ ἐκατίρωθεν: erat πρὸς δὲκατὲρ. ego sensum tenui. Britannia, ἐμβατὸν ἢ, lego ἐμβαδών οκ. forte πεὸς δ'αὐτὰ. 25 Non recte. Jον καλῶς. perspicuum.& inter 21 Corinthij certainis. I Proserpinalia uer pres rectè. Nam corrector mendam καὶ ἀλλως secutus, tit interpres, non sat scio quid secutus,&όρη quidem est uoluit uideri diligens. Paulo pòst, ταλατακοχ κόλπος Proserpina. neque mihi hic integrum est de Aegyptiolegebatur, ubi ἄδριατακου secutus superiora reposui. rum disputare sacris. non procul fine libri aliquid de eo non tamen non obseruaui infrà etiam aliquoties tαλαdem hoc refertur: ut comparatione locorum instituta, Γκοῦ legi. poßis(. si uacet.) coniecturae opportunitatem inda26 Non satis. Πὴ ἰκανῶς. Legebatur μὴν, cui gare. particulae nihil redditur, ita ut stare non poßit. tum non 22 Aquam.]νγείας, sanitatem. Sed id non uidequid priores rectè, sed quid non rectè docuerint, ostentur congruere. legi ὑδρώας, de qua uoce suprà aliquid di debet. Ab insequente periodo nonnullos librum terattigimus. paulo antè, ἐπανιόντα δ᾽ ἀνεμοις. noster tium auspicari erat nescio à quo amnotatum. Nos de dihabebat. ἐπανοιόντ᾽ ἐντ ἀνεμοις. Aldus rectiùs, uisione librorum diximus alibi: hîc nihil muto. tantum traiectis à compositore syllabis ἐπανιόν δʼ ἀν28 Marine an terra.] ἤγη. legi ex sensu ἰ pro τανεμ. ὴ, οὐ ὁ pro οὐ. Paulo pὸst Vertebrae superfi23 Impositis.] ἐκθεμενον. fortè εὐδεμενον. cie minor. Imò uertebrae superficiei simiquanquam eodem recidit res. omnes suas facultates in lis. nisi enim admodum erro pro μειομ legi debet ôeam conuertit nauigationem. Sed& inferiùs legitur μοιομ. ἐκθεμενον, cùm imponere locus requirat. Infra. Pandataria.] Hoc nomen,& Ebusi, correxi Bogo.] is est, puto, quem Bocchum Latini dicunt. ex alijs ipsius Strabonis locis. De Automalis 24 Quocunque terrae situ.] Oὐ ὀποιωζρ legi, mox est locus mutilus. Vide ipsum cùm esset ενοποιον. πσθὴ τὰ κλίμ. ISίc& Aldus. Strabonem, penè sub operis 25 Acutiores sint.] aliter legit interpres. ἐρρωhuius calcem. μενεσορός& πετέρθαι. robustiores& coctos. ἐρεν vùs alibinon legi, neque nimis est(. puto.) uox elegans. HISPA FINIS. 79 HISPANIAETA. BVLA, CONTINET TOTAM HI SPANIAM IN TRIBVS PRoveilCIIS PARTItam cum insulis sibi adiacentibus. Parallelus per medium eius ductus, proportionem habet ad meridianum, quam tres fere ad quatuor. Circumscribitur tabula ipsa ab oriente Pyrenaeis montibus, à meridie Balearico& Iberico mari fre toque Heracleo, ab occasu Oceano occidentali,& ab Arcta Oceano Cantabrico. m̄ H. m̄. Norba 14 Lusitaniae August. Emerita. 14 50 Corduba 14 j0es 20 Beticae Ispalis 14 40 23 30 Asturica 2523 15 Ciuitates Noua Carthago 14 40 Tarracon insignes fere etc. 2 15 Tarraco=Clunia 15 nensis. Caesarea August. Gadira insula 14 3042 g 4 31 le reste des 81 VLA ANIAE. P Unsichere HISF V. P. 101 2 HZsch. copuli Trileuci de Votre Das de P. CANTABkICVS. OCBANVS D'H. de de Cattiterides 46 Votre très-hier insulx Vous me P. . sans son CALLIAE PARS H. Pae sici Von cantabri Nerium Parallelus!Artabro Aaturia bij Comöl. Artabri Caristi a f rum porens - HZschokke 45 Tamara Tarraconens. ciuitates. Ceijeet Vindion mons Flauionauia, Glandomirum, Gigia, Gerun P.S. Callaici da, Gallica Flauia, Interamnium, Interca vascones tia, Iturissa, Lucentum, Lucus Augusti, Le 44 Vardul; Lucenses Minus gio German. septima, Mantua, MenraA.F.D.A Limius de son lia, Nemetobriga, Obila, Orcelis, OceHISPANIA Cepluica Pompelon lum, Pelontium, Pintia, Pinetus, Rauda, Parallelus Tuidi Septontia, Setubia, Salionca, Tarraga, Nebis 42 CONENSIS Turriga, Tucris, Volobriga, Vellica, Vr M Auaron, cesa, Varia, Veluca. Ciuit. Bęticę. promôt. TARRA Palantia Abdara, Asta, Arsa, Arunda. Baelon, Bal Edulion mons R Castellani Veneri Autts Octodorum Vaccaeipop. da, Baniana. Carteia, Calicula, Coecila, 47 templum Carthago Caesaren Calduba, Curgia. Detunda. Ebora. Ilursalmanca Complutum 42 Augusta uetus DorisA gis, Italica, Iulia. Lacippo, Laelia. MaNOMN nätia T.H.H. nobia, Memralia uel Mellaria. NebrisDt Carpetas Vaeus fl. Lunarisen Ilerda promôt sa, Nertobriga. Obulcum, Oleastrum. Pophol 4 1/4 Parallel. 12 de ChE Vettones Paelusa, Regina, Setia. Tucci. Vrbona, Barcins Toletum Tarracon e 7bre Vgia, Vama. LVSITANIA G.C.P. Lunge de de RJ. Balliaricum promet. endreur Celtibe V. ertas ^ailliarides in stt pelnerus de 40 Tzegusch. Làcobriga Barbarior L.S. H Oretant popl Cattpus COCBANVS OCC Londres Augnista Deut-il de H. Schöpfel Emerita ECIDENT Par. Il de la H.D.H.F.P. 30 Salduba POPVLI TARRACONENSES. Turdetani Anast. Antrigones, Bastitani, Contestani, Edetani, Hercaones, Syssus Ophius a BAETICA Cors dans la Laeetani, Endigetes, Caepori, Cilini, Lemaui, Bedyi, SeM Celtici Ispalis urri, Brigacini, Bedunesij, Orniaci, Lungones, Selini, Bxx cacrum Balfa Carthage Superatij, Amaci, Tiburi, Egurri, Braecarij, Turodi, 38 Saguntia Pctum Moua Turduli Nemetati, Coelerini, Bibali, Limici, Gruij, Luangi, CuMalaca Selabina B P. acerni, Lubaeni, Narbasi, Murbogi, Pelendones, BeroDarehl Mariano B. P. S. C. F. Vous ne , P. 1641 Ette De nes, Arauacae, Oratani, Ilergetes, Cerroetani, AnthetaIllipula 58 Ciuitates. ni, laccetani, Laeitani. Charidemus Lusitaniae ciuitates. Aquae laeae, Albocella, Alonae, Aquae calidae, Argeteola f 0m’õt. Gadira Augustobriga, Arandis, Arabriga Thericum Mare Aquae quintianae, Asturica augusta, Araduca, Acci, At K H. de Burdua, Bretoleum, Cepiana, Con s tacum, Aemiliana, Augustobriga, Abula, Anabis, Arsi, cordia, Capara, Cecilia, DeobriMonsieur de ses Bargiaces, Brigaecium, Braecar augusta, Burum, Biger, Fretum Herculen ows ga, Elcoboris, Ebura, Buandria, D' P. ra, Belsinum, Bilbis, Biatia, Bergula, Burtina, Cambede Stemplum Geraea, Iulia myrtilis, Lauara, LaHJ4 tum, Coeliobriga, Caronium, Concana, Caladunum, Ca ma, Manliana, Myrobriga, Norba marica, Confloenta, Condabora, Caracca, Castulon, de caesarea, Ossonaba, Ocellon, Obi Dianium, Dactionium, Deobrigula, Dertosa, Etelesta, Londres 1141 la, Paxiulia, Rusticana, Salacia, Ergauica, Eldaua. Flauium Brigantium, Flauiobriga, Selion, Turres albae, Tucubis. Le pARS b/e x MAVRITANIAE . de cette 4 L M , Vom k. h. k. 20 St. Lea 2 41 0 2. 5 ouvert avec les à une partie de cette 80 Pa. I. de la 83 STRABONIS RERVMGEOGRAPHICARVM LIBER TERTIVS. Osteaquam primam terrae descriptionis formam tradidimus, dicendum in tertio incipit nobis deinceps iam peculiariter est de singulis partibus. hoc enim in nos singulas orbis partes describet recepimus,& uidetur hactenus rectè tractatio esse diuisa. Ordiendum re.& primùm autem est iterum ab Europa,& ijs eius partibus, à quibus& antè, id à hoc libro totius easdem ob causas. Est ergo prima pars Europae uersus occasum Hispa Hispaniae conti nia. Eius magna pars incommodè habitatur. quippe montes& sylutas natur descriptio & campos terra praeditos exili, neque aequaliter aquis irriguam ma- à Columnis ad gna ex parte incolunt. tum pars septentrioni obiecta, praeter asperitatem etiam frigidissi-Prenaeum usque ma est:& quia ad Oceanum pertinet, id accedit, quod nulla eius incolis sunt cum alijs ho-montem Hispaniaesolum minibus commercia. itaque ibi pessimè degitur. At uersus meridiem sita, felix ferè omnis quale. est regio, praecipuè quae extra Columnas iacet. Verùm haec singulis persequendis faciemus plana. priùs figura totius Hispaniae& magnitudo nobis describenda est. Hispania Forma eius& similis est pelli, in longum ab occasu uersus ortum expansae, ita ut priores partes ad ortum quantitas. spectent, in latum à septentrione ad Austrum. Longitudo eius est in uniuersum Iηθ stadiorum, latitudo maximaIDD. alicubi multo etiam minor tribus millibus, maximè ad Pyrenem latus ortiuum incidentem. Mons enim ille continenter ab austro uersus Boream porrectus, Galliam ab Hispania dirimit. Cum autem utraque regio inaequaliter sit lata, arctissima utraque est à nostro mari ad Oceanum, quâ ad Pyrenem accedunt: atque ibi ab utraque parte earum sinus fiunt, in altera ab Oceano, in altera à nostro mari. sinus tamen Gallici maiores sunt,& eorum quàm Hispaniae isthmus angustior. Ergo latus Hispaniae ortiuum Pyrene includit. meridionale efficit nostrum mare à Pyrena usque ad Columnas, proximum huic Oceanus, usque ad Sacrum promontorium. tertium latus est occiduum, ferè parallelum Pyrenę, à sacro promontorio usque ad promontorium apud Artabros, quod uocatur 1 Nerium. Quartum latus inde ducitur usque ad Boreales Pyrenes fines. Proinde singula narraturi, principium repetamus à Sacro promontorio. Hoc enim non Euro Sacrum propae modò, sed uniuersae habitatae terrae punctum est omnium maximè ad occasum situm. montorium. Etenim terra habitata uersus occasum terminatur duabus continentibus, extremis nimirum Europae,& Ifricę, quorum hęc Maurusij, illa Hispani tenent. Sed Hispanica ad id quod diximus promontorium excedunt ad CIDD stadia. Et quidem regionem ei adiacentem, Cuneum Latina uoce appellant. Ipsum autem promontorium in mare procurrens Artemidorus, qui se ibi fuisse ait, nauigio comparat.& ad figuram accedere dicit tres exiguas insulas, quarum una rostri uicem gerat, reliquae auriculorum nauis à prora prominentium, quę portus habeant mediocres. monstrari etiam ibi fanum Herculis. id quidem Ephorum finxisse. Nam neque Herculis aram ibi esse, neque ullius deorum. sed lapides multis in locis ternos aut quaternos esse compositos, qui ab eò uenientibus ex more à maioribus tradito 2 conuertatur, translatique fingantur. Fas ibi non esse sacrifice, neque noctu eum locum adire, quòd ferant eum nocturno tempore à dijs teneri: qui spectatum ueniant, eos in uicino pago pernoctare, interdiu accedere aqua secum, qua locus ille caret, allata. Hęcita esse postunt, esseque credendum est, non item ea, quę plebeij& uulgaris homunculi in morem dixit, Volgò enim perhiberiait Posidonius, solem ibi ad oceani litus occidere maiorem, editoque strepitu, quasi simare strideret sibilaretque eo dum in fundum defertur extincto. quin& hoc uanum esse, quod aiunt statim ab occasu noctem insequi. Non enim statim id fieri, sed non multo pòst, ut& in ijs fit magnis maribus. ubi enim Sol in montes occumbit, ex luminis diffusione diutius ab occasu diem perdurare. in mari autem non item, neque tamen illico tenebras oboriri. atque idem etiam in magnis usuuenire campis. Magnitudinem autem solis ideo augeri uideri sub ortum& occasum in maribus altis, quòd plures uapores ab humido in altum sese attollunt: quibus infractos radios uisus, ueluti in fistulas quasdam, diffundi& maiorem uera quantitatem fingere: quemadmodum STRABONISGEOGRAPH. le dum cum solem lunamue orientem aut occidentem per aridam tenuemque nubem intuemur, rubere putamus. Mendacium porrò ait se depręhendisse, cum Gadibus per xxx dies commoratus occasum solis obseruasset. At Artemidorus centuplo quàm sit aliàs ma iorem occidere solem dicit, confestimque noctem ingruere. Quod ipsum uidisse in Sacro promontorio, credi non potest ab obseruantibus quid ea de pronunciarit. Si enim(: quod ait.) noctu nemo illum locum intrat, ne occidente quidem sole quisquam ibi erit, siquidem statim nox opprimit. Sed neque alibi in Oceam ora illud uidit. nam& Gades sunt in Oceano,& contrarium testantur Posidonius alijque plures. Enimuerò continenter adiacens Sacro promontorio maritima ora, ab una parte initium est occidui Hispaniae lateAnas e Tagus ris, usque ad ostium Tagi fluuij, ab altera austrini, usque ad alium fluuium Anam& eius exitum. Vterque horum ex partibus Hispanię uersus ortum sitis profluit. uerùm Tagus refluuij. ctà uersus occasum exit, longè maior altero: Anas uersus meridiem se conuertit,& interceptam amnibus regionem circumscribit, quam maiore ex parte Celtę incolunt,& Lusitani, à Romanis è regione trans Tagum sita eò translati. Supra Anam habitant etiam Carpetani, Oretani,& Vettones frequentes. Hęc regio mediocriter est felix. Quę uerò deinceps ad ortum& meridiem insequitur, ea cum quacunque terrae habitatae conferatur parte, nullam habet cui terrę marisque bonorum pręstantiapostponi debeat. Hęc est quam Baetis perfluit, amnis ex ijsdem cum Anna& Tago ortus partibus, medius ferè in Baetica ter eos quantitate, atque initio sicut& Anas uersus occasum lapsus, ad meridien inde uergit, in eodemque cum Ana litore effluit. regionem à fluuio Boeticam nominant, ab incolis Turdetaniam, incolas Turdetanes& Turdulos, quidam hos eundem, quidam diuersos populos censent, in quibus& Polybius est, Turdetanes Turdulorum ad septentrionem uicinos esse tradens. Nostra ętate nulla eorum apparet distinctio. Hi omnium Hispanorum doctissimi iudicantur, utunturque grammatica& antiquitatis monumenta habent conscripta, ac poëmata,& metris inclusas leges, à sex millib.(ut aiunt.) annorum. Vtuntur& reliqui Hispani grammatica, non unius omnes generis: quippe ne eodem quidem sermone. Haec regio quę intra Anam est, tendit uersus ortum usque ad Oretanes: me ridiem uersus ab ostio Anae in ora maritima usque ad columnas. necesse est autem plurib, disserere de ea& uicinis locis, ad intelligendum, locorum istorum naturae praestantiam & felicitatem. Deinceps inter hanc oram, in qua Anas& Bętis effluunt,& inter Maurita niae extrema, Atlanticum irrumpens mare, fretum quod apud Columnas uocatur, efficit, quo free mare internum externo adiungitur. Ibi ergo mons est eorum Hispanorum, qui Basistani& Bastuli uocantur, nomine Calpe, ambitu non magnus, caeterùm in altitudinem magnam erectus, ut eminùs uidentibus insulae speciem obijciat. is ad dextram est è nostro mari foras nauigantibus,& ad XI inde stadia urbs Calpe uetusta& memorabi lis, olim statio nauibus Hispanorum. Hanc ab Hercule quidam conditam aiunt, inter quos est Timosthenes, qui eam antiquitus Heracleam fuisse appellatam refert, ostendique adhuc magnum murorum circuitum& naualia. sequitur Mellaria, ubi salsamenta condiuntur. Inde Belo urbs& fluuius. hinc maximè ad Tingin Mauritaniae traijcitur, mercatusque ibi sunt& salsamenta. Fuit& Zeles Tingi uicina urbs: sed eam Romani in oppositam Mauritaniam transtulerunt, additisque à Tingi nonnullis colonos alios ipsi ex Italia miserunt, urbique nomen Iuliae lozae indiderunt. Sequuntur Gadira siue GaGades des, insula angusto freto diremta à Turdetania, à Calpe distans stadijs circiter ICCL uel, ut alij uolunt, ICCCC. Insula haec alijs nulla re praestans, fortitudine incolarum in nauigationibus declarata,& colenda cum Romanis amicitia ad id fortunae enecta fuit: ut quanquam in extremo terrae habitatae iaceret, tamen omnium esset celeberrima. uerùm de hac dicemus, cùm etiam de caeteris insulis erit sermo. Sequitur Menesthei portus,& ad Astam ma ris affusio& enullitio. aestuaria haec uocant, ubi cauitates mari impletae in eius affluxu, fluminum instar facultatem nauigandi in mediam terram& urbes in ea sitas praebent. Tum bipartita Baetis fluuij ostia. insula quae in eorum est medio, oram maritimam continet c, uel secundum alios etiam plurium stadiorum. Hisce in locis oraculum Menesthei est, & Capionis turris saxo imposita quod mari cingitur, opus mirabile, Phari instar, falutis nauigantium gratia factum. nam& egestus à fluuio limus breuia ibi facit,& ante ostialocus LIBER TERTIVS. cas scopulos habet sub aqua larentes: ut illustri aliquo signo habeat opus. Inde supra Bętim nauigatur,& urbs succedit Ebura,& Luciferi fanum, quod uocant lucem dubiam. tum fretorum aliorum nauigationes, ac deinde Anas fluuius, duobus se euoluens ostijs, quo rum singulae sunt nauigationes. Vltimum deinde Sacrum promontorium, à Gadibus minus cio cio stadijs dissitum. Quidam à Sacro promontorio ad ostium Anae IX 3 millia, ria numerant, hinc ad ostia Baetis c, porrò ad Gades LXX milliaria. Ergo supra oram maritimam, quae est intra Anam fluuium, sita est Turditania, quam Baetis fluuius diuidit. Hanc uersus occasum& septentrionem determinat Anas fluuius. uersus ortum, Carpetani & Oretani. uersus meridiem uerò Bastetani qui inter Calpen& Gades angustum accolunt litus. sed& externum mare usque ad Anam,& quos dixi Basterani adiacent Turditanię multique finitimi populi. regionis eius magnitudo non excedit neque in longum neque in latum duo millia stadiorum. Vrbessunt ingenti numero: quippe ducentas aiunt. notissimę sunt quae fluminibus, aestuarijs, aut mari appositę sunt, ob usum rerum. Maximè autem gloria ac potentia creuit Corduba, Marcelli opus,& Gaditano-Corduba rum urbs. hęc quidem ob nauigationes,& quod Romanis se sociam praebuit: illa ob agri bonitatem ac amplitudinem, magnam quoque partem Bęti fluuio conferente. inha bitaruntque eam ab initio delecti Romanorum& indigenarum uiri, primamque eò istis in regionibus coloniam Romani deduxerunt. Post has Hispalis claret, ipsa quoque Aispasse, Romanorum colonia. ac nunc quidem emporium ibi durat, honore autem& recenti militum Cęfaris eò missorum inhabitatione Bętis pręcellit, quamuis non splendidè condita. Secundum has Italica& llipa supra Bętim sitę: Astenas ab eo remotior,& Carmon, & 4 Obulco. Sunt& in quibus Pompeij filij debellati sunt, Munda, Apetua, Vrso, Tucis, lulia, Aegua. omnes hę non procul à Corduba distant. Munda quodammodo harum me. tropolis est, distans à Carteia stavia circiter cio cccc. Huc fugit Cn. Pompelus pręlio uictus, indeque naui auectus cum in montana quędam mari imminentia egressus esset, occi sus est. sex. autem frater eius Corduba elapsus, non diu inde in Hispania bellum sustinens, Siciliam ad defectionem concitauit: indeque in Asiam profugiens, captus ab Antonij militibus apud Miletum uitam amisit. In Celticis notissima urbs est Constorsis. Ad ęstuaria autem 5 Asta, in quam Turditani conueniunt, sitam supra nauale insulę stadijs summum C, non multo pluribus. Accolitur à plurimis Bętis, nauigaturque sursum ad stadia cio ec à mari usque& ad Cordubam& paulo superiora loca. edificata sunt diligentissimè tum quę in ripa sita sunt, tum paruę in flumine insulae. acceditque spectandi amoenitas, locis istis lucorum& alia stirpium plantatione excultis. Hispalin usque sursum nauigatut grandibus onerarijs ad Io ferè stadia. ad superiores autem urbes, llipam usque minoribus. inde ad Cordubamusque scaphis fluuialibus, compactis nostra aetate, olim autem etiam lintribus. Superiores autem partes quae sunt 6 ad Clastonem, nauigari non possunt. Sed 6 dorsa quaedam montium à se ubique aequaliter distantia,& Boream uersus modò magis modó minus cohaerentia iuxta fluuium protenduntur, plena metallorum. Plurimum argenti est in locis circa llipam,& Sisaponem tam ueterem quam nouum. Apud Cotinas Metalla Beetiquas uocant, aes aurumque nascitur. li montes sursum nauigantibus ad sinistram sunt. Ad dextram autem planicies magna, excelsa, fertilis, magnis côsira arboribus,& pascuis apta. Habet etiam ripas aduersa haec nauigatio, sed neque tam magnis nauibus, neque ad tantum spacem. Superiacent autem montes quoque secturas habentes metallicas. qui ad Tagum pertingunt. Loca in quibus metalla sint, necesse est aspera esse& sterilia fere, qualia sunt Carpetaniae contigua, magisque etiam ea, quae Celtiberiam tangunt. Talis ergo est etiam Baeturia, siccos habens campos iuxta Anam porrectos. Ipsa autem Turditania mirum in modum opulenta.& cum omnis generis rerum sit feracissima, commoda haec eius exportatione rerum duplicantur. nam ob multitudinem mercatorum nauigantium facilè quod abundat fructuum diuenditur. nauigationibus autem non flumina modò in Aestus effusio seruiunt, sed& aestus effusiones amnium similes, per quas eodem modo nauigatur à ma nes nauigabiles. ri non exiguis tantûm, sed magnis quoque lembis ad urbes mediterraneas. Nam supra maritimam oram omnis regio campestris est, maior pars eorum quae inter Sacrum promontorium& Columnas est. Ibi multis in locis cauitates à mari in terram protenduntur, medio, STRABONISGEOGRAPH. mediocribus conuallibus, aut etiam fluuiorum alueis similes, in multa porrectis stadiaeas incrementa maris implent aestu appellente, ut non minùs quam per amnes possit per eas nauigari: atque adeò meliùs. secundis.n.amnium nauigationibus similes sunt, nulla re impediente,& mari ob affluxum aestus leuiter DeuiterK impellente, sicut fit in defluxu fluuiorum. Porrò maris incrementa hîc quam alibi sunt maiora, quia ex magna latitudine in arctum meatum mare coactum, quem ad Hispaniam Mauritania facit, repercutitur,& facilè defertur ad terrae partes concedentes. Porrò harum cauitatum quaedam euacuantur cùm mare resorbetur, nonnullas aqua nunquam prorsus deserit, nonnullae etiam insulas in se continent. Tales ergo sunt maris effusiones inter Sacrum promontorium& columnas, uehementius habentes quam alibi fiat incrementum. Atque hoc maximum adfert nauigantium usibus commodum. nam plures ac maiores facit effusiones, saepe ad vIII usque stavia nauigabiles: ut quodammodo totam faciat terram nauigabilem,& exportandis importandisque mercibus aptum. Habent autem etiam aliquid molestum. Nauigationes enim in amnibus, quae ob uehementiam exundationis ualidiùs fluxui amnium obnituntur, haud leue periculum sursum deorsum uenauigantibus obijciunt. Et defluxus maris in effusionibus istis sunt damnosae. nam eadem qua affluxus ratione incitantur, atque ob celeritatem non rarò in sicco destituunt naues ac pecus, quod ante affluxum in insulas ad amnem sitas transiuerat. id aliquando illuuie obruitur, aliquando destituitur, uique transire frustra conatum interit. aiuntque boues obseruato eo casu, recessum maris operiri, atque tum in continentem abire. Ergo homines locorum natura cognita, cum uiderent effusiones istas ministerium fluuiorum implere posse, urbes in ijs locis condiderunt& domicilia, sicut ad fluuios. quarum sunt Asta, Nebrissa, Onota, Sonoda, Maenoba, aliaeque plures. Adiuuant& fossae quibusdam in locis actae, quia multis de locis hinc in de merces trabuntur& inter incolas,& ad exteros. similiter prosunt etiam confluxus in exundationibus, quae impediuntur isthmis alueos dirimentibus, eosque nauigabiles facientibus, ut etiam ex fluminibus ad effusiones hinc inde nauigari possit. Omnis autem negociatio est uersus Italiam& Romam, habetque nauigationem usque ad Columnas con modam: nili si qua est ad fretum difficultas& in alto nostri maris. Per tranquillum enim clima cursus est, maximè altum mare nauigantibus: quod commodum est mercatorijs onerarijs. habent& uenti altum mare proflantes suum ordinem. accedit etiam, quod nunc pax est abolitis latrocinijs: itaque summa est nauigantibus securitas. Peculiare autem aliquid se ex nauigatione ab Hispania obseruasse scribit Posidonius, nimirum in illo mari usque ad sinum Sardoum Euros etesias, id est, stato anni tempore spirare. itaque se tribus mensibus in Italiam peruenisse, aegrè pręteruectum Gymnesias,& iuxta Sardiniam, aliaque eregione horum loca Africę.itzportatur è Turditania multum frumenti ac uini, oleumque non multum modò, sed& optimum. Pręterea cera, mel, pix,& coccus multus,& minium Sinopica terra non deterius. naues conficiunt ex indigena materia, habentque& sales fossiles,& fluuiorum salsorum fluxus non paucos. tum salsamenta copiosa, non inde modò habentur, sed& ex reliqua extra Columnas ora, nihil cedentia bonitate Ponticis. quondam etiam multum uestium aduehebatur, nunc lanae Coraxorum lana praestantiores, longeque pulcherrimae. quippe talento aries omitur qui oues ineat. tum summe tenuia texta, quae Saltiatae faciunt. est ingens ibi pecoris copia,& uenandi materies. Perniciosas habet bestias ferè nullas, exceptis cuniculis, lepusculis illis terram fodientibus, quos quiCunieuli. dam leberides nominant. ij enim radices uorantes, stirpibus seminibusque nocent. Idque usu uenit per omnem Hispaniam,& ad Massiliam usque quin& insulas infestant: traditumque memoriae est, Gymnesiarum insularum incotas aliquando missis legatis petijsse à Romanis terram sibi habitandam, quòd sua se ab animalibus pelli, neque eorum multitudini resistere posse dicerent. 7 Et sanè hoc auxilio opus esse potest, cùm, quod non sem per fit, tanta multitudine tanquam bello aut peste grassantur, ueluti serpentes& mures terrestres etiam ubi inualescunt. Sed ubi mediocriter habet res, inuentae sunt iam cuniculos uenandi plures rationes. quarum est, quod feles Africos feros studios e adhibent, & ore obligato in foramina immittunt: qui unguibus extrabunt cuniculos inuentos, aut in superficiem expellunt, ubi ab adstantibus captantur. Abundantiam uerò eorum quae LIBER TERTIVS. quae ex Turditania exportantur, nauium magnitudo& multitudo indicat. maximae enim onerariae naues inde ad Dicaearchiam& Ostia, quod est Romae nauale, aduehuintur itaque multiplicatae sunt, ut numero iam Africis ferè aequentur. Cùm hic sit Status mediterraneorum Turditaniae, ora eius maritima opibus maritimis cum ea quasi certare uidetur. In uniuersum enim exterum mare omni ostreorum, concharumque abundat genere, nu mero,& magnitudine. uerum ad Turditaniam id maximè fit, quippe maris affluxu ac refluxu ibi augescente, quam causam apparet esse multitudinis ac magnitudinis istarum rerum ob exercitationem. Idem intelligendum de cetorum omnibus generibus, orygibus, balaenis,& à flando dictis physeteribus, qui cum efflant, eminus intentibus species quaedam nubis in columnae formam coactae uidetur, quin& congri ibi in belluas abeunt, longè nostrorum magnitudinem supergressi:& murenae sunt ibi, alijque plures id genus pisces. Apud Carteiam ceryces siue buccina,& purpurae inueniri dicuntur, decem cotylas implentes:& in exterioribus locis murenae congrique qui appendant xxc minas, polypos qui talentum: bicubitales teuthidas, aliosque id genus pisces. Huc etiam plurimi: thynni compelluntur, à calore externi maris antiquo pingues& crassi. Vescuntur glande Quercus mari querna, quae ad mare nascitur, humilis plané, sed praegrandem generans fructum. haec arna Thynnus. bor etiam in terra per Hispaniam frequens nascitur, magna radice, ut quercus perfectae, sed humilis ipsa fruticis instar à stirpe surgit. tantùm autem fert fructus, ut post maturitatem litus maris intra extraque Columnas oppleatur eo alluuie eiecto. semper tamen minor inuenitur quae intra Columnas nascitur. Polybius tradit, hanc glandem ab Hispanis etiam in Latium usque mitti, nisi fortè Sardinia etiam eam generet& uicina loca. Caeterùm thynni quanto magis ad Columnas accedunt, tanto fiunt tenuiores, defectu nutrimenti. Ferturque hoc animal prope terram in mari degere,& glande delectari atque admodum pinguescere: cumque glandium copia nascitur, multos etiam nasci thynnos. Cùm autem Turditaniae tot bona suppeditent, non leuiter, sed uel apprimè obseruet mireturque aliquis, quòd ita ferax metallorum est. Etenim metallis quidem plena est tota Hispania: at non omnes regiones ita frugiferae sunt ac felices, minimumque eae quae metallis abundant. Rarum nimirum est cùm metallorum habere tum frugum copiam: rarum etiam in exigua regione opes omnis generis metallorum habere. At Turditania, ei-Metallica, que contigua regio ita utraque re abundat, ut nulla satis digna laudatio praestantiae earum institui possit. Nondum enim adhuc compertum est ullibi terrarum, aurum, argentum, ęs, aut ferrum tanta cùm copia, tum bonitate inueniri, atque hîc. Aurum non effoditur modò, sed& flumina& forrentes auro permixtam arenam uoluunt: multis etiam in locis aquę expertibus arena talis reperitur. uerum ibi aurum non apparet: in locis autem irriguis ramenta auri fulgent. quanquam& arenas nulla aqua madentes, illata aqua humectant, itaque ramenta auri ut splendeant efficiunt. quin& puteis actis, alijsque excogitatis artibus, abluenda arena aurum excipiunt. pluraque nunc sunt loca in quibus elauetur, quam in quibus effodiatur aurum. Asserunt quidem Galli sua metalla esse praestantiora in Cemmeno monte,& sub ipsam Pyrenen. tamen& hîc maior pars laudatur. Caeterùm inter auri ramenta aiunt inuentas aliquando selibres glebas, quas ipsi 8 palas nominant, 8 exigua purgatione indigentes. Ferunt etiam lapidibus fissis inueniri glebulas uberibus si miles. porro auro cocto,& purgato aluminosa quadam terra, electrum esse id quod purgando reijcitur. quod cum habeat argenti aurique mixturam, eo cocto argentum quidem comburi, aurum autem permanente. nam forma est fusilis& lapidea. Itaque etiam palea faciliùs liquefit aurum: quia flamma mollis cum sit, proportionem habet temperatam ad id quod cedit& facile funditur. carbo autem multum absumit, nimis colliquans sua uehementia,& eleuans. In Erythris terra hauritur& poné lauitur in scaphis. aut puteo acto ter ra inde egestalauatur. Argenti autem caminos faciunt sublimes, ita ut fuligo à glebis in altum efteratur. est enim grauis ea ac pestilens. Aerariarum officinarum quaedam uocantur aurariae: unde conijciunt priùs aurum inde fuisse effossum. Posidonius uerò multitudi- In Posidonium nem metallorum laudans& praestantiam, non abstinet solita sibi sermonis exornatione, sed nimijs amplificationibus quasi instinctu quodam poëtico rapitur. Ait enim se fidem huic sabulae nonderogare, quòd nemoribus aliquando inflammatis terra, liquefacta, cùm, esset STRABONISGEOGRAPH. esset aureae& argenteae materiae, in superficiem ea metalla efferuescendo eiecerit. itaque omnis mons,& omnis collis locupletissimae cuiusdam fortunae dono sit nomismatis materia cumulatus. omninoque(ait.) uidens aliquis ista loca, dixerit thesauros esse perennis naturae, aut principatus aerarium perpetui. non enim diues modo(. inquit.) terra illa est, sed& infra se opes habet conditas:& reuera apud istos homines infra terram non Ades, sed Pluto habitat. Haec ille oratione speciosa,& quasi ex metallis repetita illa prolixè retulit. Tiligentiam porrò fodientium indicans, Phalerei dictum adducit, qui de Atticis metallis dixerat tanta adsiduitate homines ibi fodere, ac si sperarent se ipsum Plutonem eru turos. atque nunc Turditanorum similem demonstrat industriam laborandique studi* um, qui profundos obliquosque agant cuniculos,& saepe in his occurrant fluminibus* Aegyptijs exhauriunt obliquis dolum non eundem esse cum olim Atticis. Verùm apud I hos metallica opera simile quippiam habere io aenigmatis illius. nam Athenienses quae adepti fuerint, non percepisse, quae autem habuissent amisisse. Turditanis uerò illa admodum prosunt. Nam aeris opificibus eruunt aes, quod quadrans est glebae effosae:& argen ti Euboicum talentum triduo. Addit porrò stannum non, ut historici diuulgarunt, in superficie terrae inueniri, sed effodi. nasci apud barbaros qui supra Lusitaniam degunt,& in Cassiteridibus(quasi Stannarias diceres.) insulis: ex Britannicis quoque Massiliam ad ferri. Apud Artabros autem, qui Lusitaniae uersus occasum& septentrionem ultima ha bent, efflorescere ait terram stanno aureo albo: est enim permixtum argento. hanc terram fluuijs deferri,& à mulieribus farculis exhauriri, lauarique in textis cratibus, dum expurgataterra stannum purum fiat. Haec ille de his metallis. Polybius autem mentionem argen teorum metallorum faciens quae sunt ad Cathaginem nouam, ea ait esse maxima, ab urbe ad xx stadia dissita, circulo geccstadiorum contenta. ibi XI millia hominum in labore uersari, atque in singulos dies populo Romano tum temporis xxv millia drachmarum ab ijs tributa fuisse. Quo modo conficiaturargentum, quia longum est, omitto narrare. Glebam autem quae amnibus deuehitur argentariam, contundi ait,& cribris in aqua Den 15. Januarii. C. et l'erunt ae sunt a mn état toutis ottenti ae noue tiauos, tò subsedit id liquari, itaque plumbo defuso purum argentum produci. Extant etiamnum officinae in quibus argentum conficitur, non autem publicae neque ibi neque alijs in locis, sed ad priuatos redactae reditus. Auraria metalla pleraque ad temp. pertinent. Ad Castaonem& alijs in locis peculiare est metallum plumbi fossilis, cui admixtum est paululum argenti, sed quod ab eo separare non sit operae precium. Non procul à Castaone mons est, unde Baetis dicitur profluere. quem montem Argenteum uocant ob argenti in eo metalla. Polybius scribit& hunc& Anam è Celtiberia labi, distantes inuicem ad ICCCC stadia. nam Celtiberi aucti potentia, à se etiam regionibus omnibus circumBactis Fortessus. iacentibus nomen fecerunt. Videntur autem ueteres Baetin appellasse Tartessum,& Gades cum insulis uicinis Erythsam. ideoque putant Stesichorum de Geryonis armento Sic cecinisse: Nata ex aduerso ferè inclytae Erytheiae Tartessi amnis ad fontes immensos argenteis radicibus, In cauernae saxis. Cùm autem Baetis duobus ostijs in mare exeat, aiunt olim in medio horum urbem fuisse habitatam Tartessum, fluuio cognominem, regionemque appellatam fuisse Tartessidem, quam nunc Turduli incolunt. Quin& Eratosthenes Calpae adiacentem regionem Tartessidem uocari tradit,& Erytheam insulam fortunatam. Quem repraehendens Arremidorus, cùm id falsò eum dixisse ait, tum Sacrum promontorium à Godibus quinque dierum nauigatione distare mentitum, cum non intersint amplius c10 CC stadijs. & uanum esse, quod maris ęstus ibi locorum dixit finiri, qui circum quaque ad omnes terpartes fiunt.& quod asseruit partes Hispaniae ad septentrionem spectantes 11 faciliùs cognoscisi quis ad Galliam, quam si quis Oceanum nauiget.& quae id genus alia arro###gantius perhibuit Pytheam secutus. Homerus porrô multarum rerum praeditus noti###, multaque canens, occasionesuggerit cogitandi, se ne horum quidem inscium fuis(elocum: modò quis ex utrisque, tam uerè quam minùs(inquam) rectè dehis quae dicia LIBER TERTIVS. cta sunt, ratiocinari conuenienter uelit minùs rectè, quod Tartesium audiuit esse ad extremum occasum, ubi, ut ipse loquitur Iliad. θ. 485 incidit Oceano lampas clarissima Solis, Frugiferae noctem tellurique ingerit atram. Constat autem noctem esse mali ominis,& Plutoni propinquam, Plutonem Tarta10. Audiens ergo aliquis de Tartesso, existimare possit Tartarum inde ab Homero nominatum extremum eorum quę infra terram sunt locum:& fabulam more poëtico seruato ab eo fuisse additam. Quemadmodum etiam Cimmerios cum sciret ad Bospo Cimmerij rum habitare loca uersus septenirionem& occasum sita, apud inferos collocauit. quan. Odyss. d. 14 quam forte secutus est in eo communem lonum de ijs loquendi consuetudinem. nam autaetate Homeri, aut paulo antè Cimmerij usque ad loniam& Aeolidem impressione facta progressi sunt. Ita ad exemplum Cyaneorum scopulorum ipse Planetas pe-Odyss.».6o. tras finxit, semper ab historia aliqua fabulam introducens. fingit enim quaedam periculosa saxa, qualia erant Cyanea, quae quod inter se collidantur, Symplegades dicuntur. ita que etiam lasonem per ea nauigasse addit. caeterùm ad Columnas,& Siculum freta ei hinc fabulam etiam suggerebant. Ergo ex minùs commodè dictis, nempe Tartari figmento, existimârit aliquis Tartessum Homero notam fuisse. Rectiùs autem, ex his quae referam. Etenim& Herculis& Phoenicum expeditio huc progressa, significauit Homero opes & socordiam hominum. ita enim in potestatem Phoenicum uenerunt, ut pleręque Turditaniae urbes& uiciniae ab ijs nunc habitentur. Vlissis quoque expeditio hucusque processa& cognita Homero ansam uidetur praebuisse, ut sicut Iliadem, ita Vlisseam quoque ex historia in fabulosam poëtarum more narrationem torqueret. non enim Italiae modò& Siciliae loca& alia quaedam, huius rei indicia fuggerunt: sed in Hispania quoque urbs Vlissea ostenditur,& Mineruę templum,& alia sexcenta errorum Vlissis uestigia,& aliorum qui è bello Troiano cum euasissent, non minùs Troiae uictores quam uictos infestarunt. nam Cadmea(. quod dicitur.) fuit Graecorum uictoria, rebus eorum domesticis perditis,& singulis praedae exigua parte potitis. itaque usu uenit ut& qui patriae excidio superessent, ij se latrocinijs darent:& Graeci idem facerent uel quod eorum res familiaris esset euersa, uel quod apud se quiuis cogitaret, Iliad. ß. 298. Turpe tibi diu abesse domo, uacuumque redire est. & Antenoris atque Heneto Ergo cùm Aeneae peregrinatio memoriae mandata est rum: tum Diomedis, Menelai, Vlissis, aliorumque complurium. Proinde Homerus cum sciret huiusmodi expeditiones ultima Hispaniae artigisse,& eorum locorum opulentiam atque alia bona Phoenicibus indicantibus cognouisset: ibi piorum sedes,& campum Elysium finxit, ubi Proteus Menelaum inculturum ait. Sed te, qua terrae postremus terminus extat, Odyf. A. 563. Elysium in campum coelestia numina ducent, Quem Rhadamanthus habet: quâ uita facillima multo Ducitur. haud operit campos niue luppiter istos, Hyberno tempus neque multum prorogat anno. Numili imbres: spirat semper grata aura Fauonij, Missaque ab Oceano nimios demitigat aestus. Etenim propria est huius regionis bona aeris constitutio, ac Fauonij bonus flatus, ci n sit occidua illa terra& tepida, ad fines terrae, ubi& inferos fingi diximus.& appositus Rhadamanthus, locum describit Minoi uicinum, de quo ait: Odyss. n. 567. Hîc ego conspexi prolem Minoa Tonantis, Aurêo qui sceptro dat iura silentibus umbris. Similia his recentiores poëtae fabulantur, expeditionem ob boues Geryonis,& aliam ob Hesperidum mala:& insulae beatorum commemorantur, quae etiamnum apparent, nouimusque eas non multum distantes ab extremis Mauritaniae, Gadibus oppositis. Phoenices porrò harum ego rerum fuisse indices dico, qui ante Homeri aetatem optima Africae& Hispaniae tenuerunt,& domini eorum fuere locorum donec eorum à Romanis est abolitum imperium. Hispanicarum porrò diuitiarum id quoque testimonium scri STRABONISGEOURAPH. 96 Zum scriptores perhibuerunt, Carthaginienses qui Barca duce expeditionem fecerunt 12 Turditanos argenteis 12 praesepibus& dolijs usos depraehendisse. Iudicare etiam aliquis possit ob multam felicitatem hos homines etiam longaeuos fuisse nominatos, maximè eorum principes. indeque esse, quod dixit Anacreen Non cornu Amaltheae mî, Non posco quinquaginta Centumque regnare annos Tartessijs beatis. & quod Herodotus etiam regis eorum nomen expressit Argenthonium. nam aut hoc modo est intelligendum, aut alium regem ab Anaereonte dictum, qui totidem annos regnârit, aut communiùs ita, Nolim longo tempore rex Tartessi esse. Sunt autem, qui Tartessum esse dicant quae nunc est Carteta. Caeterum Turditanis ad felicitatem regionis 1 uitae etiam ciuilitas& mansuetudo accedit: quod& Celticis ob uicinitatem ij& cognationem contingere Polybius scribit. minùs tamen his, cùm ferè uicatim habitent. Turditani autem, maxime qui ad Baetin sunt, planè Romanos mores assumserunt, ne sermonis quidem uernaculi memores, ac plerique facti sunt Latini,& colonos acceperunt Romanos, parumque abest quin omnino Romani sint facti.& quae nunc conditę sunt urbes, Pezaugusta in Ieltica, Augusta Emerita in Turdulis,& Caesaraugusta apud Celtiberos, aliaeque nonnullę coloniae demonstrant mutationem dictarum reip. formarum. & qui hanc formam sequuntur Hispani, stolati seu togati appellantur: in qulb. sunt Celtiberi, quondam omnium maximè feri inhumanique habiti. Verum haec de his hactenus. Latus à Sacro lam à Sacro rursum promontorio in alteram orae maritimae uersus Tagum progredipromatorio uer entibus, sinus est, deinde promontorium Barbaraum,& prope Tagiostia, ad quae rejus Tagum des etam nauigatur, x stadiorum interuallo. Ibi sunt& effusiones, quarum una à dicta Turscribit. ri seu Pyrgo ad CCC prodit stadia, unde etiam aquantur 14 Eipon Lacca. Tagi autem ostia latitudine sunt xx circiter stadiorum, profunda admodum, ita ut etiam nauibus myriagogis subuehi liceat. Cum autem mare effluit, duas Tagus effusiones facit in cam pos supra ostia positos, ita ut steagnet maris instar campus ad CL stakia& nauigabilis sit. In superiore estusione insula quoque includitur longitudine xxx stadiorum, fereque * tanta etiam latitudine, lucis apta& uitifera. Sita est insula ratione* distare sitam in monte prope fluuium à mari dissitam ferè II stßdia. habentem etiam circum se solum bonum,& sursum nauigationes faciles aliquantisper etiam magnis scaphis, deinde fluuia libus lembis.& super Moronem adhuc longior est sursum nauigatio. Hac urbe Brutus, qui cognomentum Callaici tulit, tanquam arce belliusus, bellum contra Lusita* nos gessit, eosque deuicit. fluminisque ostia ita muniuit, ut nauigationes in mediterTaget.ranea,& commeatus subuectiones liberas haberet. Itaque hae urbium ad Tagum sitarum sunt optimae. Fluuius piscium& ostreorum copia abundant. Oritur ex Celtiberis, ac per Vettones, Carpetanes,& Lusitanos occasum aequinoctialem uersus meat: & cum aliquandiu Anae& Baetis respectu aequalibus interuallis decurrit, auertitur, illis ad oram meridionalem declinantibus. Qui supra dictos montes siti sunt, eorum maximè ad meridiem uergunt Oretani, parte aliqua pertingentes usque ad litus maris quod 15 est 15 extra Columnas. Ab his uersus septentrionem sunt Carpetani, deinde Vettones& Vaccaei, per quos Durias fluit, urbem Vacceorum Acontiam perlabens. Vitimi sunt Callaici (. Callaecos& Gallaecos alij uocant.) montanae regionis multum incolentes. quare etiam difficilimi superatu, ei qui Lusitaniam debellauit cognomentum est Callaici ab ijs inditum,& effecerunt, ut nunc plurimi Lusitanorum Callaici uorentur. Oretaniae primaLusitania. rię urbes sunt Caetulum& Ona. A'Tago uersus septentrionem est Lusitania maximam complectens Hispanorum gentem, plurimoque tempore bellis Romanis petita. Huius regionis austrinum latus Tagus includit, occiduum& septentrionale Oceanus, ortiuum Carpetani, Vettones, Vaccaei& Callaici nobiles gentes: reliquae enim ob paruitatem& obscuritatem non sunt dignae mentione. Secus autem quam nunc quidam etiam hos Lusitanos appellant. Contermini Lusitanis sunt uersus ortum Callaici Asturib.& Iberis, reliqui 16 Eeltiberis. Longitudo est 15 xiii millia stadiorum, latitudo logeminor, ab ortiuo latere ad oppo LIBER TERTIVS. oppositam oram maritimam. Latus illud ortiuum fubline est& asperum: infra eam tota regio est plana usque ad mare, exceptis paucis non magnis montib. Iam Aristotelen Posidonius ait aestuum marinorum qui fiunt in Hispania causas non recte adscribere litori& Mauritanię, dicentem mare ideò reciprocare, quia extrema terrarum sublimia sint& aspera, quae& fluctum duriter excipiant,& in Hispaniam repercutiant. cum pleraque litora sint humilia,& arenae, tumulis constent. Rectè hic quidem. Lusitania ergo, de qua nobis fermo, opulenta est, acmagnis paruisque fluminibus peruia, quae omnia Tagi parallela sunt, & ab oriente manant, per pleraque à mari subuehi in continentem licet, habentque auri ramenta plurima. Notissimi autem istorum amnium deinceps à Tago sunt Muliadas, subuectiones habens exiguas,& Vacua itidem. tum Durius, è longinquis fluens pat tibus praeter Numantiam multasque alias Cultiberorum& Vaccaeorum habitatione. magnisque per eum subuehi licet scaphis ad 12 CCC usque stakia. deinde alij fluuij, ac post hos Lethes, id est Obliuionis amnis, quem alij Limaeam uocant, profluens è Celtiberis & Vaccaeis. Post hunc Baenis, quem alij Minium nominant, fluuiorum Lusitaniae longè maximus, ipse quoque aduersus nauigatur ad nocc stadia, hunc quoque è Cantabris delabi autor est Posidonius. ante ostia eius sita est insula,& duae crepidines portubus praeditae. Natura autem loci laudem meretur, quod ripas habent flumina sublimes, & quae sufficiant ad excipiendum alueis mare exundans, ita ut non effundantur, neque in campos dimanent. Atque hic est finis expeditionis Bruti. ulteriùs autem plures sunt amnes, dictorum paralleli. Vltimi colunt Artabri ad promontorium quod uocatur Ne- Artabri. rium, in quod occidua atque septentrionalis linea desinunt. habitant circùm Ieltici, cognati eorum Ielticorum qui sunt ad fluuium Anam. Ferunt enim inter hos& Turdulos, cum fecissent expeditionem eò, Limaeo(: quem diximus.) flumine transito ortam seditionem: ad quam cum aecessisset ducis obitus, mansisse illos ibi dispersos, indeque Obliuioni fluuio factum nomen. Habent Artabri complures urbes, sitas iuxta sese in sinu. qui eò nauigant, Artabrorum portus appellant. nostra aetate Artabris Arotrebarum tribuitur appellatio. Gentes sunt ad xxx, quę regionem inter Tagum& Artabros incolunt. Quanquam autem solum illud felix est quod ad fruges& pecus attinet, itemque auri, argenti,& similium rerum copiam: tamen plerique Lusitanorum uictus e terra Latrocinia Lupetendi omisso studio, latrocinijs bellóque continenter cùm sese inuicem, tum Tago sitancrumtransmisso finitimos infestarunt. donec Romani malo isti finem imposuerunt, repressis eis,& plerisque eorum urbibus in pagos mutatis, nonnullis etiam meliùs conditis. Initium huiusmodi iniuriarum fecerunt nimirum montani: qui cùm sterile solum colerent,& pauca possiderent, aliena concupiuerunt. alij dum horum iniurias defendunt, ipsi quoque necessariò à suorum operum curatione abstracti, pro agricultura militiam tractauere. quo factum est ut terra neglecta bonorum suorum ferax esse desineret,& à latronibus habitaretur. Ferunt Lusitanos esse insidiandi, indagandique peritos, celeres, mores, et arma leues, uersatiles. Aspide utuntur parua, cuius diameter duûm pedum, caua forâs, 10- iura,& uictus. ris suspensa: non enim fibulas aut ansas habet. ad haec sica, aut ensis. plerique lineis, rari loricatis utuntur thoracibus, aut tres cristas habentibus galeis, caeteri neruis contra ictus firmatis aspidibus utuntur. pedites ocreas quoque usurpant spicula singulis plura, nonnulli etiam hasta utuntur, aerea cuspide. Quosdam eorum qui ad Durium amnem ac colunt, Laconica ferunt uti uitae ratione, bis unguento utentes,& candentibus lapidibus calefacientes,& frigida lauantes, unoque cibi genere purè frugaliterque utentes. Immolando student Lusitani,& exta intuentur non exsecta: praeterea& laterum uenas inspiciunt, ac tangendo etiam diuinant. Quin& ex captorum extis conijciunt, sagis ea occultantes: deinde cum ea pulsum edunt infrà, primùm ex cadauere aruspex futura praedicit. Captiuorum manus dextras amputant, dijsque confecrant. Omnes qui in montibus degunt, uictu utuntur tenui, aquam bibunt, humi cubant, crines mulierum in morem demittunt, mitris faciem uelati pugnant. Maxime capros edunt,& Marti caprum immolant, prętereaque captiuos,& equos. Quin& ritu Graeco centurias uictimarum(hecatombas sic exprimo.) quotannis instituunt, ut& Pindarus ait, Immolare centena omnia. Certah 2 is STRABONISGEOGRAPH. Certamina etiam Gymnica, arma,& equestria edunt, pugno, cursu, uelitatione,& instructo cohortatim proelio. Montani duobus anni temporibus glande uescuntur querna, siccatam indeque contusam molentes, atque è farina panem conficentes. itaque eas ad suum tempus reponunt. Zytho etiam utuntur. uini parum habent,& quod proue. nit, statim in conuiuia cum cognatis insumunt. Butyrum eis olei usum implet. Coenant sedentes, habentque ad parietes constructa in hunc usum sedilia. Priora in sedendo loca ętati dignitatique deferuntur. Coena circumgestatur. Inter potandum ad tibiam saltant,& ad tubam choreas ducunt: interim exilietes& poplitibus flexis rectum corpus demittentes. in Bastetania id etiam mulieres faciunt, una alteram manu tenentes. Nigro omnes utuntur uestitu. plerunque in sagis degunt, in quibus etiam supra thoros herbaceos dormiunt. Vasis utuntur cereis, ut& Celtae. mulieres uestibus utuntur floridis. 17 Loco pecuniae* 17 permutatione utuntur, aut de laminaargentea aliquid abscissum dant. Morti addictos coniectis de saxis praecipites agunt. patricidas eductos extra fines aut flumina, lapidibus obruunt. Matrimonia more Graeco contrahunt. Ae grotos uetere Aegyptiorum consuetudine in uijs deponunt, ut qui eum morbum experti sunt, ijs consulant. Coriaceis usi sunt nauigijs usque ad brutum, ob exundationes& paludes. nunc raris utuntur lintribus. Sal illis purpureus, sed albus fit terendo. Talis ergo uita est montanorum, eorum qui septentrionale Hispaniae latus terminant, Callaicorum, Asturum, Cantabrorum, usque ad Vascones& Pyrenam. omnes enim eodem uiuunt modo. Plura autem nomina apponere niget, fugientem taedium iniucundae scriptionis. nisi fortassis alicui uolupe est audire Pleutauros, Bardyetas,& Allotrigas,& alia his deteriora obscurioraque nomina. Morum autem immanitas& feritas non tantùm à bellis ijs adest, sed & ob remotam ab alijs habitationem. nam terra marique ad eos longa suntitinera: quo factum est, ut commercijs carentes, societatem& humanitatem amiserint. Minùs tamen hodie eo uitio laborant, ob pacem& Romanorum ad illos profectiones: quibus ista minùs obtingunt, importuniores sunt& inhumaniores. quod uitium augeri par est, cum nonnullis accedat locorum& montium incommoditas habitandi. Verùm iam, ut diCänabri subacti xi, omnia bella sunt sublata. Nam Cantabros, qui maximè hodie latrocinia exercent, ijsque uicinos, Caesar Augustus subegit:& qui antè Romanorum socios populabantur, nunc pro Romanis arma ferunt, ut Coniaci,& qui ad fontes Iberiamnis accolunt, Tuisis exceptis. Et qui Augusto successit Tiberius, impositis in ea loca tribus exhortibus quas Augustus destinauerat, non pacatos modò, sed& ciuiles quosdam eorum redegit. Restat adhuc explicanda ea Hispaniae ora maritima, quae à Columnis est usque ac Pyrenam,& quae mediterranea sunt supra hanc oram sita, quorum non eadem est ubiis que latitudo, longitudo paulo maior stadiorum quatuor millibus. Orae is maior duobus Hispania Tarra stadiorum millibus perhibetur longitudo. A' Calpe, qui mons eff ad Columnas, ad Carconensis descri thaginem nouam, stadia numerant cID CC. eam oram coli à Bastetanis, qui& Bapito. stuli dicuntur, partim etiam ab Oretanis. Hinc ad Iberum fluuium totidem ferè stadia. eam coli ab Aeletanis. Ab Ibero usque ad Pyrenem& Pompeij trophaca, CIOIO. habi. tari à paucis Aeletanorum, ac deinde ab Indigetibus, in quatuor distributis partes. Vt autem à Calpe sumto initio singula persequamur, dorsum est in Bastetania& Oretania montosum, densa sylua& magnis arboribus praedita tectum, quod oram à mediterraneis diuidit. in eo multis locis sunt auri aliaque metalla. In hac ora prima urbs est Malaca, tanto à Calpe, quantum ab hac Gades, interuallo. ea habet emporium, quo utuntur I9 qui in opposito litore uiuunt, multumque ibi conficitur salsamenti. Sunt qui hanc eandem putant cum Maenaca, quam ultimam Phocaeorum uersus occasum ciuitatem accepimus, sed errant. nam Maenacae longiùs à Calpe dissitae atque euersae rudera Graecanicae urbis uestigia retinent: Malaca magis ad Punicae formam accedit. sequitur Exitanorum urbs, unde salsamentis Exitanis nomen. Post hanc Abdera, Poenorum opus hęc quo que. Supra haec loca in montanis monstratur Vlissea,& in ea fanum Mineruae: ut Posidonius tradit,& Artemidorus,& Asclepiades MyrJeanus, qui in Turditania grammaticam docuit,& descriptionem gentium in istis regionibus agentium edidit. Is tradit, Vlisser et Teu monimenta errorum Vlissis in templo illo Mineruae affixa esse, aspides& summa nauicri socij in H um rostra. Apud Callaicos autem consedisse quosdam qui Teucrum in bellum fuespania ran LIBER TERTIVS. rant secuti: ibique fuisse urbes, quarum una Hellenes diceretur, id est Graeci, altera Amphilochi: mortuo scilicet ibi Amphilocho,& socijs usque ad mediterranea uagatis quin & id ait se comperisse, quosdam Herculis sociorum,& à Messena, inhabitasse Hispaniam. partem Cantabriae à Laconibus occupatam fuisse& is,& alij perhibent: ibique Opficellam urbem conditam ab Opsicella, qui cum Antenore eiusque liberis in Italiam traiecit, quin& Gaditanis mercatoribus quidam credunt, ut& Artemidorus tradidit, Ae thiopes qui supra Mauritanos uersus occasum habitant, Lotophagos dici, quòd herba Lorophagi quadam& radice Loto uescantur, nihilque opus habeant potu, neque ob aquae penuriam habere eum possent: eosque usque ad loca Cyrenaeynminentia pertinere. rursumque alij uocantur Lotophagi, qui Meningem incolunt, alteram insularum paruae Syrti praepolitarum. Mirum ergo non est Homerum errores Vlissis ita fabulae in morem de— Homeri defenscripsisse, ut pleraque extra Columnas in Atlantico gesta ab eo fingeret. Quae enim hi sio. storiae perhibentur, parum absunt à locis reliquisque ab eo confictis circumstantijs. Itaque neque absurdum Homerus& incredibile proposuit figmentum: neque inepti fuerunt. si qui fidem istarum historiam, ac multiplicem poëtę peritiam secuti, poësin eius ad scientiae accommodatas quaestiones traduxerunt, ut fecit Crates Mallotes: neque poëtae institutum ita rusticè interpretati sunt, ut non ipsum modò tanquam fossorem aliquem aut messorem planè ab harum scientia rerum reijcerent, sed& qui tale negocium aggrederentur, eos pro insanis haberent: cum neque grammatices neque mathematices peritorum quisquam patrocinari poëtae, aut emendationem eorum quae ij dicebant, aliudue tale proferre auderet. quanquam mea quidem sententia& defendi multa possunt,& corrigi: maximè qualia sunt, in quibus Pytheas decepit sibi credentes, ignoratione ad occasum aut Boream iuxta Occanum uergentium locorum. Verùm haec, quia peculiarem& longum requirunt sermonem, omittamus. Quod autem Graeci ad barbaras gentes euagati sunt, causa uide Discordiae tur fuisse in exiguas portiones districtio,& principatus eorum, qui ob fastum coalesce gentis. re inuicem& consortia tueri non possent. unde contigit, ut contra extrinsecus inuadenteuiribus non essent pares. Haec contumacia maxime apud Hispanos aucta est, accedente uafricie ingenij& dolosa uarietate. nam homines ij insidiosum& praedatorium uitae genus sectati, ad parua audaces, nihil magnum moliti, magnae potentiae societatisque constituendae conatum posthabuerunt. Quisi coniunctis uiribus tueri se uoluissent, nunquam licuisset, neque Carthaginensibus incursione facta maiorem Hispaniae partem nemine prohibente subigere, neque ante hos Tyrijs& Celtis, qui nunc Celtiberi& Verones dicuntur: neque postea temporis latroni, Viriatho& Sertorio,& si qui alij ad maius in Hispanos imperium animos adiecerunt. Et Romani per partes Hispanorum modò hanc, modò aliam ditionem bello impetentes, aliâs alios domando multum temporis traxerunt, donec tandem omnes in suam redegerunt potestatem, ducentis ferè& pluribus usi ad hoc annis. Verùm ego ad narrationem reuertor. Ergo post Abdera sequitur Carthago noua, ab Asdrubale condita, eo qui Barcae Annipalis patri successit, lona Carthagonoua. gè praestantissima omnium eius regionis urbium. nam& loci natura est munitissima, & muro praeclarè extructo,& ornata est portibus ac lacu,& argenteis, quae dixi, metallis.& cùm ibi, tum in uicinis locis multum confit salsamentorum. estque hoc magnum emporium, ubi& mediterranei maritimas,& maritimi mediterraneas mercantur merces. Ora hinc usque ad Iberum fluuium, medio ferè space habet Sucronem fluuium, eiusque ostium, et urbem cognominem. amnis delabiture monte qui contiguus est dorso supra Malacam et Carthaginem, pedibusque potest transiri, parallelus ferè Ibero, 20 à quo aliquanto quàm à Carthagine distat longius. Inter Sueronem& Carthagi- 20 nem tria sunt Massiliensium oppida, non procul à fluuio, inter quae celeberrimum est id quod diurnam habet speculam, in promontorioque fanum Dianae Ephesiae magna religione cultum, quo ad res marigerendas usus est arce et receptaculo Sertorius. munitum enim est editi loci natura, et latrocinijs aptum, longeque ab adnauigantibus cerni potest. Nomen est ei Dianium, habetque in propinquo bonas secturas ferrarias. tum exi guas insulas Planesiam ac Plumbariam, ac lacum marinum supernè, cuius circuitus stadiorum CCCC. Sequitur Herculis insula iam ponè Cathaginem, quam Scombrariam h 3 STRABONISGEOGRAPH. am uocant à captis ibi scombris, ex quibus optimum fit garum. distat à Carthagine stadijs xxIV. Rursus à Sucrone in alteram partem proficiscenti uersus ostia Iberi, Saguntum a Zacynthijs conditum. quam urbem cum Annibal deleuisset contra pacta cum Romanis conuenta, secundum illorum contra Cathaginenses bellum inflammauit. In propinquo urbes sunt Cherrone sus, Oleatrum, Cartalias,& in ipso lberi traiectu Dertossa co21 lonia. Iberus ortus apud Cantabros, perlongam planiciem 21 uersus meridiem fluit, parallelus Pyrenaeis montibus. Inter Iberi ostia& Pyrenes extrema, ubi sunt PomTarrace peij trophaca, prima urbs est Tarracon, portu quidem carens, sed in sinu condita,& alijs satis instructa rebus, nunc non paucioribus quam Carthago frequentata uiris, Commodè enim sita est ad praefectorum in Hispania peregrinationes. estque metropolis non tantûm intra Iberum sitae Hispaniae, sed& magnae partis eius quae extra est. tum Gymnesiae& Ebusus, memorabiles insulae, ostendunt situm urbis esse opportunum. Eratosthenes ei nauium quoque tribuit stationem: cum Artemidorus eum refellens dicat eam ne anchoris quidem, jaciendis esse satis opportunam. Sanè tota à Columnis ora huc usque raros habet portus: deinceps autem portus sunt passim boni,& solum fertile cum Laeetanorum, tum Lartolaeetarum aliorumque usque ad Emporium. Vrbs ea à Massiliensibus condita, à Pyrena distat,& Hispaniae cum Gallia confinio, ad stadia CCCC. regio tota bona est,& bonos habet portus. Ibi quoque est Rhodope, urbs Emporiensium: quidam à Rhodijs conditam dicunt. Ibi& Emporijs Dianam Ephesiam colunt. causam dicemus, ubi de Massilia sermo erit. Habitarunt Emporienses antè insulam quandam oppositam, quod nunc Vetus urbs dicitur: mo22 dò in continente degunt. Est autem 22 in duas urbes diuisa, muro ducto, cum olim accolerent Indigetum quidam. qui etsi sua uterentur reip. forma, tamen quo essent tutiores, ijsdem cum Graecis uoluerunt includimoenibus, muro tamen intus ab ijs distincti. Tempore in unam conluerunt ciuitatem, mixtam ex barbaricis& Graecis constitutionibus, quod& multis alijs euenit. In proximo fluuius labitur, è Pyrena ortus, cuius ostio pro portu utuntur Emporienses. Linificio magnam impendunt operam. mediterranea habent partim bona, partim sparti feracia,& schaeni seu iunci palustris ac minùs utilis. Vacant langarium campum, quidam& extrema Pyrenes accolunt, usque ad trophaca Pompeij: per quae iter est ex Italia in exteriorem quam uocant Hispaniam, maximè Baeticam. Hoc iter aliquando appropinquat mari, aliquando recedit, maxime in occiduis partibus. Tendit ad Tarraconem à trophaeis Pompeij per Iungarium cam pum,& ueteres,& campum Foenicularium Latine à foeniculi ibi nascentis copia dictum. à Tarracone ad transitum lberi ad urbem Dertossain. inde per Saguntum& Setabin urbem ductum, paululum à mari recedit,& Sportario(quasi dicas iunci marini feraci.) campo applicatur: is magnus& aquae expers spartum producit funibus texendis aptam, quae exportatur usquequaque,& maximè in Italiam. ac prius quidem per medium campum& Egelastas uia ducebat, longa& difficilis. nunc autem eam ad maritimas partes auerterunt, ita ut tantummodo attingat iunciferum illum campum, pergatque ad Clastonem& Obulconem, unde iter ad Cordubam& Gades, maxima emporia, Abest Obulco à Corduba circiter CCC stadia. Historici perhibent Caesarem Roma Obulconem peruenisse xxVII dierum itinere, cum esset ad Mundam conferturus prcelium. Explicatum est iam, qualis sit tota maritima ora à Columnis usque ad Hispaniae& Galliae confinium. At interior terra, quae Pyrenaeis montibus& septentrionaà lique luditur latere 23 usque ad Astures duobus praecipuè montibus continetur. horum unus parallelus Pyrenae est, à Cantabris incipiens,& ad nostrum mare desinens: Idubeda uocant. alter à medio uersus occasum porrectus, ad meridiem& oram Columnis uicinam declinat, initio nudus collis, deinde per Sportarium campum pergens syluę com mittitur, quae est supra Carthaginem& Malacam positis in locis. Vocatur his Orospeda. Inter ldubedam& Pyrenam Ibetus fluuius labitur, parallelus utrique montium, impleturque amnibus inde defluentibus,& alijs aquis. Ad Iberum amneri est Caesaraugusta,& Celsa oppidum, ubi ponte lapideo amnis iungitur. Regionem eam complures incolunt gentes, quarum nobilissima laccetani. Ea à Pyrenes radicibus incipiens, LIBER TERTIVS. ens; in campos dilatatur,& contingit propinqua llerdae& Ileoscae loca quae sunt regionis liergetum, non proculablbero remota. In his urbibus postremam belli partem Sertorius confecit,& Calaguri Vasconum urbe,& in ora circum Tarraconem, atque Dianium quod diximus, postquam Celtiberia fuit eiectus.* 24 decessit autem ἐ mor 24 bo. Et apud Ilerdam postmodò Afranius& Petreius Pompeiani duces à D. Caesare sunt deuicti. Distat Ilerda ab Ibero uersus occasum sito, stadijs CLX. à Tarracone uer sus austrum distante abest ad CCCCLX, uersus septentrionem ab Ilerda abest 2s Osca stadijs IDXL. Per dictos montes à Tarracone ad extremos ad Oceanum habitantes Vascones, qui sunt circa Pompelonem& Idanusam urbem ad ipsum sitam Oceanum, iter est stadiorum cio C C CCCC, desinens in ipsos Aquitaniae& Hispaniae limites. In laccetanis& Sertorius bellum contra Pompetum gessit,& postea sex. Pompelus huius filius contra Caesaris legatos. Supra laccetaniam uersus septentrionem habent Vascones, in quibus urbs est Pompelon, quasi Pompeij si urbem diceres. Ipsius Pyrenes Hispanicum latus arborum diues est,& omnis generis syluam habet, etiam perpetuò uirentem. Gallicum latus nodum est. In medio conualles continentur, habitationibus opportuni. eas maiori ex parte tenent Cerretani Hispanicagens. apud hos pernae conficiuntur praestantes, Cantabricis non cedentes, multumque inde istis est emolumenti. Porro Idubeda superata statim Celtiberia aditur, ampla regio& in-Celtiberia, aequalis. Maior eius pars aspera est,& amnibus alluitur. nam per hanc defiuunt Anas,& Tagus, ac deinceps alij fluuij, qui in Hispaniae hac parte orti in mare occiduum deferuntur. Ex his Durius fluuius Numantiam& Serguntiam praeterlabitur. Baetis ex Orospeda ortus, per Oretaniam in Baeticam fluit. A Celuberis uersus septentrionem sunt Verones, Cantabrorum Coniscorum finitimi, ipsi quoque 26 Gallico utentes uestitu. Horum urbs est Varia, sita ad traiectum Iberi. contigui sunt Bardyetis, quos nunc Bardyalos uocant. Ad occiduum latus accolunt Astures quidam, Callaici, Vaccaei, Vettones,& Carpetani. Versus meridiem Oretani,& qui alij de Bastetanis& Dittanis Orospedam habitant. Ad ortum est Idubeda,& Celuberis in quatuor partes diuisis, praestantissimi eorum uersus ortum habitant& meridiem Areuaci, Carpetanis & Tagi ostijs contermini. Horum est celeberrima urbs Numantia. Virtutem suam Numantia. demonstrarunt bello Celtiberico aduersus Romanos, quod bellum annos durauit XX. multis Romanorum exercitibus perditis. Tandem Numantii i, obsidionem tolerarunt, paucis tantùm muros deferentibus. Lusones quoque orientales sunt,& ipsi ad fontes Tagi pertingentes. Areuacorum urbes sunt& praeterea Segida& Pallantia. Distat Numantia à Caesaraugusta, quam diximus ad Iberum sitam, ad ICCc stakia. Celtiberorum urbes porro sunt Segobriga,& Bilbilis: circa quas Metellus& Sertarius bellum gesserunt. Polybius Vaccaeorum& Celtiberorum populos ac loca recensens, inter alias urbes Segesamam refert,& Intercatiam. Narrat Posidonius, M. Marcellum exegisse è Celtiberia tributum talentorum IDC. quod argumento est Celtiberos& populosam fuisse gentem,& pecuniosam, quanquam solum colerent utcunque incommodum. Quod autem dixit Polybius, Tib. Graechum CCC urbes Celtiberiae deiecisse: id comicè exagitat, in Gracchi gratiam inquiens ab eo turribus urbium nomen inditum, ut fit in pompis triumphalibus Atque id fortassis non abs re dixit. Nam& bellorum duces,& scriptores rerum gestarum procliues sunt ad hoc mendacij, ut actiones exornent, quando ij etiam qui plures quam CD fuisse urbes Hispaniae dicunt, eo adducti Deurbium Hipaniae numero. uidentur, quod magnos pagos urbium loco censerent. Nam neque regionis natura multarum est capax urbium ob ariditatem, uel longinquitatem, uel feritatem hominum: neque Hispanorum uita& actiones quicquam talesignificant, si oram uersus nostrum mare demas. nam qui uicos habitant, quod faciunt plerique Hispanorum, agrestes sunt. ac ne ipsae quidem urbes facilè mansuetos reddunt, ubi abundant qui uicinos infestandi causa syluas incolunt. Secundum Celtiberos uersus meridiem sunt, qui montem Orospedam& loca circa Sucronem amnem incolunt Sidetani usquead Carthaginem,& Bastetani,& Oretani, propè usque ad Malacam. Caeterum Hispani ferè omnes pel- Hispanorum an matura. tis usi sunt in bello, leuique armatura, latrociniorum causa, quales Lusitanos diximus h 4 iaculo STRABONISGEOGRAPH. iaculo, funda,& gladio usi. Peditatui etiam equitatus admiscebatur, equis montes scandere,& in genua promte subsidere, ubi usu ferente iuberentur, doctis. Multas alit Hispania capreas,& equos feros.* quibusdam locis paludes exundant. aues habet olores & id genus, multas etiam otides. Tibros, seu castores producunt fluuij. sed HispaniCastorium cum castorium non easdem habet cum Pontico uires. huic enim uis medica peculiaris est. Nam& Posidonius refert, solum Cypriumas ferre Cadmiam lapidem,& uitrioRara quaedam lum,& spodium. Idemque hoc Hispaniae tradit peculiare esse, quod cornices ni27 grae sunt:& quod Celtiberorum equi cum sint 27 subuariegati& uersicolores, ubi in exteriorem Hispaniam peruenerunt, colorem mutant. esse autem eos Parthicorum similes, celeritate& cursus dexteritate alijs praestantiores. Copiam etiam profert radicum ad tincturam utilium. Quod ad oleas, ficos, uites, aliasque id genus plantas attinet, omnibus his ora Hispaniae nostrum mare tangens abundat: multum etiam nascitur in mediterraneis. Ora autem ad Oceanum septentrioni obiecta ijs caret ob frigus reliqua itidem, magis tamen ob incuriam hominum, qui non ad iucunditatem aliquam, sed necessitatem& belluinos appetitus uitam malè moratam instituunt. quippe qui Sordes. urina in cisternis inueterata lauentur, eaque cum ipsi, tum eorum uxores dentes tergant. quod Cantabros facere& eorum confines aiunt. Hoc,& humi decumbere, commune est Gallis cum Hispanis. Quidam Callaicos perhibent nihil de dijs sentire. Celtiberos autem& qui ad septentrionem eorum sunt uicini, innominatum quendam Deum noctu in plenilunio ante portas cum totis familijs choreas ducendo totamque noctem festam agendo uenerari. Et Vettones, quo tempore primùm in Romanorum uenerunt potestatem, cum quosdam centuriones uiderent deambulandi causa uiam hac illac flectere, opinatos insanire homines, duces se eis ad tabernacula praebuisse. putabant enim aut in tabemaculo quiete sedendum, aut pugnandum esse. Barbarae formae est etiam Cmarus mulie-ornatus mulierum quarundam, quem Artemidorus retulit. Alicubi enim collo appenSUM EHTUS. sa gestare monilia ferrea, quę coruos habeant supra uerticem procul reflexos,& prominen tes longè ante frontem. super quibus coruis quoties lubet uelum demittant, quod pansum faciem obumbret. atque hoc illas ornatus loco usurpare. alicubi tympanulum eas gestare quod ad occiput sit rotundum, caputque usque ad auriculas constringat, indeque deorsum paulatim in altitudinem& latitudinem producatur. alias frontis partes quę ad comam pertinent, ita deglabrare: ut magis ipsa fronte niteant. alias columellam pedis longitudine capiti adhibere, ei que crines circumplectere, tum nigrouelo circumdare. multa quae horum ueritatem commendent uisa sunt actradita cùm de omnibus in uni. uersum Hispanicis populis, tùm praecipuè de septentrionalibus. Neque fortitudine Sevicia tantùm, sed crudelitate etiam& furore feras imitantur. Bello Cantabrico matres liberos suos necarunt, ne in hostium manus peruenirent. Et puer parentes fratresque captos omnes interfecit, ferrum n’atus, mandante patre. itemque mulier quaedam unà secum Captos. quidam ad ebrios uocatus, seipsum in rogum iniecit. Haec illis communia sunt cum Celtis, Thracibus,& scythis: sicut& fortitudo non uirorum modò, sed etiam mulierum. Mulieres enim agros colunt,& cum pepererunt, suo loco uiros decumbeMulierum uiri re iubent, ijsque ministrant. interque operandum ipsae saepenumero infantes lauant& litas. inuoluunt ad alueum alicuius amnis acclinantes. Posidonius scriptum reliquit, sibi in Liguria hospitem suum Charmolaum narrasse Massiliensem: fuisse à se ad fossionem quandam conductos uiros& mulieres. inter has quandam d lesoribus partus correptam non longè ab opere digressam, edito feu ad opus redisse, ne mercedem amitteret. quam ipse cum uideret aegre opus facere, primoque causam ignoraret, tandem re cognita mercede data dimiserit. mulierem ad fonticulum quendam extulisse infantem, lotumque& quibus habebat pannis inuolutum, incolumem domum pertulisse. Hispani porro, non tamen ij soli, bini equo uehi solent, quorum alter pugnam pedes obeat. Neque illis peculiaris est murum multitudo, quam saepè pestifera lues subsecuta est. in Cantabria quidem Romanis hoc usu uenit, ita ut mercede conduxerint, qui mures certo numero uenarentur, aegreque ita euasisse malum. accedebat enim salis& frumenti inonia, cùm ob locorum difficultatem ex Aquitania aegrè commeatum afferrent. Cantabricae demen tiae LIBER TERTIVS. tiae id quoque fertur exemplum: quosdam eorum captos& in crueem suffixos poeane cecinisse. Hujusmodi quidem mores feritatem quandam indicant. Alia sunt, minùs fortassis ciuilia, non tamen belluina. ut quod apud Cantabros uir mulieri dotem affert, quod filię haeredes instituuntur,& ab his fratres in matrimonium elocantur. Haec. n. mulierum in uiros imperium quoddam habent, quod non est admodum ciuile. Hispanici quoque moris est toxicum proponere, quod illi absque dolore necans conficiunt ex herba quadam apio simili: ut in prontu sit, si quis casus acerbior urgeat.& quod se pro ijs, quorum amicitiam amplectuntur, deuouent, mortemque adeò pro ijs oppetunt. regionem illam quidam, ut dixi, in duas, alij in quinque portiones diuidunt, certum aliquid pronunciari non potest, ob mutationes& obscuritatem locorum. Nam in notis& nobilib. regionibus. cùm mutationes quę fiunt, facile innotescunt, tum terrarum distributiones,& nominum mutationes,& quae horum sunt affinia. celebrantur enim haec à multis,& maxime Graecis, qui omnium sunt loquacissimi. At barbarae regiones, eaeque longinquae, exiguisque diuisae ac diuulsae portionibus, neque certam, neque multam de se Scriptores Rocommentandi materiam praebent. ignoratioque augetur, si longiùs à Graecis absunt. la Ro-mani negligenmani scriptores imitantur quidem ij Graecos, sed intra modum. transferunt.n.à Graecis dicta, i. tores Graecis psi autem de suo non multum adferunt studij: itaque ubi Graeci alleiunt, non multum est quod aliunde ad explendum possit addi. praesertim cum& nominum celeberrima quaeque Graeca ferè sint. Sanè cum antiquitus Iberię nomine intellectum fuerit quiquid est extra Rhodanum& isthmum qui à Gallicis coarctatur sinubus: nunc eam Pyrena terminant, uocantque peculiari nominis ratione Iberiam: Hispaniae nomine eam tantum accipientes, quae est intra Iberum. Priores autem eos Igletas uocabant, regionis cultores non amplae, ut ait Asclepiades Myrleanus. Romani totam regionem promiscuè Iberiam& Hispaniam nominantes in interiorem seu citeriorem,& exteriorem seu ulteriorem diuidunt. sed tamen accommodata tem porum rationib. administratione, aliâs aliter distinguunt. Nostra quidem tempestate pro uincijs alijs S.P.Q. Romano adsignatis, alijs Principi Bętica populo attributa est, miteitur Hispanicari, pro uinciarum diuisia. que in eam praetor cum quaestore& legato. finis ei uersus orientem constitutus est proxime Castaonem. Reliqua est Caesaris,& in eam mittuntur duo legati, praetorius& consularis. quorum ille cum legato ius dicit Lusitaniae quę attingit Bęticam,& porrigitur usque ad Durium amnem& eius ostia. sic enim nunc propriè illam regionem nominant ibique est Augusta Emerita. Reliqua,& quidem maior pars, Hispaniae, subest consulari legato, qui exercitum habet non contemnendum, trium circiter cohortium, ac tres legatos. Horum prior cum duab cohortibus, custodit totum trans Durium uersus septentrionem tractum, qui olim Lusita nia, nunc Callaica dicitur. hunc attingunt septentrionales montes cum Asturibus& Cantabris. Per Astures fluit Melsus fluuius, paulumque ab eo distat Noëga urbs,& in prpinquo est Oceani aestuarium, quod Astures à Cantabris diuidit. Proxima ad Pyrenem usque mon tana gubernat alter legatorum cum una exhorte. Tertius mediterranea regit, atque cotinet, pacatos iam populos,& mansuetis moribus& cum toga formam indutos Italicam. ij sunt Cel tiberi,& qui in propinquo utrinque ad lberum accolunt, usque ad maritima. ipse pręfectus in maritimis hyemare solet ius dicendo, maximè Carthagine aut Tarracone. per aestatem obit prouinciam, inspiciens quae quouis tempore correctionem desiderant. Sunt& procurates ibi Caesaris, equestris ordinis, qui militib. pecuniam ad uitę necessitates suppeditant. Insu-Insulae ante M. larum porrò quae ante Hispaniam sunt sitae, Pityusas duas,& totidem Gymnasias, Baleari-(pannam das appellant: sitas ante oram maritimam inter Sucronem& Tarraconem, supra quam oram situm est Saguntum. magis in alto iacent Pityusae,& ad occasum à Gymnesijs. Harum altera Ebu sus dicitur urbem habens cognominem. insulae ambitus est cccc stadiorum, aequali ferè lon gitudine& latitudine. Altera dicitur Ophiusa, uicina huic, sed multo minor,& deserta. Gym nesiarum maior duas habet urbes, zu Palmam& Pollentiam, hanc uersus ortum, illam ad oc 29 casum. longitudo insulae non multum abest àIDC stadijs, latitudo CC. Artemidorus utrumque Balearicae insuduplicat. Minor ad Lxx stadia à Pollentia abest, non multo minor priore, neque quicquam ei le. uirtute cedens. Vtraque enim fortunata est& bonos habet portus, quorum tamen aditus saxis sub aqua latentibus obsiti, faciunt ut attenté cura adhibenda sit intrantibus. Incolae ob soli praestantiam uiuunt in pacem. ut& Ebusęi. Cùm autem malefici quidam societatem coijssent cum prędonib. maritimis, culpati fuerunt uniuersi.& bellum eis fecit Metellus, cognomen to Ba- Columnae Her: culis ubi. STRABONISGEOGRAPH. to Balearicus, qui& urbes condidit. Ob pręstantiam autem insidijs petiti, quanquam pacati uiuant, funditores tamen sunt optimi, aiuntque eam arten eos magnopere exercuisse, ex quo tempore l'hoenices eas insulas occuparunt. Hi primi hominum feruntur gestasse tunicas late praetextas. In pugnam exeunt discincti, scutum manu gestantes, aut iaculum praeustum, ra Fundae. rò ferro exiguo praefixum. Circa capurfundas tres gerunt è melancraena confectas, iunci id genus est, ex quo funes fiunt. inde Philetas in Hermenia seu interpretatione. Sordibus est illis toga equalida protinus, atque Inuoluit coxas cento melancranius. 30 scilicet quod scirpeis uterentur amiculis ex 30 melancraena, aut ex crinib. aut neruis. Tri* bus utuntur fundarum generibus, longo(quod macrocolon uocatur.) ad ictus longiùs diri gendos, breui ad ferienda propinqua,(id est Brachycolon.)& mediocri ad mediocres mißus. a puero autem ita funda exercebantur, ut non aliâs panis daretur, quàm si funda scopum tetigissent. Itaque Metellus ad insulas adnauigans pelles supra tabulata nauium extendit ad excipiendos fundarum ictus. introduxit autem colonos, tria millia Romanorum ex Hispania. Ad soli ubertatem id quoque accedit commodi, quod ijs in insulis non facile noxium aliquod reperitur animal. Nam cuniculos aiunt non esse indigenas, sed ex opposita continente importato masculo& femella. ab hoc principio tantum fuisse procreatum cuniculorum, ut domos etiam arboresque tandem subuerterint,& Romanorum opem Comleares implorare(.ut docuimus.) coacti fuerint. Nunc uenandi dexteritas non sinit eos ad dandum damnum inua lescere, sed cum emolumento agri coluntur. Hae ergo sunt insulae intra solumnas Herculis sitae. Ad ipsas autem columnas duę sunt minutae insulae, quarum alteram lunonis fanum appel lant. à quibusdam hae Columnae uocantur. Extra Columnas sunt Gades, de quib. hoc tantum diximus, eas à Calpe distareIDCCL stadijs. uicina est haec insula ostijs Baetis. multi autem Oades. de ea sunt sermones. Etenim Gaditani sunt qui plurimis maximisque nauib. in nostrum& exterum mare proficiscuntur, cùm neque magnan habitent insulam, neque multum agri in opposita continente possideant, neque aliarum diuites insularum sint: sed plerique mare incolant, pauci domi desideant, aut Romę uersentur. Vrbs.n.eorum multitudine ciuium non uidetur ulli extra Romam cedere. Audiui igitur nostra aetate censu habito aliquando censos fuisse equites Ga ditanes D, quot nullius uel Italicae urbis censi sunt praeter Patauinam. Tanto ergo cum sint numero, insulam habent, non multo longiorem o stadijs, latitudine alicubi unius tantum stadij. Vrbem ab initio habitarunt omnino exiguam, condidit eis aliam, quam notram uocant, Balbus Gaditanus, uir triumphalis. ex utrisque facta est Didyma,(hoc est gemina.) ambitu non maiore xx stadijs. neque illa arctè habitatur. pauci enim domi desident, cùm plerique in mari degant, nonnulli etiam in opposita terra, praecipuè insula ante Gades sita, uberis soli, quam loco isto gaudentes tanquam oppositam Didymae urbem fecerunt. Hanc quoque(.si quis comparationem instituat.) pauci inhabitants,& nauale, quod eis Balbus extruxit in opposita continen te. Vrbs sita est in occiduis insulae partibus, cui contiguum est extrema in parte Satani tem plum, exegionè paruae insulae. Herculis fanum in alteram partem uersus ortum positum est, qua proximè ad continentem insula accedit, unius stadij freto diuulsa. Dicunt xII passuum millib. ab urbe fanum hoc abesse, numerum milliarium numero certainum Herculis exę quantes. est autem autem maior distantia, ac ferè tanta, quanta est insulae ab ortu ad occasum longitu do. Videtn Gadibus nomen Erytheae tribuisse Pherecydes, in qua boues Geryonis fuisse fa bulantur. alij eo nomine intelligunt insulam Gadibus adsitam, treto unius stadij deiunctam: ratione habita pascuorum bonitatis, quod ibi pascentium ouium lac 31 sero caret, multumque ei ob pinguedinem additur aquę ut caseus cogi possit.& i dierum space pecus suffocatur, nisi sanguinis aliquid mittatur. herba qua pascuntur, sicca est, sed admodum pingues reddit. id conijciunt ex eo, quod fabula ficta est de armentis Geryonis, communiter quidem totum litus frequentatur. Caeterum Gades ut fuerint conditae, talia feruntur. Memorant Gaditani oraculum, Tyrijs datum, quod eos iuberet, ad columnas Herculis coloniam deducere. missos loci uidendi cau sa cum ad fretum apud Calpen peruenissent, opinatos finem terrę habitatę& Herculeae ex peditionis esse ea quibus fretum illud clauditur extrema(.quae oraculum columnas uocat.) appulisse intra angustias ad locum, ubi nunc est Axitanorum urbs. ibi cùm re diuina facta non perlitarent, domum redijsse. Aliquanto pòst. tempore missos, extra fretum progressos ad Cι>1> stadia, LIBER TERTIVS. stadia, ad insulam uenisse Herculi sacram, eregione Onobae Hispanicae urbis sitam ratosque ibi esse Columnas, Deo sacrifice rursumque uictimis non addicentibus, domum se recepisse. Eos qui tertiò nauigauerunt, Gades condidisse, templo in ortiua, urbe in occidua insulę par te politis. Hinc ortum quod Columnarum uocabulo alij freti claustra intelligant, alij Gades, alij etiam quippiam ultra Gades situm. Nonnulli pro Columnis habent Calpen& 32 Abilam, qui est modo ex aduerso Calpę in Asrica, quem Eratosthenes ait situm esse in Metagonijs Numidica gente. Alij insulas exiguas utrique monti propinquas, quarum alteram lunonis insulam uocant. Artemidorus lunonis quidem& insulam& fanum agnoscit: diuersum tamen ait esse ab Abila, neque montem esse, neque in Metagonijs. Quidam etiâ Planctas& Symplegadas petras huc transferunt, existimantque has esse Columnas, quas Pindarus uocet portas Gadiridas, dicens ultimô ad eas peruenisse Herculem. Quin& Dicaearchus,& Eratosthenes,& Polybius,& plurimi Graecorum Columnas ad fretum esse asserunt. At Hispani& Afri Gadibus eas uindicant: nihil enim columnarum simile habere ea quae sunt ad fretum. 33 Alij Columnas in telligi uolunt aereas octo cubitorum columnas quae sunt Gadibus in Herculis delubro, quib. inscriptus est sumtus in templi factus exaedificationem. hasque aiunt esse, ad quas cùm nauigatione absoluta peruenissent, sacris Herculi factis, eam famam curauerint diuulgari, ibi maris esse terręque finem. atque hanc maximè omnium opinionum probabilem Posidonius censet: oraculum,& multos legatos, commentum Punicum. Ac de legatis quidem istis in utranque partem non uideo quid certi possit affirmari. Id autem ratione non caret, quod dicitur insulas istas aut montes non referre columnarum formam:& quod quęruntur columnae propriè sic dictae, quę sint finis mundi& expeditionis Herculeae nota. Vetusti.n.moris fuit, huiusmodi ponere limites. quemadmodum Rhegini columellae loco in 18to turriculam posuerunt, cui opposita est turris Pelori.& Philaenorum arae in medio prope terrae quae est intra Syrtes.& in isihmo Corinthiaco memoratur posita columna antiquitus quam communi opera collocauerunt lones qui Atticam & Megaridem pulsi è Peloponneso occupauerunt,& qui Peloponnesum obtinuerunt. inscri ptumque fuit in parte Megaridi obuersa: Non hîc Peloponnesus, sed est lonia. & in altera parte: Hîc Peloponnesus est, non est lonia. Et Alexander in Indica expeditione ad quae ultima loca peruenit apud Indos uersus orientem degentes, aras pro termino posuit, Herculen imitatus& Bacchum. Erat sanè hoc moris. Verùm probabile est locos nomen istarum rerum denominationem excipere: praesertim ubi tempus abolet positos limites. Neque.n.hodie extant Philęnorum arae, sed locus id nominis retinet. Et aiunt in India neque Herculis neque Bacchi columnas uisas fuisse: nihilominus Macedones indicata ipsis& demonstrata quaedam loca crediderunt esse eas columnas, ubi uestigium aliquod reperiebant eorum quae uel de Baccho uel de Hercule erant memoriae prodita. Ergo hic quoque incredibile nequaque est primos illis in locis, ad quae ultima& maximè illustria uenissent, limites extructis manu aris aliquib. aut turrib. aut columnis consignasse (sunt autem 18. Juni freta, ijsque incumbentes montes, aut insulę maximè illustria ad designanda loco rum extrema uel prima.) deinde abolitis monumentis illis manuum opera conditis, nomina eorum locis inhaesissersiue ea minutas insulas esse dicas, siue fretum conficentia promontoria. Hoc.n.iam definitu difficile est, utris appellatio ista sit tribuenda, cùm columnae utrisque sint similes. similes dico, quia talib. in locis collocantur, quae euidenter extremitates demonstrant. unde& huic freto& alijs nomen oris apud Graecos jn ditum. os autem intrò nauigandi principium est, extremum foras nauigantibus. Iam paruę illę in ore(sic.n appellemus.) insulae cùm facile circumscribantur,& quasi punctum repręsentent, non ineptè columnis comparati posse uidentur: itemque incumbentes 18etomontes,& eminentia sua siue columnam siue columellam referentes. Atque hac ratione Pindarus rectè dixerit portas Gadiridas, si in ore intelligantur columnae. portis.n.ora ista sunt ad similia. caeterùm Gades non talib. in locis sitae sunt, quę extremitatem aliquam denotent: sed iacent in medio quodammodo maritimi sinuosi litoris. Minus uerò mihi uidetur rationi consentaneum, ad ipsas in fano Herculis positas columnas no men columnarum referre uelle. probabile.n.est non à mercatoribus, sed à du cib. primùm indito hoc nomine, eius deinde famam inclaruisse. Tum inscriptio earum, non facri donarij dedi catio STRABONISGEOURAPH. 100 cationem, sed summa impensarum indicans, rationem illam impugnat. nam columnas Herculis, ar gumentum magnisicentiae eius, non factorum à Phoenicib. sumtuum oportet esse. Porrò autem tontis Gadita- scribit Polybius esse Gadibus in remplo Herculis fontem, ad cuius aquas paucorum sit nimirum. graduum descensus, potui aptas: qui ad aestus maris contrario planem sit affectus modo, cum sub exundationem maris Ieficiat,& defluente eo impleatur. Causam rei confert in spiritum qui è profundo in superficiem terrę effertur. qua superficie sub maris affluxum ab aquis occupata, spiritum, cùmsuis exitib. solitis priuetur, intorsum reuerti, obstructisque fontis meatib. aquas intercludere. rursumque denudata aquis superficie, uenas fontis liberare obstructione, atque ita tum aquam copios è ebullire. Artemidorum autem dum huius sententiam uult refellere, aliamque à se causam profert, facta simul Silani historici mentione, indigna re latu mihi uidetur dicere: quippe cum& ipse& Silanus harum fuerunt rerum rudes. At Posidonius falsitatis hanc narrationem damnans, duos ait in Herculis templo esse puteos,& in urbe ter 34 tium. eorum qui sunt ad Herculis, minorem, cùm continenter ex eo aqua hauriatur, 34 ea ipsa hora siccari, rursumque impleri ubi desitum fuerit aquari. maiorentotius diei aquatione minui ipsum quoque more aliorum puteorum, aquatione noctu cessante repleri.& cum in repletio nis tempus incidat non rarò maris defluxus, creditam esse ab incolis inusitatam illam contra rietatem affectionis. Historiae quidem huic fidem adhibitam fuisse, cùm ille ait,& nos in diuul gatis rerum inusitarum narrationibus. traditum reperimus. Auditoribus etiam cognouimus, esse Gadibus alios quoque puteos partim in ipsaurbe, partim extrà in hortis. sed ob aquę uitiositatem in urbe usurpari cisternas lacustris aquae. utrum autem hi quoque putei aliquam istius naturalis dissensionis à mari dent significationem, ignoro. Quod si haec ita eueniunt, causarum assignationem ita par est accipere, ut fierim rebus difficilibus debet. Acfieri potest, ut res ita habeat, sicut iudicauit Polybius. Probabile est etiam quasdam fontis uenas humectatas extrinsecus laxari, ita ut magis in obliquam partem aquas diffundant, quàm eas secundum pristinum alueum in fontem exprimant. laxari autem necesse estineadatione aquarum. Quod si, ut Athenodoro uidetur, inspirationis& exsrirationis simile quippiam habent maris affluxus& refluxus, fortassis quaedam aqua uE fluentium sunt, quae per alios meatus naturam secutae effluxus in superficiem effundunt (quorum ora fontes& scaturigines uocamus.) alijs autem meatibus unà traesuntur ad profunditatem maris. eaeque aquae mare ita attollunt, ut exundet quando fit exspitatio, ac tum suum relinquunt proprium meatum: in quem redeunt, mari defluente. Nescio De affluxu& autem quî factum sit, ut Posidonius in cęteris reb. acumen ingenij Phoenicibus tribuens, mafluxumaris. gis hoc loco eos fatuos quam subtiles iudicet. Solis conuersionem die ac nocte metimur, partem supra, partêm infra terram eo exigente. Iam ille tradit Oceani motum imitari conuersionem coelestem, esseque aestum maris alium diurnum alium menstruum, alium annuum, ad am Lunam certo modo affecti. 35 Cum enim Luna unius signi specio supra horizontem eleuatur, tum intumescere mare,& in terram effluere: quod etiam sensus possit percipere: idque dum ad medium coeli Luna perueniat. Inde declinante astro, paulatim mare abscedere, dum uno tantum signo ab occasu absit Luna. tum consistere ipsum, donec luna occiderit, atque item dum infra terram sub horizontem unius signi quantitate descenderit. exinde rursum increscere, donec ad medium coeli infra terram Luna appulerit. postea iterum recedere, usque dum uersus ortum progressa Luna signo uno horizontem se habeat altiorem. tum eodem statu manere, donec ea signo horizontem superet altitudine. exinde rursum in terram exire. Hunc ergo ait ille maris esse diurnum circuitum. Menstruum porrò, quod maximi refluxus contingunt circa nouilunium, deinde dum aequa portione diuisa uideatur, minui. hinc rursum usque ad plenilunium augeri,& minui exinde, usque dum diminuta lumine dimidium lucidum ostendat, postea rursumad coitum jsque crescere. 16 ea autem incrementa tempore& celeritate sese superare. Annuas denique maris uices se à Gaditanis auditu cognouisse ait. Ita. n. illos tradere, cir ca ęstiuum solstitium recessus accessusque maris maximè augeri. se uerò coniecturam facere, eosdem inde ad aequinoctium usque diminui, rursumque ad brumam usque accrescere. ab hac usque ad uernum ęquinoctium decrescere, porroque augescere usque ad aestiuum solstitium. Hę maris uices cum quouis die naturali eueniant, bis quotidie mari se efferente,& bis subsidente, idque suo LIBER TERTIVS. 101 suo ordine& interdiu& noctu: quomodo fit ut putent impletionem putei saepe euenire sub refluxum maris, non saepe autem exinanitionem? aut saepe quidem, sec non toties, aut etiam toties? Esto etiam Gaditanos sufficisse accuratè obseruandis ijs Posidonius refel litur. quae fierent quotidie: at qui potuerunt annuas uicissitudines ex eo depraehendere quod semel fit toto anno? Nam quod fidem eis ipse adhibuerit, ex eo constat, quod ipse coniecturam de reliquis porrò incrementis& decrementis solstitiorum& aequinoctiorum causa addit. Ne hoc quidem consentaneum est, homines istos obseruandi studiosos ea quae eueniuntnon animaduertisse, credidisse ijs quae non fierent. Refert ergo Seleucum quendam à rubro mari oriundum, in his aequalitatem inaequalitatemque statuere aliquam pro signorum coelestium ratione. nam Luna in aequinoctialibus signis haerente, aequabiliter illos aestus fieri, in solstiti alibus autem& quantitate& celeritate inaequali: eamque inaequalitatem in reliquis signis locum ha bere, pro eo atque unum quoduis eorum ad dicta propiùs accedit. Ipse autem se me morat Godibus in Herculis templo fuisse sub ipsum aestiuum solstitium, in plenilunio per aliquot multos dies, neque tamen anniuersarias istas mutationes potuisse de praehendere. sed circa eius mensis nouilunium magnam se in Baetis fluuij apud llipam repercussione notasse diuersitatem: qui cum antè uix usque ad dimidium ripam madefaceret, tunc ita fuerit effusus, ut ibi aquarentur milites:(abest autem llipa à ma ri circiter ICCC stadia.)& campestria mari propinqua etiam usque ad xxx stakia in altum fuisse aquis tecta, ita ut insularum modo mari quaedam ambirentur altitudo fundamenti cui fanum Herculis insistit,& aggeris, qui portui Gaditano praepositus est, usque ad x cubitos occultata, ut mensum se ait: quod si quis etiam duplum huius addat, secundum incrementa tunc facta, ita possit indicium praeberi eius magnitudinis, quam in campis exundatio fecit. Atque hoc quidem traditur euenire communiter toti orae Oceano adiacentis circulo. Nouum autem& peculiare quippiam ille de Ibero fluuio refert: eum aliquando exundare nullis imbribus aut niuibus cau sam praebentibus, cùm Boreae frequentes flant. in causa esse paludem, per quam fluit: nam â uentis aquam palustrem unà extorqueri. Narrat etiam arborem esse Gadibus, cuius rami ad solum sint deflexi, folia frequenter cubitalia longitudine, qua tuor lata digitos, forma gladii.& apud nouam Carthaginem arborem esse, quae è spina corticem emittat, unde telae pulcerrimae conficiantur. Nos sanè quod ad ramorum deorsum inflexionem attinet, Gaditanę arboris similem in Aegypto uidimus, folijs tamen dissimilem& fructu(. facit enim ille suam frugiferam.) carentem. E’ spinis autem texturę fiunt etiam in Cappadocia. sed nulla arbor spinam fert: stirps est humilis. de Gaditana autem arbore id praeterea narrat, eam ramo defracto lac, radice incisa humorem minij similem emittere. Atque haec de Gadibus sufficiant. Cas- Cassiteriae s siterides insulę decem sunt numero, uicinę inuicem, ab Artabrorum portu uersus septentrionem in alto sitae mari. una earum deserta est, reliquae ab hominibus incolun tur atras uestes gerentibus, tunicas indutis ad talos usque demissas, cinctis circum pectus, cum baculis ambulantib. barbas hircorum in morem alentibus. Viuunt ij ex pecore, uagantes ferè incertis sedibus. metalla habent stanni& plumbi, quorum,& pellium loco fictilia, tales,& aerea opera à mercatoribus recipiunt. Primis temporibus soli Phoenices a Gadibus eò negociatum iuerunt, celantes alios istam nauigatio nem. Cùm autem Romani quendam nauis magistrum sequerentur, ut& ipsi emporia ista addiscerent, is inuidia ductus dedita opera nauem suam in uadum compulit, in eandemque perniciem ijs qui insequebantur coniectis, ipse è naufragio seruatus ex aerario publico precium amissarum mercium recepit. Tamen Romani re saepius tentata, nauigationem addidicerunt. Deinde P. Crassus cum eò nauigasset, uideret que metalla non altè effodi, hominesque eos pacis studiosos ocio abundante mari quo que nauigando studere, id uolentib. commonstrauit: quanquam amplius mare nauigandum esset eo quod inde ad Britanniam pertinet. Ac de Hispania quidem,& insulis ante eam sitis haec sufficiant. nunc ad Galliam trans Alpes sitam nos conuertemus. INLE 102 ANNOTAT. IN III. IN LIBRVM TERTIVM STRA BONIS ANNOTATA, INTERPRETIS. toma uidetur, loqui eum de aestuarijs effusarum aquam Erium. Nερίον. peßimè legerum nauigatione. Aut potiùs permulta interciderunt batur I’egvii p. patet ex ijs quae ipad descriptionem regionis inter Baetin& Anam pertise Strabo infrà de hoc promontonentia, quae est Baeturia. quod Tagi mentio& sequenrio docebit. Caeterùm qui Xρησοtia docent. μαθίας Strabonis scripsit, hunc Et sanè.1 Conatus sum sententiam reddere. nam librum cum secundo eundem facit hiulca sunt uerba. cum alij partem secundi huic praeposuerint ultimam. Sed Palas. JFάλας, apud Plinium libro XXXII & apud Stephanum obseruaui libros aliter citari hos. cap. IV. legitur Palacras,& palacranas. quid pala sit quàm hodie distinctos nos habemus. Latinis, ignotum non est. 2 Conuertantur. Iξέφεαθαι. Locus hic non Liquefacta.] τὰ καυνὰ, lego τᾷ κεῖσα. quod est integer. non enim uideo quid sibi γευδοποιειοῦθαι ab hisce ineptè positis litteris propê admodum abest, uelit.& fortè scriptum fuit s'εφεαθαι, ut corporint saxa & ad rem facit,& statim διὰ σὲ ποῦρ, mutarem κὰρ illa uoti causa. Sed& illud κευσααδαίφορορ non est ὄστιρ,& lego σεσωρευμενύον. Ades autem Deus infeputo genuinum, neque Ephorum credo hoc scripsisse. rorum est, qui uisui subtrahat quae ad ipsum ueniunt. Milliaria. Mίλια. nimirum quorum quoduis 8 idem ab opibus& diuitijs Pluto dicitur. eò allusum est, stadia continet. Sic fient milliaria 230. quae stadia confi & reliqua huc pertinentia non libet persequi. ciunt 1840. ut haec supputatio plane à priore non discrepa 10 Aenigmatis illius. Videtur hoc uelle dice re uideatur. Mox Carpetani,& Oretani.] Sic re, Athenienses quidquid ex metallis fructus tulissent imex re ipsa& superioribus emendaui. Bæsurævoî aupendisse:& tantùm id argenti habuisse, quod adhuc in tem hîc dicuntur, qui suprà Bæσιςανοὶ. loquitur de Ba terra lateret itaque usu uenisse eis id, quod piscatores lestulis. uide annotata in Stephanum. tae Homero per aenignia proposuerunt, notum id est ex 4 Obulco. Jὃβὰυλκων. non ὁ Bώλη. Patet& ex uita Homeri. Sed illa uerba Aἰγυπτιας ἀνανταὶν epitoma scripta,& impressa,& Plin. 3. i. Ptolemaec τε δύλλν, maiorem in modum sunt corrupta, uidenest ὄβυλκον, infrà fol. 152. τὴν ὁβώλκωνα leges. turque nonnulla etiam desiderari. Cogitaui aliquando Ego hîc persequi omnia non possum, cum pleraque in Ste eum aliquid dixisse de ratione aquae è metallicis meatiphano amnotarim apud quem est ὁβόλκοιν. Scriptus bus exhauriendae aut auertendae. Verùm quid si ad fabii σοdex γρησομαθειῶν pro Aἰτουα habet Ἀτέτουα lam Belidum seu Aegypti filiarum allusit, quae aquam præ τοκις, τόκκης, pro Ἀσήνας, Ἀσινα, fortaßis Pli apud inferos important in inane(. ut cum Flacco loquar) nio Astigi. Quod autem pro ἔξ κελίος scripsi κιλίνς, lymphae dolium, fundo pereuntis imo? Quid enim aἐξ expuncto, duae sunt causae. una quod ἐξακιχίλιον liud faciunt, qui aurum aut argentum ita è terra effofuerat legendum. non enim ita, ut nos habuimus, Graeci diunt, ut impendant idipsum in operas? Sed sine codice loquuntur. Altera, quod cùm totius Hispaniae longitubono huiusmodi menda: non corriguntur. Sed& quae do non excedat sex millia stadiorum, qui potuit tantunsequuntur ἰδιωτην, non carent uitio. καττιτορον οκ dem esse inter Mundam et Carteiam, eiusdem regionis ut εω ἑὸλπολῆς. Jlegebatur δκ πὴ πολλῆς. Sed cùm bes, distantiae? Neque hîc opus est longa ratiocinatione. foßioni opponatur, quod liquidò constat: non dubitaui Autor libri de bello Caesaris Hispaniensi tradit Corducorrigere. Mox Stanno aureo.]Vox Xρυσέοὶ bam(. cui uicinam Mundam facit Strabo.) à Carteia abmihi non probatur& quid sit ἑνὶ τὴν πισὴν, non ui esse millibus passuum CLXX. ea faciunt stavia 1360. deo, neque quid ἀθιτὴυριον: quod cortem tamen potiùs quae summa ad nostram optimè quadrat.& pro e n& for puto innuere quam pannum. itaque co„actus sum diuinatasse legendum sit ὑς, aut ἐς, aut aliquid tale, quod non re. quid si fuit μὴ τὴν πὴσιν, biß es die prob helt. Sipraecisam summam, sed circiter poni moneat. cut nardus πισικὴ quibusdam creditur dicta. 5 Asta.]"Asae reposui, pro μὰς α. Sic enim& su11 Faciliûs cognosci. Πὐπραδοζότεραυοκ pra,& paulò post.& Ptolemaeus Astam in Turditanis mendosa diuinaui. agnoscit.& Plinio Asta regia nominatur in urbibus 12 Praesepib.] φάτναις, in epitoma, etiam in scri inter Baetis aestuaria sitis. pto codice, est φιὰλὰς phialis, pateris. Sed id non erat 6 Ad Clasta.] ἐπὶ κλασῶν, κοῦ γἰ Aldus. Suspe nouum& inusitatum aliquid. ctum. Nam in frà 152 est κλασωνος mentio. Paulc 13 Et cognationem. IKaeì inserû. Intelligo au pòst. Habet etiam ripas. ILocus mutilus ex epi tem de Celticis non Galliae, sed Baeticae quorum suprà facta LIB. STRABON. 103 facta est mentio,& quos etiam Ptolemaeus nouit. millia. Ergo pro zu scribendum, Baut more antiid infra plenius intelliges in Artabrorum descriptioquo U quae nota haud dubiè est in u ab imperito line. Apud Appianum IΟυρικῆ constanter pro Carbrario uersa. mox. Aeletanorum. J apud teia Καρπηωνὰς Carpessus. Ptolemaeum in Tarraconensis Hispaniae descriptione 14 Eïpon Laceia.] ὑδρεύουται ἐιπον est Λασθτανῶν, traiectis litteris, Laeetanorum, quoλάκεια. Locus est foedè corruptus. Siliceat dirum urbes Subur& Barcino.& dubium non est uinare, legerem ἰδρυνται ἰππὼν καὶ Σαλὰquin hi sint de quibus Strabo loquitur. Indigetum Pli xiae. ut sit. Vbi sitae sunt Hippon& Salacia. nius meminit, 33. Oppidum, inquit, Subur, oppidum certè Ptolemaeus has duas urbes Barbara promonRubricatum, à quo Laletam& indigetes. Haec platorio propinquas facit, planéque ita collocat, ut nè ad Ptolemaica quadrant: ut appareat in Strabone probabile sit idem hic fecisse Strabonem. de Pyrgo & Plinio esse mendum corrigendum è Ptolemaeo. Plinij locus. seu turri nihil habeo. Myriagogus nauis à pondecum& scriptus codex consentiat. Laeetani ergo re mercium uidetur dicta: sed qua ratione, nondum erunt, atque sic infra apud descriptionem Tarraconis didici, neque explicat Pollux, qui meminit. 4. 22. Inferè legitur Λεκτανῶν. In indigetibus re pro ypositum est, res non insolens. sulam, quam mox describit, puto esse Londobridem Ptolemaei: quae ipsa descriptio est deprauatißima. 19 Opposito litore. Τοῖς ἐν τῷ ποραία & qui totam paginam perleget attentè, facilè sencαίμασι fortè Saemadibus emporium in opposita tiet multa deesse. Hodie Barlingas uocant. Sed& degentibus Mauritania. sed ij mihi ignoti sunt. quae de lunij Bruti Callaici rebus gestis habentur, 20 A quo aliquanto.] Μικρόν δὲ δίεmendosa sunt. qui I enim significent πλιθροιςου χει. deest autem μαλλομ aut ἄττίον uel tale aliquid ὄλτιν? itaque posui quod sucurrebat mutaturus lisi μικρόν in μικρῷ uersum rectè legatur. Ego legebenter, ubi uel apta inciderit coniectura. οεῖθροι rem μικρῶ δὲ ἄπτον διέχει. id tabulae& ratio uidentur confirmare. alueum fluuij significat. idque uocabuli facilè substittuerem πλίθροις. sed ὄλσιν quid fiet? 21 Versus meridiem. I ἄπὸ ἐνο ἑύδεὶ 15 Extra Columnas. Interpres legit ἐνgebatur, nemo non uidere potest non à meridie, sed à δὲς. Vettones autem scripsi, ut inueni suprà, aseptentrione fluere. paulo ante Dertossam pro Derpud Ptolemaeum, alios. Idem pro Acontia legit tissa posui, quod facilè iudicatur ex paulo pòst sequentibus. Contiam. Inde Caetulum. δάιτοντου, fortè castulo, κασσύλων, nobilis urbs,& Oretanis eti22 In duas diuisa.] Λιπολις, erat Diopôam à Ptolemaeo tributa. fieri potest etiam ut Oria sit lis, quod& interpretem miror tenuisse tam euidenOretum Sάρηζουτ te in re. Fluuius qui suo ostio Emporiensib. faciat por 16 XIII millia. Nemo ex superioribus non tum, Ptolemaeo est Sambroca. intelligit non falsum modò hoc esse, sed& impos23 Vsque ad Astures.] Μέχρι �zατύρων: sibile. quia tamen non habebam quod substituerem nihil est, legi ex coniectura μὲχρις Ἀσυρων. nota est certò, reliqui. Nam Ptolemaei rationes non libet causa ex praecedenti Lusitaniae descriptione. Pòst huc accommodare, saepè admodum à nostri autoOrospeda. Ptolemaeo ὡ ὁρτόσεξδα, littera τ post Rinserta. ris sententia diuersas. fortè numeri errorem genuerunt,& CC CCC stßdia legendum, Χιλιων 24 Decessit autem. Quisnam? asteriscum Πιακοσιων? posui, nam Sertorium à suis fuisse obtruncatum inter 17 Obliuionis.] Βελιῶνα ὑοκ est corrupocula, nemo ferè nescit. neque credo eum hîc de eius pta, cum Strabo ὁβλιοιῶνα(. puto.) scripsisset. obitu uoluisse mentionem facere. Sed esse haec histode hoc monui inignotationibus, ad XXXIVam ria uidetur alterius cuiusdam abolita. Plutarchi rerum Romanarum quaestionem. AI25 Osca.] Oïσκαs, ex coniectura. Officenses non μαῖορaulo pὸst λὴμμος legitur, utrum rectiùs longè post Ilerdenses ponit Plinius, ut& Ptolemaeus non pronuncio, certè Limaeus est etiam apud Pliniοσκαν. mox Idanusam.] ἰδάνουσαν suspectam um 4.22. Ptolemaeo Vasconum urbs Oiaecà est ad Oceanum Vasis utuntur. Plura hîc sunt corrupta. sita.& fortè hic scribendum iξάνουσαν,& nomen καταπε θοῦν saxis obruere, an de saxio praecipitem urbis supplendum. infrà Cantabricis lego uaev deturbare sit, dubito. hoc tamen puto. ταβρικαῖς. quid enim sit ἐανθαρικαῖς? apud A18 Maior duobus stadiorum.]τλάοthenaeum citatur hic locus, libro decimo quarto& le-Notae numeri νι καὶ μ. quasi uerò tantùm XI stadijs uoluerit gitur κουρικαῖς. errori obnodicere longiorem mediterraneo tractu oram. Si 26 Gallico uestitu.] Κελτωπος δόλλυ, am– xiae. summam concipias ex his quae sequuntur, habebis sex biguum. potest enim etiam intelligi, eos de Gallica classe 104 ANNOTAT IN II LIB. STRABON. classe extitisse, fortasse pro κεληκὴ legendum ἑλλμ 32 Abila.] In Graeco Abylycem, ἀβύ λυκα viκος, ut à Graecis orti intelligantur uti suprà dictum uide Stephanum nostrum in Abila. Cîtat hunc est. Areuaci. JSecretus sum Plin. 33.& 4. 20. ao locum Eustathius in Dionysij periegesin, non procul Ptolem„um in hac emendatione. initio. Artemidori sententia est obscurè edita. 27 Subuariegati. δὲπουιαροι, καρος auis 33 Alij Columnas.] Oι δὲ τῆς ἐν sic leest, uarij coloris. Inde&æρός ἀπαος, in morem eius gendum uidit etiam interpres, nam oὐδὲ totum loauis discolor. Bccλιὸς. Eustath. in fine Iliad.§. malè cum corrumpit. sed& sequentia correctionem uiergo interpres subalbum uertit, ut& paulo pòst dlae dentur desiderare, in quibus id sum secutus, quod puγωγὴν educationem. qua uoce lib. 1. etiam usus est taui consentaneum. de columna in isthmo Corintihaco, pro delectatione. Multum etiam nascitur. ecutus sum Plutarchi Theseum. Legi, συ κνὴ δὲ καὶ μὲν κὸς. δ ε κρ᾽ ἐσ. infra de 34 Ea ipsa hora.] Aὐθορὸν, legit interVetonibus ex epitoma Graecum codicem integraui. pres αὐθωρει. nam altera quidem uox nihili est. 2 8 ἔν ἔθδ.] Suspicabar legendum ἐν ἔτδ, ut Plinium huc adducito 2. 97. Tῆς ὑδρείας.] Pro scilicet quotannis si uitae exactae poeniteret, liceret ὀν ὑδρέίαν ἔχον, legerem τὴν ὑδρειαν ἀνέeam cum morte commutare, meminique tale quid aliχον, aut potius ἀνεχόμλνον.& pro ἀντίπλιcubi legere. De deuotis simile est quod Caesarlib. IV. αν, ἀντιπάθειαν. mox λακκάίον ὑδατος. habet de Soldur is Adcantuanni. Infrà adferunt Lacustris uerti, quanquam pluuialis existimem studii.[qui λολμμον, suspectum. esse. 29 Palmam&. Sic Ptolem.& Plin. 3. 5. ijdem 35 Cum enim Luna. JHunc locum ex epiPollentiam, quae hîc constanter Potentia. toma restitui. 30 Melancrena.] Apud Plinium legitur me36 Ea autem.] Verba in Graeco nihil halancranin. 21.18. In Philetae uersibus& titulus ἐgbent cum quo cohaereant, uidenturque ex posterioμηνσια suspectus est,& lego αμφὶ δ᾽ ἀρατὰς, qui ribus nescio quo modo contra sententiam loci huc infinis sit hexametri,& pentameter exeat in μελαγculcata: ex ijs quae de Seleuci sententia referuntur. κράνιον. Sed& reliqua manca sunt. Sed& in reliquis aliquoties non te31 Sero caret.] ὁρόν ἀ ποιεῖ. Sic& res ixtum, sed sensum secupsa poscit& interpres legit. itemque πιότητα. nitus summis enim generale sit ποιοτοτα. GALLIAB FINIS. 105 GALLIAE TABVLA, Continet Gallias in quatuor prouincijs cum insulis sibi adiacentibus. Parallelus ipsarum medius, proportionem habet ad meridianum, quam duo ad tria. Circumscribitur tabula ipsa ab ortu Italia & Rhaetia ac Germania, à meridie mari Gallico. Ab occasu montibus Pyrenaeis& Oceano Aquitanico. A' septentrione, Oceano Britannico. m. m. H. H. 40 Mediolanium 30 Burdigala Aquitaniae 26 4552 P. I. Augustodunum 30.=2 15 Lugdunensis Lugdunum 16 30½ Rigiacum 26 16 Durocotturum Ciuitates Belgica 15uf 15 Maßilia insignés 26 15 15 Norbon Harbonensis Vienna 30 250 Nemausus 106 de de TABVLA GALLIAE. DATES DES 16 15 18 K1 20 24 4/ II de la riviere L. 34 Monsieur le de la foisse Mare Germanicum De de Albionis insulae Bri Iciem de I de promêt. tannicae pars Menapij de de e Morini F b5 H. de de la Bataui de de Ambiani dans le de de la de Dein 2e,11/12 Neruij Mare Britanicum de la Deine de la de De Agrippiaensis L'Io DÉF allein Bellouaci Aquitaniae populi. Juliobana Germania Pictones, Limones, Santones, Bituriges, Itio Néomiges Altebatij 51 briges, Vassarij, Velauni etc. Ciuitates. Bonna Lixubij GERMANIAE Jequans Augustoritum, Mediolanium, NiomaguL A inferior Rothomague Argenes Burdigalia, Aquae Augustae, Ducona, VesMAGNAE Rorhemague Veneli Veneliocasu suna, Varicum, Aginnum, Coßium, AndeMocon PARS Næodunä ciacum raedum, Tasta, Augustonemetum, Rueßium, de Vous 50 Arubii Abrincatui Segodunum. Lugdunensis. Bidmen su Necomague LIA Götzen: Veneli, Lexubij, Caletae, Osismij, Veneti, Veneti Ànd BELGICA vnd Namanitae Arubij, Andicani, Aliorci, Rhedones, Sen Triueri Augusta Tri Andicani ucrorum Ligautes auftens Vessones nones, Carnutae, Parisij, Meldae, Aedui. Ciuitates. Nocomaguis, luliobona, Frius fl. Remi 43 Vorganium, Næodunum, Rothomagus, Iu Vagiones L2I6 Borbetomague Samnitae Parisij liomamus, Vindinum, Ingena, Condate, Age de Votre LVGDVNENENSIS Germania Orgčtoratum Sicor portus dicum, Autricum, Augustobona, Caesarodu Lucoteea num, Cabullinum. BELGICAE. Breucomigas Legeris superior triboci Pansin Auilred Morini, Bataui, Atrebatij, Belleuaci, Am48 promnt. Klechtes rica suLimuici Churaici biani, Tögri, Neruij, Remi, Triueri, Medio Mare AquitaAuliorci d Mediomatrices matrices, Nemeti, Vangiones, Triboci, Rau LofAuguïta Leuci Augustonau* nicum Cadurci Rhedones rici, Eluetij, Sequani. tiuitates. Rauricum Raurici Sätonum Caesaromagus, Atuacutum, Rothomague, Senanes Meldę proinôt. Santones Tullum εδθΑί Bituriges Cubi Augusta Triuerorum, Diuodurum, Tullum, Heluetij Saronum Turupij Petrocorij Acdui Vadecassij Nasium, Dittatium, Auanticum,&c. Logones portus Ginodorem BALVITANIA NARBONEN. Anatili, Comonni, Auguste le Ces annoires A Johann Deciatij, Volcae, Allobryges, Tricasteni, CaForum Nitiobriges Juraffus Tiberij uari, Memini, Vocontij. Giuitates. Vifontiū Oth. Sequani Curianum vassaris Agathapolis, Maßilia, Antipolis, Tolosa, ugdurůi P. promôt. Bituriges Betire, Narbon, Vindomaguis. Nemausum, Ananticu Ceapen St. Efohr Stabati Gouvernement Vibisci Vienna, Taruscum, Arelatum, Aquae Sextiae, montes Laeus Auscij Dinia, Forum Neronis. Legustam Lemanus dacij Aucrni Alobryges Vienu Memini Neaauf os Tisan felauni Varentia NARBONENSIS PARS HISPANIAE et le nouvelle d'autant Druentia fl. Tarraconen Cumueki E. Sectofages Anemon dvt Vocoti dans les Alpes Arclatu Aqux Sextiſ C. De Voke de Votre Lun Settus Massilia Lerone Blaseaen Citharistes Stoechades Mare Gallicum toutes promôt. bere H.V.H. N D'infolx. Artha 24 22 23 28 16 171 11/ 12 B G.C.H.F.F.P. ou le dernier Druck 14 107. Parallis Diariphcos Parall. Diaborysthenes CLIMA 7 Papal 14 Diaponus 109 STRABONIS RERVMGEOGRAPHICARVM LIBER QVARTVS. ARBVMENTVM. Quarte libro Galliae continetur descriptio, hoc est, quicquid intra alpes Pyrenaeosque& utrunque mare atque Rhenum complectia tur. Obiter Britannia quoque& aliae aliquot in mari propinquae insulae, moresque& ritus omnium explicantur. Vae ultra Alpes est Gallia, eius iam ante figura& magnitudo utcunque descripta fuerunt. nunc singula persequemur. Sunt qui Gallos trifariam diuidunt, in Aquitanos, Belgas& Cultas. de quibus Aquitani à caeterorum planè differentes non lingua modò sed& corporibus, Hispanis quàm Gallis sint similiores. reliqui Gallica specie, ne ipsi quidem(om Gallia divisio. N nes eodem utantur sermone, sed aliquid nonnulli habeant diuersitatis. forma quoque reip.& uitae rationibus nonnihil differant. Ergo qui Pyrenae sunt proximi, eos Aquitanos& Celtas uocant, monte diuisi Cemmeno. Dictum est enim supra uniuersam Galliam uersus occasum Pyrenaeis definiri montibus, utrumque mare tam externum quàm internum tangentibus. ab ortu autem Rheno, qui Pyrenae est parallelus. à septentrione Oceano à septentrionalibus Pyrenae extremis usque ad ostia Rheni. à meridie mari quod est ad Massiliam& Narbonem,& Alpibus quae à Liguria incipientes ad fontes Rheni porriguntur. A'Pyrena ad pares angulos protenditur Cemmenus mons per mediam planiciem Galliae, eiusque in medio definit prope Lugdunum, ad cID cid stadia porrectus. Aquitanos ergo dicunt eos qui septentrionalia Pyrenę& Cem meni accolunt usque ad lceanum, intra Garumnam fluuium. Celtas qui in alteram partem habitant uersus mare quod est ad Massiliam& Narbonem, ac pertinent etiam usque ad quandam Alpium partem. Belgas reliquos Oceano propinqua tenentes usque ad Rheni ostia,& quosdam 1 Rhenum accolentes. Sic enim etiam D. Caesar in suis commentarijs tradidit. Augustus Caesar in quatuor partes Galliam diuisit. ita ut Celtas Narbonensi prouinciae attribueret, Aquitanos eosdem cum Iulio faceret, ijsque auctis decem alias gentes intra Garumnam& Ligerin habitantes adderet: reliquum in duas partes tribueret, unam Lugduno adiungeret usque ad superiora Rheni, alteram Belgis. Enimuerò quae ipsalocorum natura distinxit persequi, ad physicum pertinet, aut quae gentibus diuisa sunt, aliâsue memoratu digna. quae uerò principes pro temporum ratione uariè constituerunt, satis est uno uerbo indicasse,& accuratam designationem alijs concedere. Tota ergo Gallia amnibus rigatur, quorum alij ex Alpibus, alij ex Cemmeno& Pyrena delapsi partim in Oceanum, partim in nostrum mare exeunt. Loca per quae feruntur, pleraque sunt campestria, aut tumuli terrestres, alueis praediti nauigabilibus. alueique ita commode se inuicem respiciunt, ut ab utroque mari ad alterum facilè perferantur merces, maiori ex parte descensu& adscensu fluuiorum, aliquantum etiam terra. Ad quam rem aptior aliquanto reliquis est Rhodanus, in quem, 2 ut dictum est, multis ex locis aqua confluParbonensis it,& qui in nostrum mare exit Oceano melius, ac regionem totius Galliae secundissi- Gallia. mam perlabitur. Profert Narbonensis Gallia omnia fructuum genera quae in Italia nascuntur. Inde uersus septentrionem& Cemmenum montem progressus, solum omnium terum, oleo&ficu demtis, ferax inuenies. sed& uitis, ubi processeris, non facilè uuas ad maturitatem perducit. Reliqua omnis Gallia multum fert frumenti, milij, glandis, ac omnigenum alit pecus. nihil in ea ociosum est nisi quâ paludes aut syluae obstant. quanquam & illa loca incoluntur, maiore hominum copia quam accuratione. nam& mulieres fecundae sunt,& educatrices bonae,& uiri bello quam agricultura meliores. nostro tamen tempore coguntur positis armis agros colere. Atque haec in genere dicta esto de Gallia exteriore. nunc de singulis quadrantibus ordine& rudi Mineral dicamus, initio â Narbonensi facto. Huius figura quodammodo parallelogrammum refert. cuius occiduum lat u 110 STRABONISGEOGRAPH. latus Pyrenae includit, septentrionale Cemmenus, austrinum quod inter Pyrenam est & Massiliam mare, ortiuum partim Alpes, partim interuallum ad rectos angulos sumtum inter Alpes& procursus Cemmeni ad. Rhodanum porrectos, qui ad angulum rectum incidunt lineae ab Alpibus ductae. Austrino lateri adiacet praeter dictam figuram ora maritima, quam Massilienses tenent,& Salyes usque ad Liguriam& Italiaefines, ac Varum fluuium, quo(.ut ante dixi.) Narbonensis Gallia terminatur itemque Italia. is aestate paruus, hyeme ad vii stadiorum latitudinem augetur. Ab hoc igitur ora maritima protenditur usque ad templum Veneris Pyrenaeae, quo haec puincia& Hispania limite distinguuntur(. quanquam pro eo alij locum designant eum, ubi sunt Pompeij trophaca.) Inde ergo Parbonem usque milliaria sunt IXIII. hinc Nemausum LXXXIIX. à Nemauso per Vrgenum ac Tarasconem ad aquas calidas quae Sextiae appellantur, quae prope Massiliam sunt, LIII. hinc ad Artipolin& Varum amnem, LXXIII. in summa, milliaria CCLXXVII. Alij à Veneris templo(quod Varum stadia tradiderunt CIDCιOιO.C.nonnulli CC addunt. non enim idem omnes de interuallis sentiunt. Altera uia per Vocontios& Contium. Gernum quidemusque& Tarasconem à Nemauso communis est uia. hinc usque ad Vocontiorum terminos& initium adscensus Alpium per Druentiam& Caballionem milliaria IXIII. inde ad alteros Vocontiorum terminos& ad Cottium, milliaria Ic, ad Epebrodunum uicum. hinc totidem per Brigantium uicum à Scingomago& Alpium altos transitus, usque ad Ocelum, qui est terrae Cottiae finis. nam à Scingomago iam Italia di Massilia. citur:& distat ab Ocelo milliaria xxvii Massilia à Phocaeensibus est condita. sita loco faxoso, portum habens subiectum freatri forma cauato saxo, austro obuersum. cum por tus, tum ipsa urbs praeclare aedificata est. iustae magnitudinis. In arce est Ephesium,& Apo linis Delphinij fanum. Hoc quidem omnium lonum commune est. Ephesium autem, fanum est auianę Ephesiae. Aiunt enim Phocaeensibus domo discedentibus oraculum editum fuisse, quo iubebantur nauigationis ducem â Diana Ephesia accipere: itaque eos cum Ephesum appulissent quaesiuisse quo pacto à dea consequerentur quod mandatum erat. ibi Aristarchae honoratissimarum uni matronarum deam per quietem adstitisse, ac iussisse ut sumta secum quadam sacrorum imagine Phocaeenses comitaretur: quibus ita factis, colonia condita lhocaeenses fanum exstruxisse, eiusque antistitani fecisse Aristarcham, inque honore summo habuisse. sed& in reliquis colonijs eos ubique primo loco deam istam colere,& adimitationem Ephesi simulacrum deae, ac reliquos ritus instituere. Respublica Massiliensium omnium optimè legibus paret, administrata per optimates,(. Aristocratiam hoc Graeci uocant.) concilio jDC uirorum, quos ab honore, quem& per totam uitam gerunt Timuchos nominant. huic concilio quindecim uiri praesunt, quorum est oc currentia negocia expedire. de his rursum tres praesident, maxima potestate. nullus timuchi dignitatem consequitur, cui nulli sint liberi, aut cuius stirps inter ciues non per tres aetates durauerit. legibus utuntur lonicis, publicè expositis. Solum possident oleis ac uitibus consitum, frumenti autem ob asperitatem sterile. itaque mari magis quam terrae fidentes, ad nauigati, ses ingenium potiùs contulerunt. Posterioribus tamen temporibus fortitudine sua eti quosdam circumiacentium camporum in suam potestatem redegerunt, qua eadem subnixi, urbes quoque condiderunt, quibus munitionibus uterentur, ut ad Hispaniam contra Hispanos, quibus etiam ritus pianae Ephesiae auitos tradi13 derunt, eosque sacrifice Graeco more docuerunt: ut 3 Rhoën Agatham aduersus barbaros. Rhodanum accolentes: ut Taurentium, Olbiam, Antipolin,& Nicaeam Salyum genti& Liguribus Alpes incolentibus opposuerunt. Habent Massilienses etiam naualia,& armamentarium. olim etiam nauium, armorum, ac machinarum ad nauigationes & ad appugnationes urbium factarum copia praediti fuerunt, quibus& contra barbaros se tuebantur,& Romanorum societatem parauerunt, multisque in rebus ijs usui fuerunt, uicissimque ab ijs horum incrementa sunt adiuta. Sextius quidem, is qui Salyes subegit, non procul Massilia urbem sibi& aquis, quę ibi sunt, calidis(hodie partim in frigidas esse mutatas aiunt.) cognominem condidit, impositoque Romano praesidio barbaros ab ora quae à Massilia in Italiam ducit, reiecit, cùm eos prorsus reprimere Massilienses non potuissent. Quanquam is quoque nihil aliud pręstitit, quàm quòd à locis portuosis barbaros ad XII LIBER QVARTVS. ad XII stakia repulit, à saxoso autem& aspero litore ad VIII.& ademtam ijs terra Massiliensibus adiecit. Sunt in urbe Massilia permulta affixa spolia, quae ciues diuersis temporibus uictores pugnis naualibus retulerunt de ijs, qui mare sibi iniustè uindicabant. Atque antiquis quidem temporibus cùm alijs in rebus fortunati maiorem in modum fuerunt, tum cultura amicitiae cum Romanis. cuius& alia extent signa,& simulacrum Dia nae, quod in Auentino Romani desumtum à Massiliensibus dedicarunt. Caeterùm bello ciuili Pompeij contra Caesarem, cum se uictae parti adiunxissent, magnam suae felicitatis partem amiserunt, extent tamen adhuc uestigia antiqui studij apud eos, maximè quod ad machinas& nauticum apparatum attinet. cùm autem barbari supra eos siti subinde mansuescerent,& pro bello ciuilia iam studia apriculturamque amplecterentur obimpe rium Romanum, ne carum quidem rerum studio postmodo apud Massilienses tantum loci fuit. Idque nunc eius urbis status indicat. nam quicunque sunt elegantiores ibi homines, ij se ad dicendum& philosophandum conferunt. Itaque urbs ea paulò ante barbaris loco ludi litterarij patefacta, tantum Graecarum litterarum studium apud Gallos excitauit, ut contractuum quoque formulas Graece conscriberent. Et hodie nobilissimis etiam Romanorum persuasit, ut discendi studio pro Atheniensi peregrinatione Massiliensem amplecterentur. quos cum uident Galli, quia in pace uiuitur, ipsi quoque lubentes ocium huic uitae instituto impendunt, non priuatim modò, sed& publice. nam& priuatim,& pu blicè à ciuitatibus ut medici, ita etiam Sophistae conducuntur. Porrò frugalitatis ac modestiae Massiliensium non minimum est argumentum, quòd apud eos maxima dos est centum aurei,& ultra quinque in uestitum, ac totidem in ornatum aureum insumere non licet. Caesar autem,& qui eum secuti sunt principes, mediocres se in uindicandis eorum in bello delictis gesserunt recordatione amicitiae, libertatemque pristinam urbis conseruarunt, ut neque ipsa, neque eius subditi missis in prouinciam rectoribus parère opus habeant. Atque de Massilia hactenus. Iam montana Salyum regio ab occasu uersus septentrionem inclinans, paulatim à mari recedit: ora autem maritima ad occasum uergit. ea à Massilia ad c stakia producta usque ad promontorium iustae magnitudinis, uicinum lapicidinis quibusdam, in sinum flecti incipit, facitque sinum Gallicum ad promontorium Pyrenae Venereum, Gallicus sinus. quod& Massiliense dicitur. Elt autem duplex sinus. Nam in ea ipsa litoris descriptione situs est 4 mons Sigius, distinguens duos sinus, assumta etiam Blascone insula in uicinia sita. Sinuum maior peculiari rursum nomine Gallicus appellatur, in quem ostium Rhodani eructat. minor ad Narbonem est usque ad Pyrenam. Narbo supra Atacis fluuij ostia & lacum Narbonensem situs est, maximum eorum quae ibi locorum sunt emporium. ad Rhodanum uerò urbs est& emporium haud exiguum Arelatae. aequaliter fere distant dicta emporia& inter se,& à promontorijs, Venereo Narbo, Arelatae Massiliensi. Ab utraque Naobonis parte alij feruntur amnes, partim è Cemmeno, partim è Pyrena delapsi,& sitae ad hos urbes sursum nauigijs adiri possunt exiguis. E' Pyrena fluunt Ruscino& Uybyrris. uterque urbem habens cognominem. Ruscinoni etiam lacus est propinquus, ac paulo supra mare locus aquosus, plenus salinarum. is etiam fossiles habet mugiles. Vbi enim piscer fossilec. duos aut tres pedes foderis, immisso in aquam limosam triente configere licet piscem eum iustae magnitudinis. is alit fimo sicut anguillae. Hi ergo è Pyrena defluunt amnes. At ab altera parte Narbonis è Cemmeno in mare delabuntur Atax, Obris,& Arauraris, supra illum sita est 5 Biltera urbs bene munita, Narboni uicina. ad hunc Agatha, à Massiliensibus condita. Retuli iam antè unum huius litorisOmiraculum de fossilibus piscibus aliud eo nonnihil mirabilius subiungam. Inter Massiliam& ostia Rhodani campus est à mari C Saxosi campi circiter dissitus stadijs, diametro eiusdem quantitatis, forma circulari is Lapidosus seu Saxo mirum. sus ab euentu dicitur. est enim plenus lapidum, qui manum implere possint, infra quos gramen nascitur, abundè pascuis pecoris suppeditans, in medio autem aquę,& salinę sunt & sales. Tota quidem omnis quae superius adiacet regio, uentis est exposita: in hunc autem maximè campum uentus incumbit ac defertur septentrionalis uiolentus ac horribilis, quo ferunt& lapides agitari atque uolui,& homines de uehiculis deturbari, ac ui flatus armis uestibusque nudari. Aristoteles ergo ait á terraemotibus, quibus ob eijciendi uim Bra stòn nomen est, lapides in superficiem egestos in caua loca confertim delapsos esse. Posidonius STRABONISGEOGRAPH. sidonius lacum fuisse dicit, qui cum fluctuatione quadam exaruerit, ideoque in plures difsipatus sit lapides, sicut fluminum lapillos,& litorum scrupulos, similes inter se magnitudine, laeuitateque. Sanè uterque probabilem rei rationem exposuit. necesse est enim lapides qui sic constituuntur, non per se aut humidi alicuius concretione oriri, 6 sed fragmenta magnorum saxorum, continentibus ruptureis auulsa. Aeschylus quidem intelligens difficulter causas rei exponi posse, aut ita ab alio accipiens, in fabulam detorsit. Nam apud eum Prometheus Herculi expones iter à Caucaso ad Hesperidas, in hanc loquitur sententiam. Venies ad impauidas Ligurum quoque copias. Ibi, bellicosus etsi sis, tamen(hoc scio.) Satis arduo tibi conflictabere proelio, Fato iubente destitui te spiculis. Tellure saxa nec poteris auellere, Rigida soli superficie sidentia. Miserabitur tuas lupiter angustias Videns, rotundorum& plenam lapidum niue Nubem polo subtendet, atque umbra solum Teget: hisce tu lapidibus armatus ferum Facilè Ligusticum fundes exercitum. Quanto, inquit Posidonius, praestabat saxa in ipsos inijcere Ligures potius, ijsque hos obruere, quàm eò inopiae lapidum adigere Herculem. At uerò tot lapidibus opus erat contra tantam multitudinem: ut hac quidem in parte fabulę autor probabiliora dixePatalia rit, quàm fabulae repraehensor. Sed aliâs quoque poëta haec ita in fatis esse dicens, non patitur in ea culpandi studio inquiri. Nam ubi de Prouidentia& fato disputatur, multa inueneris alioqui in rebus humanis ac naturalibus, de quib. diceres, praestitisse alio quam hoc modo ea fieri. Vt uerbi gratia, imbribus potiùs irriguam Aegyptum debuisse esse, quam ab Aethiopia humorem accipere.& Paridem cum Sportam peteret debuisse potiùs naufra gium facere, quam rapta Helena poenas postmodo sceleris dare, autorem tantę cladis Gręcorum ac barbarorum. quam Euripides loui imputat. Iupiter malum Troibus,& cladem Graeciae Volens contingere, ista decreuit pater. Ostia Rhedani. De Rhodani porrò ostijs Polybius Timæum repraehendit, non(ut ille.) quinque, sed 7 duo esse asserens. Artemidorus tria perhibet. Posterioribus temporibus 7 Marius uidens adgestione limi ostium obthurari, intratuque reddi difficile, nouam egit fossam qua maiorem amnis partem exciperet: eamque Massiliensibus ob nauatam praeclaram in bel lo contra Ambrones& Torgenos operam praemij loco donauit. unde hi sibi magnas pararunt opes, uectigal ab adscendentibus ac descendentibus exigendo. Adhuctamen permanent intratu difficilia ob aquae copiosae crebrum affluxum, limi adgestionem,& loci humilitatem, ita ut aëre turbido ne è uicino quidem conspici possint. Itaque Massilienses signi loco turres enexerunt, omni modo loca illa sibi uindicantes. ideoque etiam Dianae Ephesiae fanum ibi collocarunt in insula quam ostia fluminis faciunt. Supra ostia Rhodani situs est lacus, quam Stomalimnam, idest lacum ostij uocant. abundat ostreis, piscesque bonos gignit. Quidam ostijs Rhodani hunc annumerant, maximè qui septem eius ostia esse dicunt, in utroque errantes, quippe mons interpositus lacum ab ostio dirimit. Talis ergo ac tanta est maritima a Pyrenaeis montibus Massiliam usque ora. Quae autem hinc ad Varum usque fluuium& Ligures ibi degentes porrigitur, ea urbes Massiliensium habet Taurentium, Olbiam, Antipolim, Nicaeam,& nauale Augusti Caesaris quod appellatur Forum lulium. id situm est inter Olbiam& Antipolin, distans à Massilia circiter ICC stadijs. Varus inter Antipolin est& Nicaeam, ab altera XX, ab altera IX ferè stadijs distans. itaque secundum nunc monstratum terminum Nicaea Italiae adscribitur, quanquam est Massiliensium. eam enim contra barbaros supra adiacentes ij condiderunt munitionem, ut mare liberum obtinerent, agros illis tenentibus. Est enim regio illa montosa& natura loci munita, ad Massiliam mediocrem habens planiciei latitudineminde autem uersus ortum planè ad mare adstringitur, ita ut uix spatium inneri faciendo LIBER QVARTVS. ciendo relinquat. Primam partem habent Salyes, ultimam Ligures Italiae contermini. de quibus postea dicetur. Id hoc loco addendum, cùm in Narbonensi puincia sit Antipolis, Nicaea in Itali ca, Nicaeam tamen sub Massiliensib. manere, eius quod pręfecturae esse: Antipolin in iudicio re disceptata a Massiliensium iurisdictione liberatam inter Italicas urbes censeri. Ante hasangustias, fa cto à Massilia initio, sitę sunt Stoechades insulae, tres earum memorabiles, duę exiguae. agros Stachades. earum colunt Massilienses. antiquitus etiam praesidium ibi erat contra praedonum incursiones. habent& portus suos. Post Stoechadas est Planasia& Leron, in quib. sunt pagi. Lerone, quae est Antipoli obiecta, etiam sacellum est Leronis. aliae sunt paruae insulae memoratu non dignę partim ante ipsam sitae Massiliam, partim ante alias orae partes. De portub. memoria dignus est qui ante stationem nauium iacer,& Massiliensis: reliqui sunt mediocres. quorum est etiam Oxybius portus, sic dictus à Liguribus à Xybijs. atque hactenus de ora maritima. Quae autem supra hanc est sita regio, eam potissimum d'cribunt circumiacentes montes ac fluuij, praecipuè. Rhoda nus, qui& maximus est,& longissimo sursum nauigabilis space, ac multis impletur amnibus. Ergo(ut ordine haec edisseramus.) à Massilia regionem quae inter Alpes& Rhodanum est usque ad Druentiam fluuium Salyes incolunt ad Inde ubi naui traieceris ad Cabalionem Salzer. urbem, deinceps 8 Cauarum est regio usque ad Isarę in Rhodanum influxum. quo loco Cemmenus 8 quoque mons ad. Rhodanum approprinquat. Eò à Druentia sunt stadia ICC. Proinde Salyes campos& his superpositos montes habitant. Supra Cauares sunt Vocontij, Tricorij, lconij, Pe dyli. Inter Druentiam& Isaran alij quoque amnes ex Alpib. in Rhodanum delabuntur. quorum duo urbem Cauarum circumfluentes, comuni alueo in Rhodanum feruntur. Tertius est Sulgas, qui ad Vndalum urbem. Rhodano miscerur. uo loco Cn. Domitius Aënobarb. ingeti pugna per multa barbarorum fudit millia. In medio sunt urbes, Auenio, Arusio,& Aëria, rectèC. ut ait Ar temidorus.) sic dicta, quod sita est celsissimo loco. Tota ista regio campestris est& pascuis idonea, nisi quod ab Aeria ad Durionem transitus per excelsa est angustus atque syluestris. Quo autem loco Isara& Rhodanus fluuij confluunt prope Cemmenum motem, Q. Fabius Maximus Aemilianus xxx millium non integrorum exercitu instructus c millia Gallorum concîdit, ibique trophaeum statuit ex albo lapide, ac duo templa, unum Martis, alterum Herculis. Cęterum ab Isa ra ad Viennam Allobrogum metropolin ad. Rhodanum sitam stadia sunt CCCxx. Paulo supra Vi ennam est Lugdunum, ubi Arar& Rhodanus confluunt. eò sunt terrestri itinere stakia circiter CC per Allobroges, aduerso amne aliquanto amplius: Allobroges quondam multis-Allobroge. dum hominum millib. expeditiones susceperunt. hodie campos& Alpium 9 conualles colunt., uulgò per uicos habitant, praestantiores Viennam, qui pagis tam metropolis gentis dicebatur, urbem redegerunt. sita est ad Rhodanum. is ab Alpib. magnus magno defluit impetu, qui etiam ubi Rhodanus. magnum lacum exit, alueum suum ad multa stadia conspicuum exhibet. inde in campestria Allobrogum& Segusianorum lapsus, apud Lugdunum cum Arie concurrit, urbei Segusianorum. Fluit Arar ex Alpibus, terminus Sequanorum, Heduorum,& Lincasiorum. deinde excipiens Du bin fluuium ex ijsdem ortum montibus, eumque nauigabilem, itaque ex utroque confectus Arar, Rho dano miscetur. Inde Rhodanus nomen obtinens, Viennam uersus delabit. Id contigit, ut hi tres flu uij ab initio uersus septentrionem, postea ad occasum ferantur. ubi in unum alueum confluxe runt, flumen iam alio flexu uersus meridiem usque ad ostia tendit, receptis alijs etiam amnibus, usque ad mare. Haec ergo est forma regionis inter Rhodanum& Alpes sitae. At alterum Rhodani latus Volcę maiori ex parte accolunt, cognomento Arecomici. Horum nauale dicitur esse Nar bo, quem rectiùs totius Galliae emporium diceres, tantum uetustate relique anteit. Volcae Rho dano uicini sunt, oppositos habentes in altera ripa Salyas 10& Cauaros. horum nomen obtinet ita ut omnes qui eam colunt regionem barbari, Cauari appellentur. quanquam ne barbari quidem adhuc sunt, plerique iam omnes Romanam formam, linguamque& uitae rationem, quidam etiam ciuita tem adepti. Aliae deinde gentes obscurę ac paruę Arecomicis adiacent usque ad Pyrenam. Caput Arecomicorum est Nemausus, longe inferior Narstone, si peregrinam& negociantium turbam con Nemansus. sideres, sin remp. spectes, multo pręstantior. nam xxiv habet pagos popularium praestantes uiris, qui ei subsunt,& ius quoque Latij habent: ita ut Nemausi inuenias Romanos, qui aedilitatis& quaesturę honorem sint cojecuti. eamque ob causam geme ea cum pfectis Roma missis nihil habet negocij. Sita est urbs in uia quam ex Hispania in Italiam ducit, per aestatem commoda, hyeme autem& uere lutosa ac fluuiorum eluuie molesta. fluminum quaedam scaphis traijciuntur, alia pontib. instrata sunt Pour Vous STRABONIS GEGGRAPH. sunt partim ligneis, partim saxeis. difficultatem utineris ob aquas efficiuntillentes, qui aliquam do etiam ad aestatem usque niuib. liquefactis ab Alpib. deferuntur. Quam autem dixi uiam, ea rectà ad Al pes gens per Vocontios, breuissima est. altera per litus Massiliense& Ligusticum plixior, sed traie ctus montium in Italiam habens faciliores, montibus. ibi se iam demittentibus. Distat Nemausus à. Rhodano ad c ferè stadia, ubi in opposita ripa est oppidum Tarascon. à Narbone autem 10CCXX. Cemmenum porrò montem attingunt, eiusque austrinam partem usque ad pomontoria acco Tectosages. Iunt Volcarum Tectosages,& alij quidam, de quib. dicemus postea. Tectosages ad Pyrenam accedunt,& septentrionalem Cemmenorum montium partem nonnihil attingunt, aurique diuitem co lunt terram. Probabile est eosqndam potentia ac multitudine hominum excelluisse adeò, ut obor ta seditione magnam multitudinem suorum domo expulerint, cui se etiam alij ex alijs gentib. adiun xerint. ex his ergo esse eos, quam Phrygiam Cappadociae ac Paphlegonię finitimam occuparunt. cuius rei argumentum sunt quod hodieque uocantur T'ectosages. Nam cum tres sint ibi gentes, una quae est circa Ancyram urbem, Tectosages dicitur, reliquam. Trocmi& Tolistobogij: quas ipsas quoque è Gal lia migrasse, cognatio cum Tectosagib. indicat. quib. autem èlocis profecti fuerint, non habeo di cere. non.n.accepimus hodie uel intus uel extra Alpes, uel in ipsis etiam Alpibus habitare Trocmos aut Tolistobogios. Apparet autem ob crebras migrationes eos defecisse, quod& alijs plurib. euenit. quando alterum quod Brennum, quam Delphos inuasit, Prausum quidam dicunt: cùm dicere nequeamus, ubi nam terrarum Prausi priùs habitauerint. Tectosages quidem tra(tum Tolo- ditum est interfuisse Delphicę expeditioni,& thesauros quos Tolosae(.ea urbs est Tectosagum.) samum. Coepio Romanorum dux inuenit, partem fuisse pecuniarum Delphis ablatarum, quib. illi de suis facultatib. additione facta, eas placandi numinis gratia consecrauerint. itaque Coepionem qui con trectasset eas, uitam in calamitatib. finiuisse tanquam sacrilegum, patria eiectum, relictis haeredib. filia bus, quas Timagenes scribit constupratas turpiter perijsse. Probabilior autem est Posidonij nar ratio. Is inuentas Tolosae pecunias ait CCIDD IƒD circiter fuisse talentûm, partim in sacrarijs repositas, partim in sacris lacubus, neque signatas, sed aurum argentumque infectum fuisse. at tem plum Delphicum illo iam tempore uacuum fuisse huiusmodi rerum, iam in Sacro bello à Phocensibus spoliatum. quodquid fuerit ibi repertum, fuisse id inter multos diuisum. neque uerisimile esse, Tectosagas in patriam redijsse saluos, qui post discessum à Delphis miserijs pressi, ob dissensionem alij alio disen si abierint. Ergo, quod hic cum multis alijs tradit, regio illa auri diues cum esset, hominesque eam tenerent superstitiosi, ac in uitam degendam non sumtuosi, factum est ut multis in locis Gallia thesauros haberet. maximè autem paludes eos tutos praestabant, in quas argenti aut etiam auri pondera demittebant. Romani itaque potiti ea ditione, paludes publicè uendiderunt, multique eorum qui emerunt, molas ex argento ductas repererunt. Tolosę porrò templum fuit sacrosanctum, quod ualdè uenerabantur uicini. ideoque abundabat thesamus, multis donaria dedicantibus,& nemine attingere auso. Sita est Tolosa q loco arctissimus est isthmus qui à Narbonensi. n mari Oceanum distinguit, 11. quem isthmum Possidonius ait minorem esse trib. stadiorum millibus. Quod autem initio diximus, rursus prae omnibus. alijs obseruatur dignum uidem, quam modo regio ista tam ad flumina, quàm ad utrumque mare congruat. id.n.diligen ter si obserues, intelliges non mi nimam esse partem felicitatis istorum locorum. hoedico, quod& citra omnem difficultatem mutuis com mercijs omnia ad uitae usus commoda inuicem communicant,& emolumenta in commune percipi unt. idque maximè nunc, quod tempore ab armis uacantes, terram diligenter colunt,& ciuile uitae rationem instituunt. Adeoque in huiusmodi reb. non nemo existimare possit Prouidentię operib. testimonium exhiberi, non fortuitò, sed ratione aliqua disposita illius regionis loca intuens. Nam Rhodanus sursum nauigari potest longo satis spacio, idque magnis nauium oneribus. quam ipsa per uarias regionis partes possunt distrahi, cum in Rhodanum incidentia flumina sint nauigabilia, & uehendis magnis onerib. idonea. excipit.n.en Arar,& in hunc influens Dubis. exinde usque ad Sequanam fluuium, terra merces transportantur. Hinc secundo amne deferuntur ad Oceanum, 12& Lexobios, ac 12 Caletos. inde in Britanniam diurno breuior est cursus. Quoniam autem rapidus est. Rhodanus, ac difficilis sursum nauigantibus, quodam merces currib. potius uehuntur, quae ad Aruernos portantur,& Ligerin fluuium. tametsi ab istis quod. Rhodanus non multum abest. sed tamiter capestre,& non longum(. quippe ad stadia ƒ CCC.) ob facilitatem terrestris utineris à sub uectione abstrahit. eo finito, Ligeris commode excipit. Fluit Ligeris è Cemmenis montib. in Oceanum. A' Narbone subuectio est non longinqua, aduerso Atace fluuio. longius iter terre stre est LIBER QVARTVS. stre est ad Garumnam fluuium, stadiorum circiter ƒcCC aut ƒcc. is qq. exit in Oceanum. Hęc diximus de Gallis quam Narbonensem prouinciam incolunt, quam quondam Celtae appellabantur.& arbitror ab his esse à Graecis nomen Cultarum uniuersis Galatis seu Gallis inditum, ob gentis claritatemuel Massiliensib. ob uicinitatem ad id aliquid momenti conferentib. Dicendum nunc de Aquita Aquitaniae denis,& eorum conterminis xiv gentio. habitantibus inter Garumnam& Ligerim: quarum tam quaedam scriptio. etiam Rhodani ripam& campos pruinciae Narbonensis attingunt. Vt simpliciter dicam, Aquiani à re liquis Gallis cuncorporum constitutione, tum lingua differunt, magisque sunt Hispanorum similes. Fic nes eorum sunt Garunna& Pyrene, hos inter habitant. Gentes Aquitanorum sunt plures xx, exiguae tam& obscurae,& fere ad Oceanum accolentes: quandam in continente,& ad extrema Cemmenorum montium usque ad Tectosages. Quia autem angusta erat haec regio, id quod est inter Garumnam& Ligerim ei adiecerunt. hi duo fluuij quodam modoparalleli sunt respectu Pyrenes, ac cum ea duas includunt parallelogrammas areas, quarum reliqua latera Oceano& Cemmenis montib. describuntur. utriusque fluminis nauigatio est stadiorum circiter cID cID. Garumna trib. auctus fluminibus, effluit inter Bituriges ij loscos,& Santones gentes Gallicas. Sola.n.Biturigum 13 istorum ea gens in Aquitanis peregrina degit, neque de eorum est corpore.& habet emporium Burdi galam, impositum paludi marinae, quam Garumnae ostium efficit. Ligeris inter Picones& Nannetas effluit. Prius emporium fuit Corbilo supra Ligerin. cuius mentionem faciens Polybius, simul Pytheae refert commentum, Massiliensium scilicet qui Scipionem conuenerunt nullum quicquam habuisse dignum memoratu quod diceret interrogatus de Britannia, itemque Narbonensium& Corbilo nensium: cum hae tres urbes Gallię omnium essent optimae. Cęterum Pytheas ita nugari ausus fuit. Santonum urbs est Mediolanum. Aquitaniae solum quod est ad litus Oceani, maiore sui parte areno sum est& tenue, milio alens, reliquarum frugum minùs ferax. Ibi est etiam sinus, isthmum efficiens quam partinet ad sinum Gallicum in Narbonensi ora, idemque cum illo sinu hic sinus nomen habet. Tar belli hunc sinum tenent, apud quos optima sunt auri metalla. in fossis.n.n.nō altè actis inueniuntur ƒinim ƒiis Cal lici. auri laminęmanum implentes, aliquando exigua indigentes repurgatione. reliquum ramenta& gle bae sunt, ipsę quae non multum operis desiderantes. Mediterranea autem& montana agrum habent melio rem. Ad Pyrenam Conuenarum est ciuitas, urbsque 14. Lugdunum,& thermę Onesie pręstantissimę, 14 aqua ad potum optima. bona est etiam Ausciorum. Gentes porrò inter Garumnam& Ligerim Aquitanis adiacentes sunt Elui à. Rhodano initium sumentes,& Vellaunij, qui olim Aruernis adscribebantur, nunc pro se ciuitatem constituunt. deinde Aruerni& Lemouices,& Petrocorij. tum Ni tiobriges, Cadurci,& Bituriges cognomento Cubi. Ad Oceanum sunt Santones& Pictones, quorum hi Ligeri, ut docuimus, illi Garumnae sunt uicini. Narbonensi propinquant Ruteni ac Ga bales. Apud Petrocorios& Bituriges Cubos ferri sunt praeclara metalla, apud Cadurcos lini ficium. argenti metalla Ruteni habent& Gabales. Ius quod Latij nonnullis Aquitanorum Roma ni dederunt, ut Auscijs& Conuenis. Arnerni fluuio Ligeri insident. caput eorum Nemossus ipso imposita flumini. Ligeris autem ii Genabum pterfluens, quod est Carnutum emporium ferè ad me idium fluminis conditum, in Oceanum exit. Magnam olim fuisse Aruernorum potentiam inde sciri po Aruerni. test, quod multa aduersus Romanos bella gesserunt. aliquando CC millium exercitu, atque etiam du plo eius. nam duce Vereingetorige CCC millib. aduersus D. Cęsarem decertauerunt: antè CC millib. contra Maximum Aemilianum,& Domitium item Aënobarbum. Contra Caesarem belligera. runt apud Gergouiam urbem Arnernorum, sitam in altissimo monte, patriam Vereingetorigis.& apud Alexiam Mandubiorum urbem, qui Arnemis finitimi sunt, ipsam quodque in sublimi sitam colle, ac mon tib.& duob. amnib. cinctam. ibi capto duce eorum bello est finis impositus. Contra maximum Aemilianum ad confluentes Isarę& Rhodani, ubi etiam Cemmenus modos. Rhodano ap propinquat. Contra Domitium aliquanto inferius, ubi Sulga Rhodano miscetur. Propagauerunt Arnerni suam dominationem usque ad Narbonem& fines Massiliensis ditionis: gentesque ad Pyrenam usque& Oceanum& Rhenum subegerant. Luerius pater Bituiti, eius qui cotra Maximum& Domitium bellum gessit, tantis fertur opib. luxuriasse, ut aliquando ostentandę amicis opulentię suę causa curru per campum ueheretur, auream argenteamque monetam hinc inde dispegens, quam comites ipsius collige rent. Post Aquitaniam& Narbonensem Galliam, ea sequitr regio qad Rhenum pertingit a Ligeri &. Rhodano, quod is loco 16 a fontib. delapsus ad Lugdunum accedit. Huius regionis superiora i6 quam sunt ad fôtes Rheni atque Rhodani usque ad mediam ferè planiciem, Lugduno sunt subdita.reliqua ad Oceanum uergentia, sub alia sunt puincia, quam sibi Belgę uindicant. nos communius sink 2 gula STRABONISGEOGRAPH. Zugduum, gula persequemur. Lugdunum ergo sub colle conditum, ubi Arar in. Rhodanum incidit, Romarii obtinent. Post Narbonem hęc urbs maximè omnium Gallicarum hominum frequentia pollet. pƾfecti .n. Romanorum eo utuntur emporio, monetamque ibi tam auream quam argenteam cudunt,& templum ab omnib. comuni sententia Gallis decretum Cęsari Augusto, ante hanc urbem ad concursum flu uiorum est positum. aram habet hoc memorabilem, cum inscriptione gentium, Lx numero,& imagine singularum. item aliam magnam. Praeest haec urbs genti Segusianorum, sitae inter. Rhodanum& Dublin fluuios. reliquam ad Rhenum tendentes, partim a Dubi terminantur, partim ab Arare. Atque hi quidem ut antè diximus, ab Alpib. ipsi quoque delapsi, coniunctis alueis in Rhodanum exeunt. Est& alius fluuius, fontes in ijsdem habens Alpibus, Sequana nomine. is Rheno parallelus per Sequasequam. nos sibi cognomines fluit in Oceanum. Sequani uersus orientem Rheno, diuersa parte Arari sunt affines. ex his optima suilla salsamenta Romam perferuntur. Inter Dublin& Ararim Hedui Hedui incolunt, urbe habentes Arari impositam 17 Cabullinum,& oppidum Bibracta. Hedui Romanorum cognati appellati, primique Gallorum amiciciam& societatem eorum amplexi sunt. Trans Ararim Se quani habitant, antiquus Romanorum& Heduorum inimici,& Germanorum in Italiam incursioni bus socios sepbenstes plerumque. qua in re ostenderunt se plurimum potentiae habere, cùm eos sua comiunctione magnos, discessu impotentes redderent. Heduis cum haec causa eos inimicos fe cit, tum de Arari contentio, quam ipsos distinguit, utraque gentne eum& uectigalia sibi uindicante. nunc omnia sunt Romanorum. Ad Rhenum primi omnium habitant Nantrates, apud qs etiam eius fluuij fontes sunt in Adula monte. is modos Alpium est pars, ex quod& in alteram partem Addua fluens, in partes interiori uicinas Galliae, Larium implet lacum, ad quem Comum urbs sita est, indeque in Padum exit. de quib. suo loco dicetur. Rhenus quoque in magnas paludes, magnum lacum diffunditur, Rhenus. quam attingunt Rhęti& Vindelici partim in Alpib. partim supra Alpes habitantes. Asinius Rhe no longitudinem adsignat stadiorumIDD CID. sed non est ita. na longitudo si rectam lineam intelligas, semissem huius numeri non multum excedit,& propter flexus addita ctò stakia sufficient. est.n. celer, ideoque& pontib. difficultur iungitur,& ab montib. delatus, deinceps per campos supins fertur, at quae modo rapidus& celer maneret, si supinationi huic adderemus etiam obliquitates multas ac longas? Idem duo ei tribuit ostia, rephendens eos qui plura. Flexib. quidem suis aliquid regionis Rhe nus includingit, ut& Sequana, sed non tantundem. Vterque à meridie uersus septentrionem fluit,& est eorum ostijs obiecta Britannia, Rheno uicinior, ita ut Cantium, quod est orientale insulę promontorium, apud ostia eio cerni possit. Sequana aliquanto longiùs distat. Ibi D. Cęsar naues compegit, cum in Britanniam nauigaret. Sequana ab his qui ex Arare merces acceperunt nauigatur aliquam to logiùs quam Ligeris& Garunna. à Lugduno usque ad Sequanam aut duob. stadiorum millib. est, Heluetij. aut duplum eius spacij, quod ab ostijs. Rhodani Lugdunum usque est. Heluetios aiunt, quanquam essent auridiuites, tamen latrocinijs se dedisse, cum uiderent Cimbrorum opes. cumque essent in tres gentes di uisi, duas earum expeditionibus. bellicis perijsse. quanta tam ex reliquijs enata fuerit multitudo, bellum Heluetiorum contra D. Caesarem gestum docuit, in quam hominum CCCC millia deleta sunt: reliquos ad vIII millia Cęsar supesse passus est, ne finitimis Germanis uacuam regionem relinqueret. Post Heluetios ad Rhenum sunt Sequani& Mediomatrices, in quib. Triboci, gemeß Germani ca, eò ex patria sua translati. In Sequanis modos est Iurassus, quod eos ab Heluetijs distinguit. Sup Heluetios& Sequanes uersus occasum habitant Hedui& lingones: super Mediomatrices Leuci,& pars Lingonum. Populi qui trans Rhodanum& Ararim int Ligerim& Sequanam sunt, ad septentrionem adiacent Allobrogib.& Lugdunensi agro. horum clarissimi sunt Aruerni& Car nutes, perque utrosque Ligeris in Occanum delabitur. A'fluminib. Galliae in Britanniam traiectus est stadiorum CCCXX. nam sub defluxum maris uesperi auehentes, postridie circa octauam horam in insulam perueniunt. Infra Mediomatrices& Tribocos ad Rhenum incolunt Treuiri, apud quos nostro tempore potos est factus à Romanis qui bellum Germanicum gerunt. Trans fluuium ad ista loca habitabant Vbij, quis non inuitos Agrippa itra Rhenum traduxit. Treuiris contigui sunt Neruij Germa nica gens. ultimi sunt Menapij, qui ex utroque ostiorum latere paludes incolunt& syluas humilis, densaeque materiae ac spinosae. Iuxta illos Sicambri. Supra totam hac ripam degunt Susui Germi nica natio, reliquis numero& potentia superiores. à quib. alij pulsi in regione interiorem Rheno nunc confugerunt. sed& alijs in locis alij dominantur, bellique seminaria excipiunt, priorib. subinde debellatis. A Treuiris& Neruijs uerlus occasum Senones sunt& Remi, itemque Atrebates& Eburones. Menapijs contermini sunt ad mare Morini, Bellouaci, Ambiani, Suessio nes, LIBER QVARTVS. nes,& Caleti, usque ad Sequanae ostia. Menapiorum regioni similis est Morinorum, Atrebatum & Eburonum. est.n.sylua arborum non excelsarum, magna quidem, sed non tanta, quantam scriptores faciunt, IV millia stadiorum ei tribuentes. Sub bellorum incursiones uimina arbustorum dumoso rum contexentes, aditus intercludunt, defixis etiam alicubi palis. ipsi cum totis familijs in profunda syluae se abdunt, insulas habentes in paludib. exiguas. ac tempore quidem pluuio facilè ijs fuit effu gere: siccitate oborta non difficuli sunt capti. nunc omnes qui intra Rhenum degunt, quieti Roma nis parent. Ad Sequanam fluuium sunt etiam Parisij, insulam habitantes in flumine,& urben Luteciam. tum Meldae,& Lexobij ad Oceanum. Inter istas gentes Rhemi nobilissimi sunt,& eorum urbs primaria Duricortora maximè incolitur,& Romanorum praefectis hospitium praebet. Post dictas gen Belgicae Galliae tes Belgae sunt ad Oceanum partinentes. De his Veneti nauali pugna cum Cęsare congressi suum descriptio. parati eius Britannicam nauigationem impedire, quod eo ipsi uterent emporiò. Facileaunt Caesai eos uicit, non confligendis nauib.(quippe crassis lignis eorum naues constabant.) sed cùm uento incitatae impetum darent, Romani uela earum falcibus, quas longurijs praefixerant, deripiebant. nam uelis utebantur pelliceis. Veneti ad uim uentorum,& catenas intendebant loco rudentum. naues faciebant latis carinis, altis pris& quppib. ob aestum maris, ex materia, qua abundant, querna. tabularum iuncturas non committebant, sed intercapedines relinquebant, quas alga implerent, ne materia cum subducuntur naues exaresceret, neue ei nocerethumor: cum alga sua natura sit humidior, querco sicca& pinguedinis inops. Hos ego Venetos existimo Venetiarum in Adriatico sinu esse autores:(quando reliqui etiam ferè omnes Galli qui in Italia sunt, ex transalpinis eò immigrauerunt regionibus, ut Boij& Senones.) cum Paphlagonibus, quia illi quod Heneti siue Veneti appellantur, alij id ascribant. neque ego id pro certo tamen affirmo, cum in huiusmodi reb. probabili confectura par sit esse contentum. Post Venetos sunt 18 Osismij, quos Timios Pytheas di 18 cit, uersus Oceanum habitantes in permontorio quodam satis longè porrecto, non tam ita longè, ut ille& qui eum secuti sunt autorem tradiderunt. Gentium quae intur Sequanam& Ligerin degunt, alię Sequanorum, alię Aruernorum sunt finitimę. Vniuersa autem haecnatio, quae Gallica seu Gallatica nunc usurpatur, Gallorum moret. bellicosa est& ferox,& ad pugnam pronta, caeterum ingenio simplici ac nulla malignitate deuincto. Itaque iritati, ad pugnam confertim& palam coënt, idque incircunspectè. quò fit, ut facile circumueniant, si quis calliditate bellica aduersus eos uti uelit. facile.n.quando& ubi uolet,& quacumque causa obiecta eos lacessitos ad proelium conserendum clicuerit, nulla praeter uim& auda ciam re instructos. lidem facile persuaderi sibi sinunt ut utiliora amplectant: itaque disciplinę etiam& litteris se dederunt. Violentiam partim à corporum mole habent, partim à multitudine. ac facile co emunt magno numero ob simplicitatem& libertatem, semper indignationem suscipientes pro uicinis iniuria se affectos putantib. Nostra quidem aetate omnes pacati seruiunt, ac Romanorum, à quib. subacti sunt, iussis parent. Sed quales diximus, superiorib. temporib. tales eos fuisse intelligimus ex Germanorum adhuc durantibus, consuetudinib. Nam& natura& uitae institutis gentes Germani Galli haec inuicem similes sunt,& cognate, confinem habitantes regionem, Rheno diuisam,& pleraque inter simules. se similia habentem. Magis tum uersus septentrionem uergit Germania, partib. austrinis cum austri nis,& borealib. cum borealib. comparatis. lisdem de causis migrationes etiam faciliùs ijs acciderunt, cum gregatim ac ex omni collecto multitudine exercitu ferrentur, imò potiùs cum omni familia migrarent, quęties ab aliis ualidiorib. pellebantur. Ac Romani multo hos facilius quam Hispanos sub egerunt. nam his& priùs intulerunt bellum,& tardiùs debellarunt, domitis interea temporis omnib. quam intr Rhenum& Pyrenam erant Gallis. Hi.n.confertim numerosis agminib. irruentes, confertim ui cti fuerunt. Hispani bellum traxerunt, et in partes exiguas certamina discerpserunt, aliâs alij atque alibi latrocinij in moren belligerantes. Galli omnes natura sunt pugnaces, equitatu tam quam peditatu meliores:& optimam equitatus sui partem Romani ab his habent. quod magis ad septentrionem& Oceanum uergunt, eo sunt bellicosiores. Primam laudem Belgis tribuunt, diuisis in XV gentes, quam ha. Belgae. bitant int Rhenum& Ligerin ad lceanum: ius solique adeò Belgę Germanorum Cimbrorum ac Teuius tonum impressionem substiterunt. Intr Belgas praestare aiunt Bellouacos, ac secundum hos Suessiones. Quanta hominum copia apud eos fuerit, hinc colligi potest, quod olim xxx millia hominum arma ferre ualentium apud Belgas sunt censa. Heluetiorum& Aruernorum ac sociorum multitudinem an. te commemoraui, unde apparet quam populosi fuerint, quamque(ut dixi.) mulieres eorum pariendo educandoque foetu felices. Belgę saga ferunt, comam alunt, braccis utuntur circum extentis. loco tu nicarum utuntur ueste fissili manicata, usque ad pudenda& nates demissa. Luna eorum aspa est, sed ipsam, proximè pellen detonsa: ex ea densa saga texunt, quas laenas uocant.(. Sanem& 20 Romani in ma= 20 xime septentrionalib, locis degentes, laneas infra diphtheras gerunt uestes siuelęnas satis ele gantes.) k 3 118 STRABONIS GEDGRAPH. gantes.) Armatura illis pro corporum proportione, gladius longus ad dextrum dependens latus, scutum longum, lanceę pro proportione,& meris tragulae genus. nonnulli etiam arcub. utuntur& fundis. habent& lignum pili forma, quod nonamento, sed è manu torquetur, longiùs etiam atque sagitta, quod maximè utuntur ad aucupium. Humi decumbunt etiannum plerique, sedentes in toris cibum capiunt. Cib. ple rumque cum lacte est,& omnes generis carnibus, maxime suillis cùm recentib. tum salitis. Sues etiam in agris pernoctant, altitudine, robore,& celeritate praestantes. à quib. si quis non adsueuit, accedenti non minus quam à lupo est periculi. Domos è tabulis& cratib. construunt rotundas, magno imposito fasti gio. Tam copiosi autem sunt ijs pecudum& suum greges, ut sagorum& salsamentorum copiam non Ro mę tantùm suppeditent, sed& plerisque Italię partib. Pleręque eorum resp. ab optimatib. guberna bantur. antiquitus unum qtannis principem, itemque unum belli ducem multitudo deligebat. nunc Roma norum mandatis ferè parent. Peculiare quippiam habent in concilijs. Si quis.n.dicenti obstrepat aut tumultuetur, lictor accedit stricto cultro, minis adhibitis tacere eum iubet: idque iterum ac tertio facit, eo non cessante. tandem à sago eius tantum amputat, ut reliquum sit inutile. Id eis cum complurib. alijs barbaris commune est, quod contraria nostris morib. ratione uirorum& mulierum officia habent distributa. Apud uniuersos autem ferè tria hominum sunt genera, quam in singulari habentur honore: Bordi, Vates, Bardi, Vates,& Druide, horst Bardi hymnos canunt, poëtęque sunt: uates sacrificeant& naturam Driida. rerum contemplantur. Druide parter hac philosophiam etiam de morib. disputant. De horum iusticia, summa omnium est opinio. itaque& publica ijs,& priuata iudicia committuntur,& aliquando causis bel lorum disceptandis iam acieididididididgressuros composuerunt. maxime iudicia de caede ijs commissa sunt, e1 21 cumque horum multus est puentus, agrorum quod fertilitatem consequi putant. Cum hi, tum alij animan interitus expertem statuunt,& mundum: tamen aliquando ignem& aquam superatura. Simplicitati eorum& ferocię multum adest stoliditatis ac arrogantię,& ornatus studij. gestant.n.aureos circum colla torques,& circa brachia ac manus cum brachio commissuram brachialia:& qui honores gerunt, ij uestes tinctas atque auro uariegatas usurpant. Ob hac leuitatem& intolerabiles sunt ubi uincunt,& ubi uincuntur, planè consternati. Habent eorum etiam ingenia barbaricum quippiam& inusita tum, quod plerisque septentrionalib. gentib. comitatur, quod cum à pugna redeunt, capita hostium de collis equarum suspendunt,& spectaculi gratia ante portas oppidorum affigunt. id se multis in Galliae locis uidisse ait Posidonius, cumque initio rem insolentem auersaretur, consuetudine eam sibi min' molestam redditam capita autem illustrium uirorum cedrino inungentes, perregrinis ostentabant, neque redde re dignabantur, siquis tantundem auri pondus pro ijs redimendis offerret. Romani tam& ab his eos de erunt,& à sacrificeum ac diuinandi ritib. qui nostris pugnabant. homines.n.sacris deuoti gladio tergunferientes, ex eius palpitatione ariolabantur. sacris semper aderant Druidę. Quin& aliae hominum immulationes feruntur. quod dan n. in sacris sagittis configebant, aut in cruce agebant. ac foeni co losso extructo, defixo ligno, pecudes,& omnes generis bestias ac homines concremabant. In Oceano autem isulam esse aiunt paruam, non planè in alto sitam, obiectam ostio Ligeris. in ea habitare Samnificas mulieres, Bacchico instinctu correptas, quae Bacchum cęremonijs& sacrifice demereBacche. antur. nullum eò uirum uenire, sed ipsas nauigijs auectas cum uiris suis coire, atque inde in insulam re uerti. moris quod esse, ut templi tectum qtannis auferatur, eademque rursum die ante solis occasum integatur, una qualibet mulierum onus apportante. cui onus excidat, eam ab alijs discerpi.& eas frusta inter euandum ad templum congerentes non antè finem facere quam furore soluantur. semper autem usu uenire, ut una de ijs onere elapio ita lanietur. Fabulae similius est quod de coruis Artemidorus Cornem la-tradidit. lacum ait esse quendam ad oram Oceani, qui duorum coruorum appelletur. in eo apparere du cus. os coruos, qui dextram alam habeant albicantem. eo accedere quib. aliquid controuersiae est,& in sublimi loco posita tabula utrumque pro se liba conijcere. coruos aduolantes altera uorare, altera dissipare. obtinere autem causam suam eum, cuius liba disijciuntur. Hęc ergo magisfabulam sapiunt. quam autem de Cerere& Proserpina dicit, magis sunt probabilia. Perhibet. n. insulam esse Britannię ei propinquam, in qua deab. his sacrificeum eodem ritu quod in Samothrace. Creditum est id quodque 22 in Belgico arborem nasci ficus similem, quae fructum edat forma capituli colunę Corinthiaci. qui fructus incisus succum emittat iaculis inunctus qui sit lethalis. Id quod uulgi sermonib. tritum est, omnes Belgas contentiosos esse, neque apud eos turpe iudicari, si adolescentes flore aetatis abutantur. Ephorus Celticaningenti facit magnitudine, quod ij pleraque Hispanię nunc dictae loca usque ad Gades tenuerint aitque Graecorum studiosam esse gentem, multaque de ijs peculiaria tradit, praesenti statui non consentanea. de quibus hoc etiam est, dare operam eos, ne obesi fiant, nè ue prominentem uentrem habeant.& siquis ldolescens cingulo praescriptam mensuram excedat, eum multari. Haec de transalpina sufficiant Gallia. HIBER 119 HIBERNIAE ET ALBIONIS TABVLA, Continet haec tabula insulas Britannicas, nempe Hiberniam,& Albionem, quam hodie Angliam& Scotiam uocant: Thylen& Orcades atque alias adiacentes insulas, suis quibusque nominibus in ea exDe moderna harum insularum appellatione& habitapressas. tione, inuenies in Auctario regionum per nos in fine adiecto. P TOLEMAEVS. Parallelus medius harum insularum proportionem habet ad meridianum, quam II ferè ad 20. Terminatur tabula ipsa ab omni parte Oceano, ab oriente Germanico, ab austro Britannico,&c. H. m. H. m. g Thyle 20 0 Hibernia& Iuernis 18 0a 15 Rhoeba Ciuitates Londinum insignes 18)18,30& 2 17 0 Albionis Caturracton. 18 0a Petoroton 18 20 M 2 k 4 TANNIAE 120 TAB BR A 1 2 3 14 25 26 17 28 19 20 4 19: 30 1/9| 9| 10| 11| 12| 13| 14 4 G. de de Votre OCEANVS Hyperboricus Thyle jen Parallelus uicesimus primus M Thule 63 De De Dein be ^ Maleos J.C.R.S. de . Ebuda e Œpidion le Ricina Ordres be e Nouâtauu ### Rhobogdu S ^mör. Borion, pm̄t. OCEANVS be praest. t e Duecaledoniusmonanda Somma Z Venicnion Merie L Epidiu Ocetis, 6* promant. de Parallelus uicesimus promon urs S Logia Orcas bij N. Caisdonta Longus De prom̄t. Rauius fl. Mertae, 1 vlus Itys fl. . Inderius Esamnium Deu Liboeus Bubinda praœt VierueNouantae De drum, pmon Ausota C Nouius P.S. Edros Berubium f Senus fl. des Gadent Fromont. Delnius Limnos selgouae Damnij 4 Ocadeni be 1330 Oboca st Brigantes e HIBERNIA P. Vedt Modonus de Taizalum Dur fl. Par. decimus nonus SZim C. S. F. Ordnices Ternus A. Notion promont. Britanniae populi. Parisi Nouantae, Selgouae, Damnij,Gadeni, Otadeni, Epidij, CeHieron rons, Carnonacae, Careni, Cornabij, Caledonij, Decantae, Mona promont. ALM Mertae, Vacomagi, Venicontes, Texali, Orduices, Corita Ocellos ni, Catyeuchlani, Trinoantes, Demetae, Sylires, Dobuni, Abos fl. 2. Pmôt Rutupiae, Belgae, Durotriges, Dumnonij. Reliqui sunt in de Hiberniae populi. Titobius tabula. Ciuitates. Alauna, Alata castra, Aquae caliVenicnij, Rhobogdij, Erdini, Nagnatae, Kancanon dae, Bremenium, Banatia, Brannogenium, Bullaeum, Carban INSVLA BRITANNICA Oceanus Autiri, Gangani, Vellaberi, Vterni, Vopromont. Coritani Parallelus 13 torigum, Corda, Colania, Coria, Curia, Caturractonium, Cu 56 1er-Cærmanicus diae, Brigantes, Darnij, Voluntij, Blanij, Garticius Stucia A. letum, Camudolanum, Camunlodunum, Corinium, Caleua, DeCauci, Manapij, Coriondi. Cornabij uana, Deunana, Daruernum, Dunium, Epiacum, Eboracum, Idumania fiCiuitates. De Touerobius st. Isurium, schalis, Isca, Lucopitia, Lindum, Luentium, Lon Dunum, Eblana, Iuernis, Laberus, Mabe dinium, Mediolanium, Maridunum, Næomagui, Orrea, OlicaDimetae napia, Macolicum, Nagnata, Rheba, Octopitaron St Count na, Petuaria, Ripa alta, Rhetigonium, Rigodunum, Rhage, Sa Rhigia. promont. Toliapis 3 Simeni le reste des linae, Tamia, Tamare, Tuesis, Trimontium, Viroconium, des Trinoantes Victoria, Vrolanium, Venta, Volibus, Vinnourum, Vxela. b des Paral. 17 Atrebatij Cantij E Cantium prt Dobunt Regnf praœt. Belgae Durotriges V. V be CERMANIAE Heradeum 2 p.môt. P. MAGNAE PARS Bolerium promont. Dumonn De BELGICAE Oceanus Victesis PARS Ocrinon Vergiuius 32 pmöt. OCEANVS Britanicus Pour le 24 29 29 35 30 25 27 17 8 1o/ In/ mais en M 121 3 k s LIBER QVARTVS. Ritannia autem formam habet triquetram. longissimum eius latus iuxta Gal Britannia, liam protenditur longitudine neque maiore, neque minori. utrumque enim 1 latus longum est stadia IV cID& uel cCC uel CCCC: Gallicum ab ostijs Rheni usque P ad septentrionales Pyrenes processus apud Aquitaniam: Britandicum autem à Cantio quod punctum Britanniae maximè ortiuum ostijs Rheni er regionè est, usque ad occiduum in sulae procursum, Aquitaniae& Pyrenae oppositum. Atque hoc est breuissimum à Pyrena ad Rhenum interuallum: maximum.n.etiam.IDV stadiorum complecti traditum est, sed proba bile est, flumine ad montem parallelo, utrinque extrema quę sunt uersus Oceanum ad se mur tuò inclinare. Quatuor sunt usitati è continente in insulam traiectus, nimirum ab ostijs fluminum Rheni, Sequanae, Ligeris,& Garumnae. Qui à Rheni partibus traijciunt, non ex ipso soluunt ostio, sed à Morinis Menapiorum conterminis, apud quos est etiam Itium, quo nauali usus est D. Caesar in eam transmittens insulam. noctu autem soluit,& postridie circa quartam horam appulit ad insulam, nauigatione CCCXX stadiorum confecta, framentum adhuc in agris depraehendit. Maxima insulae pars campestris est& syluis obsita, multos etiam terrestres habet colles. profert frumentum, pecus, aurum, argentum, ferrum. efferuntur praeter haec ex ea insula pelles, mancipia,& canes ad uenationem naturali praestantes facultate. Galli cùm his, tum suis canibus in bello utuntur. Viri Gallos proceritate superant, minusque flauos habent crines: laxioribus autem sunt corporibus, magnitudinis argumentum esto, quod nos ipsi adescentes Romae uidimus, qui etiam semisse pedis superarent altissimos homines. erant autem pedibus malè suffuiti,& reliqua corporis lineamenta constitutionem non elegantem referebant. Ingenio Gallorum partim similes sunt, partim simpliciores& magis barbari. adeò ut quidam eorum obimperitiam caseos nullos conficiant, cum tamen lacte abundent. alij hortos colendi,& aliarum partium agriculturae ignari sunt. Complures sunt apud eos nominationes. Ad bella 2. essedorum utuntur multitudine, ut& quidam Gallorum. Vrbium loco ipsis sunt nemo 23 ra. Arborib. enim deiectis ubi amplum circulum sepierunt, ipsi casas ibidem sibi ponunt, & pecori stabula condunt, ad usum quidem non longi temporis. Aer apud eos imbribus magis est quàm niuibus obtionius, ac fereno etiam coelo caligo quaedam multum temporis obtinet, ita ut toto die non ultra tres aut quatuor quae sunt circa meridiem horas con spici Sol possit. quod ipsum Morinis quoque,& Menapijs,& eorum uicinis contingit. Diuus Cęsarbis in eam insulam traiecit, ac mox reuerius est nulla magna re confecta, neque longè in insulam progressus. idque cùm propter barbarorum& suorum militum ob ortos in Gallia motus, tum quod sub plenilunium multas nauium aucto maris aestu amisisset. duobus tamen aut tribus proelijs uicit Britannos, quanquam duas tantùm eò traie cisset legiones: abduxitque& obsides,& mancipia,& praedae praeterea multum. At nostra aetate regulorum quidam Britannicorum legationibus& officijs amicitiam Augusti Caesaris consecuti, donaria in Capitolio dedicarunt, familiaremque Romanis totam poene insulam redegerunt.& uectigalia 24 tolerant iam non difficilia à rebus quae à Gallia& Bri tannia ultro citroque uehuntur. sunt autem eburnea frena,& torques,& electrina atque uitrea uasa, aliaeque id genus uiles ac promiscuae merces. Itaque nullo ad eam insulam opus est praesidio. Requireretur enim ad minimum una legio,& aliquid equitatus, si tri buta inde essent auferenda. atqui tributum aequarent sumtus in praesidium faciendi. necessariò enim uectigalia imposito tributo minuerentur,& ui facta aliquid impenderet pe riculorum. Circa Britanniam sunt cùm aliae paruae insulae, tum magna, Hibernia uer Bibernia. sus septentrionem iuxta Britanniam porrecta, latior quàm longior. De hac nihil certi habeo quod dicam, nisi quod incolae eius Britannis sunt magis agrestes, qui& humanis uescuntur carnibus,& plurimum cibi uorant,& pro honesto ducunt parentum mortuorum corporaorè commedere, ac palam concumbere non cum alijs modò mulieribus, sed etiam cum matribus ac sororibus. Quae quidem ita referimus, ut fide dignis harum rerum testibus destituti. Sanè carnibus humanis uesci scythicum esse fertur: idque usurpasse etiam obsidionum necessitatibus urgentibus Galli, Hispani, alijque plures ferum tur. Magis etiam obscura est Thules historia, ob tam longinquum situm. omnium enim, Thulequarum ferantur nomina, maximè uersus septentrionem esse hanc dissitam aiunt. Vana esse STRABONIS GEGRAPH. 1744 esse quae Pytheas de hac,& alijs ibi sitis locis perhibuit, liquet ex locis nobis cognitis, de quibus ille mentitus est plurima, quod etiam suprà docuimus. ut de longinquis plura eum finxisse non sit obscurum. Tamen quod ad coeli rationem& mathematam attinet contemplationem, uidetur non ineptè eorum locorum descripsisse proprietatem, quae frigidae appropinquant plagae. nimirum fructuum mitiorum nihil, animaliumque mansuetorum parum ibi nasci, milio& alijs oleribus, fructibus& radicibus homines uesci. ubi fru mentum& mel prouenit, ibi inde etiam potum fieri. frumentum, quia soles non habeant puros, comportatis magnas in domos spicis contundi: aliâs ob solis radiorum defectum & imbres reddi inutiles. De Alpibus Enimuerò postquam dictum est de transalpinis Gallis,& eam regionem habentibus populis: iam nunc de ipsis disserendum est Alpibus& earum incolis, ac deinceps de uni uersaltalia. qua in descriptione eum sequemur ordinem, quem ipsa locorum dictabit natura. Ordiuntur Alpes non à Monoeci portu, ut quidam tradiderunt, sed ab ijsdem locis, à quibus etiam Apenninus mons iuxta Genuam Ligurum emporium,& quae uocantur Sabbatorum uada. nam Apenninus à Genua incipit, Alpes à Sabbatis, inter Sabba ta& Genuam stadia sunt CCLX. Hinc post C CCLXX stadia oppidum Albingaurum, op pidani Ligures Ingauni. hinc ad portum Monoeci CCCCXXC. In medio urbs magna Albium lntemelium, incolae Intemelij. Prosigno autem haec nomina sumunt, quo probent Alpes à Sabbatis oriri. Alpia enim priùs dicta fuisse Allbia, sicut& Alpionia. nam etiamnum montem in lapodibus sublimen, extremitate quodammodo Alpes attingentem, Albium uocari, quasi eò usque porrectis Appibus. Cum ergo Ligurum alij sunt Ingauni, alij Intemelij, consentaneum fuit eorum colonias maritimas, alteram Albium Intemelium uocari, quasi Alpinum, alteram concisiùs aliquanto Albingaunum. Duabus his Licertum fêtes. gurum gentibus addit Polybius Oxybios& Deceates. Omnino autem uniuersum litus à Monceco portu ad Etruriam usque continuum est& portubus caset, nisi quatenus paucis locis appelli naues sinit,& defigi archoras. desuper imminent grandes ac praeruptae montium rupes, angustum relinquentes iuxta mare transitum. Ibi accolunt Ligures, uitam re pecuaria ferè sustentantes, ac lacte,& hordeaceo potu, pascuntur mari tima,& maiori è parte montes sunt ibi syluae frequentes ligna ad naues compingendas suppeditantes, magnarum feraces arborum, quarum nonnullae crassiciei diametrum octo pedes habeant. sunt& aliae arbores ob uarietatem ad mensas conficiendas thya nihilo deteriores. Haec ergo ligna ij ad emporium Genuam deposant, itemque pe cora, pelles, mella. eorumque loco oleum exportant,& uinum Italicum. apud ipsos enim pa25 rum uini nascitur, idque picem resipit. Ibi sunt equi& muli qui appellantur 25 Gegenij,& tunicae ac saga Ligustica. copiosum est etiam apud eos Lyncurium quod nonnulli cognominant electrum. In bellum equites rari proficiscuntur, grauis autem& leuis armaturae pedites sunt boni. nonnulli ex eo, quia aereis utuntur scutis, Graecos eos esse ratiocinantur. Portus Monoeci neque magnas neque multas capitnaues. in eo tem plum est Herculis Monoeci. nomen coniecturam paebet eo usque Massiliensem nauigationem pertingere. distat ab Antipoli paulo ampliùs CC stadijs. Inde iam ad MassiIiam usque atque nonnihil ulterius Salyes habitant orae maritimae imminentes Alpes, pattemque litoris, permixti Graecis. hos antiqui Graecorum Ligyas, id est Ligures uocarunt,& regionem quam tenent Massilienses, Ligusticam. posteriores Galloligures eos dixerunt, campestremque ijs regionem omnem usque ad Luerionem& Rhodanum adsignarunt: unde ij non pedestri modò, sed equestri etiam exercitu expeditionem fecerunt, in decem diuisi partes. Primos omnium transalpinorum Gallorum hos domuerunt Romani, gesto contra eos& Ligures diuturno bello, quòd hi illis aditum per maris oram in Hispaniam interclusissent. Etenim Ligures isti terra marique latrocinia exercebant, tanta potentia praediti, ut iter uix magnis exercitibus facere liceret. Et Romani bello per XXC annos tracto uix obtinuerunt, ut XII stadiorum amplitudine publica uia pateret. Posterioribus autem temporibus uniuersos Ligures subegerunt Romani,& formam reip. ijs praescripserunt imposito stipendio. Post Salyas Albienses,& Albiæci,& Vocontij habitant uersus septentrionem sitas montium partes: Vocontij usque ad Allobro LIBER QVARTVS. lobroges pertingunt, degentes in conuallibus montium profundis 26 ac munitis. Cae- 26 terum Allobroges& Ligures rectoribus prouincię Narbonensis Roma missis obtem perant: Vocontij, sicut& de Volcis circa Nemausum diximus, suisunt iuris. qui inter Varum& Genuam degunt Ligures ad mare, ij pro Italis censentur. ad montands praefectus equestris ordinis aliquis mittitur, ut ad reliquos plané barbaros. Post Vocontios sunt Siconij, Tricorij,& ab his Medulli cacuminib. insidentes altissimis. altitudo eorum rectissima C stadiorum dicitur esse, tantusque rursus ad fines Italiae descensus. Supernè in quibusdam cauitatibus lacus magnus continetur, duoque fontes non multum à se inuicem dissiti, ex quorum altero Druentia fluuius per confragosa loca Rho Druentiae, Dudanum uersus defluit,& in diuersam partem Duria per Salassos in cisalpinam delapsus riae, o Padi fonGalliam Pado miscetur. Ex altero longè istis locis humilior ipse Padus oritur copiosus& rapidus. in progressu autem maior fit ac placidior, multis auctus aquis affluentibus:& ubi in planiciem deuenit, dilatatus iam uehementiam fluxus minuit. Incidit in Adriaticum mare, maximus, Istro excepto, factus omnium Europae fluminum. Medulli siti sunt potissimùm super Isarae influxum in Rhodanum. In altera autem parte montanorum, quae ad Italiam uergit, Taurini habitant Ligustica gens, alijque Ligures. horum est& quae Ideonni dicitur,& quae Cottij terra. Post hos& Padum, Salaisi. super hos in uerticibus montium Centrones,& Catoriges,& Veragri, Nantuates,& Lemannus laeus per quem Rhodanus fertur,& fons Rhodani. Non procul hinc Rheni sunt fontes,& Adula mons, ex quo Rhenus fluit uersus septentrionem, inque contrariam partem Addua in Lacum Larium, qui ad Comum est, delabitur. Supra Comum, quod est ad radices Alpium situm, habitant uersus orientem Rhaeti& Vennones: ad alteram partem Lepontij, Tridentini, Stoni,& aliae complures exiguae gentes, quae superioribus temporribus Italiam tenuerunt, latrocinijs deditae& pauperes. Eę nunc partim excisae sunt, par tim domitae: ut iter supra montes per illos, quod olim erat angustum& superatu difficile, multis nunc locis pateat, tutumque sit ab iniuria hominum,& expeditum. quodipsum opere est confectum. Nam Augustus Caesar latronum excidio uiarum structurem adiecit, quantam omnino licuit perfici. neque enim potuit ubique ui perrumpere naturam saxorum& ingentium praeruptarum rupium, aliâs uiae impendentium, aliâs subiacentium, ita ut uel leuiter è uia egressi in periculum uenirent ineuitabile, cum in fundo carentes ualles esset decidendum. ibi quidem alicubi ita arcta est uia, ut& peditibus & iumentis non adsuetis uertigo oboriatur: incolarum autem iumenta facile illum laborem obeunt. Neque huic incommodo mederi potuit, neque delapsui ingentium glaciei tabularum, quae integrum etiam comitatum obruere& in subiectas deturbare ual. les possunt. Multae enim una supra aliam iacent glaciei tabulae, subinde uno post alterum gelu concrescente in glaciei formam niue: quarum tabularum quae in superficie sunt, facilè quouis tempore ab interioribus soluuntur antequam à sole planè liquentur. Salassorum regio ampla est in profunda conualle montib. utrinque incidentibus: quanquam alicubi etiam ad superincumbentes attollitur uertices. Qui ex Italia profecti mon. tes illos superare uolunt, ijs iter per eam est conuallem. deinde in duas uias scinditur, quarum quae per Poeninas fauces tendit ad summitates Alpium, iumentis est inancesia. altera per Centrone magis est occidua. In Salassorum regione sunt auri metalla, quae Salasiis olim obtinuerunt Salassi, sicut& itinera. maximum illis adiumentum ad negocium met 15licum attulit Duria fluuius, ad eluendum aurum. itaque multis locis eum in riuulos scindentes, alueum exinaniuerunt. quod ut illis ad auri inuestigationem profuit, ita molestum fuit ijs qui subiectos illis agros colebant, rigandi facultate spoliatis, quam fluuius iste supernè labens poterat praebere. atque ea res causam continentium inuicem bellorum ijs gentibus dedit. Romanis autem rerum potitis,& metallis& ditione sua Salass exciderunt. montes tamen adhuc obtinentes, aquam publicanis uenditabant, qui conduxerant auri metalla. cum quibus perpetuae ijs erant lites, ob auariciam publicanorum. Atque ita factum est, ut qui à Romanis ad ea loca mittebantur, cùm bellum gererecuperent, facilè eius inuenirent occasiones. Et ad paulo superiora quidem tempora usque modò bello impetiti, modò pace cum Romanis composita, tamen potentia fuerunt 116 STRABONISGEOGRAPH. fuerunt praediti, ita ut more praedonum magna iniungerent damna ijs qui per ipsos transirent. Quippe& D. Brutum Mutina cum suis fugientem uiritim denarium soluere coemgerunt.& Messala in uicinia hyemans, pecunia ab ijs redemit ligna ad focum,& ulmea hastilia ad exercitationes. Quin& Cæsaris aliquando pecuniam diripuerunt Salassi, exercitibusque praecipitia insederunt, simulantes uiam se reficere, aut fluminibus pontes imponere. Ad extremum Caesar eos deuicit,& sub hasta uniuersos uendidit Eporediam deductos.(quae colonia Romanorum in hoc fuerat condita, ut praesidio esset contra Salassos: sed parum resisti ab incolis potuit, donec ea gens deleta est.) numerata sunt hominum millia XXXVI, uirorum ad pugnam idoneorum VIII millia. uniuersos sub hasta uendidit Terentius Varro, qui dux belli eos deuicerat. Augustus autem Caesar missis Romanorum tribus millibus urbem condidit, quo loco Varro castra habuerat. Atque nunc tota uicinia pacata est, usque ad summos montis transitus. Deinceps montium partes quę ortum spectant,& ad meridiem uertuntur, Rhaeti& Vindelici Rhaeti. tenent, Heluetiorum& Biorum contermini, quorum campis imminent. Rhaeti usque ad Italiam pertinent, supra Veronam& Comum. in radicibus montium quos illi colunt, uinum Rhaeticum nascitur, quod laudatis Italiae uinis non uidetur cedere. pertingunt autem etiam usque ad loca per quae Rhenus fertur. Huius gentis sunt etiam Lepontij Camunique. Vindelici autem& Noricimontana exteriora tenent magna ex parte 27 cum 27 Breunis& Genaunis, qui iam adlllyrios pertinent. Hi omnes cùm Italiae uicinas partes adsiduis incursionibus uexauerunt, tum Heluetiorum, Sequanorum, Boiorum, Germanorum. Petulantissimi Vindelicorum habiti sunt Licatij, Clautinatij,& Vennones: Rhaetorum Rucantij& Cotuantij. Hestiones quoque Vindelicorum sunt,& Brigantij. urbes ipsorum Brigantium& Campodunum,& Licatiorum ueluti arx Damasia. De horum latronum in Italos saeuicia hoc memoratur, eos pago aut urbe potitos, non modò puberes omnes mares necare, sed ne infantibus quidem masculis parcere. imò ne hîc quidem subsistere, sed grauidas etiam mulieres occidere, quas eorum uates dicunt uirilem foetum utero ferre. Post hos uicini iam Adriatici sinus intimo, & locis ad Aquileiam habitant Noricorum quidam,& Carni: Noricorum sunt etiam Taurisci. Horum omnium crebris incursionibus finem imposuit Tiberius& eius frater Drusus unica aestate:& iam annus agitur tertius supra trigesimum, ex quo quiescentes tributum legitimè persoluunt. Per tota porrò Alpium montana, tumuli sunt terrestres, bonae capaces culturae,& conualles bene conditae. maior tamen pars maximè circa uertices, ubi degebant latrone, sterilis est& infrugifera, ob artis colendi im peritiam,& asperitatem terrae. Ob inopiam itaque alimentorum& aliarum rerum, pepercerunt nonnunquam ijs qui campestria tenebant, ut haberent qui ijs suppeditarent necessaria. quibus ipsi uicissim dabant picem, resinam, taedam, ceram, mel, caseum, quorum apud ipsos est copia. Supra Carnos Apenninus mons situs est: is lacum ha28 bet exeuntem 28 in Isram. qui alium fluuium Atagin recipiens, in Adriam effluit. Ex ster. eodem lacu alius fluuius Atesinus in Istrum exit. Nam Ister ab his montibus initium sumit, in multas partes, multaque capita scissis. Hactenus enim à Liguria summitates Alpium continentes porriguntur, uniusque montis speciem praebent. deinde remissae& humiliores factae, rursum porrò attolluntur in multas partes, multosque uertices. Primus est trans Rhenum& paludem dorsum quoddam uersus orientem solem flexum, mediocriter sublimè, ubifontes Istri sunt prope Susuos& Hercyniam syluam. alia sunt Illyrico obuersa,& Adriae, ut Apenninus, Tullum, Phlygadia,& montes supra Vindelilapides. ciam, ex quibus Duras, Claues, alijque pluresillerentes in Istrum influunt, lapides quoque, permixta nunc Illyrijs& Gallis gens, circa haec loca habitant,& extremitas his uicina est. Hicum aliquando florerent,& suam habitationem ad utrumque terminum extendissent, latrocinijsque inualescerent, tandem ab Augusto Caefare debellati confectiquesunt. Vrbes eos Metulum, Arupenum, Monettium, Vendum. Post hos Se29 gestica urbs in planicie, 29 quam Saus praeterfluit fluuius, qui in Istrum exit. Vrbs ea ad Dacicum bellum opportune est sita. Ocra autem pars est Alpium humilima, quâ ad Carnos accedunt,& per quam ab Aquileia curribus portantur merces ad locum cui nomen Pampor LIBER QVINTVS. Pamportum, iter stadiorum non ultra cccoc. hinc fluuijs ad Istrum& adsitas ei regiones deuebuntur. Pamportum enim fluuio alluitur nauigabili ex Illyrico decurretem & in Saum exeunte. itaque facile Segisticam, in Pannoniam,& Tauriscos deuehuntur. Apud Segesticam Colapis quoque fluuius in Saum incidit. uterque est nauigabilis, & ab Alpibus defertur. Proferunt Alpes etiam equos syluestres,& boues. Polybius tradit peculiaris formae animal ibi nasci, cerui specie, demtis collo& pilis quibus aprum imitatur: id habere infra mentum quippiam metae instar enatum dodrantis longitudine, crassicie caudae pulli equini, in imo crinitum. Porrò autem montanorum ex Italia in Galliam ulteriorem& septentrionalem traiectuum, qui per Salassos est Lugdunum ducit. est autem duplex, alter currib. etiam peruius, itinere longiore per Centrone. alter per Poeninas fauces breuior, sed idem accliuis& angustus. Lugdu num in medio Gallię situm est, instar arcis, cum ob fluminum confluentes, tum quod omnibus partibus est propinquum. Itaque etiam Agrippa hinc uias aperuit, unam per Cemmenos montes in Aquitaniam& ad zo Santones usque: alteram ad Rhenum: tertiam ad Oceanum per Bellouacos& Ambianos: quartam in Narbonensem Galliam,& ad litus Massiliense. Potest etiam ad sinistram relinquens aliquis Lugdunum& superiacentem regionem in ipso Poenino iugo diuertere. Rhodano traiecto, aut lacu Lemanno,& per Heluetiorum plana, superato dehinc monte lu ra, ad Sequatos, indeque ad Lingonas peruenire. hinc biuium est ad Rhenum& ad Oceanum. Pręterea Polybius autor est sua aetate apud Aquileiam,& in Tauriscis praecipuè in Noricis auri solum ita ferax fuisse repertum, ut exhausta duûm pedum altitudine terra, statim occurreret aurum fossile. fossam autem XV pedes non excessisse. aurum partim statim purum extitisse, fabae aut lupini quantitate, octaua tantumparte decocta. aliud maiori quidem diffusione indignisse, sed ea admodum utili. Cum autem Itali barbaros per duos menses adiuuissent, statim auri precium fuisse per totam Italiam triente dominutum. quod cum sentirent Taurisci, eiectis eos operarum socijs solos aurum commisse. Nunc omnia ista auri metalla Romani possident. lis autem in locis, ut in Hispania quoque praeter fossile aurum, in fluuijs etiam ramenta auri, tametsi non tanta quantitate, inueniuntur. Idem Polybius de Alpium ma Alpium magnitudine& altitudine uerba faciens, cum ijs maximos Graeciae montes contendit, gratuaio. ut Taylorum, Lycaeum, Parnassum, Olympum, Pelium, Ossam,& de Thraciae mon tibus Aemum, Rhodopen, Dunacem. aitque horum quemque unius diei specio expeditum uiatorem ferè conscendere, tantodemque spacio ambire posse. at Alpes ne intra quintum quidem diem conscendi à quoquam posse.& longitudinem iuxta campestria porrectam esse CIDCC stadiorum. Quatuor etiam tantummodó earum transitus nominat. per Ligures, proximè Etruscum mare: per Taurinos, quo Annipal usus per Salassos:& quartum per Rhaetos. eosque omnes ait esse praecipites. Lacus in Alpibus ait esse complures, tres tamen magnos. quorum Benacus in Lacus in Alpib longum ID stadia occupet, in latum CL. ex hoc Mincius effluit. Post hunc Verbanus, CCCC stadiorum longitudine, angustior aliquanto prius dicto. is amnem emittit Ticinum. Tertius est Larius, longus ferè CCC, latus XXX. is Adduam magnum flumen emittit. Hi autem fluuij omnes in Padum confluunt. Atque haec habuimus, quae de Alpinis diceremus montibus. INLL ANNOTAT. IN IIII. 123 IN LIBRVM QVARTVM STRABONIS ANNOTATA, INTERPRETIS. Rgumentum, quia Strabonis culis liberato, quod doctißimus uir& pulcerrimè de non est, omittendum potiùs quam litteris meritus Henricus Stephanus in annotationibus corrigendum duxi. Ex fine suis Aeschyleis ingeniosißima coniectura docuit, quan praecedentis libri satis apparet quam coniectura ne opus quidem est, cum Dionysius quid sit descripturus hoc libro: Halicarnassensis, tres primos horum uersuum nomiM nempe Galliam, γρησομαθῶν natim citet ex Aeschylo εν Προμηθεῖ λυομκίω: libro (H. F. P. Londres scriptor hunc libru tertium facit. primo antiquitatum Romanarum. quos& inde emen1 Rhenum accolentes. In Graeco est κὰν daui. μεμει κει secunda persona Atticè dici norunt eruτὰς Ἀλπεῖς.& Alpes, quod omisi,& expunctum diti. reliquos in Aldino luxatos, iam antè quidam meuelim. nemo enim nescit quàm procul ab Alpibus abtri leges secutus restituerat. Rarum est diuisio uocis sint Belgae septentrionem uersus Gallorum ultimi: cùm compositae ξνμβαλών in duos uersus. sed tamen etiam illis Gallia nihil habeat meridionalius. Caesaris descriHoratius Sic I. Sat. 2.-quid inter Est in maptio in manibus est. mox. auctis decem. I ἐπάtrona-&c. Illud tamen quod de mollicie loci dicit, paes suspectum mihi est. fortè ἐπτὰ, septem. Consule hinon satis assequor.& fortè legendum est Ἑσ᾽ οὖ μαλ storicos. θακός. 2 Vt dictum est.] vbi? malim ὑσπσρ ἐιρί7 Marius. In Graeco erat Timaeus inculcatus. σεται. ut dicetur, sed& postea de Varo fluuio ait ὑς uerum ex historijs notum est AmbIones Cimbrorum ἄπον πρότορον, cùm tamen nulla eius in praecedensocios à Mario deuictos esse.& huius ipsius à Maria fa tibus, hodie quidem, aut nostro saltem in libro extet cti operis Plutarchus in eius uita meminit disertißimè. mentio. qui autem sint τωῦγενοὶ, nescio. Teutonum aut TiRhoen Agatham. J'Póυν ἀγαθὼν. foren gurinorum nomen historiae quadraret. nam Orosius tè ῥούν. ut sit Boni fluxus. haec Plinio& Stephano est horum quoque meminit in hac explicanda. Sed longè Agatha, itemque Ptolemaeo Ἀγαθὼ πόλις. Timostheutrumque à scriptura abest. cogitaui aliquando legennes apud Stephanum Ἀγαθὴν τὴ κμν μοσαη, bonam dum τογενῶν, Tugensium, zuger, qui sunt ligurifortunam. ut fortaßis hîc quoque τώ χμν pro ῥουμ sit norum uicini. Infra ἀπὶ ὀυρηνὴς ἀπὸ Μιαθσ.] Poscribendum. Ridiculè hunc locum interpres corrupesterius ἀποὶ ὑτὴ muta,& Maßiliam quarto casu rat, Agathae ignoratione. Sextius porrò, fuit C. Sextius scribe. mox Taurentium scripsi, ut suprà hîc erat ταυ Caluinus. circa annum V. C. ICCXXV. Epit. Liuij 61. ροὼν κον, Tauroëntium. ut& Ptolem. habet. Velleius, alij. 8 Cauarum. Sic emendaui ex alijs geographis. + Mons Sigius.] είγιον. Ptolemaeus habet sunt autem pleraque nomina ualdè corrupta,& suspe Σὴτιον, Setium. Ilybyrris Plinio est Uliberis. 3. 4. acta. ut lconij, Pedyli: qui infrà non procul fine libri Sipud Ptolemaeum legitur ίλερις, corruptè puto. Apud conij& Medoali leguntur. Infrà Cn. DomitiPlinius corre- Plinium porrò Araris malè scribitur in fluuiorum Nar US.] Hunc locum correxi ex historia, quae extat in bonensium censu, cum is fluuius proculinde per SequaLiuiana exitoma IX,& apud Grosium lib. 5. cap. 13. ctus nos& Heduos in. Rhodanum influat. Caesar. I. bell. & alios. illi autem habent non Vndalum, sed VindaGall. Legendum est Arauris. Ptolemaeus enim Aραὶ lium ριος habet, ubi Strabo θαυραρις, incuria librarij, pro Conualles. I Aūλῶνας, noster ἀλῶνας, Αραύραρις,& quem nos Obrin habemus est PtoleAldus ἀλῶνας. maeo Opoθιο. pro κεσρεῖς noster habebat mancum Mox ab Alpibus. Interpres pro ἄνω τῶν ποι prîs? λεων legit aliquid de Alpibus. ipse puto scribendum Biltera. Nolui mutare. sed est legendum uel απὸ τὴν Ἀλπεων, ab Alpibus, Segusianos scripst 4 Caesar& Pli Blitera cum Plinio, uel Baetira(aut pluraliter Bliteρτεγψσιανὴν. ⁊ Cαesarlib. 1. de bello Gallico. nius rae, Baetirae.) cum Ptolemaeo. uide Stephanum in BAEAb Allobrogibus in Segusianos(. malè legunt qui SeTARRA. post μεστὸν pro μέσον& ὑδατα busianos ibi legunt.) exercitum ducit. Hi sunt extra pro ὑδατι ex exitoma, sensu suffragante. quid autem prouinciam trans. Rhodanum primi&c. Σεγψσιανοὶ est μελεμβόριον; βόρειον legi item κατακλασθαι. sunt etiam apud Ptolemaeum hoc ipso loco. Eosdem 6 Sed fragmenta. Λλλ' inserui ob sensum. pro nescio quo Engosiaborum monstro reposui, seculocus habet aliquid uitij. versus autem qui sequuntur tus Plinium 4. 18. Vbi tamen Secusiani legitur quod Aeschylei, desumti sunt ex Prometheo soluto seu uinnon moror. Lincas LIB. STRABON. 129 Lincasios autem suspicor esse qui Latinis sunt Lingutu appellatos&c. Lucanus lib. 1. Aruernos hoc sibi nes. Si nomen mendo caret. sumsisse scripsit. Pòst in Adula.] pro δαδουελε10 Et Cauaros.] Kaθνάρος habetur. Sed eos λα scribendum Αδοώ λα, quod infrà utcunque rectiùs nullibi inuenio, cùm Cauari seu Cauares sint celebres, est scriptum Aδυάλας. Sed& Aetuatios non conco& suprà commemorati. ita lego Kαναρους. quo.& planè puto legendum Navreνέτιοι, Nantua11 Quem isthmum.] ses φησιν. lego ὡν φη tes. hos enim Caesar lib. IV. bell: Gallici primo loco nuσιρ, ut ad isthmum referatur, aliâs aliquid deesse dimerat de populis loquens, per quos Rhenus defluit. mexeris. minit in frà Strabo, etsi καυ pro Nαρ legitur falso, ut 12 Caletos.] γαδέτοχς est in Graeco, Hyadeinnumera alia. Ceretos quoque non noui. itaque legi κοὶ tos. quos si inueneris alibi, meos Caletos expunxeris. Pἀστοι, και θυινδὲλικοι. horum Caesar meminit,& iuxta Lexobios Plinius 4. 18 Osismij. Ex Caesare& Plinio correxi. Cae18. nisi quod ferè Galleti leguntur, inscitia typographi. terùm apud Homerum Paphlagones Heneti uocant. Ica. quis nescit Kales adhuc nomen retinere. liad β. 85& digamma Aeolicum aliâs in H, aliâs in 13 loscos.] HOS oVIβίσκος Ptolemaeus uocat, V consontem mutari, alibiignotauimus. uide infrà li Vibiscos. apud Plinium legitur Vbisci, sed Xantonum bro quinto. cognomentum. itaque hic& apud eum uelim sequi lecti19 Solique adeò.] σστε μόνους, pro ούτε onem Ptolemaei. Nannetes scripsi ex Caesare& Plinio, scripsi. quod& interpres habet,& sensus exigit. ubi est λαμνι τὴν. Ptol. Ναμνῆται κορβίλων an βι 20 Locus haud dubiè uitiosus, praecipuè sit scribendum nescio. in uerbis.] Pωμαῖοι, quod Belgici alicuius popu14 Locus hic est deprauatus, ut& pleli loco substitutum apparet,& τρεφουσι ποιμνας raque nomina in Stephano nostro. de quifortè φὲρονσι λαύνας. Videtur autem rhenones debusdam eorum meas exposui coniectuscribere, leibbeltz, infra superiorem uestem proximè ras.] Lugdunum quidem aliud hoc est à noto illo& cutim supra indusium gestatos. Lanam autem ἀκρόcelebri ad... Schodanum emporio. nimirum id quod etiam μαλλον intelligo longis pilis, ut quae ad ipsam cutem pecu Ptolemaeus in Aquitania descriptionis fine posuit,& dis detonsa sit, zottet beltz werck, pro μοθις porrò epito Cucuenis Pyrenae uicinis tribuit, Κγυυζενοις. uocem me, etia scripta habet ἄααρις. utraque uox mihi ignota. enim Latinam non potuit exprimere librarius. Strabo 21 Cumque horum. Judiciorum ne an Druiautem eam Graece reddidit, oὐγκλυδας(. quae uox sa darum? ambiguitatem Graecorum uerborum imitatus nè placet, estque apud Suid. explicata. ne quis in συνκλί sum. Samniticas autem mulieres, quarum in frà mentio δων mutet sciolus. per ώ omnino scribenda est) uocans, apparet prauè scribi. conuenas, colluuiem. Cōuenas etiam Plin. uocat. et uidendum 22 In Belgico. Non Kελάκῆς legendum sed Monosi ne sint eius, quos hîc ὄνησιων legunt. Pro Psau βελγικῆς, φιλόνεικοι pro φιλονικοι, ex epitomis. scijs reddidi Auscios. ἐλλοι fortè sunt, qui Plinio Elu23 Essedorum. Ππηνσια non crudelitas, hîc sates. Vellaios Ptolemaeus Velaunos uocat, οὐελαύνοὶ. quidem est, ut putauit interpres. sed παρὰ τὴν ἀπὴν& Caesar Vellaunios Cadurcis ac Gabbalis adscribit lib. vap effectum collectiuum, ut alia quaedam. Caesar de 7. bell. Gall. Aruernis addictos. hac ipsa relib. 4. bell. Gall. Essedarijs(quo plerunque ge15 Genabu.] Erat monstrum hειc παῖ ἀκμὴnere in proelijs uti consueuerunt,&c. vaeßoque. Locum ex lib. 8. de bello Gallico restitui. Sed 24 Tolerantiam non.] τ'ἐλητεοὐπως. le& Ptolemaeus Genabum Carnutum nouit. KúvαBop gebatur οὐτως. Ego existimo me sententiam, praeserenim malè scribitur. Locum quoque de Alex. ex Caesare tim ex ijs etiam quae suprà de eadem sunt disputata incorrexi. VII. de bello Gallico.& Dionis XI. Bituitum sula, tenuisse. uox ἄλλυ sούρια quid sit, non assequor ex Liuij epit. IXI, Floro, alijs. adhuc. interpres electrum posuit: legit enim λιγου16 A'fontibus.] Απὸ τῆς ππγῆς. fortè ριον ex loco, qui mox sequetur. idque probo. Mox de Hiλίμνης. lacu, scilicet Lemanno. Post. Sitae inter bernia: latior quàm longior μᾶλλον δὲ λέγω. Rhodanum& Dublin. IΚειμείνον quod quadrabit si ab austro ad Boream supputetur lamutaui. notum est enim Lugduno hunc situm non contitudo. sin maius latus longitudinem uocare uelis, μᾶλ gruere. quanquam ne Segusiani quidem uidentur ad Duλον ἢ lege longior quàm latior. Vide posteriores, Plibin ullo modo pertinere, siti(.ut ex Ptolemaeo& alijs nium praesertim 4. 16. apparet.) inter Cemmenum montem&. Rhodanum quâ 25 Gegenij.] τεγὴνιοι. in praesentia nihil hais à Lugduno delabitur. beo quod statuam de hac uoce, uereor autem ut sit ge17 Cabullinum.] Caesar extremo septimo de nuina. Lyncurium quod scripsi, Lingurium est in Graebell. Gall. Cabillonum. Idem lib. primo. In primis quòd co. uide Plinium 8. 38.& 37. 2. 3. Alpes& Liguriam Heduos fratres consanguineosque saepenumero ab Senasi contemplari libet, Ptolemaei tabulam Italiae inspice, sextam Horatij Plinijque locusANNOTAT. IN IIII. LIB. STRABON. 130 sextam Europae,& à nobis libro sequenti praefixam. um, Breuni. Naunes, pro Genaunes puto. tum quia Mox. facilè fuit y in t mutari à librario,& v pro'uv scriGalloligures.] Lego enim κελπλίγυκς, non bi. qui errores paßim occurrunt. Apud Ptolemaeum κελτοί λιγυες, quod credo facilè probatum iri senquoque uel λευνοι uel Βενλαυνοι sunt mendosi. scritentiam loci perpendentibus. Sed uox λύσριίνος bendumque crediderim pro priore Bελαῦνοι. Velauhaud dubiè praua est. neque satis uideo quid scribi denas habet Plin. ibidem. pro posteriore, quod ex priore sit corruptum, Τεναῖῦνοι. beat. 26 Ac munitos.] Sequitur ὑν ἔχουσιν ἔκεῖ28 In Isram.] Hic locus mirificè corruptus est, νοι, quod quid sit non uideo, si non est πεονασ μῶν quod ad nomina fluuiorum attinet, quae ex Apennino idem quod antè dictum. mox pro Ἇππαρ κοὶς lege ε᾽ Sic in Adriam, fluentia, nullibi extant. nam Atesis quidem in παρχος, uel ὑπαρ κος. Siconij mihi suspecti sunt, suIstrum minimè exit. Cogitaui Ἀτπσινὸς fortaßis esse prà lconij legebatur, minùs etiam, puto, rectè:& pro Ticinum.& pro Istro Padum legendum. Sed hoc nihil sufficit ad totum sanandum morbum. Medoalis Pedyli, mox μέδουλι. sunt Medulli, quorum inter Alpinas gentes Plin. meminit. 3. 20.& Pto29 Quam Saus. Iò ἄμνὸς αὐ κὸς, falsißimum. lem. in Narbonensi iuxta Allobroges. ut ex eodem pro de So quidem uerum. uide Plin. 4. 25. Interpres OeSiconijs, Segalauni intelligendi ui leantur. Sed hic amnum. Sanè Oeneus, Oìνεὺς, in Illyrico fluuius à Ptolepliùs. quod autem Medulli dicuntur supra confluentes maeo nominatur. Colapin autem ex Plinio restitui, is Dionis. lib.IL.est Kóλαη. Isarae& Rhodani siti, intelligendum est eregionè,& ut sic dicam. eadem eleuatione poli in Alpibus, qua in 30 Santones usque.] Legebant μέχρις αὐτώνων. Sunt& sequentia magis quàm uellem mendoParbonensi Gallia procul inde isti confluentes. Sic etiam intelligendum est quod de Lemanno lacu dicitur, sa,& ut puto mutila. quò enim refertur illud ἐπεφις σιρολνβ. nisi ἐτι legas.& de itinère altero senten qui Πελαμεία monstrosè dicitur.& paulo post λιtiam puto me expreßisse, cùm uerba corrigere non auμνη λιμρίνα. De Ideonni& Cottij terra nihil inderem. Vbi autem est mons Dunax? In extremo liAuenio. bro nomina Ticini& Adduae erant transposita,& cùm 27 Breunis& Genannis. JErat Bρέγκωρι non semel Strabo hoc ipso& sequenti libro Adduae καὶ τεναύων. Cur βρεύνων legam, ostendi in SteLarium tribuat, non trepidè mendum phano. Lego autem Genaunos, Πεναώνων, cùm quia ita apud Horatium legitur 4. Od: 14. ubi coniunctim sustuli. Vide Plinium z. 19. alibi,& alios. itidem horum mentio fit: tum quia apud Plinium libro tertio, cap. 20. legitur in Alpinarum recensione gentiFINIS. STRABO. 131 STRABONIS –RERVM GEGRAPHICARVM LIBER QVINTVS. ARGVMENTVM. Quinto volumine describuntur, quae ab Alpium radicibus sunt usque ad fretum Siculum sinumque Tarentinum, ac Posidoniatem, atque Paestanum. In his hae regiones sunt, Venetia, Liguria, Picenum, Lucania, Thuscia, Roma, Campania, Apulia. Insulae es tiam quotquot in Italico mari a Genua ad Siciliam sitae sunt, enumerantur. OST Alpium radices initium est eius quę nunc appellatur Italiae. Pri- Italiae nomen. sci enim Oenotriam uocarunt Italiam, quidquid terrae à Siculo freto us que ad sinum Tarentinum& Posidoniatem tendit. quod nomen dein de ita obtinuit, ut usque ad Alpium radices proferretur. occupauit etiam Liguriam usque ad Varum flumen& mare quod à finibus Etruriae eò pertinet,& Istriam usque ad Polam. Probabile est, eos qui primum hali sunt appellati, ob res secundas nomen cum finitimis communicasse, idque deinde ita auctum, tantisper dum ad Romanos summa rerum peruenit. Tandem etiam, cum Romani Italos in societatem ciuitatis recepissent, placuit eodem honore dignari Gallos cisalpinos,& Venetos, omnibusque Italorum& Romanorum nomen tribuere,& diuersis temporib. colonias condere, quibus praestantiores alias haud facile dixeris. Non in procliui est totam Italiam geometrica una aliqua figura describere. quan.- De forma eius quam dicunt eam esse promontorium trianguli forma porrectum uersus meridiem& or Italiae. tum hybernum, cuius micro sit ad Siculumfretum, Alpes pro basi.⁠1 concedere autem etiam alterum latus quod Tyrrheno mari alluitur,& Siculo mari finitur. Atqui triangulum propriè dicitur figura tribus rectis lineis contenta. hîc& basis,& latera circumfe. rentias habent. itaque si concedendum est Italiam esse forma trianguli, addendum, eius cuius& basis& latera circumductis describantur lineis, concedenda est etiam lateris uersus orientem incuruatio. Reliqua non satis apte dixerunt, unum latus ponentes à sinus Adriatici intimo usque ad fretum. Latus enim dicimus lineam absque ullo anguloquod fit, cum partes inuicem aut omnino non inclinantur, aut leuiter admodum. At linea ab Arimino ad lapygium promontorium,& linea eodem à feeto ducta, ad angulum non leuiter in se inuicem inclinantur. idemque sentio de lineis ab intimo Adriae& lapygio ductis, quę circa Ariminum& Rauennam concurrentes, angulum faciunt, aut sal. tem circumferentiam miniménegligendam. Itaque litus ab Adriae intimo ad I ilpygium si pro uno latere ponendum sit, recta linea non erit. Ab I ilufygio autem ad fretum aliud porrò describetur latus, ne ipsum quidem rectilineum. At sic quadrilatera potiùs quàm triquetra erit figura, nullo modo triangula, nisi impropriè loqui uelis. Praestat autem fateri, figurarum quae geometricis figuris non respondent, non facilè posse tradi circumscri gptionem. singulatim autem ita licet dicere, Alpium radices circumferentiam habere sinuosam, cauitate Italiae obuersa. sinus medium est apud Salassos. extrema flectuntur par tim usque ad fines& intimum Adriaticisinus, partim in oram Liguriae usque ad Genuam Liguriae emporium, quo loco Apenninus Alpibus committitur. Subiacet autem statim planicies insignis, CD CD c stadiorum longitudine& latitudine ferè aequali: cuius meridionale latus ora Venetorum& Apennini partead Ariminum& Anconem porrecta includitur. Apenninus enim à Liguria incipiens in Etruriam pergit, angustam oram maritimam excludens. inde paulatim in mediterranea recedens, ubi ad agrum Pisanum peruenit, ad orientem conuertitur,& Adriaticum mare, usque ad loca Arimino& Anconae uicina, quae Venetorum orae maritimae in eadem recta subiacent linea. His ergo finibus Gallia cisalpina includitur. Longitudo orae maritimae est IƆθσιθ CCC stadiorum v cum montibus. latitudo paulo minus CID. Reliqua Italia angusta est& in longum porrecta, inque duos exit uertices, quorum alter ad fretum Siculum, alter ad I ila pygium est. stringitur autem ab una parte Adriatico, ab altera Tyrrheno mari. Simili autem forma 1 2 sunt STRABONISGEOGRAPH. 23 sunt Adriaticum mare,& Italia quae monte Apennino,& utroque mari inclusa usque ad l ila pygiam& isthmum Tarentino& Posidoniatae sinubus interiecto protenditur: utriu que enim maxima latitudo est CID CCCC circiter stadiorum, longitudo paulo minor CID. Restat deinde ea Italię pars, quam Brittij& Lucani tenent. Polybius scriptum reliquit terrestre iter à lapygio per oram ad fretum esse uel CID CID stadiorum, aeam oram mari Siculo allui. nauigationem autem ne ip quidem implere stadia. Enimuerò Apenninus ubi ad Ariminum& Anconam perrexit, ibique Italiae latitudinem ab uno mari ad alterum definiuit, rursum se conuertit,& reliquam Italiam per longum secat. Donec Peucetios& Lucanes attingat, non proculab Adria rescedit. apud Lucanes uet sum alterum mare incipit inclinare, ac deinceps per Lucanes& Bruttios in Leucopetram(uox album saxum notat.) agri Rhegini definit. Haec ergo Italiae esto uniuersae Geltiae Cisalpi quaedam delineatio. nunc ordine de singulis dicere aggrediemur, initio sumto ab ea regio na éescriptio. ne, quae sub Alpibus est sita. Est ea planicies admodum felix,& collibus terrestribus frugiferis distincta. mediam ferè Padus diuidit, unde regionis pars Cispadana, quae est ad Apenninum& Liguriam, reliqua Transpadana dicitur. Illam Ligusticae& Gallicae gerttes colunt, partim in montibus degentes, partim in campestribus: hanc Galli& Veneri, Ac Galli quidem Gallorum transalpinorum sunt gentiles. De Venetis duplex fertur senVeneri. tentia. Quidam enim eos quoque Gallos faciunt, Gallorum Venetorum qui ad Occanum habitant gentiles. Alij è bello Troiano cum Antenore eò locorum euasisse tradunt Venetorum Paphlagonum quosdam. cui rei testimonium proferunt studium alendorum equorum. quod nunc quidem planè abolitum est, quondam apud eos in preciofuit imi tatione priscorum qui procreandis mulis equas alebant. cuius etiam Homerus meminit. E Venetis, mulis ubi multus agrestib. ortus. Vad. β,852. Dionysius quoque tyrannye Siciliae inde equorum ad certamina educandorum armenta instituit: ut etiam apud Graecos pullorum Venetorum fama innotuerit, eoque nomine Venetilongo tempore claruerint. Vniuersa regio fluminibus abundat, ac paludibus, ma ximè Venetorum, cui& à mari aliquid accidit. Sola enim ferè ista pars nostri maris eodem quo Oceanus more afficitur, similesque eius aestibus affluxus refluxusque patitur. unde maior planiciei pars palus marina facta est, fossisque& aggeribus actis, quemadmodum in inferiore fit Aegypto, aqua hinc inde deriuatur: aliaeque partes siccarę agriculturam ex periuntur, aliae nauigabiles sunt. Vrbium aliae insularum more cinguntur aquis, aliae alluuntur mari aliqua a parte. quae in mediterraneis supra paludes sitae sunt, in has fluminibus aduersis mirificae sunt subuectiones. maximè Pado, qui cum sit maximus, saepenume ro imbribus& niuibus impletur, diffusus apud ostia in multas partes, obscurum efficit ostium, intratuque difficilis est. uerum experientia etiam difficilima quaeque superantur. Citca fluuium autem illum quondam, ut dixi, Galli habitabant plurimi: quorum maximae gentes Boij& Insubres,& qui Romam aliquando subita incursione ceperunt Seriones cum Gaesatis. Hos quidem postea temporis deleuerunt Romani: Boios autem suis domicilijs eiecerunt. qui deinde ad Istrum cum commigrassent, apud Tauriscos habitarunt, bellumque contra Dacos gesserunt, donec tota ipsorum gens funditus est excisa,& agrum qui ad Illyricum pertinet, desertum ac pecoribus pascuum uicinis reliquerunt. Insubres etiamnum extent, quorum fuit metropolis Mediolanum, pagus olim(. nam per pagos habitabant ea tempestate uniuersi. nunc urbs est praeclara, trans Padum,& Alpibus ferè contigua. In propinquo est Verona, ipsa quoque urbs magna,& his minores Brixia, Man Comum. tua, Regium, Comum. Fuit initio oppidum mediore Comum. sed Pompeius Strabo Magni pater afflictam à suprà accolentibus Rhaetis instaurauit. deinde C. Scipio ad tria colonorum millia adiecit. quibus iterum Diuus Caesar IδD addidit, de quibus ID fuerunt Graecorum nobilissimi. his& ius ciuitatis dedit,& inter colonos eorum nomina retulit. qui tamen Graeci ibi sedes non posuerunt, sed coloniae isti nomen reliquerunt, ut Larius laeus. Nouocomenses oppidani omnes appellarentur. Propè est Larius lacus, quem Addua fluuius facit, indeque in Padum defluit, ortus in Adula monte, ubi& Rhenus. Hae ergo Patavium. urbes longè supra paludes iacent. Propius paludes situm est Patauium, omnium eiusre gionis urbium pręstantissima. in qua aiunt nuper censos fuisse ID uiros equestres.& antiquitus LIBER QVINTVS. quitus ad bellum mittebat Exxmilitum millia multitudo etiam mercium quas Romam ad mercatum mittunt Patauini, cùm aliarum tum uestimentorum, ostendunt quantum& uiris& opib. urbs ea polleat. Ad eam à mari subuectio est aduerso flumine per paludes ad stadia CCL, ex magno portu, cui, ut& flumini, nomen est Medoaco. Vrbium in Paluditarum maxima est Rauenna, tota ligneis constans aedificijs, aquis perflua, quare Rauenna. pontibus& lembis uiae expediuntur. non exiguam maris portionem affluxu aestus recipit: à quo& à fluminibus coenosa omnia cum eleuantur, aëris uitio fit medicina. itaque locus adeò salubris est, ut ibi gladiatores ali atque exerceri iusserint principes Romani. Mirabile igitur hoc locus iste habet, quòd in palude aër est innoxius: sicut& Alexandreę quae ad Aegyptum est, aestate lacus uitium tollitur ob adscensum fluuij, quo paludes abolentur. Sed& mira est Rauennae uitis natura. quae à palude celeriter producitur, ita ut multum fructus ferat: sed intra quadriennium, aut ad summum intra quinquennium perit. Est& Altinum in paludibus, eodem quo Reuenna situ. Interiacet Butrium Rauennę oppidum. Et Spina, nunc uicus, quondam Graeca urbs nobilis. quandò& Spinitarum 3 thesaurus Delphis ostenditur,& alioquifertur eos maris dominium obtinuisse. aiunt etiam ad mare fuisse sitam: nunc in mediterraneis est, stadijs à mari Xc. Fertur etiam Rauennam à Thessalis fuisse conditam, qui cùm Tyrrhenorum iniurias non ferrent, ultro in urbem admissis Vmbrorum quibusdam, qui urbem etiamnum tenent, domum reuerterint. Atque hae quidem urbes maiori sui parte paludibus continentur, ita ut etiam illuuiem patiantur. Epiterpum, Ordia, Adria,& Veetia,& alia id genus oppidula, minùs à paludibus infestantur,& paruis subuectionibus mari coniunguntur. Adriam ferunt illustrem fuisse urbem, unde& sinui Adriatico nomen exigua mutatione litterarum factum sit. Aquileia, quae maximè sinus huius intimo in continentem recessui appropinquat, Aquileia. â Romanis condita est munitionis loco contra habitantes suprà barbaros. ad eam aduerso Natisone amne subuebuntur à mari plurimum lx stadia. patet hoc emporium Illyricis gentibus Istrum accolentibus. hi auferunt marinas merces, ac uinum in ligneis dolijs curribus impositum, ac oleum: illi mancipia, pecora, pelles. Sita est Aquileia extra Venetorum fines. pro limite est fluuius ab Alpibus delapsus, qui aduersus nauigari potest, 4& CIƈ CC stadijs ad Noreiam urbem, apud quam Cn. Carbo inani conatu cum Cimbris confli-xit. Habet is locus auri lauacra& secturas ferri praeclaras. In ipso autem intimo sinus Adriatici Timauum est, Diomedis templum memorabile. habet enim portum,& elegantem lucum,& fontes septem potabilis aquę, statim in mare alto& lato excidentis amne. Polybius dicit uno demto reliquos fontes esse salsos:& quidem incolas locum hunc fontem& matrem maris appellare. Posidonius tradit flumen Timauum è montibus delatum uoragine terrae absorberi, sub qua ubi per CXXX stakia decurrerit, eum in mare effluere. Diomedem circa illud mare ditionem tenuisse, testantur insulae Diomedeae,& quę de Daunijs& Argo Hippio feruntur. De quibus dicemus, quantum ad historiam uidebitur conducere. Nam fabulosa illa multa& conficta alioquin omittenda sunt: ut de Phaëthonte& Heliadibus quę in alnos fuerint mutatae apud Erikanum, qui nullibi terrarum est, quanquam ab ijs uicinus Pado dicatur. item de insulis Electridibus ante Padum sitis,& Meleagridibus quae in ijs sint. nihil enim horum ijs est in locis. Memoriae autem proditum est, Diomedi apud Venetos esse aliquos honores decretos. nam& albus e- Diomedes Vequus ei immolatur,& duo monstrantur luci, unus lunonis Agiuae, alterausa Aetoli- netie cuiteet. cae. additur. ut solet, fabula, ijs in lucis feras ita mansuescere, ut cerui lupis aggregentur, & ab hominibus accedentib. contrectari sustineant.& quae à canibus agitantur ferae, eas ubi eò confugerint, tutas perfectionis esse. Ferunt quendam eo nomine, quòd libenter sponderet, celebrem atque dicterijs hominum ob proxium incidisse in uenatores, qui in cassibus habebant lupum: qui cum per iocum dicerent, se lupum, si ipse fide iuberet eum illa damna compensaturum, missum facturos, hominem id in se recepisse. Iupum ita dimissum, armentum equarum nulla inusta nota signatarum satis magnum abegisse, adque sponsoris istius stabulum adduxisse. sponsorem recepta beneficij mercede, equas in usto lupi signo notasse,& 5 Lugiferas appellasse, uelociores qu'am pulcriores: posteros eius& notam& nomen equarum seruasse,& quò id equarum genus apud solos ipsos perdu STRABONISGEOURAPH. 134 perduraret genuinum, consuetudinem hanc introduxisse, ne equam ullam abalienare cum nobilitaretur ista equarum progenies. Nostra, ut diximus aetate ista planè nulla est Adria, exercitatio. Post Timauum Istriorum est maritima ora usque ad Polam, quae Italiae adiacet. in medio oppidum Tergeste, ab Aquileia distans Cxxc stakia. Sita est Pola in sinu portuoso, qui exiguas habet insulas subducendis nauibus aptas atque frugiferas antiquum est opus Colchorum ad Medeam in sequendam missorum, qui re infecta exsulium sibi indixerant. itaque(. ut est apud Callimachum.) Nomen ab exulibus Graio sermone notatur: Ast illam dixit Colchica lingua Polas. Ergo quae trans Padum sunt, Veneri incolunt,& Istri ad Polam usque. Super Venetos autem siti sunt Carni, Cenomani, Medoaci, Symbrij: quorum alij Romanorum hostes fuerunt, Cenomani autem ac Veneti& ante Annibalicum bellum auxilia Romanis tulerunt contra Boios& Symbrios,& deinde. Intra Padum continetur quidquid cingitur Cispadana Gal Apennino& Alpibus usque ad Genuam& Sabbatos obtinuerunt quondam Boij, Ligu res, Senones& Gaesatae maximam partem. Postea pulsis Boijs,& Senonibus Gaesatis quod deletis, superfuerunt Ligusticae gentes,& coloniae Romanorum. Romanis Vmbrica Vmbri et ar. etiam gens admixta est,& alicubi etiam Tyrrhena. Vmbri enim& Tyrrheniantè quam rheni. Romanorum aucta fuit potentia, diu de principatu inter se contenderunt, cumque Tiberiffuuio diuiderentur, facile ultro citroque bellum inferebant. quod si alteri expeditionem in aliam gentem susciperent, curae erat alteris, ut eodem tempore ipsi quoque eò ducerent. itaque cum Tyrrheni inbarbaros circa Padum habitantes exercitum mitissent, ac rebene gesta ob luxuriam mox uice uersa eijcerentur, Vmbri bellum ijs fecerunt qui Tyrrhenos expulerant. Deinde ex successione de locis disceptantes, multas colonias Tyrrhenas, plures Vmbricas fecerunt, quòd Vmbri propiores locis erant. Romani autem rerum potiti, cùm colonos in maria loca emitterent, nomina tamen eorum qui prius ibi habitauerant conseruarunt. ac nunc Romani cum sint omnes nihilominus tamen quidam eorum Vmbri, alij Tyrrheni, Veneti, Ligures, Insubres dicuntur. Vrbes intra Padum & ad Padum illustres sunt, Placentia& Cremona proximę, media ferè regione interhas & Ariminum Parma, Mutina,& Bononia iam Rauennae propior, tum alia oppida miin nora. In medio harum iter est Romam, inque eo 6 Acerrae, Regium Lepidi campi Macri, ubi solennis conuentus agitatur, Claterna, forum Cornelium: tum Fauentia ac Caesena ad Isapin fluuium& Rubiconem, iam Arimino appropinquant. Ariminum Vmbrorum est colonia, ut& Rauenna. utraque Romanos accepit colonos. portum habet Ariminum,& fluuium cognominem à Placentia ad Ariminum scint CID stakia. Supra Placentiam ad fines Cortutae Ticinum urbs abest millibus passuum XXXVI, eiusdem nominis fluuius praeterfluens, qui Pado miscetur. tum Clastidium, Denthona,& Aquę Statellorum paulisper praeter uiam. recta autem* iuxta Padum, Duriam amnem, maiori ex parte uallibus concisa,& alios habens fluuios, unde ad Druentiam sunt millia passuum "circiter IX. Hinc iam Alpes& Gallia.“ Caeterùm ad montes supra Lunam sitos est Luca. Nonnulli per uicos habitant. Tamen populosa est regio, indeque magnae militum atque adeò equitum copie coguntur. ex quibus& Senatus legiones constituit. Est autem Derthon urbs insignis, sita medio inter Placentiam& Genuam itinere, CCCc ab utraque distans stadijs. In eodem itine re sunt Diacuista& sella. Quantum sit inter Placentiam& Ariminum interualli, dictum est. A' Placentia autem Rauennam secundo Pado nauigatur duobus diebus naturalibus. Multum etiam eius quae intra Padum est regionis palu dibus olim obtinebatur, per quas Etruriam petens Annipal difficulter transijt. sed exsic. cauit eas paludes Scaurus, fossis nauigabilibus ductis à Placentia Parmam usque. nam apud Placentiam Trebra incidens Pado, eum, sicut& alij plures antè illapsi, ultra modum implet. Is est Scaurus qui uiam Aemiliam strauit, quae per Pisas& Lunam usque ad SabAemiliae uia batos, indeque Derthonem ducit. alia est Aemilia, Flaminiam excipiens. Nam collegae in consulatu fuerunt M. Lepidus& C. Flaminius. qui deuictis Liguribus, hic Flaminiam uiam strauit à Roma per Etruriam& Vmbriam usque ad Ariminum: ille deinceps ad Bononiam usque,& inde usque ad Aquileiam iuxta radices Alpium, paludibus in gyrum LIBER QVINTVS: rum circumuentis. Limes Galliæ huic, quam citeriorem uocamus, ad reliquam Italiam mons Apenninus quem ostendimus Etruriae imminere,& fluuius Aesis, ac post eum Rubico, uterque in Adriam effluens. Quanta sit eius regionis praestantia, iudicari potest Gallae eisalpiex incolarum frequentia, urbium magnitudine ac opibus, quibus rebus Romani isthic ha na prasiantia. bitantes omnibus alijs praestant Italis. Nam& quae colitur terra, omnis generis copiosos praebet fructus:& syluae tantum glandis suppeditant, ut ex porcorum gregibus qui ibi pascuntur, Roma ferè alatur. tum ob aquae copiam, milij feracissima est, quod est praesentissimum famis remedium, cum quasuis aëris constitutiones sufferat, ac nunquam deficiat, etiam cum reliqui frumenti penuria incidit. Picis quoque opificia habet mirabilia lam uini copiam dolia arguunt, quę ex ligno aedibus maiora conficiuntur. ac picis copia multum conducit ad uilitatem precij. Lanam mollem,& omnium longè optimam producunt loca circa Mutinam& 7. Scutanam flumen. asperam Ligures& Symbri prębent, 7. ex qua plerique Itali familiae uestimenta conficiunt. mediocrem Patauium, ex qua fiunt preciosi tapetes, gausapa, aliaque id genus uel utraque uel unica superficie uillosa. Metalla eius regionis hodie non perinde magno studio tractantur, quia(puto) plus utilitatis ex Transalpinis Gallicis& Hispanicis percipitur. olim autem magnae erant curae. Nam & Vercellis auri fodina fuit,& Ictomuli, quę uicina sunt Placentiae oppida. Atque hactenus quidem prima nobis descripta esto Italsae portio. Secunda pars explicetur Liguria, in ipsis Apenninis montibus inter Galliam nunc dictam sita& Etruriam. quae nihil relatu dignum habet, nisi quod per pagos discipati uiuunt Ligures, asperam terram arantes ac fodientes, aut potiùs saxa caedentes, ut ait Posidonius. Liguris Tertiam habent his contigui Tyrtheni, campestria incolentes usque ad Tiberin fluuium, quo uersus ortum maxima ex parte alluuntur usque ad eius ostia. ab altera parte, Tyrrheno& Sardoo mari. Tiberis ex Apennino defluit, multisque augetur fluminibus, parte Tiberis quadam per ipsam fertur Tyrtheniam, deinde ab ea distinguit Vmbriam primo, deinde Sabinos, ac mox Latinos qui ad Romam usque ad litus maris habitant. Siti sunt fluuij & Tyrrhenorum respectu secundum latitudinem, inuicem autem secundum longitudinem,& sursum tendunt usque ad Apennini partes Adrię appropinquantes, primi Vmbri ab his Sabini,& postremo loco Latini, omnes initio à flumine sumto. Latium ergo,(sic Latium enim Latinorum appellatur regio.) inter oram maritimam ab Ostia, urbem Sinuessam, & Sabinos situm est:(Ostia Romae nauale est, iuxta quod Tiberis labens in mare exit.) & in longum porrigitur usque ad Campaniam,& Samniticos montes. Sabinorum regio sabba. interiecta Latinis& Vmbris, ad eosdem& ipsa usque montes extenditur: magis tamen ac cedit ad Apennini eas partes, quae sunt uicinae Vestinis, Pelignis, ac Marsis. Vmbri inter Vmbri. Sabinos& Tytrhenos siti sunt, montes supergressi quà Ariminum& Rauennam pergitur. Tyttheni à suo mari& Tiberi orsi, ad montes terminantur, qui à Liguria ad Adriam cir cumducuntur. Ab his ipsis nunc repetito initio, singula persequamur. Tyrrheni ergo à Romanis Etrusci& Tusci nominantur. Graeci sic appellarunt à Tyrrheno Arys F. qui eò De Tyerhenis. coloniam ex Lydia duxerit. Fame enim& sterilitate 3 coactus Atys, unus ex Hercule& 8 Omphale prognatis, de duob. filijs alterum Lydum nomine fortitò detinuit, alterum Tyrrhenum cum maiore populi parte amandauit. Is cum in Italiam uenisset, regionem à suo nomine Tyrrheniam nuncupauit,& duodecim urbes condidit, praefecto rei Tarconte â quo Tarquinijs urbi nomen est. hunc, quod à puero sapetet, canum natum fabulantur Ac ab initio quidem unius parentes imperio. magna erant potentia. Postmodò apparet dissolutum fuisse id corpus, ac Tyrthenos ui uicinorum diuulsas singulas urbes tenuisse. nam absque id fuisset, non(puto.) regione felici relicta latrocinijs maritimis animum adiecissent, alij ad alia conuersi maria. nam ubi conspirassent, satis iis erat uitium non ad pre fliganda duntaxat, sed etiam ad inferenda ultrò bella, longasque suscipiendum expeditiones. Roma iam condita Demaratus Tarquinios uenit, hominum secum multitudinem à Corintho adducens: receptusque ab oppidanis, è Tarquiniensi muliere Lucumonem ge nerat. Hic Lucumo cum esset factus Anco Marcio Romanorum regi familiaris, regnum deinde confecutus,& mutato nomine L. Tarquinius Priscus est appellatus. Cùm hic, tum ante ipsum pater Etruriam exornarunt: hic, quòd opificibus domo ipsum comitatis abunda STRABONISGEOURAPH. 136 undaret, ille quòd Roma ad eam rem facultates suppeditaret. Traditum est ornatum triumphalem ac consularem, omniumque adeò magistratuum, à Tarquinijs Romam fuisse translatum: nec non fasces, secures, tubas, sacrifice, diuinationem,& musicam qua publicè utuntur Romani. Huius filius fuit Tarquinius posterior, Superb: cognomine, qui ultimus Romanorum regum regno excidit. Porsena autem rex Clusij(quae Etrusca urbs est.) armis eum restituere frustra conatus, composita re amicus Romanorum discessit cum honore& magnificis donis. Haec de Etruscorum claritate. Quibus adijci potest Caretani feu Caeretanorum facinus. Hi enim Gallos, qui Romam ceperant, debellauerunt, adorti eos Cœrites in Sabinis: inuitisque eam extorserunt praedam, quam illi uolentibus Romanis abstulerant. praeterea Romanos qui Caere confugerant,& aeternum ignem, ac Vestales uirgines conseruauerunt. Ac uidentur mihi Romani propter eos qui tum urbem malè administrabant, non satis memores accepti beneficij se exhibuisse. cum enim eis ius ciuitatis darent, inter ciues tamen nomina eorum non retulerunt. quin& alios qui aequali iure cum ciuibus reliquis non fruerentur, in Caeritum tabulas reijciebant. Sed apud Graecos urbs ea nobilitata fuit ob iusticiam& fortitudinem. nam& abstinuit latrocinijs, quanquam posset plurimum,& apud Delphos donarium, quod Agyllaeorum thesaurus uocatur, consecrauit. Olim enim Agylla usurpabatur, quae nunc Caere, ferturque condita à Pelasgis qui è Thessalia uenerant. quos cùm Lydi, qui Tyrrheni dicti sunt, bello petijssent, accessisse quendam ad murum,& quod nomen esset urbis interrogasse.& cum Thessalorum quidam de muro loco responsi eum saluere iussisset,(.chaere id Graecè dicitur.) omen accepisse Tyrrhenos, atque urbi captae nomen Caere fecisse. Hodie urbis tam splendidae quondam& clarae tantùm restant rudera. magis frequentantur ab hominibus thermae uiPelassiqui cinae Caeretanae, propter eos qui ualetudinis causa eò commeant. Caeterum Pelasgos antiquam gentem per uniuersam Gręciam extitisse, maximè inter Aeoles Thessaliae incolas claram, apud omnes ferè in confesso est. Ephorus ait se arbitrari eos, cùm à prima stirpe Arcades essent militarem amplexos uitam:& in studij eius nominisque societatem multis perductis, magnum sibi nomen cum apud Graecos parasse, tum apud alios, ad quos peruenissent. nam et in Creta coloni fuerunt, ut Homerus autor est, apud quem Vlil ses ita Penelopae narrat. Odys. r. 175. Diuersis illic linguis utuntur. Achaei Magnanimique Eteocretes, intusque Cydones, Dorieesque habitant triplices, diuique Pelasgi. Et Pelasgicum Argos dicitur Thessalia, quae est inter ostia Penel, et Thermopylas usque ad montana Pindi: quod Pelasgi loca ea obtinuerint. louemque Dodonęum idem poë ta Pelasgicum uocat: O rex Dodonae, Pelasgice Elisd. w. 233 Multi etiam Epiroticas gentes Pelasgicas nothinant, quod eò usque suam Pelasgi ditio nem protulerint. multique heroum Pelasgi sunt dicti, à quibus deinde gentibus sunt nomina indita. Nam et Lesbum Pelasgiam appellarunt: et Homerus eos qui finitimi sunt Cilicum in Troade, Pelasgos uocat. Pinguia Larissae ducebat culta tenentes Iliad. 6.340. Hippothous hastas solitos tractare Pelasgos. Ephoro, ut Pelasgos ex Arcadia esse diceret, autor fuit Hesiodus. Lycaone natos, Quem quondam fertur clarus genuisse Pelasgus. Aeschylus in Supplicib. seu Danielibus eorum patriam facit Argos apud Mycenas. Sed& Peloponnesum fuisse Pelasgiam uocatam Ephorus scribit. Et Euripides in Archelao ait. Danaus, qui quinquaginta genuit filias, Argos profectus, urbem condidit Inachi. Pelasgiotas hicque dictos antea, Danaos uocari iussit.Anticlades primos Pelasgos Lettno& Imbro uicina condidisse scribit, quosdamque eorum LIBER QVINTVS. rum cum Tyrtheno Atys F. in Italiam nauigasse. Atticae historiae scriptores ita Pelasgo rum meminerunt, ut qui etiam Athenis fuerint. Reos, quód uagi instar auium modò hęc, modò alia adirent loca, pelargos appellatos ab Atticis, quae uox ciconiam significat. Etru rię longitudo maxima traditur per litus à Luna usque àd Ostia CιθCιΙιοιο stakia. latitudo semisse minor ad montes. nam à Luna ad Pisas amplius est stadijs CCC. hinc 9 Volaterras CCXXC. rursum inde ad Populonium CCLXX. à Populonio Cossam, propè 13CCc. alijs Iz C. Polybius summa totam ait non implerecio CCCCCXX stadia. Ergo Luna urbs est& Luneportus. urbs quidem non magna, sed portus maximus, iuxta ac pulcerrimus plures includingens portus, omnes pope litus profundos. quale omnino conuenit esse receptaculum hominum qui tanti maris tanto tempore dominium obtinuerunt. Cingitur portus montibus altis, unde maria cerni possunt,& Sardinia,& litoris utrinque magna pars. Fodiuntur ibi lapides albi,& discolores, ad caeruleum uergente specie: magno numero,& mole, ut etiam columnae ac grandes tabulae unico constantes lapide inde excindantur. Itaque pleraque egregiorum operum quae Romae& alijs in urbibus uisuntur, materiam habent inde petitam. Facile enim lapis auehi potest, cum fodinae mari è propinquo immineant, atque a mari Tiberis excipiat. Ligna quoque ad aedificia,& longissimos atque rectissimos asseres Etruria copiosissimè suppeditat fluminibus statim à montibus deuehenti. Inter Lunam& Pisas locus est Macra, quem multiplicriptorum terminum statuerunt Etruriae& Liguriae. Pisae à Pisaeis Peloponnesijs conditae sunt, qui cum Nestore ad Troiam profe-Fisa, cti, in reditu nauigantes eiecti sunt alij ad Metapontium, alij ad agrum Pisanum, cùm uniuersi Pylii dicerentur. Pisae sitę sunt in medio amnium Arni& Aefaris, quà illi concurrunt: alter ab Aretio copiosus descendens, sed in tres diuisus alueos, alter ab Apennino.& ubi confluunt, alter alterius uiolento incursu, ita se inuicem attollunt, ut qui utrinque in ripa stant alius alium uidere non possit. itaque eò subuectionem à mari necesse est difficilem fieri, quae est stadiorum circiterxx. Fertur fabula, quo tempore primum illi amnes fuerint e montibus delati, incolis obsistentibus ne in unum confluentes alueum diluuio agros uastarent, pollicitos fuisse amnes se eluuionem non facturos: ac stetisse promissis. Videtur urbs ea quondam floruisse, ac ne nunc quidem ignobilis est, ob fertilitatem, lapicidinas,& materiam naualem, qua olim usi sunt ad maritima proelia: nam Ligures Tyrrhenis erant bellicosiores, ac malos se uicinos praebebant à latere accolentes, & prouocantes ad certamina. hodie maior pars in Romana ędificia insumitur, ubi etiam in uillis Persicae exstruuntur regiae. Volaterranorum ager mari alluitur. urbs condita est volaterae in ualle profunda, supra collem celsum& undequaque praecipitem, plano uertice, in quo arx urbis sita est. ab imo ad summum adscensus est arduus atque difucilis, xv stadiorum. Eò confluxere aliquando quidam Etruscorum& à Sylla proscriptorum. qui quatuor cohortibus armatorum constitutis, per biennium tolerata appugnatione, tandem publicam secuti fidem loco isto cesserunt. Populonium situm est in promontorio subli Populaniuen mi, quod praeruptum, in mare exit, ac peninsulam efficit. id quoque oppidum sub idem tempus obsidionem pertulit. nunc desertum planè est, si templa& domos paucas demseris. nauale meliùs frequentatur ad radices montium lacu non magno praeditum,& domos recipiendis nautibus habens. itaque mihi sola de omnibus Tyrrhenis urbibus uetustis haec ad ipsum mare condita fuisse uidetur: cum conditores omnibus modis mare fugerent, quod importuosa ea esset regio: aut propugnacula saltem obijcerent, ne praedationibus appellentium essent expositi. est& specula in promontorio, unde thynni obseruantur. Ex urbe procul ac aegre conspicitur Sardinia, propiùs Corsica, quae à Sardinia distat ferè Lx stadijs. His multo uicinior continenti est Aethalia, ad CCC stalia inde, toti-Aethalia, demque à Corsica distans. Optimè à Populonio soluunt tres illas insulas petituri. quas& nos uidimus Populonio conscenso,& metalla quaedam ibi locorum deserta. uidimus etiam qui ferrum ex Aethalia allatum esaborarent. non enim ea in insula fornacibus liquari potest, sed statim atque eflossum est in continentem perfertur. Cùm id rarum auditu habet Aethalia, tum quod fossę, unde metalla sunt eruta, rursum tractu temporis implentur: quod ipsum de salis fossis apud Rhodios, marmore Pario fertur,& de Indicis sali bus Clitarchus tradit. Ergo neque Eratosthenes rectè dixit è continenti neque Corsicam posse STRABONISGEOGRAPH. posse conspici, neque Sardiniam:& falsum est quod Artemidorus ait, in pelago utranque iacere stadijs C IƆ CC à continente dissitam. nam si quis alius id potuit, ipse certè tanto in teruallo non potuissem eas tam liquidò conspicere, quàm conspexi,& praecipue Corsicam. Ad Aethaliam portus est Argous, ab Argo naui sic dictus, ut aiunt. Eo enim perhibent lasonem nauigasse, Circes domicilium quaerentem, quam Deam Medea cupiebat uisere.& â strigmentis concretis, quae argonautae ibi fecerint, adhuc durare uariegatos in litore scrupulos. Huiusmodi porrò fabulae id confirmant, quod nos diximus, Homerum non omnia finxisse, sed cùm multa id genus ferri rumoribus uulgi audiret, ipsum de suo interuallorum longitudines, et remotos ab hominibus situs addidisse: utque Vlissem, ita etiam lasonem in Oceanum eduxisse, cùm eorum uterque uagatus fuerit, sicut Corsica. et Menelaus. Acde Aethalia quidem satis. Corsicam Romani nominant, quae Cyrnus est Graecis. malè ea habitatur, aspera, ac plerisque locis planè inuia. quo fit ut montana colentes, qui latrocinijs uitam sustentant, ipsis sint inhumaniores bestijs. Itaque cum Romani duces in insulam hanc incursionem faciunt, ac munitiones adorti magnum mancipiorum numerum afferunt, uidere Romae cum admiratione licet quantum in eis feritatis ac indolis planè sit belluinae. nam aut uitam fugiunt, aut impatientia ac stupiditate dominos obtundunt: ut impensae poeniteat etiam si quis minimo emerit. Habet tamen quaedam oppida habitabilia, ut sunt Blesino, Charax, Eniconiae,& Vapanes. Longitudi10 nem insulae tradit 10 regionum descriptor passuum millia CLX, latitudinem LXX. Sardiniae longitudinem CCXX, latitudinem X Actii. Secundum alios circumferentia Corsicae est Sardinia. stadiorum CID CC, Sardiniae etiam quater mille. Sardiniae magna pars aspera est& parum pacata: magna etiam solum habet omnium rerum copia, excellenter autem frumenti beatum. Vrbes habet plures, quarum praecipuae Caralis& Sulchi. Bonitati soli oppositum est uitium, quòd per aestatem insula morbosa est, ibi praecipuè, ubi feracissima est. Eandem continenter etiam populantur montani. Diagebres, quondam lolaenses dicti. fertur enim lolaus eò adduxisse quosdam filiorum Herculis,& inter barbaros(erant autem Tyrrheni.) eius insulae cultores habitasse. Postea Poeni Carthaginienses insulam obtinuerunt, adiutique ab incolis bellum contra Romanos gesserunt. Carthaginiensibus domitis omnia in potestarem Romanorum uenerunt. Quatuor sunt montanae gentes, Tarati, Sossinati, Balari, Aconites, in speluncis habitantes:& quanquam agrum habent sementi aptum, tamen negligenter eum colunt,& aliorum opera diripiunt partim in ipsa insula, partim,& quidem frequentius, in opposita continente, Pisanis maximè infesti. Romanorum autem praefecti missi aliâs eos prohibent, aliâs negligunt, ubi non uide tur ex usu esse exercitum continenter in locis alere morbosis. restat ergo tum per calliditatem rei gerendae locus. obseruant enim id tempus, quo barbari de more post praedam coactam aliquot dies festos ducunt, ac tum eos per insidias adorti, multos in suam potestatem redigunt. Nascuntur ibi arietes, qui lanae loco pilum ferunt caprinum,& uocantur musmones. horum pellibus thoracum loco utuntur: peltam gestant& pugionem. A' tota quae Populonium& Pisas interiacet regione satis conspici possunt insulae. sunt autem tres oblongae, ac poenè parallelis inclusae lineis, meridiei& Africae obuersae. longè autem reliquis minor est Aethalia. Iam ab Africa in Sardiniam breuissimum traiectum chorographus tradit esse passuum millia CCC. Post Populonium Cossae urbs est paulum supra mare, sita in sublimi colle, qui in sinu iacet. infra urbem Herculis portus est,& proximè lacus marinus,& ad promontorium quod sinui imminet, specula ad captandos thynnos comparata. Non enim glandes tantum sectatur thynnus, sed& purpuram prope terram, ab 11 extero mari usque ad Siciliam. A' Cossa nauigantibus Ostiam, oppida occurrunt u Grauiscae, Pyrgi, Alsium, Fregenae. distant Grauiscae stadijs CCC à Cossa. Inter hęc est Regis uilla, quam narrant olim fuisse regiam Malaeoti Pelasgi, qui cùm ibi cum accolentibus Pelasgis habitasset, inde Athenas migrauerit. Eiusdem gentis sunt etiam qui Agyllam tenuerunt. A Grauiscis ad Pyrgos stadia sunt paulo minus Cxxc. ab his ad Lstadia abest Cę retanorum nauale. id habet Lucinae fanum à Pelasgis conditum, locuples quondam. spoliatum est à Dionysio Siciliae tyrannyo in Corsicam nauigante. A'Pyrgis ad Ostiam stadia sunt CCLX. interiacent Alsium& Fregenae. Tantum de ora Tyrrhena maritima. At in mediterraneis 29.9 LIBER QVINTVS. 239 terraneis praeter iam dictas urbes sunt Aretium, Perusia, Volsinium, Subrium. tum crebra oppida, Blerati, Ferentinum, Faleria, Falisca, Neper, Statonia,& alia plura, partim antiqua partim condita à Romanis, cùm hi Fidenas, 12 ut& Veios, oppressillent saepius rebellan tes. Sunt qui Falerios negant esse Tyrrhenos, sed Faliscos gentem esse peculiarem dicant, urbemque eodem nomine peculiari lingua utentem. Alij coniectant Faliscam urbem sitam esse in Flaminia inter Ocriculum& Romam. Sub monte Soracte urbs est Feronia, cognominis indigenae cuidam deę, quam uicini studiosè uenerantur: atque est ibi lucus Feroniae, in quo facrificium perpetratur mirabile. correpti enim eius numinis afflatu homines nudis pedib. prunarum ardentium striuem illaesi perambulant.& quotannis eò turba hominum cùm solennis conuentus, tum spectaculi eius causa confluit. Maximè in mediterranea recedit Aretium, montibus uicinum. abest à Roma stadijs c.10. Clusium autem BCCC. Propè haec est etiam Perusia. Ad ubertatem soli conducunt etiam lacus, magni ijac multi. quippe& nauigantur,& multum piscium ac palustrium auium producunt, tum typhi, paphri& paniculae lucernariae copia fluminibus Romam deuehitur, quos lacus isti in Tiberum emittunt. Talis est Ciminius lacus apud Volfinios,& alius apud Clusium, Lacus Besseriae. & proximè Romam ac mare Sabatus. longissime autem remotus,& iam Aretio propinquior 13 Trosimenus, iuxta quem e Gallia in Etruriam aditus exercitibus datur, quo& An nibel usus est. Sunt enim duo aditus, hic,& alter per Vmbriam iuxta Ariminum. atque hic quidem commodior est, montib. ibi satis humilibus. Sed cum is accurata custodia tenere tur, difficiliorem coactus est petere& obtinuit, uicto magna pugna Flaminio. Abundat etiam calidarum fontibus aquarum uicina Romae Etruria, cuius thermae non minus quam famosissimae illae omnium maximè Baiae frequentantur. Etrurię, qua parte ortum solis spectat, Vmbria adiacet,& ab Apennino, atque etiam ulterius ab Adria usque incipit. Nam à Ymbrie descriRauenna Vmbri propinqua tenent, ac deinceps Sarsinam, Ariminum, Senam, Camari-ptio. num. ibi est& Aesis fluuius, Gingunum modos, Sentinum, Metaurus fluuius, Fanum Fortunae. Nam circa haec localimes est antiquae Italiae& Gallię ad huius maris partes. quanquam is limes saepe est amagistratu mutatus. Primum Aesin fluuium limitem esse uoluerunt, deinde Rubiconem. Aesis inter Anconam est& Senogalliam, Rubico inter Ariminum& Rauennam, ambo in Adriaticum mare effluunt. ac nostra quidem aetate, cum quidquid regionis usque ad Alpes est, Italiae nomine censeatur, limites istos ualere iubemus. nihilominus ip sam per se Vmbriam usque ad Rauennam protendi in confesso apud omnes est. ab his.n. habitatur. Hinc ergo ad Ariminum stalia ferunt CCC. Ab Arimino autem Romam uia Flaminia per Vmbriam usque ad Ocriculum& Tiberim, iter est stadiorum CID CCCL. Haec est longitudo. Latitudo autem inae qualis est. Vrbes intra Apenninum in Flaminia uia memorabiles Ocriculum ad Tiberim, Larolum, Narnia, per quam fluit Nar fluuius, qui paulum supra Ocriculum in Tiberin exit, nauigabilis lembis non magnis. tum Carluli, Meuania, quam alluit Teneas, qui& ipse paruis nauigijs merces à campestribus in Tiberim deuehit. Sunt& alia oppida magis iineris causa frequentata, quam ciuilem ob constitutionem: Forum Flaminij, Nuceria, ubi lignea fiunt uasa. Horum Sempronij. In innere autem ab Ocriculo Ariminum uersus ad dextram Interamna, Spoletum, Aesium, Camerta, in ipsis montibus qui 14 Picenum distinguunt. Er in altera parte Ameria,& Tuder,& Ispellum, 14 & ltorum, uicinum montis sublimibus traiectibus. Tota ea felix est regio, aliquantum tamen montosior, Zea magis quàm tritico homines alit. Montosa etiam Sabinorum regio, huic contigua, iuxtaque Vmbriam porrecta, ut haec iuxta Etrutiam. Quin& Latij partes his& Apennino propinquae, asperiores sunt. Hae igitur decem gentes incipiunt à Tiberi & Etruria,& extenduntur per obliquum iuxta Apenninum uersus Adriam, Vmbria etiam ad mare usque declinans, ut docuimus. Ac de Vmbris quidem dictum satis. Sabini an. Sabinigustam incolunt regionem, in longum ad cio stadia porrectam à Tiberi& Nomeno oppido usque ad Vestinos. urbes habent pancas easque continentibus bellis attritas, Amiternum, Reate, cui uicinum est oppidum Interocrea,& aquam frigidae i ad Cotiscolias, quas 15 bibunt,& ijs insidentes morbis medentur. Sunt& Foruli Sabinorum, saxa ad rebellionem quem habitationem aptiora. Cures nunc uiculus est, quondam urbs illustris, ex qua oru sunt T. Tatius& Numa Pompilius Romae regno potitii unde qui populum Romanum affantur STRABONISGEOGRAPH. 146 affantur, Quirites appellant Pręterea Trebula Eretum,& alia id genus domicilia, pagis potiùs quàm urbibus annumeranda. Tota Sabinorum regio egregiè ferax est olearum ac ui tium, multumque fert glandis, ac pecori producendo opportuna est, pręsertim uerò Reatini muli laudantur mirum in modum. Vt autem uno dicam uerbo, tota Italia& pecore alendo& frugibus gignendo praestat: alia tamen alijs in locis primam merentur laudem. Antiquissima gens eft Sabinorum, indigenatum nimirum. ab his sunt Picentini& Samni tae. ab his Lucani, ab his Bruttij. Vetustatem eorum licet sumere pro argumento fortitudi nis ac uirtutis eorum, qua freei ad hoc usque tempus perdurarunt. Fabius historię scriptor inquittunc demum Romanos sensisse diuitias, cùm eam gentem sibi subiecissent. Strata t'alaria e No- est per Sabinos uia Salaria non longa, in quam Nomentana incidit apud Eretum Sabinorum uicum supra Tiberin, ab eadem porta incipiens Collina. Sabinos Latium subsequitur, in n. entana uiae. Latiuen. quo Romasita est. Complectitur autem multa etiam non Latina. nam Aequi, Volsci, Her nici,& circa ipsam Romam Aborigines,& quetustam habuerunt Ardeam Rutuli. alięque maiores minoresque ciuitates quondam circa Romam habitauerunt, cùm ea primùm conderetur:& quidam liberè per pagos habitabant, nulli communi subiacentes genti. Fama est, Aeneam cum patre Anchisa& filio Ascanio Laurentum appulisse, prope Ostiam& Tiberim,& in ripa ad xxiv stadia supra mare urbem condidisse: superuenisse Latinum regem Aena& Ro-Aborigenum, quitum ea loca tenebant ubi nunc est Roma, Aeneae auxilio usum contra muili historia. uicinos Rutulos qui Ardeam habitabant,(stadia sunt ab Ardea Romam Clx.) partaque uictoria Lauinium urbem Lauiniae filiae suae cognominem in propinquo posuisse. Rursum autem Rutulis acie congressis, Latinum cecidisse, Aeneam uictorem regno potitum, subditis suis Latinorum nomen fecisse. Aenea porrò Anchisaque mortuis Ascanium Albam condidisse in Albano monte, qui tanto à Roma quanto Ardea abest specio. ibi totius regni coetu coacto Romani cum Latinis loui specificant: urbique ad earum tempus feriarum praeficitur celebrium aliquis iuuenum. Quadringentis pòst annis Amulij& Numitoris fratrum res gesta est, quę partim fabulis inuoluitur, partim à uero non est aliena narratio. Ad hos Albae regnum à posteritate Ascanij per successionem delatum fuit, usque ad Tiberim pertinens. Sed iunior fratrum Amulius altero detruso regnum obtinuit, Numitoris filium in uenatione per dolum occidit,& filiam(hi enim eius erant liberi, ut perpetuò custodienda uieginitate spem prolis ei adimeret, sacerdotem Vestae fecit. hanc Ream Syluiam nominant. Deinde cum corruptam depraehendisset, uita in gratiam fratris donatam inclusit: gemellos autem quos pepererat, morem quendam patrium secutus ad Tiberim exposuit. Hos Marte patre natos fabulantur, animaduersumque eos à lupa catulorum loco ali:& Faustulum quendam subulcorum in ijs locis sustulisse eos ac enutriuisse,(. intel ligendum autem est, potentem quendam Amulio subiectum id fecisse.) nomenque alteri Romulo, Remo alteri fecisse. hos cum ad uirilem aetatem peruenissent, Amulium& prolem eius sustulisse: ac regno Numitori restituto, domum eos redijsse, urbemque Romam condidisse, loco non tam delectu quam necessitate capto. nam neque munitus natura erat, neque solum habebat proprium,& quod urbi surfaceret, neque homines qui incolerent. Nam qui tum circa ea loca erant, ij pro se quique seorsim habitabant, muros urbis Romae quae tum condebatur attingentes, neque Albanos admodum curabant. Erant Collatia, Antemnae, Fidenae, Lauinium, aliaque id genus tunc oppida, nunc pagi, priuatorum domicilia, xxx aut xL à Roma stadijs. Sanè inter quintum& sextum à Roma lapidem locus est Festi: hunc tradunt eo tempore finem agri Romani fuisse,& hodieque ibi alijsque in locis qui limites 16 sint, sacerdotes sacrificeium peragunt, quod 16 Ambarualia dicitur. Porrò inter condendum aiunt contentione orta Remum interfectum fuisse. Vrbe condita Romulus homines conuenas colligit, aperto asylo in luco inter arcem& Capitolium,& qui eò de uicinis confugissent, ciues allegit. Quibus cum uxores non inueniret, equestre'Neptuni certamen(. quod etiamnum celebratur.) indixit: cumque ad id multi mortales conuenissent, ijs qui uxonbus indigerent raptum uirginum mandauit. quam iniuriam armis persequens T. Tatius Quiritium rex, pactus cum Romulo regni societatem ab armis discessit.& per insidias occisus Lauinij, soli Romulo imperium in Quirites uolentes reliquit. Romulo successit Numa Pompilius, Tatij ciuis, oblato à subditis regno. Atque haec de Romae origi ne ma LIBER QVINTVS. 141 ne maximè credita est narratio. Alia antiquior est& fabulosa, quę coloniam eam facit Arc le dicam ab Euando deductam, hujus usum holpitio Herculem cum Geryonis boues age-Euandrico n ret.& Euandrum, qui è matre sua Nicostrata(erat enim haec uaticinandi perita.) cogno-culis fabula. uisset, Herculem confectis certaminibus fato in deorum numerum relatum iri, id Herculi indicasse, lucoque dicato sacrifice ci Gręcanicum fecisse, quod eodem ritu hodieque seruatur. Et Cecilius rerum Romanarum scriptor eo argumento colligit Romam à Graecis esse conditam, quòd Romani Graacoritu antiquo initituto Herculi rem sacram faciunt. Matrem quoque Euandri uenerantur Romani, unam de nymphis cesentes, Carmentam denominatam. Latini autem initiò erant pauci, ac plerique Romanis non obtemperabant. successu tamen tenporis, uirtute Romuli& qui post eum regnauêre perculsi, uniuersi se subiecerunt. Domitis porrò Aequis, Volscis, Hernicis, ac puùs etiam Rutulis, Aboriginibusque tum praeterea Roecis& Argyruscis quibusdam ac Priuernatibus, omnis eorum ager Latium appellatus fuit. Volscorum Pometiorum ager praeclarus fuit, finitimus Latinis,& 17 Appiolae urbs, quam Tarquinius Priscus deleuit. Aequi maximè uicini erant Quiritibus, quorum urbes idem uastauit. filius eius Suessam cepit Volscorum caput. Hernici La uinio erant ac Albae propinqui, ipsique Romę: nec procul inde Aricia, Tellenae,& Antium. Albani initio cum Romanis consentiebant, ut qui eadem uterentur lingua, essentque Latini. itaque etsi suum utraque seorsim haberet regem, tamen& mutua iungebant connubia, & Albae communibus utebantur sacris, aliaque iura ciuilia habebant communia. Postea tem poris bello coorto, Alba demto templo diruta est,& Albani ciuibus Romanis adscripti. Reliquae etiam circùm uicinae urbes aliae deletae sunt, aliae cum resisterent oppressae, nonnullae etiam fauore Romanorum auctę. Nunc quidem ora maritima ab Ostia Sinuessam usque Latium appellatur, priùs usque ad Circaeum non tantùm creuit. mediterranea quoque olim pauca occupauit, post extenta fuit regio usque ad Campaniam& Samnites ac Pelignos, aliosque Apennini accolas. Totum Latium felix est& omnium rerum ferax, demtis paucis quibusdam locis maritimis, quae palustria sunt& morbosa, ut Ardeatium ager,& quod est inter Antium ac Lauinium, usque ad Pometiam,& Setini agri quaedam, ac circa Tarracinam& Circaeum. tum si qua sunt montosa& saxosa. quanquam ne haec quidem prorsus ociosa aut inutilia sunt, cùm uel pascua copiosa habeant, uel syluas, uel fructus palustres montanesue proferant. Caecubum quidem, locus palustris, uitem arboream alit, cuius uinum est praestantissimum. Latinorum urbes maritimae sunt Ostia, urbs importuosa ob aggestionem limi, quę fit à Tiberi multis impleto amnibus. itaque non sine periculo naues sublimes in aqua fluctuant. uincietamen commoditas. nam actuariae naues ad excipiendum à magnis nauib. merces& alias importandum magno paratae numero adsunt: quibus effici tur, ut naues priusquam ad Tiberim perueniant, celeriter subuehantur, ac parte onerum leuatae, per eum aduersum Romam usque adscendant, ad cxc stadia Ostiam Ancus Marcus condidit. Eam sequitur Antium, urbs importuosa, saxis insita, distans ab Ostia CCLX sta dijs. Hodie urbs ea principum ocio& uacationi ciuilium occupationum dicata est. itaque magnifica ibi sunt aedificia permulta, excipiendis cum eò commigrant oblata occasione principibus. Olim naues possederunt,& socios se praedonibus Tyrrhenis praebuerunt, quanquam iam Romanis subessent. Itaque& Alexander misit qui ea de re quererentur,& post eum Demetrius reliquos praedones Romanis mittens corpora eorum se ipsis largiri ostendit ob cognationem cum Graecis: indignum tamen sibi uideri, eosdem& Italiae prae esse,& latrocinia emittere: ac Castores quidem dedicato ijs in foro templo uenerari, qui ab omnibus Seruatorum loco habeantur, in Gręciam autem mittere qui istorum patriam populentur. Sanè Romani eos ab isto praedandi studio deduxerunt. In medio harum urbium est Lauinium, quod habet omnibus Latinis commune fanum Veneris 18. eius ad ministratio à maioribus est ad Ardeatas propagata. Sequitur Laurentum:& supra id Ardea Rutulorum colonia, LXX à mari stadijs. propè est fanum Veneris, ad quod Latini solennem agitant conuentum. ea loca sunt à Samnitib. uastata,& nunc rudera urbium restant: loca ipsa nobilitata sunt Aeneè peregrinatione,& sacrificeum ritus ab sllo usque tempore traditos seruari aiunt. Stadijs ab Antio CCXC Circæus modos est, quem mare& paludes tantum non insulam faciunt. aiunt eum radicib. abundare, fortassis ut fabulae de Circè accom m modent. STRABONISGEOURAPH. modent. est ibi Circes oppidum,& sacra Mineruae ara. aiuntque ibi pateram quandam Vlissis monstrari. Inter haec est Sturafluuius,& ad eum nauium plraticarum statio. sequitur litus importuosum,& ad ipsos tantùm Circcios portu praeditum. Suprà in mediterraneis dassae, Osci. est Pometius campus. Huic contiguam regionem priùs Ausones habitarunt, qui idem Campaniam quoque tenuerunt. post hos Osci sunt, qui& ipsi partem Campaniae tenu: runt. nunc omnia sunt Latinorum usque ad Sinuessam, ut dixi. Peculiare quippiam Officis& Ausonibus usuuenit. Nam cum Oscorum gens interierit, sermo eorum apud Romanos restat, ita ut carmina quaedam ac minimi certo quodam certamine, quod instituto maiorum celebratur, in secnam producantur. Ausones autem quanquam ne semel quidem ad mare Siculum habitauerint, tamen mare id Ausonium dicitur. Deinde à Circaeo stadijs c est Tarracina, priùs Trachina, id est aspera, ab accidente uocata. Ante eam est magna palus, quam duo fluuij efficiunt, quorum maioris Vfens dicitur. Hîc primûm mare attingit uia Appia, appie uia strata à Roma Brundusium usque,& frequentissima. eam de maritimis urbibus hae duntaxat tangunt, Tarracina, ac deinceps Formię, Minturna, Sinuessa, ac extremae Tarentum & Brundusium. Prope Tarracinam, quà Romam itur, iuxta uiam Appiam fossa longa du cta est, quę palustribus& fluuialibus impletur aquis, ac noctu maxime nauigatur, ut qui na uim uesperi intrant, manè egressi Appia uia pergant. Sed& interdiu muli naues per eam fossam loris trahunt. Sequuntur Formię à Laconibus conditae, priùs ob opportunitatem li toris ad excipiendas naues Hormiae dictę, quin& sinum interiectum Lacones Caiattam(Caieta usurpatur.) appellarunt. quo nomine omnes cauitates ij afficiunt. Alij à Caieta Aeneae nutrice dictum sinum uolunt. longitudine est stadiorum c à Tarracina ad promontorium Caietam eodem nomine dictum. atque inde ingentes aperiuntur speluncae, in quib. magnae sunt ac sumtuosae aedes. à Caieta distant Formiae stalia xL. Inter has& Sinuessam sunt Minturnae, utrinque stadijs ad XXXc dissitae. Minturnas perfluit 20 Liris, qui olim Clanius uocabatur, is ab Apennino monte per Vestinos delapsus praeter Fregellas(qui nunc uicus est, olim nobilis urbs.) in lucum sacrum exit, infra Minturnas situm, quem sanctissimè oppidani colunt. In conspicuo autem maximè à speluncis duae insulae in pelago iacent, Pandataria& Pontia, non magnae eae, sed bene habitatę,& a se non procul disiunctae, a continente stadijs CCL. Caietanum sinum Krhsequitur Caecubum: inde Fundi, urbs in uia Appia. Haec loca optimum producunt uinum: inter quae maximè celebrantur Caecubum, Fundanum, Setinum, sicut& Falernum, Albanum,& Statanum. Sinuessa in sinu Setino sita est,& a sinu nomen gerit. in proximo thermae ad quosdam morbos pellendos efficacissimae. Hae ergo sunt Latij urbes maritimae. In mediterraneis prima super Ostiam est Roma, quę sola super Tiberi est sita. quam& docuimus non delectu sed necessitate oblato Re me de loco positam. Id addendum, eos quoque qui postmodò partes aliquas adiecerunt, non con scriptio. moditatem locorum secutos fuisse, sed iam conditis partib. inseruiuisse. Primi Capitolium, Palatium,& Quirinalem collem muniuerunt, qui ab exteris ita facilè conscendi potuit, ut T. Tatius, quo tempore raptarum uirginum iniuriam ulciscebatur, primo agressu ceperit. Ancus Marcius Caelium montem,& Auentinum, campumque his interiectum, diuulsa hęc& à se inuicem& ab anteà exstructis, necessitate compulsus adiecit. nam neque colles ita natura munitos extra pomoerium relinquere uidebatur commodum, quos ho stis facilè occupare ac pro arce ijs uti posset: neque perducere murum usque ad Quirinalem collem poterat. Quem defectum Seruius arguit, qui compleuit murum adiectis urbi Ex quilino& alleHic. quam omnia cum facilè capi extrinsecus possent, fossam altam egerunt, terraque intrò recepta, aggerem sex circiter stadiorum in interiore fossae marginae fecerunt, murosque& turres in eo constituerunt à Collina porta usque ad Exquilinam. tertia porta Viminalis sub medio est aggere. Huiusmodi est Romae munitio, alijs munitionibus indigens. Ac mihi uidentur urbis eius principes de se& posteritate sua ita statuisse, Romanum esse non munitionibus, sed armis sua quirtute securitatem sibi& opes parare, neque uiros muris, sed muros uiris defendere. Initio quidem cum in orbem circumdata Romę re gio, ampla ea& praestans, à Romanis esset aliena, situs uerò Romae is, qui expositus oppugnantium iniuriae eam facere uideretur, nullam certè locus urbis spem futurae felicitatis faciebat. sed postquam uirtute ac labore eam regionem suę potestatis fecerunt, concursus quidam LIBER QVINTVS. quidam bonorum Romae apparuit, omnem ex superans naturae felicitatem, unde fit ut urbs tantis aucta incrementis sufficiat cum alendis tot hominibus, tum ad aedificia lignis ac lapidibus. nam continentes Romae satisfactiones fiunt ob crebras ruinas, incendia, assiduasque uenditiones, quae ipsae quasi spontaneae quaedam sunt ruinę, pro sua libidine ciuibus aedes demolientibus& aedificantibus identidem. Quam ad ad rem metallorum copia, tum syluae,& materiam deuehentes fluuij mirum in modum sufficiunt. primus Anio ex Alba, quae Latina urbs est Marsis propinqua, defluens per ei subiectam planiciem usque ad Tiberis occursum. deinde Nar ac Teneas, qui in eundem Tiberim per Vmbriam decurrunt: tum per Etruriam& agrum Clusinum 21 Clanis. Huiusmodi getrimenta urbis Augustus Cae 21 sar praeuidens, contra incendia cohortem libertinorum constituit quae opitularatur: utque ruinae cauerentur, edixit ne nouum ullum aedificium ad uiam publicam factum ultra Lxx pedes attolleretur. Sed tamen instauratio urbis defecisset, nisi metalla, syluae,& nauigationis commoditas succurrissent. Atque has quidem commoditates loci natura suggessit. sed Romani alias prudentia sua adiunxerunt. Cùm enim Graeci uideantur aedificandis urbib. ma ximè scopum consecuti, quia pulcritudinis, munitionum, portuum,& soli felicitatis ratio nes accurate duxerunt: Romani maximè eorum curam gesserunt, quae ab illis neglecta sunt, nimirum stemendarum uiarum, aquae ductuum faciendorum,& cloacarum sub terra parandarum, per quas sordes urbis in Tiberim exhaurirentur. Itaque& per regiones itinera strauerunt, colles exciderunt,& cauitates, ingesta materia complanauerunt, ut onera nauium curribus excipi atque transuehi possent. Et cuniculi isti lapideis fornicibus suffulti, nonnulli specium currui feni onusto transeunti praebent. Tatum autem aquae peraquaeductus in urbem deriuatur, ut flumina per urbem& doacam labantur,& quaelibet propemodum domus cisternas, tubulos, ac canales habeat copiosos. ad quam rem plurimum industriae contulit M. Agrippa, qui multis etiam alijs donarijs Romam exornauit. Vtque in summa dicam, prisci atijs maionbus ac magis necessarijs occupati rebus, pulcritudinis urbi conciliandae nullam susceperunt cogitationem. posteriores, ac maximè qui nostra sunt aetate, ne hac quidem ia redefuerunt, sed urbem donarijs multis ac elegantibus imple uerunt. nam Pompeius, Diuus Caesar Augustus, huiusque filij, amici, uxor,& sororijs adornandis omnem aliorum& diligentiam& liberalitatem superauerunt. Horum pleraque Martius capus Martius habet campus, cùm natura, tum hominum prudentia ornatus. nam& magnitu do eius mirabilis est,& curruum equorumque decursionibus liberè patet, tantaeque multitudini pila, circo, ac palaestra se exercentium. tum opera circumiecta, solumque toto anno herba uirens, tumulorumque coronae supra amnem usque ad alueum, scenae quandam ostentant speciem, à cuius spectaculo difficulter quis auellatur. Prope hunc campum alius est cam pus, porticusque circum circa permultae, tum luci, tria theatra, ampliteatum, templa unum alteri subinde contiguum magnifica: quorum respectu ipsa ipsa urbs quasi additamentum quoddam uideri possit. Itaque Romani hunc locum maximè sacrum ac uenerabilem rati, illustrissimorum uirorum monimenta ibi collocarunt, ac matronarum. quorum omnium pręclarissimum est Mausoleum, agger ad amnem supra sublimem albi lapidis fornicem congestus, Mausoleum. & ad uerticem usque semper uirentibus arboribus coopertus. in fastigio statua Augusti C& saris. sub aggere loculi eius,& cognatorum ac familiarium. à tergo lucus magnus, ambu lationes habes admirabiles. in medio autem campo busci eius ambitus ex albo saxo, in or bem cinctus ferrea soepe, intus alnis consitus. Rursum si quis in forum progressus antiquum, basilicas, porticus, templaque contueatur, una alteris identidem coniuncta, tum Capitolium uideat,& quae ibi sunt opera atque in Palatio,& in Liuiae ambulacro: is facilè eorum quae extra urbem sunt obliuiscatur. Reliquae autem Latij urbes aliae alijs notis, pleraeque uijs discernunt celeberrimis quae per Latium ductae sunt. aut enim in his, aut prope, aut in medio earum sitae sunt. Nobilissimae uiarum sunt Appia, Latina,& Valeria. de his Appia Latij partes viae Appia, la maritimas pertransit usque ad Sinuesiam: Valeria est, quae ad Sabinos pertinet usque ad tina, Valeria, Lauicana. Marsos. media est Latina, quae in Appiam incidit ad Cassinum urbem, distantem à Capua xix stadijs. Incipit Latina a uia Appia ad sinistram ab ea prope Romam defectens, ac fum2 pra STRABONISGEOGRAPH. 144 pra montem Tusculanum transit inter Tusculum urbem ac montem Albanum, descenditque ad Algidum oppidum& Victas diuersorium. Incidit deinde Lauicana, incipiens à porta Exquilina, unde& Praenestina. relinquens autem ad laeuam& campum Exquilinum, procedit ad Cxx& amplius stadia,& appropinquans ueteri Lauico, quod oppidum in sublimisitum, nunc dirutum est, hoc& Tusculum ad dextram relinquit,& ad Pictas in Latinam uiam desinit. abest is locus Roma ccx stadijs. Deinceps in Latinam uia sunt nobilia oppida ac urbes, Ferentinum, Frusinum, quod Cosa amni alluitur, Fabrateria, quam Trerus fluuius praeterfluit, Aquinum urbs magna, iuxta quam Melpis fluuius magnus labitur. Interamna sita urbs ad confluentes Liris& Casini fluminum, ipsa quoque memorabilis,& Latinarum ultima. Teanum enim Sidicinum quod proxime sequitur, ipso cognomento ostendit se ad Sidicinos pertinere, qui sunt Osci, gens Campanorum supertres, ita ut possit Campaniae dici, ipsa quoque uibium in uia Latina sitarum maxima. Eam subsequitur Calenum, urbs ipia quoque egregia,& Casilino contigua. Ab utraque Latinae uiae parte, ad dextram sunt inter hanc& Appiam sitae Setia& Signia, feraces uini illa preciosi, haec aluum optimè sistentis, quod Signinum uinum appellant. Ante hanc est Priueret num& Cora,& 22 Suessa, Trapontium, Velitrae, Aletrium,& Fregellae, quam urbem praeterit Liris fluuius ad Minturnas se effundens. Fregellae nunc uicus est, olim urbs celebris, mularumque iam dictarum caput, quae nunc eò fori frequentandi sacrificeumque quorum. dam gratia conueniunt. excisa est à Romanis ob defectionem. Harum, aliarumque in uia La tina& ulteriùs urbium pleraeque in agro Hernico, Aequo, Volsco sitae, à Romanis sunt con ditae. A'sinistro autem Latinae uiae latere, inter eam& Valeriam iacent Gabij in uia Praenestina, quae urbs latomias habet Romanis tanto quanto non aliae usui. distat aequali à Ro ma& Praeneste interuallo. Sequitur Praeneste de quo deinde uerba faciemus. In montibus porrò supra Praeneste cùm urbs Hernicorum lita est Capitulum,& Anagnia urbs illustris, tum Ceratae,& Sora, apud quam Liris erumpens Fregellas Miniturnasque petit. deinde cum alia sequuntur, cum Venafrum, unde oleum optimum. urbs ea in sublimi iacet colle, cuius ra dicem alluit Vulturnus amnis,& iuxta Casilinum delapsus ad urbem sui cognominem in mare exit. caeterùm Aesernia& Alifę im Sänificae urbes sunt, quarum altera bello Samnitico est deleta, valerie uie de-altera etiamnum durat. At Valeria uia à Tibure incipit, ducitque in Marsos& Confinium Pelignorum urbem primariam. Sunt in ea urbes Latinae, Valeria, Carseoli,& Alba,& prope scriptio. urbs Cuculum, In conspectu Romae sunt Tibur, Praeneste,& Tusculum. Tibure fanum est Herculis,& pręceps aquae deiectus(. cataractam uocant.) quem facit Anio nauigabilis 23 ab excelso loco in conuallem deijciens sese profundam a; lucisque obsitam, ad ipsam urbem. Inde per locafructuosissa perlabitur, iuxta secturas lapidis Tiburtini,& Gabini,& eius quidicitur rubes: ut eductio ex fodinis& nauib. defectio planè sit expedita,& pleraque opa Ro mę ex ea materia fiant. Planiciem eam, per quam delabi Anienem diximus, Albulae etiam perfluunt aquae frigidae multis è fontibus prolapsae, ad uarios morbos potae aut pro balneo usurpatae reme dium praebentes. tales sunt etiam non procul inde Labanae aquae in agro Nom tano& ci ca Eretum. Apud Piaeneste autem fanum& oraculum Fortunae celebre est. Ambae urbes sunt ad eadem conditae montana, distantque inter se stadijs C. à Roma Praeneste abest stadijs CC, Tibur Romae aliquanto est uicinius. utranque urbem Graecanicam esse dicunt:& quidem Praenesti olim fuisse nomen Polystephanus, quo multitudo Hordonarum significatur. Vtraque loci natura munita est, Praeneste tamen hac re excellit. Nam arcis loco supra urbem eam adiacet mons excelsus, qui à tergo imminentium montanorum continuitati an gusto quodam transitu& quasi collo auellitur, recto adscensu duobus altior stadijs. Accedit ad naturalem hanc munitionem, quod undique urbs est cuniculis occultis perforata, quorum alij aquae ducendae, alij claudestinis exitibus inseruiunt: in quorum uno obsessus Marius iunior perijt. Enimuero ut alijs urhibus in parte felicitatis copia rerum ponitur, ita contrà Praenestinis sua opulentia calamitosa fuit ob Romanorum seditiones. nam qui nouas res moliebantur, eò confugiebant: quibus expugnatis cùm alia damna urbi iniungebantur, tum ager adimebatur, culpa à sontibus in innoxios translata. Per hanc regionem LIBER QVINTVS. nem Veresis amnis defertur, dictae urbes à Roma uersus ortum solis sunt sitae. Intra montana ad quae eae sunt conditae, aliud porrigitur montanum& subtime dorsum, conuallem relinquens inter Algidum& Albanum montem. Eo in dorso Tusculum collocatum est, urbs minimè contennendo apparatu. nam circumquaque exornata est plantis atque aedi ficijs, maximè quibus partibus uersus Romam uergit. Ibi enim Tusculum habet collem terrę bonitate& aquarum copia pręclarum, qui multis partibus sensim attollitur, & regiorum aedificiorum pulcerrimè exstructorum capax est. Huic continenter ad iacent partes ad Albanum montem inclinantes, eadem& natura& ornamentis praeditae. Succedunt planicies quà Romam& suburbia eius, quâ mare attingentes. ac maritima quidem minus sunt salubria. reliqua habitationi commoda, ac perinde culta. Secundum Albanum montem in uia Appia urbs est Aricia, CLX stadijs à 11, situ concauo, arce tamen natura loci munita. Supra eam sita est 24 Lauinium urbs Ro- 24 manorum in dextro uiae Appiae latere, unde& mare& Antium conspici potest. Dianae autem quod uocant nemus, in sinistra uiae parte est quâ Ariciam adscenditur. fertur autem pianae Tauricae sacrorum similia ibi esse dicata nam& barbaricus ac Sythicus mos apud id templum obtinet. perfuga enim sacerdos ibi constituitur, qui sacerdotem priorem sua trucidauerit manu: strictoque semper gladio paratus ad insultus propulsandos circumspicit. Fanum in luco est: ante eum lacus mari aemulus, circum circa supercilio montano continente atqueitzo templum ac lacum in cauo includente ac profundo loco. Ac fontes quidem conspicui sunt, unde lacus impletur: ijsque adest sacerdos nomen cum genio quodam habens commune: effluxus autem intus, quidem occulti, foris autem cernuntur, è longinquo conspicui. His locis uicinus est mons Albanus, longè sublimior luco Dianae& eius supercilijs, quanquam& celsa ea sunt& satis recta. is quoque lacum habet, longé maiorem eò qui est ad pianae. Ante hos montes, prius dictae Latinae urbes sitae sunt. inter quas maximè mediterranea est Alba, Marsis finitima, scopulo insita sublimi. Propè est 25 lacus Fucinus, magnitu- 15 dine maris similis. eo utuntur praecipuè Marsi& finitimi omnes. Ferunt hunc lacum aliquando usque ad montana impleri, rursumque subsidere, ita ut palude obducta loca rursum detegantur,& apriculturae sint commoda. siue isti affluxus fiunt humore qui in profundo est, mutatione loci sursum se efferente, rursumque in imum confluente: siue prorsus deficiunt fontes atque stipantur. quod Amenanno flumini euenire perhibent, per Catanam fluenti: qui per aliquot annos destitutus aquis, deinde iterum fluit. E Fucino lacu promanare aiunt aquam Marciam, quae Romam irrigat, gloriaque reliquas aquas uincit. Alba porrò, quod in penetralibus regionis sita, ac munita circùm optime esset, saepenumerò loco custodiae fuit à Romanis data, in quam dederent quo Eorum descriptio adseruari captiuos uellent. Sed quoniam ab Alpibus uiciniam colentibus gentibus quae ab Apenni. & contiguis montibus Apenninis orsi, ijs deinde superatis percurrimus quidquid est I- no suns uersus taliae mediterraneae inter mare Tyrrhenum& Apennini montana uersus Adriam uer- mare Adriatigentia, usque ad Samnitas& Campanes: nunc ad initium regressi, populos refera cum. mus, qui istis in montibus degunt& eorum radicibus, siue extra ad Adriatici maris litus, siue in mediterraneis. Kursum ergo à Gallicis finibus sumetur exordium. Vm Picenum. bricas urbes, quae inter Ariminum sunt& Anconam sitae, Picenus ager sequitur. P ceni ex agro Sabino in ea loca migrarunt, Pico aue iter ductoribus monstrante, unde nomen genti. auem Marti sacram censent. Incolunt à montibus uersus planicies,& mare, estque eorum regio in longum quàm latum porrectior, ad omnis uitae usus commoda, arborum tamen fructibus quàm frumento praestantior. Latitudinis à montibus ad mare inaequalia sunt diuersis locis spacia. Longitudo ab Aesi fluuio usque ad Castrum, nauigatur legendo litore stadijs IƆ CCC. In Piceno urbs Graeca est Ancona, à Syracusanis condita, qui Dionysij fugerant tyrannyem. Sitam est in promontorio, quod suo uersus septentriones reflexu portum includit. uino& tritico abundat. Proxime eam est Auximum urbs, paululum supra mare. Deinde Septempeda, Pneuenm3 tia, STRABONISGEOGRAPH. êts tia, Potentia, ac Firmum Picenum, eiusque nauale castellum. Deinceps Cyprae fanum, conditum dedicatumque ab Etruseis; qui lunonem Cupram uocant. Tum Truentinus amnis, eiusdemque nominis urbs: inde Matrinus fluuius ab Adrianorum urbeprofiuens,& nauale Adriae habens nomine secum conueniens. In mediterraneo sunt Adria& Asculum Piceni locus cùm natura munitissimus, tum muro cinctus,& montibus qui conscendi à nullo possunt exercitu. Supra Picennm sunt Vestini, Marsi, Peligni, Marucini, Frentani Samnitica gens. Hi montana tenent, neque ferè mare attingunt. Populi ipsi exigui sunt, sed fortissimi,& qui suam fortitudinem Romanis saepe demonstrauerint. primùm quidem cùm bellum aduersus eos gesserunt: deinde cum eorum castra secuti sunt: tertiò, quando libertatem ac ius ciuitatis postulantes, repulsam passi desciuerunt, Corfiniumque, quod est Pelignorum caput, occupatum communem omnibus ltalis loco Romę urbem designauerunt, bellique arcem,& Italicae nomen indiderunt, contractisque sociorum auxilijs,& consulibus ac praetoribus creatis, biennium ei bello produxerunt: donec potiti sunt ea ob quam arma ceperant communionem. bellum Marsicum nomen accepit à defectionis autoribus, maximè Poredio. Viuunt hae gentes ferè in uicis: habent tamen etiam urbes supramare, ut 26 sunt Corfinium, Sulmo, Maruium,& 26 Teate Marucinorum caput. Ad ipsum mare sunt Aternum Piceno confine, eiusdemque nominis cum fluuio qui Vestinos à Marrucinis dirimit, fluit enim ex agro Amiternino per Vestinos, relictis ad dextram Marrucinis qui sunt supra Pelignos: ponte traijcitur. urbs ei cognominis Vestinorum quidem est, eo tamen nauali communiter utuntur Peligni& Marrucini. pons stadijs XXIV à Corfinio distat. Post Aternum Orton est Frentanorum nauale,& Buc a, ipsa etiam Frentanorum, ac superne Apulos tangens est in Frentanis Ortium, saxo à praedonibus insessa, qui sua aedificia ex naufragijs concinnant, uitamque agunt belluinam. Inter Ortonem& Aternum Sagrus fluuius labens Frentanes à Pelignis diuidit. Nauigatio secundum litus a Piceno usque ad Appulos, quos Damnios Graeci dicunt, stadiorum est circiter CCCCL. Deinceps post Latium Campania est iuxta mare porrecta,& supra hanc in mediterraneis Samnium usque ad Frentanes& Daunios pertinens. Sequuntur Daunij, Campaniae aliaeque gentes, ad Siculum usque fretum, sed prius de Campania dicendum est. A defcriptio. Sinuessa uersus reliquam oram maris, sinus est usque ad Misenum iustae magnitudinis. inde alius priore multò maior, Craterem nominant, à Miseno usque ad Mineruae promontorijs duobus in sinus morem conclusus. Super hoc litus uniuersa est sita Campania, omnium planicierum felicissima. circum eam iacent cùm tumuli terrae fertiles, tum Samnitum Oscorumque montes. Antiochus ab Opicis habitatam fuisse eam regionem narrat, quijdem& Ausones appellarentur. At Polybius significat se pro duabus diuersis gentibus eos habere. ait enim Opicos& Ausones terram quae est circa Craterem incoluisse. Alij ferunt cum ea loca quondam Opici& Ausones tenuissent, fuisse 37 27 ea deinde ab Osca gente occupata, quae a Cumanis pulsa inde sit, quos rursum Etrusci ciecerint. etenim ob pręstantiam campos illos multis fuisse certaminibus expetitos. Tyrrhenos cum XII urbes habitarent, quae earum quasi caput esset, ea de causa Capuam nuncupasse. Eosdem cum per luxuriam ad molliciem sese transdidissent, sicut & regione ad Padum sita pulsi fuerunt, ita Samnitibus Campania cessisse, quos Romani postmodò inde profligauerint. Fertilitatis indicium est, quòd frumentum ibi nascitur praestantissimum. triticum inquam, ex quo alica fit omni praestantior oryza, omnique ferè alio frumentario alimento. Traditum memoriae est, quaedam Campaniae arua toto anno conseri bis zea, tertium panico: quędam etiam quarto satu olera producere. Quin& uinum optimum hinc habent Romani, Falernum, Statanum, Calenum. atque hodie Surrentinum quoque his non cedit, quod aetatem ferre nuper est exploratum. Nec minus olei ferax est toto Venafiano tractu qui planis est contiguus. Vibes Campaniae ad mare sunt post Sinuessam Liternum, ubi sepulcrum est Scipionis, eius LIBER SEXTVS: 247 nis, eius qui primus est Africaaus usurpatus. ibi enim uitae extrema tempora transegit, omissa ob inimicicias cum quibusdam ipsi intercedentibus reipub. tractatione. urbem alluit eiusdem nominis fluuius. sequitur Vulturnus, urbs eiusdem nominis cum amne ipsam praeterlabente, qui per Venafrum& mediam Campaniam fluit. Has subsequuntur, Cumae Chalcidensium& Cumaeorum opus uetustissimum: est enim antiquissima haec urbs omnium Sicularum& Italicarum à Gręcis deductarum coloniarum. Ductores classis Hippocles Cumaeus& Megastheneus Chalcidensis inter se pepige. rant, ut alterius colonia esset, alterius appellatio coloniae. itaque urbs Cumae nomen gerit, uidetur autem à Chalcidensibus condita. Atque ab initio quidem urbs ea fortunata fuit.& quae de Phlegraeis campis fabulantur ac reibi cum gigantibus gesta, non aliunde uidentur orta, quam quod eam regionem ob soli uirtutem multi sibi certatim uindicarent. Postea temporis Campani urbe ea in suam redacta potestatem, cùm alias multas contumeliosas iniurias ciuibus intulerunt, tum cum eorum uxoribus ipsi habitauerunt. Attamen etiamnum multa Graeci ornatus supersunt uestigia,& sacrorum atque institutorum. Sunt qui à fluctibus(hi enim sunt Graecis Kymata.) factum urbi nomen putent. est enim uicinum litus scopulosi instar dersi mari obiectum. Sunt & optimi apud eos.* 28& in sinu hoc sylua quaedam est arbustis consita, aliquot sta- 28 diorum longitudine, aquae inops& arenosa, quam syluam Gallinariam appellant. Ibi pręsides nauium sex. Pompeij praedonum copiam contraxerunt, quo tempore Siciliam is ad defectionem pertraxit. Cumis uicinum est Misenum promontorium, ijs- Mijsenwemque interposita est Acherontia palus, ac coenosa quaedam maris effusio. Post quam ultra Misenum cursum nauis circumflexeris, statim sub ipso promontorio palus existit, indeque litus profunditate immensa in sinum reducitur, quo in litore Baię sunt,& calidae aquae cùm ad luxum, tum ad morborum sanationem idoneae. Baias autem con Brie tingit Lucrinus sinus, eoque interior lacus Auernus, qui id terrae, quod in ora maritima Cumas usque inter ipsum ac Misenum intercipitur, in peninsulae formam redigit. superest enim ne fiat insula, collum angustum mari utrinque uicino interiectum, ac per fossam per stadia pauca porrectum Cumas uersus,& mare quod eam urbem tangit. Qui nos aetate antecesserunt, Necyae Homericae fabulas Auerno applicauerunt, atque adeò narrant fuisse ibi oraculum ubi uita defuncti responsa darent, eoque Vlissem aduenisse. Auernus est sinus mari ponè ipsum litus profundo, faucibus commodè ad recipiendas naues instructus: neque ei ut portus haberetur uel à natura loci uel à magnitudine quicquam deest, sed usum tamen illum non praestat, quod ante eum iacet Lucrinus sinus praelongus& altus. Includitur Auernus supercilijs rectà sursum enatis,& undique praeterquam in adituöminentibus, ac nunc quidem cultura,’ laboratis: olim enim sylua inassessa magnarum arborum obsita, ob superstitionem ipsum sinum obumbrabant. additum est ab accolis fabulae hoc, aues quae superuolarent in aquam decidere, exanimatas aëris exhalatione, quemadmodum in Plutonijs locis fit. nam& Auemum pro loco Plutoni dicato deputabant,& Cimmerios ibi fuisse indicatum habitare. ac qui intrò nauigarent, priùs sacrifice placabant genios Manes, cum essent pontifices qui conducto isto loco huiusmodi sacra praemonstrarent. Obidem fons est 29 aquae potabilis 29 ad ipsum mare. sed ea omnes abstinent, Stygis aquam esse putantes. Obidemque alicubi oraculum est conditum,& Pyriphlegethontem ex aquis calidis Acherusiae uicinis aestimant ibi esse. Ephorus uerò Cimmerijs locum illum dicans, hos habitare ait in subterraneis aedificijs, quas argillas uocent, ac per fossas quasdam inter se commeare, hospitesque eadem uia in oraculum adducere altè infra terram conditum. uictum eos metallis effodiendis quaerere,& ab ij accipere qui oraculum consulunt, ac regem ijs constituisse eo nomine stipendium. porrò qui apud oraculum illud degunt, eos more à maioribus accepto nunquam uidere solem, sed noctu ex hiatibus terrae prodire. ideoque de ijs Homerum scripsisse -neque unquam Illos m 4 STRABONISGEOGRAPH. Odys.?.x.15. Illos illustrat radiorum lumine Titan. postea temporis Cimmerios fuisse deletos à rege quodam, cuius euenta oraculum non comprobassent. sedem oraculi aliò translatam etiamnum durare. Atque haec quidem fabulati sunt nobis priores aetate. Nostra uerò tempestate, cùm syluam quae circa Auernum fuit cecidisset Agrippa,& loca aedificijs occupata essent, actusque infra Auernum Cumas usque cuniculus, omnia ista fabulas esse liquidò apparuit. cum quidem Coc3o ceius, qui cuniculum istum duxit,& alium à Putiolis 30 ad Neapolin supra Baias tendentem, ferè secutus sit fabulam istam de Cimmerijs modò relatam: ac fortasse etiam loco huic antiqua consuetudine putauerit conuenire, utper fossas uiae ducantur. Porrò Lucrinus sinus in latum producitur usque ad Baias, interclusus ab externo mari aggere longo stadia 11x, tanta latitudine quantam lati currus orbita occupat. eum aggerem aiunt ab Hercule factum dum is Geryonis boues ageret. cum autem tempestatibus mare agitantibus undas multis locis admitteret, dificulterque terrestri itinere posset peragrari, ab Agrippa est quod deerat structure additum. naues admittit leues, stationi inutilis, sed capturam ostreorum habet copiosissimam. Hunc ipsum Lucrinum lacum esse Acherusiam nonnulli opinantur: Artemidorus ipsum Auernum. Baias nomen habere perhibent à Baia quodam, uno de socijs Vlissis. sicut& Misenum.“Sequuntur ordine actę.(siue litora mauis.) ad Dicaarchiam, atque ipsa urbs. Fuit antiquitus nauale Cumanorum Dicęarchia, extructum in supercilio litoris. Sed sub temPutioli, pus Annibalicæ expeditionis eo coloniam deduxerunt, urbique Putiolos nomen indiderunt à puteis. alij à foetore aquarum totam istam regionem sic dici censent ad Baias usque& agrum Cumanum, quod sulfuris plena sit ac ignis& calidarum aquarum. nec desunt qui Cumanum agrum ideò Phlegram iudicent appellari,& vigantum ibi occisorum fulminibus inflicta uulnera ignem istum aquasque ebellire. Vrbs ea emporium est facta maximum,& habet stationes nauium manu constructas, natura arenae eam commoditatem praestante, quę calci proportione respondens, ualidam conglutinationem atque concretionem suscipit. itaque glaream cum cemento ex calce& arena conflato admiscentes, aggeres in mare producunt, sinuantque litoris partes maximè apertas, ita ut subduci turò possint maximę onarariae naues. Rectà super hanc urbem situm est forum Volcani, campus circumquaque inclusus supercilijs ignitis, quae passim tanquam è caminis incendium magno cum fremitu exspirant. campus autem sulfur tractili est plenus. Post Dicaearchiam est Neapolis(noua ciuitas hoc ueido indicatur.) Cumanorum. postea temporis& Chalcidensium nonnulli,& Pithecusaeorum,& Atheniensium immigrarunt, unde urbi hoc nomen factum. Ostenditur ibi monimentum Parthenopes, unius Sirenum:& iussu oraculi Gymnicum certamen celebratur. Aliquanto pòst obortis dissidiis Campanes quosdam in urbem ciuium loco recepe runt: coactique sunt inimicissimos loco familiarissimorum habere, cùm suos à se abalienassent. Argumento rei sunt nomina magistratuum principiò Graeca, posterioribus temponbus Campanica Graecis permixta. Plurima tamen ibi Graecorum institutorum supersunt uestigia, ut Gymnasia, epheborum coetus, curiae(ipsi fratrias uocant.) & Graeca nomina Romanis imposita. hoc tempore sacrum quinquennale certamen musicum& Gymnicum per aliquot dies agitur, Iudis Graecorum nobilissimis aemulum. Est& ibisossa occulta per montem Putiolis ac Neapoli interpositum acta, eodem modo quo alium Cumas uersum diximus fuisse ductum: uiaque stadiorum multorum longitudine aperta est, in qua decedere occurrentia inuicem iumenta possint: lumenque passim incisis in montis superficiem imminentem fenestris iustam satis altitudinem demittitur. Habet Neapolis etiam calidatum aquarum scaturigines,& balneorum apparatus B ianis non deteriores, sed numero longe pauciores. nam apud Baias noua uibs construitur, non minor Puteolis, alijs subinde supra alias regijs uillis ibi aedificatis. Vitae autem Graecanicam rationem Neapoli augent qui eò 11o soma secedunt in ocium, siue qui ab ineunte aetate laboribus defuncti sunt, siue alioquin ob imbecstilitatem aut sene ctutem LIBER QVINTVS: ctutem cupiunt uitam faciliorem degere.& Romanorum nonnulli hoc uitae genere gaudentes, ubi uident multitudinem hominum qui eius instituti causa ibi uersantur, lubentes locum eum amplectuntur, ibique uictitant. Neapolin Herculanium insequitur, cuius extremitas in mare porrigitur,& Africo mirificè perspiratur, ut salutaris inde fiat ibi habitatio. Hoc,& quod proximè sequitur,& Sarno amne aluuitur, Pompelos, tenuerunt plim Osci, deinde Etrusci ac Pelasgi, post ho's Samnitae, qui& ipsi inde sunt expulsi. Est autem hoc commune nauale Nolę, Nuceriae,& 31 Acerrarum(. cuius no- 3 minis aliud quoque oppidum Vmbriae suprà retulimus.) Campanarum nauale ad Sarnum fluuium, qui& excipit& mittit merces. Supra haec loca situs est Vesuuius mons, agris cinctus optimis: demto uertice, qui magna sui parte planus, totus sterilis est, adspectu cinereus, cauernasque ostendens fistularum plenas& lapidum colore fuligino. so, utpote ab igni exesorum: ut coniecturam facere possis, ista loca quondam arsisse,& crateras ignis habuisse, deinde materia:::::::::::::: S: fis; nis, fuitassis haec etiam causa est fertilitatis locorum circumiacentium. quemadmodum Catanae perhibent partes quae cineribus ab Aetnaeo igne sursum egestis fuerunt intectae, fuisse uini feraces redditas. Habent enim pinguedinem,& glebae quae igni ardecunt,& quae fructus profert. eaque dum abundat pinguedine, apta est incendio, sicut omne quod Sulfureum est. consumta pinguedine& gleba restincta ac in cinerem conuersa, ad fruges producendas redacta est commodior. Pompeijs contiguum est Surrentum Campanorum: unde prominet Athenaeum, seu Mineruę promontorium, quod alij Prenussum uocant. Ec in promontorio fanum est Mineruae ab Vlisse conditum. indeque in Capreas insulam breuis traiectus. Vbi id circumflexeris, insulae occurrunt solae,& saxosae, quas Sire nusas dicunt. Ea parte, quae Surrento est obiecta, templum quoddam monstratur,& donaria uetusta eorum qui locum uicinum sunt uenerati. Atque hîc loci finitur sinus, qui Crater appellatur, duobus ad meridiem spectantibus promontorijs inclusus, Miseno& Athenaeo. totus autem adornatus est cum ijs quas dixi urbibus, tum aedificijs& plantis, ita omnibus inter se continentibus, ut unius urbis prae se ferant figuram. Ante Misenum sita est Prochyta, pars à Pithecusis auulsa. Pithecusas Eretrienses habitaue-Prochyta. runt,& cùm ob agri feracitatem ac metalla auri rebus uterentur prosperis, insulam de Pithrensae. seruerunt initiò ob seditionem coortam, pòst etiamterraemotibus exturbati, ignisque& maris atque calidarum aquarum eruptione. tales enim solum insulae habet eructationes, propter quas etiam missi eò à tyranny Syracusanorum Hierone unà cum muro â se exstructo insulam dereliquerunt. superuenere his Neapolitani,& eam obtinuerunt. Atque hinc fabula est de Typhone, eum sub hac iacere insula, obuersuque corporis flammas exspiritare& aquas, quandoque etiam insulas minutas feruidam habentes aquam. Probabiliora sunt quae Pindarus dixit, ex ijs quę apparent ratiocinari orsus. apparet autem totum maris traiectum qui à Cumis ad Siciliam usque pertingit, ignitum esse,& in profundo habere cauernas quasdam,& 3. inter sese,& continenti conterminas. quam. 32 obrem& eam Aetna, quam omnes memorant, ostendit sui naturam,& Liparaeorum in sulae,& loca Puteolis, Neapoli, Baijsque propinqua,& Pithaecusae. Quibus consideratis Pindarus, toti isti regioni subiectum ait Typhonem Cuius pectora nunc premuntur hirta Litorum tumulis, mare quae profligant, Camarum super urbem: Ipsiusque solo Trinacriae Atque Timæus etiam de Pithecusis tradit ueteres multa fidem excedentia perhibuisse. Paulo autem ante suam aetatem media in insula collem, cui nomen Epomeo, terremotu concussum ignes euomuisse,& quod inter ipsum ac mare in medio erat, rursum ad mare perpulisse. ac terram in cineres uersam, rursum uehementi turbine(quales Typhones Graeci dicerent.) ad insulam appulisse, tribusque inde in altum mare recessisse stadijs, pauloque pòst rursum ad terram dedisse impetum, marisque flexu mundasse insulam, STRABONISGEOURAPH. lam, ignemque in ea hoc pacto exstinctum. fragore autem perculsos eo qui continentem habitabant ex ora maris in Campaniam profugisse. Thermae eius insulae creduntur calCapreae, culo laborantib. remedium esse. Capreae antiquitus duo habebant oppida, postmodò unicum. Nam cùm Neapolitani Capreas quoque occupassent, belloque amisissent Pithecusas: has ijs Augustus Caesar reddidit, Capreas priuatim à se condidit edificijsque instruxit. Atque hae sunt Campanię urbes maritimae,& insulae ante eas sitae. AtueCampania me- rò in mediterraneis est Capua, re uera id quod nomine eius significatur. reliquas enim diterranea. si ei compares, oppida sunt, excepto Téano Sidicino, quae urbs est magni nominis. Si33 ta est in uia Appia cùm ipsa Capua, tum aliae quae Brundisium inde ducunt, 33 Calatia, clusium,& Beneuentum. Romam uersus situm est Casilinum supra Vulturnum amnem. quo in oppido obsessi Praenestini uiri IXXL, aduersus Annifalem tunc maximè uigentem tamdiu obsidionem tolerauerunt, dum medimno prae penuria ducentis denarijs uendito, uenditor mortuus est, emtore saluo. Cumque eosdem uidisset Annibal rapas prope muros serere, haud iniuria miratus est eorum tolerantiam, qui se tantisper putarent obsidionem perferre posse, dum rapae perfectae enascerentur. Et tamen obsessos omnes ferunt incolumes abijsse paucis demtis quos uel fames uel pugna absumsisset. Praeter nominatas, hae quoque sunt Campanae urbes, quarum suprà est a me facta mentio, Cales,& Jeanum Sidicinum, quas distinguunt duę Fortunae, quarum templa sunt collocata ab utraque Latinae uiae parte. Praeterea Suessula, Atella, Nola, Nuceria, Acerrę, Abella, aliaque his etiam minora oppida, quorum nonnulla Samnitibus adtribuunt. Enimuerò Samnites, cum quondam in Latium& ad Ardeam usque excursiones fecissent, deinde ipsam egissent tulissentque Campaniam, ad magnam peruenerant potentiam. quippe Campani, alioqui dominis parere adsueti, facilè imperata faciebant. Cęsyllam. terùm hac tempestate omnino sunt confecti cùm ab alijs, tum postremò à Sylla, eo qui solus remp. Romanam in sua habuit manu. Is enim cùm multis proelijs Italicam rebellionem euertisset, Samnitas cernens solos propemodum adhuc nondum dissipatos ita unanimiter bellum gerere. ut etiam ad ipsam Romam ducerent: ante uibis Romanę moenia proelium cum eis conseruit, partimque in pugna eos deleuit, edicto ne quis Samnis uiuus caperetur, reliquos cùm arma proiecissent(.ad quatuor aut quinque millia uirorum fuisse traditur.) in Ouile campi Martij deductos inclusit, triduoque post immissis militibus uniuersos trucidauit. proscriptionibusque institutis, non ante finem fecit, quàm quidquid Samnitici erat nominis aut occidisset aut Italia eiecisset. incusantibusque tantam eius saeuiciam respondit, experientia se edoctum, neminem quenquam Romanorum quieturum, quandiu Samnites inter se cohaererent. Itaque nunc aliae urbes in pagos degenerârunt, alię prorsus sunt abolitę. Boianum, Aesernia, Panna, Telesia Venafro adiacens, alięque similes, non merentur inter urbes censeri. quarum nos mentionem tamen ob italię gloriam& potentiam fecimus. Beneuentum quidem& Venusia benè adhuc habent. Cęterùm de Samnitibus fabula talis fertur. Sabinos, cùm diuturno bello cum Vmbris conflictarentur, uouisse(quod& Gręcorum faciunt quidam.) dijs se fructus eius anni consecraturos. potitosque uictioria, immolasse partim, partim confecrasse eius anni prouenta. insecuta autem sterilitate, monuisse quendam, prolem quoque fuisse dijs dicandam. obtemperasse Sabinos, eoque anno editos filios Marti nuncupasse, cumque ij uirilem attigissent ętatem, duce tauro ad coloniam alicubi condendam emisisse. taurum in Opicorum regione procubuisse, missos his expulsis ea loca insedisse, taurumque Marti, qui eum ipsis ductorem dedisset, ex oraculo sacrifice. Probabile porrò est, eos diminutiue Sabellos à maioribus suis, Sannitas(. Gręci Samnitas uocant.) alia de causa nominatos. Quidam Sportanes etiam cum his habitasse dicunt, ideoque Gręcis ipsos fauisse, quosdamque ipsorum Pitanatas dictos esse. hoc figmentum apparet esse Tarentinorum, qui finitimis ac prępotentibus Samnitibus adularentur, eosque sibi conciliarent. nam ab his missa sunt aliquando illis LXXX millia peditum,& IIX millia equitum. Legem quoque apud Samnitas esse aiunt, pręclarem& ad uirtutem stimulos addentem. non LIBER QUINTVS. non enim licet filias quibus ipsi uelint elocare. sed quotannis uirgines decem, totidemque iuuenum pręstantissimi deliguntur, quorum primo prima, eodemque digni tatis ordine reliquę coniunguntur. quod si quis honore hoc affectus à uirtute desciscat, ignominia notato uxor adimitur. Samnitas Hirpini subsequuntur, ipsi quoque Samnitę. nomen ijs à lupo colonię ductore, quem hirpum Samnites appellant. attingunt hi Lucinos mediterraneos. Atque de Samnitibus quidem hęc. Cam- Campanorum panis autem ob regionis felicitatem usu uenit, ut ęquam secundarum aduersarum luxus. que rerum partem perciperent. Eò enim luxus progressi sunt, ut conuiuas ad coenam promisso gladiatorum in singulas personas pari uocarent. Cumque Annibel deditione ijs in suam potestatem receptis exercitum ibi in hybernis haberet ita eum Campani uoluptatibus effeminarunt, ut diceret Annipal, periculum sibi esse ne uictor ab hostibus opprimeretur, qui loco uirorum mulieres recepisset milites. Romani autem uictoriam confecuti Campinos multis malis inflictis castigauerunt,& ad extremum agros quoque eorum diuiserunt. Nunc rebus utuntur prosperis, colentes concordiam cum uicinis, ciuitatisque suae uetustam dignitatem amplitudinemque& uirtutem tuentur. Post Campanes& Samnitas usquem ad Frentanes ad mare Tyrrhenum Picentina gens habitat, Picenorum auulsa particula quaedam eorum qui ad Adriaticum mare incolunt, à Romanis traducta ad sinum Posidoniatem seu keptunium, cui nunc Paestano,& urbi Posidoniae Paestum nomen est, in medio sinu sitae. Murum Sybaritae ac mare condiderant: habitatores autem sursum commigrauerunt. his Lucani posteà, Lucanisque deinde Romani ademerunt urbem. morbosam eam facit fluuius in proximo in paludes diffusus. Inter Sirenusas& Posidoniam Marcina est à Tyrrhenis condita, à Samnitibus habitata. Hinc per Nuceriam Pompeios usque isthmus est non longior exx stadijs. Pertingunt Picentes usque ad Silarum, qui ab ea regione ueterem Campaniam diuidit. De Silari aquis hoc peculiare traditur, planta si quae in aquam eius conijciatur, eam in saxum mutari, manente colore formaque ijsdem. Picentum caput fuit urbs Picentia. sed nunc per pagos habitant, à Romanis urbe expulsi quòd Annibali se coniunxissent. quo quidem reip. statu pro militia ijs iniunctum fuit; ut cursores ac tabellarij essent, sicut& eandem ob causam Lucanis atque bruttijs.& pręsidij aduersum eos loco muniuerunt non procul a mari Salernum Romani. à Sirenusis ad Silarum stavia sunt CCLX. INLL ANNOTAT. IN V. IN LIBRVM QVINTVM STRABONIS ANNOTATA, INTERPRETIS. cidisse, pro quibus librarius nobis haec tam ἀπροσδιο Oncedere. I ξυγχυρῷται, vvv a reddiderit, ne lacuna facta scilicet obesset. Luna non cohaerent: di putat contra eos, prima est Etruriae urbs cum portu. Plin. alij. qui tri anguli formam accommoLegiones constituit.] καμβάνει τὴν συὴ dant Italiae. Ex sequentibus appaταξιρ. ambiguum. potest stare. Ex illa Etruriae parte se ret aliquid excidisse, nimirum auD natum pensionem Capere, tributum&c. Mox Diacuista tores huius sententiae curuitatem & lellia quid sint, nescio. inter Genuam quidem& Placen quandam lateribus tribuisse. Porrò autem linea νεύδι tiam adhuc nihil tale reperi. dicitur, cuius partes angulum faciunt, non rectà inter 7. Scutanam.] Videtur esse Plinij Scultenna§. 16.& extrema porrectae. ut συυνευδν, in se inuicem inclinaIctomulum fortasse est Gaumellum Ptolemaei locus mancus. re dicuntur lineae, quae concurrentes non in eadem recta 8 Coactus Atys. InGraeco uerbum deest. autor iacent linea, sed ad angulum coeunt. ut ζρυσσταθεῖν habet, Maeoniam his malis conflictatam 2 Cum montibus.] μετὰ τὴν ὁρων. si recte ideoque eius regem Atyn compulsum&c. quanquam solegitur, intelligo spacium ab initio Apennini usque ad let liberè aliquando addere de suo, aut mutare etiam Anconem. Straboniana. 3 Thesauros.] Verti, ut pleraque, quantum licuit Volaterras. Οὐαλδετέρας. lego δολατέρίad uerbum. Dionysius lib. 1. ant. Rom. scribit eos deciρίς patet ex Etruriae Pliniana,& aliorum descriptionem mas Delphos mißitasse. Vide& Plin. 3. 16. infrà ἀπὲbus.& paulò pòst ολατερίάνων legitur pro ὑολα χωρ. scripsi& εῶν' οἷκσς. pro ἔπεχ.& ἀποῖ. de Adria τερράνων. uide nostrum Onomasticon. 10 regionum descriptor.] ὁχωρωγρίς 4 Et CC.] Locus non est integer, infrà pro φος. quis autem? num. Eratosthenes? an Polybius? aut ωοταμιοι κερι ποτίμος: cui sententia Polybij opponi tur. Deinde in mentione fabulae filiarum solis, quas Hel Artemidorus? supra aliquoties quo zy in pœcriq mutaui. Numeros ex epitoma correxi. liadas uocat, ἐπαιγειρουμενας scripsi pro ἐπ' ἀγε 11 Grauissę. JSecutus sum Plinium, Ptolemaeum, ρονιυνάς, nota est fabula. & alios(ut ex Stephano nostro intelliges.) in bis no5 Lugiferas. Aυκοφόρους. nam Aldus habet minum portentis utcunque corrigendis. λυκοφορον, Locum de Pola ex primo libro correxi. 12. Vt& Veios. JHoc pro oίκείονς ex coniectu 6 Acerrae, Regium Lepidi.] ἄκαρα est in ra substitui θύπίονς, adeoque ex historia. sed illa δἰακεῖοῖ Graeco. uide Onomasticum seu Stephanum de urbibus συμβάλικον οὐχυκλῶν, planè sunt monstrosa. Lenostrum. Quid autem putas esse Næugor? torsit me hic ρο autem ἐικάξουσι Βαλισκου,& ὄκρικολων. non locus non mediocriter, tandem ausus sum in μακροὶ con quod ausim affirmare, ita me rem attigisse. Sed quia neuertere,& Macros Campos intelligere, quos in Gallia que nimis aliena uidetur coniectura,& aliam hoc temCisalpina esse Liuius me docuit libro XII. in belli Ligu pore meliorem nondum inueni. Certè situs mirificè qua stici historia Q Petillius Cos. ne absente se debellaretur drat,& Dominicus Niger inter recentes geographos litteras ad C. Claudium misit, ut cum exercitu ad se in Gal facilè princeps lib. VII. scribit contra Viterbum inter liam ueniret, Campis Macris se eum expectaturum,& Romam& Ocriculum Faliscae seu Faleriae urbis rudelib. XLV. Profectus in Galliam circa Macros Campos ra ait esse. Graeca intacta reliqui, ut omnibus peritis& &c. Claternam habent Plin.& Ptolem.& Cicer. XI. acutis eò faciliùs esset uerum indagare. Soracte autem epist. famil& pro Milone. Coesenam quoque restitui ex legi debere notum est. Vide Plinium etiam 7. 2. qui id sa Geographis flumě& locum poenè perditum sibi alijsque crificium Apollini adscribit: atque ante eum Virgilius. XI. refeci. Vide Plin 3. 15. Sed sanè de Cotutta hoc tempoAeneidos, in Aruntis ad Apollinem precatione. re nihil excogitare potui. Ticinum quidem ad fines InΜοχ ἀπέχδ γὲν τῆς Ἑώμης. I Aldus γῆντές subrum est, Papia hodie. ἀκουδισατελα rectè obser τῆς. noster γουρ καὶ καὶ. utrumque uitiosum. quippe uauit corrector id esse, quod ex Plin. 3. 5, reposui. legunt & nauigantur.] γλεόνται οὐρονται, και μέautem Statyelli Ligures ibidem& aquae Statyellorum φουσι Aldus. οὐφονται sustuli. ἀνθηλη autem uerti Statellates hi constanter à Liuio dicuntur, lib. XLII. paniculam lucernariam nimirum caönae alicuius florem quod cum Straboniana scriptura non malè conuenit, et in pappum qui efflaccessens, lucernarum usui suppedilego ἀκουα κτατελλα. quae autem sequuntur ἱ δτ tet. Pollux lib. 10. cap. 8. id mihi suggeßit. εὐθείκυςque ad ἡ κελάκὴ, demtis-uocib. χυ παάδον, 13 Trasymenus.] τῷ πατοῦμενα legebatur inomnino huc non pertinent, cum neque Ocelum neque Dru signi mendo. Supra Aretiumomnium maximè Etruscaentia huius sint regionis, itaque sine codicis auxilio emen rum urbium in mediterranea penetrare dixerat, adeoque dare non possum. apparet sanè horum loco quaedam ex ultimam LIB STRABON. ultimam fecerat, itaque hic etiam lacum describit, qui σαραπόνθιον. Vnde interpres Syes& Pusillam praeà mari& Roma longißimè absit. Is autem est haud fecturam). scilicet Graecis hoc σαραπόναον est.) rididubiè Trasymenus lacus, inter Cortonam& Perusiam culè exstruxit. Trapontium quidem fateor me nullibi uobilis Romanorum clade. Vide XXIIum Liuij. ἐμ Boreperire,& uocem esse suspectam. de Suessa, quam Liλὰς quoque pro ἐκβολὰς posui. sic enim loquuntur Grae uius Auruncam& Pometiam nominat, dubium non est, ci.& pro μάχῳς μεγάλις legendum μὰ κἰ μεγὰlegenti Plinium, Ptolemaeum,& alios. Sed& Zóρα ma du, historia docet, cuius minimè ignarus fuit Strabo. luissem quam κόρα ex eodem Plinio 3. 5. Soram proSenam porrò Vmbriae intellige Senogalliam Plin. 3. 1+ ximè priuerno adiungenti. quia tamen etiam CoranoPtolemaeo est Sena Gallica. de Ginguno monte nihil harum isto in tractu meminit, nihil mutaui. Acuenum aut beo. Iguini leguntur in Vmbria apud Plin. Fortè Ingui ἀκάμνον, esse Aquinum, satis liquet. Mox Capini: ab hoc monte Inguno. Sed nihil affirmo. Oμβριtulum. Isic ex Plinio correxi, pro καὶ κίτχλοῦ inκὴν κατ᾽ ἔαντὴν.] Legebatur καθ᾽ ἱν. fra. Cuculum Κόκουλ. Suspectum mihi. 14 Picenum.]τῶστικεντινης. Sed ad Picenti23 Lucisque obsitam.] Καταλσα, fortè κατὰ nos non potest referri. quid autem sit τουδερεύελκις, ἄλση aut κατὼλοη. Sed locus uidetur alioquin etiam non possum dicere. τοῦδερ agnosco. quod τορδετιmutilus. ὁ ἀνιων διίξεισι, non ὁ. Algidum autem non cep Plutar. in Crasso uocat. interim εὐελκις omisi. quod Alginum esse, notum est. etiam de decem gentib. Latinorum dicitur mendam sapit. 24 Lauinium. Interpres habet Lanuuuum, legit 15 Ad Cotiscolias. Forte Curiliae lacum dicit enim non λαουίνιον, sed λανούιον. ut& Ptolemaeur de quo Plin. 3. 12.& 2. 95. Trebulam pro Trebura po habet. ego Lanuuium& Lauinium non puto esse unam sui, unde Trebulani. cuius in Sabinis siti multa mentio urbem.& Lauinij nomen etiamnum extat, eo loco plaapud Liuium lib. 3. Eratum infra Eretum scribitur. ab his nè, qui hic notatur. Caeterum locus de sacerdote Dianae sunt.]“Amoικοι. Valdè mihi hic locus suspectus est. uitiatus est γενμθὲς& ἰσρώμκος καὶ καὶ coniectura resitu quidem ita ferè ut hîc referuntur à Sabinis uersus stitui. Genium, cuius nomen omissum est, Egeriam fuisfretum iuxta Apenninum hae gentes ordine succedunt. se aut potius Angeliam ex 7. Aeneidis& quae ibi anno à Sabinis autem propagatas, idque hoc ordine, uix cretantur, est probabile. dibile est. 25 Locus Fucinus. JLegendum πὰγον λίμνῇ 16 Ambaruatia.] Ἀβαρουνίαν ab ignaro reδὲ φυκινα πλησίον οὖC. aut tale aliquid. Plin. 3. 12. rum scriptore pro ἀμβαρονιαν aut tali aliqua uoce Alba Albensium ad Fucinum lacum. Meminit Virgilius puto positum. Ne ego multa dicam. Vide Turneo addicto loco. Sed locus de incrementis Fucini lacus eius uers. lib. 18. cap. 17. denique decrementis uidetur esse non integer pro n̄7οι 17 Appiolae.] Amιόλα, legebatur πὸόλα. Sed legerem ἔτι. secutus sum Liuium. Pòst. munita circum optimè. Est in Graeco 18 Eius administratio.] ἐπιμελοῦντα δὲ αὐ εὐαρκὲς, sed ἐυερκὲς legit interpres, ut apparet, quod τὴν αὐτοὶ legi. Caeterum in numeris distantiae Antij& & sensui est commodißimum. Caeterum aquas non Mar Circeiorum dubium est. legit interpres o'i quod& itias esse appellandas, quas in urbem duxit Qu. Marcius pse sum secutus. nos& Aldus habemus és, quod est 76 Rex, uel ex Plinio liquet 36. 15. Caeterùm post κὰρὲν instadia. quod tamen interuallum iusto minus esse constat: ter Campinos& Samnitas interieci, quod& legit inetsi maius debito esse 290. stadiorum spacem appareterpres,& sensus flagitat. at. Sed propius tamen abesse à uero. Gallicis finibus.] öρῶν pro ὁρῶν legi. ad rem Mox Stura fluuius Sic Strabo �zτόρας. apud etiam hoc commodius est& uerius multo. Nam ArimiPlin. 3. 5. est Astura. Sed dixi ea de re apud Stephanum num Senonum, Boiorum Gallicae Rauennam etiam Ptoὑρόρ μοὶς- uox est dubia. Niger fluuij pro prium putat, lemaeus adscribit. Picenos autem hoc loco dixi, qui sunt qui sit Plinio Nymphaeum. Ego stationem nauium piraPixεντῖνοι nostro, id est Picenum(hodie Marcam Anconi ticarum intelligo. tanam.) incolebant, ut ne confunderem cum Picentinis ad mare 19 Vfens dicitur. In Graeco est Λὐφιδος, Tyrrhenum apud Salernum in diuersa Italiae regione habi Aufidus, de quo aliâs. Ex Plinio autem satis liquet, Vfens tantib. nihil autem in uerbis autoris mutandum fuisse, satis com legendum,& φιος fortasse Strabo scripserit. nam Ansistat ex huius libri fine. Picenos Πικυνος Ptolemaeus didum hîc quaerere nihil attinet. Palus, cuius mentionem stinctiùs dixit: noster ad originem respexit. Iam uocem μῶλ facit, est Pontina. λον non dubitaui tollere,& ἀνὼν καλον substituere, rei 20 Liris. Haec nomina malè foedata ex Plinio& ueritate hoc docente:& litterarum reliquijs quasi manu du alijs correxi. Vinum Statanum pro κτὰγανον posui, cntib. ad emendationem: ne dicam sic legisse interpretem. Leae secutus Plinium 14. 6. strum porrò nullum inuenio. Plinius 3. 13. Heluio flu21 Clanis. JAlius hic est à Liri. Plinio lib. 3. cap. 5 mini hoc tribuit. Ego planè Castrum suspicor à StraboClanis dicitur hodie Chiana. ne scriptum fuisse, idque reposui. Congruit enim ad Plinia 22 Suessa, Trapontium. I Legebatur gὐες nam etiam ac Ptolemaicam Piceni descriptionom, urbe ultima LIB. STRABON. AN NOTATIN 154 & pro ἐτὼερος socium scripserim, satis liquet. Baïum VIISultima& Praetucijs proxima posita pro termino, ea sis socium, unde Baijs nomen Seruius in 3um& 6um Aedemque maritima. Si cui Leaster arridet, amet eum sine ri neidos dicit. τῶν μισενῶν.] Legendum κὐν μισκuali, quod ad me attinet. Pneuentiam reliqui, sed suspevoi. Sed exciderunt uerba, quibus ostendat unde Misectam mihi. fortè aliquid est deprauatum pro eis qui sunt no promontorio nomen. Imò autem apparet magnam Pleninenses Plinio. pro κάτελον κασσελλον reposui. hîc esse lacunam,& perijsse quae de Baijs Strabo scricastellum Firmanorum Plinius. Trunoum quoque ipsa psit. nihil enim scripsisse quis credat?& in eclogis etyscriptura ostendit esse uitiosam uocem, pro qua aut Nomon Baiarum,& alia quaedam cùm extent, quis dubiuanam aut Numanam crederem ex Ptol.& Plin. repotet locum hunc esse decurtatum? De Miseno uide Virg. nendam. Frentanes ex ijsdem posui. VI. Aeneid.& interpretes. 26 Teate.]τεατεαν ex ptol. reposui, pro τεγε31 Acerrarum. J'Αχέρων, scribi debuit ἐ κερῶσον, ατην. Plin quoque Teatinos habet 3. 12.& restat adhuc Imò ἀκερῤρων. Sed uerba πσερὶ ἀρὲεωνα nescio quomooppidum Tieti, ut testatur Niger. alij citta de chieti ma do corrigam tutò: mendosa esse, id uerò scio. itaque in uer gis corruptè dicunt. Maruuinos Marrubios appellat Vir tendo ueritate fretus liberum geßi me. De Acerris dixë gil. VII. Aeneidos. Sed& alia ut emendauerim, obscumus in Stephano. De Vaesuuij autem montis appellatio rum non est. Peucentinis autem hic prorsus nihil erat nis uarietate, hîc quoque non libet repetere, quae suo dixi loci. reposui Picentinos, ut& paulò post. Nam Atermus loco. Πομπαίαν, σύραιον,& paßim alia nominum flumen eorum limitem ipse etiam facit Plinius 3. na non correxi, gnarus quid Graeci scriptores in hoc ge Ptolemaei 13. ut uideantur omnino apud Ptolemaeum Aterni& nere haberent. in uersione genuina reposui. locus. Matrini nomina esse transposita qui Aternum uersus Pe 32 Inter sese.] ερόστε ἀλήλας. legebatur ἐλλιν lignos, Matrinum uersus Picenum collocaret, reliqua vas planè nullo sensu. coniecturam meam facilè probaex plinio correxi. de Ortio sum dubius, quod uideo nonbunt, qui uarios Graecarum litterarum ductus obseruanullos idem cum Ortone facere. εισι pro eius requirit runt. Versus Pindari facilè potui restituere, cum extent sensus. ferè sub initium πνθίων.& ut nihil dißimilem, corrn 27 Oἱ δ' ἔκείνος.] Corrupté fortè, ἔτ' ἐκειντς. pti cum integro comparatio mihi uidetur multis bonis ut subaudias τόπους. Σαννιταες dandi casu, sensus reconiecturis occasionem praebere ubi libri desunt, ἐπω quirit. De alica et Campaniae fertilitate confer huc quae μεὼς λόφος. mihi ignotus est. Ampliùs. Simile ferè habet Plinius 18. 11. Statenum uinum malè in Setinum est, quod accidit apud Puteolos monti Barariae, ut histo deprauauit interpres. uide Plin. huc 14. 6. riae& picturae docent, Anno salutis 1538. 28 Kιττειαι. Hanc ego uocem neque adsequor, neque 33 Calatia. In uertendo secutus sum Plinium& Pto quid legerit interpres uideo, qui ostrea uertit, nisi si lelemaeum, mirificè deprauatis hîc uocibus ex historia bel git τιθείαε. nam τὴθεα esse ostrea uel ex Homero noli Annibalici apud Liuium& Polybium, satis nostra pro tum est. babuntur. Reliqui tamen Graeca, ut& infrà leάλμης 29 Aquae potabilis.] ποταμίν, puto ποτί quod Cales esse non est obscurum. Quae de medimno μν. Sed& καὶ κειεται οὐς ἄχερυσιας& ψοῖς Casilini uendito noster habet, Plinius ex annalibus muuix. pro tis restitui, ac προσοικειῖν. quae menda leri attribuit, maiore miracle, siquidem locus uitaus uia ridiculam interpreti uersionem extorserunt. Sed& ne potest quidem esse. 8, 57, ut cum hîc διακοσία pro λUσέριον non potui tolerare. quis enim credat latroδιακοσίων fuerit scriptum,& πραθεντες pro πραnes nunquam interdiu prodire ex latebris? aut quid his θεντος: fieri facilè potuisse credam, ut pro mure mecum oraculo? aut unde probabile fit, Cuuerios fuisse dimnum μεδίμνος pro μνὸς, indirectus et imperitus re praedones? rum παρα διοξων librarius substituerit. id modò me mo 30 Ad Neapolim. JLocus in Graeco monstrosè uet quòd numos Plinius simplices, noster drachmas hafuit corruptus. De Agrippae opere ad lacum Auernum, bet.& sic uideri poßit Pliniana summa tanuide Dionem lib. 48. ferè extremo. φασίν. Inon qutum quadrans esse Strabonianae, σίν, nisi fortè ad Ephorum usque referendum sit. Sed& itaque satis habui moΜεπεσκενασεν legendum fuit. Sicut& Misenuisse. num. Itaěs Bαίαes cur in accusatium conuerterim, INIS. TABVLA 155 TABVLAITA LiAM ET Corsicam COMPLECTENS, LIBRO QVINto& sexto Strab. inseruiens. m̄. H. m. H. Roma regia 15 15. 15 Nicaea Maßiliensium 4e Tarracinae T Italiae 20 ferè. I 15 Neapolis 50 14 Brundusium 15 20. Ancon2441 15 Rauenna Ciuitates 30¾ 45 15 Aquileia insignes Beneuentus P.S Capua ferè forè Valeria cirni insulae ferè ferè 2 15 Mariana, n 2 39 38 le reste de ses de 157 156 VL TALIAE. B TA 32 42 43 34 41 38 Pänoniae superioris pars Pänoniae in se Vous ne rioris p s 1/2 arm le C Tergestu listria Applicia E Pour le E Ocra mos Venet Ilhridis& da. matiae pars Pata auim parët. ae Atrian: 1667. Bergo CH Salasi Sinus Adriaticus t Mediolanu de la fois de l'année le FJ 1) Brixia Augusta Storia t Ticina Cremona De B.F.F.P. t Liuij Ancona Doria F apisaurum Pieter Bononia Taurinii Placena Parma de Votre G.C.P. de Cöth Monsieur t Nuceria Londres Votre amitié de Votre Liguria 3 M V. A.H. Vmbri Florentia.............. Tuscia Albigaunum Hadria de son B C t Séna De Semnones Mare Ligusticum Le de la raria Populonto Aes Lobonderschapen. A receu P.D. Nouum 1. Ilua Acha. 11. Novembris P.S. 11 castrum HZsch. de la peine De Votre St. De Latini de Ostia Reliqui Italiae pop. de G.J. Vestinorum, Amiternum. Mare Tyrrhenum Piana/ia Samnitum, Beneuëtum. Apulia Capier m Vulturn H. P. Montia HZsch. Boianum. Brutiorum, B L.S. Corsica Garganus Eparthenope X Consentia. (H0-l motis Pädatar Corsicae Sipus Mariana POPVLI ET CIVITATES- TALIAE. E prochte Neapoe Ceruini, Tarrabebe Aufidius Maßiliensium, Nicaca, Trophaca Augusti. Ligurum, Genua, Polentia, Sabata. Tarrabenij Pithecus à ni, Titiani, Balato Tuscorum, Luna, Populonium, Luca, Floretia, Pisa, Perusia, Aretium, Volsinium Salernum ni, Vanacini, Cle Valeria apred Sutrium, Sæna. Latinorum, Antium, Formae, Roma, Tusculum, Aquinum. Cam firianj bęsij, Licnini, Mastum. panorum, Vulturnum, Cuma, Neapolis, Capua, Suessa. Picentinorum. SurenBlaton ou M. tirenus? crini, Opini, Simtum, Nola. Lucanorum, Buxentum, Compsa. Brutiorum, Regium, Leucopetra. bri, Coymaseni. Magnae Graeciae, Locri. Tarentinorum, Tarentum, Salentinorum, Neritum. Ciuitates. Pauca, Fidesii Calabriae, Hydrus. Apulorum, Egnatia. Sipus, Canusium. Frentanorum, IstoM sera, Alista, CluniCala nium Larinum. Pelignorum, Orton, Curselinium. Marucinorum, Teatea. Subani um, Aluca, Lurinum Dans les Dicenorum, Ancona, Firmium, Hadria. Semnonum, Pisaurum, Ariminum. GalDidymae Laus Magt Buxentû lorum Boiorum, Rauenna. Venetorum, Patauium, Atria. Carnorum, AquiDe Græcia leia. Histriae, Tergestum. Caenomanorum, Bergomum, Brixia, Verona, TriVulcania Monsieur dentum, Cremona. Insubrum, Nouaria, Ticinum, Mediolanum, Comum. SaLivart Laciniu: lppomates: bij g. lasiorum, Eporedia. Taurinorum, Augusta. Libycorum Vercellae. Ceutro, 11,= 1, praesit. Iapygium sime SARDINIAE promon norum, Forum Claudij. Lepontinorum, Oscela. Caturigorum, Eburodunum. Mare PARS Regii Loch Legustanorum, Brigantium. Nerusiorum, Vintium, Suctriorum, Salinae. Galliae Sardoum P. Pasil de Togatae, Placentia, Eidentia, Parma, Mutina, Bononia, pauentia. Vmbrorum, Fo Lähte Erich l Lun Zephyriū de rum Sempronij, Assisium. Vilumbrorum, Turde, Spoletium, Nagnia. Sabinorum, de mr SICI mons Aetua Nursia. Aequiculorum, Cliternum, Marsorum, Capra. Praegutinorum, Beretra. V LIAB PAR Carana syracus à de P.S. 42 40 n 3 Dlapontus Clima s extum Byzâtium Dlero mes Clima (qui t 2 a Votre très- P.S. 259 STRABONIS RERVMGEOGRAPHICARVM LIBER SEXTVS. ARGVMENTVM. Sexto libro reliqua Italiae pars, ab Adriatico ad Macedoniam usque describitur, in quibus sunt Apulia, Calabria,& quaecumque ad Ionium sinum und cum adiacentibus insulis usque ad Ceraunios montes ita sunt& rursum quae ex alia parte, quae usque ad Carthaginem, atque interiacenteis illic insulas, referuntur. Ost Silari ostia, Lucania subsequitur, fanumque I lunonis Argiuae ab Lucania. lasone conditum, indeque stadijs L distat Paestum. Hinc in altum nauiganti Leucosia insula occurrit, breui a continente traiectu, nomine referens unam Sirenum, quae ibi locorum eiecta fuit, cùm se eae(. ut in fabulis est.) in profundum mare praecipitassent. Eius insulę promontorium Sirenusis est obiectum, sinumque efficit Posidoniatem. Inde ubi cur sum flexeris, alius est contiguus sinus, inque eo urbs, quam Phocaenses cum conderent Hvelam, alij Ellam à fonte quodam, nostro tempore Eleam appellant. haec est pa Elea Velia tria Parmenidis& Zenonis Pythagoreorum. Videtur mihi cum propter hos uiros, tum iam antè etiam ea urbs bonis floruisse legibus. itaque& Lucanis restiterunt Eleatae,& Paestanis, superiersque discesserunt, quanquam& regionis amplitudine& hominum numero essent inferiores ob agri sterilitatem coguntur ferè mare exercere, salsamentisque& alijs id genus negociationibus se alere. Tradit Antiochus, quo tempore Harpague Cyri copiarum dux Phocceam cepit, ciues quibuscunque facultatum tantum esset totis cum familijs naues conscendisse, primumque cum Creontiade ad Cyrnum ac Massiliam appulisse, indeque repulsos Eleam condidisse. Alij nomen ab Eleete fluuio deducunt. distat urbs ea à Paesto stadijs circiter CC. Subsequitur eam promontorium Palinurus. ante Eleam sitae sunt duae Oenotrides insulae, stationibus praeditae. Post Palinurum Pyxûs(Latini Buxentum uocant.) arx, eodemque nomine portus& flumen. duxit eò coloniam Micythus Messanę in Sicilia princeps: sed qui eò habitatum uenerant paucis exceptis inde discesserunt. Post Buxentum est 2 Laus sinus,& fluuius Laus,& urbs Lucanicarum ultima, paululum supra mare, Sybaritarum colonia, à Velia stadijs distans CCCC.(. totius autem Lucanię litus est stadio rum longitudine IƆCL.) Propè adest facellum Draconis, unius de socijs Vlissis, de quo Italis fuit oraculum datum: Quà Draco Laius est, multum populi periturum. decepti enim oraculo Graeci qui in Italia erant, eò facta expeditione à Lucanis cladem acceperunt. Atque ad Tyrrheni quidem maris litus haec sunt Lucanorum oppida, qui olim non pertigerunt ad alterum mare: sed ibi obtinebant Graeci qui sinum habitabant Tarentinum. Ante quàm in Italiam Graeci uenissent, nulli erant Lucani, sed Chones& Oenotriloca ea possidebant. Cum autem Samnites uiribus admodum aucti Chonas& Oenotros eiecissent,& Lucanorum coloniam in eam regionem deduxissent: simul etiam Grae ci utrunque litus usque ad feetum tenerent: diu inter se barbari ac Graeci bello certauerunt. At Siciliae tyrannye,& posteà Carthaginienses, modò de Sicilia aduersum Romanos bel. lum gerentes, modò de ipsa Italia, istos omnes qui ibi habitabant multis laeserunt male. ficijs. Post Graecos autem" Posterioribus quidem temporibus magnam etiam mediterraneorum partem ademerunt, à Troianis temporibus facto initio. adeoque eorum creuit potentia, ut ista regio& Sicilia nomine magnae Graeciae censerentur. at nunc Tarento, Regio& Neapoli exceptis, omnia in barbariem sunt redacta, aliaque à Lucanis& Bruttijs, alia Campanis obtinentur. ab his quidem uerbo, reapsè à Romanis. sunt enim& i psi Romani. Nihilominus ei qui totius terrae ambitum tractet, opus est& quae nunc sunt referre,& quomodo de his quaedam superioribus habuerint temporibus, maximè si illustria sint. Dictum est de Lucanis Tyrrhenum mare attingentibus. Qui uerò mediterranea tenent, ij sunt qui non procul Tarentino sinu habitant. Hi, ut& Bruttij,& generis autores ipsi Bruttij Odyss. x.184 STRABONISGEOURAPH. 1692 ipsi Samnites, ita sunt cladibus attriti, ut eorum habitationes distinguere sit difficile. Ca sa est, quod nulla harum gentium pro se corpus quodpiam peculiare hodie conseruat, consuetudines sermonis, armaturae, uestium, aliaeque id genus obsoleuerunt: quò accedit, quòd singulae seorsim habitationes obscurae sunt& ignobiles. Nos quae tradita accepimus in commune proferemus, nullo facto hîc inter Lucinos mediterraneos& ijs uicinos Samnitas discrimine. Petilia Lucanorum urbs primaria censetur,& hodieque satis est frequens hominibus. condidit eam Philoctetes, cum Meliboea ob seditionem profugisset. urbs est natura loci munita: itaque& Samnites aliquando castellis exstructis se contra eam tutati sunt. Philoctetę opus est etiam Crimisa uetus ijsdem in locis. Apollodorus in commentario de nauibus Graecorum ad Troiam, facta Philoctetis mentione, quosdam ait dicere eum cum in Crotoniatarum peruenisset agrum, Crimisam arcem condidisse,& urbem Chonin super ea, unde Chonibus in ea regione nomen.& missos ab eo quosdam in Siciliam 3 ad Erycem cum Aegesto Troiano, Aegestam muro cinxisse. Sunt& alia oppidula Lucanorum exigua in mediterraneis, Grumentum, Vertinae, Calasarna, usque ad Venusiam urbem pręcipuam, quam ego ut& reliquas quae sunt in uia ad Campaniam, Samniticas esse iudico. Super Thurios est etiam sita regio quae uocatur Tauriana. Lucani à Samnitibus genus trahunt.& superatis bello Posidoniatis atque eorum socijs, urbes illorum obtinuerunt. reliquo tempore popularis reipub. apud eos gerebatur administratio: sed in bellis rex ab ijs creabatur, quorum erat magistratus designare. nunc Romani sunt. Reliquam usque ad fretum Siculum oram maritimam stadiorumenn CIƒCCCL„Biuttij tenent. Antiochus in opere quod de Italia conscripsit, hac regionem ait Italiam appellatam fuisse, ac de ea se scribere: prius autem dictam fuisse Oenotriam. Terminum autem ei constituit, ad mare quidem Tyrrhenum, quem& nos Bruttijs assignauimus, Laum flumenad Siculum autem fretum, Metapontium. Sed Tarentinam regionem quae continuò agrum Metapontinum subsequitur, extra Italiam sub I ilufygię nomine censet. Apud uetustiores autem ait eos tantùm Oenotros ac Italos fuisse habitos, qui intra isthmum siti uersus fretum uergerent Siculum. Is isthmus stadiorum CLX inter duos iacer sinus, Hipponiatem(. quem Napitinum nominauit Antiochus.) atque Scylletium seu Scylaceum. Longitudo littoris quod intra fretum est& isthmum, est poenè cID cιD stadiorum. Successu autem temporis ait Italię nomen fuisse,& Oenotrię propagatum usque ad Metaponticam & Sirenitidem regionem. habitasse enim ea loca Chonas, gentem Oenotricam satis compositam, territorioque nomen Chonię fecisse. Atque hic quidem more antiquorum simpliciùs dixit, nullo posito Lucanorum& Bruttiorum discrimine. Enimuerò Lucania est inter oram maris Tyrrheni ac Siculi, illic a Silaro usque ad Laum, hîc à Metaponto usque ad Thurios. in continente autem à Samnitibus usque ad isthmum, qui à Thurijs ad Cerillum pertinet, prope Laum. isthmus stadia occupat CCC. Supra hos Bruttij peninsulam incolunt, quę aliam includit peninsulam, in qua est isthmus a sinu Seylletio ad Hipponiatem sinum porrectus. Genti huic Lucani nomen dederunt, qui desertores seu defectores Brut tiorum uocabulo notant. nam Bruttij cum(ut aiunt.) pastores priùs essent Lucanorum, ab ipsis desciuerunt, indulgentia ipsorum lbertatem adepti, quo tempore Dio bellum in Dionysium mouens, quosuis contra quosuis concitauit. Atque haec in uniuersum de Lu canis sint& Bruttijs dicta. Caeterùm prima à Laourbs Bruttiorum est Temesa, quam Tempsam nunc dicunt, ab Ausonibus condita primùm, deinde ab Aetolis qui Thoantem sequebantur hos Bruttij expulerunt. ipsos autem Bruttios Annibel& Romani attriuerunt. Prope Temesam est sacellum oleastris circumseptum, Politae Vlissis sociorum uni dedicatum. quem per insidias à barbaris necatum, graues exercuisse iras ferunt, coactosque 4 oraculi monitu uicinos ei tributum pendere: indeque prouerbium esse, 4 Nemo Temesaeum heroem aduersus se: cùm autem Locri Epizephyrij Temesam cepissent, Euthymum ferunt pugilem contra istum genium in duellum descendisse, uictoriaque potitum ab eo extorsisse, ut tributum uicinis remitteret. Atque huius Temeses aiunt Homerum mentionem fecisse, non Tamasae(. utroque enim modo scribitur.) quae Cypri est, his uerbis. Aes nunc allatum, Temesam proficiscor. & sa LIBER SEXTVS: & sane in uicinia ostenduntur officinae aerariae, quarum tamen hodie defecit usus. Temesę propinqua est Terina, quam euertit Annibel, cùm tutari non posset, quando in Brut tios confugerat. Sequitur Bruttiorum caput Consentia. Paulum supra hanc sita est Pandosia, castrum ualidum, ubi Alexander Molossus perijt. Nam& hinc oraculum Dodonęum imposuit, quo iussus erat Pandosiam Acherontemque uitare. cum enim in Thesprotia id nominis ei loca osten sa fuissent, ipse in Bruttijs ad idem gerentia nomen oppetijt. Castrum tres habet uertices Pandosia, ac praeterfluit Acheron fluuius. Sed alia quoque accessit, quadeciperetur, dictio: Pandosia ingentem es populum extinctura triuert ex. existimauit enim non suorum, sed hostium praedici cladem. Pandosiam ferunt aliquando regiam fuisse regum Oenotrię. Consentiam sequitur Hipponium, à Locris conditum: quod Bruttijs ademtum Romani Vibonem Valentiam nuncupauerunt. Et quia circumiacentia loca prata habent praeclara, floribusque abundant, creditum fuit eo ex Sicilia uenisse Proserpinam florum legendorum gratia: indeque morem esse matronis receptum ut flores ipsae legant coronasque nectant, turpeque ijs habeatur ad festos dies serta gestare emticia. Nauale habet Vibo, quod olim aedificauit Aga thocles Siculorum tyrannye, ea urbe potitus. Inde ad portum Herculis nauigantibus, extrema Italiae uersus feetum sita incipiunt sese aduersus occidentem inflectere. Eo in litore est 5 Medama urbs Locrorum eorundem, eiusdem nominis cum fonte magno, habetque uicinum nauale, cui Emporium nomen. propè est etiam flumen Metaurus,& eiusdem nominis statio nauium. Ante hoc litus sitae sunt Liparensium insulae, CC stadijs à freto distantes. alij Aeoli insulas dicunt. aiuntque earum poëtam in Vlissea mentionem fecisse. septem numero sunt, in conspectu sitae omnib. uel ex Sicilia, uel ex continente apud Medamam ,pspicentib. dicemus de ijs in Sicilia. Cęterum iste Metaurus fluuius, diuersus est ab eo* Inde subsequitur Scyllaeum, sublimme saxum& mari poenè ambi tum, isthmo humili& utrinque appulsui nauium apto, cotinenti iunctum. quem isthmum Anaxilaus Rheginorum Tyrannus aduersum Tyrrhenos muro muniuit nauiumque stationem redegit, praedone sque freeti traiectu ,phibuit. Propè.n.Cęnys etiam est, quae distat à Medama stadijs CCL, quae tima fauces freti coarctat eregione Pelorie Sicilia eò porrecti permontorij. Pelorus.n.unum est de trib. prmontorijs, quae Siciliam efficiunt triquetram,& obuertitur ortui ęstiuo, sicut Caenys occasui. quod fit ut à sese inuicem auertantur Caenys& Pelorum. A'Caeny usque ad Posidonium, seu colum, nam Regiam ad fretum, sex circiter stadiorum longitudine angustus ptendit meatus, pauloque longior est minimus traiectus. à columna Regium usque c sunt stadia, treto in dilatato, qua ad externum mare nauigatur, quod orientem spectat,& Siculi maris habetur nomine. Regium à Chalcidem sib. con ditum est, qui cum ex decimatione Apollini, propter sterilitatem esse et cosecrati, eò deinde à Delphis commigrasse feruntur, domo sibi etiam alijs adscitis. Antiochus scribit Chalcidenses à Zanclęis euocatos, principemque coloniae Antimnestu ijs constitutum fuisse. In huius colonię societatem uenerunt etiam exsules Messenij Peloponnesij, quam eiecti erant factione suorum, recusantium poenas dare Sportanis, ob uiolatas in Limnis uirgines: quas Messenij missas ad rem sacram per uim stuprauerant, trucidatis etiam quae eas defendere uolebant. Exsules ergo cùm Macistum recessissent, mi serunt Delphos, expostulatum cum Apolline& Diana, quod ea ipsos fortuna uti sinerent uindicare iniuriam dijs istis factam uolentes: simulque quęsitum ecquam reb. perditis salutem inuenirent. lussit eos Apollo socios se adiungere Chalcidenlib. Regiumingrantib. suaeque sorori gratias agere. non .n.perijsse ipsos, sed exitium euitasse, alioquin una cum patria perituros, quam paulò post' Sportani essent excisuri. Paruerunt oraculo Messenij. Ideoque Reginorum duces usque ad Anaxilaum semper de genere Messenio fuerunt delecti. Antiochus tradit, totam istam regionem priscis temporib. fuisse à Siculis habitatam: postea temporis Morgetes ab Oenotris pulsos in Siciliam traiecisse. nec desunt, qui Morgantium Siciliae urbem à Morgetib. nomen habere asserant. Maxima semper fuit ciuitatis Reginę potentia, ac ertemulta habuit sub se oppida, ppugnaculumque fuit semque Siciliae oppositum cùm antiquitus, tum nuper nostra aetate, cum sex. Pompeius Siciliam ad defectionem pe traxit. Nomen Regio esse ait Aeschylus ab eo quod isti accidit regioni. terrae.n.motib. Siciliam a continente obruptam, cùm alij, tum ille affirmauit:& nomen a uerbo rhegnysthae, quod est rumpi, deductum uidetur. Huius rei argumenta ducuntur ab ijs quae Aetnae& alijs Siciliae partib. accidunt, & Laparę insulisque circumiacentib. Sed& Pithecusae ac opposita continens habent, quib. prbabile reddatur Siciliae hoc euenisse. Ac nunc quidem apertis orib. per qignis efflatur, massaeque ignitę& aquae egeruntur, rarò aiunt terram 18to uicinam motu concuti. Olim autem cum omnes essent exitus obthurati qui fo STRABONISGEOGRAPH. 162 quam foras partinerent, ignis ac uentus a terra 6 contenti, uehementes ediderunt motus, quib loca illa concussa& ui uentorum quasi subruta tandem concesserunt, perruptaque utrunque mare admiserunt, cum hoc, tum quod ibi est inter reliquas insulas. Etenim Prochyta, Pithecusae, Capreae, Leucosia, Sirenusae& Oenotrides, partes sunt continentis auulsae, nonnullae insulę ex ipso mari emerserunt, sicut& nunc multis locis euenit. quam.n.in alto iacent mari, eas probabile est ex profundo sursum egestas esse: quae autem ante permontoria sunt sitae, aut 1810 à continente diuiduntur, maximè rationi consentaneum est ab ea esse abruptas. Verumenimuero, haec ne nominis causa sit, an uerò splendor eius, cuius gratia Sannites eam Regium quasi regiam appellarint chorum.n.principes Romanae ciuitatis fuerunt participes, Latinoque usi plurimum sermone) in medio dijudicandum alijs relinquo. Hanc sanè urbem illustrem,& quae multas urbes ciuib. frequentasset, multosque uiros praestantes ciuili uirtute, multos doctrina insignes ptulisset, Dionysius solo ęquauit, id causat, quod sibi uirginem nuptum dari postulanti, filiam lictoris obtulissent Rhegini. Dionysius iunior par tem urbis instaurauit, ac Phaebiam nominauit, sub ętatem Pyrrhi, sed Campanorum praesidium incolas uiolatis pactis circumuentos inter fecit plrerosque. Paulo ante Marsicum bellum terręmotus magnam partem urbis prostrauerunt. Augustus Cęsar, eiecto Sicilia Pompeio, uidens Regium ciuium laborare penuria, simplementum ex classe sua largitus est: ut nunc satis frequentetur. A Regio uersus ortum solis si nauigatur ad Lstadia, prouenitur ad Leucopetram, i. album saxum, promontorium a colore sic de nominatum, in quid desinere montem Apenninum aient. Inde sequitur Herculis per montorum, ultimum uersus meridiem, quod ubi circumflexeris, statim iam Africo uento nauigabis ad lapygiam, deinde lic reducitur magis magisque uersus septentriones& occasum, ad sinum lonium. Post Herculis suc cedit Locrorum pomontorium Zephyrium, sic dictum, quod portum habet uentis ab occasu flantib. exposiLoni. tum. Subsequitur urbs Locri Epizephyrij. Sunt hi Locri colonia eorum Locrorum, qui sinu Crisaeo 7 habitant, ab Euanthe deducta non multo post Crotonem& Syracusas 7 conditas. Falsum est autem quod Ephor. eos Locrorum Opuntiorum facit colonos. Cum tres quatuorue annos in Zephyrio ha bitassent, transtulerunt inde urbem, usi etiam Syracusanorum auxilio. Simul.n.hi.* i quib. etiam ibi est Locrensis fons, ubi castra Locri habuerunt. Inter Regium& Locros stadia sunt I>c sita est urbs in supercilio, quod Esopin appellant. Creditum est Locros omnium primos scriptis usos fuisse legi bus. quos, cum diu remp. optimis gessissent institutis, Dionysius Syracusarum exturbatus domina tione, scelestissimè uexauit. Etenim uirginib. in moren nuptarum ornatis pronubum se ipse auspi cenue gerebat in conclaue ingressus:& conductis formosis uirginib. in conuiuijs colûbas integris alis dimittebat, uirginibusque imperabat ut eas nullę captarent: quibusdam etiam sandalia in dutis inaequalia, alterum subline,& alterum humile dedecoris causa iussit ut sic columbas sectare tur. Dedit tamen poenas Dionysius, cum in Siciliam recuperandę tyrannyis causa redijsset. Nam praedidio deiecto Locri in libertatem sese uindicauerunt, uxorenque& liberos Dionysij(duę erant filiae,& si liorum natu minor iam pubescens: alter.n.Apollocrates patri inexpeditione reditus causa susce pta aderat. i suam potestatem redegerunt:& Dionysio summopere flagitante, intercedentib. etiam P ipso Tarentinis, ut quibuscunque latis conditionibus. missam uxorem liberosque elus facerent, abnue runt, malueruntque obsidionem& agri euastationem perferre, iram autem suam in filias affatim euomuerunt: quas uulgò constupratas strangulauerunt,& crematis corporib. offa mola contrita in mare dissi parunt. Cęterùm Ephorus Locrensium legum mentionem faciens, quas ex Cretensium, Laconum,& Areopagitarum legib. Zaleucs composuit, ab hoc id in primis nouè istitutum esse tradit, quod cum prio res singulis delictis poenae imponendę modum ac definitionem iudicib. permisissent, ipse in legib. poenas expressit, ratus sententias iudicum de reb. ijsdem non esse easdem: oportere autreasdem* laudare,& quod simplicius de commercijs constituit. Thurios autem, cum postea temporis subtilius extre ma quaeque sectari& describere conarentur, maiorem quidem reportasse gloriam, sed remp. habuisse uitiosiorem. Quippe bonis regi legibus, non eosque in legib. omnem calumię locum uolunt praejudere, sed quae simplicit positis legib. insistunt, atque hoc etiam Plato dixit. Apud quos plurimae sunt leges, apud hos etiam lites esse& malos mores: sicut morbi solent esse multi, ubi multi sunt medici. Peculiare quippiam habet Alex fluuius, qui agrum Reginum à Locrensi diuidit per profundam labens conuallem. Cicadae.n.quae in Locrorum sunt parte, uocales sunt, ab altera fluminis parte murę. Cuius rer hanc putant esse causam, quod hae in loco sunt umbroso: itaque roris plenae non distendunt membranas alterae quia apricantur, menbrarias habent aridas atque corneas, ut facile ijs sonus edatur. Monsira bat apud Locros statua Eunomi citharcedi, cicadam habens citharg insidentem. Narrat Timaeus hund LIBER SEXTVS. hunc Eunomum& Aristonem Reginum aliquando Pythijs canendo concertasse de fortitione, ac Ari stonem quidem à Delphis contendisse ut sibi fauerent, quod suos maiores Apollini sacros diceret, indeque deductam esse coloniam, at Eunomum contra dixisse, nihil prfus certamina de cantu ad Reginos pertinere, apud as ipsę etiam cicadae, animal alioque uocalissimum, uoce destituerentur, interim tu nihi lominus placuisse Aristonen ac uictoriam sperasse: sed uicisse Eunomum, statuanque de qua dixim, in patria 3 posuisse, quod ei rupture in ipso certaine fide cicada praestò fuerit, sonumque nerui expleue rit. Quę supra urben hanc sunt mediterranea, ea Bruttij tenent, ibique urbs est Namertium,& syl ua pice ferens optimam. Syluam eam Bruttij Silam uocant, arborib. est praeclarè consita& aquae copia praedita, longitudine ICC stadiorum. Post Locros sequitur Sagra fluuius, quem feminino genere effe runt, ad eum est templum Castorum, ubi CCIDD Locrenses cum Reginis, de Cxxx millib. Crotoniatarum pugna commissa uictoriam reportarunt, atque hic aiunt tractum pruerbium contra fidem rei derogantes. Ve riora sunt haec reb. ad Sagram gestis. Adijciunt nonnulli fabuli, ea ipsa die cum Olympicum ageretur certamen, rem ijs qui ibi tum in tererant fuisse annunciatam, ueritateque rei nuncij celeritatem comprobatam, atque hanc claden aient causam fuisse cur Crotaniatę paulo post dissiparentur, ob multitudinem eorum ceciderant. Sagram subsequetur Caulonia, ab Achiuis condita, quandam Aulonia dicta ob conuallem(id .n.aulon Graecis est) ante sitam. Est autem deserta.quam eam tenebant, in Sicilia à barbaris eiecti, ibi Cauloniam condiderunt. Post hanc Scylletium colonia Atheniensium qui Menestheum sequebantur, hodie Scylacium dicitur, cum Crotoniatę possiderent, Dionysis partem Locris definiuit, ab urbe etiam sinu Scylletico nomen est, quam sinu Hipponiata, eum cuius meminimus isthmum conficit. Hunc isthmum Dionysis bellum contra Lucances gerens, muro munire aggresse est, ea praescriptione usus, ut eos qui intra isthmum habitabant tutos ab extra eum degentib. barvaris redderet: cum reipsa eorum mutuam cuperet societatem diuellere, ut securè imperare intra isthmum colentib. posset. Sed inter uentus extra isthmum tenentium opz id irritum fecit. Scylletio regio Crotoniatarum succedit,& tria l ilpygum prmontoria.inde Lacinium, lunonis templum diues quandam multisque refertum donarijs. Traiectuum interualla non est facile certò explicare: nisi quod Polybius fere a 18to usque ad Lacinium tra dit esse stadia cio cin ccc. hinc ad lapygium, pomontorium traiectus est locc. Atque hae dicuntur fau ces Tarentinisinus. Ipsius sinus litus amplum, ut regionum descriptor ait, millia passuum continet CCXL. Artemidors ab expedito confici.it millib. passuum CCCXXC. 10 Tanta etiam est reliqua fau cium sinus latitudo. Sinus ortum solis hybernum spectat, incipit à Lacinio. Inde. n.cursum flectens statim ad Achaicas deferebatur urbes, quarum hodie extra Tarentum nulla extat: ob celebritatem tum nominis operę est quarundam copiosius facere mentionem. Prima est Crotô, CL stadijs à Laci Croton. nio ibique fluuius Aesarus& portus, aliusque fluuius Neaethus, cui ab euentu nomen inditum per hibent. Nam ab expeditione lliaca Achaeorum quodam in reditu uagatos eò appulisse,& egressos in terram ut loca ista explorarent, ibi tum Troianae quam unà uehebantur mulieres nauigia quae uirorum ua cua deprehendissent, incendisse, molestia nauigationis impulsas: itaque eos ibi sedem ponere coa ctos fuisse. quam cum uiderent terram esse ibi locorum fertilem, statimque alij complures eiusdem gentis eò ap plicarent, prioresque imitarentur, multa fuerunt condita oppida, quam pleraque à Troianis sunt deno minata, sicut& Neaethus amnis. Antiochus scriptum reliquit, cum Achaeis Deus mandasset ut Crotonem conderent, Myscellum eò locum speculandi causa uenisse, cumque iam conditam ibi uideret Sybarin uicino amni cognominem, eam potiorem iudicasse, profectumque ad oraculum, quaesiuisse, concederetur ne Sybarin loco Crotonis condere, responsumque sic fuisse 11 Gibbose incassum Myscelle aliena requiris, Vanaque uenaris, quae dantur dona, probato. 11 Erat autem Myscellus nonnihil gibbosus. Itaque reuersum codidisse Crotonem, adiuuante etiam Archia Syracusarum conditore, qui forte fortuna eò appulit, cum ad Syracusas condendas tenderet cursum. Ephor„ scribit, Crotonem antè ab lapygib. fuisse habitatam. Videturbs ea& bellicis reb. studuisse,&ixi alhleticae. una.n.Olympiade septem uiri qui stadio uicêre, omnes Crotoniatę fue runt, ut non iniuria dictum uideatur, Extremum Crotoniatarum, reliquarum Graecorum esse primum. ide quod ductum aiunt puerbium, Salubrior Crotone: quod ex adhletarum multitudine colligeretur, locum istum ad sanitatem ac firmam corporis constitutionem habere, aliquid conducibile. tulit.n.plurimos qui Osympia uincerent, quanquam non diu urbs ipsa habitata fuerit, pptur claden ciuium, quamgenti numero ad Sagram ceciderunt. Auxit urbis gloriam etiam Pythagoreorum multitudo,& Milo adhletarum ce leberrimus, idemque discipulus Pythagorae longo tempore ea i urbe uersati. Hunc ferunt aliquando columna in contubernio philosophorum ruinam minante, in eius subijsse locum, itaque& relique seruasse O mnes,& ipsum sese subduxisse, ac probabile est confisum huic robori corporis, eum qui à quibusdam narratur inuenisse uitę exitum. ferunt.n.cùm quodam tempore per densam syluam iter faceret, atque à uia longius STRABONISGEOGRAPH. 164 gus discessisset, offendisse magnum lignum cui inferti cunei essent, ibi hominem immissis in tissuram manib. atque pedib. conatum fuisse lignum omnino distumpere, idque modò consecutum, ut de lapsis cuneis lignum in se coiret, ipsumque hoc modo captum, feris escam factum. Ducentis à Crotonis Sybaris, stadijs est Sybaris ab Achęis condita urbs in medio duorum fluuiorum Crathidis& Sybaridis. conditor eius sseliceus. Tanta autem resperitate urbs ea excelluit, ut& quatuor uicinis gen tib. imperarit,& xxv urbes dicto audientes habuerit,& ccc hominum millia in bellum contra Cro toniatas eduxerit, domicilijsque supra Crathidem stadia Lconpleuerit. Sed luxu Sybaritarum ac 12 petulantia factum est, ut 12 Lxx dierum space uniuersam eis ista felicitatem Crotaniatae criperent, Captam.n.urbem immisso flumine aqueis obruerunt. Qui cladi supfuerunt pauci, postea temporis habitatum eò redierunt. Sed& hi aliquanto post ab Atheniensib.& alijs Graecis deleti sunt: qui cum uenissent ut ipsis se adiungerent, in societatem ciuitatis contentos interfecerunt, urbemque in alium uicinum locum translatam à fonte id nominis gerente Thurios denominauerunt. Sybaris potus, equ ut facile consternentur facit, ideoque armenta ab eo arcent. At Crathis hominum qui in eo lauant crines 7 huij fuluos albosque reddit,& multis alijs malis medicina est. Thurij longo tempore fortuna usi seeunda, tandem à Lucanis in seruitutem subacti sunt, Tarentinisque eos opprimentibus, ad Romanos confugerunt, hi Thurijs iam attritis colonos miserunt, Copiasque urbe nuncupauerunt. Post Thu rios est Lagaria oppidum, Epei& Phocensium colonia, unde uinum Lagaritanum dulce ac lene, magnique admodum apud medicos nominis. Sed& Thurinum uinum int nobilia est. Sexten Herculis urbs siue Heraclea, paululum supra mare: duoque aens nauigabiles Aciris& Siris, superqueo urbs Troianae cognominis, quae postmodo Heraclea ibi à Tarentinis condita, nauale Hera cleotarum exstitit, distat ab Heraclea stadijs xxiv, à Thurijs circiter CCCxxx. Troianae porrò coloniae indicium ponunt Mineruę lliacę simulacrum ibi dedicatum. Idque ferunt oculos palpebris clausis solo defixisse, cum lones urbe capta supplices ab eo simulacro auellerent, hos.n.Lydos initio eò peruenisse, urbemque eam, quae idigenatum erat, ui cepisse: dictam autem fuisse Polijum. sed& hodieque monstrari simulacrum illud conniuens. Enimuerò pteruum est fingere, simulacrum aliquod non modò uisum fuisse conniuere, sicut imaginem Mineruae llij ferunt oculos auertisse cùm uio laretur Casandra: sed fabulę adijcere, simulacrum etiamum conniuens conspici. At multo etiam pteruius est ea ab llio allata fabulari, quae scriptores ponunt. Nam& Romę,& Lauinij,& Lucerię,& Siritide Minerua habetur liaca, quasi ab Ilio allata:& facinus mulierum Troianarum multis adscribitur locis, eoque fides ei decogatur, cùm fieri tam potuerit. Quidam& Siritidem& Sybarin, Teuthrantiam Rodiorum colonias faciunt. Antiochus autor est Tarentinos contra Thurios& Cleandriam imperatorem qui Sparka exulabat, ob Siritidem belligerantes, ita pacem coiuisse, ut aequo utrinque Siritis iure incoleretur, Tarentinorum tam iudicaretur colonia: eam postea temporis Heracleam appellatam cum nomine locum quoque mutauisse. Subsequitur Metapon: iun, à nauali Heraelea dissi tum stadijs CxL. Coditum aiunt à Pylns, qui cum Nestore ab llio nauigauerunt. hos tanto successu terram coluisse, ut auream aestatem Delphis dedicauerit. A' Pylijs urbem esse conditam, ab exequijs Ne leidum ratiocinantur. Vrbem eam Samites deleuerunt. Antiochus scribit, locum illum incolis destitutur Achaeos quae sdam occupasse, euocatos eò ob Achaeorum qui Laconica puisi fuerant odium in Tarentinos, nehi(.uicini.n.erant.) ilocum illum illirent. cum autem duae essent urbes, Metapontijs uiciniores Tarento, à Sybaritis persuasum fuisse ijs quos euocatos diximus, ut Metapontum occuparent: quod eo potiti, Siritidem quod essent habituri: sin ipsi se ad Siritin contulissent, fore ut Tarentini à late re Beimminentes Metapontum suam facerent. successu temporis bello cum Tarentinis& qui suprâ adia cent Oenotris conflato, accepta agri parte pacem composuisse, quitunc fuerit Italiae& lapygiae ter minus. Ibi etiam Metapontum fabulantur,& Melanippam captiuam,& huius filium Boeotum. Existimat autem Antiochus urben olim Metabum dictam, postea Metapontium denominatam: Melanippamque non ad Metabum, sed ad Dium pruenisse. idque sacello Metabi argui,& Asij voetae testimoIn Dij formosa domo peperit Melanippe. nio, qui ait: Boeotum ad hunc nimirum adductam inuens Melanippam, non ad Metabum. Ephorus tradit, Metapontiauto rem fuisse Daulium Crissae, eius quae pope Delphos est, tyrannyn. Fertum& alia narratio. fuisse ab Achi uis ad eam coloniam deducendam missum Leucippum, qui cum locum istum ad diem& noctem precario à Tarentinis obtinuisset, noluerit reddere: interdiu reposcentib. respondens se etiam ad insequentem noctem petijsse ac impetrasse: noctu, ad imminentem diem. Deinceps Tarentum est,& lapygia. de quib. dicemus, si prius, quod ratio nostri instituti requirit. praepositas Italiae insulas peragrauer! mus. quia.n.adhuc singulis gentib. iuxta uicinas insulas exposuimus: nunc Oenotria, quam so lam Italie nomine intellexit antiquitas, ad finem usque enarrata, par est eundem nos ordinem te TABV. nendo, Siciliam& quae circà sunt insulas per sequi 165 ABVLAT LEMAICA, SICILIAM ET SARDINIAM proponens. m. H. m. H. 35 Susaleos 3081 14 Carallis 3002 fere 14 Turris Bissonis Sardiniae 34 14 Gurullis noua 30 14 Lilybaeum Ciuitates 8 14 Syracusa insignes 28 45-1 14 Messena 30 Ï€ 14 Segesta Siciliae 40. I 24 14 -Catana O3 O 146 leur ai-même De 40 1 95 wähte 37 30 ET P»TABVLA SICILIAE M Corsicx B. Ligusticum De pars D' dans le P. verwandten de F. Aymphaes Herculis llua Philonts-Colymbarium Populi Sicilia. inf. 12 P.P. de promot Insult Mesenij, onbitae, Catanaei, Segestani, Sy Harmes racusij. Tibulatij D' B. père de lui ai-même Ciuitates. b. Corsij de la Agathyrium, Alontium, Alaesa, Alete be Coracensij Carensij Diaba Abacena, Aleta, Aetna, Agurium, Asse Le Cunusitani Olvia De rus, Acreae, Agragas, Ancrina. Bucra Maenomeni montes 17 Calacta, Cefaloedis, Caeraria, Caueana E le Catana, Capytium, Centuripae, Cotyrga, de G.C.H.P. Caedrus A Cacyrum, Camarina. Drepanum, Dyme Lomnast thus. Erbessus, Enna, Engium, Entella Solicitani rech Elorus, Elcethium. Gela. Heraclea, Her1 Luci Idonesij e bita, Hidra, Hybla. Imichara, Ina. Elhbbę Aesaronensij de um, Leontium, Ligum. Messena, Menae, P. Guralis Aechilesij Cornensij Megara, Motuca. Neetum. Olulis. PaThyrsus fl. normus, Pintia, Paciorus, Petra, Phthin Ficaria de la thia. Syracusa, Sergentium, Schera, Sege P.S. . me Mare ce 7e sta, Tyndarium, Thermae, Tauromenium, Ruacësij Saeprus A. de t aujourd'hui Sterf Scapitani Siculensi Tissa, Triocla. P.D. de e de E. E. 2486F.OI of ca Neapolitae Ce Lacque FJ de SARDINIA de Phorband Vale itini L. P. Soleitani le de la carac. Acques M risser Cuputum de be Hierdcum de Ses Lun sine acape Vous me tum insula Plumbes décembre mesula Cuniochar . de promode de vos dans le 2e le choses que je suis ai n B Sardiniae populi. Tibulatij, Corsij, Coracensij, Carensij, Cunusitani, Solcitani, Luci Idunesij, Aesaronensij, Cornensij qui& Aechilensij, Ruacensij, Celsitani, Corpicensij, Scapitani, Siculensij, Neapolitae, Valentini, Solicitani. Ciuitates. Aquae Hypsitanae, Aquae Lesitanae, Aquae Neapolitanae. Bosa. Carallis, Cornus. Ericenum, Eraeum. Feronia. Gurullis uetus, Gurullis noua. Iuliola. Lesa. Macopsisa. Nora. Osaea, Olbia. Pachia, Pupulum, Plubium. Susalei uilla, Saralapis. Tilium, Tarra, Turris Bissonis, Tibula. Vsellis, Valeria. FJ N.Y. 147 SARDINIAE 40 Mare hyrrenum . be be Vidymé Icesit e stica Phoenicodes Strögyle De Vuksani Sint D' Rhegium P.S. Ora be -45. de Dans le de Vous de Aerns Chyda je Votre mons Catana D 1. Cëturipae Cutanaei des Orbitae Mare Adriabe Alabusfl. de ticum Monatus R de la SICILIA Osteodes Bracus à de la cratis dans la Syraeusij Hums fl. l'autre de nonPanormus F Lieutnern b de P.S. Bathis fl. P. M P.S. Nots l'ade Deutet Drepanum Heraclea Agrigentum -A-S G.H. Lilybaeum Parall per. N:o N:o N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: N: be e bien Paconia . nur Aeoli de insulés be . be de de Melita hoSacrum die Malta lunonis de dans E t Herculis templum e Lopadusa Aethus für be De de la be Dt faire K O 4 LIBER SEXTVS. 169 Ieslia figuram habet triquetram, itaque& Trinaeria à trib. extremitatibus quon sici dam,& postea sono uocis concinniore Thrinacis denominata fuit. Figuram eius tria definiunt promontoria. Pelorus, quo uersus Caenyn, columellam,& Regium feetum includitur. Pachynus, qui contra orientem prominet, Siculoque alluitur mari,& Peloponnesum, Cretensemque traiectum respicit. Lilybaeum, Ifricae ob uersum, hybernoque iuxta occasui. ij Laterum, quae his tribus extremis includuntur, 13 duo sunt concaua mediocriter, tertium a Lilybaeo ad Pelorum curuum est. idemque longissimum, stadiorum CID IƆCC, ut Posidonius dixit, qui&xx adiecit. de reliquis id quod a Lilybaeo ad Pachynum pertinet, altero majus, minimum omnium id quod freto& Italiae adiacet à Peloro ad Pachynum tendens, stadiorum circiter cID C XXX. Ambitum insu lae Posidonius pronunciat stadiorum IV CID CCCC. At in chorographia, siue ea est regionum descriptio, interualla ponuntur maiora, distincta per partes in milliaria. A'Peloro ad Mylas passuum millia xxv. totidem à Mylis Tyndaridem. hinc Agathyrsum XXX. rursum Alaesam totidem, aliaque xxx inde Cephaloedium(haec nomina sunt oppidorum.) tum ad Himeram fluuium, quiper mediam fertur Siciliam M. p. xIIX. Hinc Panormum XXXV. ad emporium Aegestensium XXXII, indeque ad Lilijbaeum xxxii.x.Flectenti inde adcontinens latus, ad Heracleam lxxv, tum ad Agrigentinum emporium xx, aliaque xx Camarinam, hinc ad Pachynum 1. Inde in tertio latere Syracusas XXXVI, Catanam porròLx, Tauromenium xxxIII, Messanam xxx. Terrestri autem itinere à Pachyno ad Pelorum M. p. CLXIIX. à Messana LisAbaeum uia Valeria xxxv. Nonnulli simplicius rem exposuerunt, ut Ephorus, qui Siciliam circumnauigari ait quinque diebus& noctibus:& Posidonius, qui fima tibus definiens eam, Pelorum septentrioni, Lilybaeum Austro, Pachynum ortui so ijs opponit. At uerò necesse est, cum fimata figuris quarum aequaliter iuxta sese porriguntur lin eae includantur, quae his inscribuntur triangula, maximè omnibus inter se inaequalibus lateribus, quorumque nullum cum parallelogrammi(sic enim id genus figurarum, cuius facta est mentio, Graeci nominant.) aliquo latere concurrit in eandem lineam: propter obliquitatem ea triangula climatibus nequaquam congruere. Sed tamen quando Sicilia Italiae comparata ad Austrum est sita, Pelorum omnium angulorum eius maximè uersus Septentrionem spectare dici non malè potest: ut linea inde ad Pachynum perducta, uersum orientem posita respicere intelligatur septentrionem, cuius latus ad fretum pertingit. oportet autem eam nonnihil conuerti ad hybernum ortum. sic enim litus inclinare depraehendes à Catana Syracusas& Pachynum proficiscens. Caeterùm traiectus à Pachyno ad Alphei ostia est stadiorum IV CD. Artemidorus autem à Pachyno ad Tænarum stadia numerans IV CID IƈC, ab Alpheo Amisum CID CXXX. uidetur mihi ea dicere, quibus a priore sententia intelligatur dissentire. At linea ad Lilyhęum ducta, magis quàm Pe Iorus occasum uersus sita, satis commodè uidetur dici à puncto meridiano uersus occasum pertinere: simulque& ad auroram,& ad Austrum respicere, cum ab una parte Siculo alluatur mari, ab altera Africo, quod a Carthaginensium finibus ad Syrtes tendit. Breuissimus a Lishbaeo in Africam traiectus ad Carthaginem est CID CCC stadiorum. tanto que interuallo dicitur quidam acie oculorum insigni praeditus è specula quadam numerum nauium Cathagine soluentium obseruasse ac ijs qui Elhabaei aderant nunciasse. Latus quod à Elhbaeo est ad Pelorum, necesse est incuruari uersus ortum,& respicere id quod est inter septentrionem atque occasum: ut septentrionem uersus habeat Italiam obiectam, ad occasum autem mare Tyrrhenum& Aeoli insulas. Vrbes Sicilię eo in latere quod fretum conficit. sunt Messana, Tauromenium, Catana, Syracusae. Quae inter Catanam ac Syracusas fuerunt urbes, perierunt, Naxus, Megara: ubi etiam ostia fluminum conueniunt, omnibus ex Aetna defluentibus,& exitus portibus commodos nanciscentibus ibi etiam Xiphoniae est promontorium. Ephorus scribit has primas in Sicilia urbes Graecanicas fuisse, ętate post bellum Troianum. Priores.n. Tytrhenorum latrocinia& crudelitatem ibi incolentium barbarorum ita reformidasse, ut ne mercaturae quidem faciundae gratia eò nauigauerint. Theoclem uerò Atheniensem ab instituto cursu uentis eò delatum, cùm hominum ibi degentium uilitatem, tum insulae praestantiam explorasse. cumque domum reuersus Atheniensibus ut coloniam eò deducerent non persuaderet, adscito magno STRABONISGEOURAPH. 170 magno Euboeam habitantium Chalcidensium numero, ac lonum, Doriensiumque quôrum maior pars Megarenses erant, in Siciliam nauigasse. ac Chalcidenses quidem Naxum, Dorienses Megara condidisse, cui prius nomen fuit Hyblę. Vrbes quidem illę non superant: Hyblae tamen nomen ob Hyblęi mellis praestantiam perdurauit. De urbibus Messana uerò quae in dicto latere adhuc exstant, Messana in sinu est sita Pelori, ualdè uersus orientem inflexi,& anfractum quendam axillae similem nacti. Abest à Regio stadiorum traiectu IX, multo propius à Columella. Condita est à Messenijs Peloponnesiacis, à quibus& nomen deduxit, cum ob locorum obliquitatem Zancle priùs diceretur,(. nam obliquum ijs Zanclium appellabatur.) condita à Naxijs qui apud Catanam incolebant. Postea temporis Mamertini, gens Campana, Messanam inhabitauit. Vsi sunt ea pro receptaculo Romani in bello Siciliensi contra Cathaginenses. ac inferioribus temporibus sex. Pompeius bellum aduersus Augustum Cęsarem gerens classem ibi suam continuit, atque inde fugam fecit insula eiectus. Demonstratur paulo ante eam urbem in freto Charybdis, profunditas quaedam prodigiosa, in quam aestusfreti ob naturam loci facile abripiunt nauigia inuersa, cum circumagitatione& fluctus procella magna. quorum aberptorum& dissipa torum fragmenta ad litus Tauromenitanum deuoluuntur, quod ab hoc euentu Copriam quasi sterquilinium, dicunt. Porrò apud Messanenses Mamertini adeò inualuerunt, ut sub suam potestatem redegerint urbem, ciuesque ab omnibus Mamertini potiùs appellentur, quàm Messanij. cumque admodum ferax uini sit ista regio, uinum non Messarium dicitur, sed Mamertinum, quod cum Italicorum uinorum optimo quouis certet. Vrbs mediocriter frequens est, Catanę tamen cedit, quae colonos accepit Romanos. Vtraque minus fre Carana. quentatur Tauromenium. Catana autem Naxiorum est colonia: Tauromenium Zan Tauromenium claeorum qui Hyblae erant. Pristinos autem incolas Catana amisit, deductis eò alijs ab Hi eronae Syracusanorum tyranny,& nomen Catanae in Aetnam mutantis, cuius eum con ditorem etiam Pindarus his uerbis facit: Diuorum Hieron cognominis pater. Conditor Aetnae. Sed sub mortem Hieronis Catanaei postliminio reuersi inquilinos expulerunt, sepulcrumque tyranny proruerunt. at Aetnaei cedentes loco, Innesam(hoc nomen est montanis Aetnae.) domicilium sibi occuparunt, locoque nomen Aetnae imposuerunt, distanti à Catana stadijs xxC, eiusque oppidi autorem Hieronem pronunciauere. Maximè Catanae superne imminet mons Aetna,& urbs ea partem eorum potissimum capit, quae crateres Aetnae efficiunt. Nam& ignis qui ex Aetna euomitur, fluxu suo proxime in Catanaeum agrum deuoluitur:& facinus piorum filiorum Amplinomi& Anapiae, qui ingruente 14 isto malo parentes suos humeris suis sublatos eripuerunt, 14 isti loco adsignatur. Cùm mense Decembri montis incendium existit, profundis tum cineribus ager Catanaeus obtegitur. qui cinis cùm aliquanto tempore sit molestus, posteà temporis regionem beneficio afficit. reddit enim eam uinetis laetam, ac bonę frugis feracem, cùm reliquum agri non ita praestet uini productione. radicesque efterunt cinere sic oppleta loca, quibus adeò pina gues reddi perhibent oues, ut rumpantur. itaque quadragesimo aut quinquagesimo circiter die sanguinem detrahunt ex auribus: quod etiam apud Erythaam fieri docuimus. Egestae ex incendio Aetnae materiae fluxus ita concrescit, ut ad iustam altitudinem soli superficiem in lapidem conuertat: quam qui nudare uelint, opus habeant lapides scindere. etenim lapide in crateribus colliquato, ac deinde sursum egesto, humor uertici superfusus, caenum est nigrum, per montem deorsum fluens: deinde ubi concreuit, lapis fit molaris, eodem retento quem fluens habebat colore. sed& cinis ita fit adustis lapidibus, ut fit crematis lignis. sicut ergo ruta cinere ligni alitur, ita similem esse Aetnaeo cineri cum uitibus affinitatem credibile est. lam Syracusas condidit Archias nauibus à Corintho. aduectus sub idem tempus, quo Naxus& Megara sunt conditae. Feruntque simul Delphos aduenisse Myscellum& Archiam consulendi oraculi gratia. interrogatosque à Deo, diuitias ne mallent, an: sanitatem Archiam diuitias sibi optasse, sanitatem Myscellum. deumque illi ut Syracusas, huic ut Crotonem conderet mandasse. Et quidem Crotoniatis euenisse, ut sic salubrem incolerent, sicur Syracusa. LIBER SEXTVS. &c ficut diximus, urbem. Syraeusanes autem eò opulentiae progressos, ut de ipsis quoque uulgatum sit prouerbium, quod in nimis sumptuosos diceretur, Eos 15 non possidere deci- 15 mam Syracusanorum. Porrò Archiam cum in Siciliam nauigaret, eum parte exercitus re liquisse Chersicartem genus ab Herculis posteritate ducentem, qui occuparet pro domicilio suis Corcyram, quę ante Scheria fuit nominata. atque homiquidem expulsis qui tunc ibi habitabant Liburnis, insulam obtinuisse. Archiam, cum ad Zephyrium Doriensium appulisset,& incidisset in quosdam, qui è Sicilia eò se contulerant ab his digressi qui Megara considerant, adiunxisse sibi eos, indeque profectum communi cum eis opera Syracusas condidisse. Vrbs ea creuit, cùm ob regionis ubertatem, tum ob portuum opportunitatem. quae factum est ut ciues uiri fierent principes. usuque uenit Syracusanis ut& tyranny ipsi parentes, aliorum essent domini:& liberati alios à barbarorum nominatione liberarent. Barbaraorum enim alij tum erant incolae, alij ex opposita terra inuadebant:& Graeci non sinebant quenquam oram tangere maritimam, mediterraneis omnino eijcere non ualebant: sed manebant adhuc Siculi, Sicani, Morgetes,& alij nonnulli, qui insulam incolerent: ex quibus fuerunt etiam Hispani, quos Ephorus primos de barbaris ait istam insulam inhabitasse. ac probabile est Morgetibus Morgantium fuisse domicilium. quae urbs ho die non exstat. Superuenientes autem Cathaginienses, nullum neque barbaros neque Graecos infestandi finem fecerunt. quanquam aduersum hos per durauerunt Syracusani. Romani uerò& Carthaginienses profligauerunt,& Syracusas obsidione in potestatem redegerunt. Nostra tempestate cum inter alias urbes Pompelus Syracusas quoque malé tractasset, missa Augustus Caesar colonia magnam ueteris structure partem restituit. Olim enim Syracusę quinque urbibus constabant, contentae muro exxostakia longo. Neque opus putauit esse Augustus totum istum complere circulum: sed eam quae habitabatur pars ad insulam Ortygiam, censuit maiori habitatorum copia instruendam: cum ea pars ambitu suo urbis minime contemnendę aream includeret. Ortygia continenti uicina, ponte cum ea coniungitur. ea insula fontem habet Arethusam, quae fluuium recta in mare emittit. Hunc fluuium fabulantur esse Alpheum, qui ortus in Peloponneso, per mare alueo suo ductus infra terram usque ad Arethusam, rursum inde in mare effluat. Argumenta quae rem aliter non habere indicent, haec ab ijs afferuntur. Pateram quandam apud Olympiam in Alpheum prolapsam, ad fontem Arethusam fuisse delatam. tum fontem eum turbidum fieri quando Olympiae boues specificantur. atque haec secutus Pindarus, ita cecinit. 16 Alphei requies ueneranda, Clararum Syracusarum germen Ortygia. Quin& scriptor historiae Timaeus Pindaro adstipulatur. Enimuerò si Alpheus prius-Alpherfabuleus quam mare attingit in uoraginem aliquam decideret: ueri utcunque simile foret inde in- efellat. fra terram fluuium ad Siciliam usque peruenire, ita ut potabilem aquam marinae impermixtam seruaret. Nunc cum ostium Alphei manifestò in mare exeat, neque in uicinia& procul à mari ullae fauces appareant quae amnem absurdeant: quanquàm ne sic quidem totus permanent dulcis, tamen maiore sui parte si in alueum subterraneum descendit, omnino fieri non potest. contrà enim testimonium fert aqua Arethusae, quae est potui.& per tantum maris traiectum ita inter se cohaerere amnem, ut non misceatur mari, donec in ficticium istum alueum incidat, planè fabulosum est. Aegre enim hoc de Rodano credimus, qui per lacum fluens suo continetur alueo, fluxu etiam oculis manifesto. Sed& spacium id breue est, neque fluctibus agitatur lacus. Hîc cum tempestatibus atrocibus, undarumque procellis mare crebrò fluctuet, nihil habet natratio cum ueritatis specie coniunctum. Aggrauat mendacium etiam adiecta paterae mentio. non enim ea facile fluminis cursum sequeretur non qui tunc. sic& per tantos montes delatis. Sanè infra terram la-buntur multi amnes, idque in diuersis terrae partibus: at non tanto spaceo. Quod schoc fieri potest: at certè impossibilia sunt quę antè retulimus, similiaque fabulae quae de Inacho fertur. Fluit enim is, ut ait Sophocles, ab extremitate Pindi,& Lacmo ac Perrhaebis, in Äinphilochos& Acarnanes, ac miscetur Acheloi aquis, indeque sub mare demersus undisque penetratis ad Argos, peruenitque ad Lyrcium populum: Huiusmodi prodi STRABONISaudrath äm I7 prodigiosa comenta augent, 17 qui Inopumè Nilo in Delum deriuant. Iam Zoilus orttor, is qui Homerum tanquam fabularum scriptorem uituperat, in Tenediorum encomio scribit Alpheum è Tenedo fluere. Ibycus Asopum qui Sicyone est, ex Phrygia fluere autumat. Melius Hecataeus, qui nachum Amphilochorum e Lacmo profluentem, unde & Aeas labitur, diuersum ab Argolico esse affirmat: eique hoc nominis ab Amplilocho impositum, qui urbem quoque Argos Amphilochicum nominarit: eumque in Acheloum in cidereait, Aeantem uersus occasum ad Apolloniam labi. Ab utraque Ortygiae parte portus est magnus maior etiam xxc stadia amplus. Syracusas ergo Augustus instaurauit, & Catanam,& Centoripa. quae urbs ad Pompeium debellandum ei multum tulit adiumenti. Sita sunt Centoripa supra Catanam, montes Aetnaeos attingentia,& Symæthum flumen. quod in agrum Catanaeum meat. De reliquis Sicilię lateribus, id quod a Pachyno ad Elyboeum pertinet, prosus desertum est. uestigia duntaxat antiquorum quaedam oppidorum restant. ut fuit Camarina Syracusanorum colonia. Agrigentum lonica colonia,& nauale eius, ac LilAbaeum adhuc supersunt. alioqui cum hoc Siciliae latus maxime Carthaginensium ditioni esset obiectum, longis ac continentibus bellis pleraeque urbes eius sunt deletae. Reliquum, idque longissimum latus, quanquam& ipsum hominum multitudine non abundat, mediocriter tamen incolitur. Alesae enim,& Tyndaris,& Aegesteorum emporium,& Cephaloedium, oppida exstant. Panormus etiam coloniam habet Romanam. Aegestam conditam ferunt ab ijs qui cum Philocteta in Crotoniatarum agrum uenerunt, sicut in Italiae descriptione dictum fuit, missis ab eo in Siciliam cum Ae gesta Troiano. In mediterraneis Ennam, ubi templum est Cereris, pauci habitant, sitam in tumulo, cinctamque latis montanis planiciebus quae arari possunt omnes: nocuerunt est plurimum fugitiui cum Euno ibi obsessi, ac magno labore à Romanis in potestatem reda cti. quod idem usu uenit Catanae etiam, Tauromenio, alijsque pluribus urbibus. Habitatur etiam Eryx, tumulo sublimi, fanum habens Veneris quod praecipua colitur religione. an tiquitus refertum mulieribus rei sacrae addictis, quas ex uoto dedicabant cùm Siculi, tum alii multi exteri. nunc ut oppidum id uirorum, ita templum quoque sacerdotum laborat penuria, multitudine sacrorum corporumsublata. Huius deę aedes Romę etiam est an te portam Collinam, templum habens porticu insigni circumdatum: Veneris Erycinae appellant. Reliqua oppida quae in mediterraneis olim fuerunt, nunc pastorum pleraque sunt domicilia. Non enim hodie comperimus à ciuibus incoli Himeram, non Gelam, non Callipolin, non Selinuntem, non Euboeam non alias plures. de quibus Himeram condider ant Zanchei Mylas habitantes: Callipolim Naxij, Selinuntem Megarenses Siculi: is Eubceam Leontini. Multa etiam barbarica oppida Siciliae abolita sunt, ut 18 Camicus Cocali regia, apud quem Minos per insidiasoccisus traditur. Quam solitudinem cum animaduertissent Romani, montibus& campestribus plerisque petiti, equorum boumque armenta,& greges pascentibus ea tradiderunt, à quibus insula sępenumero est in magnum adducta discrimen: pastoribus initiò quidem sparsim latrocinia exercentibus, deinde etiam agmine facto pagos oppugnantibus. ut cum Ennam Eunus occupauit. Nostra aetate non ita pridem Romam missus est Selurus quidam, qui Aetnae filius dicebatur, duxeratque exercitum,& multum temporis crebris praedationibus incursando quae circa Aetnam in orbem sita sunt loca exegerat. eum nos in foro ludis gladiatorijs commissis difcerpi à bestijs uidimus. Positus enim in tabulato sublimitanquam in Aetna, compagibus solutis eo subitò collapso, delatus est in caueas, in quibus bestiae ita erant ligatae ut facile soluerentur, infra tabulatum dedita opera paratas: Porrò Siciliae praestantiam ab omnibus praedicatam, qui eam non cedere Italiae laudibus pronunciant, quid attinet dicere? imòfrumento, melle, croco, alijsque rebus quibusdam uel anteire eam Italiae dixeris. Accedit propinquitas: cum quasi pars Italiae sit insula, Romaeque suppeditet omnia facile& absque magno abore, perinde atque Italici agri. Atque adeò penus Romae appellatur Sicilia, quod omnes eius prouentus, demtis quae ibi absumuntur paucis, Romam comportantur: non fructus duntaxat, sed& pecora, pelles, lanae, aliaque id genus. Posidonius ait Sicilia ueluti arces duas ad mare habere Syracusas& Erycem, ac munitionis eorum quę cucumquaque sunt campestrium loco inter has mediam sitam esse Ennam. Malè muicta ta est LIBER S EXTVS. ta est etiam Leontinorum regio omnis. Leontini à Naxijs Siculis orti sunt: semper autem participes fuerunt rerum Syracusanis aduersarum, laetarum non item. Propinquum Cen toripis est oppidum Aetna, cuius suprà meminimus, excipiens& deducens eos, qui Aem montem Aetnam uolunt conscendere. eò enim radices montis desinunt. Superiora loca nuda sunt& cinerib. tecta, ac per hyemem niuis plena: inferiora nemoribus& omnis ge neris plantis sunt consita. Apparet autem montis extremitates uariè mutari, obignis grossationem. qui aliâs in unam colligitur crateram, aliâs scinditur:& aliquando riuos liquoris igniti emittit, aliquando flammas& fuliginem, interdum etiam massas exsufflatu. quibus accidentibus necesse est comitari etiam mutationem meatuum qui sub terra sunt,& nonnunquam in circumiecta superficie plura aperiri ora. Sanè qui nuper Aetnam conscenderunt, narrauere nobis in summo se inuenisse campum ęquabilem, ambitu circiter XX stadiorum, inclusum supercilio cineroso quod muri haberet altitudinem, ita ut desi liendum esset inde progredi in campum uolentibus. ac uidisse ipsos collem in huius medio, cinericeo& ipsum colore, qualis& superficies campi cernebatur: supra collem nubem erectam stetisse, in altum ad CC pedes se efterentem, immotam(tum enim malaciam fuisse.)& fumo similem. ac duos de ipsis ausos in campum progredi, cum in calidiore ac profundiore arena uestigia posuissent, reuertisse, neque quicquam amplius ijs quae eminus conspiciebantur habuisse quod narrarent hoc autem ex spectaculo ipsos censuisse mul tas fabulas esse petitas, maximè qualis à nonnullis de Empedocle narratur: eum desilijsse in craterem, ac uestigium sui casus reliquisse alterum calceorum, quos gestabat aereos hunc enim foris fuisse repertum non procul à labro erateris, scilicet sursum ui ignis eiectum. etenim locum illum neque adiri posse, neque conspici,& coniecturam se facere, ne inijci quidem posse eò quicquam, ob aduersam uentorum ex profundo spirationem, & calorem, quem consentaneum sit procul occurrere, antequam ad os crateris appropin quetur. quod si quid omnino inijcietur, multo ante eius formam corruptum iri qua erat iniectum, quàm ipsum rursus eijceretur neque uerò absurdum esse, Ieficiente aliquando ma teria, spiritus quoque& ignem aliquandiu cessare: sed eam intermissionem tantam non esse, ut contra istam uim homo aliquis accedere queat. Mons Aetna situs est supra oram quae ad fretum partinet, agrumque Catanaeum, ita tamen, ut ei quoque immineat ex parte quae est ad mare Tyrrhenum,& Liparaeas insulas. noctu quidem clari à uertice fulgores eduntur: interdiu fumo& caligine obtinetur. Aetnae ex opposito se attollunt 19 Neruosi 19 montes, humiliores quidem ijs, sed latitudine aequali. Tota insula est caua,& infra terram ignis fluuiorumque plena, sicut esse diximus Tyrrhenum mare usque ad Cumas. itaque multis locis ea in insula calidae erumpunt aquae, quarum Selinuntiae apud Himeram salsae sunt, Aegestaeae potabiles. Apud Agrigentum lacus sunt gustu marino, natura planè di uersa. nam& natandi inscij in ijs lignorum in morem supernatant. Italici orateres habent, quiaquas in rotundam exsufflant formam, suisque recipiunt cauernis. Specus qui est ad Metaurum intus habet iustae magnitudinis alueum, flumenque per eum delabens occultè per satis magnum space, deinde rursum se in superficiem exerentem. quemadmodum Orontes in Syria hiatu qui inter Apameam est& Antiochiam, ac dicitur Charybdis, amsorptus, post xI stadia rursum emergit. idem Tigri in Mesopotamia,& in Africa Ni lo non procul à fontib. accidit.& aqua apud Stymphalum in agro Argiuo infra terram ad CC stadia labens, Erasinum edit amnem. rursumque aqua ad Abiam Arcadicam infra terram depulsa, longo pòst interuallo Eurotam atque Alpheum edit: adeò ut fabula fidem in uenerit, coronas quae alterutri amnium nuncupatae, in communem alueum inijciuntur quanque in eo cui nuncupata fuerit amne emergere. de Timauo quid feratur, diximus suo loco. Hisce,& ijs quae in Sicilia accidunt, germana sunt quae in Liparaeorum insulis, ipsaque monstrantur Lipara. Septem sunt numero insulae, quarum maxima est Lipara Cnidio-Lipara rum colonia, Siciliae proxima secundum Thermissam, antiquitus Meligunis dicta. Haec& classem duxit,& longo tempore Tyrrhenorum incursionibus restitit, sub se habens reliquas Liparaeorum, ut nunc dicuntur, quas Aeoli quidam appellant, insulas. quin& manubijs Delphicum Apollinis templum saepe exornauit. agrum habet fertilem,& reditum ex metallis aluminis, aquas calidas,& ignis exspirationes. Inter hanc& Siciliam ferè media iacet, quam nunc Volcani templum nominant, saxosa tota& deserta atque ignita tribus STRABONIS GεOGRAPH. 174 bus locis, ueluti è tribus crateribus, ignem efflat, quorum maximi flammae etiam massas eferunt, quae iam bonam feeti partem obthurauerunt. Obseruatio fidem fecit, ex spirationes istas flammarum cùm ibi tum in Aetna uentis exasperari, ijsque desinentibus cessare. Neque absurdum id est. nam& uenti nascuntur augescuntque sumto ex maris exhalatio nibus initio: ut ex cognata materia similique euentu ignis accensus, admirationem ijs qui aliâs ista uiderunt adimat. Polybius de tribus crateribus unum aliqua sui parte collapsum esse, reliquos restare ait, ac maximi orificium rotundum esse, ambitu ferè v stadiorum, pau 20 latimque in arctum coire eò usque, ut diameter 20 L sit pedes longa. atque inde ad mare usque space unius stadij, ut conspici uentis non flantibus possit. Quae si credibilia sunt, fortasse ne fabulae de Empedocle uulgatae fides sit deroganda. Idem refert austro spiraturo insulam caliginosa nubecula obtegi, ut ne Sicilia quidem eminus cernatur. at sub Aquillonis flatum puras flammas è dicto cratere in altum attolli, maioresque edi fremitus. Fauonium medium quoddam tenere. reliquos crateres eiusdem esse formae, sed non tantaui exsufflationis praeditos. caeterùm ex fremituum discrimine, initioque effiationum, flammarum, atque fuliginum, praenosci etiam quis tertio pöst die spiraturus sit uentus. & Liparensium quosdam facultate nauigandi negata, certo praedicere futuram. Eaque de causa id quod fabulosius uidetur à poeta dictum, apparere non frustra pronunciatum fuisse: sed ueritatem per ambages eum significasse, cum Aeolum appellaret uentorum pomum. quorum& antea facta est mentio* sufficit animaduersio perspicuitatis dici posOdijs. n 21. lit* ex aequo enim utrumque adest, dispositione& perspicuitate: uoluptas utrorumque communis. Nostra eò unde digressa est, referat se oratio. Dictum est deusara& Thermissa. Strongyle à rotunditate figurae sic dicta, ignita ipsa quoque, uiolentia flamarum minor, fulgore excellens. ibi habitasse Aeolum aiunt. Quarta est Didyme, quasi si geminam dicas, nomine itidem à forma imposito. De reliquis Ericusa& Phoenicusa à stirpibus erica& palma dictae, pabulis sunt dicatae. Septima est Euonymos, id est Sinistra, in alto maxime sita ac deserta. ita appellata, quòd à Lapara in Siciliam nauigantibus maximè est ad laeuam. Saepenumero etiam in superficie maris quod est circa insulas istas, discurrere flamas animaduersum est, cùm cauernarum quibus ignis in profundo continetur meatu aliquo recluso foràs ui prorupit. Posidonius scriptum reliquit, sua ętate circa solstitium ę21 stiuum prima luce inter Hieram& Euonymum 21 mare conspectum fuisse ad monstrosam elatum altitudinem, atque aliquandiu sic constitisse continenti flatu exaltatum, tandem sub sedisse. eos qui nauigijs accedere ausi fuerant, cùm uiderent aquae fluxu impelli pisces mortuos, calore& foetore perculsos fugisse. nauigium quod propiùs accesserat, uectoribus quibusdam amissis, ęgrè cum reliquisususus Liparam peruenisse, qui aliquando in morem comitiali morbo correptorum mente abalienarentur, aliquando ad se redirent. multis post diebus limum apparuisse qui superficiei aquae innataret, multis quoque locis flammas erupisse,& fumos,& fuligines. limum eum tandem concreuisse,& molaribus lapidibus similes fuisse concretas istas massas. qua de re senatum, cùm esset à T. Flaminio Siciliae prę tore certior factus, missis legatis rem sacram dijs manibus& marinis procurasse. cùm in Hiera tum Liparae. Ab Ericusa ad Phoenicusam chorographus millia passum x numerat, hinc ad Didymam xxx, inde ad Liparam uersus septentrionem xxix. hinc in Siciliam xix. à Strongyla autem xvi. Ante Pachynum iacet Melite, unde catelli Melitaei.& Gaudus, LxxxvIII ab utraque ambae distantes stadijs. Cossura alia insula est ante Lisybaeum sita, in medio inter id& Aspidem Carthaginiensium urbem, quam Clupeam dicunt, specio, utrinque LXXXVIII stadijs distans. Sed& Aeigimurus inter Siciliam atque Ifricam iacet, & aliae exiguae insulae. atque haec de insulis. Sed quando ueterem Italiam descripsimus usque ad Metapontium, nunc quae continen Calabria. ter sequuntur, persequi placet. Contingit Metapontium lapygia, quam& Messapiam Graeci dixerunt. incolae alios Salentinos dicunt, qui circa lapygium habitant promontorium, alios Calabros. supra hos uersus septentrionem sunt Peucetij, Graeco sermone Audanij cognominati. Incolę quidquid post Calabros est, Apuliam uocant. fuerunt etiam ibi qui Pediculi dicerentur, maxime Peucetij. Messapia peninsulae formam obtinet, isthmo interclusa, qui à Brundusio Tarentum usque porrigitur, space CCCxstadiorum. nauigatio circa lapygium promontorium stadiorum est circiter CCCC. à Metaponto distat stadijs CC fe LIBER SEXTVS. 175 co ferè Tarentum, ortum Solis uersus. Sinus Tarentinus cum maiore sui parte impor Tarentum. tuosus sit, apud ipsam urbem pulcerrimus est ac maximus, ponte iunctus ingenti:in am bitu habet c stßdia. ab intimo recessu isthmus ad exterum mare porrigitur, ut& urbs in pe ninsula iaceat,& utrinque nauigia facile pertrahantur, humili collo. Sed& ipsius urbis so lum humile est, nisi quà apud arcem attollitur. Vetus murus circulum continet magnum: nunc autem maior urbis pars ad istmum sita, deserta est: ea constat, quae ad portus fauces est condita, ubi etiam arx,& magnitudinem insignis urbis implet. Habet Gymnasium elegantissimum,& forum iustae amplitudinis, in quo louis est situs colossus, post Rodium facilè omnium maximus. Inter forum& fauces portus, arx est parua retinens uestigia ueteris ornatus donariorum. pleraque enim aut Cathaginienses urbe potiti perdiderunt, aut Romani rapuerunt, ui urbe capta. de quibus est Herculis colossus aereus in Capufolio, Lysippi opus, à Fabio Maximo, qui Tarentum recepit, dedicatus. Originem urbis huius Antiochus referens: ait Messeniaco bello conflato, eos qui Lacedęmoniorum castra non fuissent secuti, seruos lata sententia esse iudicatos, Helotesque dictos. qui uerò Spartanis nati essent durante bello liberi, eos Parthenias, quasi Virgineos diceres, appella tos ab his,& ignominia notatos fuisse. Hos iniquissimè rem ferentes, cum numero ualerent, insidiatos esse populo. quod cùm populus sensisset, submisit quosdam, qui ficta cum illis amicicia, insidias patefacerent. Inter conspiratos fuit etiam Phalanthus, princeps reli quorum habitus, 22& qui omnino à senatu delectis inuisus esset. compositum fuit, ur lu 22 dis Hyacinthinis in Anyclaeo commissis, quando galerum Phalanthus imponeret, im petum fieri debere in populares, quos coma notos faciebat. sed cum quidam occultè detexissent institutum Phalantheae factionis, certaine iam cepto praeco in medium progressus edixit, ne Phalanthus galerum capiti imponeret. ita Partheniae cum delatam indicio conspirationem sentirent, alij diffugerunt, alij supplices ueniam flagitarunt. quos ciues bono animo iussos esse in carcerem dederunt, Phalanthum autem misere Delphos, ut oraculum de colonia deducenda exquireret. estque ei tale datum. Satyreum tibi do, pinguis pagosque Tarenti Incolere, infestis& I ilufygas opprimere armis. Eò itaque profecti cum Phalantho Parthenię, à barbaris& Cretensibus qui loca ista occupauerant, recepti sunt. hi fuisse feruntur, qui cum Minoë in Siciliam nauigauerunt, eoque Camici apud Coca lum uita functo è Sicilia discesserunt, eoque tempestatibus adacti sunt. quorum aliqui Adria terrestri itinere peragrato usque ad Macedoniam processerint, ac nomen Budeiorum tulisse feruntur. I il ilpyges autem dictos tradunt omnes qui ibi locorum usque ad Dauniam incolebant, à I ilufyge, qui, ut aiunt, Dędalo ex Cressa muliere natus Cretensium ductor fuit. Vrbi autem Tarento nomen fecerunt à Tarante quodam heroë. de origine Tarenti apud Ephorum hęc est historia. Lacedaemonios belIum intulisse Messenijs, quod hi illorum regem Teleclum Messenam sacrificeandi causa profectum occidissent: ac iuramento se obligasse, aut se non ante domum reuersuros, quàm Messenam cepissent, aut uniuersos in oppositione morituros: urbem cum proficiscerentur ad bellum ciuium minimis maximisque natu custodiendam reliquisse. Post anno belli decimo uxores Lacedaemoniorum facta coitione, quasdam ad maritos suo de coetu miserunt, quae eos repraehenderent, ut non aequis conditionibus bellum Messenijs facientes: quippe hos interim liberos procreare, ipsos domi relictis uiduis uxoribus in hostico castra habere, itaque periculum esse, ne patria uirorum ad extremum uacua reddatur. Lacedaemonios& iurisiurandi rationem,& consilij uxorum habuisse. ideoque robustissimos quosque& aetate inter milites minimos Sportam misisse, unde pueri cum adultis quondam profecti, iureiurandi religione non tenebantur: ijsque mandasse ut cum omnibus omnes uirginib. rem haberent, eò copiosiorem rati inde subolem exstituram. atque eos qui hoc modo nati essent, Parthenias, hoc est uirginum filios patribus incertis, appellatos. Messenam anno demum decimo ac nono bello captam, sicut& Tyrtaeus dicit. Annis pugnatum est ter tribus, atque decem. Bis deno tandem uicti Messenia pubes, Hoc ab auis nostris infracto pectore bellum, Montis Ithomaei deseruit tumulos. Et res constanti gesta labore fuit. Caeterùm Sportanes diuiso agro Messenio domum reuersos, Parthenias non eo quo alios honore dignatos, utpote non ex coniugio natos. itaque Parthenias re cum holotib. communicata, insidias straxisse Sportanis, data tessera faciendi impetus, eleuatione pilei Laconici in fo2 ro, sed STRABONISGEOGRAPH. 176 ro. sed rei indicio ab halotib. quibusdam delato, Sportanes contrà insidiari Parthentijs, rem du xisse difficilem, quod ij& magno essent numero,& inter se concordes, ut qui se mutuo pro fratri bus haberent: edixisse tam ut solum uerterent qui pileum fuerant in foro sublaturi. ita Parthenias, cùm patefactum suum institutum intelligerent, sese continuisse,& Sportanes eis opera parentum ipsorum persuasisse ut aliquò in coloniam abirent, ea conditione, ut ne reuerterentur si regionem ipsis sufficientem essent nacti: sin uerò, ut reuersi quintam partem agri Messenij obtinerent. Sic pfectos Parthenias incidisse in Achiuos bellum gerentes contra barbaros: cumque Achiuis sup 23 petias tulissent, Tarentum condidisse. Tarentini cum 3 popularem reip. administrationem tenerent, ingentem sunt adepti potentiam. nam& classem habu erunt, quantam ijs in locis nemo,& exercitum peditum XXX mill., ac tria millia equitum, ac turmarum equestrium duces cip. Amplexi sunt etiam Pythagoricam philosophiam, prae reliquis Archytas, qui urbi ei pr longum tempus praesuit. Sed inferiorib. temporib. luxus inualuit ob res secundas: ita ut plures publicas festiuitates per annum celebrarent Tarentini, quam dies annus habet. quam ob rem etiam status reip. est factus deterior. Vnum de prauis eorum institutis est, quod peregrinis in beito usi sunt ducib. nam& aduersus Messapios& Lucinos bellum gerentes, Alexandrum Molossum euocauerunt:& iam antè Archidamum Agesilai filium, atque postea Cleonymum& Agathoclem acceserunt, tandem Pyrrhum quoque, quo tempore cum Romanis bellum commiserunt. Neque uerò peregrinis istis imperatorib. s. se dicto audientes pbuerunt: sed cum ijs inimicicias suiceperunt. Ideoque Alexander communem Gręco rum ist hic degentium conuentum solennem, qui ex more Heracleae sarentinorum agebatur, in Thurio rum fines ab alienato à Tarentinis animo uoluit transferre: iussitque apud Acalandrum amnem locum ijs concilijs aptum communiri. Imò etiam calamitatis quam ei accidit, causa in Tarentinotum erga ip sum iniquitatem refertur. Bello autem Annibalico, libertare sunt spoliati. deinde colonia Roman. in urbem suam recepta, quiete nunc,& melius atque olim uiuunt. Caeterùm aduersus Messapios bellum ijs fuit de Heraclea, usique sunt auxilijs regum Daunij& Peucetij. Quod reliquum est IT l ilufygum 24 regionis, mirum in modum est elegans cum enim ager in superficie asperitate prae se ferat, 24 aratro scis sus glebosus esse depnhenditur.& quanquam aquarum non habet satis, nihilomins tam& pascuis apta est,& arborum serax. Atque haec etiam tota regio quondam uirorum multitudine floruit, urbesque con tinuit XIII. nunc praeter Tarentum& Brandusium reliquae cladib. in oppidorum ordinem sunt redactae. Salentinos aiunt Cretensium colonos esse. Apud hos est fanum Mineru e, diues quond.:& scopulus quem pmontorium lapygium uocant, magna sui parte in altum contra ortum hybernum pourrens, tum Lacinium uersus sese inflectens, ab occasu ei oppositum,& eius op pos tu fauces sinus Tarentini claudens, sicut& Ceraunij montes oppositu pmontorij lapygij aditum lonij sinus coercent. Ab I ilufygio& ad Lacinium,& ad Ceraunios moòres, traiectus est itadiorum circiteris ec. A 25 Tarento ad Brundusium nauigatio iuxta litus ad 25 Baria usque(nunc Veretum ea dicit, oppidum in extremitatib. Salentinorum situm, ad quod terra quam mari plerunque faciliùs à Tarento peruentur.) sta diorum ICC. Inde ad Leuca, hoc est Alba, oppidulum stadia xxC. ibi fons foetentis aquam monstratur. ac ferunt Gigantes, qui è Phlegra Capaniae euaserant, Leuternios dictos, eò usque ab Hercule fuisse exagitatos, ibique terra obrutos,& ex eorum sanie scaturiginem talem esse. ideoque etiam maris eam oram Leuterniam uocari. A'Leucis ad oppidum Heydrunt en stad. CL. inde Brundusium usque ccc. totidemque ad Sasonen insulam, quae in medio ferè inter Epitum& Brundusium iacer traie quam. unde fit uitque rectum tenere cursum possunt, ad Hydruntem relicta Sasone ad laeum deferantur. indeque secundo uento expectato, ad Brundusinos appellant portus: unde Tarentum uersus compendioso itinere per Rodias prficiscantur, urbem Graecam Ennij patriam poëtae. Peninsulae formam refert ea regio, quae circumitur à Tarento Brundusium nauigantib. At terrestre ex una harum urbe ad alteram iter, ab expedito una die confici potest, per isthmum huis peninsulae, quam plerique communi uocabulo Messapiam, lapygiam, Calabriam,& Salentinam appellant. alij, quo dictum est, modo diuidunt. Re censuimus in litore posita oppida. At in mediterraneis sunt Rudiae(Rodaeos Strabo nomi nat Graecè.)& Lugiae, ac paruo supra mare interuallo Salapia. inmedia isthmo Thyraei, ubi regia ostenditur cuiusdam quondam ditione aliqua praediti. Enimuerò cum Herodotus dixerit Vriam esse in lapygia conditam à Cretensibus, qui a classe Minois in Siciliam profecta eò euagati sint: Prundusit aut Thyræos necesse est esse urben, aut Veretum. Brundusium fert cotonia occupatum a Cretensibus, qui cum Theseo è Gnosso eò peruenerint: post accessifie eos, quicum lapyge è Sicilia eò uenerint(utrunque.n.traditur.) sed priores non cohęsisse cum posterioribus, uerum in Bot tiaeam abiuisse. Postea temporis Brundusium cum regen haberet, multum agri amisit, ademtum a Spartanis, qui eò cum Phalantho uenerant quem tamen pulsum Tarento Brundulini receperunt, mortuumép LIBER SEXTVS. mortuumque splendida sunt dignati sepultura. Ager ipsorum est quam Tarentinorum melior. ut. n. minus glebosus est, ita fructus contra bonos profert: mel quidem& lanę eius cum primis laudam tur. Ad haec, Brundusium portus habet quam Tarentum commodiores. nam ad Brundusium multi includuntur portus unico aditu, à fluctib. tuti, intus receptis intra fauces multis sinubus, ita uti eorum forma figuram cornuum ceruinorum exprimat: unde& urbi nomen. locus enim, si unà cum urbe consideretur, maximè ceruini capitis est similis, quod Messapiorum lingua Breu tesium dicitur. Tarentinus autem sinus non omnino immunis à fluctib. est, quia patet, ac praeterea in intimo recessu quaedam uadosa habet. Pręterea è Graecia& Asia rectus est Brundusium traiectus, omnesque huc deferuntur, quib. inde Romam iter est. Sunt autem duę uie, una 26 quâ mu 26 li irre possunt per Peucetios quod Pediculi dicuntur,& Daunios, ac Samnites, Beneuentum usque. qua in uia urbes sunt Ignatia, Celia, Netium, Canusium, Herdonia. Via per Tarentum, paululum ad laeuam defectit. Vnius diei ambitu confecto in Appiam peruenitur, quam plaustris patet. in ea sunt Vria& Venusia, illa inter Tarentum& Brundusium, hęc in confinio Samnitum& Lucanorum. Comunt à Brundusio ambae uiae apud Beneuentum ad Campaniam. Inde Roman usque iam Appia uia ducit per Caudium, Calatiam, Casilinum, usque Venusiam. reliqua sunt in dicta. Tota uia à Brundusio Roman est stadiorum CCCLx. Tertia uia est à Regiop Bruttios, Lucanes,& Samni um in Campania ducens, atque in Appiam per Apennini montana: trib. aut quatuor dieb. Brun dusino itinere longior. Traiectus à Brundusio unus est ad montes Ceraunios& sequentem Epiri ac Graeciae oram. alter Epidamnum, maior, scilicet cIDIDCC stadiorum: usitatus tamen& hic, ppter urbis eius opportunitatem ad Illyricarum gentium& Macedonum commercia. A'Brun dusio autem praeteruehenti Adriatici maris oram, urbs occurrit Egnatia, quam commune est diuersorium tam nauigentibus, quam terra petentibus. Barium. nauigatur autem Noto. Atque huc usque iuxta marè Peu cetiorum se regio profert, in mediterraneis, usque ad Siluium. tota est montosa& aspera, Apennini montis multas partes recipiens. incolę ex Arcadia uidentur immigrasse. A'Brundusio Ba rium usque stadia sunt circiter 12CC. ferè aequali ab utraque harum interuallo abest Tarentum. Contigua est Dauniorum regio: insequuntur Appuli cum Frentanis. Necesse est autem non nisi priscis temporib. Peucetiorum& Dauniorum nomina usurparint incolę, sed omnis ista regio Apuliae nomine fuerit compręhensa: ne nunc quidem fines istarum gentium certò posse describi itaque neque nobis quidquam est de his adseuerandum. A'Bario ad Aufidum flumen, suę quem Canusium iac et emporium, stßdia cccc. ad ipsum emporium à mari adue! so amne stadiorum VI nauigatio. In ppinquo est Salapia, 27 Argyripensium nauale. Etenim non peula mari in planicie sitae sunt duae urbes, quam, ut ambitus earum docent, quodam Italicarum fuerunt maximae, Canusium& Argyripa. nunc eae sunt minores. Quę nunc Arpi, principiò Argos Hippium, deinde Argyripa nominata fuit. Vt: anque Diomedes fertur condidisse: campusque& multa alia extent uestigia, quae Diomedis in ea regione fuisse testentur. dominationem. utpote Lucerix(quae& ipsa antiqua Dauniorum urbs, hodie humilis est.) uetusta donaria in fano Mineruae.& in uicino mari duae sunt insulae, Diomedeae appellatae, quarum colitur altera, alteram esse ferunt desertam. in hac nonnulli fabulantur Diomedem è medio sublatum, eiusque socios in aues mutatos, etiamnum quodammodo superesse,& uitam uiuere humanae aemulam ratione uictus,& comitate erga homines probos, fugaque flagitiosorum. De ijs, quam apud Venetos hoc de heroem uulgò iactantur, honoribusque ei decretis, dictum est suprà. Videt etiam Sipontum Diomedis esse opus, a Salapia distans stadijs circiter exL. Dicta est urbs Graecè Sepiûs, à sepijs quae fluctib.ibi eijciuntur. Inter Salapiam& Siponum fluuius est nauigabilis& magnae paludis ostium. utroque res a Siponto deuebuntur, praecipuè frumentum. Porto collis in Daunia est, Drium nomine. apud eum sacella monstrantur, unum Calchantis in summo uertice: cui quioraculum requirunt, arietem immolant nigrum,& indormiunt eius pelli. alterum Podalirij in imo ad radi ces collis, e ferè à mari distans stadijs.inde pfluitriuus, omnis generis morbos pecoris sanans. Ante hunc sinum est promontorium ad CCC stßdia in mare, pro currens uersus ortum: Garganum appellant. quod ubi circumflexeris, oppidum inuenies Vrium. ante prmontorium insulę Dio medis sunt sitae. Tota ista regio omnium rerum abundè est ferax, equos habet& oues praestantes, lana habet Tarentinę mollicie ante euntem, cedentem splendore. est autem regio ob cauita tem camporum tepida. Sunt quam Diomedem dicunt instituisse fossam, quam ad mare usque perduce reused& hoc eius opus,& alia imperfecta mansisse, domum ipso reuocato, ibique mortuo. Atque haec est una earum quae de Diomedis feruntur obitu narrationum. Secunda, quae in Daunia eum tantisper mansisse ait, dum extremum uitae diem morte conficeret. Tertia est fabulosa illa, 3 qua STRABONISGEOGRAPH. 178 quae eum(ut retulimus.) in insula euanuisse prodit. Quarta potest annumerari Venetorum fabula, qui eum apud se affirmant mortalem esse desijsse,& in Deorum numerum 28 relatum. 28 Caeterum interualla quae exposuimus, de sententia Artemidori sunt tradita. Chorographus à Brundusio ad Garganum millia passuum numerat CLXV. quem numerum amplificat Artemidorus. Ille à Gargano Anconam usque CCLIV passuum M. facit. At * hic ad* uicina Anconae ponit CID CCL, longè quàm ille minori numero. Polybius autor est, milliaria esse dimensa,& ab lapygia ad Silam urbem esse milliaria IOLXII. hinc Aquileiam usque CLXXIIX. Hi non consentiunt cum eo quod fertur space Illyrici litoris à Ceraunijs montibus usque ad penitissimum Adriatici maris sinum: ultra IΙD CIO ei tribuentes, iustaque multo maiorem tribuentes quantitate. Enimuerò maximè de interuallis locorum omnes ab omnibus discrepant assignandis, ut saepius iam dixi. Nos quoties interpo ni potuit sententia, pronunciauimus quid nobis uideretur. ubi secus res tulit, existimauimus illorum sententias proponendas. Quod si nihil ab illis traditum est, mirari nemo debet: aut si in talis rei tractatione nos quoque aliquid praeteriuimus. Magnorum enim prę termissum à nobis est nihil: exigua neque multum utilitatis si cognoscerentur allatura erant, & omissa nihil obesse, aut totius operis perfectioni detrahere poterant. A'Gargano staAppuli tim profundus subsequitur sinus. circa quem incolentes, peculiariter Appuli nominantur. utuntur eodem quo Daunij& Peucerij sermone, ac ne alijs quidem reb. hodie differunt. olim fuisse aliquid discriminis apparet, unde& diuersa omnium obtinuerint nomina. Antiquitùs totus ille tractus floruit secundis rebus: sed eum Annipal& subsecuta bella euastauerunt. Ibi Caunensis clades Romanis eorumque socijs accidit, ingenti hominum strage nobilis. In sinum laeus est,& supra eum in continente Teanum Appulum, commune cum Sidicino gerens no mem. Eo loco Italiae latitudo uidetur in arctum contrahi: cum à Teano ad Puteolos isthmus parti neat cio stadiorum longitudinem non implens. Post lacum nauigatur ad Frentanes& Bucam. utrique a palude& ad Bucam& ad Gargarium, stadia sunt oc. quam Bucam subsequuntur, iam antè sunt enat It aliae munitio-tata. Ac talis quidem,& tanta est Italia. Sed cum multa commonauerimus, praecipua nunc nes. annotare lubet, quae tantam Romanis imperij maiestatem parauerunt. Quorum primum est, quod Italia insulae in morem circumcirca maris tuto praesidio cingitur, demiis quibusdam paucis partibus, quae& ipsae inuijs montibus muniuntur. Secundum, quòd& plerisque locis importuosa est,& quos habet portus, ij magni sunt atque admirabiles. quorum illud aduersus exterorum incursiones usui est, hoc ad inuadendos uicissim exteros,& mercaturae expeditam copiam conducit. Tertium, quod uarietas ei temperiei aëris multiplex secundum diuersas regiones accidit. qua de causa diuersitas etiam magna est animalium, stirpium,& in sum ma omnium ad uitę usum facientium, alijs alia in quis genere excellentib. In longum extenditur Ita lia maiore sui parte à septentrionali plaga uersus meridiem.& Sicilia quasi additamentum longitudinis est, tanta insula,& tanta totius ueluti pars. atqui aëris tam bona quàm mala temperies frigore aestimatur& calore, atque horum medio. ut hinc quoque necesse sit l taliam in abundantiae amborum medio sitam, eamque tanta praeditam longitudine, plurimum temperatae qualitatis obtinere, idque plurimis modis. Quod ipsum aliunde quoque ei obtingit. nam Apenninis montibus per mediam eius porrectus longitudinem,& ab utroque latere campos collesque frugiferos relinquente, nulla Italiae pars est, quae non& montium,& planorum fructib.& commoditatib. fruatur. Adde his magnitudinem& multitudinem fluuiorum atque lacuum: tum aquarum& calidarum& frigidarum plurimis locis exuptiones, 2929 ad sanitatem parandam a natura.etaboratas. tum omnis generis metallorum copiam, materiaeque& alimentorum hominibus brutisque conuenientium abundantiam,& huc facientem frugum praestantiam, nemo potest pro dignitate uerbis explicare. Pręterea cum medio loco& inter gentes maximas sitsita,& Graeciam, ac maximas Asiae partes: loci na tura ad imperium uirtute ac maiestate tenendum adiuuat: uicinia exequendis imperijs& Quod si sermoni de Italia habito oratiouem obeundis ministerijs est accommodata. conuenit subiungi, quae in summa etiam de Romanis disserat, qui Italiam in potestatem redeDe Romanis gerunt siam, arcemque totius imperij constituerunt: haec etiam addantur. Romani a condita Vrbepacompendium. liquot ętates sub regib. modeste uixerunt. Deinde ultimo regum Tarquinio maliciose regnum gerente, eo eiecto formam reipub. instituerunt ex optimatum ac regia administratione tempe ratam, adhibitis in societatem est. Sabinis ac Latinis. Quos ipsos, aliosque circùm uicinos cum experirentur non satis beneuolos, coacti quodo sunt eos opprimendo suam rempublicam augere. LIBER SEXTVS. augere. Hoc pacto cum paulatim incrementa fecissent, usu ipsis uenit, ut& amitterent repente Vrbem, pręter omnium hominum expectationem: eandemque praeter opinionem etiam recu erarent. accidit hoc, ut Polybius tradit, anno post pugnam ad Aegos potamos factam un deuigesimo,& pacem Antalcida legato 30 initam.” Sed pfligatis Gallis Romani, primum Latinos subegerunt, deinde Etruscos,& Gallos circa Padum habitantes nimia ista licentia exuerunt: poste à Samites ab ijs, ac post hos Pyrrhus rex sunt debellati. hinc omnen reliquam, quam isto hodie censetur nomine, Italiam sibi armis subiecerunt, ea dentaque est cir ca Padum. Cum.n.adhuc bello de ea contenderent, in Siciliam traiecerunt, eaque Carthaginiensib, adenta, aduersurs Padi accolas bellum renouarunt. Quo bello nondum confecto, in Italiam uenit Annibel, conflatumque est secundum contra Carthaginienses bellum: neque multo post tertium, in quo deleta est Carthago. simulque Romani& Africa potiti sunt,& ea Hispaniae parte quam Carthaginiensib. eripuere. Sed eodem quo Carthaginienses tempore, no uas res aduersum Romanos moliti sunt& Gręci,& Macedones,& qui in Asia inter Ha lyn& Taurum incolebant: quos simul etiam Romani suę ditioni subdere opus habuerunt. illorum reges fuerunt Antiochus, Philippus, Perfeus. Quin& llyrij,& Thraces pporum cum Gręcis tum Macedonib. inde initia belli contra Romanos duxerunt: neque finis fuit bel ligerandi antè, quam omnia intra Istrum& Halyn sita Romani suae fecerunt ditionis. Eadem acciderunt Hispanis,& Gallis,& alijs, quicunque Romanorum imperio parent. Nam& Hispa niam armis domandi nullum secerunt finem, donec uniuersam sibi subiecerunt: Numantinis excisis, tum Viriatho inde Sertorio, tandem Cantabris, quos August. Cęs. debellauit.& Galliam totam& alteriorem& citeriorem una cum Liguria initio per partes suam fecerunt, postre mò D. Caesar,& eum secutus August. totam gentem illato bello in Roman. potestatem re degerunt. Et nunc in Germanos bellum mouerunt, ab his orsi locis, quam maxime ad ipsos cen sent pertinere. quin& iam nunc nonnullis Germanicis triumphis patriam exornârunt. At Africae partes, quae non fuerunt iuris Carthaginiensium, regib. concessae sunt Romanorum imperio obedientibus:& si qui defecere, ii ditione omni sunt exuti. Nunc Mauritaniam, aliasque multas partes Africae luba obtinet, ob studium in Romanos& amiciciam hoc consecutus. Eadem est Asiae quoque conditio. Haec.n.initiò gubernata fuit à regibus, qui Roma nos agnoscerent dominos, cum autem defecissent, ut reges Attalici, Syri, Paphlagones, Cappadoces, Aegyptij, ac deinde esset deuicti, quod Mithridati contigit Eupatori,& Cleopatrae Aegyptiae: omnia quae sunt intra Phasin&Fughraten(.dentis quibusdam Ara bibs. Romanae sunt ditionis, Romanisque pręfectis obtemperant. Armenij porrò,&c lupra Colchos siti sunt Albani& Iberi, praesentiam duntaxat requirunt ducum Romanorum,& facile cohibentur. reb. autem nouis student, quia Romanos alijs negocijs occupari sentiunt. quod idem faciunt etiam qui trans Istrum circa Euxinum accolunt, exceptis Bosporanis& Numidis: quorum illi Romanis parent, cum illis planè nulla possunt contrahi commercia,(sicut & cum reliquas Asiae partes habitantibus, quorum plerique sunt Scenitę& Nomades.) & tantum pręsidio aduersus eos est opus. Parthi autem, tametsi& ditionem Romanę habent conterminam,& maxima pollent potentia: tum Romanorum, nostręque aetatis principum maiestati ita concesserunt, ut non spolia modò quae de Romanis aliquando retulerant, Romam miserint: sed& filios Phraates Augusto Caesari, nepotesque crediderit, amici ciamque datis obsidib. emereri officiosè uoluerit.& nostra aetate saepenumerò 30 hinc 30 regem petunt& ac iam propè est, ut omnem potestatem Romanis subijciant, ipsamque Italiam, saepius districtam intestinis motibus, ex quo tempore sub Romanis fuit. lpsam quoque Romam ulteriùs progredi peccando& corruptelis, uirtus reip.& principum uetuit. Etenim aliter tantam gubernari nominationem, quàm uni tanquam patri commissam, arduum est. Proinde nunquam Romanis& eorum socijs tanta pax omniumque bonorum abundantia potuisset obtingere, quantam& Caesar Augustus praebuit, postquam ad eum solum summa rerum est delata:& nunc pręstat filius eius ac successor Tiberius, pro norma administrationis& edictorum exemplo patris sui utens: sicut& ipsum imitantur patris administri filij Germanicus& Drusus. IN ANNOTAT. IN VI. 180 IN LIBRVM SEXTVM INTER PRETIS ANNOTATIONES. Vnonis Argiuae.] Sic Pli=& g'vn dandi casu scripsi, aliâs non cohaerebat. pòst pro αποψi lego ἐπόλδ nius 3. 5. ἄρτονιας enim uox ad Diuersus est ab eo.] Hîc asteriscum alleui, ne Argo nauim potiùs uidebatur re de la que enim duo sunt ibi Metauri, sed unus fluuius cum co spicere. Ellam.]Ἔλην. EP.S. gnomine statione. Ego suspicor Strabonem hîc Metaulea eadem quae Velia. Vide Virg. rum hunc uoluisse distinguere à Metauro Vmbriae, ad 6. Aeneid. – portusque requiquem Asdrubal est à Liuio& Nerone Coß. occisus. Lire Velinos,& ibi amotata. Dio uius lib. 27. extremo ferè. Horat. 4. Odyß. 4. Meminit. nys. à ἀρχαιολδ γ. θῶνμ. à paludib. dictam ait, digamin Vmbria noster libro praecedente,& Plin. 3. 14. Caemate Aeolico. Stephanus BVλη dictam habet,& ἐλὲ nys scribendum per diphthongum, ex Stephano liquet, cep etiam Plutar. in Bruto uocat. noster foeminino genere usurpat, ut insulam, sicut et SteCyrnum. IKυρνόν. quid enim est κυρωνόs; phanus uidetur facere, promontorium enim est Plinio. Do 2 LaUS. Sic ex Plinio& Ptolemaeo correxi, itaque Regio uerò à Messenijs condito uidere licet Pausaniae oraculum planè docet legendum:& paulo infrà hic fluMessenica. fol. Graeco 89.& deinde. uius disertè dicitur diuidere Bruttios à Lucanis. In limnis. Id est paludibus. Expreßiùs PausaΤαύτην λαοὶ.]fortè λῶον. Vix enim puto Laos nias, Limnatidi Dianae eas uirgines uoluisse sacrifice. Graecos in Italia fuisse. Discrimen inter Anaxilam& Anaxilaum Graecae faciPost Graecos autem*. Obscurum non est unt dialecti: quod in Latino sermone nihil moror. hunc locum esse mendosum. itaque asteriscum inieci: quem 6 contentus.]ξυνεχόμλὴον. legebatur σμιχό quae sequuntur, ad Graecos pertinent. Non proμανον,& in kpitoma etiam scripta σμυχ. Sed uox illa cul Tarentino. Non procul addidi de meo. deest huc non congruit. ὑπεῖξαν ex epitoma restitui. in Graeco ἐγὸς; aut simile. Conditas. IKτίσεως. quidenim sit κρίσεως; 3 Ad Erycem.] περὶ ἐρημα. Sic disertè Aldus. Mutilato autem haud dubiè loco, asteriscum adieci. neque diffiteor locum esse mihi suspectum. Sed tamen& 3 Alterum sublimè. ζέγιλόν legebatur ὑ. interpres habet ad Erycen. quanquam nescio qui Eryx quae littera ypsillon cum dicatur, uocem ὑ κμλόν ita μο tum adhuc uixerit, Aeneae uterinus, quem Hercules inluit exprimere librarius. Epitomae eam habent,& πουει terfecit. Ergo de Eryce monte accipietur, satis celebri ex διώκειν, non ἀὐλδιωκεῖν, locus non est integer, ννρ historijs. Grumentum. Non πουμαντον. Pto φοσσολιεισας habet epitoma, quod ipsum quoque malemeus disertè habet γρόμκντορ:& non longè à fine lim quàm σολίσθ. sed& hoc potest tolerari. προγες libri XXVII. apud Liuium sic constanter legitur. de re μεῖν pronubum esse uerti, siue mauis, auspicem. Lucaliquis nihil habeo. Horatij uersus de Venusia sua patria, nus de Marcia à Catone recepta. contentique auspi2. Satyr. I. noti sunt, sequor huc, Lucanus an Appulus anceps. ce Bruto. Horum auspicum Tullius meminit 1. de Di Nam Venusinus arat partem sub utramque colonus uinatione. Et in Cluentiana. Nubit genero socrus nullis Missus ad hoc pulsis(.si uera est fama.) Sabellis,&c. auspicibus, nullis autoribus, funestis omnibus omnium. Porro Tauraniam habet etiam ptolemaeus,& fortaßis Praeceptam nuptis fuisse à Dionysio uirginitatem nescio Tauroentum Plinianum est. an ex hoc uerbo colligi poßit,& satis ὑβρεον fuit, in 4 Nemo Temesaeum. Locus est mendosus, nuptias ita se ingerere, ac nudarum uirginum spectacisquod& in Chiliadibus suis Erasmus monuit. μμδὲνς lis se oblectare. Libidinem tamen eum in Locrensium si pro μὴ δʼ ἐις facilè ausus sum reponere, cum ita in epi lias exercuisse est etiam apud Aelianum lib. 9. Var. hist. toma etiam manu scripta haberetur. Si legeres πῶροι μὶ cap. 8. Ἑφ' οἰς. Sic loquuntur graeci, non ἐρ οἰσι αν ἐιὶ πρὸς αὐτοὺς· μηδὲις,&c. utcūῦque melius cohae infrà καινίσαι scripsi à uerbo καενιυ. nam καενίστ reret sententia. aliàs& ad γενὲσθαι deest φασὶν, aut a+Laudare.] ἐπαινεῖν. nihil facit ad sen sum. liquid tale:& λεγόντων ἑὐκεῖαδαὐχῖς non conExcidit aliquid, ut puto non exiguum, ante haec uerbacinnum est, atque(ut puto) mutilum. ὅσα᾽τὴ etiam apud ἀπαντα sensus poscit. δασμολδ γείδι habent eclogae, quod planè Strabo9 Posuisse.] Malim ἀναβῆναι quam ἀναχβῆναι. rianum credo esse,& hinc excidisse. Est enim apud Pau huius historiae meminit Clemens initio προῦ λεπτκοῦ. saniam ἤλιακῶν β. in Euthymi huius historia idem. ViPost quam Bruttij Silam. I Graeca sunt oor de de prouerbio hoc Aelianum lib. 8. uariae historiae, cap. rupta βρετιὰνιον σίλαν. Plinius 3.5. Apennini syl 18.& ες τεμὲσην. Sic legi& distinxi, rem& uam Silam appellat. idem 14. 20. Bruttiae picis memiepitomae indicium, aliorumque scriptorum secutus. nit. Sed& εὐδενδρον scribi debuit. De Sagra est eti5 Medama.] Plinio Medua.3.5. Sed in Graeco am apud Cic. 3. de Nat. deorum, δὴν αὐτὴν, ut de Epizephyrijs Locris omnia accipias. Tanta LIB. STRABON 10 Tanta est etiam] Pro λέίπων legi διπὸν. munibus noticijs diei naturalis iter esse in medio ait. sed locus est corruptus. 14 Isti loco adsignantur.] ἐκτεθρύλητη. 11 Gibbose incassum. Ivariè legitur hoc orareposui ἐκεῖ τεθρύληται. Meminit Lycurgus contra culum. nam ματεύων legendum, non μαντείων,& Leocratem,& Virgil. in Aetna. ego in nominibus nihil metrum& sensus& epitomae demonstrant. reliqua reuolui mutare. Cum mense Decembri. Loliqui ut inueneram. Πὰρες σὲθερ.]Hoc quidem men cus deprauatus. Ego eam secutus sum coniecturam, ut dosum est. Epitoma scripta habet παρεξ, ut appareat Προσειδεῶνι legerem, et mensem intelligo Decembrem, πίρεκ σεθεν, id est abs te alienum, legendum esse. Sed de qua re aliâs. nam& Aetnam hybernis temporibus scripta habet πὸρεξεξὲν λθʼ: quod non malè quadrat, ut eum nualem agnoscit Plinius, quae egestum cinerem pruinis indignans Apollo iubeat discedere, qui non contentus operiat.& Pindarus prima Pythiorum Oda habet quae dono Crotonis, alia quaerat. Pro ijsdem ex adagiorum hinc non abludant. Si quis quid melius habet, sciat me collectaneis Erasmus in prouerbio, Donum quodcunque, non nimis magni facturum huius coniecturae iacturam. ostendit legi πάρεκ θεὸν, quod est, praeter sententiam Neptunus quidem hîc est Canis in balneo. RadiDei: iniussu Dei:& pro κλασματα habet ᾥδιαλα μο ces efferunt. Non intelligo quae sint istae radices. cem haud paulo concinniorem, qua significari stercus αποβὰλλων autem liberè expunxi, quod redundare & ea quae conuerruntur humi repurgamenta. quod Eu & contexui officere quiuis uidet. stath. ex Callistrato docet in Odyß. p. 455. ut sit senten15 Non possidere. In ecloga aliter hoc adagitia, Myscellum friuola& stercus uenari, qui praeter uo um effertur, addita uoce ἀμεὶβω. ut sit sensus, si quis ni luntatem Dei aliam à Crotone urbem quaereret: cum fuemium suas ostentaret opes, ei dictum fuisse, Decimas Sy rit ei acquiescendum dono diuinitus oblato. δῶρον enim racusanorum opulentiae eius anteire. & Erasmus legit pro ὀρδὴν,& sic est in scripto diser16 Alphei requies.] Cur non ex Pindaro inte tè, itaque id sum in uertendo secutus, quanquam ὁρθόν quo gro locum malè à librarijs mulctatum restituerem? quid que non incommodam gignit sententiam. ὁρθὸν δʼδα hoc in tanta nostri correctoris oscitantia nouae, quae ho Ἀῶτις. ἐπαινδ. rectum seu uerum est laudare quod dominem inceßit, religionis? initium est Nemeorum. utinatur: non curiosè aliud quaerere. Croton autem aliâs nam tam facilè corrigi alia possent? minus laboraremus. foeminino aliâs masculino genere uix puto ab ipso auSed sub haec uerba locus est ualdè corruptus. Quanquam tore usurpari. ne sic quidem& quae de patera disputat.& locus SoLXX dierum. Eclogae etiam scriptae habent phoclis de Initso. quae res tamen libro sequenti pleniùs C’id est IX. Oe O notae sunt affines: prior LXX, po explicatur. Fabulam habet etiam Maro. 3. Aeneidos de sterior IX designans. Ortygia, Alphed& Arethusa. Constermentur. IFTυράκους. Sic epitomae ha 17 Quil nopum. Jτὸρ Ἰνωπὸν. legebatur mobent. non πταρζαικὰς, quod sternutantes crebrò signifistrosè λονινωπιπὸν. Sed epitomae rectè habent,& cat. de his omnibus uide Plinium 31. 2. Strabo Inopum Deli fluuium enarrat sub finem decimi. Hos enim Lydos.] Locus est mendosus. ixěHuc autem faciunt uerba Plinij 2. 103. Et in Delo insula τὴ pro οίκετη non dubitaui reponere,& pro τὴν Inopus fons eodem quo Nilus modo, ac pariter cum eo δυδῶν τὴν λυδῶν scribere. Sed(. ut dixi.) non satis decrescit augeturque. Hinc scilicet fabula traxit originem. assequor rem. μόνον ut insererem post μὴ ante Καταμ. ποραινοντες scripsi ex analogia. sensus iußit. Teυθραντος scripsi, cum inuenissem 18 Camicus Cocali regia. JOI Καμικοὶ γὰ τεύθαντος,& in Aldino τευρθαντος. Sed uirine Κωκάλου. legebatur foedè di Κωμικοι κὰ Κωκαλους. Rhodij nomen, an loci sit, non facilè dixerim. prius taquos Comicos etiam poenè tragicè secutus est interpres. men puto. Siris seu(.ut noster habet constanter.) SiriAtqui uel ex Stephani reliquijs constat, Camicum Sicitis, nomen est Heracleae. Plin. 3. 11. liae urbem, regiam fuisse Cocali.& paulo infra StraStadijs CXL. Epitomae tantum u, 40 habent bo τὲς Καμικους dicit, quod& hîc sequor. Coculus includuntur.) hic, quod& octauo Metamorphoseos Ouidius nota13 Αμφοτερίζ οὐσιν.] Lego αφοριζοσιν. Numeuit, Daedalum à Minoe profugum hospitio excepit ac ri autem quibus Millia passuum designantur, à me sunt defendit Minosque ad Cocalum profectus, ut Daedalum ita ut inueneram relicti. multos enim falsos esse appaabduceret, à filiabus Cocali dolo est necatus. quam histo ret. Verbi gratia, fieri non potest ut non nisi XXXV. riam refert Pindari interpres oda quarta Nemeorum, m. p. sint inter Meßanam& Lilybaeum, cum CLXVIII. nec non in sextam Pythiorum. Minoen apud Camicum m. p. à Pachyno ad Pelorum ponuntur. infrà. Italiae fuisse occisum, etiam Aristoteles scripsit 2. Polit. 8. HiComparata. JLegendum in Graeco uidebatur, ἐν τῆ storia extat apud Diodorum Siculum, non procul fine Σικελια. Sed uidetur aliqua uox deeße. De eo qui è Li quarti. Selurus. Epitomae habent Serulus Σεlybaeo naues Carthagine soluentes numerauit. a Plin. 7. ρολθ 20. Sed habet 135. m. p. At 1400. stadia, efficiunt m. p. 19 Neruosi montes J ηευρώση ὅρὶ. Neùro175. ut uideatur X pro Lin Plinij notis subrepsisse,& des montes. Ptol. Cratam habet. Italici in Sicilia qui sint, legendum CLXXV, non CXXXV. Plutarch. de comnon scio. Metaurus rectè legitur, quanquam Μιάταυρορ q Aldus à Plinius. ANNOTAT. IN VI. LIB. STRABON. 182 26 Quà muli. J'Hμιονικὴ legi, cum esset ἑ μιAldus habet,& De editome. meminit huius, ut Siciliae fluvoixy. opponitur enim& quae currib. est peruia. Sed minis, Plin. 3. 8. paulo post. Celia uidetur Plinij esse Caelium. habet& Ptolemaeus& Abiam Arcadicam.]'ABiaep. non ausus sum simplex. de Netio nihil habeo: nisi fortasse sit Aletium hoc loco mouere. Sed certè Aσεαμ legerim ex Stephan Plinij. Cerdoniam in Herdoniam mutaui. nam sic et Pto no. pro Timaeo Timanum reposui. locus est non longè lemaeus,& Plinius. ubi tamen Hordonienses pro Herdo post principium quinti. Thermissam nolui mutare cum niensibus uitio leguntur. Meminit huius urbis Liuius repetatur& habeant epitomae: sed Therasia est, quod initio XXVII. Caeterum post Khaevdix& tαλατιliquet ex Plin. 3. 9. aes in Caudium& Calatiam mutaui. de Calatia dictum 20 L sit pedes.] Epitomae λ. id est XXX. Loapud Stephanum.& Caudinos hîc habet Plinius z. 11. cum, quem asterisco notaui, sine codicis adiumento neSed& Ἀπεννῶν scripsi, cùm nullos nossem Appiamo emendabit. nos montes. locus suspectus. Porrò ἰγνατίαν& etc 21 Mare conspectu.] Ἀρθεῖσαν τὴν θάγνατ. in Egnatiam uerti. Sic& Plinius,& Ptolemaeλασσαν. hoc uocabuli ita flagitante sensu substituissem us& alij. Gnatiam Horatius Poetice in itinere Brunetiansi in kpitomis non inuenissem. post. Gaudus. dusino uocat. I. Sat. 5. Μέγρι δεῦρο.] Locus hic fuapud Stephanum est Saulus,& apud Plinium. Sed non it confusus& corruptus. Itaque& interpres monstrum facilè dixerim hicne an isthic sit mendum. neque res ex se prodidit. pro Πενικεὼσι erat scriptum πευκετίου. Silrie litterarum apud Stephanum potest iudicari, cum tam uium non satis noui, nisi quòd Syluinos esse puto, quos & quàm λ literam y subsequatur. itaque nihil mutare cum venusinis Plinius nominat. 3. 11. ἔκατὲραστὰuolui. ταῦ λος quidem liquidò legitur infrà lib. VII. ρας διέχδ.] Vox τὰρας uidetur excidisse, ut geograin Aldino, quod in Ẻ�λαυδος est ab imperito aliquo phicae monstrant tabulae. Tarentum itaque reposui. τὲν mutatum. λιλύβης in Λιβυμς nullo negocio conuerti. ρας fecit ut τὰρας putaretur abundare. Caunios in de Audanijs nihil habeo. Pediculos reddidi- ΠοιδίDannios cur mutarim, causa est euidens. κλος, Pliniana fretus lectione. 27 Argyripensium.] ἄργυριπκνῶν. Sic ci22 Et qui omnino. Haec diuinaui omnino. Hi tat Stephanus. Sed& Maro Argyripam dixit Ribrestoria copiosè describitur à Iustino lib. III.& Eustath. ui. itaque unico P non malè scribitur. Lycophron XI in Dionysium. κομίς legi cum interprete. κελεύσανproduxit. sic& Apuliam cum unico Pinuenissem scriτες ex sensu& epitomis, in oraculo secutus sum easdem ptam, non mutaui. cuius primam syllabam& corripit & sensum. lego autem Iαπυγέεεανι, κατ᾽ ἐπὲνθεσιν, & producit Horatius. Caeterum Argos Hippium in ut uersus constet. Bud i os autem scripsi, non Bæγείος, ea Graeco erat ἐργυροῖπιον corruptè. testes Stephanus, secutus quae apud Eustathium extant in liad. π. 572. Plinius, Virgilius— patriae cognomine gentis: Seruipòst primum Tyrtaeiuersum ex metri ratione restitui,& us, alij ἀι κμμται pro τας, ob sententiam. ubi narratio in Grae 28 Caeterùm interualla.]videtur aliquid aut co mutila est, sensum secutus sum in uertendo. corruptum, aut). quod magis apparet.) mutilum. nam 23 Popularem reip. administrationem. Epitoma habet, optimates in populari statu reip. prae& reliqua sunt corrupta,& suo signo à me affecta. fuisse idque Archytae exemplo uidetur comprobari. 28 Ad sanitatem.] τρὸς ὑγειας φυσαρ lege 24 Ar la trachen sceisir. IENευαζομαιουτου batur. scripsi φύσιν. suspicor autem scribendum, νί vieau quod μεώνη quod habent epitomae. nam εὐβατος neque qua drat,& εὐβοτος etiam Aldus ediderat. 29 initam t. J Locus corruptus, quod uel Gallo25 Barin.] Haec est(. puto.) uaria Plinij 3. 11. qui rum omissum nomen indicet, cui respondet sequens reidem Veretinos Salentinos eo extremo capite refert, calatiuum. neque uolui in uerbis supplendis laborare, cùne Polybij locus in folij primi calce libro primo extet. Hiue ne cum Bario confundas. De Leucis Leuternijsque nihilhabeo. storias ex Lysandro& Agesilao& Pelopida& ArtoPer Rodias. Rudiae sunt Plinio 3. 11.& Melae xerxe Plutarchi, Xerophonte, Diodoro Siculo,& alijs require. 2. 4.& Ptolemaeus habet p& d'iœv. Vriam. Ita habet& Plinius,& vac& confun30 Hinc regem petunt. Lego Bagι λεύdi, alibi ostensum est& à nobis& ab alijs. Nam Hyria covrae, locus est miserè mutilatus. Voluit autem doceYgία, hodie apud Herodotum legitur in Polymnia. in re Monarchiam hoc felicitatis reip. Romanae parasse, ijs quae sunt de Brundusio λέτονται κρῆτες scripsi, ut ponè dißipatae seditionibus imperium cum sotextus cohaereret. aliâs λέγετα κρητας lacunam osten cio ambientium. Vide Horat. Oda 3. lideret. Locus alioqui non est satis integer, et Baeci λενο bri sexta.& historias. μείνη utcunque concoquo. FINIS. G E R J 183 GERMANIAM MAGNAM CONTINET HAEC EVROPAE TABVLA, CVMINSVLIS SIBI ADIACENTIBVS. PARALLElus ipsius medius proportionem habet ad meridianum, quam tria ad quinque. Terminatur tabula ipsa ab oriente lazygibus Metana stis& Sarmatia Europae. A' meridie, Rhętia,& Norico& duabus Pannonijs. Ab occasu, Gallia Belgica. A septentrione, oceano Germanico. CH. m. 2/2 H. m. -Amasia 6 30 ferè Luppia 16 45 8 8 Germaniae Rhobodunum 15 50 Ciuitates Scandia insu18 0 laq2 149 48. 47 184 1822 GERMANIAE PUTABV LA 37 50 44 45 46 47 48 49 2 33 34 35 36 4us 38 39 40 41 42 29 30 28 le reste de ses de la guerre, et se 60 Vous ne P.P. Votre ami de la fois de 2 Votre le pouvoir — Maumiesen. Votre Alociae insulae DACIA Dans les D'Hendre J'a remetre pour Votre beauvre stéjours de de la 59 Oceanus Germanicus de ceur Vous en avez la fois de Pfel g M r Scandiae mnores Votre ami dire josulae Chaedini Leuoni Dein dʼune P. Charudes Phundusi Gutae Fauona dire une be Zenträge Geschworen le préparai de de P.H.F.P. 50 . E. d'axones Von Cimbrica Chersone des K. A. P. ins ulae Chalides sela Cobandi Oceanus Sarmaticus P.H. be V 57 ne sa de P. Sabalingij . P.S. de ce 4 de P. R 11/4 Sigulones De feuil Votre très-hier de la Saxones Londres de LaciburgiÜ L'ŒF:S Oth Rugium 56 Pharo Sidini Phabirano Treua H. Hélève dyni Teutondarij Cauchi Le Virunff Ruticlij 840 maiores GERMANIAE Giuitates. Teutones Cauche Astuia, Alisus, Ascaucalis, Ascalingium, Arge Bugantae Viruni Marionis Alugones parui li i, Arsonium, Alisum, Arsicua, Asacca, Abilu Omääni Auarpi nam, Anàbum. Bunitium, Bogarium, BudoriSueui Angriuarij Ascaulis Semnones gum, Bergium, Bicurgium, Brodeltia. CoenoTuliphurdii Diduni Lancobardi Luti enum, Carduum, Colocaurum, Cantioebis, Co Longi 54 Busideri Lings ridorgis, Celmantia. Deuona. Eburum. GraVous ne Dulganinin Ces Buri maiores Calucones Pour Vous uionarium. Hegitmatia. Leughaoa, Lirimiris, Vous en prie en Busacheri Mesuiſi Aisciburgius mons gium Lugidunum, Limiosaleum, Leucaristus. MuBatini Chęruf parui Chęmae nitium, Mesuium, Mattiacum, Melocabus, Me Lupia Sidones Œru Camani Bonochaemę Corconti nosgada, Marobudum, Meliodunum, MedosSueus Angilt Sycambri Caiisia larium. Naualia, Nomisterium, Nuaesium. Phe Calegia Cogni AM AMMurgia H litia, Phurgisatis, Parienna, Pheugarum, Phau de Charttce Melibocus isons biranum. Rugium, Riusiaua, Rhobodunum. MA Casuari Langobardi A 54 singone, Setuacotum, Setuia, Streuinta, SegoSemana fylo* Tubanti Sulebt Lupfurdii Nertereanes Visburgi dunum, Setidaua, Stragona, Sufadata, StereTingeri de son ou le tres de Votre beau Danduti à Carrodunum nontium, Scurgum, Siatutanda. Tecelia, Tre de Votre très-hacque Ingriones Hercynia silua u i, Tulisurgium, Tuliphurdum, Trophea Dru Turoni Teuriochaemae Hilsi Budoris si, Tarodunum. Vsbium, Viritium, Virunum. Maruingi Budorgis de Votre Reliqua loca in tabula sunt expressa. Gravionariu Intuerg Sudeti montes Cafurgis Vargiones St. Le Comte de a le Ce qui n'est Artauni Curiones Ferri minera Quad TARMA TIAE de Vous Chętuori Varisti EVROPETE de Votre Eburumschen Carithni PARS In Locorita Luna sylua Parall Gabreta Vilpi de Votre de Votre très COU Segodunum sylua de Votre très-dite Pour Vous Marcomam de ses AGNA D' VI V.V.P. Bęmi Sudeni Parmaecampi Eluetiorum Teracatirę [Ql] Bibacum Racatae heremus Art Flauix Adrabae campi Alcimoënis Danubius Λιον Vsbium. Pannonio sperioris pars Pandoniae inferioris pars Rhętiae pars Vindeliciae pars Noricipars 40 Bt-mde 42 43 45 46 47 48 50 de 35 34 33 Votre viele et de la ville de la rivre le reste des 59 58 185 17 Parall Parall Parall q 3 187 STRABONIS RERVMGEOGRAPHICARVM LIBER SEPTIMVS. ARGVMENTVM. Septimus liber reliquas Europæ partes explicat: sunt autem hae quae orientem spectant ultra Rhenum usque Tanam,& Maestidis paludis ostium. quaeque inter sinum Adriaticum& finistras maris Pontici partes inter accipit, ad austrum usque in Graeciam atque Propontidem, in quibus& tota Macedonia continetur. Votre très-hier. Ispania, Gallicis& Italicis gentibus, uicinisque insulis enarratis, sequitur ut reliquas Europae partes persequamur, diuisione instituta qualem rei fert natura. Restant ergo ea, quae uersus ortum Solis à Rheno usque ad Tanain sunt& ostia Maeotidis paludis:& quae inter Adriam& sinistra Pontici maris meridiem uersus ad Graeciam usque& Propontidem Ister interci- Ister. de pit. Is enim uniuersas istas regiones quàm proxime medias transit, maximus omnium Europae fluuiorum. Ab initio uersus meridiem, inde conuersus ab occasu contra ortum ad Pontum labitur. fontes eius in Germaniae extremis uersum occasum partibus, non procul à recessu intimo Adriatici sinus, à quo cID ferè stakia abest. exit in Pontum, non procul à Tyrae& Borysthenis ostijs, quodammodo uersus septentriones inflexus. Ablstro septentrionem respiciunt quae sita sunt ultra Rhenum& Celticam. ut sunt Gallicae gentes,& Germanicę, usque ad Bastarnas, Tyrigetas, ac Borysthenem fluuium,& quae inter hunc ac Tanain atque ostia Maestidis cùm in mediam terram porriguntur usque ad Oceanum. tum Pontico alluuntur mari. meridiem uersus ab Istro sunt Ulyricum, Thracia,& qui his permiscentur Ieltici alijue populi, ad Graeciam usque. Dicemus autem principiò de ijs quae trans Istrum sunt gentibus: est enim earum multo simplicior, quàm ab altera parte degentium explicatio Statim ergo trans Rhenum post Ielticos populos orientem uersus sita loca, Germani Germani incolunt, à Gallis parum differentes, siferitatis, corporum magnitudinis,& fului coloris excellentiam spectes. Sed& forma,& moribus,& uictu adsimiles sunt Gallorum de quibus diximus. Itaque rectè mihiutidentur Romani hoc nomen eis indidisse, cum eos fratres esse Gallorum uellent ostendere. Prima Germaniae regio est ad Rhenum, à fontibus eius usque ad ostia: atque hic fluminis tractus, latus est Germaniae occiduum. Huius partis populos Romani partim in Galliam traduxerunt: reliqui migrauerunt in penitiores Germaniae partes, ut Marsi. sed& Sicambrorum exigua restat portio. Post Rheni accolas, alię sunt interhunc& Albin gentes: quiaequalifere usquequaque space à Rheno distans in Albis. Oceanum fertur, neque minorem quàm Rhenus regionem peragrat. Inter hos& alia sunt nauigabilia flumina,(.de quibus est Amasia, in quo Bructeros Drusus nauali praelio uicit.) ipsa quoque à meridie Boream uersus& lceanum fluentia. Etenim Germania uer sus meridiem attollitur, ac forsum quoddam erigit contiguum Alpibus, uersus orientem porrectum, ira ut uideri pars Alpium possit. quin& hoc affirmauere quidam, ad situm re spicentes,& quòd eiusdem est ferax materiae. sed huius dorsi partes tamen Alpium altitudinem non aequant. In hac Germania est etiam sylua Hercynia,& Sueuorum gentes, quarum quaedam in ipsa habitant sylua, ut Colduli, in quibus est& Bouiasmum Marobodui regia. in quem locum is cùm alios plures transtulit, tum Marcomannos gentiles suos. Is enim Roma reuersus(. ubi iuuenis fuit,& ab Augusto beneficijs affectus.) è priuato statu ad occupandam nominationem se contulit, ac praeter Marcomannos subiecit sibi etiam Luios magnam gentem, Zumos, Butones, Mugilones, Sibinos,& de ipsis Susuis magnam nationem Semnonas. Enimuerò Sueuorum, ut dixi, alij in sylua habitabant, a-Sueni. lij extrà, Getis finitimi. Maxima quidem est Sueuorum natio. nam& à Rheno ad Albin usque pertingit,& trans Albin habitant pars eorum, ut Hermunduri& Longobardi. atque nunc quidem hi fugafacta omnino in ulteriorem regionem se coniecerunt. Commu ne omnium est qui istis in locis degunt, facilis& expedita soli mutatio, ob tenuitatem uictus, STRABONISGEOGRAPH. ctus,& quod neque colunt agros, neque fructus recondunt: sed in casis habitant structure in unum diem conitantibus, cibus ei à pecore plurimus, ut& Nomadibus. quorum etiam imitatione rebus suis in currus impositis facilè cum pecore suo abeunt quò uisum fuerit. Aliae minores Germanorum sunt gentes Cherusci, Chatti, Gamabriuni, Chattuarij. ad Oceanum autem Sicambri, Chaubi, Bucteri, Cimbri, Cauci, Caulci, Campfiani,& aliae plures. In eandem cum Amilia partem feruntur Visurgis& Lugias, qui per Buctoros mi nores fluit, à Rheno distans circiter IƒC stadijs. Est& Sala fluuius, inter quem& Rhenum bellum felici successu gerens obijt Drusus Germanicus. Hic non gentes modò plurimas subegit, sed& insulas in legendo litore obuias. quarum est Byrchanis, ab eo expugnata. Innotuere istae gentes, cum bellum contra Romanos gererent, deinde concederent, post uel rursus deficerent, uel suas habitationes defererent. Act fuissent, ut apparet, plures etiam cognitae, si Augustus militibus permisisset, ut transmisso Albi eo rebellantes persequerentur. Sed promtius censuit Augustus se bellum quod erat prę manibus confecturum, si populos ultra Albim sitos ac nihil mouentes, missos faceret, neque intatos maleficio ad societatem cum hostibus ineundam inuitaret. Belli initium fecere Sicambri Melone duce. Rheno uicini. atque huic alij post alios successerunt, potiti imperio, eoque deturbati postea. rursumque inde:::: L:of:cientes fide& obsidibus proditis. Aduersus hos plu rimum utilitatis est in incredulitate. quibus fides habita est, ij maxima damna intulerunt. ut Cherusci& eorum subditi, apud quos tres Romanae legiones cum duce quintilio Varo contra datam fidem insidijs circumuentae perierunt. Poenas tamen uniuersi dederunt, Triumphus Ger ac Germanico iuniori pulcerrimam triumphi materiam, in quo is illustrissimos uiros manici. ac feminas duxit. de quibus Semiguntus,& Segesti filius Cheruscorum dux sororque eius. & uxor Arminij, qui belli dux fuerat Cheruscis cum uiolatis pactis Varum quintilium inuaderent, atque etiamnum bellum fouet, nomine Thusnelda, ac filius tres annos natus Thumelicus. necnon Sesithaeus Aegineri F. Cheruscorum ducis, eiusque uxor Rhamis, Veromeri filia Chattorum ducis,& Deudorix Bętoritis filius, qui frater erat Me lonis, Sicamber. Aegestes autem Arminij socer, cum initio sententiae generi restitisset, capto tempore ad Romanos transfugerat, tumque triumphum, in quo ducerentur ei charissima in honore ipse habitus à Romanis spectauit. ductus est in pompa etiam Libys Chattorum sacerdos, alijque multi mortales ex deuastatis populis, Cathelcis, Ampsanis, Bucteris, Nusipis, Cheruscis, Chattis, Chattuarijs, Landis, Subattijs. Distat ab Albi Rhenus, si quis recto itinere proficisci eò posset, circiter cID cID stadijs. Sed obliquo itinere& per circuitum eò uia ducit, ob paludes& saltus. Sylua Hercynia densior est, magnisque consita arboribus, locis natura munitis magnum includens circulum. in medio eius sita est regio apta habitationi praeclarae, de qua diximus. prope hanc regionem origo est Istri,& Rheni, ac Lacus inter horum fontes situs,& paludes e Rheno estusae. lacus in ambitu habet stakia amplius CCC, traiectum prope CC. inque ea est insula, qua pro receptaculo usus est Tiberius, nauali pugna cum Vindelicis certans. Cùm hic lacus tum faitus Hercynius magis Istri fontibus uersus meridiem inclinat: ut necesse sit eum qui è Gallia Hercynium petit saltum, priùs transire lacum, deinde Istrum, ac porrò per commodiora iam itineri loca& montinas planicies ad syluam ipsam progredi. Vnius diei iter progressus à lacu Tiberius, fontes Istri uidit. Lacum Raeti exigua parte, maiore Heluetij& Vindelici attingunt. inde est Boiorum solitudo, usque ad Pannonios. Omnes, magis tamen reliquis Heluerij& Vindelici montari incolunt planicies. Raeti& Norici usque ad Alpium sum ma assurgunt,& uersus Italiam uergunt, alij Insubres, alij Carnos& quae sunt circa Aquileiam loco attingentes. Est& alia magna sylua Gabreta, deinde Susuorum sedes inde Cimbri. Hercynius saltus, quem& ipsum Sueui tenent. De Cimbris uerò quaedam ineptè dicuntur, quaedam probabilitatem habent non mediocrem. Non enim hac de causa eos ut incertis uagarentur sedibus& latrocinijs uictum quęrerent compulsos crediderim, quia è peninsula quam inhabitabant diluuio fuerint eiecti. cùm hodieque antiquas incolant se des, nuperque Augusto lebetem, qui apud ipsos sacerrimus habebatur, dono miserint, amiciciam expetentes,& ueniam illatarum iniuriarum, eaque confecuti domum redierint.& ridiculum sit, eos naturali ac sempiterno aestui, quotidie bis contingenti, itatos solum uertisse. LIBER SEPTIMVS. tisse. Quin& figmentum uidetur, eluuiem aliquando immodicam accidisse: cùm id genus Oceani accidentia intendantur quidem ea& remittantur, sed ordine tamen suo atque modo. Non rectè etiam is, qui arma aduersus exundationem cepisse Cimbros ait: neque id, quòd Celtae ad uacuitatem metus sese adsuefacientes, patiantur domos suas aquis obrui, rursumque aedificent, pluresque eorum aquis quàm bello pereant, quod Ephorus tra didit. Nam haec absurda non admittit cùm ordo ęstuum, tum noticia regionis illuuiem passae. cùm enim bis quotidie aestus accideret, qui credibile sit tandem nunquam eos sensisse naturalem esse hanc maris reciprocationem& innoxiam, nec non sibi cum omnibus ad Oceanum accolentibus communem? Malè etiam Clitarchus, equites narrans accursum maris spectantes, citatis equis refugisse,& poenè fuisse asiluxu obrutos. neque enim tanta celebritate accedere mare depraehendimus, sed sensim& latenter: neque id quod fieret quotidie,& omnium spectaturorum aures antequam accederent personaret, tantum potuit obijcere his terrorem, ut quasi de improuiso oblata re fugam facerent. Haec Posidonius iure in scriptoribus repraehendit. Idem non inepta coniectura colligit Cimbros homines fuisse praedones ac uagos, armisque ad Maeotin usque lacum progressos:& fuisse ab ijs Cimmerium bosporum denominatum, quasi Cimbricum, cum Graeci Cimbros Cimmeriorum nomine afficiant. Idem perhibet, Boios quondam Hercyniam incoluisse syluam: ac Cimbros cùm ad ea loca se contulissent, ab ijs repulsos, ad Istrum& Scordiscos Gallos descendisse: inde ad Teuritas ac Tauriscos: ipsos quoque Gallos, tum ad Heluetios, auri diuites, caeterûm pacatos. Hos, cum uiderent suis maiores opes latrocinijs Cimbrorum par tas, maximè Tagurinos ac Tugenos, animum ad praedas adiecisse, ac Cimbris Italiam peten tibus socios se adiunxisse. Omnes autem à Romanis debellati sunt& Cimbri& eorum soci, partim extra Alpes, partim cùm his superatis in Italiam descendissent. Morem hunc fuisse Cimbris usitatum ferunt.oncquentibus eos in bellum uxoribus, uates quaedam co Dira uaticinan mitabantur canae, albo uestitu, carbatinis supparis desuperfibulis affixis, cinctu aereo, pedi- di ratio. bus nudis. eę per castra captiuis occurrebant strictis gladijs, prostratosque ad crateram aene am adducebant amphoras circiter xx capientem. Super eam pulpitum erat, quo conscenso uates sublimis singulis supra lebetem eleuatis guttur incidebat. è sanguine in crateram fuso suam captabant quandam diuinationem, reliquae cadauerasic casorum scindebant, intestinisque spectatis uictoriam suis uaticinabantur. In praelijs pelles pulsabant cratibus curruum praetentas, quibus sonitus terribilis edebatur. Germanorum, ut diximus, septentrionales qui sunt, propter litus Oceani porriguntur. ac noti sunt ab ostijs Rheniusque ad Albin, notissimi Sicambri& Cimbri. Quae autem trans Albim ad Oceanum sunt, nobis prorsus sunt ignota. Nam neque priorum quenquam compertum habemus istud litus praeternauigasse uersus orientem usque ad Caspij matis fauces: neque ultra Albim sita Romani adiuerunt. sed ne terrestri quidem itinere quisquam illa perlustrauit. Ergo quod secundum longitudinem proficiscens ortum solis uersus per regiones ad Borysthe nem& septentrionalia à Ponto iter faciat, e flimatum& aequaliter distantium linearum rationibus liquet. Quid autem sit ultra Germanos,& alios ijs confines, siue ij sunt Bastarnae, ut plerique putant, siue alij interiecti, siue lazyges, siue Roxolani, siue alij incurribus domicilia habentes, non est facile dictu. neque an tota illa in ora Oceani aliqua sit portio, quae uel ob frigus, uel alia de causa habitari nequeat: item, an aliud genus hominum orientalibus Germanis& Oceano sit interiectum. Eadem ignoratio reliquorum deinceps ad Boream uergentium ab eo indicatur. neque enim scimus Bastarna,& Sauromatę, & in uniuersum qui supra Pontum habitant, quantum absint ab Atlantico mari, aut an eò usque pertingant. Latus autem Germaniae meridionale quod est trans Albim, continuò Susui tenent: post hos Getarum regio attingit, arcta initio, quà iuxta austrinam partem secundum Istrum protenditur,& eregionè finibus Hercyniae syluae, partem montitium ipsa quoque complectens: deinde uersus septentrionem dilatatur usque ad Tyrigetas. Atque ignoratione horum locorum factum est, ut audirentur qui Riphaeos montes& Hyperboreos comenti sunt: taliaque de ora Oceani mendacia traderet Pytheas Massidiensis, pręscriptione usus narrationis rerum coelestium& mathematicarum. Eos igitur missos facia mus. Neque.n.si qua tragicè Sophocles fabulatur, Orithytam à Borea raptam narrans fuisse perlatam Super- STRABONISGEOGRAPH, 190 Superque Pontum ad terrae fines extumos, Fontesque noctis,& coeli aduersam plagam, Hortum ueteremque Phoebit quicquam haec ad institutum nostrum faciunt. Itaque omittamus ista, ut& in Phoedro Socrates. quae autem ex ueteri ac recenti historia accepimus, referamus. Proinde Graeci Getas existimauerunt esse Thracicam gentem. Hi Getae ad utramque ripam Istri accolebant, itemque Mysi, ipsi quoque Thraces,& quos nunc Mysos uocant, à quibus profecti sunt qui nunc inter Lydos, Phryges, ac Troas habitant Mysi. Quin& ipsi Phryges, Bryges sunt, gens Thracica, sicut& Mygdones, Bebryces, Medobithyni, Bithyni, Thyni, &(ut arbitror.) Mariandyni. atque hi quidem omnes Europam prorsus deseruerunt: Mysi in ea constitere. Et sanè Posidonij comprobo coniecturam, qui Europaeos, id est Thraces, Mysos ab Homero nominari indicat his uerbis: Partem in diuersam retrò sua lumina torsit, Ilias. v., initio, Thraces equûm domitores, comminus tque potentes Pugna respiciens Mysos Nam si quis Asiae populum Mysos intelligat, incongruus erit sermo. Qui enim dicens louem à Troia uisum auertentem in Thracum terram, cum his compraehendat Mysos non in diuersa parte sitos, sed confines Troadi,& post eam incolentes atque ab utroque latere, à Thracia autem Iato diuisos Hellesponto: is& terrae continentes partes diuersas confuderit, neque Homeri uerba intellexerit. Nam rursum oculos conuertere, id maximè est ret'reorsum auertere. qui autem à Troianis uisum transferret in eos qui non à tergo eorum, sed à latere siti sunt, is proferret quidem, non autem retrò uisum auerteret. Huc facit& testimonium quod ab eo adducitur: nempe Mysis Homerum adiungere Hippemolgos, mulctores equorum nimirum, Glactophagos, id est uescentes lacte,& Abios: qui sunt in uehiculis habitantes Seythae& Sarmatae. nam etiamnum permixtae sunt istae& Bastarnicae gentes Thracibus, magis quidem ijs qui extra, sed ijs tamen quoque qui intra Istrum accolunt. ijsdemque etiam Celticae, Boij, Scordisci, Taurisci. Scordiscos qui dam Scordiscas appellant, Tauriscis Liguriscarum& Tauritarum nomen tribuunt. Idem Posidonius ait Mysos pietatis ergo cùm animatis, tum ea propter etiam pecudibus abstinere: uitam degere ociosam, melle& lacte& caseo nutritos. ideoque eos& Deum cultores nominari,& Capnobatas,(uox scansores fumi notat.) Esse etiam quosdam Thraces, qui absque mulierib. uiuant. eosque Ctistas(. id est conditores.) uocari,& sacros honoris gratia haberi, immunesque uiuere. Hos uniuersos Homerum compendio sic extulisse mulctores claros respexit equorum, ibidem Lactiuoros, Abiosque: hominum gens iustior illis Kulla alia est. Abios autem dicit praecipuè, quae uox uitę expertes significat, quia uxoribus careant: uiduam uitam quasi dimidia sui duntaxat parte constantem censens, ut& Protestai doNied. B. r. 701. mum, eo extincto uiduatam, semiperfectam uocat. Et comminus pugnaces(Anchemachos sic interpretari liceat.) Mysos, quòd boni sint bellatores, neque agi ac ferri sua patiautur. 3 Vultque in decimo scribendum esse pro Mysis comminus pugnantibus. †Enim uerò superuacaneum fortasse fuerit, scripturam à tot iam annis comprobatam uelle loco mouere. multo enim credibilius est, ab initio Mysos appellatos, nunc quoque sic denominari. Id quidem admitti non uidetur posse Abios à uiduitate potiùs, quàm quòd lanbus careant& in ue hiculis degant, uocatos fuisse. Nam cùm praecipuè circa contractus& pecuniae aestimationem committantur flagitia: eos qui ad tenuem uictum tam paucis uterentur rebus, consentaneum est iustissimos dici. quando philosophi etiam temperantiae iusticiam proximo loco apponentes, uitam ex se aptam& frugalem in primis affectauerunt. unde etiam quidam eorum cursum non tenentes rectum, in eynicum uitę genus exorbitauere. Quòd autem absque uxoribus uiuerent, nullius talis rei indicium extat, maximé apud Thraces,& de his Getas. Considera enim quaede ijs Menander, non ficta(puto.) sed ex historia desumta scribit. Omnes enim Thraces, Getae sed maximè Nos ne saisse LIBER SEPTIMVS. 191 Nos omnium(. namque inde glorior genus Meum esse.) continemus à mulieribus Nos non satispauloque post effusae in uxores libidinis exempla ponit. Nam nemo nostrûm uxoribus potest decem contentus esse: undecimam, quin duodecimam Plerique ducunt. quattuor qui duxerit Duntaxat, aut uel quinque, censetur miser Nostratibus, mortemque obiturus, nuptiarum expers Haec quidem etiam alij confirmant. Neque uerò probabile est eosdem simul& uitam paucis contentam mulieribus mise. ram deputare:& pro uirtute praedito iustoque ducere eum qui coniugij sit exfors. Iam quod religiosos putes,& Capnobatas eos qui uxoribus carent, id ualdè repugnat receptae apud plerosque homines opinioni. Superstitionis enim autores esse mulieres nemo non Mulieres superexistimat. eaque uiros inuitant ad curiosiores cultus deorum, festos dies, ac supplicationes. stitiosae. tarò uir seorsum uiuens qui ista curet inuenitur. Atque hîc rursus eundem mihi audi poëtam, loquentem sub persona uiri imposturas mulierum circa sacrifice adhibitas grauiùs ferentis. Nos maximè maritos enecant dij, Festos dies qui semper agere cogimur. Et inducit osorem mulierum, haec ipsa culpantem. Rem quinquies die una fecimus sacram, Septem ordine famulę insonabant cymbalis, Aliae ululabant.— Enimuerò rationi aduersum uidetur, apud Getas praecipuè religiosos haberi caelibes. su perstitiones, apud eam gentem uigere, eosque animalibus abstinere, cùm è Posidonij narratione fidem meretur, tum ex reliqua historia. Memorię enim proditum est, Getam quendam Za zamobxis. molxin nomine, Pythagorae famulum fuisse,& cùm ex eo quaedam de rebus coelestibus cognouisse, tum alia ex Aegyptijs, ad quos uagando deuenisset. Hunc Zamolxin in patriam reuersum, acceptum proceribus fuisse ac genti, quòd ostentorum coelestium euenta praemonstraret. Tandemque regi ab eo persuasum esse, ut eum, tanquam aptum ad ea quae dijs placuissent enuncianda, collegam regni assumeret. itaque hunc Zamolx initiò sacerdotem creation eius qui praecipue colitur apud Getas Dei: deinde nomen Dei eum accepisse,& loco quodam antroso, qui alijs esset inInIcessus, se abdidisse, uitamque ibi egisse, rarò cum externis, rege& famulis exceptis, congressum. usumque ad hoc auxilio regis, qui sibi quàm ante multo audientiores dicto subditos sentiret, edicta scilicet sua consilio deorum promulganti. Is mos ad nostram usque durauit aetatem, semper aliquo reperto, qui ita esset animatus ut regi à consilijs esset,& à Getis Deus nominaretur. montem quoque putauerunt sacrum, itaque appellabant. nomen ei, ut& flumini praeterlabenti, Cogaeonum. atque adeò quando Byrebistas Getis praefuit, in quem iam diuus Caesar adornabat expeditionem, Decaeneus eo honore fungebatur. Quin& per manus tradita ab animalibus abstinendi consuetudo Pythagorea, a Tamolxi instituta permansit. Atque haec quidem 4 non malè disputantur de uerbis Homeri, quibus Mysos& praestantes Equimul- 4 gos indicat. Quae autem Apollodorus in exordio libri secundi de nauibus adfert, nullo pacto quadrant. Laudat enim is sententiam Eratosthenis, qui Homerum aliosque ueteres ait Graecarum rerum noticia praeditos, remotiorum fuisse maiorem in modum ignaros. quippe& longorum itinerum imperitos,& nauigationis. Quibus verbis ille patrocinans, Homerum ait Aulidi saxosae titulum rectè tribuisse, quia talis omnino sit. idemque de Ereono callosa,& Thisba columbis abundante, herbosaque Haliarto sentiendum esse. re-initio Catalogi. motiora neque illi, neque reliquis nota fuisse. Nam cum in Pontum circiter quadraginta influant amnes, ne nobilissimorum quidem ullius mentionem eum facere: Istri puta, aut Tanaidis, Borysthenis, Hypanis, Phasidis, Thermodoris, Halys. Tum, Scytharum eum non meminisse: tantùm in uniuersum quosdam praeclaros Equimulgos, Lactiuoros,& Abios referre. Paphlagonas quoque mediterraneos eum cognouisse de relatu eo- 1 rum STRABONIS GEGRAPH. rum qui terrestri itinere ad eos accessissent, maritimam autem Paphlagoniam ignorasse. neque id iniuria. id enim mare tum nauigabile non fuisse: sed Axenum, id est, inhospitale appellatum, ob frignis nimij difficultatem,& saeuiciam ibi accountium populorum, ma ximè scytharum hospites immolantium,& carnibus eorum uescentium ac caluarijs poculorum loco utentium. postea temporis Euxinum, id est hospitale, ab sonibus fuisse appellatum, qui in ora eius urbem condidissent. Similiter eum fugisse res Aegypti& Ifricae, ut Nili exundationes,& aggerum in mare congestiones, quorum nullibimeminerit: sicut neque isthumi inter rubrum& Aegyptium mare, neque eorum quę in Arabia& Aethiopia sunt atque Oceano. nisi si Zenoni philosopho sit adsentiedum, sic scribenti Homericum uersum: Veni& ad Aethiopes,& Sidonios, Arabesque. Odyss. d. 84. Neque uerò id de Homero mirum esse. cùm etiam multo posteriores multa& ignorauerint,& prodigiosè finxerint. ut Hesiodus Semicanes, Capitones, Pygmaeos: Alcman Steganopodes(quasi pede praeditos, quo supini se tegerent): Aeschylus in Prometheo Canicipites, solidis oculis praeditos, unoculos,& alia infinita. Ab his se conuertit 5 aduersum scriptores, qui Riphaeos montes,& 5 Ogygium montem,& Gorgonum ac Hesperidum domicilium tradiderunt:& ad Meropidem Theopompi terram, Cimmeridem Hecataei urbem, Euheimeri Panchaeam terram,& Aristotelis lapides fluuiales arenosos qui imbribus liquescant: urbemque ab eo traditam Bacchi in Africa, quam unus quispiam bis inuenire non possit. Quin& eos infectatur, qui de sententia Homeri Vlissem circa Siciliam uagatum fuisse affirmant. nam si quid tale oportuerit, dicendum fuisse Vlissem quidem eo locorum errorib. actum, sed poetam fabularum inducendarum gratia in Oceanum eos importasse. Ac caeteros quidem uenia dignatur, demto Callimaho: qui gran maticum se professus, Gaudum tamen Calypsûs insulam faciat,& de Corcyra Scheriam. Alios item culpat, qui de Gerenijs& Acacesio, de Ithacae pago seu cursa, Pelethronio in Pelio, Glaucopio Athenis falsa scripserint. Atque alijs id genus paucis additis finem facit, cùm pleraque de Eratosthene transtulerit, quae suprà ostendimus parum esse consentanea. Quippe& huic,& illi facisè dederim posteriores antiquis in peritia rerum geographi carum praestitisse: sed adeò ultra modum repraehendendo prouectos, maximè in Homerum, uidetur mihi meritò quispiam obiurgare posse: adeoque contrarium asserere, eos poëtae rerum ignorationem exprobrare earum, quas ipsi nesciant. Ac reliqua quidem suis singula locis, quaedam in uniuersali consideratione retulimus. Nunc de Thracibus nobis fuit sermo, Acribus& Mysis, nec non claris equimulgis, Niod. v. initio. Lactiuorisque, Abijsque: hominum quîs iustior ulla Gens extat nusquam. ut compararemus cum his ea quae nostra aetate traduntur,& quae illi dixerunt. idque primum, quòd ratiocinationem proposito suo contrariam instituerunt. cùm enim statuissent ostendere ea quae à Graecia longius distant uetustioribus minùs fuisse quàm recentioribus nota: contrarium ostenderunt, neque de remotis tantum, sed& in ipsa Gręcia. Sed, dixi, reliqua differamus: nunc propositum persequamur. scytharum aiunt Homerum fecisse mentionem, quippe sibi ignotorum: ita ut de eorum in hospites crudelitate, quos immolarent, deuorarent,& caluarijs eorum pro poculis uterentur, ob quae pontus fuerit dictus Axenus, nullum poneret uerbum. fingere autem eum egregios quosdam equimulgos,& lactiuoros atque Abios, hominum iustissimos, quinusquam terrarum sint. Quo igitur pacto Axenum dixerunt, si ignorabat saeuiciam, aut eos qui maximè eam exercerent, nimirum scythas. An uerò tum temporis ij qui ultra Mysos, Thraces, Getasque incolebant, equimulgi non erant& lactiuori& Abij, qui etiam hodie in curribus degunt,& à uagando Numidae dicuntur, è pecore, lacteque& caseo, maximè equino uictitant, neque reponendi prouentus suos, aut cauponandi ullam norunt artem, tantùm mercibus merces permutaret? Quî ergo Homerus Scythas ignorauit, qui equimulgos& lactiuoros qldam nominat? Hos enim ea tempestate equimulgos fuisse appellatos, uel Hesiods te6 statur ijs 6 qui ab Eratosthene adducunturuersibus, Quid uerò miracle est, si quia apud nos commercia& fraudes in ijs frequentes sunt, claros iustissimosque illos Home. uocauit, qui minimam uitę partem contractib.& pecuniae tractandę impendunt. 193 SARMATIAM EV: ROPÆAM CONTINET HAEC TABVLA, ETEST IN HA TAVRICA CHERONESVS. PARALlelus ipsius medius proportionem habet ad meridianum, quam 11 ad 20. Terminatur autem tabula ipsa ab oriente Bosphoro Cimmerico& Maeotide palude ac Tanai fluuio, iuxta Sarmatiam Asianam. A meridie Pontico mari& parte Mysię inferioris& Dacia ac Iazygibus Metanastis. Ab occasu, montibus Sarmatia ac Germanica& Vistula flu. A' septentrione, Venedico sinu& Sarmatico oceano ac terra incognita. H. m. H. m. Tamyraca 16 ces Sarmatiae Naubarum 16, 16; Colvia Boristhen. 12 16 0 Civitates insignes. Theodosia Tauricae 15 50 Panticapaea 1 15à 15 52 194 TABVLA SARMATIAE 44 46 48 50 52 34 156/15 60 102 164 72 Pf. 6 DACIAE& Norbegi### pars Pes Thylen . b Carbones G SARMATIAE HVIVS GIVITATES. Zschl. THIA Careotge mölck 62 Azagarium, Acra. Cnema, Carrodunum, Carcinna. insula E Heractum, Hercabum. Leinum, Lianum. Metropolls Sali St. Schölle Maetonium. Noua moenia, Naubarum, Niossum. OrAgathyrst dessus. Pasiris. Sarum, Serimum, Sarbacum. TamyAorsi raca, Torocca, Tracana. Vibantauarium. TAVRICAE Chersonest. Pagyrita Argoda. Boeon, Badatium. Charax, 60 Cimmerium, Cytaeum. Daudaca. EuSauari patoria. Illuratum. Lagyra. Nymphaeum. Panticapęa, Parthenium, Postigia, 61 Borusch Rlle Parosta, Portacra. Satarche. Taphros, Tarona, Tazus, Tabana. Hofsch. de Acibi Votre très13 e Grandi Tanais fl. Nasci Vous nous en prie en Velt Oceanus Sarmaticus De Vibiones 50 Alexari Ophlones Vent ticüe finis Stum: Aræ Cρfaris Monsieur Scychx Dl 1 Idre Tanaitas Lun Venedae Sudini Budin Venedict mötes Olyt Alaune Mauni Stauani Galinde tout le 24 de la Igylliones Gythones Carye Roxolani Tanais Cœstoboci Phinni Sargatij TranoCarcea motani GERMA Sulanes Sarmatiae Assatck NIAE pars MAT PARS Phrungudiäes St. Alopetia C.H.F.F.P.P. BVROPAB Chuné Ayris Auarini Amadoci montes Ombrones Lucus de Paludes Parall Mikkelin Męotidis Anartoph Amadoca de Nauari Bur eucini Geuini patus Bodini Agard . promôt. Carpiani be be Piengi Boryfthenes d. P.S. afternæs e Biet Bycis places ht. Carpatus mons palus Cimerius Clepidana Olik be Bolphorus Pour une X et je me t Tagri Tyrangita Heraclium lazyges ax môs de Pânoria Vous ne P Stück in ferioris Mysiæ inte DACIAE pars Theod-Ia pars rioris pars PONTiColchides Evxini PARS 43/44 45 47 48 49 ce qui ne 55 54 35 56 60 62 63 64 65 60 67 60 69 70 71 72 De Votre très-même..»...»...c«...c«s Ce-V-V-V-V-V-V-V-V-V-V-V-V-V-V1 i 195 45 197 EVROPAE HAE De TABVLA CONTINET Iitzvges me TANASTAS DACIAM, VTRANQVE MISIAM, THRACIAM & Chersonesum. Parallelus ipsius medius proportionem habet ad meridianum, quam 43 ad 60. Terminatur autem tabula ipsa ab oriente Pontico mari& Thracio Bosphoro atque Propontide & Hellesponto. A meridie Ægaeo pelago& Macèdonia. Ab occasu Pannonia inferiori ac Dalmatia. A septentrione, Sarmatia Europea. H. m. H. m., S Gormanum Trazygun 16 0 Salinae 40 Dacie Zarmizegetusa 30 ferè Rhetiaria 15 15 Mysiae superioris§ Scupi 15 0 20 2 Odessus 20 15, 3000 Mysiae inferioris Oescus 15 Aenos 15 Ciuitates Apollonia 15 20 iusignes. Byzantium 15,150 Perinthus 20 15 1080 Nicopolis Ibraciae 15 120 0 Lysimachia 26 Praeconesus 8 0 18 Elaeus 8 0 26 Sestus Chersonesz 15 8 20 1 el THRACIAE. TABV LA 55 34 40 50 47 2 441 43 +5 Carpatus Mons Sarmatia pari Vous ne dire une S. S. Bulena Arpij ÆA De De Andries Cisteiboci Rhuconium Gormand Dimensij Tensij des Patridana IAZYGES Teurisci Londres Anarti Toutes Metanalt S Crybici τγτας 8A het P Carpis Caucoensu Rhatacensij Ss Britcolags HZsch. Candanum vlpianum orn Thiagola de (o¡(aibo m̄aue ql aue) Plarensij lacus Paloda H des premières de A.F.F.P. G.P. DE Rarmen Prétoria de 47 be Fredauensz salinPessim Pänonia de son Augutes peucini 8 mr A gtod sans superior de Dinogeria Peuce Cotenij 13 v. Biephi Butredeensi Traglodyta of Montus Euxinus détonnés is de des novembr Stropot 46 Paros si. CIA DA des soir THRACIAE CIVITATES. Sensij Ακιυμ εἱυυ Abdera, Anchialus, Aphrodisia, Aprae Albocensij Zarmizegare Potulatens ij colonia. Bergula, Bisantha, Byzia. Car L. S. 8zus fl. pudaemum, Cabyla, Cypsella. DeuelDiony fa Regu C### kopolis Thiesentes Tiristum tus, Dyma, Drusipara. Heraclia. Lysi Odeque les vt. machia. Nicopolis. Ostaphus, Opise 45 de cette ἄστι Piephigl 43 Saldensii Ciagist na, Orcelis. Peronticum, Prasidium, Vonrittung Amourari Philippo polis, Pergamum, Plotinopo P over lis. Sardica. Tonzi, Topiris, Traiano1 llyrières Votre très se Tricornefij pars polis. Valla. Cherso. Calliopolis, I Apollonia Cardia. Elaeus. Diacuns picensij DATES DES « P. Triball M r Bachym Rbetiaria PMnopel S. H. Dalmatix plus MYSIA De Myl Nicopor pars superior Byzitium Aemus mős THRACIA Bosphorus -Maris Adri A Votre Dardani Ihr istus PONTVSETSI Selymbris atici pars Vipianum 24° Votre très-dire de Adstienopoll N°n pantalia THYNIA Prętura Bifthonis S. C. Nessus Perinthus Propons ,medica laeus Votre Drosica Maroma Pree de P. Vtbes Mysię superioris concefus Aenos Pactya Orbelus mons 42 Arrhibantium. Dorticum. Eteta. Or M r de sch rea. Singidunum, Scupi. Tanatis. C P G thracia Timacum. Viminatium legio, Věde Cherso tolium Thalas sia Imbros nis, Velanis. Mysię inferio. 20 CIVITATES DACIAE. Abydus Sestus Arpis. Carsum, Callatis. Diacum Arcobadara, Augustia, Apulum Argidana, Carsidana. Docirana, Dierna. Hydata. Lizisis. Dausdana, Durostorum legio. Troas 0 Hermonactus. Nouae, Nuidunum, Marcodana. Netindana, Napuca. Petrodana, Pa ASIA minor Tenedus Niconium, Ophiusa, Physca Pirotruissa Pirum, Paloda, Pinum. Rhamidana. San Macedoniae Lemnos pars boridana. Regianum. Sucidana, Miti dana, Singidana, Sornum. Triphulum, Tiasum, le reste de tene Sitiotenta. Trimanium, Tromarif Tibiscum. Vtidana. Ziridana, Zermizirga, Zu ca, Trismis, Tibisca, Tirista, Tasidana, zuribara, Zarmizegetusa, Zeugma. de ce 40 masidana, Tyras. Zargidana. Mare Aeggum de 2. Juin le M 4 f. 45 44 43 S. A. P. 3t. Aasieren, wenn manche verröstens zu erkennen sein; 198 199 Difabor) sthonce Parall Par By annum LIBER SEPTIMVS. 201 pendunt, sed gladio poculoque dentis reliqua omnia communia inter sese habent, inque primis uxores& liberos, Platonis instituto conuenienter. Porrò Aeschylus quoque haud obscure Homero adstipulatur, sic de scythis pronuncians, Gens iusta,& equis pascendis dediti scythę. Quae sanè opinio etiamnum apud Gręcos haeret existimamus enim eos esse simplicissimos, minimeque fraudulentos, tum nobis multo frugaliores atque paucioribus longè rebus contentos: tametsi nostrae aetatis uiuendiratio, fere in omnes gentes propagauit mutatio-Luxus origo. nem morum in deterius, introductis luxu, uoluptatibus, malis artibus,& mille alium defraudandi studijs. Cuius corruptelae magna pars etiam ad barbaros permeauit, cùm alios, tum Nomades. hi enim marina re tentata, facti sunt deteriores, latrocinia iam exercendo,& hospites interficiendo:& quia cum uarijs hominibus res ipsis esse cepit, ex ijs luxuriam& cau ponum artes didicere. quę quanquam uidentur ad exuendam ferociam erre, tamen mores corrumpunt, inque locum dictae iam simplicitatis, uarietatem sufficiunt. At uerò qui ante nos,& maxime qui non ita multum post Homeri tempora uixerunt scythae, tales& fuerunt,& à Graecis iudicati sunt, quales Homerus appellauit. Nam considera mihi quae Herodotus narrat de Scytharum rege, in quem Darius bellum mouit, eiusque ad hunc manda ta. Perpende, quae de Bosporano rege 7 Leucone& similibus Chrysippus tradit. Quin& Persicae epistolae eius quam dixi simplicitatis sunt plene,& quae Aegyptiorum, Babylonic rum, Indorumque monimentis sunt compraehensa. Eaque de causa Anacharsis, Abaris, altj.- Seytharum fin que nonnulli eorum similes apud Graecos in magna fuerunt existimatione, quòd gentili. Plicitas. ciam quandam facilitatis, perfectionis, ac iusticiae notam prae se ferrent. Sed quid ego priscos recenseo? Alexander Magnus Philippi filius, in ea expeditione quam in Thraces supra Aemum habitantes fecit, impressione in Triballos facta, quos ad lstrum usque& sitam in eo insulam Peucen pertingere uidebat, ulteriora fluuij à Getis teneri, eò usque progressus dicitur.& in insulam quidem ne intraret, nauigiorum fuisse impeditum penuria(eò enim confugisse iam antè Syrmum Triballorum regem, aggressoque intrare obstitisse ui.) ideo que in Getas traiecisse, captaque eorum urbe celeriter reuertisse domum, donis à gentibus & Syrmo acceptis. In hac expeditione(. ut Ptolemaeus Lagi filius perhibet.) Eeltae qui ad Adriam incolebant, amiciciae& hospitij iungendi causa Alexandrum conuenerunt. Quos rex comiter exceptos, interpocula interrogauit, ecquid nam esset, quod maximè metuerent. expectabat enim hanc responsionem, se ab ipsis maximè timeri. ij uerò responderunt, Nihil sanę, nisi nejfortè coelicasu obruerentur. interim se tanti uiri amiciciam maximipendere. Haec quidem simplicitatis barbarorum sunt indicia: quorum ille non passus Alexandrum in insulam uenire, dona tamen misit, amiciciamque iunxit: hi nullius se metu teneri, magnorum tamen uirorum amiciciam plurimi facere responderunt. Dromichaetes porrò, qui aetate successorum Alexandri Magni Getarum rex fuit, Lysima chum cùm in suam potestatem uiuum redegisset, à quo beilo erat impetitus, commonstrata ei cùm sua tum gentis paupertate, simulque ut suis contenti fortunis uitam tolerarent monuit ne bello tales persequeretur, sed amicis ijs uteretur: hospitioque exceptum, composita amicicia dimisit. Sed& Plato in republicamare, ut magistrum malorum, quàm Marlongissimè fugere debere eos praecipit, quibus reipub. forma bene constitutę sit cordi, neque ad mare habitare. Iam Ephorus quarto historiarum libro, qui inscribitur Europa, Eu ropae partibus ad scythiam usque explicando peragratis, ad finem inquit, cùm aliorum Scytharum, tum Sauromatarum non unum esse uitae institutum. quosdam enim eò immanitatis progredi, ut humanis etiam uescantur carnibus: contra alios ab alijs etiam animantibus abstinere. Atque alij quidem(.ait.) de crudelitate eorum uerba faciunt, 8 quòd 8 sciunt animos rerum atrocium ac terribilium narratione percelli. cùm tamen in alteram partem neque quod dicatur desit, neque exempla. Itaque ipse(inquit.) de ijs loquor, qui moribus utuntur probissimis. Sunt enim quidam de uagis seu Nomadibus scythis, qui equorum lacte uescuntur, iusticia omnibus hominibus superiores, quorum& poëtae me minerunt. Homerus enim louem ait respexisse ad Lactiuoros, Abiosque: his non est iustior ulla Genshominum.Et He Iliad. n. 600. Getae Dac STRABONISGEOGRAPH. 201 Et Hesiodus in poëmate, quod circuitum terrae inscripsit, ait Phineum ab Harpyis abductum in terram eorum, quibus Pro domibus currus sunt, uiuere lacte suërunt. Subijcit deinde causam, quòd cùm exili utantur uictu, neque sint quaestui dediti, sed inui cem uitam degant iustam, omnia habentes communia, uxoresque adeò& liberos ac fami dias: tum aduersus exteros inuicti sint atque inexpugnabiles, quod nihil habeant, cuiucausa seruitutem sustinere uellent. Citatque Choerilum, qui in transitu ratis, qua Darius mare iunxit, haec posuerit. Opilliones scythica Sacae origine, Asiam incolebant tum feracem tritici, A'gente iusta hominum hinc illinc uagantium Missi in coloniam. Ephorus porrò Anacharsidem, cui sapientis nomen tribuit, ea de gente fuisse scribit, ac propter perfectionem, temperantiam ac sapientiam unum de septem sapientibus habitum. & esse eius inuenta fomites, ancipitem anchoram, ac rotam figuli. Hęcego comemoro, quanquam mihi constat eum non planè uera cùm de alijs, tum de Anacharside dixisseQuomodo enim rota huius sit inuentum, Homero, qui eum aetate antecessit, nota. Vt cum fortè rotam manibus solertibus aptam Explorat figulus Verùm id uolui significare, communi quadam& priscorum& posteriorum fama creditum fuisse, Nomadum eos qui maximè ab alijs hominibus essent remoti, lacte uesci, opibus carere& esse iustissimos, neque id fuisse ab Homero confictum. Caeterùm Apollodoro de Mysis etiam respondendum est, hosne itidem commentum Homeri existimet, dicentis comminus atque potentes Pugna respiciens Mysos an uerò de Asianis Mysis accipiens, falsam(.ut docuimus.) uerbis poëtae interpretationem ingerat, quasi scilicet nulli fuissent, nisi ficticij, in Thracia Mysi. Equidem nostra aetate Aelius Catus ex trans Istrum sitis partibus à Getis, quae gens eodem cum Thracibus sermone utitur, in Thraciam IƛD) hominum traduxit: qui nunc ibi habitant,& Mysi appellantur. siue antea aliter appellati, Mysorum nomen in Asia demum acceperunt: siue,(quod ad historiam poëtae melius facit) antiquum ijs fuit Mysorum nomen. Ac de his quidem satis. conferamus nos ad eorum quae subsequuntur enarrationem. Getarum antiquis historijs omissis, nostri temporis res exponamus. Boerebistes natione Geta, cùm imperium in suam gentem suscepisset, eam crebris afflictam bellis refecit: tantumque exercitatione, sobrietate, ac diligentia profecit, ut intra paucos annos magnum constituerit regnum, finitimasque plerasque gentes Getarum imperio subiecerit. quin& Romanis iam cepit terrorem offerre, Istrum audacher transiens, Thraciamque ad Macedoniam usque& Illyricum populans. idem Celtas Thracibus& Illyrijs permixtos euastauit, Boios qui sub Critasiro erant, prorsus deleuit, itemque Tauriscos, ut suae genti tan to essent maiores facultates. Vsus est autem opera Cenei, praestigiaris hominis,& qui per Aegyptum uagatus didicerat quasdam diuinationes, ex quibus deorum responsa simulabat. ac parum abfuit quin pro Deo haberetur, sicuti de Zamolxi narrauimus. Indicio est quàm fuerint dicto eius audientes, quòd suadenti ut uites exciderent, uiuerent que fine uino, paruerunt. Enimuerò Boerebistas seditione quorundam oppressus antè est, quàm Romani exercitum aduersus eum mitterent. Successores eius regnum in plures diuiserunt partes. atque etiam nuper cùm Augustus Caesar exercitum aduersus eos mitteret, aliàs per L, alias per XI millia diuisi fu'ere. uerùm istiusmodi diuisiones pro tempore aliâs aliter fiunt. Est& alia regionis distributio quae ab antiquo perdurauit, ut alij Daci, alij Getae appellentur. Getae, qui uersus Pontum& orientem inclinant: Daci quil in diuersum ad Germaniam& Istri fontes uergunt, quos puto antiquitus esse Daues appellatos: unde etiam apud Atticos in usu fuerint seruorum nomina Getae ac Daui. id enim probabilius est, quam à Dais scythis, procul apud Hyrcaniam dissitis dictos fuisse: cum LIBER SEPTIMVS. 203 se: cùm uerisimile non uideatur, inde in Atticam allata mancipia. nam seruis Attici nomina imponebant aut gentis unde fuerant allati, ut Lydum, Syrum: aut ea, quae apudistas gentes essent usitatissima, ut Manen uel Midam qui ex Phrygia, Tibium, qui è Paphlagonia. Caeterum Getarum gentem à Boerebista in tantum potentiae elatam, cùm dissidia tum Romani omnino humilem redegerunt. tamen etiamnum XI hominum mil. lia mittere ualent. Per Getas Marisus fluuius in Danubium labitur, quo Romani res ad bellum necessarias subuexerunt. Etenim fluminis superiores partes quae uersus fontes sunt ad catarractas usque, Danubium dixerunt, quae maxime per Dacos feruntur. in feriores ad Pontum usque, quib. Getae sunt uicini, Istrum appellant. Eadem utuntur cum Dacis lingua Getae. Atque apud Graecos quidem notiores sunt Getae, ob crebras in utranque litri ripam migrationes,& quod Thracibus sunt Mysisque permisti. Quod ipsum Tri ballis etiam, Thraciae genti, usu uenit. Ostensum enim est, migrationes populis continge rejubi finitimi in imbecilliores impetu faciunt. sicut qui sunt trans Istrum scythae, Bastarna,& Sauromatae saepe pręualuerunt, pulsisque alijs, in eorum loca immigrarunt, qui damque eorum uel in insulis, uel in Thracia substituerunt. at qui ab altera sunt parte, ab Illyrijs maxime opprimebantur. Sed Getae& Daci, cum eò creuissent eorum uires, ut etiam ducenta millia hominum in bellum educerent: nunc eorum copiae ad 9xx millia redactae sunt. ac tametsi parum abest quin Romanis se submittant, nondum tamen prorsus se dedunt, quod spei aliquid est ipsis in Romanorum hostibus Germanis. Inter mare Ponticum ab Istro Tyran uersus Getarum iacet solitudo, campestris tota& aqua carens. in qua Darius Hystaspis filius destitutus, quo tempore Istrum transgressus in Stythas duxit, in periculum uenit siti cum toto exercitu pereundi: ac serò intellecta re, reuersus retrò est. Postea autem temporis Lysimachus Getis, eorumque regi Dromichaetae bellum in ferens, non discrimen dunraxat adijt, sed uiuus in hostis potestatem peruenit, salutemque barbari humanitate adeptus est, uti suprà commonauimus. Ad ostia Istri magna est insu isiri ostia. la Peuce, quam tenentes Bastarnae, Peucini sunt cognominati. Sunt& aliae insulae multo minores, aliae supra hanc, aliae ad mare. Septem enim ostijs effunditur, quorum maximum est id quod Sacrum dicitur, à quo ad Peucen subuectio est stadiorum Cxx. infra hanc ponte litora iunxit Darius: cum possit etiam suprà idem fieri. Illud uerò ostium pri mum est ad sinistram, Pontum intranti. reliqua sunt in litore, iuxta quod ad ostia Tyrae nauigatur. Abest ab eo septimum ostium coc circiter stadijs. Inter ostia autem exiguae existunt insulae. ac tria ostia, quae sacrum subsequuntur, parua sunt: reliqua his maiora, Sacro in multo minora. Ephorus quinque ostia Istro tribuit. Ab Istro ad Tyram fluuium nauigabilem stakia DCCCC. In medio, duo sunt magnilaeus, alter uersus mare patens, ita ut portum quoque habeat. alter orificio caret. In ostio Tyrae turris est, quam Neoptolemi turrim dicunt,& uicus qui Hermonactis appellatur. Inde subuectus aduerso amne exI. stadia, utrinque urbem habet, Niconiam ad dextram, Ophiusam ad laeuam. qui ad flumen habitant, cxx tantùm stadia ab ostio ad urbem numerant. A Tyrae ostijs insula Leuce abest traiectu 17 stadiorum, Achilli sacra, in alto sita. Post ID; stakia ad Borysthenem uenitur fluuium nauigabilem,& in propinquo est alius fluuius Hypanis.& insula ante ostium Borysthenis, portu praedita. Subuectus aduerso amne Borysthene ad ce stadia ad urbem peruenies ei cognominem, quę eadem Olbra dicitur, magnum emporium, à Milesijs condita. Regionis autem totius quae iam dicto inter Istrum& Borysthenem interuallo superiacet, prima portio est solitudo Getarum. deinde Tyrigetae, post hos lázyges Sarmatae,& qui Basilij id est Regij, dicuntur,& Vrgi quorum plerique nomades sunt, quidam etiam agriculturae operam nauant. hos ferunt etiam saepe ad utramque Istri partem habitasse. In mediter. raneis Bastarna sunt Tyrigetis ac Germanis confines, ac ferè ipsi quoque Germanicige. neris, in plures diuisi populos. Nam Atmoni nominantur alij, alij Sidones: Peucini, qui in sulam Iftri Peucen occuparunt, 10 Roxolani maximè septentrionales, qui campos inter ITanain& Borysthenem incolunt. Nam quantum est nobis cognitum regionis septentrionalis à Germania usque ad Caspium mare, id omne est campestre. an supra Roxolanos ha bitet aliquis, nescimus.olani etiam contra Mithridatis Eupatoris legatos pugnaue. runt, Tasio ipsos ducente, ut suppetias ferrent Palaco Sciluri filius ac creditum quidem est u 2n eos STRABONISGEOGRAPH. 204 eos esse bellicosos: sed aduersus compositam Probeque armatam phalangem, quaeuis barba ricanatio& leuis armaturę exercitus parum habetuirium. Itaque Roxolanorum L millia, uim*(tot enim acie habuit Diophantus Mithridatis legatus.) non sustinuerunt, sed plerique eorum occisi sunt. Vtuntur galeis de crudis boum tergoribus, ac thoracibus, peltas gerunt cratibus contextas. arma ijs hasta, gladius, arcus. Eorum similes sunt& reliqui plerique. Scenae Nomadum subcoacticio genere compactae, infixae sunt uehiculis in quibus ij degunt. circum eas uersantur pecora, quorum lacte, caseo,& carnibus uictum suppeditant. sequuntur autem ipsi pascua, subinde herbosa occupantes loca: hyeme in paludibus Maeotidi propinquis, aestate etiam in campis. Tota autem regio algida est usque ad maritima inter Borysthenem& ostia Męotidis loca. de maritimis maxime ad septentrionem inclinant os Maeotidis, magisque etiam Borysthenis, tum recessus sinus Tamyraci& Carcinitae, ubi isthmus est magnae peninsulae. Quanquam autem planicies habitent, tamen frugoris multa sunt illustria argumenta. Nam neque asinos alunt, quòd id animal frigoris est impatiens:& boum alij natura cornibus carent, alijs lima ipsi abscindunt, quia & haec pars facilé à frigore laeditur. Praeterea equi apud eos sunt parui, oues magnae. quin & aereae hydriae rumpuntur, congelantibus quae intus continentur. Gelu autem qua sit uehementia, maxime ex ijs intelligi potest, quae apud fauces Maeotidis fiunt. Etenim traiectus qui inter Phanagoraeam est& Panticapaeum, plaustra ita fert, ut& uia trita,& coenum ibi sit. Et in glacie depraehesi apud Gangamam pisces effodiuntur, maximè anta caei, delphinos magnitudine aequantes. ac in eodem traiectu ferunt Neoptolemum Mithridatis legatum aestate nauali praelio, hyeme equestri pugna barbaris superiorem discessisse. sed& uites aiunt in bosporo sub hyemem defodi, multa ingesta terra. Sed& aestus ibi accidere traditum est ingentes, siue id fit quòd corporibus ęstus est insolens, siue quòd tunc campi uentis carent, siue quod crassus aër tanto magis incalescit: quale est, quòd in nubibus parelij efficiunt. Ateas, is qui contra Philippum Amyntae filius bellum gessit, uide tur plurimis istorum locorum barbaris imperasse. Post insulam quae ante Borysthenem 11 iacet, deinceps uersus ortum solis nauigatur ad promontorium ii quòd ad dromon(. id est cursum.) Achillis pertinet. locus est sublimis habetque lucum qui Achilli sacer dicitur. Deinde est Achillis cursus, peninsula in mare porrecta. est enim instar fasciae, longitudine stadiorum circiter cIJ uersus ortum solis extenta: latitudo eius maxima, duorum stadio rum, minima iugelum quatuor: distat à continente utrinque ceruice sua stadijs IX. arenosa est, aquam habet fossilem. in medio isthmi collum est ferè XI stadiorum. desinit autem ad promontorium, quod Tamyracen appellant, sub quo est nauium statio continentem respiciens. Post illud sinus sequitur Carcinites, iustae magnitudinis, uersus septentrionem ad mille porrectus stadia. sunt qui usque ad intimum recessum sinus triplum huius * numerent. dicuntur autem Taphij. Sinum etiam Tamyracen à promontorio denominant. Ibi isthmus est, qui Putrem(sic enim uocant, Sapran.) lacum à mari diuidit, latus stadia XI. atque is eam efficit peninsulam, quae Taurica& scythica appellatur Cherronesus. sunt qui latitudinem isthmi CCCLX stadia faciunt. Caeterum putris palus stadiorum esse dicitur etiam IV CID. pars autem est Maeotidis occidua, magno illi ore coniuncta. Est auem palustris admodum, ac uix sutilibus potest nauigari cymbis. uenti enim caenosa ista uada facilè& denudant,& rursum aqua implent, ut paludes istae maioribus nauigijs non sint peruiae. Habet sinus tres exiguas insulas,& in littore sunt breuia quaedam, ac scopuli infra aquam latentes aliqui. Enauiganti ad laeuam oppidum est, aliusque Cherrone sitarum portus. Nam in littore, praeter quod nauigatur, meridiem uersus expositum est magnum promontorium continenter porrectum, portio totius peninsulae. inque eo sita Cherranesus est urbs Heracleotarum colonia, eorum qui sunt in Ponto, nomine Cherroneus, dissita ab ostio Tyraestadijs IV CID CCCC. In ea urbe templum est cuiusdam daemonis Virginis, à qua nomen habet etiam promontorium quod ante urbem est ad c stakia,& Parthenium (est enim Graecis Parthenos uirgo.) dicitur, fanum eius genij habens ac simulacrum. Inter urbem& promontorium, portus sunt tres. sequitur uetusta Cherronefus, diruta,& post hanc portus angusto introitu. iuxta quem potissimùm sua latrocinia instituerunt Tauri Scythicagens, confugientes in eum adoriri soliti. portus symbolorum dicitur. Is cum alio por LIBER SEPTIMVS. lio portu(. Crenuntem appellant.) isthmum constituit stadiorum XI. is est isthmus, qui paruam peninsulam claudit, quam magnae peninsulae partem esse diximus,& in se habe re cognominem sibi urbem Cherrone sum. Fuit ea initio libera. sed cum à barbaris incur saretur, coacta est in tutelam se dedere Mithridati Eupatori, qui aduersus barbaros habitantes supra isthmum usque ad Borysthenem& Adriam, bellum moliebatur. quo bello se in Romanos parabat. Itaque Mithridates ista spe ductus libenter exercitum in Cherronsum misit, simulque& scythis bellum fecit qui erant sub Sciluro& Palaco eius filio, ac fratribus(. Posidonius L fuisse fratres asserit, Apollonides LXXX.) eosque ui subegit,& Bosporo potitus est, dominium Perisade, qui tum eum tenebat, ultrò concedenre. Ex eo tempore in hunc usque diem Cherroneus urbs Bosporanis principibus paruit, Crenus aequali specio distat à Cherroneso urbe,& symbolorum portu. Post symbolorum portum usque ad Theodosiam urbem Taurica maritima ora porrigitur, CID circiter sta. Taurica. diorum longitudine, aspera& montosa,& procellosa Aquisonibus. Arie eam promon torium in mare ac uersus meridiem iusto space prominet, Paphlagoniam spectans& A mastrin urbem. uocatur Criu metopon, id est arietis frons. Huic opponitur Paphlagoniae promontorium Carambis, quo in duas partes Euxinus pontus diuiditur,&rireto utrinque arctatur. A Cherrone so urbe usque ad Carambim stalia sunt CID CIƆ IƆ, à Criû metopo multo pauciora. itaque complures eorum qui per illud fretum nauigärunt, simul se utrunque uidisse promontorium affirmant. In montanis Taurorum, mons etiam est Ttapezûs cognominis urbi quae iuxta Tibareniam est& Colchidem. Est& in ijsdem montanis alius mons Cimmerius à Cimmeriis 12 quiolim in Bosporo imperarunt dictus: à 12 quo etiam Cimmerius Bosporus dicitur ea freti pars, quae est ad Maestidem. Post montana ista urbs sequitur Theodosia, campo praedita fertili,& portum uel centum nauibus recipiendis apto. hic olim limes fuit Bosporianorum& Taurorum. subsequitur regio agri praestantis usque ad Panticapaeum, principem Bösporianorum urbem, sitam infaucib. Maeotidis. Inter Theodosiam& Panticapaeum stadia sunt circiter IΙηxx. Tota regio frumer Panticapaeum. ti ferax est, habetque uicos,& urbem bono portu praeditam Nymphaeum. Panticapaeum tumulus est circumquaque accolis refertus, ambitu in orbem stadiorum XX. uersus orientem habet portum& naualia recipiendis ad xxx nauibus sufficientia. habet& arcem. Milesij condiderunt. Diu cùm haec urbs, tum alia omnia utrinque circa os Maestidis oppi da unius dominio paruerunt, ut Leuconis, Sagauri, Parisadae: qui tandem Mithridati summam rerum tradidit. Dominihi, tyranny appellabantur, quanquam plerique iustè imperabant. primi fuerunt Leuco& Parisades. quem referens nomine ultimus, cùm barba ris resistere non posset maius antiquo tributum exigentibus, Mithridati Eupatori impè rium concessit. quo debellato, regnum in Romanorum uenit potestatem. cuius regni maior pars in Europa, aliqua tamen etiam in Asia est portio. Porrò ostium Maeotidis nomen gerit Cimmerici bospori:& maiore amplitudine incipiens, Lxx circiter stadiorum, qui à Bosporus Cimmerius. Panticapaeo uicinis locis in proximam Asiae urbem Phanagorem est traiectus, in long arctius fretum desinit. Diuidit autem Europam ab Asia fretum hoc,& Tanais fluuius, qui è regione eius à septentrione in Maeotidem defertur& in ostium eius. Duobus autem ostijs Tanais se in lacum euoluit, distantibus inter se stadia circiter IX. Est& urbs Tanois, fluuio cognominis, maximum barbarorum secundum Panticapaeum illa emporium. Nauiganti in bosporum Cimmerium ad sinistram est Myrmecium oppidum, ad xx à Panticapaeo stadia. duplo huius interualli à Myrmecio abest uicus Parthenium, ubi fre tum est angustissimum, circiter XX stadiorum. eique opponitur in Asia uicus, Achilleum nomine. Hinc recto cursu siquis uersus Tanain nauiget, ad insulam quae ad eius iacet ostia, stadia sunt CID CC. neque multo plura, si quis oram Asiae legat. sed triplo amplius est, si quis in sinistra parte nauiget ad Tanain praeter litus. in qua nauigatione eti am praeter isthmum nauigatur. Est autem ora Europaca tota deserta, dextra hominibus est frequentata. Totum Maeotidis paludis ambitum continere viii millia stadiorum traditum est. Magna autem Cherrone sus seu peninsula Peloponneso& forma& magnitudine respondet. Bosporani reguli eam tenent, totam continentibus bellis attritam. ante Bosporanorum tyranny paruam obtinuerunt regionem, quę est ad Męotidis fauces& U 3 Panti STRABONISGEOGRAPH. 206 Panticapaeum usque ad Theodosiam. maximam usque ad isthmum& sinum Carcinitem Tauri Schicagens. ac tota illa regio,& ferè quidquid extra isthmum ad Borysthenem us que est, nuncupabatur parua scythia, ob multitudinem autem eorum qui uersus nos Tyra ac Istro traiectis incolunt, portio terrae non exigua nomen Skythiae paruae accepit: Thracibus partim quia resistendo non erant concedentibus, partim ob soli incommodita tem, quod maiori ex parte palustre est. At Cherronefi, exceptis montanis quae iuxta mare sunt ad Theodosiam usque, reliqua alia omnia plana sunt& uberis glebae, ac praecipue frumentum copiosè proferunt. nam ager ibi quocunque fossore scissus, trigecu13 plum reddit. Tributi nomine soluebant Mithridati Cxxc millia medimnorum,& 13 talenta argenti ec cum Asianis locis quę sunt apud Sindicen. Atque exhis locis olim in Graeciam frumentum deportabatur, sicut& salsamenta è Maeotide.& ferunt Leuconem Theodosia misisse Atheniesibus medimnos CCCIEDI 1323. lidem Cherronelijpeculi nomineiiiiiiiiiueolae dicebantur, quòd qui supra eos habitabant, Numidae essent, qui uescerentur cum alijs carnibus, tum equinis, ac caseo etiam& lacte equinis,& acido lacte, quo ij utuntur condimento, certa quadam arte parato. itaque omnes qui istas inhabitarent iliad.x.initio. partes, poëta uno nomine Lactiuoros dixit. Nomades bello magis quàm latrocinijs sunt 14 dediti. bella gerunt 14 propter tributa. agros enim suos colendos ijs, quibus lubet, concedunt, contenti pro locatione certo stipendio, eoque non ad abundantiam, sed ad necessarios quotidianae uitae usus temperato:& non persoluentibus bellum inferunt. Ita simul& iustos,& minimo uiurentes). Abios.) eos poëta appellauit. nam arma nunquàm caperent pensione sibi persoluta. Quòd autem stipendia non soluunt alteri, faciunt uirib. suis confisi, quia aut propulsare aduentantes, aut etiam aditu arcere se posse sentiunt. id quod Asandrum fecisse scribit Hypsiorates, qui isthmum peninsulae ad Maestidem, CCCLX stadia longum, muro ducto munierit, denis turribus in singula stavia constitutis. Sed Agricolae qui ibi sunt, etsi uidentur mansuetiores esse ac ciuiliores: tamen lucro dediti,& mare tractantes, latrocinijs non abstinent, alijsque id genus iniurijs& aliorum defraudationibus. Praeter enumerata Cherronefi loca, alia etiam castella fuerunt, quae Scilurus& filij eius exstruxerant, ijsque aduersus Mithridatis legatos belli arcibus usi sunt: Pallacium, Chauum, Neapolis: fuit& Eupatorium, à Diophanto conditum qui Mithridatis ductabat exercitum. Est autem promontorium à Cherrone sitarum muro distans stadijs ferè XV, sinum efficiens sic satis magnum, qui urbem uersus inclinat. supra hunc est lacus marinus, salinas habens. ibi erat etiam Ctenûs. Quibus locis ut potirentur regij àIcythis obsessi, promontorio dicto praesidium imposuerunt, loco muris munito,& fauces sinus usque ad urbem aggere ingesto complanauerunt, ut facile pedestri utineri aptae essent,& ex duabus urbibus una quodammodo fieret. atque ita minore negocio Sythas arcuerunt. Cùm autem hi& murum quo interclusus erat isthmus ad Ctenuntem aggrederentur,& ingestis calamis fossam implerent: regij quantum ab his interdiu quali ponte facto stratum fuerat, noctu incenderunt, ac tantisper restiterunt, donec tandem uictoriam consequerentur. Nunc sub rege Bospori, quem Romani constituerunt, omnia sunt. Pemakarum culiare hoc omnibus Scythicis& Sarmaticis est gentibus, quòd equos castrant, ut eo hamores. beant eos ad parendum mansuetiores. sunt enim parui, uerùm acres admodum,& contumaces. Venationes habent, in paludibus ceruorum& aprorum, in campis onagrorum & caprearum. Est& hoc singulare, quòd aquila ijs in regionibus nulla existit. Habent autem animal quadrupes, quòd ab ijs Colos dicitur, magnitudine inter ceruum& arietem media, album, cursu quàm illa uelocius, quod naribus aquam in caput haurit, ibique per dies complures reseruat, ita ut facile uiuat in locis aquae expertibus. Talis ergo est uniuersa portio Europae extra Danubium, inter Renum& Tanain fluuios, ad Ponticum usque mare,& paludem Maeotidem. Superest ea Europae pars, quę intra Istrumsita,& in orbem ambiens mare, ab intimo sinus Adriatici incipiens usque ad Sacrum Istri ostium porrigitur, qua continetur Graecia,& Macedonicae ac Epiroticę gentes: tum quae supra has ad isthmum pertingunt,& ad mare utrinque alluens Adriaticum ac Ponticum: nimirum ad Adriaticum Illyricae gentes. uersus alterum usque ad Propontidem& Hellespontum Thraciae,& si quae eis admixtae sunt 207 RHAETIAM, VINDÉ LICIAM, ET NORICVM,&c. COMM. PLECTITVR HAEC EVROPAE TABVLA, DUAS PANNONIas,& totam Illyridem cum insulis adiacentibus. Parallelus ipsius medius proportionem habet ad meridianum, quam 43 ad 60. Circcumscribitur autem tabula ipsa ab oriente lazygibus Metanastis & Mysia superiori. A meridie parte Macedoniae& sinu Adriatico& parte Italiae. Ab occasu, parte Galliae. A septentrionibus, Germania per fluuium Danubium. H. m. m. 15 Brigantium Rhaetiae Augusta Vindel. Vindeliciae 1505 Aredate 15 30 Iulium Carnicum Norici 300 Praetouium 50 21 15 Ciuitates Pannoniae superi Sacarbantia 30 Emona 15 oris insignes 20 36 Serbium 15 30 Pannoniae inferi=Sirmium 20 15 20 C Iadera oris 10 15 26 Sidrona 10 15 151 Salonae 15 15 Ulyridis Harbona 20 15 20 Scardona insula u 4 208 40 TABVLA RHAETIAE ET VINDELICIAE 35 36 37 30 39 40 41 42 43 de des Carpis 48 GERMANIAE MAGNAE PARS Carpatus mous Arabisca Artobriga Jahre Cytni Amârini Danubius L'A.F.O.F. ΛΛέΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΥ Runicatae Seuaces Alauni Arab Sacarbâna Mercuniates Leuni Curta PANNONIA Bregetis PANNONIA inseriot Côsua ixi IAZYGES Ambisonij Calis Brixan superior lassit Benlauw NORICUM Londres Andiares Calucones Metanastij Augusts Magniana Œt Brigouti Norici Satius f. Offeriates VINDELICIA BreuesBaw Vennes Ambidranum Adula Breunt Daros fl. Teutoburgia 46 Coletiante RRAETIA Varciani mont Ambilici Inutrium Latobini Rigus ex Suanitæ Licatij Scordisci Caruancas Ocra mons Alpes Poenę Elbanu mons HCH Sittcia Beby môtes. Cornacun de la G.C.H.F.P. Julis Carnick Pols lapydre Dindarn Ditiones 45 Gix Alpes Mazai Stadt Le Derriopes Ceraunij Votre amiVenetiae de Votre be Votre ILLYRIS et Herr Außerte N° Scto de lanum Sidroni Rauenna. Aenorz Apforus de b Latur Iaters Liburnia P. M Curlcta Daurfij Iadus 44 Votre estéré de son Doria fl. Sinus Adriaticus Arimina P. Scardona Goms h Ancona Le Sr de Varder Arnus fl. des Liguria Scardona de Votre Narensij . Salona be Genua Sardiota 43 102 Lun N°o.3 Maron dire Tragurist be Siculota Dealia Pharia Tiberis RHAETIAE CIVITATES. Ducleat M. D. Eil. Bragodurum, Ebodurum, Dracuina, Drusomague, des Ou Ectodurum, Phaeniana, Taxgetium, Viana. VIN pirustae Corcyra DELICIAE. Boeodurum, Carrodunum, AbuApulia Rom Von diacum, Cambodunum, Medullum. NORICI. r Aguntum, Bedacum, Claudinium, Gabanodurum, Melitina Gesodunum, Vacorium, Poedicum, Virunum, Idunum. Sianticum. Teurnia. PANNONIAE Neapot Garganus superioris. Andautonium, Bolentium, Bono. mons. nia, Carrodunum, Emona, Muroela, Magniana, Len. tudum. Mouidunum, Olimacum, Paetouium, Praeto de Mare Thyrrenum rium, Rhispia, Sala, Sauaria, Siscia, Soroga, Sisopa, Tarentum 4 Valina, Visontium, Vinundria. PANNOMACEDONIAE NIAE inferioris. Aquicum. Baßiana, Berbis Brendi### pars. Certissa. luollum. Lussonium, Lugionum. Marsonia, Mursella Rittium. Salinum, Sirmium. Vacontium. Delphin ILLIRIDIS& Dalmatiae. Aluona, ArP. gyrutum, Arucia, Andecrium. Bulua, Burnum, Cori nium, Curcum. Delminium, Doclea. Enona,enderum, de Epicaria. Flauona. Herona. Lopsica. Nedinum, Nar de bona. Ortopla, Onaeum. Piguntium. Rizana. Salo SPIRI niana, Scodra. Tarsatica. Velcera, Varuaria. Secilier Regium Puis be pars 30 32 34 40 205 Diapôtus xx Vous ne U 5 LIBER SEPTIMVS. sunt scythicae aut Ielticae. Est autem initium repetendum ab Istro, ac deinceps ordine recensenda, quae enarratis iam locis sunt proxima. nimirum quae confinia sunt Italiae, Alpibus, Germanis, Dacis, Getis. Verùm haec quoque in duas partes diducere licet. Etenim quodammodo aequabiliter ubique ab Istro distantem lineam conficiunt Illyrij, Pannonij ac Thracij montes, ab Adria ad Pontum usque pertinentem: à quauersus septentrionem est quod inter montes& Istrum interiacet regionis: uersus meridiem Gręcia& huic contiguae barbarorum sedes ad montes usque. Atque ad Pôtum quidem pertingit Aemus Aemu mons, maximus eorum qui in istis sunt partibus atque celsissimus, mediam ferè diuidens Thraciam. ab hoc Polybius utrunque mare cerni falsò ait. nam& magnum est ad Adriam usque interuallum,& quae uisum impediant multa. At uerò ad Adriam, tota poene est 15 Ardia, ac media Pannonia, ipsa quoque sublimis tota. In utramque inde partem, in 15 Thraciamons est confinis Pannonibus Rhodope post Aemum maximè altus: in altera parte uersus septentrionem Illyricum est,& Autariatae, ac Dardanica gens. Primùm itaque Ullyrica exponamus. quae& Istrum& Alpes attingunt, sita in medio Italiae& Germaniae, incipientia à lacu qui apud Vindelicos est 8t Rhetos& Toenios. Huius regionis partem uastam desertamque reddiderunt Daci, debellatis Boijs& Tauriscis Gallicis gentibus Cretofiro subiectis, qui eam sibi uindicabat regionem quanquam amnis distingueret Parisus, qui à montibus in Istrum defluit per Scordiscos Gallos. Hi enim permixti Illyricis ac Thracibus habitabant. Verum illos Daci deleuerunt, his saepe usi sunt socijs. Reliqua uersus septentrionem& orientem tenent Pannonij, usque ad Segesticam& Istrum: uersum reliquas plagas magis extenduntur. Vrbs Pannoniae est Segestica ad confluentes sita Pannonie registica multorum amnium, nauigabilium omnium, arx belli in Dacos opportuna. sita est enim sub Albibus quae ad lapodes usque porriguntur, gentem partim Gallicam, partim Illyri. cam: atque inde multi labuntur fluuij, deferentes ad urbem cum alias, tum Italicas merces. Nam ab Aquileia trans Ocram Naupontum usque Tauriscorum oppidum, quo uehicula perueniunt, transitus est stadiorum CCCL, aut, ut alijs uidetur, 12. Est autem Ocra pars Alpeum à Rhaetis ad lapodes porrectarum humilima. apud lapodes rursum se attollunt montes& uocantur Albij. Similiter traiectus montis est à Tergesta uico Carnico ad lacum Lugeum. Vicinus autem Nauponto fluuius est Corcoras, qui merces excipit. atque hic in Sauum influit, Sauus in Drauum, hic in Noarum apud Segesticam. inde Noa. rus augetur, hausto Calapi amne(.qui ex Albio monte per Iapodas delabitur.) inque Danubium apud Scordiscos exit. Nauigatio ferè est uersus septentrionem. iter à Tergesta ad Danubium stadiorum circiter CID CC. Prope Segesticam sunt etiam Syscia oppidum, & Sirmium, in Italico itinere. Gentes Pannonum sunt Breuci, Andizetij, Dias notes, Perrustae, Mazaei, Daesitiatae, quorum dux Bato, alijque minores& obscuriores conuentus. 1616 Pertingit Pannonia etiam usque ad Dalmatiam,& ferè Sardiaeos uersus meridiem si proficiscatae. Quidquid autem regionis ab intimo Adriae sinu usque ad Sardiaeos& Rico. nicum sinum protenditur, montosum est, interpositum mari& Pannonibus. Atque hinc sanè uidetur non incommodè initium nos facturos, continenti oratione ambitum istum totum descripturos: paucis modò repetitis eorum quae suprà dicta fuerunt. Docuimus enim in Italiae descriptione, primos in Illyrici ora maritima esse Istros, conterminos Italiae & Carnis. principesque nostros hodie Italiae fines ad Polam usque Istriae urbem protulis se. Hi igitur fines circiter IƆ CCC stadia ab intimo sinus absunt. totidemque stalia sunt à promontorio quòd est ante Polam situm ad Auconem Venetico agro ad dextram relicto. Tota oralstriae, stadiorum CID CCC. sequitur lapodum ora, stadiorum Cio. Siti sunt Japodes sub Albiomonte, qui finis est Alpium, admodum alto: ac partim ad Pannonios lapodes. & Istrum pertingunt, partim ad Adriam. bellicosa gens, sed ab Augusto Caesare prorsus defatigata. Vrbes eorum, Metulam, Arupinus, Monetium, Vendum. regio est inops: Zea fere& milio uictitant. armatura ijs Gallica. notis compuncti sunt corpora, in morem reliquorum Illyricorum& Thracum. Postlufydum oram Liburnica succedit, longior Liburnis. priore stadijs iD. Est in ea ora fluuius, quo aduerso subuehuntur merces usque ad Dalmatas.& urbes, Scardon,& Liburna. Iuxta totam, quam explicaui, oram, insulae sunt Absyrtides: ubi Medea dicitur fratem suum Absyrtum intersecisse, qui ipsam persequebatur. De STRABONISGEOGRAPH. tur. Deinceps est Cyractica pons lapodas, sequuntur Liburnicae numero ad XI. tum alię, quarum nobilissimaissa: Tragurium ab Essensibus condita: Pharus, quę olim Parus, Pario. Dedmatia. rùm colonia, patria Demetrij Pharij. tum ora maritima Dalmatarum,& nauale eorum Salona. Est haec gens ex earum numero, quę diuturnum cum Romanis bellum gesserunt. habuit oppida memoratu digna ad L, de quibus& uibes nonnullae Salona, Priamo, Ninia, Sinotium nouum ac uetus. ab Augusto ista sunt combusta. Est& Andretrium castel lum probè munitum.& Dalminium magna urbs, unde nomen genti. eam urbem Nasica exiguam redegit agrumque pecori pascuum, ob incolarum auariciam. Proprium hoc habet Dalmatae quod singulis octennijs agros denuò diuidunt. nam quòd nulla utuntur monet a, id respectu uicinorum Italorum eis est peculiare: alio. ai id cum multis alijs barbaris ha bent commune, quòd nomismate inter se non utuntur. Porrò mons 17 cui nomen Ardium, Dalmatiam mediam secat, ut altera eius pars ad mare spectet, altera in diuersum. sequitur Naro amnis,& qui apud eum sunt Daorizi, Ardiaei, Pleręi. quorum his propinqua est Melaena insula, Corcyra appellata,& urbs, à Cnidijs condita. Ardiaeis uicinia est Pharos, ante Paros dicta: est enim à Parijs condita. Varalios autem posteri dixerunt Ardiaeos. Sed hos à mari in mediterranea abegerunt Romani, coegeruntque agriculturae uacare. Est autem regio ea sterilis atque aspera, neque agricolis conueniens. itaque eagens tantùm non funditus perijt. Quod quidem alijs quoque eo in tractu gentibus usuuenit. quorum enim summa olim fuit potentia, nunc uel omnino nulli sunt, uel ad imam redacti conditionem. ut de Gallis Boij& Scordisci, de Illyticia Autariatae, Ardiaei, Dardanij, de Thracibus Triballi: primùm a se inuicem attriti, deinde à Macedonibus& Romanis prorsus oppressi. Post Ardiaeorum& Pleraeorum oram Rhizaeorum sinus& urbs, aliaque oppida,& Drilo fluuius, quo aduerso nauigatur orientem uersus usque ad Dardanicam. Attingit autem Maeedonicas& Pannonicas gentes uersus meridiem: sicut & Autariatae& Dasaretij, alijque populi alijs partibus se& Autariatas attingunt. Dardanicarum sunt etiam Galabrij, apud quos urbs est antiqua:& Thunatae, Medis Thraciae genti Dardanij orientem uersus contermini. Enimuerò Dardanij quanquàm essent oppidò agrestes, adeò ut etiam subter sterquilinijs effossas speluncas inhabitarent: Musicę tamen operam dederunt, semperque usi sunt Musicis sistulis,& instrumentis quae fidibus intenduntur. Atque hi quidem sunt in mediterraneis, quorum postea quoque faciemus memoriam. Post sinum Rhizi cum Lissus est,& Acrolissus,& Epidannus à Corcyraeis condita, quae nunc à peninsula cui Apollonia. imposita est, nomen Dyrrachij tenet. Inde Aousus,& Aous fluun, atque prope hunc Apollonia urbs legibus optimis temperata, condita à Corinthijs& Corcyraeis, dissita à flumine stadijs X, amari lx. Hecataeus Aoum Aeantis nomine afficit, autumatque ex eodem apud Lacmum loco, atque adeò ex ijsdem penetralibus Inachum ad Argos deferri uersus meridiem& Aeantem ad occasum& Adriam. In Apolloniarorum finib. Nymphaeum appellatur saxum quoddam ignem egerens, sub quo fontes sunt tepido fluentes. bitumine, gleba(ut apparet.) bituminosę terrae ardente ibi. propè in tumulo metalli est sectura,& quidquid exscinditur, id restituitur, successu temporis terra, quae in fossas ingeritur, in bitumen uertente. autor Posidonius. Idem refert ampeliten terram bituminosam, quae in Pieriae effoditur Seleucia. remedium esse aduersus uitis pediculos. illitam enim cum oleo, actinguere uermem priusquam à radice ad germen perueniat. sed& in. Rhodo talem esse repertam, se magistratum ibi Prytanis gerente, quae tamen plus olei 18 requireret. Post Apolloniam is Balliace est,& Oreum, eiusque nauale Panormus,& mon tes Ceraunij, initium faucium sinus lonij& Adriatici. Fauces enim utrique sunt communes: eoque tantum differunt, quod primae maris seu-exteriori parti nomen lonij tribuitur, Adriae autem interiori usque ad intimum sinus recessum. quanquàm hodie totum mare hoc nomen gerit. Theopompus ait prius nomen esse ortum à uiro qui in ista loca deduxerit lones: Adriae cognomentum à flumine esse deductum. Stadia sunt à Liburnis ad Ceraunios montes paulo plura duobus millibus. Theopompus totam ab intime sinusinauigationem, sex dierum esse perhibuit: terrestri autem itinere Illyricum ad xxx dies peragrari. Videtur autem& nimium dicere mihi,& quaedam parum credibilia proferre. ut cum maria ait cauernis seu foraminibus quibusdam in imo latentibus coire, eo ar LIBER SEPTIMVS. eo argumento, quod later Thasius& Chius in Narone inuentus sit:& quod utrumque mare e monte quodam& insulis Liburnicis cerni affirmat, ambitu in orbem 10 stadiorum: & quod Istrum uno ostiorum suorum in Adriam effluere tradit. Huiusmodi quosdam errores habet& Eratosthenes, ex rumoribus& opinione uulgi conceptos: quod de eo& alijs scriptoribus Polybius pronunciat. Caeterùm tota Illyrici ora oppidò est com-Allyricinatur. modis instructa portubus, cum ipsa, tum insulae etiam uicinae: cùm quidem contrà Italica ora huic opposita sit importuosa. Africa quoque itidem ut Italica,& bonarum frugum ferax est ora Illyrici, oleis& uitibus egregia: nisi quòd quaedam loca prorsus aspera sunt. Et fuit tamen ab initio neglecta: fortaisis, quòd soli praestantia ignoraret: potior tamen causa fuit, quòd eam homines saeui& latrocinijs dediti tenebant. Quae supra hanc sita est regio, montosa est tota, frigida ac niualis, maximè quae ad septentrionem uergit: ita ut uites rarae sint& in editis& in planis locis. Hae sunt Pannonum montanę planicies, uersus meridiem ad Dalmatas usque& Ardiaeos pertinentes, uersus septentrionem ad Istrum desinentes, uersus ortum Scordiscos attingentes, ad montes Macedonum& Thracum. Autariatae autem maxima fuit& optima Illyriorum gens, cui quondam contra Ar-Autariatae. diaeos bellum fuit perpetuum de sale, qui in confinio cogebatur ex aqua uerno tempore ex quadam conualle defluente, hausta& per quinque dies reposita. pactum erat, ut salina ea alternis fruerentur uicibus. pactis posthabitis, bello decernebant. Sed Autariatae cum Triballos domuissent, qui ab Agrianibus usque ad Istrum XV dierum utineris spaceum occupabant, supra alios etiam Thracas& Illyrios sese extulerunt. sunt autem potentia sua exuti priùs à Scordiscis, deinde ab ipsis Romanis, qui Scordiscos etiam debellauerunt, diuturna usos potentia. Ad Istrum habitauere Scordisci, in duas diuisi partes. alij inter duos amnes in Istrum influentes Noarum, qui praeter Segesticam fertur,& Martum, siue, ut alij uocant Bergum: alij paulo ultra cum, confines Triballis ac Mysis. habuerunt& insulas quasdam Scordisci.& eò uirium increment, ut etiam usque ad Illy-Scordiset. riorum, Pannonum, Thracumque fines progrederentur. quin& plerasque in Istro insulas obtinuerunt. urbes eorum fuerunt Heorta& Capedunum. Post Scordiscos iuxta Istrum Triballi sunt& Mysi, quorum supra fecimus mentionem. tum paludes paruae Scy thiae intra istrum, quas ipsas quoque commonauimus. Hi,& Crobyzi& qui Troglogytae dicuntur, supra Calatim, Tomaeam,& Istrum accolunt. sequuntur qui ad Aemum sedes habent,& infra istos ad Pontum usque Coralli, Bessi, Medi quidam, ac Danthelitę. Hae gentes omnes maiorem inmodum sunt latrocinijs deditae. Bessi maiorem Aemi partem tenent,& à praedonibus Praedones appellantur, tuguria incolentes, uitamque degentes duram. attingentes Rhodopen,& Pannones,& de illyricis Autariatas ac Dardanios Inter Hos& Ardięos, Dasaretij sunt,& Hybrianes, aliaeque obscurae gentes: quas Scordisci infestauerunt, donec tandem regionem eam cultoribus uacuam redegerunt, feceruntque ut inuiae essent syluae per aliquod dierum utineris spacerem. Superest inter Istrum & montes ab utraque Pannoniae parte, ora Ponti maritima, à Sacro Iftri ostio usque ad Aemi montana,& ostium quod est iuxta Byzantium. Quemadmodum autem Illyrici oram describentes, usque ad Ceraunios montes progressi sumus, qui extra Illyrici montes siti, suum tamen proprium habent terminum: hisque finibus gentes meridianas descripsi mus, arbitrati huiusmodi notationes magis fore& ad praesens negocium& ad sequentia luculentas. sic& nunc ora Ponti, etsi supra lineam per montes ductum excidit, tamen suo proprio includingetur limite, uidelicet Sacro ostio, ut& quae nunc tractantur,& quae sequentur, facilius intelligatur. Ergo à Sacro ostio in continenti ora dextram uer-Ora Poritl sus ad 13 stadia, Ister oppidum est, à Milelijs conditum. Deinde Tomi aliud oppidum à priore distans stadijs CCL. post stadia ecxxC, Calatis urbs, Heracleotarum colonia. inde stadijs cD CCC abest Apollonia Milesiorum colonia. urbs maiore sui parte condita est in parua quę dam insula, ubi tanum est Apollinis. unde M. Lucullus colossum Apollinis, opus Calami dis, sublatum in Capitolio dedicauit. Inter Calatin& Apolloniam, Bizona est, cuius magna pars terraemotibus hausta est:& Cruni,& Odessus Milesiorum colonia,& Naulochus Mesembrianorum oppidum. inde Aemus mons, ad istud usque mare pertingens. sequitur Mesembria Megarensium colonia, antè Menebria, id est, Mene urbs dicta: quod STRABONISGEOGRAPH. 214. cta: quòd conditori eius Mene esset nomen. Bria autem urbs Thracum lingua urbem significat: sicut& Selys urbs Selybria appellatur,& Aenus aliquando Poltiobria dicta fuit. Deinceps est Archiale Apolloniatarum oppidum, atque ipsa Apollonia. In hac ora est etiam Ceterizis promontorium, castellum habens munitum, ubi aliquando suos thesauros adseruauit Lysimachus. Rursum ab Apolloniaad Cyaneas, stakia sunt circiter 1919 cIo I0. Medio space continentur Thynias Apolloniatarum, ut& Archiale. deinde Phinopolis,& Andriaca Salmydesso contigua. Litus hoc desertum est ac saxosum, importuosum, uersus Aquilones latè apertum, longitudine usque ad Cyaneas stadiorum D CC. qui ad hoc litus excidunt, ij ab Astis Thracia gente superne accountè spoliantur. Cyanea sunt duae exiguae insulae ad fauces Ponti, altera Europae, altera Asia adiuncta, stadiorum circiter xx treto disiunctae. Tantum etiam est interuallum inter templum Byzantij& templum Chalcedonis: eaeque sunt summae Euxini Ponti angustię. decem enim stadia progressus, ad promontorium peruenies, quod fretum quinque stakia latum efficit, deinde diducitur ampliùs, incipitque Propontidem conficere. à promontorio itaque, quòd quinque stadiorum fretum facit, ad portum qui sub Ficum dicitur, stadia sunt xxv inde ad Cornu Byzantiorum, v. Est autem id cornu Bizantio muro coniunctum, sinus uersus occidentem ad lx stadia penetrans, similis cornui ceruino, quòd in multos sinus, Pelamydes. quasi in ramos finditur, in quos incidens Pelamys, facilè capitur, cum ob copiam, tum ob uim fluctus intrò compellentis,& angustiam sinuum, ob quam etiam manibus potest compraehendi. Nascitur hoc animal in paludibus Maeotidis. cumque aliquid uirium cepit, grege facto erumpunt per ostium, ac ad litus Asianum deferuntur usque ad Trapezuntem& Pharnaciam, atque ibi primùm capiuntur. sed ea piscatio copiosa non est, quia iustam magnitudinem Pelamydes nondum sunt adhuc assecutae. Ad Sinopen usque prouectae, iam& captu meliores sunt,& ad salsamentum commodiores. Postquàm ad Cyaneas appulere, easque praeteriuere, à litore Chalcedonis alba quaedam petra procurrit in mare, qua ita perterrentur Pelamydes, ut illico in aduersam partem se conferant. quas corripiens fluctus, maximè locis natura ita factis ut maris fluctus ad Byzantium & Cornu eius ultrò conuertatur, eò compellit, Byzantijsque& Romano populo reditum memorabilem praebet. At Chalcedonij, qui in uicinia ab altera faucium parte habitant, huius copiae non fiunt participes: quòd ad eorum portus pelamus non appellit. Itaque ergo Apollinem ferunt ijs qui condita iam Chalcedone a Megarensibus, Byzantium condiderunt, oraculum sciscitantibus mandauisse, ut eregionè caecorum urbi locum ca perent: caecorum nomine notantem Megarenses, quod cum priores ad istaloca nauigassent, omissi in ulterius litus nauigatione in quo tanta esset commoditas, deteriora loca occupauerint. Atque nos quidem describenda Ponti ora ad Byzantium usque peruenimus, quae illustris urbs, faucibus Ponti proxima, efficit ut finis descriptae ab Istri ostio orae sit notior. Supra Byzantium est Astorum gens, in qua est urbs Calybe, in qua Philippus Amyntae filius pessimos homines collocauit. Enumerauimus ergo eas gentes, quę quidem mentione dignae iudicatae, Istro& Illyricis ac Thracicis montibus circumscriptae, Adriae uniuersam oram accolunt à sinus intimo recessu: tum laeuam Ponti Euxini oram ab Istro usque ad Byzantium. Supersunt par tes ad meridiem uergentes ad dictis montibus,& quae infra sunt regiones, in quibus est Peloponne sus. Graecia,& barbarorum supra eam ad montes usque domicilia. De Peloponneso Hecataeus Milesius tradit, eam ante Graecos fuisse habitatam à barbaris. Et quidem ferè tota Graecia antiquitus barbarorum fuit sedes, quod ex his ratiocinari licet, quae memoriae prodita sunt. Nam& Pelops è Phrygia secum adduxit populum in denominatam ab ipso Peloponesum,& Danaus ex Aegypto.& Dyopes, Caucones, Pelasgi, Leleges, alnque eorum similes intra Isthmum sita obtinuerunt. quinimò& ea quae sunt extra isthmum. Atticam enim Thraces quicum Eumolpo uenerant possederunt: Daulidem Phocidis Terens: Cadmaam Phoenices Cadmi comites: ipsamque Boeotiam Aones, Tembices, atque 20 Hyantes. atque ut ait 20 Pindarus, Tempus erat, porcos(Hyas.) cum dicerentgentem Boeolicam Quin& nomina quaedam barbariem praese ferunt, ut Cecrops, ut Codrus, Aeclus, Cothus, LIBER SEPTIMVS. 219 thus, Drymas, Crinanus. Tum Thraces,& Illyrij& Epirotae etiamnum Graeciae cingunt latera. Quod ipsum quondam magis fuisse quàm nunc liquet. quando hodie eius prouinciae, quae citra controuersiam est Graecia, multas partes barbari obtinent. Macedoni. am nimirum Thraces,& quasdam Thessalię partes. supra Acarnaniam& Aetoliam sita Thesproti, Cassopaei, Amphilochi, Molossi,& Athamanes, nationes Epiroticę. Ac de Pe lasgis quidem Alibi. Lelegas uerò alij cum Caribus faciunt eosdem, alij tantùm eorum Lelegen inquilinos& commilitones. itaque& in Milesiorum territorio quaedam Lelegum domi cilia ostenduntur,& multis in Cariae locis sepulera Lelegum, ac inanes tumuli, Lelegia appellantur.& quae nunc lonia dicitur, uniuersa fuit olim à Lelegibus ac Caribus habitata, quam istis pulsis lones occupauerunt, sed& ante ij qui Troiam ceperunt, Leleges eiecerant è locis Sidę uicinis, iuxta Pedasum& Sarnioentem fluuium. Fuisse autem Lele gas barbaros, uel eo signo potest conijci, quòd Carum fuerunt socij. Sed eas uel cum Caribus, uel seorsim hinc inde fuisse uagatos, idque antiquitus, etiam Aristotelis Respublicae demonstrant. nam in Acarnanum republ. ait, eius regionis partem teneri à Curatibus, partem occiduam à Lelegibus, caetera à Telebois. in Aetolorum republica, eos qui nunc Locri dicantur, Lelegas uocat, eosdemque Boeotiam occupasse testatur. idemque ait in Opuntiorum& Megarensium republica. in Leucadiorum autem republ. quendam indigenam Lelegem ponit, cuius ex filia nepos fuerit Teleboas, atque huius xxii filij Teleboae. Atque horum quosdam Leucadem inhabitasse, maximè Hesiodo quispiam crediderit, sic de illis scribenti Namque fuit Locrus Lelegum ductor populorum, Quos sapiens aeterna pater Satanius olim Lectos eterra dedit ortos Deucationi. Ipsa enim uocabuli Lectos ratio uidetur mihi sub inuolucro hoc proponere, fuisse eos antiquitus celleeticios quosdam& mixtos è uarijs gentibus, quo accedit, quòd natio Lelegum abolita est. Quod ipsum de Cauconibus etiam dicere licet, qui nunc nul li sunt, cùm antè diuersis in terris habitauerint. Enimuerò priscis temporibus populi Graeciae, quanquàm& multi essent,& exigui,& ignobiles: tamen quia& uirtutem colebant,& suum quisque populus regem habebat, non adeò difficile erat terminos singulorum describere. Nunc cum magna pars regionis eius sit deserta, ac domicilia, urbes potissimum, deleta: etiam si quis ista posset accuratè describere, nullam is tamen facturus esset operę precium, obscuratis& abolitis ipsis. Quae fanè deletio cum ceperit iam pridem, ne hodie quidem finem reperit multis in locis ob defectiones. sed Romani ab incolis domini constituti, castra sua ipsis habent in domibus. Certè Polybius scriptum reliquit, Paulum Aemilium Lxx urbes Epirotarum euertisse, Macedonibus& Perseo domitis, quarum pleraeque fuerint Molossorum: eundemque in seruitutem abduxisse CL hominum millia. Nos tamen conabimur, quantum& scriptioni huic conuenit,& à nobis praestari potest, singula persequi: sumto ab ora lonij sinus initio, quę ibi incipit, ubi ex Adria nauigatio finitur. Pri ma huius orae pars est circa Epidamnum& Apolloniam. Verùm ab Apollonia in Macèdoniam, Ignatia uia est orientem uersus 21 dimensa ac per miliaria distincta, ad singula po 21 sito lapide, usque ad Cypselum& Hebrum fluuium.& continet M.P.12 xxxv. Quod si pro mille passibus octo(.ut receptum est.) stalia supputes, stadia habebis IV CIO CCXXC. Sin Polybium sequare, qui octo stadijs duo iugera addit, id est trientem stadij: addenda sunt adhuc ClxxIIx stadia, triens numeri milliarium. Eodem autem specio eandem in uiam incidunt& qui ab Apollonia,& qui a Dyrrachio proficiscuntur. Tota haec uia Ignatia uocatur, prima pars ad Candauiam Illyrici in ontem, per urbem Lychnidum& Pylonem, qui locus in uia distinguit Macedonia Illyricum. inde iuxta Barnunten per Heracleam, Lyncestas, Eordos, ad Edessam& Pelsam pergitur Thessalonicam usque. Sunt autem hÿc Milliaria, ut ait Polybius, CCLXVII. Atque hac iter facientibus ab Epidamno& Apolloniae uicinis locis, ad dextram sunt gentes Epiroticae, quę Siculo alluntur mari, usque ad sinum Ambracium. ad sinistram autem Illyrici montes, quos antè enarrauimus, usque ad Macedoniam& Pannoniam. Porrò quae deinceps ab Ambrubio sinu orientem uersus inclinant, ac iuxta Peloponnesum porriguntur, Graeciae sunt, atque relicta ad dextram tota Peleponneso, STRABONISGEOGRAPH. 216 neso, in Aegaeum mare desinunt. At ab initio Maeedonicarum& Pannonicarum gentium usque ad Strymonem fluuium, Macedones habitant, ac Paeones seu Pannonij,& quidem montanorum Thracum. quae ulteriora iam Strymone sunt, usque ad Aemum & Ponti fauces, omnia Thracum sunt, excepta ora maritima. hanc enim Gręci accolunt partim ad Aegaeum mare. Aegaeum autem mare duo alluit Graeciae latera, unum ad ortum solis spectans, quod à Sunio uersus septentrionem tenditur ad Thermaicum usque sinum& Thessaloniceam Macedonicam urbem, quę hodie prę alijs hominum copia floret. alterum meridiei oppositum Macedonicum, à Thessalonica usque ad Strymonem. quidam ea etiam, quae à Strymone ad Nesum usque sunt, Macedoniae attribuunt. Nam Philippus plurimum in ea loca contulit operae, ut suę ea ditionis faceret: reditusque constituit amplissimos è metallis alijsque eorum locorum commoditatibus. A'Sunio ad Peloponnesum usque, Myrtoum est,& Creticum mare,& Africum, cum sinubus usque ad Si culum pelague. quod quidem& Ambracicum,& Corinthiacum,& Crissaeum implet sinus. Epiroticas gentes Theopompus ait esse xIV. earum nobilissimae sunt Chaones Epiridescriptio.& Molossi, propterea quod olim toti Epiro imperauerunt prius Chaones, post hos Molotti, qui& ob cognationem regum magna fecerunt incrementa,(. erat enim ex Aeacidarum familia.)& ob Dodonaeum apud ipsos oraculum uetustum ac celebre. Chaones ergo,& Thesproti,& Cassopaei post hos, qui ipsi quoque Thesproti sunt, oram maritimam tenent quae à Ceraunijs montibus est ad sinum usque Ambracium, regionem sanè felicem. Nauigatio à Chaonibus facto initio uersus orientem solem ad sinum Ambracium& Corinthiacum, ad dextram Ausoniomari, ad sinistram Epiro relicta, stadijs constat CID CCC, à Ceraunijs montibus usque ad os Ambracij sinus. In hoc interuallo Panormus est 22 portus magnus, in medijs Ceraunijs montibus,& mox alius Onchimus, cui occiduae extremitates Corcyrae opponuntur. rursumque alius Cassiope, à quo ad Brundusium stakia sunt CIDIDCC. totidemque ad Tarentum ab alio promontorio, quod magis quàm Cassiope ad austrum uergens, Phalacrum dicitur. Post Onchimum, sequitur Posidium,& Buthrotum, in ingressu portus Pelodis, hoc est coenosi, situm in peninsulam referente loco, quòd habet coloniam Romanorum. Iuxtà sunt Sybota, quae sunt paruae insulae paululum ab Epiro distantes, sitae ponè orientale Corcyrę promontorium Leucimmam. Sunt& alię minutae insulae iuxta oram istam, memoratu indignae. Sequitur Chamerium, quasi si hybernum dicas, promontorium,& Glycys, id est, dulcis portus, in quem influit Acheron fluuius ex Acherusia palude, alijque complures, ita ut dulcis aquae sinus fiat. propè etiam Thymiatis labitur. Super hunc sinum sita est Cichurus, quę olim Ephyra dicta fuit, Thesprotorum urbs. Prope Buchrotum est Phoenice. Vicinum est Cichyro oppidum Cassopaeorum Buchaetium, paululum supra mare, tum in mediterraneis Elatria, Pandosia, Batiae. Cassopaeorum regio ad sinum usque dulcem pertinet. Post sinum dulcem alij sequuntur duo, unus propior, idemque minor, qui ad sinum Ambracium& ab Augusto Caesare conditam Nicopolin conficit isthmum Lx stadiorum, nomine Comarus. alter& maior& melior, sed remotior, ac ori sinus propinquus, XII circiter à Nicopoli distans stadijs. Subsequitur ostium sinus Ambiacij, non multo maius IV stadijs. cum ipsius sinus circulus uel ccc stadia contineat, bonis undique apti portu bus. Sinum ingresso, ad dextram Acarnanes habitant Graeci. atque ibi est Actij(quasilitoralem diceres. Apollinis templum tumulo faucibus sinus propinquo impositum, infraque campus cum luco& naualibus, in quibus Caesar de praeda ex hostibus capta dedicauit decem naues, ab uno remorum ordine acta ad deciremen usque. igni autem& naualia absumta ferunt,& naues. Ad sinistram Nicopolis est,& Cassopęi Epirotę usque ad Ambracię fines23 Sita est Ambracia aliquantulum supra sinus intimum recessum, condita 23 à Tolgo Cypseli fluuius eam praeterlabitur Arachthus fluuius,(quo aduerso ad eam urben paucorum stadiorum est subuectio.) profluens è Stympha monte& Paroraeis. Hęcurbs antiquitus fortuna est usa prosperrima, adeocq sinu nomen dedit. maximè autem eam exornauit Pyrthus, regia hac usus. Posteriorib. autem temporibus Macedones, atque inde Romani, & hanc& uicinas urbes continentibus bellis propter rebellionem confecerunt: adeò ut tandem Augustus sentiens planè deseri has urbes, in unam omnes à se in sinu isto uocatam LIBER SEPTIMVS. tam Nicopolin contraxerit. nomen Nicopoli indidit à uictoria(. id est Nice Graecis.) qua potitus est deuicto ad fauces sinus nauali pugna Antonio,& Cleopatra Aegypti regina, quae ipsa etiam certamini interfuit. Viget autem multitudine hominum Nicopolis,& Nicopolis. augetur indies, agrum habens amplum,& ornamentae manubijs. In suburbio lucus est adornatus ad quinquennale certamen, inquo luco Gymnasium est& studium:& in tumulo qui luco imminet, templum est Apollinis. Actia, certamen sunt Olympicum, in Actij Apollinis honorem. procurant Lacedaemonij. Reliqua oppida& uici sub Nicopoli sunt. Quondam quoque Actia coronarium certamen Deo a uicinis celebrabantur: sed & eius dignitatem auxit Cęsar. Post Ambraciam Argos sequitur Amplilochicum, urbs ab Alcmaeone eiusque liberis condita. Ephorus scribit, post Epigonorum(sic uocabantur eorum posteri, quicum Adrasto& Polynice Thebas oppugnauerant.) ad Thebas expeditionem, Alcmaeonem à Diomede inuitatum, ad eum in Aeroliam concessisse, inque ea& Acarnania occupandis socium se ei prębuisse. cumque ad Troianum bellum ab Agamemnonè uocarentur, Diomede profecto Alemaeonem in Acarnania mansisse, Argosque condidisse& de fratris sui nomine Amphilochium nuncupasse:& Inachum amnem qui per eam fluit regionem, ab Argino amne Inache denominasse. Thucydides autem affirmat ipsum Amphilochum cum a Troia domum redijsset, Argisque res parum arriderent, in Acarnaniam abijsse,& fraternae ditionis haereditate potitum, urbem hanc sibi cogno minem condidisse. Caeterum& Amphilochi inter Epirotas censentur,& qui supra eos siti Illyri os attingunt montes, aspera incolentes loca, Molossi, Athamanes, Aethices, Tymphaei, Orestae, Paroraei, atque Atintanes, alij Macedonibus, alij lonico mari propinquiores. Fer tur. Orestiadi regioni nomen fecisse Orestes, cum ob matris caedem profugus eam tenuisset: ac condidisse ibi etiam urbem Argos Oresticum. His porrò Epirotis admixtae sunt Ullyriae gentes quae sunt ad montium partes meridiei obuersas,& supra lonicum sinum accolunt. Circa enim Dyrrachium& Apolloniam usque ad Ceraunios montes habitant Buliones, Taulantij, Parthini, Phrygi:& prope sunt argenti metalla Damastij. Ibique&* 24 Perisadyes suam constituerunt ditionem,& quos Euchelyes uocant, ac Sefarasios tum 24 Lyncistae, Deuriopus, Tripolitis, Pelagonia, Eordi, Elymia, Eratyra. Haec omnia suis quondam singula paruerunt principibus, de quibus Euchelyes regebantur à Cadmi & Harmoniae posteris. ibique ea commonstrantur, quae fabulę de ijs prodiderunt. hi ergo regebantur à genuinis. Lyncistae sub Arrabaeo fuerunt, qui à Bacchadis genus duxit. Hujus ex filia neptis fuit Eurydice, mater Philippi, Amyntae uxor.& Irra filia. De Epirotis etiam Molossi Pyrrho Neoptolemo Achilus filius, eiusque posteris Thessalis natione subditi fuerunt. Reliqui à genuinis sunt gubernati, ac subinde alijs alijsque inualescentibus, ad extremum omnia sub Macedonum regnum sunt redacta, paucis earum regionum demtis, quae supra lonium sinum sunt sitae. Quinetiam Lyncestidem, Pelagoniam, Orestidem, ac Elymiam, Macedoniae superioris, posteriores etiam liberae nomine intellexerunt. neque desunt qui omne id, quod ad Corcyram usque est regionis, Macedoniam appellent, eam afferentes causam, quòd& consura,& lingua,& chlamyde, alijsque id genus Macedonicis utuntur: nonnulli etiam duplici sermone. Sed euerso Macedonum regno, omnia ista in Romanorum uenerunt potestatem. Per has gentes uia du cit Ignatia, ex Epidamno& Apollonia.& in itinere quod est ad Candauiam, lacus sunt circa Lychniduntem, qui ad salsamenta piscium abundè suppeditant. Sunt& flumina, quorum alia in lonium sinum exeunt, uersus meridiem alia, ut Inachus, Arachthus, Achelous Euenus, qui olim Lycormas fuit usurpatus. quorum Arachthus in Ambracium sinum se exonerat, Inachus in Acheloum, Achelous& Euenus in mare, ille Acarnaniam hic Aetoliam permeans. at Erigon, multis qui de Illyricis montibus, Lyncestide, Brygis, Deuriopis, atque aliunde influunt receptis amnibus, in Axium sese effundit. Olim urbes erant ijs in regionibus. Nam Pelagonia cognomentum tulit Tripolitidis, hoc est tribus constantis urbibus, quarum una fuit Azorus.& ad Erigonem fluuium omne urbes Deuriopum fuerunt frequentatae, de quibus erat Bryanium, Alalcomenae, Stymbara. Cydriae Byrsorum, Aeginium Tymphaeis confine, Aethicia,& Tricca,& Aethices ac Penei fontes iam Macedonię ac Thessaliae uicini ad montes Pceum& Pindum. De Pe STRABONISGEOGRAPH. De Peneifontib. controuersia est Tymphaeis& qui sub Pindo sunt Thessalis.& urbs est Oxynsa ad lonem fluuium, ab Azoro Tripolitidis distat stadijs exx. In proximo sunt Alalcomenae,& Aeginium,& Europus,& lonis in Peneum effluxus. Ac priscis quidem temporibus, sicuti monui, quanquàm& aspera esset& montium plena, ut Tamaro, Pol ano, & alijs complurib. tamen hominum copia florebat& Epitus uniuersa,& Illvricum. nunc pleraque cultoribus carent,& quę habitantur, in uicis& ruderibus supersunt. Sed& oracu Dodena, Ium Dodonceum defecit: quemadmodum& reliqua. Ephorus ait à Pelafgis fuisse fundatum. quos fama fert eorum qui in Graecia dominati Intfuiste antiquissimos. Hom. est hoc Iliad, π, 233. Dodonae, Pelasgice luppiter. Hesiodus autem sic. Dodonam, fagumque, Pelasgorum utpote sedes. Ac de Pelasgis quidem diximus, cum de Tyrrhenis uerba faceremus. Quod autem ad Dodonam attinet, eos qui circa fanum illud habitarunt, barbaros fuisse. Homerus quoque describenda eorum uictus ratione demonstrat, qui illotis eos pedibus degere,& humi cubare dicit. Qui an sint Helli appellandi, ut Pindarus facit, an uerò Selli, sicut ab Homero fuisse scriptum iudicant, ambiguitas scripturae non finit ut contendamus. Philochori sententia locus circa Dodonam itidem ut Euboea, Hellocpia dicitur. ait enim sic canere Hesiodum. Hellonia est quaedam, pratisque agrisque locuples, Cuius in extremo Dodona est aedificata. Censent autem(. inquit Apollodorus.) à paludibus(à paludibus(hele Gręcis hoc est.) quę sunt catemplum sic dictos. Atque ita uideri poëtam dixisse Hellus, Hellas. suspicaturque esse Hellos circa templum illud additque nominari ab Homero etiam fluuium quendam Selleentem. Quem quidem hoc uersu poëta nominat Niad. B. 659. Ex Ephyra procul hinc, ad flumen Selleentem. 0’,531. Non uult autem intelligi Ephyram Thesprotiae, sed apud Eleos qui intra Peloponnesum sunt. ibi enim esse id nominis fluuium, nullum neque apud Thesprotos, neque apud Molossos. Quae autem de quercu& columbis, aliaeque harum affines feruntur fabulae, sicut etiam de Delphis, partim ad poëtarum potiùs. partim ad praesentem pertinent tractationem. Etenim Dodona antiquitus sub Thesprotis fuit, itemque mons seu Toma rus, seu Tmarus(utrunque enim effertur.) sub quo fanum iacebat. quin& tragici,& Pin darus, Thesprotis Dodonam adiudicant. postea temporis Molossorum cepta est haberi. Sed à Tomaro eos qui dicti sunt louis interpretes ab Homero, quos idem illotis pedibus uiuere& humi decumbere ait, fuisse appellatos Tomoros, sunt qui affirmant. Atque in Vlissea nonnulli eos uersus, quibus Amphinomus procis suadet, ne nisi consulto priùs loue Telemachum adoriantur, ita legunt. Odyff. n. 40. Si iouis hoc magni liqueat iussisse Tomuros, Autor ego credis reliquis, prior ipse necabo. Dissuadente deo, cunctos id omittere mando. rectius enim Tomuros, quàm themisthes scribi. quod nullibi apud Homerum hoc uo cabulo oracula designentur, sed consilia, rationes reipub. gerendae,& legum lationes. uerùm Tomuros conciso uocabulo Tmaros appellatos, quasi Tomarocustodes. Enimuerò apud Homerum simpliciùs intelligi debent themisches pro consilio, decreto,& man dato oraculi, à iure& legibus uocabulo sic abusiuè sumto. quale sit& illud, Iliad.§. 328. Consilium louis alticoma è quercu quaesitum. Initiò quidem uiri fuerunt qui futura praedicerent. quod ipsum poëta uidetur signifie se qui interpretes dei nominat, quibus& fatidici compraehenduntur. Sub secutis aliquanrò post temporibus tres annus sunt ad hoc ministerium designatę, postquàm Dione etiam in societatem templi est louis recepta. At Suidas in Thessalicis, ut Thessalis fabula rum additamento gratificaretur, ex ea quae apud Scotusam Thessaliae est Pelasgia, in Epirum translatum id fanum ait.(Est autem Scotusa Pelasgiotidis Thessaliae.) comitatasque fuisse mulierum plerasque: à quibus genus ducerent etiam fatidicae eius aetatis mulieres: atque hinc etiam loui Pelasgico esse nomen. Magis etiam fabulosa sunt, quaerefert Cineas. IN LE 219 IN LIBRVM SEPTIMVM INTERPRETIS ANNOTATIONES. Ermunduri& Lange us doceat Homerum non malè pronunciasse. Oda XXIV, bardi.] ἔρμούνδηροι καυ libri 111. Λαγόβαρδοι. Haec correctio Leucone. JErat Σελεύκων. Sed Leucon Bospo non est obscura. Caeterùm cum ri fuit rex. id& infrà recte habetur:& notum est etiam tam deprauata sint Germaniae è Plutarchi de repugnantijs Stoicis libro, ubi uerba Chry populorum urbiumque nomina sippi de hoc ipso Leucone inuenies. De scythis uide J apud Strabonem, ut ex Plinio, Herodoti musam quartam. Tacito, Ptolemaeo alijque uix, aut ne uix quidem corrigi 8 Quod sciunt animos.] Legebatur corrupoßint: et haec de ijs corrigendis, exponendis, atque μὴ λέγουσιν ἀδότες, Ϻὰ λεινὸν δὲ ὑσ.& interad nostram Germaniam accommodandis opera pluripretem misere fefellit. ego autem κδότες distinxi,& mos summos uiros nos nimis magno aut saltem certo hoc d'è remoui ut obturbans uero, quanquam postericum fructu defatigârit: statui non nisi ubi facilimè cauὺς quoque δδνὸν suspectum est. in Hesiodi uersu ἀπηsa appareat, quicquam nominum propriorum corrige ναις pro ἀπμνὲς, quod planè alienum est, reposui. re. idque ferè Graecis ut habent relictis, inuersione oxx millia.] λύω μυριὰδὰς. non puto rectè, stendere. Emendaui& alia, ut initio ὄσα pro ἔσα, τοίcum paulo antè solis Getis 40000 tribuerit. in nota nu νυν pro δὲ νυν&c. quorum non est necesse rationem meri error. forte u. legit pro n.& sunt ὑκτω scribenda. reddere. 80000 quae est proportio ad priores uires sesquiterIn Phoedro Socrates. Propè initium dialo tia, hîc minore intellecto termino infrà. gi Mysorum mox repetitio mihi est suspecta. Post öuiIn litore, iuxta quod,] in Graeco ἐω quae κρον δὲ interposui à Posidonio amotum, ita sensus uox orientem significat. sed hîc locum non habet, cùm est clarus. non orientem sed septentrionem uersus a Sacro reliqua Μοϰόπιθευ αὐτῶν, ἄλλ' ἐκ πλαγίων sint ostia. Itaque ὑντοῦ ποῦ,& mox ἀπὶ ἀυτόν non ἐλὶ inserui sententia& uerbis poscentibus. καὶ γὰ ἐπω. Est autem ambiguum ad Tyrámne αὐτον an ad ὐν φερόμεν.[deest aliquid. Sacrum referatur. hoc uerius& fatentur epitomae. Vultque in decimo. JLocus corruptus. MeMox ICCCC.] Epitomae à Peuce ad Tyram nandri uersus cornexi ex metrica ratione, antè. Adhabet ICC stadia. mitti non uidetur posse. Nihil sum ausus in 10 Roxolani. Reiissen, Graecos habebat οωξαν textu mutare. Sed profectò euidens est refelli opiniovoi. Sed diserte lib. 11. est Pωξολανοὶ, de his ipsis.& nem ἀθίους per χίρους explicantis, ideoque legerim in epitoma est pοξoανοι. sed σεκιλύρου legi, non hic πῶς δεξαστ αν τις. Σκιλὴν γώ, cuius rei rationem non multo post in Stra4 Non malè. JOU κακῶς. legebatur οὐν, planè bone inuenies. mox ubi asteriscum signaui, est in Graeaduersa sententia uerò, nisi oὐ post id addas. 24 Excο θιακοσια, τοὺς. quo numerus debuit exprimi exer punxi καὶααν καὶ μὲν ἐλλην. euidenter superfluum citus Diophantici; Sed corruptus est locus. Ego diuinanisi deesse alia dixeris. Libri Apollodori de nauibus, re nolui, ut uel ταγματα, uel aliquid aliud subijceSunt in Catalogum Homeri commentarius. rem. Nam interpres LXmillia uerterat, nescio quid seNam cum in Pontum.] Non metuo ne cutus, ineptè quidem. Quid enim memorabile est aut quisquam sit improbaturus κὲν ψόντοῦ pro τόπον re quî ad rem propositam facit, à IX millibus uinci milstitutum. Sed& locus de Paphlagonibus est mutilatus. lia Litaque codex melior consulendus. Quòd autem si sententiam ego retuli. num Carcinitem pòst reposui, pro monstro καρπνιη Ogygium. J'2 νὐγιον pro ὡγνιὸν legi, de του: uel ex exitomis est euidens quale sit. Panchaca Euheimeri Plutar. lib. de Iside& Osiride,& 11 Quod ad dromon. Graeca sunt corrupta. Eusebium lib. βί. προπαράσκ. ex sexto Diodori libro res ex Ptolemaeo& Plinio liquet.& commodiùs habet uide. Mox t'aῦdος restitui, quod& Albus habet, epitoma. cum hîc malè sit in Κλαυδος mutatum. Etiamnum Nudus. JVIλόν, quî ergo lucum habet. fortè ὑ Gozo ea insula dicitur, Maltae uicina. infra ἔδιξαν λαλόν, celsus, sublimis. pro ἐδιδεει restitui:& οὐ ante μεμνποθαι inserui, Dicuntur autem Taphij. I Quid hoc sit, sensu flagitante, sicut& supra habebatur.& rursum non assequor. infra ἄππμολσὶ οὐκ ἑσαν. 12 Qui olim in Bosphor. IGraeca sunt corru6 Ab Eratosthene, JYπ ἔρατοαθὲνους lego, μερια. ἀπο δυνασευσάντωρ legi pro δυνασεῦσαν. δαὶ ὑπὲερ. notum. Versus Hesiodi quin sit prauè scriTalenta argenti CC.] Locus in Graeco corptus, non dubito. De Scytharum integritate uel Horatiruptus. legi ἀργυριου δακόσια. notas puto non eo quo deX 2 210 ANNOTAT. IN quo debuit genere extulisse librarium. Sicut& in Leu conis modijs aberratum apparet. Epitomae habent 150000: quas secutus sum. 14 Propter tributa. Non est dubium quin rectè sic emendauerim. ogωp enim& ἄποὶςρὲν ἐντες sen tentiae aduersantur, pro quibus φόρων& ὑνι γὲψαντες restitui.& mox ἐπεῖ δὲ γεφορων pro ἑύν. ac οὐν ante δυνώνι κδ expunxi, sententiae corruptelam. Praeter enumerata.] Diuinaui de sensu. πρός δὲ τὲν καταριθμησιρ. 15 Ardia. IHunc locum non assequor. idem est in epitomis. Certè quidem infrà ἄρδιον ὁρος, mons Ar dius ponitur mediam secans Dalmatiam. Autariatae legendum ex Stephano& alijs, ipsaque evitoma. τοινιους non intelligo. Critosicus suprà Critasurus,& Parisus Marisus appellabatur: ego nihil mutaui. Ocram quidem pro ἄκρα reponere& Geographiae ratio iußit,& epitomarum fides. 16 Pertingit.] Haec quoque sunt confusa. Mox, Hi igitur fines. JHîc epitomae nos expedierunt,& pro τὴν πόλεως, τῶ πόλης scribere docu erunt.& πεντακοσίοις quod exciderat in orae Liburniae mensura, ex ijsdem reposui. 17 Cui nomen Ardium. J'Apdt op lego, non Adgioy, ut cum superioribus& Ardiaeis congruat. Mox Varalios.] Fortê παραλίους, maritimos.& Ardiaeos, non Sardiaeos. Sed tamen& antè no minatim hi non semel sunt positi,& Sardiotas habet Ptolemaeus. 18 Balliace& Oreum. Nihil sum ausus mutare. puto tamen Bullidem dici& Oricum. curque ita pu tem, facilê ex historicis& geographis eruditi intelligunt. 19 CDI). Malo enim sequi editomas quàm Grae cum codicem qui habeat θιχιλίους, tria millia. Phinopolin habent Stephanus. Plinius,& Ptolemaeus& à Plineo apparet dictam. Aliquantulum antê pro Crulijs Crunos reposui. Vide Plinium 4. 11. Immò nostrum lege Onomasticum Geographicum in Cruni& Dionyso polis. 20 Pindarus. In dithyrambis, ut quidem citaF I VII. LIB. STRAB. tur in scholijs in sextam Olympicorum eius odam.& legitur σύας ibi, quod non probo. cum vs non minus quam σὴς Graecis sit notus. Vide quae ibi annotauit Triclinius. Caeterum Daulidem, λαυλίδα, non Aulidem esse legendum notum est uel ex Latinis Poetis. de quo aliâs: sicut& de Cassopaeis, qui hîc assopaei perpe ram dicuntur. Paulò pòst ubi de cenotaphijs Lelegum dicitur, σμματα aut μνματα potius quàm ἐρυμαTae legendum poen è affirmare ausim. 21 Dimensum. In Graeco est Ἑγνατία, quod planè non satis assequor. Sed& inferiùs perspicuè sic aliquoties uocatur. ante erat εερσῶν pro Persaeo rege. Numeros stadiorum palàm falsos, ex ipsa re correxi, ne que tamen uisum fuit hæic nimis argutè ratiocinari. 22 Portus magnus. Λιμην μεγας, καὶ ὑν ESI mutaui, notarum adfinitate decepto librario spreto. Panormus enim proprium est nomen, ab opportum tate factum. 23 Tolgo.] Epitomae, quae quidem hîc multa ex Ptolemaeo habent inserta, multa alio congesta ordine, le gunt Τόργον, Gorgo. Sed& suprà multa sustulimimenda. interpres δεκανεαν, quod decem nauium sigi ficat donarium, XIX nauium ineptè uerterat. Caeterum Agαγβος-legendum& ex Ptolemaeo constat,& ex Liuio& Plinio, ut ad Stephanum docui. itaque etiam infrà eum pro monstroso restitui Ratoo. Iam qui suprà Thymiathis legitur in Strabone, is Ptolemaeo est Thyamis uoce haud paulo concinniore. 24 Perysadyes.] vide quomodo locus sit integer certè paulò pòst ubi Cadmi posterorum fit mentio, ουχ ante ἴάγενων nou metui delere, secutus fidem fa bulosae de Cadmo historiae. Europus pro Euro reposui ex Ptolemeo,& antiqua lectione. Post Ey δὲ ὀὐσσνρ. εφυρ.] Deest negatiua particula. Caeterum qui γρυσομαθειας, quam epitomen Strabonis uulgò usurpant, attentê legerit, facilime intelliget librum hinc bona sui parte decurtatum esse. quòd mouere possum, corrigere non possum. Apparet quidem totius Thessaliae, totius ad Cherronesum usque Thraciae descriptionem perijsse. I S. G R EAS 221 GRAECIAE EVRO: PAE TABVLA, CONTINET MACE boniam, Epinvm, ACHAIAM, et. PELOPONnESVM, INsulasque Cretam& Euboeam cum reliquis adiacentibus insulis. Parallelus eius medius rationem habet ad meridianum, quam septem ad nouem. Terminatur autem tabula ipsa ab oriente Aegaeo pelago, Myrtooque& Carpathio. A meridie Adriatico pelago& Libyco. Ab occasu, lonio pelago& Adriatico. A' septentrione, Dalmatia, Thracia& Mysia superiori. H. m. H. m. Dirrachium Thessalonica. 56 40 Amphipolis Heraclea Macedoniae Aedessa 45 Pella 40 Larissa 14 50 Casandria 14 56 Lemnos insula 15 0,20 Nicopolis 38 Epir Ambracia 14 38 Corcyra insula 14 36 Cephalenia insula 36f Thebae Boeotiae 38 14 Ciuitates Achaiae Megara 38 34 insignes Athenae 3650 Mesena 26 Corinthus Peloponnesi Tegea 14 30 40 Argos 14 30 Lacedaemon 14 40 Euboeas S Chalcis 14 39 Carystus Cretae Gortina 14 20 2 Cuosus 14 29 22 222 PVTABVLA GRAECIAE. 45 4.4. 45 47 48 54 49 Monsieur L. S. Dalmatiae Scardus Votre DATES be THRACIAE pars Propôtts 47 Philspyi de para Sintices TÈCH Aurphi Neapol polis B EPIRICiuitates. Samo Bertisan Wons Canaluij montes thracia Ambracia, Actium, Az Cherf des Aretus a Décembre Lemnos Athos lia, Acarnanon, Argos, nesus be ASIAE Aulantia L. P. S. Mygdont Astaeus. Caßiope. ElaePour Votre Heraclia PARS N50a us. Hecatompedum. Om Alban M Parormeis Pert p môt. phalium. Torona. Cicarius Dyrrachium de Vous CRETA ArtaciMare gaum de la fois de Empelus na, Camara, Carycus paniassus L Vous ne nôt. Cytaeum. Dictamum Après quelques scampes Gnossus. tus.Lede la N PELOPONNESI Giuitates. Bftb Apollonia hena, Lappa. Minoa, Ly anaîræs P.S. Aegira, Asine, Antigonia, Argos, Aliartus. BlemMa alia. Psychium. J. F. F. E. Amdt. Scyros mina, Bytila. Cyparisse, Caryhasium, Cleone. Emathia Sinus Ther Aufon, Lous B. Alle Dyme. Epidaurus. Gerenia. Helice, Hermione. E. Macus Dans les B Lerna, Lilaca, Lysias, Leuctrum. Methone, MeMagnéesBesch. hancs proprépus Môtes de ma part Monsieur le sena, Mycenae, Megalipolis. Nemea, Nauplia. Beronius Pharybos Cxlydnus Etymphaln Acrocerauni Pélalgi le reste de Olenus, Olympia. Pisa, Phlius, Prasia. Schoenus Pour Votre Scopclus de de son peutus portus, Sicyon, Stymphalus. Tegea, Tenarium, de la Pelius Scyatos Le Comte de nous de ma tres Theſsalia Pisda zom Tympania, Troicena, Teuthrona. Chaonia A Votre repa dans le Köhne rethos, Sterchins R. EPIRVS, Vous ne sommes que de même be deseltres Phthiotis Votre pere manes de vous, vous Mare lonium Pour Vous Vous ne Abnens Collidens Dorin E „„„— de ma rivierement de Votre très-dire Helicus Borät Ce-de-ci les Ambräulei Josqu’a la GRAE Cultivateur se haus CIA-Loch Phoci-Parnas DATES DES Briche Nicopote de Hymeriis(7t) de ACHA Sco enfin en Decotta MecklenAethoß Bæotia des 11 Corin Cepht 11.2.40 Cithgron Néide de l'autre, le reste des Attica Afopé. Tenos de Andyoa Schinades Sinus Corinthi cus MA CEDONIAE regiones& populi. Athenae Rhena Delus Kreis— de mon frere, Tulantij, Elymioti, Orestis, Edonis, Amphaxis, Chalcidica Para8 cyros f. p. rèpani de inus Me xia, Pela gioti, Alm opori Orbelia, Fordei. Aestraei, Iori, Odomanti DE Myconus MARINE ET COLONIES Cia Gymnus Lotoa garieus ces, Dessaretij, Lyncestis, Pelagoni, Bisaltia, Parthyaei, Estioti. Monsieur M Siphaus Achaia Sunium des Naxus Patron de cette perőt. Chiam dans le Ciuitates. Anugonisa, Amantia, Acanibus, Aeantium, AlbaOliarus que les Londres dire Monsieur, il y a Peneus nopolis, Alorus, Andaristus, Angaea, Aegaea, Atinium. Bullis, Berga, Dein There Parus Phοῦ Grympaaus Berroea. Calandria, Calliterae, Carrabia, Chaelae, Cypæra, Coronia. Polyegu Strophades Angier Dion, Demetrias, Daulia, Dolicha. Elyma, Euia, Euporia, EuroElia PELO PONNESVS The asia de la dans le pus, Fretriae. Garescus, Galorus, Gardenia, Sonnus, Gyrtona, Gom décreté Cimolls 36 dans la phi. Hypata. Horma. olcos, Iorum, Ilegium. Lamia, Larissa, Lete. Präs. Alphens Aftcadia Cronius Zarex, F. Dir dire une Moryllus, Myeza, Melitara. Narthacium. Oesyma, Ossa. Pidna, Pa Mesenin Vous Lace Et gasae, Pella, Pythaeum, Phaestus, Phalachthia. Sosthaenis, Scydra, Sto Sela Nemon Cloké Salamis Melos bi, perchia, tratonice. Torone, Tricca. Vallae. ACHALAE CI de E Mihoe Ette Stadt Sphagia Mare Creticum uitates. Anticyrtha, Aliartus, Amplisa Bulia. Cyrrha, Crissa, Taygetus Creusa, Cnemides, Chalcis, Calydon, Coronia, Chaeronia, Copae. mons Ida e Dianae phanum, Delphi, Daulis, Delium. Elatia, Erineus, Eleusis, Mulea Meteniaus Thigamfa Fuantia. Lilaea, Lebadia. Megara, Marathon. Oropus, Olenus, OCRETA dans le de be dans le dernier Kpla I pus, Oenoe. Plataeae, Pythia, Pleurona, Phocae, Pyraeus. Rhamnus. de la mons Siphae, Scarphia. Thespiae, Thisbe, Thronium. Tenarium DUS promon EVBOEAE. Chalcis, Carystus, Cerinthus. Gerestus. dans le Mare Car pathicun Claudus 4 Letos 4 votre 44 43 46 48 45 C 56 0 u 4 39 42 40 TOUIS HAMMliche 223 Diaromes. Parait Parall vndec. 225 225 STRABONIS RERVM GEGRAPHICARVM LIBER OCTAVVS. ARBVMENTVM. In octauo continetur pars Europae, in qua reliquum dicitur de Macedonia: tota etiam exponitur Graecia, in qua pertractanda diutius immoratur, propter multam rerum nobilitatem& locorum,& neglecta,& indiscreta penes historicos atque potas diligenter aperteque describit, uti fuit eius regionis urbes, ab Homero tam in naturm dinumeratione, quàm per totam poesin, alijs multis in locis commemorata. Am cum sumto ab occiduis Europae partibus initio, quidquid& extePour Votre ro& interno continetur mari peragrauerimus, barbarasque etiam omnes quas ea complectitur gentes usque ad Tanain,& Graeciam: 1 nec non exiguam Macedoniae partem: porrò nunc reliquam Graeciae descriptio. nem expediemus. de Votre Hanc primus omnium Homerus tractauit. post eum plures alij. quo rum quida seorsim de portubus circumnauigationibus, aut terrestri circuitu, alio uecon simili argumento suum opus inscripserunt, in quo Graecanicarum etiam rerum expositio inesset: alij in communi historiae enarratione seorsim continentis terrae partium inferuerunt demonstrationem, ut Ephorus& Polybius. fuerunt etiam, qui tractandis rerum curalium causis, rebusque mathematicis quaedam id genus adfciuerunt, ut Posidonius,& Hipparchus. At caeterorum quidem de scriptis facilè est pronunciare: Homerica censo riam desiderant dijudicationem, cùm poëticè autor loquutus sit,& non nostrae memoriae, sed uetusta denotauerit, quorum pleraque tempus obscurauit. Tamen pro uiribus nostris eorum suscipienda est nobis explicatio, orsis ab his ipsis, in quae nostra desijt ora no. desijt autem ab occasu& septentrionib. progressa in gentes Epiroticas& Illyricas: ab oriente, in Macedones usque ad Byzantium. Ergo post Epirotas& Illyrios in Graecia sunt Acarnanes, Aetolo, Locri Ozolae, Phocensesque praeterea,& Boeoti. quibus in altero mari opponitur Peloponnesus, sinum complectens qui est in medio Corinthiacum, eumque formans ipsa, uicissimque ab eo figuram accipiens. Post Macedoniam Thessali sunt usque ad Malienses,& alios qui extra atque intra Istumum accolunt. Multae autem cùm sint gentes Graeciae, praecipuę Graeca gentes et tot sunt, quot& sermonis Graeci uarietates seu dialecti: nimirum quatuor. De his lo-Italeci, nicam cum antiqua Attica eandem esse dicimus. nam& lonum nomen gesserunt prisci Attici,& inde sunt orti qui colonias in Asiam deduxerunt lones, ac ea usi lingua quam lonicam nunc appellamus. Dorica etiam eadem est quae Aeolica. Omnes enim Graeci qui extra Isthmum degunt, Atheniensibus, Megarensibus,& Doriensibus qui circa Parnassum sunt exceptis, hodieque Aeolenses dicuntur. ac probabile est Dorienses, cum pauci essent ac solum asperrimum colerent, eo quod alijs non permiscerentur linguam suam retinuisse, ad eius societatem alios quoquo cognatos suos populos pertraxisse. Quod idem Atheniensibus quoque usu uenit. qui cum agrum tenerent tenuem atque asperum à nemine sunt oppugnati, sed pro indigenis habiti: cum(.ut ait Thucydides. nemo eos pelleret, neque ipsorum quisquàm agrum affectaret. haec igitur, ut apparet, causafuit, cur quanquàm exigua, gens tamen essent peculiaris,& suo sermone uterentur. Cùm autem Aeolica gens extra isthmum inualuisset, etiam qui intra isthmum erant, olim Aeoles fuerunt, deinde mixti sunt, cum lones ex Attica profecti litus obtinerent,& ab Heraclidis Dorienses reducerenter, qui& Megram,& multas in Peloponeso urbes condiderunt. Iones quidem mox ab Achaeis expulsi sunt, Aeolica gente:& reliquae fuere in Peloponneso nationes duae, Aeolica atque Dorica. Quibus itaque minus fuit cum Doriensibus commercij, ut Arcadibus& Eleis, quorum illi prorsus montani fuerunt neque sub sortem uenerunt, hi sacri loui. Olympio crediti, seorsim in pace diu uixe runt, maximè quia& genere Aeolici essent,& exercitum recipissent qui sub reditum Heraclidarum cum Oxylo uenerat: hi Aeolico utebantur sermone. reliqui mixtum ex utraque Graeciae in penin sulas diuisio. Peloponnesi descriptio. 206 STRABONISGEOGRAPH. utraque dialecto sermonem usurpabant, alij magis, alij minus ad Aeolicam accedentes. Ac ferè etiamnum urbium alię aliter loquuntur: uidentur autem Doricèloqui omnes, ob Doriensium eminentiam. Tot igitur sunt Gręcorum gentes, hocque modo eorum à nobis adumbrata distinctio. proinde singulas ordine conuenienti prosequamur. Initium Graeciae ab occiduis partibus constituit Acarnaniam Ephorus, quae prima Epirolicas attingat nationes. Sed quemadmodum ille oram maritimam pro mensura usur pauit indeque initium duxit, quòd existimaret ad locorum descriptionem principem esse maris operam:(alioqui enim licebat à partibus Magedoniam ac Thessaliam attingentibus Graecię initium arcessere. ita& par est naturam locorum subsequentes, mari tanquam nota uti. Ergo mare à pelago Siculo allabens parte sui quadam in sinum Corinthiacum effundit se, quadam Peloponnesum includit, magnam peninsulam, angustoque collo continenti annexam. Sunt igitur duo Graeciae maximi complexus, id quod est intra isthmum,& quod est extra à Pylis usque ad Penei ostia: id est Thessalia. Sed ea pars, quae intra isthmum continetur maior est atque illustrior: adeoque arx quodammodo totius Graeciae est Peloponnesus. Nam ut omittam inhabitantsium gentium splendorem at que potentiam, ipse locorum positus principatum ei arrogat. sinubus enim,& pmontorijs, insignibusque apprimè peninsulis ita est uariata ac distincta, ut una alteram identidem excipiat. Prima peninsula est Peloponnesus, isthmo clausa stadiorum XI. Altera est hanc continens, cuius isthmus 2 à Pagis Megaricae regionis Nisaeam usque Megarensium nauale, à mari ad mare transitu CXX stadiorum. Tertia hanc quoque continet, cuius isthiab initio Crissaei sinus recessu ad Thermopylas est: intelligiturque recta linea circiterI stadiorum, omnem intus includens Boeotiam, Phocidemque& Epienemidios per obliquum secans. Quartę isthmus ab Ambracio sinu per Oetam& Trachiniam in Maliacum sinum per Thermopylas porrigitur octingentorum ferè stadiorum longitudine. Alius est cIò stadiorum longitudinem, superans, ab eodem Ambracio sinu per Thessaliam& Macedoniam in Thermaei sinus recessum tendens. Hic peninsularum successus ordinem nobis praescribit minimè ineptum. incipiamus autem à minima, eademque illustrissimaForma Peloponnesi folio platani similis est, longitudine ac latitudine propemodum aequalibus. stadiorum circiter cID C000. scilicet ab occidente uersus orientem a Chelonata per Olympiam& Megapolitidem ad isthmum. à meridie autem uersus septentriones à Malea per Arcadiam ad Aegium. Ambitus est, siquidem sinus non intres, IV CI2 stadiorum, Polybio autore: Artemidorus CCCC adijcit. sin uerò sinus intres, IOIƒ& amplius. Isthmum, quâ naues per sulcum quendam terra ab uno mari ad alterum traducuntur, stadiorum esse L dictum est. Huius peninsulae partem occiduam tenent Elei ac Messenij,& Siculo mari alluuntur. sed& utrinque in alteram oram porriguntur hinam Elis uersus septentrionem flectitur& initium Corinthiaci sinus usque ad Araxum promontorium. cui in maris opponuntur altera parte Acarnania& ante eam sitae insulae Zacynthus, Cephalienia, Ithaca, atque Echinades quarum una est etiam Dulichium. Messeniae maior pars uersus austrum patet ac mare Africum, usque ad Thyrides Tęnaro uicinas. Deinceps post Elidem Achaeorum incolit gens, septentrioni obuersa,& propter Corinthiacum sinum usque ad Sicyoniam porrecta. sequitur Sicyon& Corinthus usque ad isthmum. Post Messeniam est Laconica, inde Argolica usque ad isthmum & haec. Sinus porrò sunt Messeniacus, Laconicus, Argolicus tertius, quartus Hermionicus, tum Saronicus, quem alij Salaminiacum dicunt. horum alios Africum, alios Creticum& Myrtoum maria implent. sunt qui Saronico etiam maris nomen tribuant. In medio est Arcadia, omnibus imminens& propinqua reliquis gentibus. Corinthiacus sinus incipit ab Eueni ostijs(uel ut alij uolunt, ab Acheloi, qui Acarnana s ab Aetolis diui3 dit.);& Araxo. ibi enim utrinque litora ad se notabiliter inuicem inflectuntur, ac magis inde magisque coeunt, donectandem apud Rium& Antirrium adeò concurrunt, ut quin que duntaxat stadiorum treto diuidantur. Rium Achaiae est promontorium in mare prominens intorsum falcis in morem reflexum, unde& Drepanum dicitur, quae uox Graecis falcem notat. situm est Patras inter& Aeqium, templo Nepenti insigne. Antirrium in confinio Aetoliae& Locridis iacet, diciturque Rium Molycrium. Inde rursum litora à se in LIBER OCTAVVS. 222 a se inuicem mediocriter diducuntur: donec in Crissaeum sinum mare desinit, inclusum occiduis Boeotiae& Megaridis finibus. Sinus Corinthiaci ambitus est ab Eueno usque ad Araxum stadiorum ciƀ cID CCXL. Si ab Acheloo ordiare, accedent stakia circiter c. Ab Acheloo usque ad Euenum. sunt Acarnanes. deinde ad Antirrhium Aetoli. reliqua ad isthmum usque Phocenses habent,& Boeoti& Megarenses, stadia CI2 CXIIX. Mare quod ab Antirrhio ulque ad isthmum est, Alcyonium uocatur,& est pars Cristxi sinus. ac distat ab isthmo usque ad Araxum stadijs xxx&*. Ergo delineata iam à nobis est Peloponnesus, quatenus usque ad intimum Corinthiaci sinus recessum opponitur Aeto lice alijsque ab altera eius parte sitis regionibus. exinde singula enarrabimus, facto ab Elea initio. ELIDIS seu Eleae regionis nomine hodie tota intelligitur ora maritima quae Achaiam inter& Messeniam est:& in Mediterraneis Arcadiam ad Pholoën sitam attingit, Azanesque& Parrhasios. Antiquitus in plures fuit diuisa ditiones: postmodò in duas, Epeorum scilicet,& Nestoris, qui fuit Nelei filius: id quod etiam Homerus expressit, urbem Epeorum sic nominans. Aut magnam Elida, ubi fortes dominantur Epei. Odyss. v. 275. Pylum autem uocat eam, quae subest Nestori, per quam ait fluere Alpheum: Alpheum, rectà Pylios qui perfluit agros. Iliad. e. 545. & Pylum urbem notauit idem poenta. Peruenere Pylum, Neleus cui praefuit urbi Initio. Odyff. v. Extructae puscrè. Neque uerò uel perfluit, uel alluit Pylum Alpheus, sed praeterlabitur eam alius fluuius, Pamissus à quibusdam, ab alijs Amathus dictus, unde& Pylo nomen Emathos indi-Odyss. d. 25.7. tum uidetur. per ipsam autem regionem Eleam Alpheius manat. Atque Elis, quae nunc& alibi saepius. urbs est, Homeri aetate nondum fuit condita, sed per pagos regio incolebatur. uocaba. turque Caua,(Coele) ab euentu. quòd maxima eius& optima pars situ esset cauo. Serò tandem in eam conuenerunt urbem quę nunc Elis dicitur, post bellum Persicum. Et qui dem paucis exceptis omnia ferè loca Homerus, quae recenset in Peloponneso sita, non urbes nominat sed regiones, quòd quaeuis plurium pagorum conuentu constaret, ex quibus posteà temporis nobiles urbes fuerunt conditae atque frequentatae. Verbigra Vrbes epagis tia, Arcadiae Mantineam Argiui ex quinque pagis composuerunt, Tegeam exnouem, at conditae. que ex totidem condita est 4 Heræa à Cleombroto aut Cleonymo. sic& Aeqium urbex septem uelocto pagis conflata est, Patrae ex septem, Dime ex octo. atque eodem mo do circumiacentium pagorum cultores in unam urbem Elidem confluxerunt. Perurbem Peneus amnis defluit iuxta Gymnasium quod Elei exstruxerunt multo post tempo re, quam in ipsorum uenerunt potestatem ea quae Nestori paruerunt. ea autem fueruntager Piseus, cuius pars Olympia:& Triphylia,& Cauconia. Triphylij ab euentu nomen habent, quòd in unum corpus tria Phyla, id est tres gentes coiuerint: nimirum qui ab initio fuerant Epei, Minyae qui eodem commigrauerunt,& qui postremò praeualuerunt Elei. sunt qui Minyarum loco Arcades ponant, qui diu de regione ista certauerint, unde& Arcadio Pylo nomen, qui idem est cum Triphyliaco. Homerus totam regionem ad Messenam usque Pylum uocat, uibi cognominem. Caeterum Elidem cauam diuisam fuisse ab ijs quae Nestori parebant, nauium recensio docet ducum atque domiciliorum recensendis nominibus. Atque haec ego dico, comparans praesentem statum cum ijs quae Homerus scripsit. Haec enim inter se conferri necesse est, propter existimationem poëtę, & familiaritatem quae ei nobiscum ea est, ut tum denique in proposito argumento se dextrò uersatum quisque putet, cum nihil tradiderit repugnans antè de eadem re summa cum omnium assensione pronunciatis. ergo& quomodo nunc quaeque habeant,& quid Homerus de ijs perhibuerit, proferendum est atque considerandum. Initium Elea regionis, quae in ora est maritima, ponemus Araxum Eleae promontorium uersus septen trionem, distans à Dyma Achaiae urbe stadijs lx. Inde uersus occasum Cyllene est Ele orum nauale, a quo ad urbem quae nunc est, adscensus est stadiorum Cxx. Huius Cyllenę meminit etiam Homerus, ibi: Ductor 228 STRABONISGEOGRAPH. Iliad.0.or18. Ductor Epeorum cecidit Cyllenius Otus. non enim Epeorum ducem dicturus fuit natum in monte Arcadiae Cyllena. Est ibidem& pagus mediocris, ubi Colotae Aesculapius dedicatus est, eburneum simulacrum admirabile. Post Cyllenem sequitur promontorium Chelonates, punctum uersus occi dentem Peloponnesi extremum. Ante eum sinae sunt paruae insulae in confinio Cyllenae, Elidis, ac Pisatidis. Nauigatio à Cyllena Cephalleniam usque stadiorum est.xxC. In dicto confinio etiam Helisson seu Helissa amnis fluit. Inter Chelonatam& Cyllenam Penei amnis ostia sunt,& eius qui a Poëta Salle 1/3 dicitur atque à Philoë labitur. Super hunc sita est urbs Ephyra, diuersa ab Ephyris Thesprotica, Thessalica,& Corintho, quartaque eo nomine praeditarum, sita in itinere qua 5 ad mare itur. siue ea eadem est cum Oenoa, quam Boeonoam uocant, siue ei uicina distat ab Elide stadijs Cxx. Hinc uidetur dicta fuisse orta mater Thepolemi ex Hercule. plures enim in his locis Herculis fuerunt expeditiones. Iliad.β.859 Duxerat ex Ephyra quam à flumine Selleente: cum apud reliquas Ephyras nullus eo nomine sit fluuius. Atque inde etiam thorax Megetis quodam quam tempore Phyleus Iliad o.530. Ex Ephyra attulerat de flumine Selleente Atque inde etiam lethalia uenena petebant. ait enim poeta Vlissem Ephyram fuisse quaerentem lethale uenenum. Odyss.α.261 Et de Telemache proci: Odyss. β. 328. Aut Ephyres praepingue solum fortassis adibit Inde petiturus lethalia pharmaca nobis. Nam& ipsam Augiae Episorum regis filiam Nestor ueneficam facit, in narrative belli contra eos gesti Iliad. λ. 737. Primus ibi cecidit nostra tum Mulius hasta, Mulius Augquae sumtis gener inclytus armis. Maxima natarum fuit huic coniunx Agamede Quae nôrat, quotquot producit terra, uenena. Est etiam apud Sicyonem Selle ds fluuius, eique uicinus pagus Ephyra.& alius eodem nomine in Agraea Aetoliae, cuius incolae Ephyri. Sunt& alij Ephyri in Perrhæbis Macedoniae:& Cranonij:& Thesprotici Cichyro urbe oriundi, quae olim dicta fuit Ephyiliad 6. 605. ra. Caeterum Apollodorus docens qua ratione Homerus soleat ambigua uocabula distinθ 511. guere, ut cùm Orchomenum Arcadię pecoris diuitem, Boeotię eiusdem nominis urbem Iliad v. 12. Miny: em appellat:& Samum Thraciam apposito adiectiuo dicit, uel sic: Iliad.w.78 Samo inter& Imbrum, ut ab lonica insula distinguat: sic ait etiam Thesproticam Ephyram distingui ab alijs uoce. Procul-& à flumine Selleente. Atqui haec non conueniunt cum his, quae Demetrius Scepsius dicit, a quo iste pleraque transfert. Hic enim non in Thesprotis, sed in Elea apud Ephyram tradit flumen esse Selleentem, ut ipsi quoque docuimus. Neque hoc tantum animaduertendum est ab Apollodoro: sed & id, quod cùm sit non unica Oechalia, ipse unicam facit, eam scilicet, quae Euryto Oechaliensi paruerit. Ergo liquet Thessalicam ab eo intelligi: Iliad. β. 730. Et quâs iura dabat rex Eurytus, Oechalienses. Quae ergo est Oechalia, unde profecto Iliad. β. 595. Vim Thamyrae Thraci Musae eripuere canendi? addit enim: Ibat ab Oechalia quando Euryto ab Oechaliensi. Nam siue ea Thessalica fuit, malè Scepsius Arcadicam quandam protulit Oechaliam, quae nunc 6 Andania dicitur: siue rectè Scepsius, utique Arcadica etiam urbs Eury ti dicta fuit, ut non una fuerit duntaxat Oechalia, sicut uisum Apollodoro. Inter PePylus. nei& Selleentis ostia Pylus habitabatur iuxta Scollim. non ea Nestoris urbs. alia enim est, Pylus ad Alpheum, cui nihil commune est neque cum Alpheo, neque cum Camiso flumine, siue is est Amathus. Nonnulli tamen, ut Nestori gloriam atque nobilitatem tanto LIBER OCTAVVS. 229 tanto maiorem arrogent, uiolenter ista torquent. Cùm enim in Peloponneso tres Pyli commemorentur, unde& uersi iste factus. Est Pylus ante Pylum, tamen usque alius Pylus exstat: nimirum hic Pylus de quo loquinur, Lepreaticus alius in Triphylia, tertius Messeniaeus apud Caryhasium: singules horum Emathoentem demonstrare conantur esse, & patriam Nestori adsignant. Ac plerique sanè scriptorum ac poëtarum, eum qui ad ipsorum usque aetatem perdurauit Pylum amplectentes, Messenum faciunt Nestorem. Qui uerò Homero sunt addictiores, ij uersus eius secuti eum Nestorius pronunciant esse Pylum, cuius regionem Alpheius percurrit. perlabitur autem Pisatidem& Triphyliam. Qui cauae Elidi Nestorem uindicant, studiosè suum ij ornant Pylum, indicia etiam quaedam demonstrantes: ut Geranum locum,& Gerontem fluuium, aliumque Gerenium: ut fidem faciant Nestorem ab his Gerenium fuisse cognominatum. Fecerunt idem Messenij & quidem probabiliora uidentur dicere. magis enim constat de eorum Gerenis, qui locus quondam benè fuit habitatus.& talia sunt hodie cauę Elidis Gerena. Caeterùm poëta cum istam regionem in quatuor tribuisset partes,& principes enumerasset quatuor, obscurè hoc dixit Tum qui Buprasium coluere, atque Elida clarum, & quę deinceps sequuntur usque adhęc; multi quas uectabantur Epsi. Quod enim& Buprasienses& Eleos Epsorum afficit nomine, Eleos autem non uo cat erant Buprasienses: non Eleam uideri potest in quatuor diuisisse partes, sed Epe orum ditione quàm priùs bigartitam fecerat: neque pars fuerit Elidis Buprasium, sed Epeorum potiùs, nam quòd Buprasienses inter Epeos numeret, hinc liquet. Quando ad Buprasium tristes Amaryncea Epei Mandabant terrae Buprasium autem esse Eleae regionis locum cum eiusdem nominis uico: qui nunc uidetur urbis Elidis esse portio. Rursus dum connumerat Buprasium atque Elidem, de inde in quatuor diuidit partes, uidetur communiter has ipsas Buprasio Elidique subijcere. Et fuit ut apparet, Buprasium Eleę regionis pagus memorabilis, qui nunc non extat: locus duntaxat nomen retinet, qui in uia est ab Elide urbe nostra aetate Dymen uersus. Ac suspicari licet priscis temporibus Buprasium fuisse Elide praestantius, ut& Epeos Eleis: postmodo pro Epeis fuisse Eleos dictos. Et Buprasium quidem Elidis pars erat. poën. tica autem quadam figura aiunt Homerum cum toto partem ponere, ut in his: per Helladaque& medium Argos. per Helladaque Phthiamque. item Curetesque pugnabat, Aetolique Quique ab Echinadibus uenerunt, Delichioque. nam una ex Echinadibus est Delichium. Vtuntur hac figura etiam recentiores. ut Hipponax. Panem Cyprium edunt, Amathusiumque trificum. nam in Cypro sunt& Amathusij. Sic& Aleman Amoenam Cyprum linquens,& Paphum circumfluam. & Aeschylus. Cyprum Paphumque sorte quae totam obtines. Cur autem Buprasiensibus. Epeorum nomen non tribuitur. alia quoque multa eorum quae sunt, eum non dixisse respondebimus: neque hoc pacto demonstrari non esse rem sed tantùm id eum non expressisse uerbis. Porrò Hecatęus Milesius Eleos ab Epeis di uersos facit: scribitque Epeos Herculi in expeditione contra Augeam adfuisse, inque per dendo Augea& Elide operam nauasse: Dymen quoque tam ad Epeos quàm ad Achaeos pertinuisse. Sanè multa uetusti scriptores perhibent commenticia, ob fabularum scriptionem adsueti mendicio: quae causa etiam est, cur de ijsdem rebus inter se parum eis conueniat. Hoc autem incredibile non est, Epeos cùm aliquando diuersa ab Eleis gens,& inimica essent, posteà rerum potitos in unam cum his coiuisse ciuitatem,& obtinuisse DyNiaquam β. 615. Iliad. v. 630. Odyss. a. 344. Odyss. n. 496. Iliad. 1. G25 Iliad. β, tr 625. de mon le reste de Ιηαδι ληζ τους Odyss. r.uv. Iliad. H.135 130 STRABONISGEOGRAPH. se Dymen usque. Nam Dymen quidem Homerus non nominauit; non interim absimile uero est, tunc eam Epeis subditam fuisse, postea temporis lonibus, aut ne his quidem, sed eorum agro potitis Achęis cessisse. Proinde de quatuor istis partibus in quibus& Buprasium continetur, Hyrmine& Myrsinus Eleae sunt regionis. reliqua, ut fert quo rundam sententia, iam ad Pisatidis fines sunt. Fuit oppidum viyrmine: sed hodie non extat, nisi montana non procul Cyllena extremitas, Horminę uel Hyrminae nomine. Myrsinus nostro tempore Myrtuntium dicitur pagus ad mare pertinens in uia quae Elide Dymam ducit, Lxx distans ab Elide uibe stadia. Oleniam petram conijciunt esse, quae nunc Scollis dicitur. necesse autem est coniecturas in hoc genere sequi, locis pariter atque nominibus mutatis: cùm quidem poëta rem non multis uerbis declarauerit. Est autem Scollis saxosus mons communis Dymaeorum, Tritaeensium& Eleorum, continuus monti Arcßdiae cui Lamp^a nomen, 7 dissitus ab Elide stadijs Cxxx, à Tritaea& Dyma Achaicis urbibus c. Al,(sium autem, quodnunc Alesiaeum, locus est iuxta Amplilochidem, ubi singulis mensibus in forum conueniunt. uicini situmest in uia montana, quae ab Elide Olympiam ducit. Antiquitus urbs fuit Pisatidis, ob mutationes imperiorum finibus quoque regionum subinde uariantibus. Al, sium Homerus etiam Alęsij colonam(.id est tumulum, collem.) appellat. Donec equos in Buprasij nos fertilis aruum Ad saxum Olenumque adduximus, atque colonam. Vicinam, fecit cui nomen Alesius traiectis enim uocabulis intelligendum est carmen Homeri. Sunt quifluuium quoque Aleisium indicent. Cùm autem in Triphylia ad Messeniam quidam perhibeantur Caucones,& Dymen nonnulli Cauconida appellent, sitque etiam fluuius in agro Dymaeo inter Dymen& Tritaeam, qui foeminino genere Caucon uocatur: de Cauconibus quę runt, an non bifariam dicantur, alijque sint in Triphylia, alij circa Dymam, Elidem,& Cauconem. Is fluuius in alium effluit, qui Teutheas masculinogenere appellatur, nomine conueniens cum oppido quod in urbem Dymen assumtu, feminino genere Teuthea dicitur, ultima syllaba producta, ubi Nemidiae Dianae est sacellum. Teutheas autem in Acheloum exit, qui cognominis Acarnaniae fluuio Acheloo, praeter Dymam fluit, 8 alioque nomine Perus dicitur. Nam cum dixerit Hesiodus, Olenium incoluit saxum, fluuij prope ripam Vndosi Pdri quidam Péri in Pori, id est meatus, perperam mutauerunt. Praeterea cùm Minerua sub Mentoris forma Nestori dicat, Sub lucem cras magnanimos Cauconas adibo, Namque ibi debetur mihi magna pecunia pridem: uidetur nonnullis regio quaedam Epeorum significari, quam Caucones tenuerint, diuersi ab ijs qui in Triphylia sunt,& fortassis usque ad agrum etiam Dymaeum porrecti. Sed neque id omitti par est, unde nomen Cauconidis Dymę obtigerit,& unde fluuio Cauconi: quando quaestio mouetur qui' nam fuerint Caucones, ad quos se debiti exigendi gratia proficisci Mentor dicit. Si enim non intelligamus eos, qui in Triphylia apud Lepreum sunt, non uideo qua ratione fidem conciliare uerbis possimus. Ideoque nonnulli scribunt, Namque ibi debetur mihi in Elide Hoc autem fiet manifestius, quando Pisaeam regionem atque deinceps Triphyliam usque ad fines Messeniae exponemus. Chelonatam sequitur ora Pisatidis longo tractu, inde Phsa promontorium cum oppido. Phsiae menia ponè, tuas& lardane ripas. Est enim in propinquo exiguus amnis. Quidam Pisatidis initium Phaam constituunt. Parua ante eam sita est insula,& portus. unde Olympiam mari breuissima nauigatio stadiorum Cxx. Aliud deinde est promontorium uersus occasum instar Chelonatae longe procurrens, unde ad Cephalleniam itidem ex stadia. Pöst Alphei ostia, Ccxxc stadijs a Chelonata, ab Araxo IXLV. Fluit Alpheus ex ijsdem locis, è quibus Eurotas: nimirum ab A sea Megalopolitidis uico, ubi duorum horum fluuiorum fontes uicini sunt. qui cum per LIBER OCTAVVS. per complura stadia infra terram subeant, rursus erumpunt, atque Laconicam hic, Pisaeam ille petunt. Et Eurotas quidem initio 9 Bembinatidis regionis suum exerens meatum, praeter ipsam Sportam labitur,& exigua apud Helos(. cuius poëta etiam meminit.) conualle peragrata, inter Gythium Sportae nauale& Acrias in mare effluit. Alphe us autem receptis Celadonte,& Erymantho, alijsque obscurioribus fluminibus, per Phrixam, Pisatidem, Triphyliamque delapsus, inter Phsam& Pitanem in mare iuxta ipsam Olympiam euoluitur. ad ostia eius, lucus est Dianae siue Alphaoniae siue Alphiusae (utroque enim modo dicitur.) ab Olympia dissitus stadijs ad xxiC. Huius deae in honorem quot annis Olympiae festus conuentus agitur, ut& Elaphię,& Daphnię. Refertum est solum istud totum in lucis donariorum. Dianae, Veneri, ac Nymphis confecratorum, maximè propter aquarum copiam. Crebra sunt etiam Mercurij in uijs, Neptuni in ripis donaria. In Alpheonię autem templo picturae sunt Cleanthis& Aregontis, Corinthiorum, quorum alter Troiae excidium pinxit,& Mineruae natiuitatem, alterausiam gryphe praeclare effecto subuectam sursum. sequitur mons, qui Macistiae Triphyliam a Pisatide distinguit. Tum amnis Chalcis,& fons Cruni,& pagus Chalcis, ac Samicum deinde, ubi Samij Neptuni est templum summa cultum ueneratione. lucus est oleastrorum plenus. eius procuratio erat penes Macistios, qui& ferias indicebant, quas uocant Samias. contribuebant ad hoc templum omnes Triphylij. Secundum haec ferè facella, xxx aut paulo pluribus à mari stadijs situs fuit Pylus Triphyliacus& Lepreaticus, quem Ho merus(ut ex eius uersibus coniectura colligere licet.) Emathoentem uocat. siue id uocabuli ab Amatho ductum sit flumine, qui eam quâ septentriones spectat allureret, quem nunc Mamaum uocant& Arcadiacum: siue fluuius is Pamusus dictus fuit, quo nomine & alij in Messenia sunt duo,& epithei ratio in obscuro manet. nam uel fluuium, uel agrum ibi sabulosum(amathos Graec è fabulum notat.) esse, falsò prohibeti aiunt. Sed& Scilluntiae Mineruae unum ex insignibus apud Scilluntem est iuxta Phellonem, pro pè Olympiam. Orientem porròuerius Minthe mons est Pylo uicinus, nomine Mintham referens. quam aiunt pellicem fuisse Ditis, deceptamque à Proserpina, in mentam horten sem abijsse, quam herbam nonnulli ab odoris suauitate Hedyosmon uocant. Sanè& templum est Plutonis ad montem, quod uenerantur Macistij:& lucus Cereris Pylio campo subiectus. Campus iste solum habet fertile,& quâ mare attingit, quod est inter Samicum& Nedam flumen inter ualli explet. Litus autem marinum sabulosum est& strictum, ut ab eo Pylum nominatam esse Emathoenta, id est arenosam, non iniuria quis opi nari posse uideatur. Versus septentrionem duo erant Pylo contermina Triphyliae oppida, Hypana& Ctypansa, quorum alterum 10 in Elidem, cùm haec conderetur, fuit assum- 10 tum, alterum restat. Meant etiam in propinquo amnes duo, Dalion& Acheron, qui in Alpheum influunt. Acheron autem nomen habet à necessitudine quae ei est cum Plutone. in sum ma enim ibi sunt ueneratione Cereris, Proserpinae, Ditisque fana fortassis ob uicissitudi. nes, quarum Demetrius Scepsius meminit. cum enim ager Tryphylię sit bonae frugis fetax, tamen& rubigini ob noxius est,& uluam gignit: ut saepe loco magnae fertilitatis sterilitas eueniat. A' Pylo uersus meridem est Lepreum, quae urbs fuit à mari ad XI stadia. Inter Lepreum et Annium est Samij keptuni templum. hoc est illud, in quo Pylios sacris opetantes Telemachus apud poentam offendisse scribitur. Peruenere Pylum, Nelei quae regia pulcrè Iintio Odyss. γο Condita erat. Pylij sacris tum fortè peractis Mactabant nigros Neptuno in litore tauros. Licuit sané Homero etiam fingere quae nusquàm essent. quando autem licet ijs quae sunt applicare eius uersus, ac narrationem tueri" tunc potiùs abstinendum est. Lepreatarum ager felix fuit. confines his Cyparissenses. Vtrunque Caucones tenuerunt, atque etiam Macistum, qui ab alijs Platanistus dicitur. oppidum habet idem cum regione nomen. In agro Lepreatarum monimentum quoque aiunt esse Cauconis, siue is princeps illius gentis fuit, siue alio qui cognominis. Varia de Cauconibus feruntur. nam Arca Caucones. dicam fuisse gentem perhibent, ut& Pelasgos,& similiter uagam. Homerus eos auxilio uenisse Troianis scribit, non autem addit unde ruidentur autem profecti è Paphlago-Iliad.v.?28. Y 2 nia. STRABONISGEOGRAPH. nia. ibi enim nominantur Cauconiatae quidam Mariandynorum finitimi, qui& ipsi sunt Paphlagones. atque horum copiosiorem faciam mentionem, cum ad eius loci descriptionem peruenero. nunc de Cauconibus in Triphylia aliqua adijciam. Quidam totam quae nunc Elea dicitur regionem à Messenia Dymam usque, Cauconiam appellatam fitisse affirmant. itaque Antimachus incolas uniuersos Epeos& Cauconas nominat. Alij negant totam eos occupasse regionem: in duas autem partes diuisos Caucones habitasse alteros in Triphylia apud Messeniam, alteros apud Dymen in agro Buprasio& ca ua Eliae. Et Aristoteles quoque hîc potissimùm eos sedes habuisse fatetur: atque posterior haec sententia magis cum uerbis Homeri congruit,& prius adductam quaestionem soluit. Ponitur enim, Nestorem Pylum Triphyli è inhabitasse,& quae uersus meridiem atque orientem spectant. nimirum iam ad Messeniam tendentia& Laconicam subsequuntur, quae Caucones incolerent. itaque iter Pylo Sportam facturus necesse fuit ut per Caucones ist. iam fanum Nepuni Samij,& nauium ibi statio, in quam Telemachus subijt, uersus occasum& septentrionem spectant. Quod si ibi tantùm Caucones ha11 bitassent, narratio poëtae non constaret. Praecipit enim Minerua Nestori 11(. secundum Sotadem.) ut Telemachum cum uehiculo& filio suo spartam mittat, uersus orientem. ipsa autem uersus occasum ait se retrò ad nauim redire uelle in praesentia: prima autem luce ad Caucones profecturam ante sesitos. Quo autem haec pacto congruunt? poterat enim Nestor dicere: mihi subsunt Caucones& in uia sunt Sportam eunti. cur ita non comitaris Telemachum, sed retorsum abis? quin& hoc conueniebat, ut debiti non exigui, ut aiebat, causa exigendi ad eos proficiscens, qui parebant Nestori, ab hoc auxilium aliquod posceret, si fortasse(uti adsolet fieri.) pactis contractus illi non starent. atqui id non fecit. Ergo si tantùm ibi degebant Caucones, haec absurda eueniunt. Si uerò diuisi fuerunt, itaque eorum nonnulli in Elea ditione uersus Dymen incoluerunt, eò profecturam se dixerit Minerua: iamque neque reditus ad nauim absonum quicquam habebit, neque à comitatu Telemachi auulsio, itinere in diuersam instituto partem. Eodem modo& quae de Pylo dubia oboriebantur, commodè discutientur, ubi descriptione locorum ad Pylum usque Messeniacum peruenerimus. Porrò Paronatae quoque in Triphylia fuisse feruntur, montium incolae qui circa Lepreum sunt& Macistum, atque ad mare pertingunt prope fanum Samiacum Nepent. Infra hos in ora maritima specus sunt duo siue antra, unum nympharum Anigriadum, alterum in quo Atlantidum res,& 12 Dardani genituram euenisse fabulantur. 12 Luci quoque ibi sunt Diones unus, alter Eurydices. Samicum uerò castellum fuit,& antè urbs quoque: sic fortassis ob altitudinem dicta. sublimia enim Sami graecè appellantur. ac fortassis fuit Arenes arx, cuius urbis in re censione nauium meminit Homerus: Iliad. β. 59. Quique Pylum tenuerunt, Arenam uel amoenam. Cùm enim Arenam nusquàm inueniant. ibi maximè fuisse eam conijciunt, ubi etiam allabens Anigrus fluuius, olim Minyius uocatus, in mare exit: signum rei non leue. Sic enim ait Homerus. Hiau.? 721. Est quidam fluuius Minyeius in mare currens Arenen propter Nam ad antrum Anigriadum nympharum fons est, qui subiectum locum paluftrem facit ac typhis abundantem. aquae maximam partem excipit Anigrus fluuius profundus atque subinus, ita ut etiam magnet. Et locus cum sitarenosus, profundam ripam xx stadiorum longitudine porrigit, piscesque esui incommodos facit. Fabulantur quidam id fieri ideò, quòd nonnulli Centaurorum ab Hercule, uulneratorum ibi hydrę uenenum abluerint: alij, quòd Melampus ad lustrandas Proetides ea fuerit aqua usus. Lauacrum eius aquae alphos, uitiligines albas,& impetigines sanat. quin& Alpheum à sanatione alphorum sic nominatum sunt qui asserant. Quoniam uero antri supinitas, ac à mari relisio aquam stabilem potiùs quam fluidam reddunt, fluuium primo Minyeium dictum autumant, quae uoxx deinde in Winterium de generauerit. Sed uocis ratio etiam aliunde beti potest. ut nimirum nomen hoc acceperit a Minyis qui ab Orchomeno Minyeio cum Chluride Nestoris mare uenerunt. hi enim cum essent Argentarum posteri, Lemno expul LIBER OCTAVVS. expulsi Lacedaemonem, indeque in Triphiliam uenerunt, habitauerunt circa Ar enam in ea regione, quae nunc Hypesia dicitur, neque à Minyaeis condita etiamnum retinet. Horum Minyarum nonnulli cum Thera i5 Autesionis F.(qui fuit ex posteritate Polynicis.) nauigauerunt ad insulam, quae inter Cyrenaicam& Cretam iacet Calliste quondam, sed postmodo nomine Thera, ut ait Callimachus: condiderunt Theram Cyrenes urbem primariam. idemque etiam in sulae nomen indiderunt. Inter Anigrum porrò& montem ex quo lardanus effluit, pratum ostenditur,& sepulcrum insigne,& Achaea saxa montis eius praerupta, super quae fuit, uti diximus, Samus urbs. cuius nullam ferè mentionem faciunt qui circumnauiga. tiones descripserunt, siue quòd iampridem excisa fuit, siue quod obscuro in loco sita est. Possedeum porrò, id est Neptunium, lucus ad mare est cui Samicum occurrit, montis uertex celsus, ut quidem hodie uocatur, ubi Samus fuit, ita ut è mari cerni non potue rit. ibidemque campus est Samicus. unde maximè coniecerit quispiam urbem olim fuisse Samum. Est& Radina, in quam carmen uidetur condidisse Stesichorus, quod sic incipit. Age Musa arguta, praecine carmen In laudem Samiorum puerorum Dulcisona resonans lyra. hinc nimirum fuisse ait eos pueros. Radinam enim Corinthi tyranny nuptum traditam à Samo nauigasse ait flante Fauonio: quòd accipi de loniae Samo non potest. eodemque uento fratrem eius, qui legationis princeps erat, Delphos nauigasse.& sobrinum Ra dinae, quam deperibat, curru ad eam Corinthum iuisse, fuisseque una cum ea à tyranno interfectum,& cadauera eorum currui imposita exportari iussa, post ab eo factum mutante reuocata atque humata. Ab hac Pylo& Lepreo CCC circiter stadijs distat Pylus Messeniae,& Caryphasium ad mare sita castella,& Schagia adiacens insula ab Alpheo ICCL à Chelonata cIO XXX. Eo in interuallo Macisti Herculis templum est,& Acidon fluuius pręterfluit lardani sepulcrum& Chaam, quę urbs quondam uicina fuit Lepreo, ubi& canpus Aepasius est. De hac Choa sunt qui inter Arcades& Pylios fuisse bellum dicant, quòd Homerus recenset. putantque ibi neque Celadontem amnem neque Phiaam uibem, tliad.9.133. sed pro hac Chaani esse legendum. eum enim locum lardani sepulcro:& Arcadibus esse quàm illum propinquiorem. Porrò in ora Triphyliae maritima sunt Cyparissina,& Pyrgi,& Acidon ac Neda fluuij. 14 Atque nunc quidem Triphyliam à Messenia distinguit 14 amnis Neda copiosus è Lycaeo Arcadiae monte defluens: cuius fontem Rea louem pariens lauacrorum causa dicitur aperuisse. praeterit Phigaleam, atque ad eum Pyrgitae ultimi Triphyliorum Cyparissenses primos Messeniorum attingunt. Antiquitus uerò ali fuerunt limites, ita ut Nestori paruerint etiam trans Nedam quędam, ut Cyparisse us, et alia nonnulla in isto tracto. sicut& mare Pylium Homerus extendit usque ad septem urbes quas Agamemnon Achilli promittit: Omnes uicinae Pylio sunt denique ponto. Deinceps à Cyparisseente nauiganti ad Pylum Messeniacum occurrit Coryphaſium, Iliad. 17.53. & Erana, quam quidam falsò opinantur quondam Pyliacae Arenae fuisse cognominem Est& Platamodes, à qua ad Caryhasium& quae nunc Pylus dicitur; stadia sunt exx. Est& monimentum ibi cadaueris expers, seu tumulum honorarium dicere mauis. Graecè Cenerium dicitur, hocque ibidem est oppidulum eodem nomine. Enimuerò non eramus fortassis tanto studio antiqua examinaturi, sed contenti fuissemus singulis ut nnuc habent recensendis: nisi de Tis à puericia famam quandam traditam meminissemus. cum itaque alij alia dicant, difceptandum nobis est. plerunque autem fidei plurimum habetur ijs, qui gloria, aetate, atque experientia alijs praestant. quibus omnibus cùm reliquos omnes superauerit Homerus, necesse est dicta eius considerare; ac cum praesenti statu comparare, sicut paulò ante diximus. Ac de caua quidem Elide& Buprasio uerba Homeri iam antè perpendimus. De Nestoris autem ditione sic loquitur idem. Quique Pylum tenuere,& Arenae moenia amoenae, Iliad. β. 591. Traiectum Alphoique Thryum: quique Aepy superbum, Et Cyparisseenta,& muros Amphigenae, Qui 1 3 234 STRABONIS GEDGRAPH. Qui Pteleumque,& Helos, qui Dorion, hîc ubi Musae, & quae sequuntur. Pylus est, de qua controuersia est, quam mox tractabimus. De Arena dictum est. Quam autem hîc Thryum uocat. alibi Thryoëssam nominauit. Nad.?. 710. Vrbs quaedam Thryoëssa leues adsurgit in auras Imposita Alpheo. Alphei autem traiectum uocat, quod ibi locorum fluuius iste pedibus potest transirt, nunc Epitalium nuncupatur, Macistiae oppidulum. Quod ad euctistum(. id bene conditum significat.) Aepy attinet, quęrunt nonnulli utrum uocabulorum proprium, utrum adiectiuum alterius sit,(Aepy enim sublimè notat.)& an sint, quae nunc in Amphipoli appellantur Margalae, sed hae non sunt natura munitae: naturalis alia munitio monstratur in Macistia. qui hoc probat, is Aepy nomen urbis intelligit, impositum à loci naturaisicut Helos& Aegialus propria sunt urbium uocabula, quorum alterum paludem, alterum litus communiter notat. suntque complura huiusmodi alia. Thryon autem seu Thryoëssam appellauit Epitalium, quòd tota ista regio, maximè amnes, alga abundant,(quae Thryon est Graecis.) praesertim ubi uada sunt. Fortassis etiam, aiunt, Thryon uocauerit uadum, Epitalium ipsum nomine benè exstructi Aeppos affecerit, quod Nad. d. 710. loci natura sit munitum. sicut alibi Thryoessam dixit sublimem collem. Caeterum Cypa rysseas est in prisca Macistia, quę etiam trans Nedam porrigebatur: sed non habitatur, ut usque Macistum. Alia est Messeniae Cyparissia. Sed nunc communi nomine Cyparyssia dicitur feminino genere, numero singulari: fluuius autem Cyparissees. Amphigensaetiam Macistiae est apud Hypsuntem, ubi fanum Latonae. Preieon conditum est ab his qui eò à Thessaliae Pteleo coloniam deduxerunt. nam in Thessaliae Ptelei est mentioIliad β,6971 Herbosam Pteleum, pontoque Antrona propinquam. est& locus syluestris atque inhabitabilis, nomine Pteleasimum. Helos alij locum quendam circa Alpheum accipiunt, alij urbem itidem, ut& Laconica alia fuit Ξliadοβ 584. Helosque salo uicinum. Alij Helos intelligunt iuxta Halorium, ubi fanum est Eleae Dianae, cuius sacerdotium fuit penes Arcades. Dorium sunt qui montem, sunt qui campum interpretantur, neutrum hodie monstratur. nonnulli tamen Oluridem siue Oluram sitam in Aulone, quem uocant, Messeniae, Dorium appellant circa id loci etiam Oechalia fuit Euryti, quę nunc Andania est, Arcadicum oppidum, eiusdem cum Thessalico& Euboico nomiNied. 8 594. nis. inde Homerus ait Thamyrin Thracem peruenisse Dorium,& à Musis ibi arte canendi fuisse spoliatum. Ex his constat, Nestoris ditionem ab utraque Alphei parte fuisse, quam uniuersam terrę Pyliorum nomine poenta exprimit. nuspiam autem Alpheus Messeniam aut cauam Elidem attingit. Est enim patria Nestoris ea in regione, quam Triphyliacum dicimus Pylum,& Arcadicum,& Lepreaticum. Etenim reliqui Pyli ad mare siti mon Odess. 9. 223. strantur, hic XXX ampliùs suprà mare stadijs, quòd& uersus Homeri declarant. Nam& nuncius ad nauim Telemachi mittitur ad hospitium inuitans eius socios:& à Sporta reOdess a. 205. uertens Telemachus Pissistratum non sinit ad urbem ise, sed auerso itinere iubetad nauim properare quod non eadem ad urbem esset& nauim uia. Denique huc facit reditus Telemachi, sic descriptus. 15 Praetereunt Crunos,& amoenam Chalcida lymphis. Sol cadit,& tenebris tegit omnia compita in nigris Ody[p. 0,294] Illa Pheras uento subit a loue pulsa secundo, Elida praeter, ubi fortes dominantur Epei. Eò enim usque uersus septentrionem nauigabat. Hinc uersus ortum auertitur cursus, omissa recta& initio instituta nauigatione Ichacam uersus, quia ibi insidias teten derant proci, Ody[.1.8.671.) Quà Samon atque Ithacam mare fluxu diuidit arcto, Porrò autem Hinc terris nauim properans admisit acutis Ody[. 0.297] Quae mare cinguntur. Acutae autem istae insulae(tho'as ipse uocat.) ex Echinadibus sunt, initio Corinthiac sines LIBER OCTAVVS. sinus& Achelorostijs propinquae. Ergo praeterita Ithaca, ut eam iam uersus meridiem ha beret, rursum ad institutum cursum reflectit, interque Acarnaniam& Ithacam uectus, ab altera insulae parte nauim applicat: non quà 18etum est Cephallenium, quòd proci insi dijs occuparant. Quod si quis Eleae Pylum Nestori uellet attribuere, non iam conuenienter dictum fuisset, nauim inde auectam usque ad occasum solis praeter Crunos& Chal cidem noctu Pheras appulisse atque deinde Eleam praeternauigasse. Haec enim loca ab Elea uersus meridiem sunt sita, primum Pherae, tum Chalcis, post Cruni, denique Pylus Triphyliae& Samicum: atque sic nauigaret, qui ab Elea Pylo uersus meridiem tenderet. At qui iret uersus septentrionem, in quam partem Ithaca est sita, ei omnia haec sunt à ter go, praeterquam ipsam fuit Eleam nauigandum, ante occasum quidem hoc solis. quòd Homerus post eum ait factum esse. Rursum si quis initium nauigationis à Neitore ponat Pylum Messeniacum ac Caryphasium, maius fiet interuallum, ac plus requiret temporis. nam inde ad Triphyliacum Pylum,& Samicum ac fanum Negtuni stadia sunt cec& circumnauigatio 15 non praeter Crunos, Chalcide& Pheam, quę sunt ignobilium nomi 15 na amnium, aut potiùs riuorum: sed praeter Nedam primùm, inde Cydonam, deinde AI pheum, istaque loca,& stas regiones quae interiacent. postea demum illorum fuit facienda mentio, nam& praeter illos erat eundum. Et uerò narratio Nestoris, qua Patroclo refert bellum Pyliorum contra Eleos, patrocinatur nostris argumentis, si quis uersus Homeri consideret. Ast enim ab Hereule Pylum fuisse uastatam, omnemque iuuentu M### 679 tem deletam, ita ut de duodecim qui fuerant Neleo filij, solus ipse ei superfuerit admo- sode. dum adolescens. Itaque Epeos contemto ob senectutem& orbitatem Neleo, superbè& contumeliosè Pylijs insultasse, se ut bas iniurias defenderet, contracta suorum quantam licuisset manuin Eleam impressionem fecisse, maximamque au ertisse praedam. nimirum quinquaginta armenta boum, totidem greges ouium, totidem suum, totidem& caprarum: & clisuluas equas, quarum plerasque pulli sequerentur. Atque haec ait se Pylum Neleiam compulisse, noctuque in urbem redijsse. ut ostenderet interdiu praedam abactam fuisse, fusosque qui defensum uenerant, quando etiam occisum à se ltymonem ait: noctu autem se cum suis redijsse. Porrò se ac suis in praedae diuisione& sacrifice occupatis, tertia die Epeos multitudine conducta peditum equitumque exercitum eduxisse, ac circa Thryum super Alpheum positum castra locauisse. Pylios re statim intellecta, ad profligandum hostem profectos, prope Arenam ad Minysum flumen pernoctasse, inde sub meridiem ad Alpheum peruenisse: operatosque sacris, cùm ad amnem ibi pernoctassent, sub auroram praelium commisisse: fusis quod hostibus, occidendi& persequendi finem non ante fecisse, quàm Buprasium pergenissent,& ad Oleniam petram, atque Alesij tumulum inde enim Mineruam Pylios retro auertisse: itaque Achtos à Buprasio equos Pylum uer sus flexisse. Quibus omnibus docetur, Pylum neque Eliacum, neque Messeniacum intelligi posse. Nam si Eliacum dicas, utique eo ab Hercule uastata, simul Epeorum di tio, id est E lea, uastata fuit. at quonam pacto unà euastati ac populares tantum superbiæ atque iniuriarum in suae calamitatis socios sibi sumsissent aut qui suam ipsorum ditio. nem incursarent ac depraedarentur? Et quomodo ijsdem imperassent Augeas ac Neleus, cum essent inimici? Siquidem Neleo dedebatur magnum Elide debitum, quatuor equi qui praemia è cet- 1s al. A. 697 taminibus retulissent.& caetera. Iam ubi Neleus habitauit, ibi etiam Nestor. Quomodo igitur Eleorum quidem& Buprasiorum quatuor fuerunt duces, quorum quenque decem naues sequabantur, multis onustae Epes?& in quatuor partes diuisa regione, nulli ea-16ad. 8. 618. rum praefuit Nestoir sed ijs potiùs Qui coluere Pylum atque Arenae moenia amoenae, ibid.592. & quae deinceps sunt usque ad Messenen. Iam Epei aduersum Pylios in bellum ex euntes, quomodo ad Alpheum& Thryum contendunt? quomodo ibi commissa pugna pulsi ad Buprasium fugiunt? Rursum si Pylum Messeniacum Hercules uastauit, quomodo qui tanto ab hoc erant interuallo dissiti iniutiam ijs contumeliosè intulerunt? quo modo cum ijs multa agitarunt commercia& nouis tabulis factis eos defraudauerunt causamque bello praebuerunt? quomodo Nestor tam magna praeda ouium& porcorum potitus, Y 4 236 STRABONISGEOURAPH. potitus, quae neque celeriter neque proculirde possunt animalia, iter cD stadijs longiùs confecit usque ad Pylum Caryhasio uicinam? Epei autem tertio post die uniuersi ad Alpheum ueniunt castellum Thryoessam oppugnaturi? quomodo ea loca fuerunt iuris principum Messeniae, cùm ea obtinerent Caucones, Triphylij, Pisatae? Nam fieri potest ut Gerena siue Gereniam aliquis dedita opera sic nominauerit: etsi potuit hoc etiam forte fortuna fieri. Denique Messenia itidem ut Laconica Menenelao subiecta,(quòd posteà planum faciemus.)& per hanc fluente. Pamiso ac Medone, Alpheone quaquàm, qui late per Pyliorum fluit agros, qui paruerunt Nestori: qua ratione hunc probabili in alienam nominationem transferemus? aut urbes quae ei tribuuntur in Catalogo adiOympia. mentes, alia omnia ipsi subijciemus? Super est ut de Olympia dicamus,& quomodo summa rerum ad Eleos sit deuoluta. In Pisęo agro templum est, stadijs non omnino ccc ab Elide situm. ante id iacet lucus oleastris constitus, in quo est studium. Praeterfluit autem Alpheus ex Arcadia in mare Triphyliacum inter occasum& meridiem se effludens. Illustris primùm facta est Olympia oraculis quae ibi Olympius edebat lupiter. quae postquàm desierunt, nihilominus tamen sua templo mansit gloria,& ad id quod notum est in crementi peruenit propter solennem conuentum,& Olympicum certamen, quo& coronantur uictores,& sacrum habetur, omniumque est maximum. Ornatum autem est templum donarijs ex uniuersa Graecia ibi dedicatis. Inter haec est etiam Iupiter ex auro ductus, donum Cypseli Corinthiorum tyranny. maximum in his fuit Eburnum louis simulacrum, quod Ph^dias Charmini F. Atheniensis fecit tantae magnitudinis, ut quanquam 17 templum est maximum, tamen uideatur 17 bonam proportionis rationem duxisse, quòd sedentem finxit, ita ut uertice culmen propemodum tangat,& ex ipsa specie appareat eum si surgeret seque erigeret, tecto templum nudaturum esse. Mensuram huius simulacri cùm alij descripserunt, tum lambico quodam carmine Callimachus. Magnum adiumentum attulit Phśdiae Pandaenus consobrinus eius& in conductione operis serinus, pictor, cùm ad simulacri adornationem, tum ad colorum& maximè uestis ornamenta. Multae picturae eaeque admiratione dignae circa illud templum demonstrantur, ipsius opera. Memoriae proditum est Phidiam à pandaeno interrogatum, quodnam exemplar imitari in imagine louis exprimenda statuisset, Respondisse id, quod Homericis his uersibus esset propositum. Iliad.α.2525. Dixit, caeruleisque supercilijs superûm rex Annuit, ambrosiosque aeterno in uertice crines Concussit, nutuque almum tremefecit Olympum. Videntur enim haec admodum praeclarè dicta maximè quod ad supercilia attinet, qui bus intellectum nostrum poëta monet ut sibi imaginetur magnam quandam speciem ma gnamque uim louis. sicut& de lunone fecit, utrobique seruato decoro. ait enim. Iliad. O. 199 18 Mouit se in solio,& longum concussit Olympum. Nam quod sui totius motu luno effecit, id ipsum lupiter ponitur confecutus solo su perciliorum motu, caesarie etiam affectionem istam imitante simul eodem modo affecta. Scitè etiam dictum est de Homero solum hunc deorum formas aut uidisse, aut ostendisse. Enimuerò Eleis maxime accepta est ferenda Olympici templi& magnificentia& dignitas. Nam tempore belli Troiani, atque etiam antè, non floruerunt, attriti cùm à Pylijs, tum ab Hercule, quo is tempore Augeam eorum regem euertit. Cuius rei hoc est documentum, quod ad Tro iam Elei naues xl miserunt, Pylij autem& Nestor Xc. Sed posterioribus temporibus, a reditu nimirum Heraclidarum, contrarium euenit. Nam Aetoli qui cum Heraclidis duce Oxylo redierunt, cùm se ob uetustam generis propinquitatem Epeis coniunxissent, cauam Elidem auxerunt, magnamque Pisaetae ditionis partem sui iuris, ipsamque etiam Osympiam fecerunt. Quin& certamen Olympicum isti instituerunt,& blympiades primas celebrauerunt. Omittenda sunt enim uetusta quae& de autore templi,& institutione certaminis feruntur. alijs autorem horum facientibus Herculem unum de Idaeis dactylis, alijs Herculem louis& Alcmenae filius, qui& certauerit primus,& uicerit. nam talia solent& uariè dici,& non admodum credi. Verò propius est, usque ad uigesimam sextam à prima Olympiadem, in qua cursu uicit Coroibus Eleus, cum templo, tum certami ni prae LIBER OCTAVVS. 237 ni praefuisse Eleos. Tepore belli Troiani hoc certamen aut non fuit tale unde coronae reportarentur, aut non nobile: ut neque alia fuerunt, quae magni sunt hodie nominis. neque horum Homerus, sed aliorum quorundam funebrium mentionem facit. Non desunt quidem, qui Olympici certaminis putent ab Homero factam mentionem, quando ait Augeam interuertisse quatuor equos qui è certaminibus proemia reportassent, eo Iliad. x. 697 que nomine missi essent. dicantque Pisęos propterea non interfuisse bello Troiano, quoque louisacri haberentur. Sed neque Pisaeorum ager). in quo est Olympia.) isto tempore sub Augea fuit, Eleę solius dominium possidente:& ne semel quidem in Elea certamen Olympicum fuit celebratum, Olympiae semper. At cuius meminit Homerus, id Elide fuit actum, ubi etiam debebantur quatuor illi uictores ac praemijs ornati equi. neque corona uictori dabatur: nam tripos erat proemium, de quo erant cursu decertaturi. illud autem post uigesimamsextam Olympiadem uictores coronabat. Ac Pisaei quidem recuperatis suis rebus, ipsi certamen illud procurarunt, cùm uiderent florere gloria. Pastorioribus autem temporibus, cum ditio Pisaeorum rursus ad Eleos redijsset, ad eosdem& certaminis illius redijt procuratio. adiuuerunque hos Lacedaemoni Messenijs ultimò oppressis, quòd Sparranis Elei opem tulissent: diuerso à Nestoris posteritate& Arcadibus instituto, qui Messenios in bello adiutarant.& quidem eò usque Spartani Eleos iuuerunt, ut omnis quae ad Messenem usque est ditio, Elea appellata fuerit, idque nomen hodieque obtineat: cum Pisaeorum, Cauconum,& Triphyliorum ne nomina quidem supersint. quin& Emathoentem Pylum Lepreo condendo inseruerunt. in gratiam Lepreatarum qui bello uictores discesserant:& multa alia oppida deleuerunt quae uidebant proprio ductu rempub. uelle administrare, easque imposuerunt tnbuta. Pisaeorum famae celebritas primum originem duxit â principibus ipsorum, qui potentissimi fuerunt, Oenomaus,& successor eius Pelops, huiusque multi filij. quin& Salmoneus ibi regnasse dicitur:& cum Pisatis regio in octo distribuatur urbes, una de his Salmone appellatur, quae,& templum Olympicum, nomen regioni amplissimum pepererunt. Sed ueteres historiae tamen ita sunt cognoscendae, ut non admodum indubitatae fidequando& recentiorum opiniones multis de rebus discrepant. Verbi gratia Augeam alij Pisatidi imperasse, Oenomaum& Salmoneum Eleae asserunt: alij gentes eas in unam conflant. Oportet autem ea sequi, quę maiori ex parte in confesso sunt. cùm ne Pisatidis quidam regionis nomen omnes ab eadem origine arcessant. Alij deducunt à Pisa urbe quae nomen hoc cum fonte habeat commune.& fontem quasi Pistram, id est Potistram (intellige potum suggerentum.) dictam aiunt urbem ostentant inter duos montes Of sam& Olympum, quo nomine alij sunt duo montes Thessaliae. Quidam fuisse negant uliam urbem Pisam: nam debuisse ex octo istis unam esse. fontem duntaxat fuisse, quae nu ne Bisa dicatur, propinqua Cycesio maximae octo illarum uibium. Stesichorus regionem Pisaeam, urbis uocabulo notat. quomodo poëta Lesbum appellat Macaris urben& Euripides Ione. Propinqua Athenis urbs Euboea cernitur. ac in Radamantho. Vrbem propinquam Euboeae qui tenent solum. Ac in Mysis Sophocles Sed Mysia urbs Mysorum patria dicitur. Asiae ista tota regio nomen obtinet. Salmone autem uicina est fonti cognomini, ex quo Enipes profluit, qui in Alpheum exit,& hodie Barnichius nominatur. Huiusfluuij amore captam fuisse Tyronem aiunt, Quae fluuium flagrans adamauit Enipea diuum. ibi enim regnasse patrem eius Salmoneum: quòd etiam Euripides in Aetolo testatur. A. lium in Thessalia ponunt Enipeum, qui ab Othry Delabeus, recipit à Pharsalo decurrentem Apikanum. Prope Salmonem Heraclea est, una& ipsa de octo Pisatidis urbibus, XI circiter stadijs ab Olympia distans, sita ad Cytherium fluuium. ibi est sacellum nympharum Goniadum, quas creditum fuit aquis morbos depellere. Iuxta Olympiam est etiam Epina,& ipsa in octo urbium numero, per quam labitur Parthenias fluuius, qua itur ad Pheraeam Odyff. No. 237 praes-posseniae descri 238 STRABONISGEOGRAPH. Pheraeam Arcadiae urbem, quae sita est supra Dymaeam, Buprasium,& Elidem uersus septentrionem à Pfatide sitas. Ex dictis octo urbibus est etiam Cycesium,& um, situm in uia quae Elide Olympiam ducit, in planicie. uerum ea deserta est, eiusque incolae plerique Epidamnum& Apolloniam commigrauerunt. Proximè super Olympiam Pholoë iacet, mons Arcadicus, cuius imi procursus in Pisaea sunt regione. Omnino enim& haec tota,& Triphyliae plurimae partes Arcadiam confinio attingunt. Quae etiam causa est quod eorum locorum quae Homerus in Catalogo Pyliae regioni adscribit, pleraque uidentur esse Arcadiae. tametsi periti hoc negant, qui Arcadiam Amaryntho amne finiri aiunt, uno ex ijs qui in Alpheum illabuntur: loca autem ista extra Amarynthum esse sita. Quam subijciam, Ephori est narratio. Aetolus à Salmoneo 19 Epeorum 19 atque Pisęorum rege ex Elea eiectus, in Aetoliam abijt, eique hoc à se nomen fecit,& quę ibi sunt urbes condidit. Ab hoc genus duxit Oxylus, amicicia iunctus Temeno Heraclidę& eius comitatui his ille reuertentibus in Peloponnesum utinerum ductor fuit,& hostium agros distribuit, aliaque subiecit consilia ad potiundum ea regione pertinentia. pro qua ei opera id relatum est gratiae, ut Elidem postliminio reduceretur, maiorum suorum iure ad se pertinentem. Redijt ergo contracta aduersum Epeos Elidem tunc tenentes exercitu Aetolorum. Cumque armati occurrissent Epei,& par esset utrique exercitui robur, uetusta quadam Graecorum consuetudine ad singulare certamen progressi sunt, Pyraechma Aetolus,& Dogmenus Epsus: hic leui armatura tretus, soloque instructus arcu, quod eminus sagittis se facile uictoriam à grauis armaturae aduersario speraret reportaturum: ille funda, marsupioque lapidum pleno,(.recens tum bono casu inuento ab Ae tolis fundae usu.) ubi dolum animaduertit. Quia uerò fundae longiùs quàm arcus perferrentur iactus cecidit Degmenus,& expulsis Epeis Aetoli eam obtinuerunt regionem. lidemque templi etiam tum Olympici susceperunt procurationem(.antè ab Achaeis obitam.) propter Oxyli cum Heraclidis amiciciam:& nullo negocio impetratum ab uniuersis fuit, ut iureiurando interposito profiterentur Eleorum ditionem loui esse sacram: qui eam armata ui incesseret, nefarium habendum: eodemque loco, qui id scelus non pro uirili ulcisceretur. Vnde consecutum est, ut qui urbem Elidem postea temporis condiderunt, nullis eam cingerent muris:& qui exercitu, per Eleam iset, arma Eleis traderet, egressusque eorum fines reciperet:& Iphitus Olympicum certamen institueret, confecratis ad hunc modum Eleis. Ista in causa fuerunt, ut Elei crescerent. reliquis enim continenter inter se bella gerentibus, solis Eleis perpetua fuit pax: neque ipsis modò, sed& eo rum hospitibus. qua occasione maxima ibi hominum copia exstitit. At uerò Phsdo At giuus, decimus ab Hercule,& omnibus suae tempestatis principibus potentia praestans (. quausus& totam Temeni successionem in plures diuulsam partes ad se recepit,& mensuras inuenit quae Phedoneae dicuntur, atque pondera,& monetam cum aliam, tum argenteam procudit, is ergo Phedo praeter alia facinora, adortus est etiam eas urbes, quas quondam Hercules ceperat, sibique hoc uindicauit, ut ea ipse certamina procuraret, quę ab Hercule fuerant instituta. de quorum numero fuit etiam Olympicum. Et quidem in Olympiam profectus obtinuit, ut ipse certamini isti praeesset: cum neque Eleis ad propulsandum arma essent, in diuturna uersatis race, neque alijs, quos ille sua potentia oppresserat. Elei autem non retulerunt in tabulas istam certaminis inscriptionem: sed armis paratis defendere sese ceperunt, usi ad hoc auxilio Lacedaemoniorum: siue hi Eleorum felicitati à pacè profectae inuidebant, siue horum subsidio se Phsdonem sperabant deiecturos, qui ipsis pristinum in Peloponnesios principatum ademerat. Sanè& ope usi Eleorum Sportani Phsdonem euerterunt,& Eleis ad obtinendam Pisatidem ac Triphyliam adiumento fuerunt. Tota, quanta nunc est, Elea circumitur nauigatione, si quis sinus non intret, stadiorum CIDCC. Hactenus de Elea. Continuò post Eleam est Messenia, maiore sui parte ad Austrum uergens ac mare Libycum. Haec Troiani belli tempore Menelao paruit, cùm esset pars Laconicae. nomen regioni fuit Messene. que enim nunc dicitur urbs Messena, cuius arx fuit Ithoma, tum nondum fuerat condita. Post obitum Menelai, cùm eius successores uires amisissent, in Nelidarum potestatem uenit Messenia. Et uerò sub reditum Heraclidarum& quae tum facta est LIBER OCTAVVS. 230 cta est ditionum distributionem, Messeniorum rex fuit Melanthus, peculiare regnum habentium, cùm olim fuissent subditi Menelao. Cuius rei argumentum est, quod a Messeniaco sinu& eo qui à Messeniae Asina Asinaeus dicitur, septem urbes sitae fuerunt illae, quas se Achilli daturum Agamemnon pollicebatur: Cardamylen, Enopenque, herbosae moeniaque Hirae, Ibid. 17.150 Diuinas Pherasque, sitam inter prata Anthaam, Pulcramque Aepaan,& palmite Pedason aptam. neque enim promitteret quae neque ipsius essent neque fratris. Quinetiam recenset Homerus quicum Menelao ad bellum iuerint Pheris nati: 20 alterum in Laconico catalo go inserens, alterum in Messeniaco sinu. Est autem Messenae post Triphyliam.& est am babus commune promontorium, post quod Caryptasium est& Cyparissia. Inde& à ma riseptem stadijs situs est mons, Ae galeum nomine, sub quo antiqua Pylus Messeniaca sita fuit. qua diruta Pyliorum nonnulli sub Caryphasio sedes posuerunt. Occuparunt autem Athenienses secundo in Siciliam nauigantes, Eurymedonte& Stratocle ducibus, eaque usi sunt aduersus Sportanes munitione. Ibi est etiam Cyparissia Messeniaca,& Thucydid; insula Schagia seu Sphacteria propè ante Pylum sita, apud quam insulam Lacedemo-quario. nij CCC sui corporis uiros amiserunt ab Atheniensibus expugnatos. In hac mariso ra Cyparissiorum sitae sunt duae insulae, quae Strophades dicuntur, in mari Africo& men diano, C à C C ferè à continente stadijs. Pylum hanc Messenijs fuisse nauium stationem Thu cydides inquit. Deinceps est Methone. hanc aiunt ab Homero Pedasum dictam esse, unam de septem urbibus Achilli ab Agamemmone promissis. Ibi Agrippa in bello Actiaco urbe primo nauium appulsu potitus, Bocchum Maurusiorum regem, qui Antonij par tes sequebatur, inter fecit. Continuus est Methonae Acritas, initium Messeniaci sinus, qui & Asinaeus dicitur ab Asine, quòd primum est in eo sinu oppidum, eiusdem cum Hermionica Asina nominis. Hoc sine initium est uersus occasum: uersus ortum autem Thyri des quae dicuntur, confines ei quae nunc est Laconicae iuxta 21 Cinaethium& Taenarum. 21 Medio loco, si à Thyridibus initium sumas, Tylus est, quam nonnulli Oetylum uocant inde Leuctrum, Boeotiae Leuctrorum colonia. post Cardamylain saxo natura munito si ta.inde Pherae, Thurię confines& Gerenijs, à quo loco Nestorem aiunt Gerenij nomen habere, qu'od sit ibi, ut diximus, seruatus. In Gerenia fanum Aesculapij Triceaeum mon stratur, positumimitatione eius quod est Triccae in Thessalia. Dicitur autem Pelopi condidisse Leuctrum, Charadram,& Thalamos, qui nunc Boeotij appellantur, cùm so rorem Nioben Amphioni in matrimonium collocaret, eoque ex Bæotia quosdam acciuis se. Apud Pheras Nedo fluuius in mare exit, lapsus per Laconicam, alius â Neda amne habet autem nobile templum Nedusiae Mineruae. sed& Poeeessa habet Mineruae Nedusiae templum, nomen habens à Nedonte loco quodam, in quo aiunt Teleclum condidisse Processam, Ech-as,& Tragium. Quod ad septem illas Achilli oblatas urbes attinet, de Cardamyla, Pheris, ac Pedalo dictum est. Enopen esse putant alij Pelana, alij locum quendam Cardamylae uicinum, alij Gereniam, Hieram siue Hiram ostendunt ad montem, qui situs est in uia quae à Megalopoli Arcadię urbe ad Andaniam ducit, quam Oechaliam a poeta dici monuimus. alij eam quae nunc Mesola est ab Homero Hiram dictam uolunt, quae pertingit adsinum qui est inter Taylorum& Messeniam Aep^a nunc Thuria uocatur, quam finitimam Pheris diximus. uox celsam significat, quòd nomen inde habet, quòd in sublimi colle est sita. A'Thuria etiam sinus Thuritates denominatur, in quo unica fuit urbs Rium, Taenaro opposita. Antheiam porrò sunt qui ipsam Thuriam intelligant,& Aep^ae nomine Methonam, alij eam regionem, quae 22 inter Asiam est, ex Messenijs urbibus omnibus appositissimè dictam pratis herbosam, cuius urbs est ad mare sita Corone. quam ipsam Pedasum à poëta dici sunt qui existiment. Sunt autem omnes mari uicinae. nam Cardamyla mari imminet, Pherae ab eo quinque stadijs distant: habentque stationem nauium aestiuam. reliquae inaequalibus à mari absunt spacejs, Propè Coronam ad medium fermè sinus ostia sunt Pamisi amnis, ad dextram habentis Coronam& quae deinceps uersus occasum sunt urbes quarum ultimae Pylus& Cyparissia, media E na, quam nonnulli priùs fuisse Arenam non rectè sunt opinati: Thuriam& Pheras ad sinistram. 240 STRABONIS GEGRAPH. nistram. Hic fluuiorum qui intra isthmum sunt maximus est, quanquam à fontibus non ultra C stadia profluat aquę copiosus per planiciem Messeniacam& quae Macaria dicitur: abest ab hodierna Messena stadijs CCL. Est& alius amnis Pamisus exiguus& pet conualles labens crebras iuxta Leuctrum Laconicae, de quo Messenij cum Lacedaemonijs Philippo iudice litigauerunt. Supra ostendimus, Pamiso quosdam Amatti nomen facere. Ephorus narrat Cresphontem Messena potitum, eam in quinque(.ut diximus.) partes diuisisse, ita ut Stenyclarum sitam in medio regionis regiam sibi designauerit: in deque lamitam legatum miserit Pylum ac Rium, qui omnibus Messenijs idem cum Doriensib. ius easdemque leges faceret. quod cum indignè ferrent Dorienses, mutato eum con silio solam Stenyclarum urbem iure Doriensium donasse: eoque facto omnes Dorienses in unum fuisse collectos. Caeterum Messena Corinthi similis est. utrique enim harum urbium mons imminet excelsus atque praeruptus, communi contentus muro, arcisque usum praestans, Ithoma Messenae, Acrocorinthus Corintho. Itaque accommodate uide tur Demetrius Phalereus Philippo Demetrij F. dixisse, cui suadebat ut utranque urbem teneret, siquidem Peloponesum sua facere cuperet: Eum, si utroque cornu apprehendisset, bouem obtenturum. bouem nimirum Peloponnesum, cornua Ithomam& Acrocorinthum appellans. Certè ob situs opportunitatem urbes istae multis praebuerunt causam certa minibus. ac Corinthum quidem& diruerunt,& instaurauere deinde Romani: Messenam euerterunt Lacedaemonij, renouauerunt Thebani, ac postea temporis Philippus Amyntae filius. sed arces inhabitantium uacuae per manserunt. Fanum porrò Limnis(. uox ea la cus significat.) Dianae confecratum Limnaeum, in quo Messenij putantur uiolasse uirgi nes quae ad sacrificeium eò se contulerant, in confinio est Laconicae& Messeniae:& uter que ibi populus solebat solennem conuentum ac sacrificeum frequentare. cum autem Messenij de illata iniuria non satisfacerent, bellum aiunt coortum. Ab his Limnis etiam Limnaeae,ausiae templo, quod est Lacedaemone, nomen factum fuit. Saepe autem gesserunt bellum Sportani propter defectiones Messeniorum. Primò hos subactos à Lacedaemonijs ait in suis poëmatis Tyrtaeus auorum tempestate. Secundò, quando adicitis in societatem Eleis, Argiuis, ac Pisatis rebellauerunt, Arcadibus ducem eis prębentibus Aristocratem Orchomeni regem, Pisatis Pantaleonem Omphationis filius. quo quidem tempore se ait belli ducem Lacedaemonijs fuisse. inde enim aiunt esse elegos uersus in poëmate, quod Eunomia inscribitur, id est, bona legum constitutio. Ipse Heraclidis tribuit nam luppiter urbem Hanc, qui lunonis coniugio fruitur: Quîs cum uentosam nos linquentes Erinęum In Peloponnesi uenimus ampla sola. Proinde aut his uersibus elegis autoritas decogata fuit, aut fides Philochoro, Callistheni, alijsque compluribus habenda non est, qui eum ab Athenis atque Aphidna tradiderunt uenisse Lacedaemoniorum rogatu, oraculo iussorum ducem ab Atheniensibus sumere. Enimuerò secundum bellum fuit Tyrtaeiaetate. Tertium& quartum ferunt „ commissa, quibus debellati sunt Messenij. Circuitus totius Messeniacae orae, 23 si quis non intret sinus, est stad. circiter IƆCCC. At.n.mediocritatem in dicendo egressi sumus, multitudinem secuti eorum quae narrantur de regione maiore sui parte deserta: cùm ipsam etiam Laco nicam, si cum pristina eam hominum frequentia compares, deficere iam mortales uideantur. Demta enim Lacedaemone, oppida eius supersunt ad xxx numero: cùm antiquitus cen tum urbium regionem dictam fuisse perhibeant, ideoque centum bobus quotannis eos Laconica. sacrificasse. Ergo post Messeniacum sinum Laconicus sequitur inter Taenarum& maleas, à meridie uersus ortum parummer declinans. Thyrides, quod est in Messeniaco sinu praecipitium fluctibus obtionium, à Taenaro distant stadijs CXXX. Supra situs est mons Taylorus, non longè à mari ad lineam in fubline porrectus,& uersus septentrionem attingens Arcadicorum montium radices: ita ut flexus cubiti similis in medio relinquatur, ubi Messenia Laconicam attingit. Infra Taylorum in mediterrancis Sparia iaces, & Amyclae, ubi delubrum est Apollinis, ac Pharis. Solum urbis est in loco concauiore aliquantulum, tametsi montes etiam includat. nulla nunc eius pars magno proluitur, quanquam LIBER OCTAVVS. quanquam olim suburbium admiserit lacus, fueritque inde appellatum Limnae:& Limnae Bacchi templum quod olim erat loco aquis perfuso, nunc stat in sicco. Verùm in orae ma ritimae sinu Taenarum est acta in mare porrecta, quae continet Negtuni fanum in luco situm. ponè est antrum, per quod Cerberum ex inferis ab Hercule extractum fabulantur. Inde ad Phycuntem Cyrenaicę regionis promontorium traiectus est uersus meridiem stad. III cID: ad Pachynum Siciliae promontorium& uersus occasum, stadiorumiv CIDI3C, qui dam ICC summae adimunt. ad Maleas& in orientem, si sinus quis non intret, ICC LXX ad Onu gnathon(. id est maxillam asini.) peninsulam humilem intra Maleas sitam 10xx. Ante Tęnarum sita est insula Cythara, interuallo xl stadiorum, bono portu instructa,& urbe eiusdem nominis. quam priuatim possedit Eurycles nostra aetate Lacedęmoniorum princeps. sed& plures exiguę insulae circumiacent alię uiciniores alię paulo remotiores. ad Cary. cum Cretae promontorium breuissimus est cursus stadiorum CCL. Post Taenarum nauigans Onu gnathon uersus& Maleas, ad urbem uenit, quae Amathûs dicitur, id est fabulosa.inde Asine,& Sportae nauale Gythium, intra CCXL stadia situm. eius stationem nauium fodiendo paratam aiunt. Deinceps Eurote ostium est inter Gythium& Acriam. Atque huc quidem usque praeter litus nauigatur, spacio CCIV ferè stadiorum. Postea superiacet locus palustris,& Helos, nunc pagus, urbs quondam, sicut& Homer. exprefsit— Anyclas Qui tenuere,& Helos maris ad litus positam urbem. rliad.β.585 Conditam aiunt ab Helio Persei F. Est& campus qui Leuce dicitur. Deinde urbs in peninsula sita, nomine Cyparissia, portum habens. sequitur Onu gnathos, portu& ipsa praedita. inde urbs Boea: tum Maleę, ab Onu gnatho stadij, dissitę CL. Est& Asopus urbs in Laconica. Quas autem Homerus Laconicae urbes recenset, ex his negant Messam ullibi posse monstrari: 24 Messoam, ut& Limnęum, portiones regionis non esse aiunt. Qui- 24 busdam Messe amputato fine posita uidetur pro Messene: quam ipsam quoque fuisse par tem Laconicae docuimus. Adducunt autem exemplorum loco Homerica illa decurtata Cri, Do,& Maps:& illud Automedon iungebat equos, atque Alcimus Iliad. T. 392. pro theimedon& ex Hesiodo, Bri pro briaron uel brithy positum: ficut apud Sophoclem& lonem Ra pro Radion: apud Epicharmum Li pro Lian,& Syracò pro Syracusis: apud Empedoclem& Antimachum Ops pro Opsis: apud Heil pro Helos: apud Philetam Eri pro Erion: apud Aratum Peda pro Pedalia: Dodo pro Dodo na apud Simmiam. Reliquarum urbium quas poëta nominauit, quaedam extinctae sunt aliarum uestigia supersunt, nonnullorum nomina sunt mutata, ut Aug-arum in Aeggas. nam in Locride Augsae prorsus perierunt. Làn autem Castores expugnasse aliquando dicuntur, unde& Laperiae(. id est qui Lân exciderint.) dicti sunt.& alicubi Sophocles sic loquitur. Per& Lapersas, Eurotamque tertium, Et qui coluntur Argis,& Sportae deos. Ephorus tradit Heraclidas Laconica potitos Eurysthenem& Proclem, regionem in sex partes diuisisse. atque harum partium unam, scilicet Amyclas, eximiam dedisse ei, qui Laconicam ipsis prodiderat, persuaseratque eam tunc obtinenti, ut certis pa ctis firmatis cum Achaeis in loniam discederet: Sportam sibi pro regia destinasse. in reliquas ut bes dimisisse reges, qui ciuib. permitterent ut quosuis peregrinos inquilinorum loco re ciperent, motos penuria hominum incolentium, ulos autem fuisse ut tuta effet ab ijs qui intus erant. atque ita obtemperasse Spartanis omnes qui circùm accolebant uicinos,& in societatem aequalitatemque legum, reipubl.& curiae ab ijs admissos fuisse, hslotasque appellatos. Verùm ab Agide Burysthenis filius id iuris eis ademtum Hellots. iussoque fuisse Lacedaemonij tributum pendere. Hel^os qui urbem Helos tenebant, reliqui parentibus mandato solos rebellasse, debellatosque seruituti addictos fuisse certis quibus dam conditionibus, ut talem seruum neque libertate donare liceret domino, neque extra sines uendere. Ei bello nomen fuit bellum contra Holotas. Sed profectò totum terae hlotum statum qui deinceps perdurauit ulque ad id tempus quo rerum potiti sunt Romani Agis Ocyff. y. 251. STRABONISGEOGRAPH. 242 ni, Agis instituit: quos Lacedaemonij publicos quodammodo seruos habuerunt, domicilia ijs designantes peculiaria,& operas iniungentes certas. Enimuerò de Laconum repub.& quae eis obligerunt mutationes, pleraque, utpote nota, omitti possunt. quorundam tamen uidetur faciunda mentio. Memoriae traditum est, Achaeos Phthiotas cum Pelope in Peloponnesum profectos, Laconicam inhabitasse. hos uirtute ita excelluisse, ut Peloponnesus, quae ab antiquo iam tempore Argos appellabatur, ab ijs Argos Achaicum denominaretur: neque Peloponnesus modo, sed& peculiariter Laconica id nominis gereret. itaque illud poetae, An non tunc Argis aderat Menelaus Achinis? sic interpraetantur, An non erat in Laconicat. Sub reditum uerò Heraclidarum, cùm Philonomus Doriensibus Laconicam prodidisset, inde inlonum ditionem migrauerunt, quę hodieque Achaia dicitur. de quibus in Achaicarum rerum expositione dicemus. Atqui Laconicam occupauerant, iam inde ab initio uitam honestam degebant. sed ubi Ly curgo rempubl. constituendam permiserunt, tanto exinde post se alios reliquerunt interuallo, ut soli Gręcorum terra marique imperium obtinuerint, principatumque Graecorum contineter gesserunt, donec à Thebanis est is eis, ac statim his à Macedonibus ereptus. Neque tam his usque quaque summiserunt sese: sed suarum legum usum sibi seruantes, de principatu& cum reliquis Graecis,& cum Macedonum regibus semper contenderunt. Hos cum Romani subegissent, offenderunt quidem paruis quibusdam in rebus Sportani missos à Romanis praefectos: quippe sub tyrannye statu reipub. prauo degentes. uerùm ubi pristinam reip. formam instaurauere, in eximio habiti sunt honore, libertatemque re tinuerunt, praeter socias operas nihil quicquam Romanis pendentes. Nuper aliquid turbae apud eos excitauit Eurycles, cùm in ijs gubernandis uideretur amicia Caesaris ultra modum abuti. sed is tumultus mox consedit Eurycle uita defuncto,& filio eius omnem id genus amiciciam auersante. Sed& Eleuthero lacones(iid est, liberi Lacones.) quandam reip. constitutionem adepti sunt, quo tempore Sporta tyrannye seruiente uicini cum alij tum halotes Romanis se applicuerunt. Proinde Hellanicus Eurysthenem& Proclen autores facit reipubl. Sportanae. Quem Ephorus incrementans, ait eum praeterita Lycurgi mentione, facta ipsius alienis adscripsisse. nam soli Lycurgo templum esse dicatum,& quorannis sacrificeari. illis quamuis Sportam condiderint, ne hoc quidem concessum esse, ut qui ab ijs prpagati sunt Eurysthenidae ac Proclidae nuncuparentur: neque eos principes 25 autoresue ciuitatis dici, quod omnibus tamen urbium conditoribus defertur. † 25 causamque huius reddit, quod allectis aduenis hominibus, eorum ope imperium obtinuerit. De natura porrò locorum cùm Laconicae tum Messeniae, Euripidi credi par est. Is ait Laconicae soli multum esse ad arandum, sed difficile laboratu. esse enim regionem cauam, montibus cinctam,& aditu in bellis difficilem. Messeniacam contrà bonae frugis feracem, is riguam, multis curruum, boumque millibus& pascuis aptam, Et nec sub hybernos flatus nimis algidam, Nec aestibus quam Titan nimijs urgeat. Ac paulo inferiùs de sorte loquens qua usi sunt in ditionis divisione Heraclidae, priorem ait exiuisse Terrae Lacoenae dominum, non boni soli: posteriorem de Messena Aequare uerbis cuius bonitatem haud queas. qualem etiam Tyrtaeus affirmat. Caeterum Euripidi dandum nonest, quod Laconicam Messeniaca distingui ait Pamisi amnis in mare effluxu: cum is per mediam labatur Messe niam, ac nullibi eam quae nunc est Laconicam attingat. Ne id quidem rectè, quòd Messe niam nautis in accessam dicit: quae non minus quàm Laconica ad mare pertinet. Ne Elide son dem quidem bene distinguit: Progressus ultra flumen ad Elidem louis Atque adeò nobis non necesse est id refellere, cùm ipse id posireVicinam uenies rit, quo sententia ipsius improbatur. Siue enim de caloquitur Elea, quae hodie sic dititur, Messeniae confinis: non magis illam tangit Pamusus, quam Laconicam, labes(ut dixi LIBER OCTAVVS. diximus.) per mediam Messeniam, siue Elidem antiquam intelligit, quae causa cognominatur: adhuc longiùs à uero aberrat. nam Famiso transmisso, sequitur magna pars Messeniae tum Pherarum omnis dirio,& Messęorum, quam Triphyliam uocabant, mox Pisa tis, inde Olympia, hinc post CCC demum stadia Elis. Iam cum apud Homerum Lacedae monis epitheton alij Cetoëssan, alij Caæetaessan legant: quaeritur illud unde dicatur, à Iliad. s. 58. cetis ne, an uerò, quod est probabilius, à magnitudine. hoc alij calamithosam interprę tantur, alii cauernosam, quòd rupture quos terrae motus efficiunt, caeeti dicantur, unde & apud Lacedaemonios Caeadas antrum quoddam, quo pro carcere utebantur. quanquàm has cauernas alij malunt Coos dici Graecè, unde illud Homeri Phersin orescois id est belluis, quae montanes inhabitarent specus. Est autem llad. a.ick. 26s. Laconica terrae motibus obnexia:& memorant quidam, Taylori uerticem hoc modc abruptum. Lapicidinas habet lapidis preciosi, Tenarij in Taenaro antiquitus.& recens se ctura metalli est aperta iustae magnitudinis à quibusdam, Romanorum magnificentia sum tus suppeditante. Lacedaemonis porrò uoce& urbem notari,& regionem(nimirum La conicam adiuncta Messenia.) etiam Homerus ostendit, ut cum de arcu dicit, Hospes ei quondam occurrens Lacedaemone donum Odyss p. initio. & subijcit: Iphitus Eurytides dederat Illi in Messena sibi in aedibus occurrerunt Orsilochi.— loquitur autem de Pherarum regione, cuius pars erat etiam Messenia nullo igitur discrimine dixit& Lacedaemone eos sibi inuicem obuios dedisse,& in Messe na hoc esse factum. Pheras enim fuisse Orsilochi domum, hinc liquet: Pheras cùm uenere Dioclis prorsus ad aedes Orsilocho nati—. nimirum Telemachus& Pisistratus sunt autem Phere in Messenia. Od, ff. v. fine. Rursus ubi Telemachum à Pheris profectum toto die iugales incitasse ait, ac sub occasum solis uenisse Lacedaemonem, domumque petiuisse Menelai: urbs Lacedaemon intelli-initio sequentis, gidebet. Alias enim uidebitur narrare Homerus, quomodo Lacedaemone Lacedaemonem uenerit. sed& alioqui probabile non est Menelaum non habitauisse Sportae: neque sic diceret Telemachus. Namque peto Sportam, atque Pylum proficiscor Odyff B. 359. 26 quod non uideretur congtuere locorum epithetis, nisi quis referre ad poëticam 26 uellet licentiam. non enim congruit, Messenam cum Laconica& Pylo Nestoris neque pro se poni in Catalogo, neque ut sociam expeditionis. Post Maleas Argolicus sequi Argolicus sinus. tur sinus,& Hermionicus: quorum ille usque ad Scyllaeum uersus ortum& Cycladas por rigitur: hic magis adhuc in orientem uergit usque ad Aeginam& Epidauriam. Primas Ar golici sinus partes Lacones, reliqua Argiuitenent. Inter ea est Delium Laconum, Apol linis templum eiusdem cum Boeotico nominis.& Minoa castellum, cui cum Megarica itidem Minoa nomen est commune. item Epidaurus cognomento Limera, si Artemidorum sequimur. nam Apollodorus Cysheris uicinam facit, aitque ob portus(. Limen is Gra cè dicitur.) commoditatem Limeneram, ac postea conciso uocabulo Limeram fuisse cognominatam. Litus Laconicaestatim à Maleis aliquatenus asperum est: nauium tamen receptus habet ac portus. reliqua ora bonos habet portus,& ante eam sitae sunt multae exiguae insulae, memoratu indignae. Argiutorum sunt Prasiae,& Temenium ubi sepul tus est Temenus& prior eo locus per quem fluit Lerna fluuius paludi cognominis, Hydrae fabula celebrâ. A'Temenio Argos usque supra mare sunt stadia XXVI. ab Argis Herae. um stavia sunt XI, atque hinc Mycenas x. post Temenum sequitur Nauplia Argiuorum nauale, sic dictum, quod nauibus impleatur. Huius Naupliae occasione confictum putam à recentioribus Nauplium& eius filios. neque enim eos Homerum fuisse silentio praeteriturum, si& Palamedes tanta sapientia prudentiaque floruisset, ac iniusto iudicio fuisset necatus:& Nauplius apud Caphareum tantam hominum edidisset stragem. sed & generis origo praeterquàm quod fabulosa est, in rationem temporum offendit. ut enim detur fuisse keptuni filium, Amymones qui potuit, uiuens adhuc belli Troiani tempore Deinceps à Nauplia specus sunt,& in ijs aedificati labyrinthi, quae Cyclopsa dicuntur. Sequuntur alia hinc loca,& sinus Hermionicus? qui locus eum sub Argia sit, diuisio cirZ i cuitus STRABONISGEOGRAPH. 244. cuitus eius uidebatur nobis non negligenda. Initium sinus est ab oppido Asina inde Hermione sequitur, tum Troezen. in ora legenda uenitur ad insulam Calauriam, cuius circulus ambit xxx stadia, ipsa à continente diuiditur 1810 IV stadiorum. Hinc Saronicus sequitursinus, quem alij pontum, alij traiectum uocant, unde& mare dicitur Saroni cum. Sic autem dicitur traiectus qui à mari Hermionico& eo quod circa isthmum est contingit Myrtoum ac Creticum mare. Ad sinum saronicum Epidaurus est,& ante eam sita in alto Aegina insula. inde Cenchreae, Corinthiorum uersus orientem nauale hinc Schoenûs portus, specio XIV stadiorum. Idemà Malea distat circiter CIƆICCC. Apud Schoenuntem angustissima est isthmi pars, quâ naues per terram ex uno mari in alterum traducuntur. atque ibi est keptuni isthmij fanum. uerùm id, quia extra Argiam est, in praesentia omittamus:& repetita Argiae descriptione singula peragremus. Primo autem Arges. id dispiciamus, quam uaria Homero significet uox Argos, siue seorsim posita, siue cum adiectiuo: ut cum Argos dicit Achaicum, lasum, Hippium, Hippobotum, id est equis pascuum, Pelasgicum. Vibem ipsam Argos dicit. Argi, Saarta Iliad. d 52. Quique Argos tenuere,& qui Tyrintha Iliad. β. 559. Peloponnesum eo nomine afficit: liad. a. 30. Àegis, aedib. in nostris—. non enim urbs domus eius fuit. Totam Graeciam Argos di cit, dum omnes Graecos Argiuos uocat, ut& Danaos& Achaeos. Ambiguitatem porrò epithetorum adiectione distinguit: ut cum Thessaliam Pelasgicum appellat Argos: Praeterea quicumque Argos tenuere Pelasgum, Iliad.β.981. Peloponnesum autem sic exprimit. Iliad 17,141 Argos quod si redeamus Achaeum.& Cdyff y. 251. An non tunc Argis aderat Menelaus. Achiuis? inditans, peculiari significatione omnes Peloponnesios fuisse Achaeos dictos. lasum quoque Argos dicit, Peloponnesum notans. ubi quidam Penelopae ait, plures etiam habides tura eras procos si cunctis conspicerere, Ody[1]6.245 Tam formasa uiris, quos educat lason Argos. non enim innuit eos qui per uniuersam essent Gręciam, sed propinquos. Hippobotum porrò& Hippium, id est equorum alumnum,& equestre communiter dixit. De Graecia autem,& Graecis, ac Panhellenibus siue uniuersis Graecis, res habet controuersiam. Nam initio lib. Thucydides dicit Homerum barbaros nullibi nominasse, quia tum Graeci quoque nondum uno omnes uocabulo notarentur quod barbaris opponeretur. Apollodorus solos eos qui in Thessalia erant, Graecos(: sic enim Hellenas exprimo.) appellari ab Homero, ait: Iliad B. 684 Myrmidones dicuntur,& Hellenes. Hesiodum tamen,& Archilochum sciuisse eam uocem etiam de uniuersis Graecis usurpari. quorum alter de Proetidibus dixerit, uniuersos Graecos earum coniugia ambiuisse. alter Panhellenum seu uniuersorum Gręcorum robur Thasum concurrisse. Alij his opponunt, barbarorum factam ab Homero mentionem, quippe qui Caribus barbaram Iad. 6. 877. uocem tribuat.& Graecos uniuersos Hellade, id est Graecia, ab eo includi. Inclyta cuius fama per Helladaque,& medium Argos. O. 5 J. a. 344. Vrbs Argos maiore sui parte sita est locis planis. arcem habet Larissam, collem mediocriter munitum, in quo est louis templum. Prope urbem fluit lnachus, amnis per multas delabens conualles, cuius fontes sunt in Lyrcio apud Cynuriam Arcadiae mortem. Ante docuimus, figmenta esse poentarum quae de commenticijs eius fontibus narrantur. F gmentum est hoc etiam, Argos aquis carere Lympharum expertes Argos super posuerunt. nam& regio cauo est situ,& fluminibus irrigatur,& lacus habet ac paludes,& copia Uad. A.1. aquae urbi est puteis frequentibus,& in summo aquam habentibus. Causam erroris uetsui Homerico adscribunt, quo is Argos appellauit Polydipsion. Atqui ea uox(quam illi siticulosam sunt interpretati. ant magnopere desideratum significat, sit pro desiderio transla LIBER OCTAVVS. 245 translatione poëtica sito: aut litera D abundante, multis damnis affectum exprimit: sicut & Sophocles ait Et 27 passa multas clades Pelopidûm domus. ipsesthae enim& iapten laedere, damnoque afficere significat. Adde quod illo uersu non urbem Argos nominat, quò rediturus Agamemnonon erat: sed Peloponnesum notat, non profectò ipsam quoque siticulosam. Sunt qui litteram D inter Poly& Ipsion insertam esse, quomodo particula coniunctiua orationis est. Enimuerò amnium Argiam perfluentium unus est Inachus. Alius Argię fluuius est Erasinus. is oritur è Stymphalo Arcadiae& Stymphalide quae ibi est palude, ubi fuisse fabulantur Stymphalidas uolucres, ijs Hercules sagittis& tympanis expulerit. Hunc fluuium ferunt infra terram sese abdere,& in Argia erumpere, planiciemque eam rigare. appellant eum etiam Arsinum. Fluit etiam alius Erasinus ex Arcadia ad litus Burę uicinum. alius est Eretricus,& alius in Attica ad Brauronem. Monstratur etiam Anymonae fons prope Lernam. Lernapa. lus est Argiui& Mycenęi agri, in qua hydram fabulantur fuisse. ob piacula autem in ea facta, prouerbium extitit, Lerna malorum. Cęterùm regionem aquę esse diuitem fatentur urbem in loco aquae experte sitam dicunt, puteorum tamen copia instructam, quorum Danai filiabus acceptam ferunt inuentionem. atque hinc esse uersiculum natum aiunt Expers Argos aquae, lymphis Danaae ditarunt. quin& de puteis his quatuor esse confecratos, ac summo honore cultos. Hi ergo aquarum inopiam eò introducunt, ubi summa earum est copia. Arcem Argiuorum condidisse perhibetur Danaus, qui tantum praestitisse ijs qui ante ipsum istis in locis principatum gesserant uidetur, ut, quod est apud Euripidem Pelasgiotas nuncupatos anteà Danaos uocari legelata iusserit Per Graeciam. Est& sepulcrum eius in medio foro Argiuo, ac dicitur Palinthus. Existimo autem huius urbis gloriam in causa fuisse, ut reliqui Graeci ab ea Pelasgiotae, Daniel Argiuique no minarentur. Sic& lasidas, lasum Argos, Apiam,& Apidones recentiores dicunt. Homerus Apidonas non nominat: Apiam autem remotiorem regionem. Porrò autem uocabulo Argos Peloponesum ab eo indicari, his quoque testimonijs additis manifestum est. Angiuamque Helenam est. Vrbs quaedam est Ephyre clari in penetralibus Argi. item. & medium Argos. Argos uti totum regeret, terrasque profundo Ambitas pelagolunioribus uox Argos etiam campum significat, quomodo ne semel quidem Home. rus usurpauit: uidetur autem Maeedonicae potissimum ac Thessalicae hoc esse linguae. lam cum posteri Danao in Argiuo regno succederent, ijsque permiscerentur Anythaonidae profecti è Pistide& Triphylia: mirum uideri non debet, si, cognati cùm essent, ita ab initio ditionem in duo diuiserunt regna, ut duae urbes, quae regnorum sedes forent, inui cem minus L stadijs distarent, Argos uidelicet ac Mycenae, Heraeumque(. id est lunonium.) ad Mycenas situm commune ambobus regibus esset templum. in quo templo erant simulacra Polycleti arte omnium pręstantissima, sed sumtu ac magnitudine operibus Phs die inferiora. Principiò Argos Mycenas excellebat. Postmodo Mycenae excreuerunt, Pelopidarum migratione eo facta. Cum enim omnia ad Atrei filios essent deuoluta, Agamem non natu maior potestate adoptus, fortuna uirtuteque usus magnam regionis partem suo ad. iecit patrimonio,& Mycenaeo regno etiam 28 Argolicam adiunxit. Sed Laconicam qui 28 dem Menelaus tenuit. Mycenas autem,& quidquid usque ad Corinthum& Sicyonem est regionis,& quae tunc lonum atque Aegialensium, posterioribus temporibus Achaeo. rum dicta fuit, Agamemnon possedit. Postbellum Troianum regno Agamemnonis ex stincto, Mycenae decreuerunt, maximè post Heraclidarum reditum, hi enim occupata Peloponneso eiecerunt pristinos dominos. atque ita qui Argis potiti erant Mycenas quo. que subegerunt& in unum corpus contraxerunt. Aliquanto post tempore Mycenę ab 25 Argiuis fin, Iliad. y. alibi Iliad.§. 152. Odyss. α’. 344. Iliad. β. 108. Iliad. β 559. STRABONIS GEGRAPH. 246. Argiuis sunt dirutae, ut iam earum ne uestigium quidem supersit. Neque mirari debes Mycenis hoc euenisse, aut si qui alij eorum qui sub Argis ab Homero recensentur, nostra aetate nulli sunt. In Catalogo quidem sic scribitur. Argos qui tenuere& qui, Tirynthia claustra, Hermionemque, Asinemque, sinus quâ stringitur altus Eionas, Troezenem, uititeramque Epidaurum Aeginam,& Maseta, bonorum proles Achiuûm. Dictum est de Argis: etiam de reliquis iam uerba facienda. Receptaculi atque arcis loco Tirynthem habuisse uidetur Proetus, operaque Cyclopum muniuisse. quos aiunt numero fuisse septem, charogasteres appellatos, quasi si Manuuentres diceres, quòd sua arte uictum sibi quęrerent: uenisse autem accitos è Lycia, ac fieri potuit, ut quęapud Naut pliam sunt speluncae,& opera in ijs, nomina ab his Cvelopibus habeant. Arx est Lycimna, Lycimnij de nomine distat à Nauplia xii circiter stadijs. Verùm& illa deserta est,& quae in propinquo est Midea, recentu in media syllaba collocato). Midea enim Boeotica tonum in Mi syllaba habet.) Prope hanc est Prosymna, quę templum habet lunonis. Plerasque earum Argiui ob rebellionem habitatoribus nudarunt. Incolarum alij à Tirynthe Epidaurum uenerunt, alij ab Hermonia ad eos qui Halians(. id est, si uerbum uerbo reddas piscatores.) dicebantur, alij ab Asine(.qui& ipse uicus est Argiae propinqu? Nauplię) Lacedaemoniorum in Messeniam sunt departati,& oppidum Asine, eiusdem cum Argolica nominis. Etenim Lacedaemonij, ut ait Theopompus, ampla ditione potiti quam alijs eripuissent, in ea collocauerunt quos ab se confugientes reciperent: eoque Nauplienses recesserunt. Hermione una est de non obscuris urbibus, cuius marginem maritimam incolunt qui quod è mari quaestum faciunt Halisas siue piscatores dicuntur. Breuis ad in feros descensus esse dicitur apud Hermionenses: itaque ibi mortuis portorium(Graeci naulum appellant.) non imponitur. Porrò Asinen Dryopum fuisse domicilium perhibent. siue eos(quod Aristoteles ait.) Dryops Arcas eò transtulit, cùm antè circa Sperchaum habitarent: siue ab Hercule fuerunt è Doride quae iuxta Parnasium est eiecti. Iam Scyllaeum quod est 29 Hermionae uicinum, nomen habere aiunt à Scilla Nisi filia: quam à Minoë, quòd ei, amore ipsius impulsa, Nisaeam pro didisset, in mare demersam, fluctibusque eo eiectam sepulturae compotem factam ferunt. Eiones(uox litus significat.) pagus fuit, quem hominibus uiduatum Mycenęi nauale sibi fecerunt. postea temporis deleta, ne nauale quidem iam est. Troezen Neptuno sacra est, unde& Possdonia). id est keptunia.) olim dicta fuit: urbs non ignobilis, à mari ad XV stadia distans. Ante portum eius, cui Pogoni, id est barbae, nomen, iacet Calauria, insula parua, circulo xxx circiter stadiorum contenta. ibi fuit asylum keptuni, quoniam ferunt permutatione contracta Calauriam pro Delo recepisse à Latona, ab Apolline pro Pythia Taenarum. Et oraculum quoque refert Ephorus: Par ratio est Deliue Calauriaeue tenendae: Pythia idem tibi sit, quod in auras Taenarus altus. Fuit& Amplictvonum conuentus quidam ad hoc templum, ciuitatum septem. quarum nomina Hermione, Epidaurs, Aegina, Athenae, Prasiae, Nauplia, Orchomenus Minysus. ac pro Nauplia contribuebant Argiui, pro Prasijs Lacedaemonij. Adeò autem ueneratio istius Dei apud Graecos inualuit, ut& Macedones Gręcia in suam redacta po testatem adhuc ius asyli illęsum seruauerint, ac qui supplices in Calauriam confugissent, inde auellere sint ueriti. quando Archias etiam armata stipat? manu Demostheni uim ibi in ferre non fuit ausus, cùm ei ab Antipstro iniunctum esset, ut& huius,& alios qui simili in primine essent oratores uiuos sibi adduceret: sed uerbis eum ex asylo abstrahere frustra est conatus, cum hausto ueneno se uita exsoluere Demosthenes occupasset. Praeterea Troezen& Pittheus Pelopis EF. è Pisatide profecti sunt: quorum ille urbem sibi cogno minem reliquit, hic ei succedens ibi regnauit. Anthes uerò qui antè ista loca obtinuerat, nauibus auectus Halicarnassum condidit. quam rem in Cariae& Troiae rebus exponemus. Epidaurus, antè Epitaurus dicta fuit. Aristoteles enim& hanc,& Hermionem ait Cares tenuisse: reuersis autem postliminio Heraclidis, sonas se ijs socios eius habitandae LIBER OCTAVVS. 247 tandae adiecisse, qui ex Attica tetrapolieos ad Argos comitati fuerant. haec quoque urbs obscura non est: maximè propter Aesculapium, qui ibi claret, crediturque omnis generis morbos depelere, semperque templum refertum habet aegrotantibus, ac tabellis dedicaticijs, in quibus quo quisque morbo liberatus fuerit consignatum extat, sicut& in Co,& Triccae. Sita est Epidauro in intimo secessu sinus Saronici, xv stad. circumitione nauali, ęstiuo ortui opposita. ad mare usque montib. altis includitur, ut natura loci undiquaque sit probè munita. Troezenem inter ac Epidaurum locus fuit munitus Methana, eiusdemque nominis peninsula: apud Thucydidem quidam codices Methonem habent, cognominem Macedonicae, in cuius obsidione oculus fuit Philippo excisus. Itaque eiam Demetrius Scepsius opinatur quosdam deceptos intelligere Methonem Troezeni uicinam eam, cui imprecatos ferunt nautarum legendorum gratia ab Agamemmone mislos, ne unquam finem facerent muros aedificandi: cum non hi, sed Macedones militiam detrectarint, ut ait Theopompus. alteros enim ita in uicinia sitos probabile non erat recusaturos Aegina& locus est Epidau Aegina riae,& insula ante continentem istam, quam in paulo antè adductis uersibus intelligi uoluit Homerus. Itaque nonnulli ambiguitatis discernendae gratia scribunt, Insulam& Aeginam. Iliad. β. 562. Neque uerò opus est de huius insulae nobilitate disserere: cùm Aeaci patria fuit,& eius subditorum. haec est, quae& maris aliquado imperium obtinuit,& bello Persico in naua. li certamine ad Salaminam peracto de palma cum Atheniensibus contendit. Circulus quo ambitur insula, stadiorum dicitur CL. urbem habet cognominem, sitam uersus Africum. Circumiacent eam Attica& Megalica,& Peloponnesi partes quae usque ad Epidaurum porriguntur, singula ferè c stadiorum interuallo remota. Orientale& austrinum latera Myrtoo ac Cretico mari aluuntur. Exiguae insulae circumiacent uersus continentem multae, Bellina autem uersus altum. Ager in profundo glebosus est, in superficie saxosus, maximè in plano. itaque totum illud solum audum est, satis tamen hordei ferax. Myrmidones uerò appellantur Aeginetae, sicuti traditur, non quòd(. uelut fabulę iactant. magna aborta peste formicae Aeaco notis id imperante in hominum naturam sint mutatae: sed quod formicarum in morem terram fodientes in saxa semen coniecerent, ut agriculturam exercere possent:& quod laterum coctorum penuria in fossis habitarent. Insula haec antiquitus 30 Oenone fuit nominata, nomine communi cum duobus Atticae pa 3o gis. quorum alter ad Eleutheras fuit, unde illud Herbosa incolere prata Oenones, prope Eleutheras: alter Marathoni uicinus, in quem est prouerbium: Oenoneille alueum. Incoluerunt hanc insulam Argiui, Cretenses, Epidaurij, Dorienses. postea temporis Athenienses sorte colonis suis eam diuiserunt: Lacedaemonij autem eam Atheniensibus ademptan pristinis reddiderunt incolis. Colonos miserunt Aeginetae& in Cydoniam Craetae,& in Vmbricos. Ephorus in Aegina primò argentum à Phedone cusum fuisse scribit: cùm ea insula esset facta emporium, insulanis ob terrae sterilitatem in mari negociantibus. unde& dici ceptum, Aliquem uiles Aeginetarum merces tractare. Iam Homerus aliquando regiones continenter describit ut& sitae sunt. ut in his. Quique Hyriam coluere, atque Aulida Iliad.B. 496 ibid. 559. Argos qui tenuere,& qui Tirvnthia claustra, Hermionemque, Asinemque, sinus quâ stringitur altus, Troezenum, Eionasque Alicubi ordinem conturbat: ut 16.4971 & Schoenumque, Scolumque ib 498. Thespeam, Graeamque Et insulis ea annumerat, quae sunt in continente. Qui tenuere Ithacam ib. 632 Quâs sedes Crocyls—: est enim Ithaca insula: Corcylea autem sunt in Acarnania. Eo-ib. 633 dem modo hîc cum Aegina Masetem coniunxit, qui in Argolica situs est continente. Thy ream autem Homerus non nominauit, de qua apud alios trito sermone traditur trecentos Argiuos cum totidem Lacedaemonijs pugna decreuisse, ac uictoriam Spartanis astu: Herodot. I. Othrya. Z 4 STRABONISGEOGRAPH. 248 lib. IV. Othry adae fuisse partam. Sitam esse ait Thucidides in Cynuria, ubi fines Argiae& Laconicae coëunt. Sunt& Hysiae locus Àrgolicae nobilis:& Cenchreae sitae in uia quae Tegea Argos ducit per montem Parthenium& Creopolum. Homerus ista loca non nouit, sicut neque Lycurgium, neque Orneas, pagos Argię: quorum ille idem cum monte gerit nomen. hic cum Orneis inter Corinthum& Sicyonem situs. Sed omnium quae in Peloponneso sunt urbium, illustrissimae fuerunt, suntque etiamnum Argos ac Sparta: ut propter earum celebritatem uulgatam non sit nobis plixior de ijs sermo instituendus, ne ab omnibus dicta repetere uideamur. Antiquitus quidem fama Argos superabat: sed inferioribus temporibus Sportani omnibus modis superiores fuerunt, libertatem suam perpetuò seruantes: nisi quod exiguis quibusdam in rebus offenderunt. Argiui sanè Pyrrhum non admiserunt, sed is ante muros cecidit, coniecta in caput eius à uetula(ut aiunt) quadam tegula. sub alijs tamen regib. fuerunt: cumque in Achaicum se corpus inseruissent, unà cum eo in Romanorum uenerunt potestatem. atque etiamnum constat urbs, secunda à Lacedęmone dignitate. Deinceps iam dicamus de ijs locis quae Mycenis& Agamemnoni subdita in re censione nauium his uersibus memorantur: Iliad β.569. Tum qui turrigeris sedes tenuere Mycenis, Quique amplam coluere Corinthum, altasque Cleonas, Orns asque,& Arethyreae qui moenia amoenae, Et Sicyonem, erat Adrasti quae regia primum, Quique Hyperesiam, qui sublimem Gonoëssam, Et qui Pellenen, quique Aegion incoluerunt, Litus& Aegiali totum, spaceosam Helicenque. Mycenae Mycenae quidem hodie non supersunt. Condidit autem eam urbem Perseus: ei Sthenelus, huic Eurystheus successivl. ijdem Argis, quoque imperabant. Eurystheus ad Marathonem facta aduersus Herculis filios& solaum expeditione, quibus auxilio Athenienses uenerunt, in pugna fertur cecidisse. corpusque eius in Gargetto esse sepultum, caput ab lolao pręcisum seorsim humatum Corinthi iuxta fontem 31 Acariam, propter uiam qua currus incedunt: locoque nomen est Eurysthei caput. Caeterùm Mycenae transierunt in pote statem Pelopidarum ex Pisatide profectorum: deinde Heraclidarum,& eorum qui Argos obtinebant. Post naualem autem pugnam Salaminiam Argiui cumque his Cleonei& Tegeatae illato bello Mycenas funditus deleuerunt, agrumque inter se partiti sunt. Caeterùm Argos& Mycenas ob uicinitatem poëtę tragici ueluti unam promiscuè appellant.& Eu ripides in una eademque fabula eandem iam Argos, mox Mycenas appellat. ut in Iphigenia& Oresta. Cleonae urbs est sita in uia quae Argis Corinthum petit, in tumulo domicilio undiquaque cincto,& pulcre muris ornato: ut uideatur Homerus appositè eas bene conditas appellasse. Ibi& Nemea est inter Cleonas ac Phliuntem:& lucus in quo Nemea Argiui pro more celebrant:& ibi fabulantur fuisse Nemeaeum illum leonem, estque ibi Bembina uicus Cleonae ab Argis absunt stadia Cxx. à Corintho xxx.& nos de AcroCorinthus. corintho urbem prospeximus. Corinthus autem locuples dicitur ob emporium in isthmo situm, quod portus duos habet, unum Italiae, alterum Asiae obuersum: quo fit ut tantillo à se interuallo dissiti, facilè inter se inuicem commutare merces possint. Porrò sicut antiquitus nauigatu difficile fuit feetum Siculum, ita& maria, praesertim quod super Maleas est, propter aduersos uentorum flatus. unde& prouerbio dicebatur. Flectens Maleam obliuiscere res domesticas. Itaque& Asianis& Italis mercatoribus perfuit gratum omissa circum Maleam nauigatione merces Corinthum departare. Quin& eorum quae terra in Peloponnesum importabantur aut inde exportabantur uectigalia accipiebant qui claustra obtinebant. Permansitque hoc integrum etiam ad posteritatem: imò inferioribus temporibus plura accesserunt commoda, quod Isthmicum certamen ibi solitum frequentari magnam hominum turbam adducebat. Itaque& Bacchiadae Corinthum tyrannyrannide possidentes multi ac locupletes ac genere splendidi, ce ferè annos tyrannyem obtinuerunt, fructusque emporij tutò perceperunt. Hos Cypselus deiecit, tyrannye occupatam ad tertium hęredem propagauit. Cuius familiae quantae fuerint diuitiae, intelligi potest ex eo, quòd Cypselus O2 249 LIBER OCTAVVS. bus Olympiae donarium dedicauit, auream multaeo ductam statuam iustę magnitudinis. Et Damaratus unus exijs qui Corinthi sunt dominati fugiens seditiones ibi ortas, tantum secum in Etruriam intulit diuitiarum, ut& ipse dominus urbis, quae eum receperat, factus sit,& filius eius Romae rex creatus. Et fanum Veneris Corinthi ita fuit locuples, ut plures quam cID habuerit sacrorum famulas meretrices, quas Deae uiri mulieresque dedicarunt. Ob haec igitur& magna hominum multitudo ea in urbe,& diuitię fuerunt. Nau deri enim facilè sua prodigebant. unde adagio locus: Non est Corinthum adire cuiuis integrum. Et quidem memoratur cuiusdam meretricis dictum, quae mulieri exprobranti ei igna niam, quòd opus non faceret, neque lanam tractaret, responderit: Tamen tres breuis temporis spacio se histos euacuasse. est autem histos Graecis& lignum cui tela circumdatur, & malus nauis. Situs urbis, quòd cum ex Hiernymi, Eudoxi, aliorumque scriptis colle gimus, tum ipsi urbe nuper à Romanis instaurata uidimus, talis est. Mons celsus, cuius per pendiculum III S stadiorum, adscensus xxx est stadiorum, in uerticem desinit acutum. montino men Acrocorinthus. maximè pręceps est ea pars quae septentrionem spectat: sub ea ad ipsam radicem Acrocorinthi urbs iacet, in planicie eius figurae quam Mensam uocant. Circulus urbis uel XI. stadia aequabat, muroque fuit munita urbs, quantum eius mons denudauerat. meenibus ipse etiam includebatur Acrocorinthus, quâ muro muniri poterat. Et nobis adscendentib. rudera apparebant 32 antiquae urbis: ita ut uniuersus ambit? fuerit ad xxcv stadia. Reliquis in partibus minus praeceps est mons, assurgit tamen in iustam altitudinem, & longè conspicuus est. In summo uertice fanum habet Veneris. Sub ipso autem uertice fons est Perene, effluxu carens, semperque plenus aquae pellucidae ac potabilis. inde,& ex alijs quibusdam per cuniculos sparsis uenulis ferunt eluci fontem qui ad radicem montis in urben effluit, aquationique oppikanorum sufficit. Est& puteorum copia in urbe. aiunt etiam in Actocorintho, quod nos quidem ignoramus. Iam quod Euripides dixit, des Venio irriguam linquens Altam Corinthum, collem sacrum, uel irriguum intelligendum est in profundo, cùm& puteos haVrbem Veneris: beat,& per cuniculos eius penetretoudquor. aut antiquitus exundasse Pirenam,& montem irrigasse. Ibi Pedasum, cum biberet, captum aiunt esse à Bellerophonte, uolucrem equum, qui ex collo Medusae, cum Gorgo amputaretur, extiterit. qui etiam Hippocrenem(hoc equi fontem significat.) in Helicone elicuerit, icto ungula quod suberat pedibus saxo. Sub Pirena Sisyphaum est, templi alicuius aut regiae ex albo lapide exstructae tetinens haud pauca rudera. E uertice Acrocorinthiuersus septentrionem cernuntur Parnassus& Helicon, montes alti ac niuales. tum sinus Crissaeus ambobus subiectus, inclusus Phocide, Boeotia, ac Megaride,& opposita Phocidi trans sinum Corinthia ac Sicyonia. Super haec omnia occasum uersus siti sunt montes Onsi(.quasi Asininos diceres.) qui à saxis Scironijs& itinere quod ab his ad Atticam est, protenduntur usque ad Boeotiam& Cithaeronem. Porro autem orae maritimae à Corintho utriusque initia sunt, alterius Lechę um, alterius Cenchreae uicus& portus, ab urbe distans ad LXX stakia. quo portu utuntur adnegociationes Asianas, Lechęo ad Italicas. Lechaeum sub urbe iacet, non admodum frequens domicilijs. ab utraque parte uiae quae à Corintho Lechaeum pertingit, deducti sunt crurum instar muri ad stadia circiter XII. Hinc porrectum litus usque ad Pagas Megaridis, al duitur sinu Corinthiaco. sed intorsum flectitur, ita ut ad oppositum lit, quod est ad Schoe muntem, Cenchreis uicinum per terram traduci naues possint. Inter Lechaeum& Pagas antiquitus oraculum fuit 33 lunonis Acręę. Sunt& Olmiae promontorium quod sinum 33 conficit in quo Oenoa est Corinthiorum,& Pagae Megarensium oppidum. A'Cenchreis Schoenus sequitur, ubi isthmus nauibus terra traducendis est arctissimus, inde Cromyenia. Ante hoc litus siti sunt sinus Saronicus& Eleusinius, qui idem est quodammodo, contiguus Hermionico. In isthmo etiam templum Nepenti est, luco pinuum opacum, ubi Corinthij certamen Isthmium solebant celebrare. Cromyon pagus est agri Corinthij, olim Megarici: ubi fabulantur suem fuisse Cromyoniam matrem apri Calydonij, cuius suis caedes inter aerumnas Thesei numeratur. Est& Tenea Corinthij agri pagus, ibique Apolli nis STRABONISGEOGRATH. 450 nis Teneatae templum. Ferunt Archiam qui Syracusas coloniam deduxit plerosque inde se cutos comites: istumque pagum postea temporis prae alijs floruisse,& ad extremum peculiarem constituisse sibi rempublicam, ac a Corinthijs ad Romanos defecisse, Corinthoque excisae superfuisse.& cuidam ex Asia profecto, cum sciscitaretur oraculum an migrare Corinthum expediret, responsum fuisse Fortunata Corinthus: ego autem sim Teneates. ultimam uocem quidam per inscitiam in Tegeates mutarunt. Ibi narrant fuisse à Poly bo educatum Oedipum. Videtur etiam cognatio quaedam cum Teneatis esse Tenediorum à Tene Cycni filio, ut Aristoteles tradidit. magnumque eius rei argumentum Apollinis cultus apud utrosque similis praebet. Corinthij porrò cum Philippo parerent, non illius modò contendendi studio acti conatus adiuuerunt, sed& pro se priuatim ita Romanos despexerunt, ut quidam in legatos eorum domum suam praetereuntes ausi sint coenum defundere. pro quo peccato, alijsque flagitijs mox poenas dederunt. misso enim à Romanis iusto exercitu, Corinthus à L. Mummio est euersa;& reliqua usque ad Macedoniam omnia in potestatem Romanorum uenerunt, alijs in alias partes missis ducibus. agri autem Corinthij maximam partem obtinuerunt Sicyonij. Polybius quae in excidio Corinthieuenerunt narrrando demplorans, militarem contentum artificiorum ac donariorum interalia commemorat. Ait enim se praesentem uidisse tabulas in solum proiectas, ac milites super ijs talis ludentes. nominatque eas, Bacchumab Aristida pictum: de quo nonnulli dictum illud putant, Nihil ad Bacchum& Herculem Deianiraetunica excruciatum. Hanc quidem ego non uidi, Bacchum autem illum Romae in Cereris dedicatum inspexi, opus pulcerri mum. quae pictura nuper unà cum templo conflagrauit incendio. Sed& fere pleraque& prae stantissima donariorum quae Romę sunt, Corintho allata fuerunt: quaedam etiam circumuicinae urbes adoptae sunt. nam Mummius homo(ut traditur.) magnanimitatis quàm artificiorum studiosior facilè petentibus ealargiebatur. Et Lucullus cum Bonae Fortunae templum, porticumque adornaret quandam, Mummium rogauit ut tabulas, quas haberet, sibi utendas dare ad ornatum templi, donec illud dedicaret, pollicitus se à dedicatione redditurum. quod promissum postea non impleuit, sed templo dedicata Mummium auferre inde, siliberet, suas tabulas iussit. Quod cum Mummius aequo animo ferret, neque iacturam tabularum factam quicquàm curaret, maiorem dedicatore laudem tulit Sed Corinthus cum diu deserta iacuisset, instaurata est à Diuo Caesare propter loci opportunitatem, missis eò in coloniam libertinis plurimis. Hi cum rudera cepissent moliri, simulque sepulcra effodissent, testacea opera plurima, atque etiam aerea multa inuenerunt. quorum admirati artificium, nullum sepulcrum non effoderunt, magnaque id genus rerum copia potiti, ijsque magno diuenditis, Komam impleuerunt Necrocorinthijs: sic enim appellabant quae è sepulcris erant ablata opera, maximè testacea. quae cum initiò in magno precio, neque aereis Corinthijs operibus haberentur uiliora, tandem studium ijs impendi desitum est, cum deficerent testae,& pleraque figlina non probarentur. Fuit Corinths urbs magna, semperque diues, copiamque tulit uirorum& ad res ciuiles tractandas idoneorum,& ad artificia exercenda. maxime.n.Corinthi ac Sicyone pingendi ac fingendi aliaeque id genus artes auctae sunt. Solum habuerunt non admodum gleba terre felix, sed obliquum& asperum: unde uulgo superciliosa Corinthus dicta fuit: ac prouerbium, 34 Colles Corinthus, atque cauitates habet. Orneae nomen habent idem cum fluuio praetereunte, hodie desertae, olim frequenta, tae satis. ibi erant templum Priapi cultum. hinc Eughronius Priapsorum scriptor deum istum appellat Orneatam. Sitae fuerunt supra campum Sicyoniorum, sed agrum Argius possederunt. Araethyrea est, quae nunc dicitur Phliasia. urbs fuit regioni cognominis ad montem Coelossam. postea migratum inde est,& xxx ultrà stadijs urbs condita, quam appellauerunt Phluntem. Pars porrò Coelossę est Carneates, unde nascitur Asopus, qui praeter Sicyoniam labens, Asopiam regionem Sicyoniae portionem distinguit lius est Asopus qui Thebas, Plataeas, ac Tanogram praeterfluit. alius item Heracleę Tra chiniae praeter pagum fluens cuius incole Parasopij dicuntur. quartus in Paro est Asopus Phlius iacet in medio Sicyoniae, Argiae, Cleonarum, ac Stymphali, circulo inclusa. Coli LIBER OCTAVVS. tur Phliunte ac Sicyone templum Diae, sic enim Heben seu luuentatem nominant. Sicyon priùs Mecone fuit dicta,& antè Aegiali. aedificata xx, aut ut alijs placet xII ferè sta-sicyon diis à mari in colle munito natura, Cereri sacro uetus structure nauale est cum portu. Si cyoniam& Corinihiam Nemes fluuius discernit. Plurimum temporis sub tyrannis fuit Sicyon: sed semper tyrannye est uiris moderatis: quorum illustrissimus Aratus urbem libertate donauit, idemque Achaici corporis imperator fuit, ultrò imperium deferentis, id que auxit adiecta sua patria,& alijs uicinis urbibus. Hyperesiam, aliasque deinceps urbes, quas recenset Homerus,& Aeigialon, id est, litus Achaeorum nunc contingit esse usque ad Dymen& Eleaefines. Regionem istam quondam lones possederunt, genere Athenienses.& nominabatur priscis temporibus Aegialea, incolae Aegialenses. postea ab ijs lonia dicta est, sicut& Attica, ab sone Xuthi F. Traditum est Hellenem fuisse Deucalionis filium: eum regioni circa Phihiam imperasse quae inter Peneum est& Asopum, ac imperium filiorum natu maximè reliquisse, reliquos emisisse extra patriam, ut sibi quisquesedes quaererent. Ex his Dorus ijs qui circa Parnasum habitabant in ciuitatem conpositis. à se nomen Doriensium fecit. Xuthus ducta uxore Erechtheifilia, condidit teprapolin Atticae. sic enim uocatur ea regio, quatuor, nimirum constans urbibus, Oenoa, Marathone, Probalintho,& Tricorytho. De huius filijs Achęus homicidio per imprudentiam perpetrato in Laconicam perfugit,& effecit ut qui ibi habitabant Achaei decerentur. lon deuictis quicum Eumolpo erant Thracibus, tantam est consecutus gloriam, ort eum suae reip. praefecerint Athenienses. lon primùm in quatuor tribus multitudinem, deinde in totidem uiuendi genera diuisit, nimirum Agricolas, Opifices, sacerdotes, custodes. atque his,& pluribus alijs constitutis, regioni a se nomen factum reliquit. Verùm eo tempore tantam ea in regione multitudinem hominum extare contigit, ut Athenienses lonum coloniam in Peloponnesum emiserint, nomenque regioni ab ea occupatae à se feGerint, quae iam pro Aegialsa diceretur lonia,& inco'ae in duodecim diuisi partes por e non Aegialenses uocarentur, sed lones. Post Heraclidarum reditum pulsi a Achaeis rediuerunt Athenas, atque inde cum Codridis lonicam coloniam in Asiam deduxetunt. condiderunt autem duodecim urbes in maritima quae inter Cariam est& Lydiam ora, diuisi in totidem partes, quot in Peloponneso antè obtinuerant. Achaei portò origine erant Phthiotae, ac Sportae habitabant. sed cum Heraclidarum aucta esset potentia, t'ifameno Orestis F. in integrum restituti, lonas, uti iam dictum est, adorti, uictoriaque sunt potiti: hisque eiectis regionem ipsi occuparunt, retenta ea quam ibi inuenerant diuisione. Et eò usque creuerunt, ut cum Heraclidae, à quibus ipsi desciuerant, reliquam obtinerent Peloponnesum: tamen ipsi contra uniuersos sese tutarentur,& regioni nomen Achaiae inderent. Itaque à Tisameno ad Ogygum usque reges habuerunt suos. Deinde populati in repiusi potestate, tantum ex eius administratione laudis sunt assecuti, ut Italici post coortam inter eos& Pythagoreos seditionem, pleraque iura ab Achaeis hisce transsumserint. Et post Leuctricam pugnam Achæis Thebani arbitrium commiserunt de mutuis urbium controuersas. Postea cum societatem eorum Macedones dissoluissent, paulatim sese recollegerunt. Initium fecere, quo tempore Pyrrhus in Italiam expeditionem fecit, quatuor adhuc colięrentes urbes, e quibus furerunt Dyme& Patrae. tum reliQuas de xii istis urbibus ad se recepetunt, Oleno atque Helice exceptis: quarum illa se nomit adiungere, haec diluuio est deleta terraemotu enim elatum mare& Helicen obruit, Stemplum keptuni Heliconij, quod etiamnum uenerantur lones, ibique Panionia sacrificant. Sunt qui huius sacrificeij facere mentionem putent Homerum his uersibus. Efflans ille animam, mugitum sustulit altè: qualem mugitum, trahitur cum taurus ad aras. Cum rex placandus fortè est Heliconius, edit. coniecturaque colligunt posteriorem deductione lonicae coloniae fuisse poëtam, utpote qui Panionici sacrificeij faciat mentionem, quòd in agro Prienensi lones Neptuno conficiunt. quando& Prienenses ab Helica se ortos aiunt,& isti sacrifice rex sacrorum procuraturus id negocij creatur iuuenis Prienensis. Augetep ijs coniecturae fidem id, quòd de tauro dicitur. tum enim se perlitare eo sacrifice lones putant, cum taurus inter operandum Illiad. v. 403. STRABONISGEOURAPH. randum mugit. Qui impugnant, illud de tauro argumentum ad Helicen transferunt, ac de sacrifice: ibi ista ita fuisse statuta, indeque petitam à poenta comparationem dicentes. Sanè biennio ante Leuctricam pugnam amforpta est Helice. Eratosthenes se locum uidisse affirmat, ac nautas pro certo dixisse, eo in traiectu stetisse Nepunum aereum reetum, manu 35 hijppocampum tenentem, periculosum piscatoribus. Heraclides sua aetate ait eam accidisse calamitatem noctu, urbe xii stadijs à mari dissita,& loco eo toto cum ipsa urbe aquis obruto. ac cID CID hominum ab Achaeis missa, cadauera recuperare non potuisse, finitimis uerò agrum diuisisse. Euenisse Helicensibus ob iram keptuni. Nam lones, qui Helica exciderant, missis legatis petijsse ab Helicensibus, praecipuè quidem simulacrum Neptuni: sin uerò id non impetrarent, saltem formam templi adationem Helicensis condendi. cumque nihil obtinerent, idem a tota republica Achaeorum petiuisse. quae cum petitionem eorum Decreto suo probauisset, Helicenses ne sic quidem obsequentes, insequenti continuò hyeme ita fuisse mulctatos: Achaeos postmodò lonibus templi condendi formam tradidisse. Hesiodus etiam allus meminit Helices Thessalicae. EnimAchaec. uerò Achaet per xx continenter annos communem habuere scribant,& duos quotannis praetores, senatusque eorum communis unum in locum coibat qui locus et Arnarium dice t Aenarii infra. batur, ubi publicis de negocijs deliberabant, sicut& lones antè. postea placuit unico uri praetore. Quem magistratum cum gereret Aratus, Antigono Acrocorinthum ademit, Corinthumque, sicut& patriam suam, Achaeis adiecit, adiunctis etiam Megarensibus.& per urbes destructis tyranny, liberatos Achaico inseruit corpori. paulo post Peloponnesum quoque tyrannye liberauit, ita ut Achaeis se coniungerent Argos, Hermion, Phlius,& maxima Arcadiae urbium Megalopolis. eoque tempore maxima fecit incrementa foedus Achaicum. Fuit hoc ea tempestate, qua Romani eiectis è Sicilia Carthaginiensi bus expeditionem fecerunt in Gallos circa Padum degentes. Sed Achaeorum corpus usque ad Philopoemenis praeturam cum cohaesisset, paulatim inde dissipatum est, Romanis iam tota Graecia potitis, neque eodem modo omnes tractantibus, cùm alias respublicas conseruare, alias disijcere studerent. Addit deinde causam, cur latius de Achaeis sibi disserendum putauerit. nimirum quod obscuri primò, eò potentiae gloriaeque peruenerint, ut etiam Lacedęmonijs antecellerent. Ordolocorum, quos Achaei habitabant, hic est. Post Sicyonem Pallene est sita, deinde secunda Aegira, tertia Aege, quae templum habent Neptuni, quarta Bura. post hanc est Helice, quò lones confugerunt pugna ab Achęis ut 16 cti, indeque tandem sunt eiecti. Post Helicem est Aegeum, 36 Rhypenses, Patrenses, Pharenses. tum Olenus,& ad eam Melas fluuius magnus. pòst Dyme& Tritaeenses. Ac lo nes quidem per uicos habitauerunt: Achaei urbes condiderunt, in quarum quasdam post modo traduxerunt aliarum partium incolas. sicut Aege Aegram sunt translatae, ciuibus Aegaeis appellatis,& Olenus Dyman.& quidem inter Patras ac Dymen uestigia monstrantur antiquae Oleniorum habitationis. ibidemque nobile Aesculapij templum, Dy me XI, Patris xxi stadijs distans. Harum Aegarum cognomines sunt in Euboea Aege & idem cum Oleno nomen gessit in Aetolia conditum oppidum, cuius tantum rude ra supersunt. Homerus Achaicae Oleni non meminit, sicut& aliorum ad litus(Aegia lum inde regioni nomen fecerunt.) habitantium. Sed communi hoc omnes dicto complectim, Litus& Aegiali totum, spaceam Helicenque. Aetolici autem Oleni mentionem facit. Qui Pleuronem habuere, atque Olenon. Niad. β. 639. Aegas ambas refert. Achaicam urbem hic, Qui tibi dona Helicenque,& ad Aegas munera portant. Iliad. O. 203. Cum uerò dicit, Aegas, quâ magni domus illi condita in imo est. Fliad.r.21. Hec Negtunus equos statuit: 30. praestat Euboicas intelligere, à quibus probabile est Aegeeum mare fuisse appellatumatque ibi fingitur rem gessisse bello Troiano Neptunis. Ad Achaicas porrò Aegas fluuius est Crathis, qui ex duobus fluminibus auctus, à permixtione seu temperatione nomen ha bet. ut& Italiae Crathis. Quaeuis autem de Achaiae duodecim portionibus, curijs seu populie LIBER OCTAVVS. populis constitit VII, aut etiam IIx. adeò contigit abundare uiris eam regionem. Pellene stadijs à mari Lx distat, castellum munitum. Est& pagus Pellene inter Aegas& Pellenem, unde nomen Pellenicis chlaenis, quas in certaminibus praemij loco proponebant. Pelana autem Laconicę locus est uersus Megalopolitidem uergens. Aegera incolle est sita. Bura supra mare ad xI circiter stßdia: quam terraemotibus absorberi contigit. à fonte qui ibi est, Sybarin Italię fluuium denominatum aiunt. Porrò Aega(. nam sic quoque Aegas appellant.) nunc quidem non habitatur: urbem autem habent Aegeenses. Aegium incolis satis frequentatur. Ibi narrant louem fuisse à capra nutritum, ut& Aratus dicit. Phanom. 163. Sacra capella, suo quae dicitur ubere summum & addit Notriuisse louem.Oleniam louis hanc uates dixere capellam: significans id prope Olenum euenisse. Est ibi etiam Ceraunia sublimi in petra condita. Erhaec Aegeensium sunt,& Helice, Aenariumque louis lucus, Achaeorum destinatus comitijs. Aegeum urbem perfluit amnis Selinûs. eiusdem nominis cum Selinunte qui Ephesi praeter Dianae templum labitur:& alioqui in ea quae nunc est Elide praeterit locum, quem Renophon dicit se oraculo monitum Dianae emisse. est& alius Selinus apud Hy. Lib. 5 exped. blaeos Megarenses, quos Carthaginenses expulerunt. Quod ad reliquas siue urbes siue Cyri. portiones Achaiae attinet, Rypes non habitantur, regionem cui Repidi nomen fuit Aegienses ac Pharienses occuparunt. Et Aeschylus alicubi haec habet: Sacramque Buran,& Ceraunias Rypas. Fuit haec Myscelli patria, qui Crotonem condidit. Sed& Leuctrum pagus fuit Rypidis, ad urbem Rypas pertinens. Posteà sequuntur Patrae, urbs memorabilis. Inde Rium est,& Antirrium, Patris distans stadia XI. Romani nuper eò in coloniam deduxetunt magnam partem exercitus quo in Actiaca paranda uictoria usi fuerant.& nunc ual dè copia uirorum floret, habetque mediocrem nauium stationem. Deinceps Dyme est, sic dicta quod ultima est uersus occidentem, urbs portu carens. Hanc ante stratum nominatam, ab Elea diuidit apud Buprasium Larissus amnis è monte profluens, quem alij Scollin, Homerus Oleniam petram appellat. Iam cùm Dymen Antimaclius dixerit Cauconidem, quidam cognomen hoc ei impositum censuerunt propter Caucones, qui(uti suprà ostendimus. eò usque pertinuerint, alij à fluuio quodam tractum nomen putant: quomodo Thebę appellantur Dircaeae& Asopides, Argos Inachium, Troia Simûntis. Paulo ante nostram aetatem conuenę homines Dymen habitatum sunt missi, reliquię maritimorum praedonum quos Pompeius exciderat, aliosque Solis Ciliciae, alios alibi, quosdam Dymae collocauit. Phara Dymae est contermina, eius incolae Pharienses dicuntur: cum sit& Messeniaca Phara, unde Pharatae. Est apud Pharienses fons Diree, Thebano cognomimis. Olenus deserta nunc est, agrumque Dymaei possident. sita fuit inter Patras ac Dymen. Sequitur Araxus Eleae promontorium, cID ab isthmo stadijs dissitum. Arcadia in medio est Peloponnesi, plurimamque montosam regionem continet. maxi Arcadiamus eius mons est Cyllene. cuius perpendiculum alij xx, alij ad xv stadia ponunt. Videntur autem Arcadice gentes esse uetustissimę Gręcarum, Azanes inquam, Parrasij,& aliae similes. Neque nos illius regionis calamitates, quibus consumta est, sinunt de ea prolixè disserere. Nam& urbes continentibus bellis deletae sunt, quarum aliquando uiguerat fama,& agros coloni deseruerunt iam inde ab eo tempore, quo in Megalopolin(.id uocabuli magnam urbem significat.) pleraeque urbes fuerunt contractae. Nunc quidem Megalopolis ipsa illud Comici impleuit: nam Est solitudo magna nunc Megalopolis. pascua sunt ibi pro pecore larga, maximè pro asinis,& equis admissarijs. sed& equorum Arcadicorum genus optimum est, sicut& Argolicorum& Epidauriorum uastitas quoque ea, quae Aetoliae& Acarnaniae accidit, non minus ad educendos equos commoda reddidit ea loca, quàm sunt Thessaliae. De Arcadibus porrò urbibus Mantineam Epaminondas nobilitauit, uictis ibi altero proelio Lacedaemonijs, quo in proelio ipse etiam occubuit. Verùmhaec,& Orchomenus, Heraea, Clstor, Pheneus, Stymphalus, Maenalus, Methydrium, Caphyenses, ac Cynętha, aut omnino interciderunt, aut uix uestigia earum 254 STRABONISGEOURAPH. earum& indicia apparent. Tegea adhuc mediocriter constat. Superest etiam Minerum 3737 Aleę tempum, exiguo cultu:& louis Lycęi fanum ad montem Lycęum. Quas uerò Homerus refert Iliad. C. 606. Ripen, ac Stratiam,& uentosę moenia Enispę: eas neque facile, neque ulla cum utilitate inueneris, cum sint desertę. Montes pręter Cyllenen insignes sunt Pholoë, Lycęum, Męnalus,& Parthenium à Tegeatide regione ad Argiam usque pertingens. De Alphso Europa quę mirabilia iactantur, suprà retulimus, ac de Eratino: qui e Stymphalide ortus in Argiam nunc exit, olim effluxione interclusa, profundis eius uoraginibus obthuratis, quę Berethra Gręci, Zerethra Arcades nuncupant. unde factum fuit, ut Srymphalus urbs nunc etiam L à palude distet stadijs, cùm antè ad ipsam sita esset paludis marginem. Diuersum planè est, quod Ladoni amni accidit. cuius fluxus interruption fuit aliquando ob scaturiginis obstructos meatus. cum enim berethra apud Pheneum terrae motu in sese concidissent, per quae nunc amnis fertur, interceperunt fluxum usque ad uenas quae in imo scaturiginis erant. atque ita quidam narrant. Eratosthenes autem tradit, apud Pheneum Aniam flumen magnis effusis uicina urbi loca obtexisse, ac in quosdam submersum isthmos qui dicantur Zerethraquibus obthuratis, aliquando aquas in campos eluuiem fecisse: rursum apertis, aquam e campis confertim dilapsam in Ladonem& Alpheum delabi, ita ut& Olympiae terra quae circa templum est fuerit aquis mundata,& palus facta arctior. Additur, Erasinum praeter Stymphalum labentem subire montem in Argaa, rursumque erumpere ideoque l phicratem, cùm in obsidione Stymphalis nihil proficeret, multis paratis spongijs conatum fuisse prohibere eam infra terram fluminis demersionem: sed cepto destitisse, signo coelitus oblato. Propter Pheneum est etiam ea quę Stygis dicitur aqua, stillicidium aquę perniciosae, quam sacram habent. Tantum de Arcadia dictum esto. Proinde Polybium a Maleis uersus septentrionem ad Istrum usque interuallum circiter CCIDD stadiorum numerantem, non ineptè corrigit Artemidorus, qui id space definit IδδΙΙΙ stadijs. causam errori praebuit, quod non breuissimum interstitium Polybius fuit dimensus, sed annotauit qualiscunque itineris à copiarum ductore aliquo facti quantitatem. Fortassis haud absurdè eos commemorauero hîc qui conditores autoresque ciuitatum fu erunt in Peloponneso post reditum Heraclidarum. li fuerunt, Corinthi Aletes, Sicyonis Phalces, Achaę Tisamenus, Elidis Oxylus, Messenae Chresphontes, Lacedaemonis Eurysthenes, ac Procles, Ärgorum Temenus, 8 in littore sitae regionis Aegeus& Deiphontes. G R AE 255 GRAECIAE EVRO: PAE TABVLA, CONTINET MACE boNIAM, Epinvm, ACHAIAM, ET PELOPONnESVM, INsulasque Cretam& Eubceam cum reliquis adiacentibus insulis. Parallelus eius medius rationem habet ad meridianum quam septem ad nouem. Terminatur autem tabula ipsa ab oriente Agaeo pelago, Myrtooque& Carpathio. A' meridie Adriatico pelago& Libyco. Ab occasu, lonio pelago& Adriatico. A septentrione, Dalmatia, Thracia& Mysia superiori. H. m̄ H. m. Dirrachium Thessalonica. 40 Amphipolis 15 40 Heraclea < Aedessa Macedonia 45 Pella 40 Larissa 50 Casandria 14 56 38 Lemnos insula 15 Nicopolis 14 3820 Ambracia Epii 14 38 corcyra insula 14 36 Cephalenia insula 36 Thebae Boeotiae 38 Megara ciuitates JAchaiae Athenae insignes Mesena Corinthus Tegea Peloponneft 40 Argos Lacedaemon 40 Euboeae Chalcis 26 Carystus Gortina 14 20 26 Cretae 22 14 29 2 Cuosus A l 256 TABVLA el 5 AECIAE 46 45 48 54 de Dalmatiae scards Vous ne 42 pars THRACIAE Propôtis be Philippi pars Sintices ΔΙθΟΟΟΑΑΑΑμμη Νεαροθοῦ pols de L.S. EPIRiciuitates. Samo Berustus mons E Canaluij montes chez chraciaAmbracia, Actium, Azet S. Chers L'un Direns a lia, Acarnanon, Argos, Lemnos Atho### nesus SASIAE K. Aulantu Mygdome Astaeus. Caßiope. ElaeHeraclia PARS Nymphaé us. Hecatompedum. Om Von Panormus Alban CHOLA Pmôt. phalium. Torona. Citarius Dyrrachis CRETAE Artacimons 4 Von Ampelus Mare Aegeum V Aufgenommen von... paniaifus na, Camara, Gorycus Pmöt. Cytaeum. Dictamum. Gnossus. Inatus. Led'Apfus d'EJ-Schausses ΜΙΙΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟ PELOPONNESI Giuitates EspoIonia bena, Lappa. Minoa, Lydius###: anastræuMatalia. Psychium. Aegira, Asine, Antigonia, Frgos, Aliartus. ElemOLET t-môt. Secyros Emachia mina, Bytila. Cyparissae, Coryphasum, Cleone. Sinus Ther Aufon Lous fl. Aliaenion, r Majens Dyme. Epidaurus. Gerenia. Helice, Hermione. Pient plus Majesté Magnesia Lerna, Lilaea, Lysias, Leuctrum. Methone, MeBeriecahus de Môtes in pnt. paa Cxlydnus ena Mycenae, Megauopolis. Neme, Nauplia. 1. Berrntus Pharybus fl. Olympus Stymphalia Acrocerauti Pelasgi Olenus, Ohympia. Fisa, Phlius, Prasi. Schoenus Scopelus Pensus nänistä, että lienen. L L.T.D. Pelius Seyatos portus, Sicyon Stymphalus. Tegea, Tenarium, nous Tteſialia Pindus mons Tympania, Troicena, Teuthrona. Chaonia 39 Ce-Lame De De 1 rechos Berckius R. EPIRVS de faire, Acar l uchiotis P. Thebr. I Proce Hellas Ochirch manes Gera suum Mare Jonium Ce nouvelle . Almenes Cattidros Doris de Helicus Borgrine Anbrauchung de e Cephesus de Votre très-hacune ticus GRAE E 38 THAT Cyclades Ericula Nicopo### Saus ESco P CIAF Loon Phoo. Parnau 1. Hymetrus Ismenus M Dnsta ACM be Bœotia Aetho pelvs Corcvra Docotia Megarii Cuhtio- Artica Le Votre très-dire de lui ai-dire de de Bla-panas Cepha Asopui Teuos leurs Andro De Behins des= Sinus Corinthi cus MacEDONIAE regiones& populi. Athea Rms E Rhena Delus 1: haca Tulantij, Elymioti, Orestis, Edonis, Amphaxis, Chalcidica, Parators Propra • Scyros G.C.P. de P des Ise d'hacrit. xia, Pelasgioti, Almopori, Orbelia, Eordei, Aestraei, Iori, Odomanti L. D. de la Cinz Cymnus Myconus Lota garicus ces, Dessaretij, Lyncestis, Pelagoni, Bisaltia, Parthyaei, Estioti. pattra Achata Summ. Siphaus Naxus de la C:ernibus praœt.= Chiam Ciuitates. Antigonisa, Amantia, Acanthus, Aeantium, AlbaOlarus dans le de De mais de pensus De nopolis, Alorus, Andaristus, Angaea, Aegeea, Atinium. Bullis, Berga, Vous ne sommes Pholot Tnera parus 8tympeuius de mʼa Berroea. Casandria, Calliterae, Carrabia, Chaetae, Cypaera, Coronia. C. Polyegus Dion, Demetrias, Daulia, Dolicha. Elyma, Euia, Euporia, EuroElia PELO PONNESVS Arg Theresia de la pus, Eretriae. Garescus, Gasorus, Gardenia, Sonnus, Gyrtona, Gom E Cimolis e E. Z. Alphans phi. Hypata, Horma. Iolcos, Iorum, llegium. Lamia, Larissa, Lete. 50 Ascadiae Cronius Zaren D Prins F.O. Moryllus. Mycza, Melitara. Narthacium. Oe syma, Ossa. Pidna, Pa ne se —: Augina Durchlaucht Mesenia Lace de C E FJ de gasae, Pella, Pythaeum, Phaestus, Phalachthia. Sosthaenis, Scydra, Sto de mon Ue le Salamis de la riviere Votre très obéissant se Deine Melos bi, Sperchia, Stratonice. Torone, Tricca. Vallae. ACHAIAE Ci E ge à la F. Muroe Dein Sphagia Mare Creticum uitates. Anticyrrha, Aliartus, Amphisa. Bulia. Cyrrha, Crissa, Taygetur de Votre Creusa, Cnemides, Chalcis, Calydon, Coronia, Chaeronia, Copae. Votre très-hier Fintus mons . de mon . Luniel Dianae phanum, Delphi, Daulis, Delium. Elatia. Erineus. Eleusis, Malca Meseniacus Votre très de Thiganufa Euantia. Lilaea, Lebadia. Megara, Marathon. Oropus, Olenus, OCRETA Carart De pus, Oenoe. Plataeae, Pythia, Pleurona, Phocae, Pyraeus. Rhamnus. Herrn De genaueren Siphae, Scarphia. Thespiae, Thisbe, Thronium. mons prom̄o. D'HOUJOU EVBOEAE. Chalcis, Carystus, Cerinthus. Gerestus. b de „ Mare Car.De pathicum De Claudus 11.4.49 Letot 4 De Druck 46 44 3 52 34 51 de la rivre de la riviere et de ses 40 257 Diaromes Parall vndes 259 IN LIBRVM OCTAVVM INTERPRETIS AN NOTATIONES. EC non exiguam Ante habuit. ἐπραξαρ uidetur aut uitiosum esse, aut aliquid οὐ πολὴ inserèrem καὶ. noexcidisse. ego tamen uerti, Exstruxerunt.] Sed mo tum est multas Illyricas, Ppironendum duxi. ticas, etiamque Thracicas partes 5 Ad mare itur. Pro θαλααίωνα legi θαλώσad Macedoniam referri solitas, σάν.& ἐφ' ὡ scripsi pro ἐφ᾽ ὧν. Vide Eustathium in neque ignoratur causa. Iliad. B. 603. post μὲγητος uidetur uox δώραξ exciLe 2 A Pagis.] Sanè multa disse.& pro ἐξὴς lego ἴς αὐτῖς. apud Eustathium& sunt quae non satis commodè habere uidentur: sed quae ἄς τὲ&c. Locus autem de Nestore foedè erat corruattingere nolui, cum non ita urgeret neceßitas,& moptus,& interpretem fefellerat: ex ipso Homero restilestum foret omnia persequi. Hic autem foedum erat men tui. de Agraea dixi in Stephano. πρότερον pro προτὲdū πάντων τὴν μεγαρικῶν, quod interpretem fefellit. ραs sensus requirit,& sic est apud Eustathium. Esse autem legendum παγ ὡν liquet. nam tametsi Pa6 Andaniam.[Ἀνδάνιαν legebatur Ἀκαδίgas Plinius Boeotiae tribuit, tamen prosilire inde ceruiaep. Sed ego non tam Stephanum secutus sum(. nam Mescem Peloponnesi addit 4. 3. Megaricae etiam Pausanias senios Arcadibus finitimos esse, iam ante Strabo docuin Atticis, ac Plutarchus in Pericle Pagas has ipsas adit) quàm Eustathium, qui disertè hoc habet in Iliad. scribit, ubi in Graeco mendose πηγαὶ est pro nαγαί. 17.150. Sed& infrà hoc ipse in libro in Corinthi descriptione Iuxta Scollim.] Σκολιὸν certum carminis geΤαγὰς τῆς μεγαρίδος inuenies. Meminit& Thunus significat, sed nihil hoc ad rem. Montem arbitror tydides libro primo,& alibi, ubi Valla impegit.& Pto dici, quem Eleorum& Dymaecrum communem eße lemaeus 3. 15. in tabula Asiae X. urbs est ad Corinthiaapud Eustathium legitur in Iliad. ß. 617. uoce paulucum sinum. Paulo antè κὲ ἐκτὸς ἀπὸ πυλῶν&c. ἀlum diuersa Σιολλις.& sic noster paulo pòst.& ad liπό cur inseruerim non est obscurum. bri huius finem ferè. reliqua ita uerti ut sententiam con Et Megalopolitidem ad isthmum. Nifusam illustrarem,& paulo aliter quaedam legit Eustahil ausus sum mutare. Sed profectò isthmus huc non fa thius. cit. nam linea à Chelonata ω. quod est Elidis promonto7 Dissitus. Oï ambiguum ad Scollim ne an ad rium Zacyntho propinquum.) per Megalopolin uerLampciam pertineat, illud pertuli. τριταία scribensus orientem linea ducta, non debet neque potest in isthmum dum uel ex Stephano liquet. ante τοὺς ἴσος deest καὶ desinere. sed ad Traoezenem potiùs uel Scyllaeum Argo Δὐμης, ut apparet. licae promontorium exidet. aut omnino ad Inachi ostia. 8 Alioque nomine) Ante καὶ ἄρον κειρον εκθεςιος ut aliquando cogitaterim IVαχορ pro ἰσθμὸν debedi testimonio desideratur καλοῦσι δὲ aut simile quiprelegi. piam. Caeterum Mentae nomen haec nescio quomodo 3 Et Araxo.] Verba ZvÈs... αιτωλώς papro Men tore obrepsit. paulo post Cum oppirenthesi inclusi. notum est Archeloum Acarnanes ab Ae do.] HV διοὲς πολίχνι scripsi. nam in hunc sensum tolis dirimere. Araxi autem nulli sunt: sed cum Corincitat Eustathius haec in uersum hunc Homeri. thiacus sinus inter Aetoliam eique uersus ortum succe9 Bembinatidis.] In Graeco est BAεμινάτιdentes regiones, interque Peloponnesi partes ad Aquiloδώς, quod nusquam inuenio. Sed Bembinam inuenio, nem spectantes recipiatur. utrinque terminus ei fuit adquae huc quadrat non malè. Acrias posui ex Pausania signandus. is, quod ad continentem pertinet, est Eueni & Ptolomaeo.& ἀκριῶν lego pro ἀκράίων. pro ἀνθέ ostia: ad peninsulam Peloponnesum, Araxus Elidis proων, uide ne quid aliud si Iegendum, fortè s vaθεμὰmontorium. de quo paulo antè dixerat, ac mox plura τωνθοπarijs. Ferias.] Εκεχαρίαν. pro Samij au dicet. itaque Ἀράξους in ἄράξα mutato,& distincto re tem malim Samium uel. Samicum. ctè loco, non mendam modò sustuli, sed lucem restitui si10 In Elidem. JHλιν reposui, cum ὑλη legere mul. interpres enim nihil uidit hoc loco. eademque de cau tur malè, quod& interpres sensit. Mox& Annisa ποταμοῦ deindè post Ἑραξου expunxi, quod eum um. Nihil sum ausus mutare. Sed profectò ex Pausat'unvx fuerat aliâs coniungendum. deinde asteriscum niae Eliacôn priore pro Avviæ hoc aut Samicum Pagum, signaui, ubi stadiorum numerus exciderat. Neque multo aut Anigrum fluuium suspicor subijciendum: hoc est, post Homerica more meo ex ipso scriptore emendaui, Σαμέκουει Avιγρου Iegendum. paulo pòst Nymphae οὐ δια τῆς&c. scripsi pro ὁ δια&c. Anigriades nominatur,& ipse Anigrus amnis. Ex eo4 Heraea.[Quòd Heraeam pro Hρωα reposui, non dem& alijs locis Λεπρεον sine diphthongo scripsi. opus habet causae dictione. Sed& Μηνείός in Πηνσιός Post locum mutilum significaui asterisco etsi non multa mutaui, secutus Ptolemaeum. 3. 16.& Sophianum: atque desint,& fortaßis nihil, si ἐπὲ κεὰδὶ legas. ut hoc dixeo sic etiam infrà legitur, etiam in Aldino, qui hîc μινεῖος rit, cum attentione animi considerandam rem, non statim fäg Plinij locus 260 ANNOTAT. IN II X. tim fabulosum pronunciandum id quod dixit poeta.& stathium in Iliad,&. 528. Non multo post KóροιBιG pro τεγεαται nisi legas λεπρεαται, quod ego feci, pro kópvlος scripsi. non tam quia nomen illud est usa necesse fuerit ualdè multa perijsse de hoc loco. receptius, quàm quòd apud Pausaniam primo Eliaco11 Secundum Sotadem. IKατὰ κὸν �zωτάrum sic legitur. Quod ad funebria attinet certamina sup. uerba mihi ualdè suspecta,& ab interprete omexemplum. ut obiter rudiorem lectorem iuueni.) extat nino praeterita. non uideo qui hîc Sotades citeturillustre, quod Nestor citat liad.§. 630. Porrò Pisan 12 Luci quoque.] Αλπὴ legitur. quod alpes uer& Pissam promiscuè scribi, notum est. Stephanus unum tit Guarinus. Ego autem sic lego ἐλσιγ τὸ, τεΔιωναῖS habet, quod sequor sic& causam scribo, potiùs quàm ον, καὶ καὶ δίρυδίκειον. Dione satis nota est, ut concaussam. Vnum S agnoscit etiam Eustathius in Iliad.v. iectura non poßit uideri nimis audax. Eurydice autem 9. explitans uocem πισεα. fontem autem Biocep scrifilia fuit Endymionis. Vnde initium ἑ. μλιακῶν Paupsi, non Bûcαν: quòd illud in epitoma inueni,& iota soniae. Caeterum ἐ ante ἐν τος ματαλογῳ abundanon solet in ὑτα transire: πο in β uerti nouum non bat. Paulo post ἐρτον αὐ τὴν pro ἀρτοναν τὴν malè fuit scriptum, quod& interpres sensit. 19 Aetolorum atque. JLegebatur ἐπάν τε καὶν Nestoris matre. Mμρός in Graeco uidetur exΠισαντον. ego facilè uidi quid reponere. Sed uerbum cidisse. est quidem apud Eustathium haec adducentem in post uel ante ἑς τὴν Αίτωλίαν deest, quod migrare Iliad. λ. 721. aut abire significat, ego de meo subieci in uersione. 13 Autesionis. IAUτεσιωνος scripsi, pro AVT. 20 Alterum in Laconico.] Locus suspectus. nam& alibi sic legere me hoc nomen uideor meminiscertè hodie in Menelai Catalogo nulla mentio Pherase,& Apollodorum si legas libro bibliothecae secundo, rum est,& de sinu Meßeniaco itidem non quadrat. φε facilè meam emendationem laudabis. Porrò Callimapij legitur iliad. β. 583. ταστε μὴ scripsi pro τὰς δε chi de Thera insula siue Callista uersum uno v expuncto un perspicuum. restitui:& iunioris Callimachi fuisse puto de quo me21 Cinaethium.] Sic lego, non Cinaedium. puto minit Suidas. Pro Iαρίάνις fortè Iαρδιανος legenautem fuisse in finibus Arcadiae& Laconicae: uide Stedum. de Achaeis saxis dubito. phanum in Cynetha. Mox pro Pylo Tύλον, pro Baety14 Atque nunc.] ὄταυννὶ μὲν. ὄτι eieci, quia turba lo Oιτυλοῦρ scripsi, foedo mendo abolito. Causamebat, neque habebat quicum cohaereret. Νεδαρ autem scripsi, mendationis habes ex Homeri Iliad. 6. 586. Oï τελί ut& suprà& pòst,& sIC P ausanias fine Μεσσηνικῶν. ανειχον, ἑδ᾽ οἱτυλον ἀμφενὲ μοντο. ubi EustathiPlatamodes proprium uidetur esse uocabulum, à planiciè us aliam lectionem οἱ τυ λορ, ostendit accuratis imτῷ νυν καλουμήνι πυλη.] Legerem τὴν νυν καλο probari. sicut& ex eo Varinus,& ante hunc Stephanμενην Τυλλι: nisi fortè scriptum fuit προς τῖ ν.κ. nus. Oetylum habet in Atticis Pausanias. Porrò Triccum ιινλω. nam Caryphasium Pylo esse uicinum, etiam ex duobus καυ scribi notum est. Thucydide constat lib. V. mox pro συγκρουσιν repo22 Inter Asinam.] Deest aliquid. Mox Mesui συγκρινειν.& Ἑρανα legi, pro ἔρενα.. uide annodia Erana.] Suprà legebatur Ἑρενα, hic Ἑρανα, tat. 22. quod praetuli. nam scholiastes Apollonij ἀρστον. ἀς 15 Praetereunt.] Versus Bàp δὲ ποῦδι κρονοὺς 19. è Pisandro refert Arenam postmodo dictam Hiera&c. neque in Homeri ullo est codice, neque tamen omit na, iερώνα ubi ego I abundare,& Ἑραναlegendum ar ti debuit, cum Crunorum& Chalcidis deinde Strabo bitror. Sed& ἄρκύηρ hîc in ἀνίην erat detortum. meminerit. Denique Phalerei Demetrij dictum ex epitoma emen16 Non praeter crunos. JOU inserui, manifedaui. cui non dißimile est illud philippi eiusdem qui De stè id flagitante sensu. metriadem, Chalcidem ac Corinthum compedes Grae17 Bonam proportionis rationem duciae uocabat: ut legati Graecorum in senatu Romano xisse. J'Aso κιυσαι pugnat cum sensu. itaque uel οὐκ retulerunt. Polybius libro XVII,& ex eo Liuius libro praeponendum, uel εὐσσχμσαc legendum. Pandoenum XXXII. Corinthum à Romanis excisam& postmodo reliqui, quanquam Pausanias qui eum fratrem Phidiae renouatam loquuntur historiae. itaque Pωμαῖοι post facit, Panaenum dicat lib. V.& Plinius, apud quem uiωάλιν ausus sum reponere. tiosè legitur Panaeus lib. 35. cap. 8. 23 Si quis non intret.] Lego enim oὐ κατα18 Monit se.] E ἰσατο, quod non ausus sum muκολπίζοντ. quod sic debere legi, ratio& comparatio tare, cum Graeci interpretes in hunc sensum explicent ostendunt. Sicque legi etiam infra ubi interuallum inter uocem, nostri Homerici codices σαισαπ habent, quod Taenarum& Maleam describitur quanquam oV etiam est concußit: atque sic etiam scripta epitoma, cui uerba sub abest ab epitomis. ubi etiam Κίώρυκον pro Κόρυβορ iecta adstipulantur, impressa εἶσατο habet. Solent restitui ex Ptolemaeo& Stephano. De Actaeis nihil haautem irati sedilia sua moto ob indignationem corpore beo: Acria optimè quadraret. agitare. Caetera quae sequuntur, non sunt integra ego 24 Mesoam. IFortè μεσόλαν legendum hîc, Me sententiam tradidi uerba commodiùs leguntur apud Eu solam, ut paulo antè: aut etiam ibi Μεσόσεν. quae uore etiam LIB. STRABON. 261 etiam apud Pausaniam Laconicis extat. Apocopes portur,& explicatur adagium,& Oenoen ab Euboea diro exempla ex Homero& metri ratione correxi: quae stinguere Atticam, obseruauimus apud Thucy didem lihic explicare, non est mei instituti. Vide Eustathium in bro secundo. itaque hic nihil mutaui. cùm quae apud Πιαδ. β. 585. pro νων est Των, ubi etiam θημηρός κοι Pausaniam sunt, alibi annotassem, nihil huc pertinenελενσινιοις legitur rectius in Epitoma. Locus de Autia. aliâs eum ut honorarium arbitrum iußissem medignis in Aegeas mutatis est suspectus. Locridis Augelas um ferire. Paulo post ἡῶπον ἀιγιν ἀστον scripsi, quod refert Homerus Catalogo 532. Mox ubi asteriscum siipsum quoque est prouerbium: de quo aliâs,& pro εgnaui, in Graeco est, και πολῆσαι τὴν χῶραν, quod viœ scripsi evioté: opponitur enim ἐλθτε. Mox non intelligo. interpres reddidit Inductis inquilinis per ubi scripsi τὰ τ' ἐν ἐπεῖρω ταῖς νέσοις confusè leciuitates ordinasse: nescio quid secutus. Memini autem gebatur& nullo sensu ταST' ἐν ἀπειρώταις νίσους, Proclem Eurysthenis fratrem non Patroclem me legere quod interpreti imposuerat. me rectè emendasse constat apud Pausaniam: Proclesque disertè legitur in ipso huius ex eo ipso de quo disputatur. Iam θνρείς sine diphthonlibri fine, etiam in Epitomis. mutare non habui necesse. go scribi debere notum est ex consensu autorum& coEt sequitur monstrosè corrupta narratio, quam omitdicum. miror Strabonem.(si tamen non librarius hoc fe tere satius duxi, quam ineptè aut saltem incertò coniecit.) plurali numero ponere. Locus Thucydidis est libro ctari, ac mea pro alienis ingerere. Vide Laconica PauIV, Ex quo& Stephano Kυνουρία reposui. Historia saniae. Othryadis est apud Herodotum lib. I,& alios. Caeteàs Causamque] Locus est mutilus, quod uel ex rum Homerus thyreae non meminit: quod uult& Stra subito à duali in singularem numerum transitu sentiri bo. itaque inserui oúx. potest: nisi διεξάμενοι legas,& ἐδυνάσεναι. Inter31 Acariam. JQui Macariae fontis historiam lepres nescio quid secutus habet praeter ea quae in Graeco git apud Pausaniam Atticis, is suspicari posset Macarie tant Agidas reges non habere nomen ab Agide Euam hîc legendum: absque hoc esset, quod Corinthi hîc fu vysthenis F. quod nescio quam sit uerùm, aut huc ut fasse fontem dicitur, Macaria in Marathone fuit. nolui ciat. Certè Agidas& Eurypontidas reges Sportae diego mutare, contentus indicare. κς μίαν.] Erat ἐς ctos ab Agide isto& Euryponte Proclis N, Pausanias μίαν. Paulo post Bembina.] Legebatur Belbina scribit. Si pluralia ista loco singularium recipias, nil uiquae insula huc nil facit, sed Nemeaeum Leonem medebitur deesse. In Euripi deis uersibus φυλχ χθόνος mini apud Graecos Beμβινητην dici poetas. Vide nescio quid sit: legi quαν λν Atticè. Stephanum. 26 Quod non uideretur. Sensum sectatus 32 Antiquae urbis.] τῆς χοινιας ἔρείπια sum. nam uerba σν μπίπτων σῶρ γὸ πῖς. sunt uitiata. quid sint, nescio. neque enim Schoenûs huc facit, portus Aldus συνεπίπτειν, malè. Infrà de Nauplia. quod nasupra Cenchreas, cuius infrà fit mentio. AVατεταuibus impleatur. Iτροσσταδι. legi πεπλῆαδαὶ. ται.] Erat ἀνατὴν τακται. Sed& alia sunt mendoλύθω etiam accedo significat poetis, ut alibi notaui. ἄν ἀναπαλοὺντα, πεπεισμειν. sed πρὸς omnino huc non facit,& augmentum praete33 lunonis Acraeae.] Ἀκράὶας reposui pro ἄviti deest. κρces. Sic& Pausanias uocat Corinthiacis,& Euripi27 Passa multas clades. Jπολώυυθορον enim dis scholiastes in Medeam,& Liuius libro XXXII. legi debet.& sic est apud Eustath. Iliad. d. 171. Caetera promontorium est). inquit.) aduersus Sicyonem lunoloca sunt Iliad B. 193. Odyss. B. 376.& Iliad. ae. initio, nis quam uocant Acraeam, in altum excurrens: traiectus quae interpretari nihil attinebat. inde Corinthum VII CII ferè passuum. De Cromyonis 28. Argolicam adiunxit. In Graeco Aěκωscriptura dixi ad Theseum Plutarchi Teneates(qua vικύν perspicuè falsum, cùm neque fratri quicquam eri de menda Strabo queritur.) etiam in epitoma in Tegea puerit,& is statim Laconicae possessor dicatur. Nolui tem fuit mutatus. mutare: sed Cleonae& alia in Catalogo faciunt, ut hoc 34 Colles Corinthus. J'oφρνα τε scripsi, e Αακωνικὴν pro ἄργείαν aut ἄρσλικὴν incuria lipitomas& rationem trimetri secutus pro ὀρρυεται. brarij obrepsisse putem. Argiae enim sunt Cleonae& aSupercilia autem colliculi sunt, etiam apud Maronem: lia sursum Achaicam uersus, quae paruerunt AgamemEcce supercilio cliuosi tramitis undam noni. Elicit.— inaequalem ergo& asperum situm Corin29 Hermionae uicinum.] ἔρτῶ ἔρμιόνῳ thi, collibus elatum& cauis conuallibus depressum, pro erat perspicuè falsum, quod ex superioribus liquet. itauerbium notat. Mox pro πρασωπίκς legi παρασω. que ἐν in ἄὐνταιαι. Sic& infrà de Methona. Nisum πίος, uel etymo hoc monente. autem per iωτae scribendum nemo ferè ignorat. 35 Hippocampum. animal marinum. sunt 30 Oenone. Sic disertè etiam habet Eustathius qui scuticam interpretentur apud Pausaniam Achaicis, locum eundem quem hîc Strabo, explicans,& Stephade hac ipsa re: quos non probo. fraenum mallem, si uer nus Oenonem Aeacidarum insulam faciens, scripturam tere uocem libeat: à flectendo scilicet equo quod scutihanc uidetur profectò tueri. apud Suidam Oivon legicaue fiat an fraeno, quiuis iudicet. Sed pro κατ αὺ κὰο legt I. Georg. 2621 STYABONISGEOGRAPH. legi κατ' αὐτὸν, aut potius καθʼ αὐτὸν, neque enim nobilem fluuium. Eustathius omisit prorsus citans hunc puto tum Helicae fuit Heraclides, sed tum uixit cùm ea locum Iliad. B'.570. periret. post Arnarium. J'Agrágioy. pòst AIVά37 Aleae.] Sic legi ex Herodoti Calliope& alijs ριον scribitur, nescio utrum rectiùs. pòst Addit scriptoribus. Graecum tamen reliqui ob contentiosos. deinde causam. Jasteriscum alleui. Quis enim est 38 In litore sitae.] πορὶ τὴν ἀκτήν. intellige ille, qui addit causam? ἀιγιαλόν. Litus Achaiae. Epitomae aliter habent. nam 36 Rhypenses.]^Pυπεις. Pausanias habet ęi& Temeno Cissum addunt,& pro Aegeo has πες. Ripes. Sed paulo post cum Y scriptum uocabulum bent, circa Aegeon, forte Aegion, hoc inculcatur apud nostrum uidetur autem μὲγοες à ego ampliùs censeo. μελας esse inculcatum, uixque puto magnum fuisse aut FINIS. STRABONIS – RERVM, GEGRA. PHICARVM LIBER NONVS. ARGVMENTVM. Nonus liber circa praecipuam Graeciae partem, Athenarumque landes uersatur. Ad haec Beotiam Thessaliamque cum ora ma ritima complectitur. Rimam, eamque minimam earum peninsularum quae Graeciam conficiunt, esse Peloponesum diximus. Eius nunc descriptione perfunctis restat, ut reliquas quoque persequamur. Secundam ergo eam fecimus, quae Peloponneso Megaridem adiungit. tertiam, quae hinc Atticam adponit, Boeotiamque,& Phocidis quandam partem, ac Locrorum Epienemidiorum. ita ut Megarensium sit Crommyon, Le Comte de T non Corinthiorum. De his itaque nunc dicendum. Eudoxus tradit, si quis à montibus Ceraunijs lineam imaginetur ad Sunium Atticae promon torium in directum porrectam uersus orientem: eam à dextro latere uersus meridiem totam Peloponnesum separaturam, à sinistro uersus septentriones oram marit mam continuam usque ad Crissaeum sinum, totiusque Megaridis& Atticae.& existimare se, litus quod à Sunio est usque ad* non habiturum fuisse flexum, nisi con tinentia ad fuissent isthmo loca, Hermionicum,& Actam. Eodem modo proficiscens ad Corinthiacum sinum, habere quandam talem+ occupaui. ita ut ibi in sinum curuetur, ubi est Rium& Antirrium ad arctum conducta, ut talem prae se ferat figuram. eademque de intimo recessu, in quem ait mare desinere. Haec cum Eudoxus tradiderit, mathematicus homo,& figurarum inclinationisque locorum 'Atticaa deseri-peritus, ac qui loca ea perlustrauerit: imaginari oportet latus Atticae cum Megaride pito. a Sunio usque ad isthmum cauum quidem esse, uerùm promiscuè. Est ibi in medio ferme dictae lineae Paraeus Atheniensium nauale: distans à Schoenunte, qui est adisthmum, ad CCCL stadia, à Sunio CCCXXX ac tantum circiter est interuallum ad Pagas à Peraeo, quantum ad Schoenuntem: decem tamen stadijs excedere aiunt. Vbi Sunium flexeris uersus septentrionem nauigatio est ad occidentem. acta autem est binaris, primum angusta, quae tamen dilatatur deinde in mediterranea, nihiloque minus lunae formam imitatur flexu uersus Oropum Boeotiae, conuexa parte mari obuersa. hoc est alterum orientale Atticae latus. Reliquum est septentrionem spectans latus Atticae ab Oropio agro pertinens occasum uersus usque ad Megaridem, Attica montana,& multis affecta nominibus, quae Boeotiam ab Attica diuidit. Itaque sicu ti suprà dixi, Boeotia isthmus fit tertiae earum quae commemoratae sunt peninsulae, utrinque mari alluta, intusque coërcet partes ad Peloponnesum sitas, Megaridem atque Atticam. Eamque ob causam aiunt antiquitus Actam& Acticam fuisse appellatam, quę nunc LIBER NONVS. nunc Attica dicitur, quòd maxima eius pars subiacet montibus, ad mare uergens& angusta, in longitudinem porrecta iustam, usque ad Sunium. Verùm ordine nunc maritimas explicemus oras, sumto unde eram, digressi initio. Post Crommyonem ergo supra Atticam sitae sunt Scironides petrae, praeter quas mare uersus non patet transitus. supra ipsas autem uia est, ab isthmo Megram& in Atticam ducens. adeò autem prope ad petras accedit uia, ut multis etiam locis praecipitia propter eam sint ob montem supra situm, qui inuius est& altus. Ibi ferunt Scironem,& qui a primum curuatione Pityocamptes dictus fuit, consedisse, montanamque regionem latrocinijs infestam habuisse: quos Theseus interfecit. Ab extremis his saxis obliquè flantem procellasque cientem Caurum Athenienses Sciro nen dicunt. Post Scironides petras excurrit promontorium Minoa, quòd Nisęę portum conficit. Est autem Nisaea Megarensium nauale, distans ab urbe stadijs XIIX,& longo utrinque muro ei connexum. idque etiam Minoa appellatur. Antiquitus hanc regionem lones habitabant, ut& Atticam, nondum conditis Megaris. Ideoque Homerus horum locorum mentionem seorsim non facit, sed cùm Athenienses uocat omnes Atticae incolas, eo nomine hos quoque complectitur atque censet. ut cum in Catalogo ait, Quique urbem pulcrae tenuerunt molis Athenas: intelligendi sunt etiam qui nunc Megarenses dicuntur, un'a ipsi quoque tum ad bellum profecti. Cuius rei signum est, quod priscis temporibus dicta fuit lonia& las.& cum Homerus ait, Illic Boeotique& laones Athenienses significat. Huius autem lonię pars fuit etiam Megaris. Et quidem Peloponnesij& lones, cum diu multumque de finibus disceptassent, in quib.& Crommyonia fuit, conuenerunt aliquando,& in locò de quo utrinque constabat columnam posuerunt apud ipsum isthmum, quae in parte Peloponnesum spectante habebat hanc inscriptionem, Haec iam Peloponnesus sunt, non lonia: in parte autem Megaris obuersa, Haec non Peloponnesus iam sunt, sed lonia. Et qui Atthida seures Atticas scripserunt, quanquam in multis dissentiunt, in eo tamen omnes, qui quidem alicuius sunt nominis, consentiunt, quòd cùm Pandionidę fuissent quatuor, Aegeus, Lycus, Pallas,& Nisus, Atticaque diuisa fuisset in quatuor portiones, Nisus Megaridem sorte obtinuerit, Nisaeamque condiderit. Philochorus ab Isthmo ad Pythium usque regnum eius pertigisse scribit. Andron usque ad Eleusinem& campum Thriasium. Iam cum diuisionem illam in quatuor partes factam alij aliter exponant, sufficiant nobis uersus ea de re Sophoclis. apud quem sic loquitur Aegeus. Me genitor Actas occupare iubet, soli Primariam mihi portionem destinans. Lyco sed agrorum Euboeae oppositum latus: Niso sed oram ad saxa Scironis sitam. Tellurem ad austrum sorte Pallas obtinet Quae spectat, asper& digantas educans. His ergo argumentis docent Megaridem Atticae fuisse partem. Post Heraclidarum re ditum& regionis portionem usu uenit, ut multi ab ijs& Doriensibus unà cum qs reuersis, suis sedibus pulsi in Atticam migrarent. è quibus fuit etiam Melanthus Messenę rex. qui cum singulari pugna Xanthum uicisset Boeotorum regem, ultrò ab Atheniensibus tex est dieatus. Cùm autem exsulum frequentia faceret, ut copia uirorum floreret Attica, metuentes sibi Heraclidae, instigantibus eos maximè Corinthijs& Messenijs, ildis ob uicinitatem, his quod tum Codrus Melanthi F. regnum Atticae tenebat, bellum At ticae intulerunt. uictique proelio,& ex Attica profligati, Megaricam tamen occupauerunt, & Megaris urbe condita, incolas ex lonibus fecerunt Dorienses. aboleuerunt etiam columnam, quae lones à Peloponaeso distinguebat. Vrbs Megarensium, quanquam mul Megara. tas est passa mutationes, tamen etiamnum durat. Habuit aliquando etiam scholam philosophorum, qui Megarici dicebantur, successores Euclidis Socratici, patria Megarensis. B 2 quomodo 546. Hlad. v. 685. 857. Hiad. v. 686. Iliad. A. 327 273. 264 STRALONIS GBOGRAPH. quomodo Phoedoni Eleo Elvaci successerunt, ipsi quoque Socratico: de quibus Pyrrho fuit:& Menedemo Bretriensi Eretriaci. Est autem regio Megaresium subaspera, sicut& Attica:& maiorem eius partem occupant Ondi montes,(quasi Asininos diceres.) Dorsum è Scironijs saxis porrectum uersum Boeotiam& Cithaeronem,& mare quod ad Nisaeam est à Crissaeo distinguens, quod Alcyonium dicitur. Nauiganti à Nisaca uersus Atticam, quinque exiguae insulae occurrunt. Inde est Salamin, longitudine Lxx ferè, aut ut alij uolunt xxi stadiorum. urbem habet cognominem.& prisca quidem Aeginae& austro obuersa, deserta est. situm etiam Aeschylus notauit. Aegina uersus Austri flatus est sita. noua autem in sinu sita est in loco peninsulam referente,& Atticam attingente. Antiquitus alia habuit nomina. dicebatur enim Sciras,& Cychrsa, à quibusdam heroibus. unde& Minerua Sciras,& Scira locus Atticae,& Episcirosis sacrificium quoddam,& mensis sciophorion. hinc& Cychriodes serpens, quem alitum à Cychreo, Hesiodus ait ab Euryclo profligatum fuisse cum insulam infestaret, receptumque Eleusine à Cerere in locum administri. Pityussa etiam à pinu, quae Graecis est pitys, dicta fuit. Claruit autem insula haec cùm propter Aeacidas. qui eam tenuerunt, praesertim Aiacem Tela monis F: tum quod ibi uictus nauali praelio â Graecis Xerxes, fuga domum contendit. Quin& Aeginetae in partem gloriae eo proelio partae euenerunt, uicini& qui memorabilem praebuijsent classem. Amnis est insulae Salaminae Bocarus, qui nunc Bocalias appel latur. Nunc Achenienses possident insulam, quondam cum Megarensibus de ea contenderunt. feruntque Pifistratum, aut(.ut alij uolunt.) Solonem, post uersum Beestiae hunc A Salamine aderat cum bis sex nauibus Aiax, inserto per fallaciam hoc, Quas statuit, ubi Athenarum stabat citae classis: Homeri testimonio docuisse insulam antiquitus Atheniensium fu sse. Verum eritici id non admittunt, quod multi alij uersus contrà testimonium praebeant. Cur enim Aiacis nauium statio ultimo fuit loco, non iuxta Athenienses, sed Thessalos quicum Protesilao uenerant? Hîc naues Aiacis erant,& Protesilai. Et Agamemno exercitum obiens, Repperit hîc Petei fortemque Menesthea natum, Circum& Erecht das pugnaci robore stantes Ponè Cephallenis cinctusque cohortibus acer Adstabat Laërtiades. de Asace autem& Salaminijs alibi, Venit ad Aiaces & iuxta illos, Illic Idomeneus non Menestheus. Athenienses ergo putantur huiusmodi ab Homero testimonium petiuisse. Megarenses autem illis sic occiuisse: A Salamine aderat cum bis sex nauibus Aiax, reque Polichna, Eque Aegirusa, Niseaque, Tripodisque. quae sunt Megarica loca.& Tripodi Tripodiscium dicuntur, ubi nunc situm est forum Megarensium. Alienam autem ab Attica esse Salaminem, quidam eo argumento uolunt docere, quod antistita Mineruae Poliadis cùm recentem caseum Atticum non tangat, solo peregrino uescatur, ea etiam Salaminio utatur. nam& ab alijs insulis, quas ad Atticam pertinere in confesso est, allato utitur: quia nimirum huius consuetudinis autores pro peregrino duxerunt quidquid trans mare afferretur. Videtur autem quae nunc est Salamis antiquitus peculiaris fuisse respublica, Megara autem pars fuisse Atticae. In ora porrò maritima iuxta Salaminam fines sunt Megaricam ab Attica dirimentes, montes duo qui Cerata, id est cornua, nominantur. sequitur urbs Eleusin, in qua remplum est Eleusiniae Cereris,& mysticum delubrum, turbae quanta in theatro solet esse capax. opus Ictini, qui etiam parthenonem(domicilium uirginis intellige.) Minenae en arce LIBER NONVS. 26n in arce fecit, Perieleoperum procurationem sustinente urbs in demis, id est pagis seu curijs Atticis numeratur. Deinceps campus est Thriasius, eiusdemque nominis litus& pagus siue curia. Tum Amphiale promontorium,& superincumbens lapicidina, ac traiectus in Salaminam: quem cum aggere ingesto complanare Xerzes conaretur, nauali praelio, suorumque fuga praeuentus fuit. Ibi& duae paruę sunt insulae Pharmacusae, in quarum maiore ostenditur sepulcrum Circes. Supra actam hanc mons est Conydulus,& Conydalenses curia Attica. Inde Furum portus,& Psyttalia, insula saxosa ac deserta, quam quidam P raes portum appellauerunt. Vicina est Atalanta, Euboicae Locrensique cognominis:& alia parua insula Psyttaliae similis. tum Peraeeus, qui& ipse in curijs censetur. Inde Munychiatumulus peninsulae forma, cauus& magna ex parte cuniculis subrutus partim natura, partim industria, ita ut habitationibus sit aptus. intratur in eam angustasper fauces, & infrà sunt tres portus. Antiquitus muro cincta atque habitata fuit Munychia, ferè quo modo Rhodiorum urbs, complexa maenib. Pfraeeum& portus naualium plenos, in quibus& Philonis opus fuit armamentarium. fuitque nauale CCCc nauibus recipiendis sufficiens: neque paucioribus constabat Atheniensium classis. Hunc murum attingebant longi muri, nunc diruti, qui crurum instar ab urbe quadraginta stadiorum longitudine producti, astu cum Peraeceo consectebant. Sed multa ista bella murum deiecerunt, ac Munychiae propugnaculum, P’raeeumque redegerunt in exiguum uicum, qui habitatur apud portus& ędem louis Seruatoris. eius aedis porticus parui, tabulas con tinent mirabiles, illustrium opera artificum: pars quae sub dio aperta est, statuas. Longi muri deiecti sunt primùm à Sportanis, deinde à Romanis, quo tempore Sylla& Pateraeeum& Astu ipsum expugnauit. Astu saxum est in planicie, circumquaque domicilijs circumdatum. in eo saxo est templum Mineruae,& uetusta Poliadis aedes, in qua semper ardens lucerna,& Parthenôn Ictini opus, in quo Minerua eburnea, Ph. 1diae opus. Enimuerò in multitudinem incidens eorum quae de hac urbe cantantur, inque hominum ore uersantur, uereor ne si copiosior sim, ab instituto meo scriptio aberret. Venit enim mihi in mentem eius quod Hegesias dixit: Video arcem: signum ibi est tridentis. uideo Eleusinem, mystery sacrorum ibi scrutor. ibi est Leocorium, hîc Theseum, non possunt singula exponi. est enim Attica deorum opus,& priscorum heroum. Verùm hic quidem unici tantûm in arce simulacri mentionem fecit. Polemo periegetes ab accurata singulorum descriptione dictus quatuor libros conscripsit de donarijs in arce dedicatis. quam proportionem requirunt etiam reliquae urbis& agri partes. cumque Eleusinem dixerit unam ex CLXX curijs(.quidem IV addunt.) reliquarum nullam nominauit. Habent autem si non singulae, at certe multae fabulas complures& historias. Verbi gratia, Aphydua Helenam à Theseo raptam,& expugnata Aphydua à fratribus suis Castoribus receptam. Marathon certamen Persicum, Rhamnûs Nemesis simulacrum quod alij Diodoti, alij Agoracriti Parij opus affirmant,& mole& elegantia praestantissimum, neque Phidiae operibus cedens. Ita& Decelja arx belli fuit Peloponnesijs bello Decelico:& à Phyla populum in Phęræeum, indeque in urbem reduxit Thrasybulus. ac demultis alijs multa narrari possunt, nt de Leocorio, Thesso, Lycio, Olympio, quodedicauit rex, morte interceptus semipterfectum religt. de Academia item, hortis philosophorum, Odeo, porticu quae Poecile ob uarietatem dicebatur,& templis quam in urbe sunt,& continent opera praeclarorum artificum. Muttoque etiam prolixior fieret sermo, si quis de primis Athenarum conditoribus examen institueret, facto à Cecrope initio. Non enim ab omnibus eadem traduntur. quod uel ipsa demonstrant nomina. Regionem quippe Acticam dicunt ab Actaeone: Atihidem& Atticam ab Atthide Cranai F. à quo& incolae Cranai: Mopsopiam à Mopsopo: loniam ab lone Xuthi F. Posidoniam, id est Nepituniam,& Athenas, quasi Mineruiam, à dijs tutelaribus nominisque autoribus. Iam ante autem diximus, uideri huc quoque suis migrationibus peruenisse Pelasgorum gentem, ac fuisse ab Atticis à uagando Pelasgos denominatam. Caeterùm quanto maiore studio quis de rebus illustribus scribit, quantoque plures sunt qui de ijs disferuerunt: tanto maiori etiam est obtionius repraehensioni, si historiam non teneat. Quale illud est, quod in congerie fluuiorum Callimachus ridere se ait si quis ausus fuisset scribere uirgines Atheniensium B 3 Hauri 266 STRABONISGEOURAPH. Haurire purum Eridani liquorem, à quo etiam pecudes abstineant. Sane scaturigines aiunt esse purae& potabilis aquae propè Lyceum, extra portam quae Diocharis dicitur. olimque etiam fons constructus fuit in uicina, bona aqua copiosus. quod si aqua hodie non est pura, quis id miretur, olim 1 ita fuisse puram ut 1 etiam potui esset, quae postmodo mutata sit? Singulis itaque, cum sint tam multa, immorari non licet: neque tamen ita silentio omnia sunt in uoluenda, ut non quorundam fiat in tempore mentio. Hicitaque id sufficit adiecisse, quod narrat Philo chorus, cùm Atticam Cares à mari, à terra Boeoti quos uocabant Aones popularentur, Athenae. principem Secropem in duodecim urbes multitudinem composuisse, quarum nomina sunt Cecropia, Tetrapolis, Epacria, Decelsa, Eleusis, Aphydna(plurari etiam numero Aphydnas dicunt.) Thoricus, Brauron, Cytherus, Sphettus, Cephissia, Phalerus. Has deinde duodecim urbes in unam contraxisse eam quae etiamnum est dicitur Theseus. Principio regnum fuit Athenis, deinde in popularem reip. administrationem fuit mutatum. quam cum tyranny essent adorti Pisistratus cum filijs. pauloque post pauci summam rerum suis in manibus tenuissent, quales fuerunt cùm coccilli, tum xxx à Lacedaemonij impositi tyrannyranni: facile illorum iugum Athenienses excusserunt, popularemque reipub. statum usque ad Romanorum nominationem retinuerunt. Etsi enim nonnihil à Macedoni cis uexati regibus, parere ijs sunt coacti: integram tamen reip. formam eandem conseruarunt. Neque desunt qui affirment nunquam meliùs fuisse Atheniensium gubernatam rempublicam, atque eo tempore, quo Macedonibus Casander imperauit. Is enim quanquam alijs in rebus uideretur ad tyrannyn propensior, tamen Athenis in deditionem ac ceptis usus est humaniter, urbique ciuem praefecit Demetrium Phalereum Theophrasti philosophi discipulum: qui non modò non destruxit, sed instaurauit potiùs popularem reip. statum: quòd eius de hoc reip. genere scripti commentarij declarant. Verùm inuidia,& cum paucis susceptae inimiciciae tantum ualuerunt, ut Casandro mortuo fugere in Aegyptum fuerit coactus: statuasque eius amplius trecentis motu facto aduersarij deiecerunt, conflaueruntque addunt quidam, conflationem in maturas factam. Sed Romani cùm eos recepissent populari reipubl. forma utentes, libertatem ipsis suam legesque incolumes conseruarunt. Bello deinde Mithridatico ingruente, ijs sub tyranny coacti fuerunt esse, quos uellet rex. quorum potentissimum Aristionem,& uiolenter urbi imperantem Sylla Romanorum dux urbe expugnata supplicio affecit, urbique ueniam dedit. quae hodieque libertate fruitur,& apud Romanos est in honore. Post Paraeum Phalerenses sunt caria in proximè insequente ora. inde Halimusij, Aexonenses, Halienses Aexonici, Anagyrasij, Oreenses, Lampyrenses, Aeginenses, A naphlystij, Azenenses. atque hi quidem usque ad Sunium promontorium. Inter dictos 2 pagos longum est promontorium primum post Aezonenses Zoster. deinde aliud 2 post Thoreas Astypalaea. insulae ante alteram Phaura, ante alteram Eleussa,& ante Aexoneas Hydrusa. ad Anaphlystum autem est Pansium(.Panis facellum.)& aedes Coliadis Veneris. in quem locum eiectas fluctib. aiunt ultimas naufragij tabulas, quòd Persae nauali ad Salaminam pugna fecerunt.& Apollinem de ea re sic fuisse uaticinatum: Colias horrebit uisus muliercula remis. Ante haec loca non procul à continente remota iacet Belbina insula& Procli uallum. Vbi promontorium circumflexoris, quòd ad Sunium est, offertur Sunium memorabilis pague siue curia, tum Thoricus: inde Potamus pagus, cuius curiales Potamij. Sequuntur Prasia, Starea, Brauron, ubi Dianae Brauroniae templum est des ubi tauropoli tum Myrrinûs, Probalinthus, Marathon. Hic Miltiades Datis Persae copias internecione deleuit, non expectatis Lacedaemonijs, ob plenilunij ob seruationem aduentum differentibus, ibidem fabulantur fuisse taurum Marathonium quem Theseus interfecit. Marathonem subsequitur Tricorythus, inde Ramnus, ubi Nemesis templum habet. post Psaphis Oropiorum, circa quem locum oraculum fuit Amphiarai, olim cultum: ubi fugientem Amphiaraum, ut ait Sophocles Thebanus hausit puluis hiatu praepete, Arma& quadrigas absorbens simul& uirum. Oropus LIBER NONVS. 267 Oropus saepe in controuersiam uenit. sita est enim urbs in confinio Atticae& Boeotiae. Ante oram hanc& Thurium ac Sunium iacer insula Helena, aspera& deserta, in longum porrecta specio circiter Lx stadiorum. Eius aiunt meminisse Homerum in his Alexandri ad Helenam uerbis, Necum te primùm abreptam Lace daemone amoena, Nauibus impositam uexi per caerula Ponti, Insula& in Cranaa mihi gaudia prima dedisti. Cranaam enim, id est asperam appellari, quae à concubitu eorum deinde sit Helena dicta. Post Helenam, reliquo litori Atticaeobiecta est Euboea, itidem arcta& in longum iuxta continentem porrecta, ut& Helena. A Sunio ad austrinum Euboeae promontorium, quod albam actam(Leucen acten) appellant, nauigatio est stadiorum ccc. Sed de Euboea postea dicetur. Caeterum mediterraneos pagos siue oppida Atticae, ob eorum multit idinem longum fuerit recensere. Montes quorum nomina maximè sunt nobilia, sunt Hymettus, Brieessus, Lycabettus, Parnes, Colydallus. Prope urbem marmor Hymet tium pulcerrimum effoditur, 3 ut& Pentelicum. quin& optimum mel fit in Hymetto.Sectiones argentariae in Artica initio fuerunt uberes, nunc defecerunt. Sanè opetarij, cùm metalla malignè labori responderent, excrementa uetera& scoriam recoquentes, adhuc inde eliquatum argentum inuenerunt, cùm ueteres imperité fornacibus metalla excoxissent. Cùm autem inter omnia mellis genera optimum sit Atticum, multo omnibus praestare aiunt id quod in secturis argentarijs reperitur,& acapniston dicitur, quia citra fumum conficitur. Quod ad flumina Atticae pertinet, Cephissus apud Trinemios ortus, per planiciem defluit, ubi est Gephyra,& Gephyrismi: quod est pons,& pontani. lapsusque per longos muros qui ab astu ad Peraeeum ducti sunt, in Phalerico litore mari miscetur,illentis plerunque in morem fluens, aestatè etiam omnino deliciens. Talis maxime est etiam Ilissus ab altera urbis parte ad idem delabens litus, ortus ex locis supra Agram& Lyceum sitis fontemque in Phaedro à Platone celebratum. Atque haec quidem de Attica. Sequitur ordine Boeotia. de qua dicturum necesse est perspicuitatis gratia etiam con Baetia. tiguas gentes recensere: ut ante monuimus. Sic igitur describamus. Ora maritima à Sunio Thessalonicam usque extendi uersus septentrionem, cùm quidem parumper declinet à mari quod uersus orientem excedit: ita ut quae ad occasum uergunt, quasi fasciae quaedam sint, aequalibus undique interuallis per singulas regiones protractae. Harum pri ma est ea, quae a Megaride fasciae in morem parte orientem spectante subducit oram ma ritimam à Sunio usque ad Oropum& litus uicinum: parte occidua isthmum,& mare Alcyonium quod est apud Pagas usque ad loca Creusae uicina. reliqua 4 usque 4 ad isthmum oram,& ueluti montanam, quae dirimit ab Secunda est Boeotia, fascia quaedam ab ortu aduersus occasum porrecta a mari Euboico ad sinsi Crissaeum, aequalis aut etiam minor longitudine Atticae: soli tamen praestantia permultum eam excellens. Ephorus cùm hac re Boeotiam finitimis praestare gentibus ait, tum quod sola trimaris est, copiaque portuum maiore praedita. Nam& in Crissaeo& Corinthiaco sinu bus allata ex Italia, Sicilia, Africaque accipit.& ubi Euboeę opponitur, in utranque Euripi partem se ora eius diducit. ita ut parte quae aduersus Aulidem est, in qua Tanapra iacet& Salganeus& Anthedon, continuum habeat mare ei, quod ad Aegyptum, Cyprum, insulasque pertingit: altera parte mare habeat Macedonico, propontidi,& Hellesponto continuum. Adijcit& hoc, quodammodo Euboeam Boeotiae partem effici, adeo angusto Euripo, qui possit ponte duorum interni iugefum. His ille nominibus eam regionem laudat, aitque eam ad imperium obtiniendum optimè fuisse paratam: sed quod incolae non uterentur institutione ac disciplina(quando ne duces quidem singulis temporibus suos tolerare potuerunt, reb. quantumuis praeclare ab his gestis.) ideò non dutare eorum potuisse potentiam. quod exemplo Epaminondae satis apparuerit, quo mortuo statim amiserint Thebani imperium, cuius gustum duntaxat percepissent. Causam autem huius rei hanc aducit, quod litteras,& cum hominibus consuescere neglexerint, solius bellicę uirtutis studiosi. Fuit uerò addendum, litteras& consuetudinem hominum B 4 apud Nied y. 444 STRABONISGEOGRAPH. apud Graecos maximè potuisse prodesse. nam apud barbaros quidem ui quàm facundia plus effectur. Sanè Romani antiquitus contra gentes agrestiores belligerantes, nihil id genus disciplinis opus habuerunt. postquam cum mansuetioribus gentibus ac populis ce pit esse res ipsis, istis quoque institutionibus animum adiecerunt, itaque in suam omnia po testatem redegerunt. Enimuerò Boeotiam initio barbari tenuerunt, Aones& Temmices à Sùnio euagati,& Leleges ac Hyantes. Deinde cum Cadmo è Phoenicia profecti Phoenices occuparunt:& Cadmus munita muris Cadmaa, regnum posteris reliquit. Hi Thebas adiecerunt Cadmsae à se conditas, ac plerisque Boeotis imperantes, regnum usque ad Epigonorum bellum propagant. Ea autem tempestate paulisper relictis Thebis, posteà eò rediuerunt. Eodemque modo à Thracibus expulsi& Pelasgis, in Thessalia cum Arnaeis rempub. constituerunt quae diu durauit, ita ut uniuersidiceretur Boeoti. De inde domum suam postliminio repetiuerunt, iam Aeolica classe apud Aulidem Boeotiae collecta, qua in Asiam proficiscer entur Orestis filij.ibi tum Orchomeniam cùm Boeotię Iliad.B.sn. adiecissent(non enim unum fuit antiquitus corpus, neque Orchomenios cum Boeotis recenset Homerus, sed seorsim sub Minyarum nomine.) iunctis uiribus Pelasgos eiectos Athenas compulerunt, è quibus& urbis quaedam pars Pelasgicum est dicta,& habitauerunt sub Hymetto: Thraces autem in Parnassum exegerunt: Hyantes Hyampolin Phocidis condiderunt. Refert Ephorus Thraces pactis cum Boeotis inducijs, noctu eos, ut qui place facta castra negligentius tutarentur, adortos fuisse. profligatosque ab ijs, simulque quod inducias uiolassent, culpatos, id abs se factum negasse. pactos enim dierum inducias, noctu adortos esse. atque inde natum prouerbium, Thracicum commentum. Pelasgos durante adhuc bello abijsse ut oraculum consulerent: idem Boeatos etiam fecisse. Ac Pelasgis quidem quid responsum fuerit, fatetur sibi non constare. Boeotis autem antistitam respondisse, rebus usuros secundis, si impiè agerent. Qui uerò missi erant scitatum, suspicatos uatem in gratiam Pelasgorum, qui eius gentiles essent(. nam ab initio templum id Pelasgicum fuit.) sic respondisse, correptam in rogum coniecisse: quod sic rasiocinarentur, siue iure id facinus siue iniuria perpetrasse ipsos 5 iudicatum fuisset, utroque rem modo bene habituram. nimirum ea, siquidem oraculum mala fide edidisset, supplicio affecta: sin uerò nihil fraudis commisisset, a se id factum fore, quòd iussi erant. Enimuerò eos quibus templum curae erant, autores huius facinoris indicta causa, idque in templo, necandos non censuisse: rem ad iudicium detulisse, quòd facerent mulierum Sacerdotum, quae eaedem erant fatidicae reliquae duae: solebant enim tres esse. Boeotis autem causantibus nullibi leges mulieribus iudicium permittere, totidem eis uiros fuisse adiunctos. Porrò uiros absoluisse, mulieres damnasse, cumque essent aequales numero sententiae, absoluentes uicisse. ex eo receptum, ut apud Dodonam solis Boeotis uiri oracula redderent. Caeterum fatidicas istas mulieres oraculo in diuersam sententiam explicato Boeotis deum praecipere dixisse, ut suos tripodes colligentes quotannis Dodonam mitterent. Idque Boeatos fecisse. semper enim unum aliquem dedieatorum apud se tripodum noctu auferentes& uestibus occultantes, ita Iam Dodonam departare. Posteà Boeoti Penthilum in Aeolica colonia deducenda adiuuerunt, missis cum eo suorum plurimis: ita ut Boeotica ea colonia fuerit cognominata. Multo post tempore bellum Persicum apud Plataeas, regionem eorum afflixit. Ita tamen postmodo reparauerunt suas res, ut etiam de principatu inter Graecos Thebani certarent, cum Lacedaemoni os duobus uicissent praelijs. Sed cùm in posteriore cecidisset Epaminondas, spe imperi deiecti, tamen pro Graecis bellum gesterunt in Phocenses, qui commune templum depraedati erant. Quo bello attriti,& à Macedonibus Gręcos infestantibus,& amiserunt urbem suam à Macedonibus dirutam,& ab ijsdem instauratam receperunt. Atque ex illc tempore Thebae reb. subinde in deterius sublabentibus usque ad nostra tempora, uix pagi memorabilis formam retinent. Quod idem alijs etiam Boeotiae accidit urbibus, Tanagra & Thespijs exceptis, quae cum Thebis comparatae, satis adhuc constare uidentur. Deinceps Boeotiae nobis descriptio est proponenda, sumto initio ab ora maritima, quae Euboeae opposita Articam attingit. Principium est Oropus,& sacer portus qui Delphinium dicitur, cuius exegione est antiqua Euboeae Eretria, traiectu IX stadiorum distans. A'Del- LIBER NONVS. A Delphinio Oropus abest xx stadijs, huic Erettia nostra opponitur, traiectu xLstadiòtum. Inde est Delium Apollinis templum ad eius quod in Delo est exemplar conditum. oppidum Tanagraeorum ab Aulidae distans xxx stadiis. Ibi prælio uicti Athenienses cum effusè fugerent, delapsum in fuga ab equo Xerophontem Grylli F. iacere uidens Socrates philosophus, qui amisso equo pedes pugnabat; in humero suos receptum per multa stadia portauit atque eripuit, dum fuga silleretur. sequitur portus magnus, quem profundum uocant. Pòst Aulis locus saxosus, Taniente pagus, cum portu l nauium capace: ut appareat naues Graecorum in magno stetisse portu. Est& in propinquo Euripus Chalcidis, ad quem à Sunio stadia sunt Lxx. is Euripus est, ut diximus, ponte iun ctus duum iugerum. turris utrinque ad eum extat, una à Chalcide, altera à Boeotia:& ab una ad alteram canalis est exstructus. De reciprocatione Euripi sufficiat dixisse id, quod eum septies quauis die ac nocte mutari aiunt. causa alibi est indaganda. Ponè est in sublimi Sal ganeus. habet autem locus nomen à Salganeo uiro Boeoto ibi sepulto, qui Persis à Maliaco sinu in traiectum hunc nauigantibus ductorcum fuisset, a classis Persicae praefe cto Megabaton interfectus dicitur priusquam ad Euripum peruenissent: mala eum fide age re opinato, qui dolosè classem in caecas maris angustias coniecisset. aiuntque barbarum posteà errore suo cognito, poenitentia correptum sepulcro dignatum esse, quem insontem occiderat. Est& Graea locus Oropo uicinus,& fanum Ampliarai,& Narcissi Eretriensis monimentum, quod Sigelum dicitur à silentio, praetereuntes enim tacent. 6 Nonnulli Graeam eandem cum Tanargra esse censent, caeterum Poemandria est eadem cum Tanargra. Gephyraei quoque, id est pontani, uocantur Tanagraei. Fanum Ampliarai imi tatione eius quod est ad Cnopiam Thebaicam fuit dedicatum. Est& Mycalessus Tanagricus pagus in uia quae Thebis Chalcidem tendit: Boeotice Mycalettum appellant. Est& Harma iuxta Mycalettum Tanagricę uicus desertus, nomen habens à curru(. hoc harma norat Graecis.) Ampliarai. aliud est Harma Atticae apud Phylen pagum, finitimum Tanagricae. Ab hoc Harmate tractum est prouerbium: Quando per Harma fulgurauerit. nam qui Pythaistae uocabantur, oraculi cuiusdam iussu ad Harma conuerso uisu fulgur quodpiam obseruabant, quo fulgure conspecto saerificium Delphos mitterent. obserunbant autem per tres menses, quouis mense per triduum totidemque noctes, stantes ipsi ad focum louis fulgurantis, qui est intra muros inter Pythium& Ølympium. Sed quod ad Harma Boeolicum spectat, sunt qui dicant Ampliarao in pugna e curru prolapso ibi, ubi nunc eius est sacellum, currum uacuum delatum esse ad locum, qui ab eo Harmauo catur. alij Adrasti fugientis currum ibi confractum aiunt, ipsumque Arionis equi ope euasisse. Philochorus à pagi eius incolis ait seruatum fuisse, ideoque eis ius ciuitaris apud Argiuos esse. Caeterùm à Thebis Argos eunti ad sinistram habetur Tan danargra, ad dextram Hyria, ipsa quoque Tanientaeorum nunc, olim Thebanorum. Ibi ut fabulae perhibent Hyrieus fuit, Orionque est editus, eo modo quem in dithyambis Pindarus describit, est propinqua Aulidi. Nonnulli Hysias Hyriam aiunt dici, quae ad Asopum sitae sub Cithaerone sit regionis in continenti prope Erythras, colonia Hyriensium, condita a Nycteò Antiopae patre. Sunt& in Argia Hysiae, cuius incolae Hysiatae dicuntur. Erythrarum autem Boeotiae colonia est Erythrae loniae urs. Est& Eleon pagus Tanagticus, à paJudibus nominatus. Post Salganeum Anthedon urbs est portum habens, ultima in Boeotico quod Euboeae oppositum est litore. quod& Homerus expressit, extrenae. pitheto eam ornans. Quanquam adhuc paululum progrediens ad oppidula duo peruenies Boeotica,& Larymnam, ad quam sunt ostia Cephissi: aliaque ulterius nominib. cum curijs Atticis conuenientia. Ex aduerso autem huius orae sitas aiunt Aegas Euboicas, ubi Nepruni Aegaei templum est. harum suprà quoque facta est à nobis mentio. eo traiectus est ab Anthedone stadiorum Cxx. aliunde multo minor. templum in monte situm est sublimi. ad fuit olim etiam urbs. Aeis uicinae fuerunt etiam 7 Orobiae. In Anthedonia regione est etiam Messapius mons à Messapo dictus, qui in cùm lapygiam uenisset, nomen regioni Mestapiae indidit. Ad haec loca etiam fabula refertur Glauci Anthedonij, quem in cetum fuisse transformatum perhibent. Prope Anthedonem locus est Boeotiae venerando adspectu, uestigia urbis continens, qui Isus appellatur, correpta priore syllaba. Sunt Catal. uersu en 40 STRABONISGEOGRAPH. baSunt qui apud Homerum sic putent scribendum. Isum siue sacram cum legatur uulgo: Nisam siue sacram atque hi priorem in lsus syllabam poentica licentia produeunt. quia nullibi in Boeotica inuenitur Nisa, sicut docet Apollodorus in commentario nauium Homericae recensionis. Itaque non locum habet, nisi lsum fortassis Nisae nomine expresserit. Fuit enim Nisa Megaridis urbs,& alia in Boeotiam inde ducta colonia ab drone. nunc desijt esse. Alijscribunt, Creusam siue sacram. Creusam intelligentes, quę etiamnum est nauale Thespiensium in sinu Crissaeo. Alij sic, Pheras siue sacras—. sunt autem Pherę unus de quatuor Tanagricae pagis, quorum nomina, Eleon, Harma, Mycalessus, Pherae. Sunt& qui scribant: Nysam siue sacram. Est autem Nysa Heliconis uicus. Atque ora quidem Boeotiae maritima, quae Euboeae opponitur, talis est. Quae sequuntur in continente, planicies sunt undiquaque reliquis sui partibus montibus inclusa, Atticis uersus austrum, Phocicis uersus septentrionem. ab occasu Cithaeron obliquus incidit paulum supra Crissae. um mare, initium habens Atticis ac Megaricis montibus contiguum, deinde in campos sese torquens,& ad Thebas desinens. Campi hi partim fragnant fluminibus in eos diffusis. qui cum incidant, effluxusque etiam alicubi inueniant, aliae planicies resiccantur, aliae omnis generis culturam fructusque ferunt. Sed cum solum istud in profundo ca uernosum sit, saepenumero terraemotus facti 1610. Meatuunt alios obthurauerunt, alios reserauerunt, quosdam ipsa in superficie, alios per cuniculos. ita fit ut aquae etiam aliae per occultos meatus labantur, aliae in superficie, tam lacuum quam fluuiorum. Porro autem meatibus in imò obstructis, euenit ut paludes auctę ad habitata usque loca sese proferant: ita sanè, ut urbes quoque& regiones absorbeantur. rursumque uel ijsdem uel alijs apertis emergant: itaque eadem loca aliâs nauigentur, aliâs pedestri itinere peruadi possint:& eaedem urbes aliâs ad paludem, aliâs procul ab eadem sitae uisantur. Hoc autem duobus euenire modis potest. Nam aut manent immotae urbes, quando aquarum incrementum tantum non est, ut inundet eas, positis edito loco aedificijs: aut deceditur, reficiunturque& denuò inhabitantur eae, quando incolae metu illuuiei& periculi aliò concedunt in remotiora aut sublimiora loca. Id uerò consequens est, sic instauratas urbes pristinum seruare nomen: etiam si id ductum fuerit à re aliqua, quam postmodo ibidem non inuenias. Etenim probabile est dictas fuisse Plataeas à remorum palma seu latitudine, quae est Graecis plate, ac Plataeenses appellatos qui remigio uictum quaererent. quod nomen nunc in eos propriè non competeret, cùm procul à palude habitent. Helos quoque Eleon,& 88 Eilesion dicta fuere, quòd prope lacus sitae essent. quae omnia nunc non ita habent, uel quod deintegro condita sunt, uel quia postea temporis aqua defluente lacus admodum subsederit. Atque hoc quidem fieripotuisse, cum primis ostendit Cephissus amnis Copai dem implens paludem. urbs enim ea Copae inde nominantur, hoc est remi,& lacui nomen est Copais. quòd ita fuit aquis auctus, ut de submersione periculum esset urbi. Posteà non procul à Copis hiatus terrae factus amni alueum aperuit subterraneum, eumque ad XXX usque stßdia producens, in superficiem erumpere sinit apud Larymnam Locridis, quę superior dicitur.(alia enim est Boeotica Larymna, de qua diximus, ad mare sita: ideoque Romani superiorem adposuerunt.) Loco nomen est Anchoem, eodemque nomine laeus. ibique demum Cephissus in mare exit. Tunc itaque eluuie desinente, accolae etiam periculo sunt liberati: demtis ijs urbibus quę iam erantabsorptae. Cùm autem meatus denuò obstruerentur, uir Chalcidensis qui cretam effodiebat, desijt repurgare obstructiones, quia Boeotis seditio inciderat: quanquam, ut ipse in epistola ad Alexandrum scribit multa iam resiccata essent loca. Haenonnulli situm fuisse putant antiquum Orchomenum. alij Eleusinem& Athenas ad Tritonem fluuium, aetate Cecropis, cùm is Boeotiae prae ellertunc Ogygiae dictae. Sed has aiunt urbes deinde diluuio abolitas. Ferunt etiam apud Orchomenum terram hiatudiductam recepisse Melanem fluuium qui per agrum Haliartium fluens, paludem. ibi facit, quae calamum tibijs aptum producit. Caeterum is fluuius. LIBER NONVS. 171 Nuuius omnino perijt: siue est hiatus in meatus diffudit obscuros, siue lacus eum& paludes circa Haliartum absumserunt, ob quas herbosum Haliartum Homerus appellat. Hi fluuij è montibus promanant Phocicis. interque eos Cephissus è Lilaca oritur Phocica iliad. 6. n° 3. urbe: quod& Homerus notauit: Quique Lilaeam habent Cephissi fontibus aptam. ibid. 523 Is per Elateam fluens Phocicarum urbium maximam, ac per Parapotamios& Phanoteos, ipsa quoque Phocidis oppida, ad Chaeroneam Boeotiae pergit: deinde per agrum Orchomeni& Coroneae in Copaidem exit lacum. Permessus quoque& Olmaus fluuij ex Helicone confluentes in eandem Copaidem paludem prope Haliartum incidunt. * Sed& huius aquae eodem incidunt. Est itaque locus magnus, ambitu CCCxxc, stadiorum. exitus eius nusquam apparent, demto hiatu qui Cephyssum excipit ac paludibus, quas prata interiacent. Est autem Hylaca seu Hylica palus diu erfa â Copaide. Meminit Homerus. Ille habitabat Hylam, Cephissida pone paludem, Praediues Iliad. t. 706. non enim, quod placuit quibusdam, lacum Copaidem uoluit innuere, sed Hylicam detiuato nomine, sicut à lyra lyricum dicimus. Neque eos probo, qui legunt, Ille habitabat Hydam.Nam Hyda quidem in Lydia est: ita Homerus: Ciuis Hydae pinguis, sub Tmoli saxa niualis. Hylauerò Boeotica est urbs ideoque his uerbis Niad. v. 384. Cephistida ponè paludem: additur iuxtà habitasse reliquos Boeotos. Copais enim magna est, neque in Thebaide sita & exilis, inde per meatus impleta sita inter Thebas atque Anthedonem. Homerus Hylam singulari effert numero, aliquando producens primam sylla bam, ut in Catalogo: Quique Hylam,& qui Petennem. atque hoc quidem poetica usus licentia. Aliquando etiam corripit. ut cùm de sutore Tyvers. 5000 chip dicit, qui Aiacis clypeum confecisset, facilè princeps eorum qui idem exercitarent artificium: Ille habitabat Hylae. Quo quidem loco sunt qui perperam pro Hyla Hydam scribant. est enim Hyde urbs Iliad N. 220, Lydiae: unde scutum Aiax non puto erat petiturus paludes ordinem deinceps sequentium locorum uerbis compraehendi perspicuè, quòd bus locorum, atque nominidifficilè ait in tam multis, ijsque obscuris plerisque& mediterraneis locis nunquam ab ordine aberrare. Ora maritima hac commoditatis plus habet, & cùm mare, tum maritima loca sunt notiora:& ordo etiam rectiùs indicatur. Itaque nos etiam inde tentabimus hac autem omittentes enumerationem adijcientes, quidquid utile erit nobis, ab illo autem praeteritum incipit & Aulidis, de quibus diximus. Schoenus autem locus est regionis Thebaicę in uia quae Anthedonem ducit: distatque à Thebis circiter I stakia, fluit per eum amnis nomine Schoenùs. Scolus porrò uicus est Parasoniae regionis sub Cithaerone, locus habitatu difficilis& aper. unde prouerbium, Nec Scolum ipse ibi, aliumue sequeris euntem. Pentheum quoque eò deductum ferunt à Bacchis discerptum fuisse. Fuit alia Scolus urbs ex ijs quae circa Olynthum erant. Hoc etiam dictum fuit, Parasopios pagu fuisse Heracleę Trachinię. quem Asopus allueret fluuius, itemque apud Sicyonem alium Asopum fluxisse& regionem Asopiam, quam& alij amnes huic cognomines permearent. Eteonus postmodò a Scarphe cepitappellari, situs ipse etiam in Parasonia. Nam Asopus& limenus per planiciem feruntur quae est ante Thebas. Est ibi etiam fons Diree,& Potniae: ad quas ferunt Glaucum Potniensem à Potniadibus equabus fuisse discerptum, prope ipsam urbem. Caeterum& Cithaeron mons haud procul Thebis definit, ipsiusque radices alluens Asopus Parasopios facit in plures diuisos pagos, omnes Thebanis subiectos. Alij Plataicae 272. STRABONISGEOURAPH. taicae regioni adscribunt Scolum, Eteonum, Erythras. iuxta Plataeas enim& Tanogram exit Asopus. In Thebana sunt etiam Therapnae,& Teumessus, quem Antimachus multis uersibus exornauit, uanis laudibus celebrans: Exit uentosas non magnus collis in auras, & reliqua. notum enim est carmen. Thespia, quam etiam Thespias uocant(multa enim nomina& singulari& plurali numero usurpantur, itemque masculino aut foeminino, aut etiam neutro genere.) urbs est ad Heliconem sita, uersus Austrum. incumbit& ipsa,& mons Helicon sinui Crisaeo. Nauale habent Thespiae Creusam, quod etiam Creu siam dicunt. In Thespiensi regione est etiam Ascra Hesiodi patria, ad dextram Heliconis loco sublimi& aspero sira, circiter xI à Thespea stadijs. Hanc ipse poëta traducit de patre suo scribens, eum Cuma Aeolica profectum In misero pago sedes, Helicone sub alto Ascram delegisse sibi, quae tempore nullo Commoda difficiles hyemes, faciatque molestas Aestates. Helicon autem Phocidis partibus septentrionem spectantibus est contiguus, ac nonnihil etiam occiduis& ultimo portui Phocidis, quem ab euentu Mychum quasi intimum secessum dicunt. nam iuxta illum maximè portum Crisaeo sinui imminent Helicon, Ascra, Thespię,& earum nauale Creusa. atque haec existimatur cauissima pars Crisaei, omninoque Corinthiaci esse sinus. Stadia sunt à Mycho Creusam usque atque hinc CXX, usque ad promontorium quod t dicitur. In cauissima huius sinus parte sitae sunt Pagae& Oenoa, de quibus diximus. Helicon uerò haud longè à Parnasso dissitus, altitudine& ambitu ei respondet uterque mons est saxosus, neque niualis,& spacio non am plo circunscribitur. In Helicone sunt fanum Musarum,& Hippucrene qui est fons ab equo factus,& antrum Libethridum nympharum. unde coniecturam facere quis possit, Thraces fuisse qui Heliconem. Musis confecrauerunt: qui Pieriam quoque, Libethrum, & Pimpliam ijsdem deabus dedicauerunt. ij fuerunt Pieres dicti: qui cum defecissent, Macedones loca ista obtinuerunt. Id quoque traditum est, Thraces quondam,& Pelasgos, aliosque barbaros ui Boeotis facta Boeotiam istam inhabitasse. Thespiae antiquitus nobilitati sunt cupidinae Praxitelis, quem is à se scolptum Glycerae meretrici dono dedit, eaque in patria sua(.nam Thespiensis fuit.) dedicauit. Thespias ergo proficiscebantur initiò cupidinis spectandi gratia, cùm aliâs ibi nihil admodum esset spectatu dignum. Nunc ea urbs,& Tanagra solae omnium Boeeticarum constant urbium: caeterarum rudera& nomina supersunt. Thespij Homerus accenset Graeam,& Mycalessum, de quib. dictum est. itidem& de reliquis. iad. β. 500. Qui circum Harma habitant, atque Hilesium, uel Erythras Quique Eleona tenent, quique Hylen, qui Peteonem Omaleam, Medeonaque pulcris oppida muris. Peteon uicus est agri Thebani prope uiam quae Anthedonem ducit. Oculea medio loco iacet inter Haliartum& Alalcomenium, xxx stadijs. utrinque distans praeterfluit eam amnis non magnus, eiusdem nominis. Medeon Phocidis urbs in Crisaeo sinu à Boeotica abest stadijs CLx: Boeoticus Medeon nomen ab illa habet, Onchesto uicinis sub Phœnicio monte, unde& Phoenicis appellatur. Mons iste Thebanae regioni adscribitur. Peteon autem Haliartiae,& Medeon,& Ocalea. Subiungit porrò Homerus. Copas, Eutresin, Thisben ditemque columbis. De Copis dictum est. iacet uersus septentriones ad lacum Copaidem. reliquae urbes in orbem sunt circa eundem sitae. Acraephia, Phoenicis, Onchestus, Haliartus, Ocalea, Alalcomenae, Tilphusium, Coronea. Antiquitus quidem paludi nullum fuit commune nomen, sed a quauis adiacentium orbiuntur appellationem fortita, dicta fuit Copais à Co pis, Haliartia ab Haliarto, eodemque modo à reliquis. Tandem Copaidis nomen obtinuTit. ad eam enim urbem est cauissima paludis pars.11 Pindarus etiam Cephissidem hac paludem uocat: apponitque Tilphosium fontem qui profluit sub monte Tilphosio prope Ha liartum& A lalcomenas: iuxta quem Taresiae sepulcrum: ibidemque templum Tilphosij ApolliOperibus 637. LIBER NONVS. 273 Apollinis. Copis poëta subijcit Eutresin, pagum Thespiensium exiguum. Ibi ferunt Zethum& Amphionem habitasse antequam Thebis regnarent. Thisben nunc Thisbas nominant. habitatur id oppidum paulum supra mare finitimum Thespiensibus& Coroneae agro, ab australi parte ipsum quoque subiectum Heliconi: nauale habet saxosum, columbis refertum: inde epicheto nomen. inde Sicyonem nauigatio est stissium CLX. Deinceps Coroneam refert Homerus,& Haliartum,& Plataeas,& Glisantem. Coronea sita est edito loco prope Heliconem. Eam occupauerunt Boeoti post bellum Troianum reuertentes ab Anna Thessalica, quando etiam Orchomenum obtinuerunt.& potiti Coronea, in campo ante ipsam loniae Mineruae fanum eiusdem cum Thessalico nominis condiderunt, fluuiumque à Thessalico Cuarium nominauerunt. Alcœus Coralium uocat, his uerbis. Quae Minerua A Coronea in secAntè, in ripa Cornelij fluminis. Ibi Pamboeotia agebantur, solennis uniuersorum Boectorum festiuitas. Vnâ cum Minerua Pluto dedicatus est ob quandam, ut aiunt, mysticam causam. Huius Coronea ciues Coronij, Messeniacae Coronenses uocantur. Haliartus non exstat hodie, euersa in bello contra Perseum: agrum permissu Romanorum Athenienses habent. sita fuit in arcto loco, inter montem Beminentem& Copaidem paludem, prope Permessum, Olmium,& lacum qui tibijs aptum calamum edit. Plataeae, quas singulari numero poëta extulit, infra Cithaeronem sunt, inter hunc& Thebas, ponè uiam quae Athenas& Megaran ducit, in finibus Atticae& Megaricae. Vicinę enim sunt Eleutherae, quas alij Plataeis, alij Boeotiae adscribunt. diximus Asopum praeter Plataeas fluere. Hac Mardonium& trecenta Persarum millia Graecus exercitus occidione deleuit.& Graeci templo louis Eleutherij à libertate parta dicti condito, certainen Gymnicum instituerunt, quo uictor coronaretur.& sepultura ibi ostenditur publica, qua affecti sunt qui in pugna ceciderunt. Etiam in Sicyonia regione pagus est Plataeae, patria Mnasalcae poeta: ut inscriptio docet: Mnasalcis hoc est monumentum Plataeadae. Glisantem porrò Homerus dicit uicum in monte Hypato: qui in regione Thebana est uicinus 12 Teumesso& Cadmeae. tumuli terrestres uocantur ++ incidit campus 12 qui sonius dicitur, ab Hypato porrectus monte. Quod autem Homerus de Subthebis dixit, id alij intelligunt de quodam oppidulo sic appellato, quidam de Potnijs. Thebas enim desertas fuisse ob Epigonorum expeditionem, itaque non fuisse in societate Troianibelli. Alij interfuisse Thebanos ei bello aiunt, sed tunc in planis habitasse locis infra Cadmeam, cùm post Epigonorum impressionem non ualerent eam reficere.& quia Cadmeae nomen est Thebae, Thebanos qui tunc erant sub Thebas dixisse Homerum, pro eo quod erat sub Cadmea habitantes. Onchestus est, ubi Amphictionum coetus solet conuenire, in Haliartia regione ad Copaidem paludem& Tenericum campum, in sublimi sita urbs loco, arboribus nudato: habetque templum Nepenti ipsum quoque audum. Poëtae tamen ornandi gratia omnia templa lucos appellant, etiam arboribus carentia. Ta le est illud Pindari de Apolline dictum: Notus obiuit terram& mare, Montiumque speculis ingentibus institit, Atque antra lustrauit, lucorum fundamenta iaciens. Malè Alcæus, qui sicut paulò antè diximus, Cuarij amnis nomen cùm mutauisset, etiam de Onchesto mentitus est, in extremis eum ponens Heliconis partibus: cùm satis magno absit ab hoc monte specio. Tenerico campo nomen est à Tenero, quem fabulae Apollinis è Melia filium, oraculo eius quod in Ptoo monte est praeesse uatem perhibent. cui monti idem poëta tres uertices adscribit: Olim tricipitem Ptoi obtinuit specum Tenerumque uocat aedituum uatem cognominem solo. Ptoum super Tenericum campum& Copaidem paludem ponè Acraephium est situm:& mons& oraculum Thebanorum fuit. Acraephium ipsum quoque in sublimi iacet loco. Hoc Arnam uocatum aiunt à poëta, imitatione Theftalicae. Sunt qui& Arnam& Midsam à lacu resorptam dicant. 274. STRABONISGEOGRAPH. dicant. Zenodotus autem scribens Operil us. 637 Et qui uiniferi fecundam palmitis Ascam: G.C.H.F.P. uidetur non legisse quae de sua patria scripsit Hesiodus,& quę etiam multo deteriora de Ascra tradidit Budoxus: qui enim credidisset eam uitiferam ab Homero dictam fuisse? Non recte etiam qui Tarnam pro Anna reponunt: cùm in Boeotia nulla Tarne usque ostendatur, sit autem in Lydia. cuius etiam Homerus meminit. Hic d. 2. 43 Idomeneus Phaestum prostrauit Maeone natum Boro, pingue solum Tarnae qui liquerat amplae. Reliquae sunt ex urbibus paludem circumiacentibus Alalcomenae& Tilphosium. de caeteris Chaeronea, Lebadia, Leuctra. quarum mentionem facere est operae precium. Alalcomenarum Homerus meminit, sed non in Catalogo. Niad. d. 8. luno culta Argis,& Alalcomenea Minerua. Habet oppidum hoc uetustum Mineruę fanum, religiosem admodum cultum. aiuntque ibi natam fuisse Mineruam, ut lunonem Argis: ideoque poëtam ambabus à patria appellationes adiunxisse. quae causa etiam fortasse fuerit, quod Alalcom eniorum in Catalogo non meminit: scilicet cum ij sacri deae missionem militiae haberent. Etenim ea urbs, quan quam neque magna esset, neque munito exstructa in loco, sed humili, tamen nunquam uastata est, ob reuerentiam deae omnibus omnem uim abstinentibus. adeoque Thebani sub expeditionem Epigonorum urbem suam deserentes eò confugisse feruntur, inque montem Tilphosium natura munitum, sub quo fons est Tilphosa,& monimentum Te resiae, qui extoris ibi mortem obijt. Chaeronea Orchomeno uicina est, ibi Philippus Alexandri Magni pater magno proelio deuictis Atheniensibus, Boeotis,& Corinthijs, dominus Graeciae factus est. ibi quoque publica demonstratur, sepultura eorum qui in acie ceciderant. Circa eadem loca Romani Mithridatis copias numerosiisimas ita debellauerunt, ut paucis ad mare fuga elapsis& nauibus auectis reliqui omnes Mithridatici aut perierint aut capti fuerint. Apud Lebadiam louis Trophonij oraculum est. id qui consulit, ipse in hiatum terrae cuntculumque descendit. sita est inter Heliconem& Chaeroneam, prope Coroneam. Leuctra sunt, ubi Epaminondas superatis magna pugna Lacedaemonijs, eorum potentiae eneruandae exordium reperit. nunquam enim ab eo tempore Sportani recuperare principatum potuere, quem in Graecos habuerant: maximè cùm in altero etiam ad Mantineam conflictu male essent accepti. netam alijs subessent, quam quam rebus ita afflictis, obtinuere usque dum Romanorum nominationi fuere subiecti: à quibus ipsis tamen in honore sunt perpetuo ob reip. formae praestantiam. Ostenduntur Leuctra in uia quae Plataeis Thespias ducit. Orchomenus Sequit apud Homerum Orchomeniorum recensio, quos ille à Boeotica genote segregat. Minyeium autem appellat Orchomenum à gente Minyarum. atque inde quosdam coloniam in lolcum deduxisse ferunt, unde Argonautis sit Minyarum factum nomen. Apparet hanc urbem antiquitus opibus ac potentia floruisse. de opibus etiam Homerus testimonium fert. nam enumerans loca in quibus copiosa esset pecunia, sic ait: zlieder. 381. Nec quanta Orchomenum cumulatur, quantaue Thebas Aegypti. Potentiae argumentum est, quòd Thebani tributum Orchomenijs persoluerunt, eorumque tyrannyende Ergino, quem ab Hercule aiunt fuisse interemtum. Eteocles etiam, unus de ijs qui Orchomeni regnauerunt, Gratiarum templo dedicato primus utrunDe liberalitate, que ostentauit, diuitias inquam& potentiam: siue accipiendis ille, siue dandis benefiOpotentia. cijs probè defunctus, deas istas ueneratus fuerit. Oportet enim ad liberalitatem factum à natura fuisse, qui ad honorem habendum istis daabus se conferret, ut iam ea facultate sit praeditus. Sed eodem requirebantur etiam opes. Neque enim uel dare multa potest qui habeat pauca, neque multa accipere quisquam quin habeat multa. sed si utrunque oniungatur, uicissitudo locum habebit. quodenim simul& impletur& euacuatur quam tum usus flagitat, id semper est plenum. Qui uerò dat, nihil accipiens, is in neutram partem gerere rem potest. Dare enim desinet:::::::deficiente aerario. Finem quoque facient dandi ei qui nihil largiatur, tantum accipiat. sic in neutram partem res succedet. Eadem de potentia di LIBER NONVS. 278 tia dicas licet. Est autem res praeterquam quòd haec ab omnibus est recepta sententia, In honore summo apud homines pecunia est, In rebus humanisque plurimum ualet: etiam in singulis examinanda. Maximè omnium posse reges dicimus ideoque etiam dynastas eos à potentia appellamus. possunt autem ducenda quò uolunt multitudine, idque uel persuadendo, uel cogendo. Beneficijs potissimum persuadent. Neque enim oratione persuadere regium est, sed oratoris munus. Regium persuadendi genus est, cùm beneficijs ducunt ac alliciunt quò uolunt: cogunt armis. Iam utrunque horum pecunia uaenale est: cùm& exercitum maximum habeat, qui alere potest:& plurima beneficia praebere qui plurima possidet. regionem eam quam nunc Copais palus occupat, quondam siccam fuisse ferunt, agrumque omni cultura etaboratum ab Orchomenijs in propinquo habitantibus. quòd ipsum argumento est prędiuites fuisse. Aspledon á nonnullis Spledon dicta fuit. deinde& ipsa,& ager eius Eudaelos est appellata, fortassis quòd inclinatio uersus occasum eius 13 incolis aliquid peculiare conferret, maximè quòd hyemes ha-1 berent commodas. Hyeme enim crepuscula sunt frigidissima,& quidem uespertinum matutino frigidius, quòd nocte appetente frigus intenditur, decedente remittitur. Medicatur autem Sol frigori. quod ergo frigidissimo tempore à Sole maximè illustratur, id hyemes habet ęquissimas. Distat ab Orchomeno stadia xx. in medio est Melas fluuius. supra Orchomenum sunt Panopeus Phocica urbs,& Hyampolis. quibus confinis est Opûs primaria Locrorum Epienemidiorum urbs. Orchomenum initio ait in planicie fuisse habitatum. aquis autem superficiem occupantibus, translatam esse urbem ad montem Acontium, qui per lx stavia porrigitur usque ad Parapotamios in Phocide. Narrant etiam Achęos qui in Ponto sunt, colonos esse Orchomeniorum qui post bellum Troianum eò sint duce lalmeno euagati. Fuit etiam iuxta Carystum Orchomenus. Huiusmodi enim materiam probè nobisient qui in Catalogum Homeri scripsere: quos sequimur ubi nostro argumento accomodata tradiderunt. Post Boeotiam& Orchomenum Phocis est: uersus septentriones iuxta böeotiam por De l'hocide. tecto à mari ad mare antiquitus. Daphnûs enim tunc erat Locridis, eam utrinque diui. dens, mediusque iacens inter sinum Opuntium& oram Epicnemidiorum. nunc Locrotum ea est regio, urbs solo aequata. Itaque non iam ad Euboicum mare pertingit Phocis, sed Crisiae sinui annectitur. Phocidis enim sunt ad ipsum mare condita Crissa,& Circa,& Anticirra,& quae continenter supra mediterraneae ad Parnassum iacent urbes, Delphi, Cirphis, Daulis: atque ipse Parnassus Phocidis est, eiusque occiduum determinat latus. Quo autem modo Phocis Boeotiae adiacet, eodem Locris utraque Phocidi: Duplex est enim Locris, diuisa bifariam à Parnasso. una uersus occasum attingens Parnassim, eiusque partem occupans, ad Crissęum sinum usque pertinet. altera uersus ortum protenditur,& ad mare Euboicum definit. Occidui Locri etiam Ozolae dicuntur,& in publico sigillo habent insculptum Hesperum. Reliqui in duas itidem partes diuiduntur: quorum alij a primaria urbe Opuntij dicuntur, Phocensibus& Boeotis contermini: alteri Epicnemidij à monte Cnemide, Oetaeis& Maliensibus contigui. In medio occiduorum& reliquorum Locrorum Parnassus est, in logum uersus septentriones extentus à Delphis uicina regione usque ad concursum Oetae montiumque Aetolicorum,& Doriensium in medio sitorum. Rursum enim sicut Locris gemina protenditur iuxta Phocidem: sic * Doricae tetrapolis, Locridi upost Aetoliam& quosdem alios in medio trique, Parnasso,& Doriensibus, supra hos Aetolorum ij sunt qui uersus septentrionem incolunt,& Athamanes, aliaeque Epiroticae& Maeedonicae gentes. de quibus ante diximus, ab occasu ductis uersus septentriones quasi fascijs quibusdam aequali interuallo iuxta se extentis, descriptionem illarum regionum intelligi. Parnassus totus sacer est, habetque specus& alia loca quae religiosè honorantur atque coluntur. de quib. notissimum est ac pulcerrimum Carycium antrum Nympharum, eiusdem cum Cilicio nominis. Latus Parnassi occiduum Locri Ozolae tenent,& Dorienses quidam atque Aetoli, iuxta Coracem montem Aetolicum. 1- quod ortum respicit, Phocenses ac Dorienses, tetrapolin 14 plerique inhabitantes quodammodo Parnasso adiacentem, sed uersus ortum tamen parti 276 STRABONIS GBOGRAPH. partibus suis exuberantem. Latera ergo secundum longitudinem dictarum regionum fasciaeque singulae, in longum pari spubio tenduntur, alterum latus ad occasum, alterum ad septentriones respiciens. caetera occidua ortiuis non respondent eadem longitudine, neque ora maritima Crissaei sinus usque ad Actium ab ora maris Euboici usque ad Sepiadem undiquaque aequalib. distat spacejs. in quas populi. sed istarum re++ gionum rigurae ita sunt concipsendae ut in triangulo lineae plures inuicem aequaliter ipsae& latera distabunt. Haec ergo rudis& integra est insequentis circuitus delineatio. nunc singula persequemur, sumto a Phocide exordio. Huius urbes nobilissi mae sunt duae. Delphi& Elatea. Delphi ob templum Apollinis Pythij,& oraculum. quod uerustum esse apparet, siquidem Agamemnonem poeta inde tulisse responsum dicit. nam introducitur citharoedus canens Ody[1]6.75 Rixam iurgantis cum Delichio Pelidae Immodicis acrem uerbis. Sed rex Agamemno Heroum audiuit laeta conuicia mente: Responsum recolens animo, quod Phoibus Apollo Quaerenti Delphis dederat. Hoc ergo Delphos nobilitat. Elateam autem, quòd omnium in istis partibus urbium maxima est& opportunissima, sita in ipsis faucibus: ut qui ea potiatur, aditus in Phocidem ac Boeotiam in sua habeat potestate. Primùm enim sunt Oetaei montes, deinde Locrenfium ac Phocensium non ubique peruij exercitibus è Thessalia irrumpentibus: sed transitus habent arctos& suis inclusos termini, quos adiacentes urbes custodiunt, quas qui Delpbi. cepit, etiam transitus occupauerit. Quoniam uerò Delphici templi gloria principatum obtinet, simulque ipse situs initium naturę conueniens fuggerit,(hae enim sun partes Phocidis ultimae uersus occasum.) inde incipiemus. Diximus in occidua Phocidis parte situm esse Parnassum. Huius ergo montis occiduum latus Locri tenent Ozolae: austrinum Delphi, locum saxosum, freatri forma, in cuius uertice fanum est& urbs ambitu sta dia xvi implens. Supra eam sita est Lycorsa, quo in loco antiquitus Delphi supra templum incolebant: nunc ad ipsum degunt templum circa fontem Castaliam. Ante urbem iacet Cirphis uersus meridiem, mons praeruptus. saltumque in medio relinquit, per quem plurimus diffluit fluuius. Infra Cyriham iacet urbs antiqua Cirrha, sita ad mare eregione Sicyoni: unde adscensus Delphos est stadiorum circiter xxxc. Ante Cirrham situs est Crisaeus campus felix. sequitur inde alia urbs Crissa, unde Crissaeo sinui nomen. Deinde Anticyra, eiusdem nominis cum ea quae ad Oetam est in sinu Maliaco. In Maliaca, Anticyra ferunt optimum elleborum nasci, in Phocensi autem meliùs apparari: ideoque multos ad hanc purgandi sanitatisque causa proficisci. nasci enim in Phocide medicamen tum quoddam sesami simile, quo Oetaeum temperent ueratrum. Anticyra adhuc duras 15obris Circa autem& Crissa deletę sunt: Cira priùs à Crissaeis, Crissa ipsa deinde ab Eurylocho Thessalo tempore belli Crissaei. Cùm enim Crissaei ob portoria è Sicilia& Italia aucti essent opibus, acerbius uectigalia exegerunt ab ijs qui ad oraculum proficiscebantur, idque iniussu Amplictyonum. Idem Amplissentibus usu uenit, qui de corpore sunt Locrorum Ozolarum quì cùm irruptione facta Crissam occupassent, campum ab Amplictyoni bus confecratum rursus culturae subiecerunt, hospitibusque se inhumaniores, quam erat fa ctum à Crissaeis exhibuerunt. Itaque Amplictvones de ijs supplicium sumse, a grumque deo reddiderunt. Nunc quidem fanum Delphicum negligitur: antiquitus autem maximo opere fuisse cultum, cùm thesauri demonstrant à populis apparati, in quos consecratae pecuniae fuerunt repositę,& opera artificum praestantissimorum: tum Pyrhicum certamen,& multitudo uulgatorum oraculorum. Oraculum ipsum aiunt esse cauum profundè specum, aditunon admodum lato. ex ea spiritum efferri furoris diuin. efficacem. suora orificium tripodem situm sublimem, quo conscenso Pythia ubi spiritum exceperint, carmine solutaque oratione sortes ab ea pronunciari. porro poëtas esse quosdum fam administros, qui prosa oratione edita in uersus numerosque redigant. Primae Pythie nomen perhibetur Phemonoën. aiuntque Pythiae& urbi nomen factum à percunctando, quòd est πυθεαα, producta prima syllaba, quod& in alijs factitatur uocabulis. Hoc LIBER NONVS. Hoc ergo modo intelligitur, quomodo& urbes conditae fuerint,& publica sacrifice su am habuerint existimationem. Etenim& ciuitates inter se,& gentes inter se conueniebant, cùm natura ad communicationem facti, tum utilitatum inuicem percipiendarum gratia. ijsdemque de causis& ad sacrifice communia, festosque dies& solennitates celebrandas coibant. Ad amicitiam quippe conducit, quidquid à mensae, libationum, contubernijque proficiscitur communitate. quod quanto maius est,& quanto per plures peruagatur, tanto etiam maiore cum utilitate coniunctum habetur. Quanquam uero Delphico fano maiorem honoris tanti partem oraculum comparauit, omnium minimè fallax existimatum: tamen situs quoque loci nonnihil contulit. Sunt enim Delphi ferè in medio siti totius Graeciae, quae& extra isthmum& intra est. quinetiam in medio totius terrarum orbis iacere quidam senserunt, terraeque umbilicum dixerunt: fabulam insuper commenti, quae apud Pindarum quoque refertur, ibi locorum conuenisse duas aquilas(.alij coruos aiunt.) à loue emissas, alteram ab ortu, ab occasu alteram solis. Monstratur etiam umbilicus quidam in eo templo fascijs uelatus, inque eo duae imagines istius fabulę. Tantam ob Delphorum opportunitatem, cùm facilè eo, maximè è uicinia conuentum fuit: tum Amplictyonicum etiam collegium institutum fuit, quod& de publicis consultaret rebus& templi communem sustineret procurationem: quod accurata indige. bat custodia atque sanctimonia, multis ibi pecunijs, multis depositis donarijs. Antiquiora sanè ignorantur. Sed Acrisius primus memoratur, qui Amplictyonum ordinem instituerit,& urbes definiuerit quibus eo in consessu locus esset singulisque suffragij lationem tribuerit, alijs pro se, alij cum una aliquaaut pluribus alijs communicata sententia: iudicia etiam ordinasse, quibus urbium inter se lites disceptarentur. Postea temporis plures sunt factae constitutiones: donec illud quoque abolitum est collegium, itidem ut Achaeorum. Principiò conuenisse dicuntur XII ciuitates, quarum quaeuis suum mitteret legatum, Pylagoram dictum. conueniebat urbis per annum, scilicet uere& autumo: postmodo plures etiam ciuitates se adiunxerunt. Concilium Pylaeam nominabant, uernum& autumnale: quia ad Pylas(hoc est Portas.) conueniebant, quae etiam à calidis aquis Thermopylae appellantur. Cereri sacrificebant Pylagorae. Atque initiò quidem oraculo uicini duntaxat utebantur. insecutis deinde temporibus etiam procul aduenere, qui braculum consulerent,& dona è longinquis sunt missa regionibus, thesaurique conditi. ut à Croeso, patre eius Alvatta, Italis Siculisque nonnullis. Caeterùm diuitię quia inuidię sunt obnoxię, difficulter custodiuntur, etiamsi sacrae sint. Nunc quidem pauperrimum est Delphicum templum:& pecuniae causa quaedani sublata sunt donaria, pleraque restant. Priscis temporibus opulentum admodum fuit. quod& Homerus docet: (Saxea nec quantas diuini limina Phoebi Complectuntur opes intra Delphos scopulosos.) & thesauri ostendunt,& direptio à Phocensibus facta, unde Phocicum siue Sacrum exarsit bellum. ea facta est tempore Philippi Amyntae F. Aliam autem ea priorem sentiunt antiquitus euenisse, quae diuitias ab Homero commemoratas egesserit. quarum ne uestigium quidem ad posteriores peruenerit,& eam tempestatem, qua Onomarchus& dicit Phayllus templum depraedati sunt. nam alias pecunias ijs esse recentiores Reposita enim esse in thesauris donaria, incolumib. adhuc inscriptioautem& nibus, quibus dedicatores indicantur. Gygis enim& Croesi,& Sybaritarum,& Spineuenerit, ueteres di ++ tarum qui ad Adriam accoluerunt,& sic de reliquis non uitias fuisse permixtas. idque alia etiam loca demonstrant à prędonibus perfossa. Alij in Ho meri uersibus ἀφμτορα thesaurum intelligunt,& 16 aphetoris limen, thesaurum in terra ab- 16 ditum. aiuntque opes istas in templo fuisse de fossas: Onomarchum autem cum socijs noctu aggressum eas effodere, magnis obortis terrae motibus, è templo profugisse,& finem fodiendi fecisse. alios quoque hoc euentu à simili conatu fuisse deterritos. De altaribus, id quod è pennis constitisse dicitur, inter fabulas reponipat est. Secundum, opus Agamedis& Trophonij esse aiunt. In luco sepulcrum uisitur Neoptolemi, Achillis F. oraculi iussu factum, interfecti à Machaero Delpho uiro id factum fabulae ferunt, quòd Pyrrhus poenas à deo paternae caedis posceret: est autem probabile, eum opes templicùm inuaderet, C 3 necaIliad. it. 104. 37S STRABONIS GEGGRAPH. necatum. Huius Machaerei de stirpe postea natum ferunt Branehum, qui templo apud Vidyma praefuit. Certamen apud Delphos antiquitus fuit citharoedorum, poeanem in laudem dei canentium. institutum à Delphis post Crissaeum bellum. Sub Euryloche autem Amphictyones equestrem& Gymnicam concertationem instituerunt, corona uiciori praemij loco proposita:& Pythia nominauerunt. Adiecerunt autem citharcedis tibicines,& qui cithara luderent liue cantu, modularenturque carmen, quod nomos siue modus Pythius dicebatur. Quinque sunt eius partes: anacrusis, ampera, katakeleusmus, iambi& dactyli, syringes seu fistulae sibilae. Carmen composuit Timosthenes secundi Pto lemaei classi praefectus, qui de portubus uolumen composuit decem libris constans. Vult autem Apollinis aduersus draconem certamen celebrari eo carmine.& anacrusin significare praejudium, amparan certaminis initium, cataceleusmon ipsam pugnam, iambum & dactulum pęanem qui uictorię accinitur, talibus modis siue rythmis, quorum hymnus I quidem proprius sit iambus autem 1& iambizare. fistulas autem mortem imitatas serpentis, uitam cum sibilis quibusdam finientis. Ephorus, quo plurimum utimur ob diligentiam in talibus rebus(quod& Polybius testatur, uir magnae autoritatis.) uidetur mihi nonnunquam contrarium eius facere, quod ab initio instituerat ac pomiserat. Cùm enim infectatus esset eos, qui in scriptione historiae fabulis gaudent admiscendis, ueritatemque laudibus uexisset: sermoni de hoc oraculo promissum adijcit grauitatis plenum: se cùm aliâs ueritatem maximi facere, tum uel apprime in hoc argumeto. Absurdum enim est(inquit.) si ueritatem alijs in rebus sectantes, de oraculo dicturi omnium ueracissimo, ita incredibilib.& falsis utamur narrationib. His statim subijcit opinionem receptam esse, Apollinem cum Themide oraculum istud condidisse, cùm prodesse nostro generi uellet. atque ut litatem exprimit: nempe eum homines ad mansuetudinem modestiam prouocasse, dum alijs oracula edens uel mandaret aliquid uel interdiceret, alios omnino arceret. Haec inquit) ipsum cesent facere alij corpore adsumto, alij quòd suae uoluntatis noticiam inderet. progressus deinde eò, ut de Delphis disputaret, qui nam ij essent, ait Parnassios quosdam indigenas priscis temporibus Parnassum habitauisse: quo tempore Apollo terras obiens homines ad morum placiditatem composuit, frugibusque uti& ratione uictus mitioribus docuit. cùm quidem ferunt eum ab Athenis Delphos proficiscentem ea perrexisse uia, quâ nunc Athenienses pompam ad Pythonem mittunt. Ibi cùm ad Panopeos peruenisset, Tityum ab eo interfectum fuisse, qui eius loci dominus, uiolentus erat atque iniurius homo. Tum ad eum uenisse Parnassios, aliumque intolerabilem detulisse hominem, Pythonem nomine, cognomento Draconem. quem Apollo sagittis conficiens ac clamare iusserit, lie Paean. atque hinc pugnam inituris conflicturisque iam hunc morem receptum, perque manus traditum, ut Paeana conclament. tum quoque incensum fuisse à Delphis tabernaculum Pythonis. cuius rei memoriam hodieque renouent. At enim quid fabulosiùs dici potest, quàm Apollo arcu feriens, Tityosque& Pythones supplicijs adficiens, proficiscensque Athenis Delphos,& totam obambulans terram? Quod si haec non putauit esse fabulas, quid sibi uoluit quòd fabulis uulgatam Themidem mulierem uocat, fabulosum, draconem nomine hominis adficit? nisi quod confundere modum historiae cum fabulis uoluit. Eiusdem sunt modi etiam quae de Aetolis dixit. quos cum adseruisset nunquam fuisse deuastatos: aliquando dicit Aeolenses ibi habitasse eie 4 ctis barbaris, aliâs Aetolum cum Eleis Epeis: illos uicissim mutuis inimicijs ortis sese profligasse: tandem ab Alemaeone& Diomede occupatam fuisse Aetoliam. Sed ego ad Pho cidem reuertor. Statim in ora maritima post Anticirtha oppidulum à tergo est Marathon. Deinde pmontorium Pharygium, quod stationem habet nauium. Postea extremus portus, Mychile, de quod diximus nomen et ab euentu esse, sub Helicone& Ascra sito. Neque longè ab istis lo cis absint Ab e, quod est oraculum:& Ambrysus, eiusdem cum Amphryso Boeoucae nominis. Iam in mediterraneis terme uersus ortum Solis à Delphis oppidulum est Daulis: ubi ferunt Tereum illum Thracem dominatum fuisse, eodemque fabulam de Proene& Philome a reterunt: is Thucydides Megram locum rei quae naratur adsignat. Loci nomen uidetur ductum à densitate: quod Daulos uocarent olim loca stirpibus consita. Porrò quam Homerus Daulide uocat, posteriores Dauliam dixerunt. Illud uerò Qui LIBER MONVS. 279 Qui Cyparisson habent Catal.§19. dupliciter exponunt, sunt enim qui uocem à cupresso deducant: alij à Cyparisso quodam pagum dictum malunt sub Lycorsa situm. Panopeus, qui Phanoteus nunc usurpatur, uicinus est locis circum Lebadiam sitis: patria Epei. Ibi fabulae etiam Tityum collocant. Homerus autem dicit Rhadamanthum à Phęacibus in Euboeam fuisse deductum, ut uise- Odyss. n. 32. ret Tityum terrae filium. inque ea insula ostenditur spelunca Elaria, ab Elara nomen habens Tityi matre:& Sacellum Tityi, eiusque cultus nonnulli. Prope Lebadiam Trachin est, Phocicum oppidulum, eiusdem cum Oetaca Trachine nominis. incolae Trachinij dicuntur. Anemorea nomen habet ab euentu. nam dies noctesque procellae uentorum in eam decumbunt à Catopterio: quod est praecipitium à Parnasso pertingens eò. Is locus finis fuit Phocensium& Delphorum quo tempore Lacedaemonij Delphos à corpore Phocen sium separauerunt,& seorsim remp. habere suam iusserunt. sunt qui Anemoliam appellent. postea Hyampolis nominata est, eiectis in eam è Boeotia Hyantibus, sicut dictum est. Sita est in maxime mediterraneis, propinqua Parapotamijs. alia est ad Parnassum Hyampolis. Elatea uerò maxima Phocidis urbium est, Homero ignorata: nam post eius demum aetarem condita fuit opportunè admodum sita est aduersus impressiones quae fieri è Thessalia possent. quam situs commoditatem etiam Demosthenes expressit, narrans tumultum subitò Athenis ortum, cùm ad Prytanes nuncius uenisset, captam esse Elateam referens. Parapotamij uicus est in ripa Cephisti, uicius Phanoteae, Chaeroneae, & Eleareae. Theopompus hunc locum distare ait à Chaeronea stadijs circiter XI,& fines ibi esse Amphrysensium, Panopensium, atque Dauliensium. Situm esse in mediocriter sublimi colle ad ipsum è Boeotia in Phocidem aditu, inter Parnassum& montem, quinque ferè stadijs alimitibus: quos Cephessus dirimat, angustum utrinque prębens transitum, ortus è Lilaea Phocidis urbe, quod& Homerus ostendit, Quique Lilaean habent Cephissi fontibus aptam: Iliad. β. 523. & in lacum Copaidem se effundit. praeter Daulium autem extendi ait ad Lx stadia, adHyphantem usque, super quo iacet Orchomenus. Hesiodus quoque de Cephisso amne copiosè scribit, eiusque alueo: per totam eum fluere monstrans Phocidem, obliquè& anguis in morem. Qui praeter Panopen,& turrigeram Glechonem Repit,& Orchomenem, gyris torti aemulus anguis. Augustiae porrò circum flumina, seu regionem Parapotamiam, semper contentionibus materiam praebuerunt, cùm is unus esset istam in regionem ingressus Cephissus praeter Phocicum est Athenis,& alius in Salamina, nec non Sicyone& in Scyro, atque etiam Argis, cuius fontes sunt in Lyrceò. denique Apolloniae Epidamno uicinae fons est apud gymnasium, quem Cephissum nominant. Daphnûs nunc diruta iacet: quondam Phocidis urbs fuit Euboicum tangens mare, Locrosque Epienemidios diuidens, ut alij eorum ad Boeotiam, ad mare pertinentem ad Phocidem alij pertinerent. Argumento est sacrarium Sche dieum quod ibi fuit,& sepulcrum Schedij perhibetur. Dictum satis iam puto de Phocide deinceps Locris est, de qua dicendum. Locris in duas distinguitur partes. Vnam habent Locri Euboeae oppositi, qui à Da- De Locriae phnunte, in duas rursus portiones secantur. Na Locri Opuntij ab Opunte principe urbe dicuntur: reliqui Locri Epienemidij, utpote ad montem Cnemidem accolentes. Alteram partem Locri occidui habitant, qui ijdem Ozolae usurpantur. Hos ab Opuntijs& Epienemidijs distinguit cùm Parnassus mons in medio situs, tum Doriensium quae uocatur a quatuor orbium communitate Tetrapolis: Nos ab Opuntijs urdiemur. Sinus Opuntius continenter iacet post oram eam, in quam Boeotiae partes ad Euboeam spectantes desinunt. Opûs primaria urbs est, quod etiam inscriptio ostendit primae de quinque codumnis quae apud Thermopylas iuxta publicum sepulcrum(. polyandrium uocant.) sitae sunt. 19 Hi quondam Gręcos ausi defendere fineA'Medis caesi procubere uiri? C a Quo- STRABONISGEOGRAPH. Quorum reliquias Opque tumulo abdidit alto, Locrorum terrae splendida metropolis. Abest à mari XV circiter stadiis, à nauali etiam IX. Nauale est Cynus, promontorio sinum terminans Opuntium qui est stadiorum circiter xi. Inter Opuntem& Cynum planicies est felix. Opponitur Aedepso Euboeae, ubi calida sunt Herculis lauacra: 18to seiun cta stadiorum CLX. Cyni habitasse ferunt Deucationem,& monimentum ibi monstratur Pyrrhae, ut Deucationis Athenis. Distat Cynus à Cnemide ad L stakia. Atalanta etiam in sula ante Opuntem sita est, eiusdem cum ea nominis quae ante Atticam iacet. Aiunt in Elea quoque regione quosdam Opuntios referri: quorum mentionem fieri nihilattinet, nisi quod cognati Opuntiorum Locrorum uidentur. Opunte natum fuisse Patroclum Nad. t 5 8 Homerus tradit, unde ob caedem per imprudentiam perpetratam ad Peleum profugerit, patre Menoetio in patria manente.& Opuntem promiserat Achilles se Menoetio reducturum Patroclim finito bello. Non tamen Mencetius rex fuit Opuntiorum, sed Aiax Locrus, Aryco urbe natus ut aiunt. Is qui à Patroclo fuit interfectus, Aeanes phibetur:& ostenditur lucus ab eo nomen habens Aean^um, ac fons Aeanis. Deinceps à Cyno est Alope,& Daphnûs, quem deletum diximus. ibique portus est à Cyno distans ad xc stadia,& ab Elatea per mediterranea stadijs Cxx. Caeterum haec iam ad Maliacum sinum pertinent, qui continuò Opuntium sequitur. Post Daphnuntem Cnemides sunt natura munitum oppidum, ubi stadia ferè xx nauigaueris. His opponitur Cenaeum Euboeae promontorium, occasum Solis respiciens& Maliacum sinum, freto interiacente xx poene stadiorum. Haec iam Epicnemidiorum sunt Locrorum. ibidem tres insulae opponuntur continenti, à Licha Lichades dictae. sunt& aliae quae litus illud legenti occurrunt, quas prudens omitto. Portus à Cnemide xx stadijs distat, super quo totidem mediterraneo itinere stadijs Thronium iacet. Postea Boagrij Thronium praeterfluentis ostia sunt, qui& Manes dicitur. Torrens autem est, ita quidem ut aliquando siccis transiri pedibus possit: interdum uerò duorum iugerum spatium latitudine occupet. sequitur Scarphe, à marix, à Thronio xxx stadijs dissita. Deinceps Nicaea est,& Thermopylae. Re liqua oppida memoratu non sunt digna. Quarum uerò Homerus meminit, Calliarus habi tari desijt. Deinceps autem Bessa est planicies, sic à natura loci nominata. est enim dumosa.& haec quidem duobus SS scribenda est, cum à dumis& saltu sit nomen deductum: sicut& Napae in Methymnaeo campo, quam Hellanicus ignoratione lapsus Lapen uocat. curia autem Attica, unde Besaënses dicti, unico S scribitur. Scarphe in sublimi iacet, stadijs distans xx, agrum habet frugum arborumque feracem(. 20 nam& haec à densitate nomen habet.) Hodie dicitur Pharygae. ibique lunonis est templum Pharygaeae, sic ab Argiuis dictae Pharygis. nam colonos se Argiuorum profitentur. Hesperiorum, id est occiduorum Locrorum Homerus non meminit: aut saltem non expresse, sed eo tantùm quòd distinguere eos uidetur à Iliad β. 535 Locris, qui contra diuinam habitant Euboeam: innuens nimirum alios etiam esse Locros. Horum urbes fuerunt Amplissa& Naupactus. de quibus Naup’actus restat, Antirrhio uicina, à nauibus ibi compactis appellationem sortita. siue ibi classem Heraclidae sunt fabricati, siue ijs priores Locri, quod Ephorus putat. nunc Aetolorum est, à Philippo ijs adiudicata. Ibidem est etiam Chalcis, cuius ibid 640. Homerus in Aetolorum recensione meminit, infra Calydonem.& collis Taphostus, in quo sepulcrum Nessi& reliquorum Centaurorum: quorum de cadaueribus putrefactis aiunt sub radicem collis fluere foetidam& grumosam aquam: atque inde gentem Ozolas, quasi foetidos, dictam. Est& Molycria ibi, iuxta Antirrium, oppidulum Aetolicum. Amphissa in extremitate campi Crissaei sita fuit: euersa, ut diximus, est ab Amplictyoni bus. Circumnauigatio totius Locridis, paulum excedit oc stadia. Alopen& hzc.& in Epicnemidijs nominant,& in Phthiotide. hi autem sunt Epicnemidiorum, horumque Epizephyrij coloni. Aetolia Locris occiduis continenter adiacent Aetoli, ut Epienemidijs Aen-anes, medij sunt Doris. Dorienses. Hi regionem à quatuor urbibus tetrapolin dictam incoluerunt, quę omnium Dorien- LIBER NONVS. Dorienstum mater fuisse dicitur nomina urbium, Erineus, Boium, Vindus, Cytinium Pindus supra Erineum sita est, praeterfluitque eam eiusdem nominis fluuius, qui in Cephi sum exit non procul Lilaea. urbem hanc sunt qui Acophantem appellent. Horum rex Ac palius regno eiectus est(ut narratur.) ab Hercule in integrum restitutus. eique ad Oetam mortuo gratiam retulit, Hyllo filiorum Herculis natu maximo adoptato. qui regni haetes, posteris suis id reliquit deinceps gerendum. Atque hinc profecti Heraclidae sunt, cum in P eloponnelum redirent. Aliquandiu urbes haec in aliqua fuerunt existimatione, quanquam exiguae& incommodo solo praeditae. deinde ita sunt attritae Phocico bello,& Macedonum, Aetolorumque,& Athamanum impressionibus, ut mirum sit alique earum uestigium ad Romanos peruenisse Idem Aensanibus usuuenit. Hos enim Aetoli& Athamanes deleuerunt: Aetoli quidem cum Acarnanibus belligerantes,& aucti potentia: Athamanes autem ultimi Epirotarum euecti ad aliquam dignitatem(reliquis iam defatigatis) exercitu cum rege Amynta collecto. Aendanes Oetam accolue-Aen-vant runt. Is mons à Thermopylis& ortu porrigitur usque ad sinum Ambracicum& occasum: Oeta. & quodammodo ad rectos angulos secat mons iste montana quae à Parnasso ad Pandum& superne degentes batbaros extenduntur. Pars quae ad Thermopylas inclinat, Oeta uocatur, longitudine oc stadiorum, asper mons& excelsus, amus autem iuxta Thermopylas, ubi in uerticem assurgit, definitque in acutos& praeruptos usque ac mare scopulos exiguum transeundi spacem relinquens ijs qui ab ora mariuma è Thessalia Locros petunt. Is aditus Pylae uocatur, id est portae,& Stena siue angustiae, ac Thermufy lae, à calidis lauacris quae in uicina sunt,& Herculi sacra habentur. Huic imminentem montem Castidromum uocant. reliqui reliquum quod per Aetoliam& Acarnaniam usque ad sinum Ambracicum producitur, eo nomine intelligunt. Ad Thermopylas intra fauces castellum est Nicaea ad mare Locrorum: Tichius autem,& Heradea super eam, quae prius Trachin dicta fuit, Sportanorum opus. Heraclea distat ab antiqua Trachine stadijs ferè sex. sequitur Roduntia, loco naturamunito. Difficilia aditu haec loca facit cùm asperitas, tum multitudo aquarum cauitates efficientium quas permeant. Nam praeter Sperchdum qui Anticirrham praeterfluit, Dyras etiam est, quem conatum ferunt Hercudis rogum exstinguere:& alius Melas à Trachine distans quinque stadijs. A'Trachine uersus meridiem Herodotus ait amplam esse inter saxa fissuram, quam Asopus eiusdem cum ibi alijs A sopis nominis perlabens, in mare quod intra Pylas est exeat: recepto priùs Phoenice, qui in eum à meridie defluit, cognominis Phoenici heroi, cuius etiam sepulcrum ibiostenditur. abest Asopus à Thermopylis stalia xv. Thermopylas circumiacentia oppida tantisper celeberrima fuerunt, quandiu claustra angustiarum incolae in sua habuerunt potestate: certaminaque fuerunt inter extra& intra fauces habitantes de principatn. sicut& Philippus Chalcidem ac Corinthum compedes Graeciae uocabat, ad opportunita tem è Macedonia eam occupandi respiciens, quas urbes& Demetriadem pręterea poste. riores uincula appellauerunt. haec enim transitu circa Tempe obtinebat, Pelium Ossamque sub se habens. Postea temporis omnibus sub unius nominationem redactis, apertis transitibus locorum istorum existimatio cecidit. Apud istas fauces Leonidas cum paucis angustiarum uicinis tam ingentes Persarum copias sustinuit: donec barbari ambitis per calles montibus eum cum suis confecerunt. Etiamnum polyandrium eorum exstat, ac columnae,& inscriptio columnae Lacedaemoniorum illa omnium ore decantata: Hospes Sportanis dic nos h 1/2 esse sepultos, Praestato illorum legibus obsequio. ibidem portus est magnus,& fanum Cereris, ubi singulis Pylaeis conuentibus Amphictyones sacrificeabant. A portu Heracleam Trachiniam terrestre iter est stadiorum xL: nauigatio ad Cenæum Lxx. Extra portas statim sunt ostia SperchAd Pylas ab Euripò stakia IOxxx. Atque Locris iam finem habet. Quae extra portas uersus ortum sunt & Maliacum sinum, Thessalorum sunt: quae uersus occasum, Aetolorum& Acarnanum: Athamanes ipsi quoque nulli iam sunt maximum& antiquissimum corpus est Thessalorum: de quibus partim Homerus docuit, partim alij complures. Aetolos Homerus, flad.§ 64o semper uno nomine dicit, urbes eis non gentes subijciens, Curatibus exceptis, qui pars Ihad. nr.s.s.es er suntinde. Thassaliae deser piio. Iliad. B. 681. Nied. fr. 480. ibid. 443. 282 STRABONISGEOGRAPH. sunt Aetolorum habendi. Caeterum à Thessalis descriptionem incipiemus, nimis uetusta& fabulosa,& de quibus plerunque non constat, omittères,(quòd& alias fecimus.) ea autem dicentes, quae tempestiua nobis uidebuntur. Ora Thessaliae maritima à Thermopylis usque ad ostia Penei& extrema Pelij orien tem spectat,& promontoria Euboeae septentrionalia. quae ad Euboeam uergunt ac Thei mopylas, Maliensium sunt& Phthiotarum Achaeorum: quae ad Pelium, Magnetes habent. Hoc ergo latus Thessaliae dicatur ortiuum& maritimum. Ab altera parte à Pelio& Peneo uersus mediterranea Macedones adiacent usque ad Paeoniam Epiroticasque gentes. A' Thermopylis sunt aequaliter undique à Macedonibus distantes Oetęs& Aetolici montes, usque ad Dorienses& Parnassum pertingentes. Apelletur ergolatus contiguum Macedonibus septentrionale, austrinum alterum. Restat occiduum, quod includunt Aetoli, Acarnanes, Amphilochi,& de Epirotis Athamanes, Molossi, ac regio quondam Aethicum dicta, denique Pindo quod adiac et: praeter Pindum atque Ossam. qui montes mediocriter alti, non multum loci occupant, sed in planicies definunt. Atque hac est medium Theftaliae, fertilissima regio, ijs locis demtis quae fluminibus illuuntur, Etenim Peneus per mediam fluens Thessaliam, multosque excipiens amnes, saepenumerò effunditur in agros. atque antiquitus planiciem istam magno aiunt tectam fuisse: cum & montibus undique includeretur,& loca orae maritimae editiora essent campestribus Cum autem terrae motus hiatum fecisset(.quam nunc Tempe fecisset.) abrupta ab Olympo Ossa, per eum hiatum Peneus in mare se euoluens siccandam planiciem praebuit. Restant tamen paludes: Nesonis una magna, altera Boebeis aliquanto minor,& orae maritimae uicinior. Thessalia uniuersa in quatuor diuiditur partes, Phthiotidem, Estiaeotidem, Thessaliotidem,& Pelasgiotidem. Phthiotis austrina habet iuxta Oetam, a Maliaco si nu& Pylaico usque ad Dolopiam ac Pindum pertinentia,& se dilatantia usque aciPharsalium& campos Thessalicos. Estiaeotis occidua,& quae sunt inter Pindum atque superiorem Macedoniam. Reliqua obtinent Pelasgiotae, campos infra Estiaeotidem incolentes, iam inferioribus contigui Macedonibus,& qui deinceps loca implent usque ad Magneticam oram. Hsc quoque nobilium nominum offertur enumeratio, praesertim ob Homeri poësin. urbium uerò paucae auitam seruant dignitatem: maximè Larissa. Homerus porro in decem partes atque nominationes diuidens eam omnem terram, quam nunc Thessaliam dicimus, Oetaeae etiam& Locricae regionis quaedam adsumens& eius quae nunc subest Macedonibus: quidpiam proponit comune omnibusque obtingens regionibus: nempe& totas& singulas partes mutari pro imperio eius qui rerum potitur. Primos eos recenset qui Achilli parebant Thessalos,& austrinum latus tenebant, uicini Oetae& Locris qui ad Cnemidem habitabant: quique Pelasgicon Argos habebant, Quique Alon, atque Alopen, tum qui Trachina colebant, Et Phthiam, claram formosisque Hellada nymphis. Myrmidones, Graijque,& Achaei dicebantur. His adiungit etiam eos qui Phoenici parebant, communemque omnium facit classem. Atque Homerus quidem in pugnis apud Iicum pugnatis nullibi mentionem facit Dolopicae exhortis: non enim ut Nestorem, ita Phoenicem quoque in praelium educit. Alij autem faciunt. ut Pindarus mentione Phoenicis illata, Qui Dolopum duxit audaces funda cateruas Equitum Danaorum telis utiles. Atqui hoc etiam apud Homerum est perreticentiam, quam uacant grammatici, intelligendum fuisse notatum. Ridiculum enim sit regem expeditioni interesse, qui sic dicit Extremis Phthię Dolopum rex imperito oris: subditos autem non adesse. Non enim socius militiae Achilli uidebitur fuisse, sed paucorum duntaxat praeceptor, oratorque eum fuisse comitatus, adeoque consiliarius. Atque hoc uersus uolunt. est enim tale hoc, Vt bene dicere te, bene rem gerere atque docerem. * ab Achille in responsione dictis.* tunc Argos Pelasgicum. Rutsumque s lij Theft LIBER NONVS. Thessalonicam intelligunt, olim iuxta Larissam sitam, quae hodie non exstat: neque urbem, sed campum Thessalorum sic denominatum Abante autore, qui ex Argis eò colo niam duxerit. P hthiam quidam eandem cum Hellade siue Graecia faciunt& Achaia: scilicet partem esse totius Thessaliae austrinam, in duas diuisae portiones. Alij distinguunt. Equidem Homerus diuersa uidetur facere Phthiam& Hellada, sic dicens: Et Phthiam, claram formosisque Hellada nymphis. Item, Inde fuga solus peruasique Hellada latam, Iliad 17.475 Et P hthiam ueni.— & alibi — per Helladaque, Phthiamque. Odyss. n. 496. Ergo duo facit Homerus: oppida, an aliâs loca incertum. Posteriores qui Gręciam pro loco accipiunt, distingui aiunt Thebas Pthiotidis ab antiqua Pharsalo. In hac regione etiam Theridis sacellum est Pharsalo& nouę& ueteri propinquum.& ex hoc Thetidio conijciunt eam partem fuisse Achilleae ditionis. Qui urbem intelligunt, de his Pharsalij Lx stadijs à sua urbe rudera monstrant diruti oppidi, quod Helladem fuisse putent: propeque fontes duos, Messeidem atque Hypersam. Melitaeenses uerò circiter X asua urbe sta dijs fuisse Helladem urbem autumant trans Enipeum, quo tempore ipsorum urbs Pyrithae nomen gesserit. atque Hellenes, siue Graecos ex Hellade humili loco sita in ipsorum urbem commigrasse. testari hoc sepulcrum Hellenis, Deucationis& Pyrrhae F. quod in ipsorum est foro. nam Deucation Phthiodi,& simpliciter Thessaliae imperasse dicitur. Enipeus autem ab Erythra Pharsalum praeterlabens, in Apikanum, atque hic in Peneum influit. Haec de Hellenibus. Phthij porrò uocantur& qui sub Achille,& qui sub Protesilao,& qui sub Philocteta erant. idque testatum facit Homerus. Nam cùm in recensione eorum qui Achilli parebant, posuisset eos qui Phthiam habitarent: in pugna apud naues eos cum Achille manentes in nauibus& a pugna uacantes facit: pugnantes uerò alios, qui Philoctetae suberant,& quos priùs Protesilaus, deinde Podarces ducebat. De quibus communiter sic loquitur: Illic Boeotique,& laones obtunicati, Iliad. v. 685. Locrique, Phthijque,& gens illustris Epaûm. Peculiariter autem: Pro Pthijsque Medon acer belloque Podarces ibid. 693. Stabant,& saeuos arcebant nauibus hostes. Fortassis etiam qui cum Burypylo fuerunt, Phthij dicti sunt, horum contermini. Nunc quidem Magnesiae Eurypylo subditae adscribunt quae circa Ormenium sunt,& Philoctetae ditionem omnem. Achillis autem Phthiam à Dolonia& campo usque ad mare saqueticum. Sed usque ad urbem Protesilao parentem Antonem, quae nunc plurali nitmero effertur. De Alo autem& Alopa dubitatur, ne fortasse non ea loca nominet poëta, quae nunc in Phthiotica ditione censentur: sed in Locris sita. eò scilicet usque Achillis ditione se extendente, ut& usque ad Trachinem& Oetaeam regionem. Nam in Locrensi ora maritima ut Alope, ita etiam Alos sunt& Alius, quae nonnulli adspiritant. Sunt qui Haliuntem pro Alopa substituunt,& sic legunt. Quique Alon, atque Haliunta,& qui Trachina colebant, Alos uerò Phthiotidis iacet ad finem Othryos montis, qui uersus septentriones imminet Phthiotidi, conterminus monti Tymphresto ac Dolopibus, atque inde ad uicina Maliaco sinui loca protenditur. Distat Alos,(urbs utroque genere effertur.) ab Itono circiter Ex stadia: condidit Athamas, super campum Crocium, alluente moenia Amphrysso amne. Sub Crocio Thebae sunt Phthiotides:& ipsa regio dicitur Phthiotis, & Achaica Malienses attingens,& Othryos montis radices. Sicut autem Phylace, quae Protesilaum dominum habuit, Phthiotidis est Maliensibus uicinae: sic etiam Alos. distat à Thebis circiter ostadia, in medio sita Pharsali& Phthiotarum. quibus eam ademptam Philippus Pharsalijs attribuit. Suprà monuimus, solere hoc modo finis& constitutiones gentium locorumque mutari. Sophocles etiam Trachiniam dixit Phthiotidem. Artemidorus Alon in ora maritima collocat extra Maliacum sinum quidem, tamen in Phtiotide. Inde enim progrediens uersus Peneum, post Antronem ponit Pteleum, deinde Alon STRABONISGEOURAPH. 284 lon à Pteleo distantem ex stadia. De Trachine dictum est qualis sit:& Homerus nominat. Idem cùm saepenumero Sperch=i mentionem faciat, ut Thessalici fluminis, è Tym21 phresto orientis& prope Thermopylas in mare excurrentis, 21 inter Trachinem& Lamiam: ostendit etiam quae intra Pylas ad Maliacum sinum pertinebant,& quae extra erant, Achilli paruisse. Sperchaus XXX stadijs abest à Lamia, sita super planicie quadam ad Maliacum sinum pertinente. Quod autem Sperch^us Thessaliae fuerit fluuius, uel ex eo liNad. 1. 142. quet, quòd comam ei Achilles se aluisse dicit:& quod Menesthius unus è centurionibus eius Sperchii dicitur filius ex Achillis sorore. Myrmidones porrò uocari consenta reum est omnes qui sub Achille& Patroclo erant qui in exsulium ex Aegina proficiscentem Pleum erant secuti. Achaei uocabantur Pithiotae uniuersi. Enumerant porrò oppida Phthioticę ditionis Achilli subditae, à Maliensibus orsi plura sanë: sed in his etiam Thebas Phthiotides, Echinum, Lamiam(:ad quam urbem Macedonibus& Anlipatro bellum cum Atheniensibus commissum fuit Lamiacum, in quo cecidit Leosthenes, Atheniensium dux, Alexandri regis socius.) Etineum, Coroneam eiusdem cum Boeotica nominis, Melitaeam, Thaumacum, Proërnam, Pharsalum, Eretriam Euboicae cognominem, Paracheloitas itidem Aetolicis cognomines. nam hac quoque fluuius est Achelous prope Lamiam, iuxta quem habitant Paracheloitae. Haec regio uersus septentrionem porrecta fuit, Aesculapij posterorum, maximè occiduorum, atque Eurypyli& Protesilai aduersus orientem Solem inclinantibus uersus meridiem autem Oetaeae, in XV pagos siue curias diuisa: Heracleamque& Dropidem. haec olim fuit tetrapolis, sicut& Doris est:& Dryopum qui in Peloponneso sunt mater aestimatur. Ad regionem Oetaeam etiam Acyphas pertinet,& Parasopias,& Oensadae,& Anticirha idem habens cum ea nomen quae est in Locris occiduis. Nomino autem has portiones, non quasi eae semper eaedem constiterint: cùm quidem uarias sint perpessae mutationes. sed tamen nobilissimae, memoratu maximè sunt dignę. Iam Dolopes ipse Homerus satis indicat in extremo Phthiae incoluisse,& sub eodem principe fuisse Peleo cùm Pithiotis. nam PhoeIliad. mr. 480 nix ait in extremitate Phthiae habitasse se, ac dono Pelei imperasse Dolopibus. regio uicina est Pindo& circumiacentibus locis, quorum maximam partem Thessalię sibi uindicat. Quippe gloria& potentia Thessalorum atque Macedonum effecit, ut his uicini, maxime in continente siti, uel ultrò uel inuiti etiam se partem Thessalorum aut Macedonum facerent. sicut Athamanes, Aethices, et Talares Thessalorum: Orestae, Pelagones,& Elimiotae Macedonum. Pindus uerò mons est magnus, cui uersus septentrioriem Macedones, adiacent, uersus occasum Perrhaebi homines inquilini, ad meridiem Dolopes. ipse quidem Thessalię est. Ad ipsum Pindum Talares habitauere, gens Molossica, auulsa portio ab ijs qui circa Ismarum degunt.& Aethices, ad quos à Parithoo eiectos fuisse Centauros Nad. ß. 744. Homerus tradit. nunc intercidisse ea gens dicitur. Cùm dicitur gens aliqua defecisse, bifariam hoc intelligi potest. uel quia hominibus prorsus deletis deserta sit regio: uel quia nomen gentis non superfit, neque tale corpus perdurauerit. Quando igitur prorsus obscurum est collegium quod nostro tempore superest: neque ipsum nos, neque nomen quod accepit mentione dignamur. si memorandi iusta sit causa, necesse est etiam mutationem explicari. Restat ut ordine maritimam oram enarremus, quae Achillem dominum habuit: facto à Thermopylis initio. nam de Locridis ora alijsque iam ante dictum est. Thermopylae à Cenaeo promontorio disiunguntur stadiorum Lxx freto. Inde ubi à Pylis nauigaueris ad ostia Sperchsi, decem sunt stadia: hinc ad Phalara, xx. à Phalaris supra mare stadijs L est Quindecim urbium Inde si nauigaueris stadia C, ad Echinum peruenies. Deinceps uersus oram in mediterraneis sita est ad xx stadia Cremaste, id est pensilis, Larissa: quae eadem Pelasgia dicitur,& Larissa. sequitur Myonnesus parua insula: murum insula. deinde Anton, quae Protesilaum habuit dominum. Proximè post Achilleos Homerus eos recenset, qui sub Protesilao fuerunt. ij autem erant deinceps siti inora maritima secundum Achillis ditionem, usque ad Antronem. Proinde Phylace Thebis Phthioticis propinqua est, quę& ipsae suberant Protesilao: ut Alos quoque,& Larissa Cremaste,& Demetrium, uersus ortum ab Othry. Demeter Graecis est Cere. Itaque Demetrium Ceteris uocauit fanum,& appellauit Pyrasum. fuit Pyrasus urbs commodo portu praedita, à duobus ook LIBER NONVS. duobus stadijs habens lucum Cereri sacrum, eiusdemque templum, infra Thebas xx stadijs iacebat Pyrasus. Ad Thebas in mediterraneis est Crocius campus ad fines Othrys montis: per eum fluit Amphryssus fluuius. Suprà est lton, ibque Itoniae templum Mineralae: unde etiam Iton in Boeotia non est habet:& fluuius Cuarius, de quo diximus in Arna Boeotiae. Haec ueró pertinent ad Thessaliotidem, unam de quatuor Thessaliae partibus. sub qua etiam Eurypyli fuit ditio. Tum Phyllus: ubi Phyllaei Apollinis templum.& Ichnae,ubi Themis Ichnęa colitur. Iuxta Antronem ad fretum Euboicum, castellum est quod mari alluitur,& uocatur 22 Antonis asinus. sequitur Preleum,& Alos. inde Cereris tem- 22 plum,& Pyrasus dirutus. supra hunc Thebae. post Pyrrhà promontorium,& duae exiguae insulae, quarum una Pyrrha, altera Deucation nominatur. atque ibi ferè finis est Phthiotidis. Deinceps eos refert, qui sub Eumelo erant: quae continens prioris ora maritima iam Magnesiae est,& Pelasgiotidis proprio. Pherae terminus sunt Pelasgici campi ad Magnesiam, qui ad Pelium usque montem porrigitur stadijs CLX. Nauale Pherarum sunt Pagasae, inde XC stadijs dissitae, ab Iolco XX. loscus pridem deleta est. Hinc lason & Argo nauis à Pelia sunt dimissi.& fabulantur Pagasas nomen habere ab Argo naui ibi compacta. alij probabilius nomen loco à pagis, id est fontibus, factum sentiunt, qui frequentes ibi largique fluunt. In propinquo sunt Aphetę, quasi carceres: quòd hinc emissi fue rint Argentae. Supra Demetriaden septem stadijs mari solcus sita est. Demetrius poliorceta condidit,& à se denominauit Demetriaden ad mare, inter Neliam& Pagasas: in eamque conduxit uicina oppida, Neliam, Pagasas, Ormenium, Rhizuntem, Sepiadem, Olisonem, Boeben, solcum: qui nunc sunt pagi Demetriadis. Vibs ea longo tempore fuit nauale regibus Macedoniae:& sub se habuit cum Tempe, tum ambos montes Pelium& Ossam. Nunc quanquam deminuta potentia, tamen omnibus Magnesiae urbibus praestat. Boebeis palus Pheris uicina est,& contigua extremitatibus Pelij atque Magnesiae. Boebe oppidulum est paludi imminens. Enimuerò sicut lolcum ualde elatam deiecetunt seditiones: ita& Pherae unà cum tyranny& creuerunt& conciderunt. Prope Demetriadem Naurus fluit. Litus continuum lolcus uocatur. Hec etiam Pylaicum solennem conuentum celebrabant. Artemidorus sinum Pagasaeum longiùs à Demetriade ponit, in loca Philoctetam dominum agnoscentia. inque eo sinu ait Cicynethum esse insulam, & oppidulum eiusdem nominis. Deinceps urbes recensentur ab Homero, quae Philo-llad.ß.716. ctetae parebant. De his Methone alia est à Tracica illa quam Philippus euertit. de Peloponnesiaca suo loco intulimus mentionem. Ante Magnetas sitae sunt complures insulae. de quib. nobiles sunt Sociathus, Reparethus, Icus, Alonesus, Scurus, urbibus cognominibus praeditae. Maximè celebratur Scyrus ob Lycomedis cum Achille affinitatem, ibique natum& educatum Neoptolemum Achillis F. Postea temporis Philippus uiribus auctus, cùm uideret Athenienses mare obtinere,& insulis cùm his, tum alijs imperare, fecit ut ipsi propinquę fierent quam maximè celebres. Nam de principatu contendens bello, semper proxima quaeque adortus est.& ut Magnesiae ac Thraciae aliarumque circumiacentium multas partes Macedoniae adiecit: ita& sitas ante Magnesiam insulas ad se rapuit, priusque ignotae& obscurae quae erant, fecit ut certatim appeterentur, essentque notae. Scy rum praecipuè antiquitatis memoria commendat. sed tamen alia quoque sunt, quae eius famam late uulgant. De his est Scyriarum capellarum praestantia,& metalla uarij Scyrij lapidis: sicut& Carystij,& Deucalij, Synnadici, Hierapolitici. nam è uario marmore columnas tabulasque unico lapide constantes uidere possis Romae, quibus publicë priuatimque urbs exornatur. fecitque ex albo lapide, non magni precij. Caeterùm Homerus eò usque orae Magnesiae progressus, redit ad superiorem Thessaliam, à Dolonia& Pindo principium petens. Qui Triccamque habuere, salebrosamque Ithomam. Iliad. β. 729. Haec sunt Estiaeotidis, quae olim fuit Doris appellata. sed Perrhaebi cùm eam occupassent, qui& Euboeae Estiaeam euerterant, hominesque in continentem pertraxerant, ob multitudinem Estiaeorum qui eò commigrauerant, ab his nomen regioni indiderunt. Apud Triccam Aesculapij templum est nobilissimum& antiquissimum, confine Dolopibus& locis ad Pindum sitis. Ithomen, quae idem cum Messeniaca nomen habet, aiunt prima STRABONISGEOGRAPH. 286 prima syllaba ademta Thomam debere appellari, si uetustum nomen ei reddere uelimus. Oppidum est natura munitum,& uerè id quod dicitur asperis ac saxosis adscensuum difficultatibus praeditum, iacer inter quatuor oppida quasi in quadrilateri figuram disposita: Triccam, Metropolin, Pelinnam, Gomphos. Metropolitarum regionis est Ithome. Metropolis autem primùm è tribus obscuris fuit conflata oppidulis: posteà plures sunt adsumtae, de quibus etiam Ithoma. Callimachus quidem in iambis ait. Veneres, Dea est non una quoniam haec, caeteras Sapientia omnes Castinaea uicerit. quia scilicet sola porci sacrifice admittit. Sanè qui hoc dixit, uideri uoluit plurimarum rerum peritus, in idque se toto uitę temporè incubuisse profitetur. Posteriores autem demonstrauerunt non unam modo Venerem, sed complures hunc ritum usurpasse: de quibus sit etiam quae in hac colitur Metropoli. quae nulli urbium, quas in se conduxit, eum tradiderit morem. Est etiam Pharycadon oppidum Estiaeotidis, per quod Peneus fluit& Curalius. hic quidem lthomiae Mineruae templum preterlapsus in Peneum se estundit. Peneus è Pindo, ut diximus, ortus, ad laeuam relictis Tricca, Pelinnaeo, Pharycadone, praeter Atracem ac Larissam fertur:& receptis è Thessaliotide amnibus per Tempe ad ostia meat. Oechaliam, quae urbs Euryti dicitur, cùm in his ponunt locis, tum in Euboea,& in Arcadia, aliterque denominant: sicut in descriptione etiam Peloponnesi diximus. De his& alia in disputationem ueniunt,& hoc maximè, quae nam sit quam cepit Hercules,& de qua scripserit autor carminis, cui titulus Oechaliae exseidium. Haec ergo loca Aesculapio natis parebant. Deinceps Eurypyli ditionem describit. N. ad. β. 734. Tum quos Ormenium misit, quos fons Hypersa Et quos Afterium, Titani iuga candida quosque Ormenium 23 hodie Orminium dicitur. pagus est sub Pelio pone Pagasaeum sinum. in Demetriadem unà cum alijs contractus, ut docuimns. Necesse est autem Boebeidem quoque paludem in propinquo esse, cùm ut Ormenium, ita Boebe quoque fuerit de circumiacentibus Demetriadem Pagis. Abest Ormenium à Demetriade terrestri itinere stadia XXVII. in quo solci locus situs à Demetriade vii stadia, reliqua xx ab Ormenio abest. Scepsius Ormenium Phoenicis patriam facit, eumque inde profugisse ait à patre Amyn tore O: menida Phthiam ad regem Peleum. Nam oppidum isthmo ab Ormeno fuisse conditum, Cercaphi F. Aeoli N.& filios Ormeni fuisse Amyntorem atque Euęmonem: quorum ille Phoenicis fuerit, hic Eurypyli pater.& quia Phoenix è familia sua abscesserit, com munem hęreditatem ad Eurypylum redijsse. itaque pro his uerbis aliad. II. 447 Λίπου ἔλλαδα μαλιγιναικα scribendum – λιπον ὁρμεύιον πολύμκλον. Crates Phoenicem Phocensem facit: coniecturam sumens è Megetis galea, qua Vlisses usus est cùm noctu exploratum castra hostiairet. de qua poëta sic. 1liad.n.266 Hanc Eleone, domum tacita cùm fraude forasset Ormenidae uersutus Amyntoris abstulit olim Autolycus. nam Eleonem oppidulum esse in Parnasso:& Amyntorem Ormeni F. alium nullum dici quam Phoenicis patrem: atque Autolycum Parnassi incolam more furum uicinorum parietes perfodere, non procul dissitorum consueuisse. Scepsius neque ullum in Parnasso Eleonem esse locum ait: sed Neonem,& quidem post bellum demum Troianum conditam: neque uicinorum modo aedes a furib. perfodi. Sunt& alia quae dici possent. me im moraripiget. Alij ex Heleone scribunt, qui est uicus Tanagricus. absurdè id dictum oostendunthaec: Iliad. r. 475. Inde fuga solus peruasique Hellada latam, Et Phthiam ueni.Hypersa fons est in media Pheraeorum urbe * Titanus, id est calx, ab accidente nomen habet: albicat enim locus ille, haud procul Arna.& Afterium quoque non procul inde abest. Post hanc Thessaliae partem continenter recensentur quos Polypoënta duxit: Argissam quicunque,& Gyrtonen coluerunt, Ulad. β. 738. Ortho LIBER NonVS. d8 Orthamque, Elonemque, albisque Oloossona muris. Hanc regionem principio tenuerunt Perrhæbi, partem quae ad mare est& Peneum usque ad ostia huius& Gyrtona Perthaebicam urbem. Hos deinde oppresserunt,& in regionem fluuio uicinam ac mediterraneam compulerunt, eorumque agros obtinuerunt Lapithae: Ixion, ac filius eius Larithous, qui etiam Pelium montem occupauit, ui expulsis Centauris, gente fera. Hos ergo ille Pelio eiectos compulit eò, ut cum Aethicibus habitarent:& campos Lapithis tradidit. IIad.§ 745. quaidam ad Olympum partes etiam Perrhaebi obtinuerunt. alicubi etiam toti illis permixti incoluerunt. Proinde Argissa. quae nunc Argura, ad Peneum sita est. Super eam ad XI stakia sita est Atrax, ipsa quoque Peneo uicina. fluuio adiacentem reliquam in medio regionem obtinuerunt Perrhaebi. Orthen quidam pro Phalannaeorum arce accipiunt. est autem Phalanna urbs Pet thaebica ad Peneum, prope Tenpe. Sed Perrhębi à Lapithis oppressi, in montana recesserunt, plerique ad Pindum, Athamanas,& Dolopas, regionem& Perthaeborum reliquias Larissae i oc cupauerunt, propè Peneum habitantes, illisque uicini,& fertilissimam planiciem colentes, nisi ubi quid nimis depressum accedit ad Nessonidem paludem, ubi se se effundens nonnihil aratio ni aptę telluris abscindit. ei tamen malo Larissaei structure aggerib. remedium fecerunt. Atque hi qui dem eò usque Perthaebiam obtinuerunt,& stipendia exegerunt, donec Philippus ista loca in suam redegit potestatem. Larissa autem est etiam ad Ossam oppidum.& pensilis illa Cremaste, quae Pelasgia etiam dicitur.& in Creta rursum alia, quae nunc in lapygiam est contracta: à qua& subiectus campus nunc Larissium dicitur. est& in Peloponneso Argiuorum arx Larissa:& Larissus fluuis Eleam à Dyma diuidens. Theoponpus urbem quoque in illo ipso confinio ponit Larissam.& in Asia est Larissa Phriconis Cumae uicina,& ad Hamaxitum Troadis alia. sed& Ephesia est Larissa:& ad Sinam Mitylenes sunt Larissaea saxa, in itinere quod Methymnam ducit. est etiam Larissa in Attica:& alia in campo Caystrio super Sardes stadijs xxx, ter restri itinere propter Matris Isodromae templum: eiusdem situs& naturae cum pensili illa Larissa, quia& aquis& uitib. abundat. fortasse hinc nomen est Ioui Larissio. sed& in laeua parte Ponti Larissa est pagus, propinquus Aemi extremitatib. Oloosson quoque, quam ob albedinem argillae candidam uocat poeta,& Elone, Perthaebicae sunt urbes. itemque Gonnos. Elone mutato no mine dicta fuit Lymone: est autem diruta. ambae iacent sub Olympo, non procul ab Eurota flu quem Homerus Titaresium uocat. De his,& Perrhæbis idem statim haec subiungit. Viginti atque duo, Guneô ducente, carinae. Iliad. β. 748. Ibant his Enenienes,& acris turma Peraebûm, Algida quens Dodona domus, quique aruafatigant Hîc ubi iucundo repit Titaresius amne. Haec ergo loca Perrhaebis tribuit, qui partem Estiotidis etiam occupauerunt. erant autem etiam sub Polypoeta quaedam Perthaeborum pars adsignauit autem Lapithis, ppterea quòd promiscuè habitabant:& Lapithae planiciem, citerioremque occupabant Perrhaebicam maiore ex parte Perrhaebi autem montana ad Olympum& Tempe lita: ut Cyphum, Dodonam,& Titaresio adiacentia. Hic è Titaro monte, Olympum finib. suis attingente, ortus, in uicina Tempibus loca in Perthaebia fluens, ibidem ferè in Peneum se euoluit. Enimuerò Penei aqua puta est: Titaresij pingue quadam ex materia. itaque Homerus ait eum non misceri Peneo sed aquis eius olei in morem supernatare. Quia uerò promiscuè habitabant Perrhaebi & Lapithae, uno nomine eos Pelasgiotas uocat Simonides qui uersus orientem habitant Solem, intellige accolas ostiorum Penei, Gyitonem, Ossam, Pelium, Demetriadem, campestrię Larissam, Scotussam, Cranonem, Mopsium, Atracen:& quam sunt circa Messonidem paludem atque Boebeidem, quorum poëta paucis meminit, quel non culta fuerunt, uel ob diluuia malè culta, quę frequenter alijs temporib. alia sunt subsecuta. etenim Nesonidis quoque pa ludis mentionem Homerus nullam facit, Boebeidis tantùm. quòd hęc sola uidelicet permaneret, illa citra ordinem aliâs impleretur, aliâs euacuaretur. Scotussę facta est mentio etiam cùm de Dodona loqueremur. oraculum Thessaliae ibi locorum fuit. Ad Scotussam locus est Cynos Kephalae, quod capita cauum significat: ubi Romani Aetolis adiuuantib. duce T. Quinctio Flaminino Philippum Demetrij F. Macedoniae regem magno proelio uicerunt. Magnetidis quoque& magnetum, quanquam multis eorum locis enumeratis, Homerus nominatim non meminit: tantùm obscurè significat. D 1 Pene Iliad.B.elle 757. Iliad.v.201 STRABONISGEOGRAPH. 238 Peneum propter, frondosum& Pelion ortos. Atqui circa Peneum& Peleum habitabant etiam Gyrtonij, quos iam recensuerat, Ormenijque,& alij plures. atque etiam longiùs à Pelio Magnetes erant, incipientes ab Eumeli subditis: ut quidem posteriores censuerunt. Sed uidetur ob continentes migrationes, mutationes, permixtionesque communitatum, etiam nomina gentesque confusas esse. unde factum, ut nostris hominibus nonnunquam offeratur perplexitas. ueluti primum de Crannonijs& Gyrtonijs. Quippe Gyrtonijs antiquitus Phlegyae sunt nomina ti, à Phlegya Ixionis fratre: Crannonij autem Ephyri. Itaque ubi poëta dicit, E Thraca fortes Ephyros quando incessebant, Aut animi nimios Phlegyas: quaeritur quosnam dicat. Idem accidit de Perrhaebis& Athamanibus. Nam Homerus hos tanquam in uicinia habitantes coniunxit.& quidem posteri affirmant longo tempore Athamanes in Dotio campo habitasse: qui propinquus est Perrhaebię& Ostae ac Boebeidi paludi in medio ferè Thessalia, proprijs inclusus collibus. De quo sic Hesiodus cecinit. Aut qualis sacros geminos colit inclyta colles Dotium apud campumque, feracem Amyrumque Lycaei Virgo intacta, pedes Boebeide quae lauit unda. Enimuerò Athamanes plerique à Lapithis in Oetam sunt eiecti: ibique obtinuerunt, cùm& Doriensibus& Maliensibus quaedam eripuissent loca, usque ad Heracleam& Echinum. quidam apud Cyphum manserunt, montem Perrhabicum cum pago eiusdem nominis. At Perrhaeborum quidam coacti ad occiduas Olympi partes, finitimi Macedonibus ibi permanserunt. maior pars in montes ad Athamaniam Pindumque elapsa est. nunc aut nihil de ijs, aut exiguum superest uestigium. Qui uero ab Homero in l'hessalorum recensione ultimi nominantur Magnetes, ij sunt intelligendi, qui intra Tempe à Peneo& Ossa usque ad Pelium sunt, Pieriotis Macedonibus contermini, qui trans Peneum usque ad mare accolunt. atque ijs adscribendum est Homolium, siue Homolis: nam utroque modo enunciatur. Dictum est autem in Macedoniae descriptione esse ipsum ad Ossam sub initium Penei ubiis per Tempe se euoluit. quod si usque ad oram maritimam sit progrediendum quae Homolio est proxima, id consentaneum est: ut Rizuntem quoque attribuamus& Erymnas, in ora Philoctetae& Eumelo subdita sitas Id ergo dubium relinquamus. Sed& ordo reliquorum usque ad Peneum locorum, obscurè est propositus. tamen non multum refert hoc, cum ipsa loca sint obscura. Verùm Sepias acta& in tragoedijs celebratur,& postea temporis fama eius increment, deleta ibi Persica classe. litus est Sepias acta saxosum. inter Sepiadem uerò& Casthanaeam pagum sub Pelio situm litus est, ubi cum Xerxis, classis stationem haberet: Subsolanus uehementer flans nauium alias in aridam subito eiecit atque confregit: aliae ad Hypnuntem, asperum locum ponè Pelium, alię ad Meliboeam, aliae ad Casthanaeam delatae perierunt. 1 ota circa Peneum nauigatio aspera est, circiter xxi stadiorsi. talisque& tanta etiam Ossae. Interiacet sinus co stadiorum atque amplius. in eo sita est Meliboea. Tota uerò nauigatio à Demetriade ad Peneum, si quis sinus intret, cid est stadijs prolixior. ab Euripo autem ciƆ cιD ̃ nCCc, Hieronymus campestris Thessaliae& Magnesię circulum tria stadiorum millia continere affirmat. habitatam primo à Pelasgis, quos Lapithae in Aetoliam expulerint. qui nunc uocatur Pelasgicus(pus, in ec esse Larissam, Gyrtonem, Pheras, Mopsium, Boebeidem lacum, Ossam, Homolen, Pelium,& Magnetidem. porrò Mopsium nomen habere non à Mopso Tiresiae F. uate, sed à Mopso Lapitha, qui Argonautis socius expeditionis fuerit. alium esse Mopsum, à quo Artica Mopsopiae appellationem acceperit. Haec ergo singulatim de Thessalia dicta sunto. In uniuersum uero, scias olim eam fuisse Pyrrhaeam nuncupatam à Pyrrha Deucationis uxore: Ae moniam ab Aemone: Thessaliam à Thessalo Aemonis F. Quidam in duas partes diuidunt. quarum altera uersus meridiem sita obtigerit forte Deucationi,& is cam à matre sua Pan doram denominauerit: altera Aemoni, unde dicta sit Aemonia. Antiphi porrò posteros ab Ephyra Thesprotica profectos& Philippi in Thessalia † Herculis posteritas redux de a l'hessalo sui generis autore regioni nomen Thessaliae imposuit. Quinetiam Nesonis als quando fuit uocata, à Nesone Thessali filio. à quo etiam Nesonis palus nomen habet. IN.L V 289 IN LIBRVM NONVM INTERPRETIS ANNOTATIONES. de la fois de PSIVS sub initium libri reci6 Nonnulli Graeam. Jτινὲς δὲ τὴν τανὰς tatur Eudoxi quaedam mutilata γραρ τὴν αὐτὴνψασι. Eustathius haec citans in prin descriptio: cuius sensus ex tabu. cipium Boeotiae, sic legit. τινὲς δὲ τὴν αὐτὴν φασι lis geographicis locorumque inτῷ τανάγρα τὴν τραῖαν. id sum secutus,& Fοιtelligi potest descriptione: uerba μανδρία habet proροιμὰνδρις. Ex eodem ὁμορον nisi ex codice restitui non posS. E. pro ὄμοιον restitui,& pro τανάγρα ταναγρικου P. la teinte de ses sunt. Sicut& Sophoclis de Atti mox. cae diuisione uersus. quos malui qualesquales relinque. Ad dextram Hyria.] sic legi, ἐν δεξιῖδὲ re, quàm meas coniecturas obtrudenda temeritatis me ὐεῖται ἑ γρία, καὶ ἡνρίαδὲ σσ. nam ex Eustathio li obligare. quet ἐν ὀρισερᾳ ad Tanogram pertinere. Hyria uniEtiam potui esset. J'ὀστε καὶ πόλμον εἰν. co φ, omnino scribenda. Mox, Eleon.] Lege. segebatur ποταμόν, fluuium, ualdè inepte, ut& paubatur ἀεολέων corruptè ego uocem ex Homero restiIo ante φιλόδιμον pro φιλόάμον. neque sum nesci. tui initio Catalogi& pro ἐλασῶν ἐλῶν reposui ex us Erikanum inter Atticae amnes recenseri à Pausania. Eustathio. Sed huc illud,& ad refellendum Callimachum nihil ad Orobiae. δρύβαι hîc mendosè. Ad initium de modum facit. Brauronem etiam& Cephißiam resticimi& hîc in exitomis rectè ὁρόβιαc. quod& repotui, ab amne Cephisso sumta coniectura. sui. Qui de Iso& Nisa sequitur locus, à me emenda2 Post Thoreas.] Ooρὼας. atqui horum nulla ri non potuit quid tamen sentirem, ex uersione intellipraeceßit mentio fortè ὑρεεεας. Panecium Pausanias ait ges. Vide Eustathium etiam: quem secutus hîc quaedam stabulum fuisse in specu quodam, ibique caprarum lauasustuli menda. cra& saxa earum similia. STεινεα Stephano est STÉῖ Eilesion.] Ei λέσιον. Sic restitui fidem Homeviae. De Brauronia Diana Pausanias disputat in Atti. ri secutus. Iliad B. 499. Nam Heilensium nusquam cis,& accuratius Laconicis. Locus autem est mutilus. reperi. de Larymnis locus non uidetur uitij expers. InSensus hîc uidetur esse. Non procul Braurone esse Hafrà Phanoteos scripsi Stephanum& alios secutus. las Araphenides 6.vid e s adhuc super est in textu.) ubi 9 Sed& huius.] Deest aliquid, ad alicuius fluuij Tauricae Dionae fuerit simulacrum ab Oresta positum. pertinens descriptionem. Triphylia porrò tàm huc faVide responsum Mineralae sub finem Iphigeniae Tauricit, quàm canis in balenum. Et totus locus est laceratus cae apud Euripidem: dices me non male coniecisse. De misè. psaphide& τετωρίσῳ dubitare. puto.) licet,& Thu 10 Scarphe. ILegebatur Σκάφλαc. Sed Eustathi rio. quod in Epitoma omissum est: forte pro Thorico us qui in principium Boeotiae Homericae haec poenè ompositum. nia adducit, Σιιάρφη habet, itemque epitome Stephani, 3 Vt& Pentelicum. Kαi κοῖς γεντελικῆς. ex utrisque etiam locum de Potnijs emendaui. sic ausus sum corrigere, cum mutilata uox ἐλίκης me 11 Pindarus etiam. JLego enim Χωρίον φύσει moneret. neque est ut à me expectes Pentelici lapidis Πίνδαρος καὶ. aliâs locus erit mancus. uox Cuarius commendationem cuius etiam in Policola Plutarchi men ualdè mihi suspecta est, forte curalius, Κηράλιος. tio est, ne de Pausania dicam Gephyra proprium esse Sed tamen infrà rursum legitur ita: etiam in Theßaliae putaui aliâs pontem significat. descriptione. 4 Vsque ad isthmum. I Locus miserè mutila12 Teumesso.] vt suprà,& Stephanus. Temistus. Videtur autem indicasse Strabo lineam, quae à Creu sum enim nullum noui. infrà de Tarna in Homero non saseu Creuside). Sic enim Stephanus.) porrecta per ob legitur τ'εκπονος, sed μπονος, quod magis quadrat liquum ab occasu ortum uersus& Oropum, Cithaeroad ostendendum ubi fuerit Tarne. nolui tamen mutare nis montis etiam in eam alicubi incidente portione, Atin Graeco. ticam(. cuius pars Megaris.) à Boeotia disiungat, quam 13 Incolis. IEx Eustathio Graeca correxi. Mox in lineam in Sophiani Graeciae accuratißima tabula, miridescriptione Phocidis ὁ γὸρ θαρνοῦς ἑν τότε τῆΛ Λοficè ad hos libros Strabonis utili, facilè obseruabis. Sed κρίδος uide ne Phocidis, φωκίδος, cum sequatur & mox post liaet ὑρθωσαν deest aliquid sententiae, nunc esse Locrorum. Locus est, ut permulta huius liquod suppleui in uersione. bri, mancus. Indicatum fuisset. Verba haec Κακουργὴν 14 Quod ortum. Isic emendaui ex exitoma& σασαν ποῦδι τὴν γυναικων δικασῶν, nullum sensensu,& leωρύκιον scripsi cum eadem Stephano, alijs. sum gignunt: fortè ἔτε κακορ γίσουσι ποῖι τῆς γυInfrà ubi locus mutilatus est, ex ipsa re ἀμτικ lego, pro ναεκός οἱ δικασεσαὶ. Sed& reliqua non satis cohaeἀρκτίς.& post μέχρι τὸς addo �zηπιάδος. Sed relirent ubique. qua non cohaerent. D 1 15 ciunt ANNOTAT. IN IX. LIB. STRABONIS 290 idem Pharygas ait postmodo dictas, quae olim fuerit 15 Circa priùs à Crissaeis. Lego enim ἄμὲν Scarphe. In Stephani Depitoma Pharygae cum Tarpha, πρότερον ὑπὸ Κριοσταιων, αὐτὴ δὲ ἐ Κριασα ὑσε caedem habentur. idque bis in τάρφν,& in φαρυγαι: ρον. Sunt& alia mutilata, sensu interim utcunque liquen planè contra quàm Eustathius habet. te: quem conatus sum in uersione exprimere, pro κά21 Inter Trachinem. Jδεταξὼ αὐτῖς pro αὐ ριν, κάραμ legi. τοῦ scripsi,& ad Trachinem retuli. situs quidem con16 Aphetoris limen.] Cùm correxißem sic è gruit,& ὑπὴ ἐκείνω de Achille accepi. hae sunt conieconiectura, inueni deinde apud Eustathium in uerba Ho cturae de locis non integris, na mοερμσπύλον quidem meri citata sic legi. Reliqua sine libro emendare non lifacilè fuit mutare,& rectè legitur apud Eustathium. cet. τῶν δὲ γὸρ. IFortasse τῶν δὲ βωμῶν, τὸρ Infrà μελίταιαν scripsi, quia supra μελιταιεῖς fueμRV. de Delphicis pecunijs& opibus uide Diodorum runt nominati,& sic Stephanus habet. Hoc semel diSiculum lib. 16.& alios. Machaereum alibi Macarium ctum uolo atque intellectum: quoties non cohaerebat olegi, nisi memoria labor. ratio, aut diuinare Iggebat, me asteriscum uersioni ad17 Καικισμοῖς καὶ γὸ.] Locus lacer, uidetur ἑciunxiße. κισμοῖς scriptum fuisse,& sensus hic esse: dactylum 22 Antonis asinus. Pro ὄρος ὄνο legit elaudando Apollini, iambum infectando serpenti Pytho tiam interpres. Antronij asini prouerbium explicant ni inseruiuisse: nam ad maledicta& conuitia iambum & Eustathius,& Suidas,& Diogeniduus: atque hic esse aptißimum, unde ἀαμβίτοιν sit proscindere malequidem de magnis feris, ignauisque accipit, quod Antrodictis. nota est Archilochi historia. Vide etiam Suidam ne magni asini nascerentur. Alij de ijsdem,& ad uidenin I'au B. dum aptis: quod molares lapides qui asini dicuntur, ibi 18 Thucydides Megram.] Haec liquidò commodè reperirentur. Notus est sacrarum litterarum f alssa intelliges, si 2. lib. Thucydidis intuearis. Ego moὄνος μυλικός Matth. 18.& Alibi. Fieri potest, ut nere possum, corrigere uel non possum, uel non audeo. Strabo mentionem prouerbij fecerit, aliterque id expliDe Ambryso& Amphryso diximus alibi. De Daulide cauerit. Sed nescio quid haec ad ἐρμμα ὑφαιλορ: aut & alijs, uide Eustath. in Boeotiam. maximè de Cypaquid hoc ipsum sibi uelit. Αιοννσίαί δύο νισιδα risso. Ego in uersione sum secutus, quod uidebar mihi mutare libuit, cùm id etiam interpres fecisset. In sequen tueri posse. Quod infra in Elateae descriptione Thessatibus etiam uerba non cohaerent. Totus hic liber miserliam pro mari(. οεασαλίαν ἀντίθαλάστας.) posui, rimè est adfectus. nemo reprehendet, qui superiora legit,& situm Elateae 23 Hodie Orminium. Sic interpres etiam considerauit. legit. Ego ex Eustathio restitui quod Graeco defuit. 19 Hoc epigramma sic corrigendum duxi, unica canIn frà legitur galea Μίε γητος, cùm sit Merionae. Latum syllaba de meo adiecta. Locus de Eleis Opuntijs psus memoriae, aut librarij, uersus ex Homenon cohaeret. ro impleui. Inferiùs è consensu Strabo20 Nam& haec à densitate. Inclusi haec Pa nis& Stephanicodicum Ἀργυρα renthesi. Nam Eustathius quidem non ad Scarphen, sed pro Agydga reposui. ad Tarphen, quae alia Homero est à Scarpha, disertèrefert,& uox t'ἀρφος non huic sed illi concinit. tamen FINIS. STRAe 291 STRABONIS RERVMGEOGRA. PHICARVM LIBER DecIMVS. ARGVMENTVM. Decimus liber Aetobiam continet& circumiacentes insulas, Cretam etiam omnem, in qua diutius immoratur, Ius ciuile illius edisseres,& Curatum,& Idaeorum insuper Dactylorum in eadem genesin& honor)tcentiam& Orgya prosequens. Priuatam etiam prosapiam suam Strabo ex Creta repetit praeterea positas circum Cretam insulas multas numero in libro existentes, inter quas & Sporades sunt,& de Cycladibus nonnullae. Am cùm Euboea iuxta totam hanc oram maritimam porrigatur quae à Negroponte unio est usque ad Thessaliam, exceptis utrinque extremitatibus: condè eius insulae descriptio superioribus annectetur, deinde ad Aeto Acarnaniamque pertinentia exponemus, quae solae partes Eurosupersunt enarrandae. EVBOE A insula oblonga est, à Cenęo ad Geræstum porrecta ad stà Euberae dedia circiter CIDCC. Latitudo inaequalis est, ubi maxima, stadiorum scriptio, ferè CL. Cenaeum Thermopylis opponitur,& quae extra eas non procul sita sunt: Geræstus 1& Petalia Sunio. Itaque insula haec opponitur Atticae, Beaotiae, Locridi, Maliensibus, freto intercipiente. Ob angustiam porrò& quam diximus longitudinem, ab an 5 54 55 D V. Caeneum MARE AEGA VIII Phalassa T 21 KZZschok le A Röm. Dianem J. P. Londres Hus Chaleis Capharum NIGROPONT Cocla euboed G. Gerestus Gretred 9 ChEier S. Amarynthusz C Thebre I A 54 tiquitus fuit Macris nominata. Ad continentem proxime accedit apud Chalcidem, ubi incuruata ad Boeotiae locà Aulidi propinqua uergit, Euripumque efficit. de quo copiosiùs diximus, nec non de locis continentis atque insulae ab utraque parte Euripi interuentu diremtis externis atque internis. si quid praetermissum fuit, id iam nunc explicabitur. Principiò cauâ Euboeae uocantur, quidquid loci est inter Aulidem& Geraestum. nam in sinum ibi ora maritima flectitur: ad Chalcidem autem appropinquans, rursum ad continentem incuruatur. Non modò autem Macridis nomen gessit Euboea, sed Abantidis etiam. Equidem Homerus cùm Luboeam nominet, eius incolas nusquam uocat Euboenses, sed semper Abantes. Euboeae ciues, spirantes robur Abantes.& Viad. b. 536 cohors illi come ibat Abantum. ibid. 542 Aristoteles ait Thraces Abis Phocidis urbe profectos insulam hanc occupasse,& incolis Abantum nomen impositisse. Alij id ab heroë quodam ductum dicunt, ut& Euboeae ab heroina. Fortassis autem sicut antrum quoddam in ora mari Aegeo obuersa Bouis STRABONISGEOGRAPH. li Bouis aula dicitur, ubi lo Epaphum enixa dicitur: ita hinc insula quoque Euboea fuit nuncupata. Quin& Oche appellata fuit: quod nomen etiam maximus Euboicorum montium gerit.&: Ellonia, ab Eilope louis F. Hunc Ellopem sunt qui Aecli& Cothi fratrem faciant, ab eoque conditam dicant Ellopiam, qui est locus in Oria Histiaeensis regionis ad montem Telethrium. praeterea quoque eum condidisse Histiaeam, Periadem, Cerinthum, Aedepsum,& Orobias, ubi fuit ueracissimum Apollinis Selinuntij oraculum. Caeterum Ellopenses Histiaeam commigrauerunt, urbemque eam auxerunt, coacti à Philistida tyran no post Leuctricam pugnam. Demosthenes Philistidam etiam Oreitis tyrannum impositum à Philippo ait. nam Histiaeenses postmodo Oreitae, urbsque ipsa pro Histiaea Greus dicta fuit. Alij ab Atheniensibus& Histiaea curia coloniam hinc deductam tradunt, ut Eretriam ab Eretriensi. Theopompus senbit Euboea à Pericle subacta, HiOrens. stiaeenses ex pacto in Macedoniam commigrasse, duo autem Atheniensium millia ONistiaea. reum in coloniam iuisse, qui anteà populus seu curia Histiaeensis fuissent. Sita est urbs sub monte Telethrio in loco qui Drymus, id est nemus seu saltus, appellatur, iuxta Callantem fluuium in saxo sublimi. itaque fortassis Ellopienses accolae cùm essent montani, hoc nomen Greo fecerunt: cùm Oros mons sit. Videtur etiam Orion ibi enutritus, inde nomen tulisse. Quidam narrant Oritas, cùm peculiarem haberent urbem, ab Ellopiensibus bello pressos transisse ad Histiaeenses,& cum ijs habitasse. itaque unam de duabus factam urbibus, utroque nomine promiscuè usam: sicut eadem urbs Sporta& Lacedaemon usurpatur. Dictum uerò est in Thessalia quoque Histiaeotidem esse denominatam ab ijs, quos hinc Perrhaebi auellerunt. Sed quoniam Ellocia nobis ansam dedit descriptionem ab Histiaea& Oreo ordiendi, dicamus porrò quae his locis sunt continua. Greo Cenaeum promontorium est uicinum,& ad illud situm Dium, atque Achenae Diades, ab Atheniensibus conditum oppidum supra fretum Cenaeo propinquum. à Dio Canas Aeolidis urbem deducta est colonia. Haec ergo sunt iuxta Histiaeam,& Cerinthus praeterea oppidulum mari imminens: ac ponè Budorus flumen, idem nomen geCarystus rens cum monte apud Salaminam Atticę uicino. Carystus sub monte Ocha sita est. in propinquo Styra,& Marmarium, ubi Carystiae exscinduntur columnae,& templum ibi Marmorei Apollinis: unde traiectus est ad Halas Araphenidas. Apud Carystum lapis nascitur, qui plectitur& texitur, atque ex eo mantilia conficiuntur. quę ubi Sordem contraxerunt, in flammam iniecta purgantur, per inde atque lotione linteorum maculae eluuntur. Ferunthaec loca culta a colonis è tetrapoli Marathonia eò profectis,& Styrien sibus. Styra euersa sunt bello Maliaco, ab Atheniensium duce Phaedro locum Eretrienses obtinent. Carystus etiam in Laconica locus est in Aegy uersus Arcadiam: unde uiGeraestus. num Carystium Aleman dixit. Geræstus in Catalogo nauium non nominatur. meminit tamen alibi poëta: Odyss v. 177. Sub noctem naues ita peruenere Geręstum. ostenditque ex Asia in Atticam traijcientibus opportunè sitam esse, Sunio propinquam. templum habet keptuni, eorum quae ibi sunt nobilissimum,& memorabiEretria, lem incolarum multitudinem. Post Geraestum Eretria est, Euboicarum urbium, Chalcis demta Chalcide, maxima. Tum Chalcis metropolis ac caput insulae quodammodo, supra ipsum sita Euripum. ambae ante bellum troianum conditae ab Atheniensibus dicuntur. Post bellum Troianum Aeclus& Cothus Athenis profecti, ille Eretriam, hic Chalcidem incolis frequentauerunt. Sed& Aeolensium quidam ab expeditione Penthiliin insula ista manserunt: antiquitus etiam Arabes qui cum Cadmo traiecerant. Hae urbei maiorem in modum auctae, colonias etiam insignes in Macedoniam miserunt nam Ere tria urbes circa Pallenam& Atho condidit, Chalcis Olyntho uicinas, quas Philippus de leuit. Quin& in Italia& in Sicilia multa sunt Chalcidensium domicilia. Colonias istas deductas fuisse Aristoteles dicit, quo tempore Hippobotae qui dicebantur remp. tenue. runt. hi enim Chalcide summam rerum optimatum imperio gerebant, censu lecti. Quo tempore Alexander in Asiam transiuit, moenia etiam Chalcidis ciues auxerunt, intra ea Canethum& Euripum recipientes, ac ponti turres imponentes, murumque& portas. Su3 pra Chalcidem situs est campus; Lelantus, in quo aquae calidae erumpunt ad sanandos morbos LIBER DecimVS. 293 morbos aptae, quibus etiam Cornelius Sylla Romanorum imperator est usus. mirabile etiam metallum aeris& ferri commune ibi fuit, quale negant alibi exstitisse. nunc utrunque intercidit. Vuiuersa Euboea terraemotibus est obnexia, maximè apud fretum: ac recipit uentos subterraneos, sicut& Boeotia,& alia loca, quorum supra copiosa est factio mentio. Tali quidem casu urbem insulae cognominem ferunt amsorptam fuisse, cuius meminit in Pontio Glauco etiam Aeschylus: Euboida flexum circa Cenaei louis Actam, sepulcrum ponè infelicis Lichae. Est& in Aetolia Chalcis: Chalcida litoreamque,& saxosam Calydonem. Iliad β. 61 & in Elea quae nunc dicitur regione: Odyss. y. no. Tum pręter Crunos, saxosam Chalcidaque ibant, extat. Telemachus cum suis, nimirum cum Nestore domum euntes. Eretriam sunt qui deductam ajunt coloniam è Macisto Triphylię ab Eretria. alij ab Atheniensi Eretria, quae nunc est forum. Est& apud Pharsalum Eretria. Caeterum in Eretrica ditione urbs fuit, Tamynaenomine:& fanum Apollinis, conditum(.ut perhibetur.) ab Admeto, cui deus ille seruiuisse dicitur, treto uicinum. Eretria ante Melaneis fuit dicta,& Arotria. Huius pagus est Amarynthus, vii stadia à moenibus distans. Ac antiquam quidem urbem Persae deleuerunt, cum multitudine sua(ut Herodotus ait.) tanquam sagena oppidanes cir- ubi cumuenissent barbari& muros. monstrantur etiamnum fundamenta,& uetus Eretria dicitur. Alia nunc est condita. Potentiae Eretriensium, qua fuerunt olim praediti, testimo nium perhibet columna, quam in sano Amarynthiae pianę dedicauerant: cui inscriptum est, pompam eos duxisse tribus millibus grauis armaturae peditum, Iz C equitibus, Lx cur ribus, imperabant autem Andrijs, Tenijs, Ceis, alijsque insulis. colonos habuerunt ex Elide itaque ob frequentem usum litterae R non in fine modo, sed& medio uocabulorum, co micis dicterijs exagitabantur. Est& Oechalia pagus Eretricae regionis, reliquiae oppidi ab Hercule diruti: idem gerens nomen cum Trachinia:& ea quae apud Triccam est,& arcadica, quam posteriores Andaniam appellauerunt,& Aetolica apud Eurytanas. Samè nostra aetate Chalcis citra controuersiam principem dignitatem obtinet,& primaria Euboicarum urbs dicitur: secundo loco Eretria est. Sed& pridem magna& bello& pacè fuit earum existimatio, ut philosophis quoque uiris suauem tranquillamque uitae degendae praebuerint commoditatem. quod testatur cùm Eretricorum philosophorum schola à Menedemo Eretrie instituta, tum ea prior Aristotelis Chalcidae commoratio, ubi& mortem hic obijt. Ciuitates hae plerunque concordiam seruauerunt.& orta de Lelanto concertatione, non ita tamen omnem abiecerunt consensum, ut in bello cuncta utrinque suo pro arbitrio agerent, sed pacti sunt de modo certaminis. ostendit hoc columna quaedam in Amarynthio, in qua exprimitur, telis quae eminus mittuntur non esse urendum. Nam de bellicis& usibus& armis nulla est certa constitutio. alij enim utuntur missilibus, ut sagittarij, funditores, iaculatores. alij comminus ualentibus, ut qui gladio, ha À staque protenta. Est etenim duplex hastae usus unus comminus, alter iaculando. sicut & contus utrique inseruit usui, quo& comminus,& missili res geritur itemque sarissa praestat& pilum. Euboenses autem ualebant stataria pugna, quae coserto pede& comminus peragitur. hastis enim utebantur porrectis, ut Homerus ait. Pugnaces, hastis intentis qui cupiebant Iliach Rumpere thoraces cum, ut apparet, missiles alterius generis fuerint hastae, qualis Achillea fraxinus Pelias, quam uibrare& conijcere solus Achilles poterat.& qui dicit, Iliad Tantum hasta iaculor, quantum haud aequare sagitta Odyss. Quisquam alius ualeat: missilem hastam intelligit.& qui singulari certaine congrediuntur, primum hastis misslibus rem gerere scribuntur, deinde ad gladios uenire. Comminus autem pugnaces dicuntur, non modò qui gladio utuntur, sed& qui collato pede hastam manu tenentes pugnant. ut de illo dictum est, Aerato 294 STRABONISGEOURAPH. Aerato ferijt conto, misitque sub umbras Iliad. A. 469. Hunc ergo pugnandi morem Homerus Euboensibus tribuit. De Locris autem contraria scribit: Iliad. v. 713. Nam non comminus hi pugnam fixo pede inibant: Arcubus& fundae freti sed tortili habena Ad Troiam fuerant& proelia dura profecti. circumfertur etiam datum Aeigiensibus oraculum: Thessalicus praecellit equus, mulierque Lacaena, Virque bibens sacrae liquidos latices Arethusae. quo Chalcidenses optimi praedicantur, quorum est Arethusa. Luboeae porrò flumina sunt Circus& Neleus, è quorum altero bibentes oues albae fiant, ex altero nigrae. qua le aliquid etiam apud Crathin euenire monuimus. Caeterùm Euboënsium e Troia re 4 deuntium quidam cùm in Illyricum excidissent, 4 indeque per Macedoniam domum contenderent, apud Edessam subsederunt, nauataque hospitibus in bello opera urbem Euboeam condiderunt. Fuit etiam in Sicilia Euboea, á Chalcidensibus ibi degentibus condita, quae à Gelone ciuibus eiectis facta est castellum Syracusarum. Sed& in Corcyra,& in Lemno locus fuit Euboea,& collis quidam in Argiua ditione. lam cum post Thessatos& Histiceos uersus occasum sint Aetoli, Acarnanes, ac Athamanes: siquidem hos etiam Gręcos dici oporteat, restat ut de ijs loquamur itaque totam Graeciae circuitionem absoluamus. addenda quoque insularum maximè Graeciae uicinarum,& à Graecis habitatarum descriptio, earum quas nondum descripsimus. Aetoliae et Acar AETOLOS& Acamanes inuicem conterminos medius fluuius Achelous distinnamme deseris quit, à septentrionibus& Pindo uersus Austrum fluens per Agraeos Aetolicam genptio. tem,& Amplilochos. Acarnanes uersus occasum accolunt, usque ad sinum Ambracicum iuxta Amplilochos,& fanum Apollinis Actij. Aetoli autem uersus ortum Solis, usque ad Ozolas Locros, Parnassumque& Oetaeos. Supra Acarnanes uersus septentrionem in mediterraneis siti sunt Amphilochi: supraque hos Dolopes& Pindus, supra Aetolos uerò Perrbaebi, Athamanes,& pars Aensanum qui Oetam tenent. Latus Austrinum tam Aetoliae quàm Acarnaniae alluitur eo mari, quod sinum conficit Corinthiacum, in quod etiam effluit Achelous, oram maritimam Aetolicam ab Acarnanica distinguens Achelous quondam Thoas fuit appellatus. eiusdem nominis fluuius est apud Dymam, ut diximus,& apud Lamiam. dictum est id quoque, ostia huius fluuij pro initio sinus Corinthiaci esse qui sumant. Vrbes sunt Acarnaniae Anactorium in peninsula situm non procul Actio, emporium eius quae nostro tempore est condita Nicopolis:& Stratus, ad quam aduerso Acheloo per CC& amplius stadia est subuectio. tum Aen a, ipsa quoque fluuio imminens. uetus Aenea non habitatur, eodem space à Strato& mari distans: nona ab ostijs Acheloi circiter Lxx stadijs abest. Sunt& aliae urbes, Palaerus, Alzia, Leucas, Argos Amplilochicum, Ambracia. quae pleraeque, aut potius omnes municipia Nicopoleos factae sunt. Stratus iacetmedia uia ab Alyzia ad Anactorium. Aetoliae sunt Calydon,& Pleuron, quę quondam totius Graeciae eximium ornamentum, hodie humili sunt conditione. Vsa uenit etiam, ut in duas partes tribueretur Aetolia, quarum una antiqua, altera Epictetus, id est adquisita, diceretur. antiqua censetur ora maritima ab Acheloo Calydonem usque, q longè etiam in mediterranea porrigitur plana& fertilia ubi Stratus est,& Trachinium optimo solo. acquisita, quae Locris est contigua, Naupactum uersus& Eupalium, asperiore solo& steriliore, usque ad Oetaeam& Athamanes, reliquosque& montes& gentes uersus septentrionem circumpositas. Aetoliae maximus mons est Corax, Oetae conterminus. de reliquis in medio Aracynthum, iuxta quem recentiorem condidere Pleuronem incolae, antiqua omissa, quae Calydoni uicina solo ubere& plano iacebat, cùm regionem eam uastaret Demetrius cognomento Aetolicus. Supra Molycriam Taphiassus est& Chalcis, montes non exigui fanè, quibus im positae sunt urbes Macynia& Chalcis monti cognominis, quam alij Hypochalcidem appellant. est& Curium antiquae uicinum Pleuroni, unde Pleuronios Curetas fuisse nominatos quidam sunt opinati. Euenus autem fluuius oritur è Boiaeis, qui sunt in Ophiensibus LIBER DecimVS. 295 sibus Aetolica natio, ut& Eurytanes,& Agraei,& Curates, atque alij. fluit autem initio non per Cureticam, quae cum Pleuronia est eadem: sed per orientalem potiùs regionem praeter Chalcidem ac, Calydonem. deinde in campestria antiquae Pleuronis reflexus, cursu uersum occasum mutato ad ostia& meridiem se conuertit. ante Lycormas fuit nominatus. ibi Neus portitor loci constitutus, ab Hercule fuisse occisus fertur, cùm in transuehendo uiolare Deianiram esset conatus. Olenum quoque& Pylenam Homerus no minat urbes Aetolicas. de his Olenum Achaicae cognominem Aeolenses diruerunt, Iliad 6. 639. recentiori propinquam Pleuroni. de loco Acarnanes litem mouerunt. Pylenen autem transtulerunt in superiora loca, mutatoque etiam nomine Proschium dixerunt. Hellani cus harum quoque historiae ignarus, ita eas commemorat, ac si in pristino statu exstarent. idem postmodò,& post reditum etiam Heraclidarum conditas Macynium& Molycria inter uetustas refert: plurimum in tota ferè scriptione usurpans„ leuitatis. Vniuer se ergo haec dicta sint de Acarnanum regione,& Aetolorum. addenda sunt autem haec de ora maritima,& insulis ante eam sitis. Si à faucibus initium sumas,& Ambracio sinu, primum Acarnaniae oppidum est Actium. idem autem nomen gerunt Apollinis Actij templum,& promontorium, quod sinus os conficit, extrà quoque relicto portu. A'templo stadijs xi abest Anactorium in ipso situm sinu, Leucas autem CCXL. Fuit quondam Leu-Leurax cas peninsula Acarnaniae: eamque Homerus actam, seu litus Epiri, hoc est continentis tertae uocat: continentem Ithacae& Cephalleniae oppositam sic nominans, quae est Acarnania. Itaque cùm dicit actam Epiri, litus Acarnaniae intelligi debet Leucadis est etiam Nericus, quam à se captam Laërtes dicit. qualis eram tunc, Epiri cùm Nericon actam Odyss. Ipse Cephallenum cepi rex.nec non eae, quas in recensione nauium ponit: Et Crocylea tenebant, Ae gulipisque salebras. Iliad.B.633 Corinthij autem a Cypselo& Gargaso missi, cùm hanc obtinuerunt actam, tum usque ad Ambracicum sinum progressi sunt: itaque& Ambracia condita est,& Anactorium. lidem isthmo peninsulae perfosso Leucadem insulam redegerunt: Nericumque translatam in locum, qui quondam isthmus fuit, nunc fretum est ponte instratum, Leucadem denominauerunt, à Leucata, ut puto. saxum enim albo colore ante Leucadem iacet uersus altum mare& Cephalleniam indeque nomen habet. Ei impositum est Apollinis Leucarae fanum.& ibidem est locus saltus, quo finiri amores creditum fuit: unde princeps desilijsse Suppho perhibetur, Menandro teste, qui alicubi sic ait. Superbam nimium uenata gloriam Futioso desiderio praecipitem dedit Ab aërio sese scopulo, cum rex tibi Pboebe uota fecisset. Menander itaque primam Supphò desilutisse isthinc dicit. qui autem antiquitatem accuratiùs rimantur, Cephalo hoc adscribunt depereunti Pterclam Deionei F. Fuit portò apud Leucadios more à maioribus tradito receptum, ut quotannis in sacrifice Apollinis de specula aliquem reorum deijcerent, auerruncandi gratia: suspensis ab eo omnis generis plumis atque auibus, quarum uolatu saltus subleuaretur. infra autem deiectus exiguis lembis multis in orbem circumstantibus excipiebatur quantum omnino fieri poterat, extraque fines ditionis emittebatur. Is uerò qui Alemaenidem conscripsit, Icarij (. pater is Penelopae fuit.) filios duos tradit fuisse Älyzeum& Leucissum, qui in Acarnania cum patre imperauerint: unde Ephorus urbes horum cognomines censet. Hodie Cephallenes eos dicunt, qui ex insula sunt Cephallenia. at Homerus id nominis tribuit omnib. Vlissi subditis, inter quos sunt etiam Acarnanes. Sic enim loquitur. Ipse Cephallenas fortes ducebat Vlisses, Iliad β. 631. Qui coluere Ithacen,& Syluis Neriton aptam. montem notans in ea insula insignem. ut cùm ait, ibid. 625. Quique è Delichio censentur, Echinadibusque: cùm de Echinadibus insulis una sit ipsum Dulichium. item. Tum STRABONIS GEGRAPH. 296 Tum qui Buprasium, quique Elida: Ös cùm sit: n Elide Buprasium. rursum Euboeae ciues,& Chalcidis, Eiretriaeque: 536 cùm sint in Euboea hae urbes. sic etiam Troës, ac Lycij, tum Dardani: Ead. o. 486. qui& ipsi Troës sunt. Caeterûm post Neritum ait: Et Crocylea tenebant, Aegilipisque salebras. Quique Zacynthon habebant, qui coluere Samumque, Epirumque, uel oppositas ad litora partes: Epirum hic uocat oppositam insulis continentem, ut unà cum Leucade reliquam complecteretur Acarnaniam. de qua etiam sic scribit. lam bis sex armenta, greges totidemque tenebat Odyff. ₤100 Epitus. forte, quia Epirotica regio antiquitus eò usque pertingeret, communique uocabulo Epitus diceretur. Samum porrò eam appellat, quae hodie est Cephallenia, ut cum inquit: Odyss. A. 671. Qua Samon, atque Ithacam space mare diuidit arcto. ibi enim Samon asperam atque salebrosam nominans, eo adiectiuo ambiguitatem distinxit, ut intelligeres non urbem ab eo, sed insulam notari. Nam cùm quatuor sint urbes insulae, harum una est qua Samus ac Same promiscuè dicitur, utrobique idem cum insula nomen gerens. Cùm uerò ait: Nam quicunque tenent ambitas aequore terras Oo'iss.α.246 Dulichiumque, Samenque, aptam syluisque Zacynthum, non obscurum est quin recensionem insularum instituat, ac Samen appellet quamaliâs Samum. Apollodorus autem alibi salebrosae cognomento Samum distingui, ac pro insula poni tradens: alibi Iulichiumque Samumque, non Samenque scribi uolens: satis ostendit se putare urbem Samen Samumque promiscuè appellari: insulam Samen duntaxat. nam urbi nomen esse Samen, id uero liquere ex eo, quòd procos enumerans qui è quauis fuerint urbe, dixerit: Odyss n. 249. Bis duodena Sameque procorum corpora mittit. Odysso.uv6 & quod de Ctimena narratur, Samen illam fuisse traditam. Atque haec ratione non Iihaca. carent. non enim distincte Homerus de Cephallenia, Ithaca, uicinis que locis pronunciauit. unde factum ut& interpretes,& qui historiam condunt, inter se discreparent. Statim adeò, cùm de Ithaca ait Iliad. β.632. Qui coluere Ithacen,& syluis Neriton aptam, montem dici Neriton, adiectiuum arguit. alibi etiam disertè montem appellat: Apricam ipse Ithacam colo, mons ubi Neriton exstat Odyss. 17. 21. Latè conspicuus. Vtbem ne an insulam dicat Ithacam, non liquet, in hoc sanè uersu, Quique Ithacam tenuere,& NeritonIliad. β.632 Proprie enim aliquis accipiens, urbem intellexerit, perinde atque cùm Athenas& Lycabettum aliquis dicit, aut Rhodum& Atabyrin, uel Lacedaemonem& Taylorum. con tra, si poëticè. In hoc autem carmine, Apricam ipse Ithacam colo, mons ubi Neriton exstat: satis de sententia constat: cùm non in urbe mons sit, sed in insula. Et cùm sic canit, Nos Ithacam, supra quam Neion eminet altum, Odyss y 81. Liquimus ### incertum est an Neij nomine Neritum intelligat, an uerò alium uel montem uellecum. Qui ue. ò pro Nerito Nericum, aut contra scribit, is omnino errat. cùm Neriton fronQuod§. 632 dosum uocet Homerus, Nericum oppidum bene conditum, hocque actam Epirifaciat Odijss a. Sa. 376 illud in Ithaca ponat. Sed& hoc uidetur quandam repugnantiam implicare, Odyss. 17,25. Ipsa humilis, suprema alto iacet insula ponto: cùm uideatur simul humilem eam depressamque dicere,& sublimem. qualem quidem Ochss. x. 248 pluribus eam locis innuit, Kranaen, id est asperam nominans;& uiam a portu, Qq̃t LIBER Decimus. 297 Quà per frondosum fert aspera semita callem: & rursum, Odyss.§. initio. Non est aptus equis locus insula, sed neque pratis, Odyff. A. 606. Quam mare circundat, prę cunctis uerò Ithaca ipsa. Ac uerba quidem hoc prae se ferunt:E Probe autem interpretantur ea. Non enim humilem hac accipiunt depressam, sed continenti uicinam atque proximam:& supremam non intelligunt celsissimam, sed ultimam uersus caliginem, hoc est ultra omnes alias uersam ad seprentriones. id enim uoce caliginis innuit, reliquas uersus meridiem sitas. sic indicam. Sed reliquae procul auroram, Solemque tuentur: scilicet longè à continente uersus Austrum reliquis iacentibus, Ithaca in propinquo uer sus Septentriones. Sic autem ab Homero meridionalem plagam notari, etiam hi uersus docent. Siue illae ad dextram uolitant, quà lucida Solis Iliad u. 239. Exoritur lampas: seu laeuam, quà nebulosa Obducit caligo polum.— clariùs etiam hi, O socij, neque enim noctis qua parte tenebrae Nascantur, neque qua roseis aurora quadrigis Odyss. u. 191. Vecta diem referat, praeceps ubi lampada condat Titan, quà curru terram superetue supino Nouimus. licet sanè accipere quatuor mundi plagas, si per auroram intelligatur meridionalis: idque habet quandam speciem. sed praestat intelligi eam plagam quà Sol transit, oppositam septentrionali. Vult enim hac oratione magnam coelestium mutationem significare non nudam plagarum occultationem. Oportet quippe quouis continuo tempore, siue noctu, siue interdiu, id consequi, coele 48 stia autem magis instantur pro eo atque C ad meridiem magis minusue accedimus. Ambraticus LEVICK sinus Maurâ eoque non ortus& occasus Solis compra E henduntur(. cum fiat etiam sudo coelo.) Lähe ducato sed meridiei& septentrionis mutationes. die Dans le Nam polus septentrioni est proximus: Asteria qui polus cùm moueatur,& aliquando C. supra uerticem nostrum sit, aliquando infra terram, mutantur, simul etiam arctici circuli,& nonnunquam deficiunt in hum iusmodi migrationibus, ut ubi sit plagase ptentrionalis nescias, aut eorum initium. B unde etiam oppositam plagam ignorari Palis necesse est. Circulus autem Ithacae est sta diorum circiter xxiC. Atque haec de Itha. ca. Cephallenia autem cùn: habeat qua- C phallenia. tuor urbes, ne illam quidem suo adfecit nomine, quod nunc habet, neque ullam S. Franciscus urbium, Samo siue Same excepta cuius de la peine hodie tantùm uestigia exstant ad medium uersus Ithacam traiectum. ciues SaLothon maei dicuntur. Supersunt alia eius exigua HADRIAT M. oppida, Pronesus& Cranij. Nostra ętate V C. Antonius, M. Antonij patruus, aliam Mare Lun urbem ibi exstruxit, cùm post gestum Ci Cacynthus cerone collega consulatum exsul in Cephallenia degeret, totamque sub se insulam. 291 STRABONISGEOGRAPH. lam tanquam suam possessionem haberet. non absoluit tamen eam, sed reditu impettato maiores agitans res, uitam cum morte commutauit. Non suntueriti quidam hanc insulam eandem cum Dulichio affirmare: alij cum Tapho,& Taphios esse Cephallenios, eosdemque Teleboas.& Amplituonem dixerunt eò fecisse expeditionem, adscito Cephalo Deionei F. Athenis exsulante: occupatamque insulam Cephalo tradidisse: à quo ea nomen ac ceperit, urbes autem à filijs eius sint denominatae. Atqui haec non sunt Homerica. nam Cephallenes poëta sub Vlisse& Laërta ponit, Taphum sub Menta. Odyff.α.180 Mentes Anchiali sinu filius armipotentis, Remigio claros Taphios qui tempero iure. Hodie Taphus Taphiusa appellatur. Hellanicus quoque Homericus non est, DuliEdd.§. 625. chium Cephalleniam appellans. Nam Delichium& reliquas Echinadas Megete subijcit Homerus,& incolas earum Epeos ex Elide profectos. unde etiam Otum CylleniIliad o. 518 um Phylei socium, magnanimorum ducem Epeorum nominat. At enim ibid. 631. Ipse Cephallenas fortes ducebat Vlisses. Ergo neque Dulichium est Cephallenia Homero, neque ad Cephalleniam pertinet, quod Andro scripsit. cùm Delichium Epei obtinuerint, totam Cephalleniam Cephal * lenes: hique Vlissi paruerint, illi Megeri. 7 Palas autem ab Homero dici Dulichium, Pherecydes autumat. Maxime autem Homero aduersantur, qui Cephalleniam cum Dulichie faciunt eandem: cum proci ab hoc perhibeantur è Delichio LII fuisse, è Same xxv Odyss. ao. 247. qua ratione ex una quatuor urbium dimidium eius summae indicaretur, quae extota insula ponitur. quod si quis daret, percunctaremur porrò quid' nam Same esset in illo uersu, Odyss a. 247 Dulichiumque, Sameque,& syluis apta Zacynthus. Sita est Cephallenia iuxta Acarnaniam, distans à Leucata circiter L stakia(alij xl dicunt.) à Chelonata xxc ferè. Ambitus eius est stadiorum propè CCC. paulum uersus ortum Solis porrigitur, montosa. Mons in ea maximus Aenus templum habet louis Aenesij. Quo loco arctissima est insula, humilem producit isthmi ita ut saepe à mari in mare illuatur. Iuxta angustias in sinu sunt Palâs& Cranij. Inter Ithacam& Cephalleniam inOdyss. A. fin sula parua est. Asteria, Homero Æsteris dicta. Hanc Scepsius negat talem nunc esse, qualem poëta describit portibus praeditam in utranque partem patentibus. Apollodorus etiamnum manere ait, inque ea oppidulum exstare Alalcomenas, in ipso positum Samus isthmo. Samum uerò poëta etiam Thraciam illam appellat, quae nunc Samothracia dicitur. lonicam autem ab eo uisam fuisse apparet, cum uideatur ei cognita fuisse lonica colonia. Tamen ambiguitatem distinxit de Samothrace loquens aliâs adiectiuo, Öliad.v.12. Threiciae ille Sami frondoso in uertice summo: aliâs uicinarum insularum adiunctione, irliad.w. 753. In Samon, inque Imbron, uel inIcessam quoque Lemnum. & rursum, ibid.78. Quá Samon atque Imbrum space mare diuidit aequo. Norat ergo Samum lonicam, sed non nominauit. neque sanè olim ea Samus fuit uocata, sed Melamphylus, ac deinde Anthemis, post l'arthenia à flumine Parthenioqui Imbratus postmodo appellatus est. Quoniam igitur tempore belli Troiani Saminomen& Cephalleniae tributum fuit,& Samothrace(-alioqui enim non introduceretur Hecubafilios suos dicens ab Achille captos fuisse in Samum& Imbrum diuenditos.) appafied.v.733.ret coloniam Sami lonicae nondum fuisse deductam: quam ab antiquarum aliqua no* men duxisse euidens est. Vnde hoc quoque manifestum redditur, antiquitatis historiae re pugnare id quod nonnulli dicunt, post sonicae coloniae deductionem, aduentumque Tembrionis uenisse Samo colonos,& Samothraciae Sami nomen indidisse: Samios autem hoc gloriae parandae causa finxisse. Probabiliùs insulae nomen alij factum aiunt à sublimitatibus, quae Samij dicebantur. nam inde Iliad.v.13 Ida uidebatur tota,& Priameia tecta, Et Graiûm nau es. Quidam Samon nomen habere putant à Saijs Thracibus, qui eam olim habitauerint, ut& finitimam continentem: siue hi ijdem cùm Sapaeis seu Sintis(quod Sintias HomeIus uo LIBER Decimus. 299 tus uocat.) siue diuersi fuerunt. Saiorum meminit Archilochus? Iliad. a. 594. 8 Nunc aliquis nostra Saiûm sese aspide iactat, Quam liqui ad dumum non ego spontem ea. Restat de insulis Vlissi sub ditis Zacyntho, paulo magis quàm Cephallenia ad occasum Zacynthus: & Peloponnesum inclinans. Ambitus eius stadiorum est cLx& amplius. distat à Cephallenia ad Ex stadia, syluosa insula, sed fertilis, cum urbe eiusdem nominis memoranda. Hinc ad Hesperides Libyae stadia sunt ter mille ac ccc. Ab hac& Cephallenia uersus ortum Echinades iacent insulę, quarum una est Delichium(.nunc Dolicham nominant:)& acu tae insulae, quas poëta Thoas uocauit. Dolicha sita est iuxta Oeniades& ostia Acheloi, Odyff. n. 297. distans ab Araxo Eleorum promontorio stadijs c. Sed& reliquae Echinades complures, Echinades. omnes asperae atque steriles ante ostia Acheloi iacent, xv stadijs remota inde quae longissimè, quae proxima, v, cum quidem antè in alto iacuerit. sed limus aggestus alias iam cum continente coniunxit, alias ei adijciet, copiose subinde aduectus. Is regionem quoque Paracheloitidem, quam rigat Achelous, antiquitus controuersam fecit, identidem fines Acarnanibus& Aetolis statutos confundens. itaque armis decernabant, cùm carerent arbitro: ac uincebant, qui plus poterant. Qua de causa etiam fabula confricta fuit, Herculem debellato Acheloo uictoriae praemium adeptum fuisse nuptias Deianirae, Oeneifiliae. quam Sophocles ita loquentem facit. Nam nuptias Achelous ambiuit means Fluuius, tribus me formis à patre flagitans. Aliquando taurus euidens, aliâs draco Maculis uoluminibusque uarius exstitit, Forma uiri quandoque taurinum caput Habentis ille uisus. Addunt nonnulli fabulae, Amaltheae cornit id fuisse, quod defregit Acheloo Hercules, Oeneoque in nuptiarum stipulationem dedit. Qui autem ex fabulis uerum colligunt, tauro similem forma Acheloum aiunt, ut& alios fluuios ob strepitus& flexus alueorum, qui cornua dicuntur diaconem, oblongitudinem& obliquitatem: taurina fronte, ob eandem causam quae eibouis formam tribuit. Herculem porrò alioquin beneficum, Oenci soceri in gratiam aggeribus& aquae ductibus fluuium compescuisse uitiosè fluentem, magnamque Paracheloitidis partem resiccasse. id esse Amaltheae cornu. Enimuero Echinadibus& Acutis insulis tempore belli Troiani imperasse Megetem Homerus ait, Quem Phyleus Dijs carus equester procreat olim. Iliad.β. 628. Is se Delichium saeuam genitoris ob iram Contulerat. pater autem Phylei fuit Augeas, Eleae ditionis& Epeorum princeps. itaque insulas Estas Epi tenuerunt, qui cum Phyleo Delichium migrauerant. Taphiorum porrò insulae, ante dictae Teleboarum, quarum fuit etiam Taphos quae nunc Taphiusa usurpatur, ab his separantur, non interuallo(.uicinae enim sunt.) sed quod alijs ducibus suberant Taphijs& Telebois. Antè autem Amplitruo cum Cephalo Deionei F. Athenis exsulante eos bello adortus, Cephali imperio subiecerat. Poëta Mentae eos paruisse ait, Odyss. a. 182. praedonesque facit, ut& Teleboas uniuersos. Haec ergo de insulis ante Acarnaniam sitis Odss n. 226. dicta sint. Inter Leucadem porrò& sinum Ambracium mare est paludis instar, quod MyrtunOra Acarnatium appellatur. A Leucade deinceps sunt Palaerus& Alyzia urbes Acarnaniae. de his niae,& Aetoliæ. Alizia à mari distat xv stadijs. ibi portus est Herculi sacer, eiusque templum. Inde Herculis grumnas, opus Lysippi, Romam imperatorum quidam transtulit, cùm ob solitudinem alieno situm esset loco. Sequitur Crihota promontorium, Echinades, urbs Astaeus, co gnominis ei quae apud Nicomediam& sinum Astacenum singulari numero dicitur. Sed & Crithotae nomen commune est cum oppidulo in Thracica Chersoneso. Omnia quae interiacent, commodos habent portus. sequuntur Oeniadae,& Achelous. Deinde lacus Oeniadarum, Melite nomine, longus stadia xxx, latus xx. aliusque Cynia ad hunc duplus utraque dimensione.& tertius Vria multo his minor. Cynia sanè in mare exit. reliqui Ee dimidio 300 STRABONISGEORAPH. dimidio stadio supra mare iacent. Tum Euenus, ad quem ab Actio stadia IICLXX. Post Euenum mons Chaleis, quem Artemidorus Chalceam appellat. deinde Pleuron. post Lycirna pagus, supra quem ad stadia xxx iacet Calydon in mediterraneis. Apud Calydonem fanum est Lathraei, quasi clandestinum dicas, Apollinis. sequitur mons Taphiasus. inde urbs Macynia, post Molycrea, ac ponè Antirrhium, Aetoliae ac Locridis limes, ad quod ab Eueno sunt stadia circiter Cxx. Atque Artemidorus quidem Chalcidem siue Chalcæ:am montem inter Acheloum& Pleuronem ponit. Apollodorus autem, sicut antè dixi supra Molycriam& Chalcidem& Taphiasum,& Calydonem in medio collocat, Pleuronis autem& Chalcidis. nisi mons Chalcia ad Pleuronem situs alius est, alia Chalcis 9 ad Molycriam. Est autem etiam iuxta, Calydonem palus magna& piscosa, quam possident Romani qui Patris sunt. In mediterraneis apud Acarnaniam Apollodorus quosdam Eurysicheas esse ait. quorum mentionem facit Alcman. Non Eurysicheis aut Calydonius pastor, Sed ab extremis Sardibus. Quad. B. 639 Ad Aetoliam pertinuit etiam Olenus, cuius in Aetolica recensione meminit Homerus. nunc uestigia duntaxat eius restant prope Pleuranem sub Aracyntho. Fuit etiam Lysimachia in uicinia, ipsa quoque deleta, sita ad paludem quae nunc Lysimachia, olim Hydra dicebatur. Inter Pleuronem& Arsinoës urbem pagus est, qui quondam dicebatur Conopa, conditus ab Arsinoa Ptolemaei secundi uxore eadem& sorore, commodè admodum impositus traiectui Acheloi. Pylenae idem propè usu uenit, quod Oleno. Iam cum Calydonem saxosam dicit& sublimem: id de regione intelligendum est. Monuimus enim ditione Aetolica in duas partes diuisa, montanam& Epicteton(hoc est adquisi. tam.) Calydoni fuisse adsignatam, campestrem Pleuroni. Nunc quidem ob continentia bella Acarnanes, Aetoli, ut& alię gentes, confectae exhaustaeque animis ceciderunt. plu rimum tamen temporis coniuncti cum Aetolis Acarnanes aduersus Macedonas& alios Gręcos, denique etiam contra Romanos bellum pro libertate sustinuerunt. Sed quoniam eorum& Homerus mentionem facit frequentem,& alij poëtae scriptoresque, partim apertè& confessò, partim obscurius:(quemadmodum iam nunc de nostris sermo nibus potest intelligi esse demonstratum. ad sumamus quaedam de uetustioribus, quae uel pro principijs usurpare possumus, uel pro disquirendi occasione. Initiò iam à nobis dictum est Acarnaniam fuisse à Laërta& Cephallenibus occupatam. Qui uerò antea teDe Acarnania & eius uicinia. nuerint, cùm multi dixerint parum inter se confonantia, satis alioquin aperta: relinquitur nobis quasi arbitrium quoddam de his ferendi facultas. Aiunt Taphios,& eos qui Teleboae sunt dictii, principio Acarnaniam tenuisse: atque principem ab Amplituone constitutum Cephalum insularum quae Tapho sunt propinquę, etiam Acarnaniam obtinuisse. hinc& saltum à Leucata(.qui creditus fuit.) hinc primo tribuère, ut dixi. At uero Homerus Taphios Acarnanibus imperasse, antequam eò Cephallenos Laertaque Odys. a. 188. ueniret, non dicit. amicos Ithacensium fuisse affirmat. ut aut omnino Homeri aetate non Odess. n. 426. obtinuerint ista loca, aut ultrò cesserint, uel in societatem habitationis eos admiserint. Videtur autem etiam è Lacedaemone quosdam fuisse in Acarnania inquilinos, cum Icario Penelopes patre eò profectos. Nam in Vlissea quidem Icarium, eiusque fratres uiuos poëta memorat.! Icarij patris haud audent accedere ad aedes, Odyss. β. 52. Vt natam arbitrio proprio despondeat ille. ac de fratribus: Odysser 16. lam pater& fratres pridem quam nubere poscunt. Eurymache.— Neque uerò probabile est eos Lacedaemone habitasse, non enim ad Menelaum diuettisset Telemachus eo profectus. neque alibi eos sedes posuisse perscriptum est. Traditum hoc exstat, Tyndareum& fratrem eius Icarium domo ab Hippocoonte pulsos, ad Thestium Pleuronijs tunc imperantem uenisse, eumque adiuuisse in occupandis multis partibus sitae trans Acheloum regionis. Tyndareum ducta Leda Thestij filia domum redijsse. Icarium parte Acarnaniae occupata, è Polycasta Lygaei filia Penelopen, eiusque fratres LIBER DecimVS. 301 tres procreasse. Enimuerò nos denomstrauimus in recensione nauium Acarnanaas quoque inter eos numerari, qui expeditioni ad llium interfuerint. cùm ibi nominentur& qui Actam incoluerunt,& praeterea Epirum, simul oppositas ad litora partes. Numquam uerò aut Epitus Acamaniae, aut Acta Leucadis nomen tulit. Ephorus Acarnanes interfuisse expeditioni contra llium susceptae negat. Nam Alemaeonem ait Amphi arai F. bello contra Thebanos auxilio Diomedis reliquorumque Epigonorum(sic eorum progenies nominatur, qui à Polynicis parte bello Thebano perierunt.) obito, feliciterque gesto, cum Diomede conuenisse, ultumque esse inimicos Oenei. traditaque Diomedi Aetolia, ipsum in Acarnaniam transiuisse, eamque occupasse. Interim Agamemnonem Argiuos adortum, facisè uictoriam obtinuisse, plerisque cum Diomede ad militiam profectis. die Paulo post, cùm incidisset expeditio ad Ilium, ueritum Agamemnonem ne ipso absente Diomedes cum comitatu suo rediens(.quem secum magnas habere copias inaudiuerat.) occuparet debitam sibi ditionem, cum alter Adrasti, alter Alcmaeonis esset haeres: haec ergo cogitantem secum Agamemnonem, eos ad Argos recipiendum, & belli societatem uocauisse. proinde Diomedem passum sibi hoc persuaderi, ac belli in societatem uenisse: Alemaeonem indignatione motum, contentui rem habuisse. ideò solos Acarnanes cum Gręcis in nullam eius expeditionis partem uenisse. Verisimile est Acarnanes hanc secutos narrativem, callidè eo perduxisse Romanos, ut ab ijs obtinerent liberum patriarum legum usum: quòd se solos non interfuisse bello contra Romanorum maiores gesto dicerent. ut qui neque in Aetolico censu, neque seorsim, neque omnino in uersibus Homericis commemorarentur. At enim Ephorus Acarnaniam iam ante bellum Troianum Alcmaęoni adsignans, cùm Argos Amplilochicum ab eo dicit conditum, tum Acarnaniam nominatam à filio eius Acarnane, Amplilochosque à fratre Amphilocho. itaque excidit in ea, quae secus narrantur quàm Homerica fert historia. Thur. lib. II. cydides, alijque Amplilochum aiunt à bello Troiano reuersum, cum res Argis è non probarentur, istam incoluisse regionem: siue quòd fratris in possessionem succederet, siue aliter. Atque haec sunt quae peculiariter de Acarnania dici poterant. Nunc proinde communiter ea referemus quae cum Aetolicis implicantur, Aetolica ordine narrantes, quae uisum fuit dictis adiungere. Quoniam uerò Caretes alij Acarnanibus, alij Aetolis Actoli. adscribunt, alij è Creta, alij ex Euboea genus eorum deducunt: Homerus autem quoque Curates. eorum meminit: primùm ea considerabimus, quae apud hunc habentur. Sunt qui putant Aetolos potiûs quam Acarnanes eos perhiberi, siquidem 10 Parthaonidae erant Agrius, atque Melas,& equester tertius Oeneus, Iliad.§. 115. Atque hi Pleuronem& celsam Calydona tenebant: quae quidem urbes sunt Aetolicae ambae,& referuntur in Catalogo Aetolico. ut cum Pleuronij ab Homero Curates dicuntur, appareat de eius sententia Curatas fuisse Ae-ilad.β.639. tolos. Qui huic opinioni repugnant, modo loquendi abducuntur, cum Homerus dicat: Pugnabant Curetes,& Aetoli armipotentes Iliad. 17.525. luxta urbem Calydona.quasi propriè hoc non dicatur, pugnabant inter se Benoti& Thebani, aut Argiui & Peloponnesij. Atqui supra docuimus, Homericum eise hunc loquendi modum, etiam apud alios tritum poëtas. Itaque his facilè respondeumus. Illud uerò ipsi dicant, qui Pleuronios non Aetolos, neque Aetolorum gentiles inter Aetolos poëta recenduerit. Ephorus Aetolos gentem ait fuisse, quae nunquam aliis paruerit, sed toto quod memoratur tempore indomita manserit. Ob locorum autem dif cultates,& bellicam exer citationem Curates ab initio omnem istam tenuisse regioner. Cùm autem Elide profectus Aetolus Endymionis F. bellis eos superasset: Curatas concassisse in Acarnaniam que nunc uocatur: Aetolos autem cum Epeis postliminio reuersos, decem in Aetolia urbes antiquissimas condidisse. Decima pòst aetate Elidem ab Oxylo Aemonis F. ex Aetolia eo profecto fuisse conditam. Huius rei testimonia apponit inscriptiones. quarum una in Thermis Aetoliae, ubi comitia creandis magistratibus patrio more Aetoli habent, basi imaginis Aetoli insculpta, sic habet. E 3 Alphei Iliad. β. 634 sez STRABONISGEORAPH. Alphei ad latices qui quondam condidit urbem, Eductum pisae non procul à stadijs. Endymionis natum, uirtutis monimentum Aetoli Aetolum sic posuere suae. Altera in foro Eleorum, inscripta statuae Oxyli. Aetolus quondam indigenam populum huncce relinquens, Terram Curetum Marte fero obtinuit. Aetate ast decima post Oxylus Aemone natus Vrbem hanc splendori restituit ueterem. Enimuero cognationem Eleorum& Aetolorum mutuam rectè ex epigrammatis hisce Ephorus arguit. quorum utroque non cognatio tantum indicatur, sed etiam unam gentem alterius autorem, idque uicissim fuisse. itaque mendacij probè conuincit eos qui Eleos Aetolorum colonos, non item Aetolos Eleorum esse dicunt. Discrepantium autem dictorum hic eandem uidetur admisisse, quam de oraculo Delphico ostendimus. Cùm enim dixisset, toto illo quod memoratur tempore Aetoliam inuiolatam mansisse, & Curatas eam iam inde ab initio tenuisse: id quod ex dictis consequebatur inferre debuit, Curates Aetoliam usque ad ipsius tempora tenuisse. sic enim recte poterat pronunciari, semper uastationis immunem mansisse,& nunquam in aliorum potestatem uenisse. Ille autem oblitus promissi sui, non isthuc infert, sed contrarium: uenisse nimirum Elide Aetolum,& Curatas ab eo bellis uictos in Acarnaniam concessisse. Quid uerò aliud proprium est euastationis, quàm bello uictum regionem deserere? Hoc autem inscriptio ista apud Eleos testatur, de Aetolo dicens Curetum terram Marte fero obtinuit. Fortassis autem dicat aliquis. intelligere eum Aetoliam uastationis expertem fuisse ex quo ab aduentu Aetoli sic nominata tuit. Sed& huius sententiae rationem ipse sustulit, mox scribens maiorem partem gentis quae in Aetolia permansit, fuisse Epeos, quibus admixti deinde fuerint Aeolenses& Boeoti un à cum his è Thessalia pulsi, regionemque cum illis aequo iure tenuerint. An uerò absque bello fieri potest, ut qui in alienam ueniunt ditionem cum possidentibus eius communionem ineant, nihil eam requirentibus possessoribus? Id quidem credibile non est: credibile, uictores cum uictis pacto commu nicare regionem. Quid autem est uastari aliud, quam armis uinci. Sed& Apollodorus tradidit Hyantes memorari qui è Boeotia profecti Aetolorum sint facti inquilini. Tamen Ephorus, quasi re praeclarè gesta, addit hanc se accurationem adhibere solere, cùm aut du bis omnino res est, aut falsa de ea obtinet opinio. Talis cùm sit Ephorus, alijs tam est melior.& ipse Polybius ita studiosè eum laudans, dicensque de reb. Gręcis Eudoxum bellè, Epho rum optimè scripsisse de origine urbium, cognationibus, migrationibus, ducib. atque autoribus: nos autem(.inquit.) ea quae nunc sunt indicabimus, situsque locorum& interualla exponemus, quod maximè proprium est descriptioni regionum. Proinde tu, Polybi, qui aliorum de space sententias atque dicta producis non modò de his quae extra Graeciam sunt, sed de ipsa etiam Graecia:& nunc Posidonium, nunc Artemidorum, modò plures alios reos facis: nobis quoque ueniam debes parare, ne quis iniquior sit nobis narrationem copiosam è talibus scriptoribus transferantibus, sicubi labimur: contentique sint lectores, si pleraque meliùs quam ab alijs factum explicamus, aut praeterita ignoratione aliorum ipsi apponimus. Porrò autem de Curatibus etiam ea dicuntur, quae Aetolorum& Acarnanum historiae alia magis, alia minùs conueniant. Viciniora ei sunt, qualia antè retulimus, Curètes eam regionem quę nunc Aetolia dicitur inhabitasse: Aetolos autem duce Aetolo superuenisse, eosque in Acarnaniam expulisse. Item haec, Pleuroniam à Curatibus habitatam fuisse,& Curatidem dictam: Aeolenses uerò superuenientes eam pulsis incolis obtinuisse. Archemacus Euboensis Curatas ait Chalcidem incoluisse, cumque continenter de Lelanto campo dimicarent, anterioreque eos coma hostes approhenderent& prostemerent, comam alere in occipite, radere sincipur instituisse: atque ideò Curatas à Kura, quae est ronsura, dictos: migrauisse autem in Aetoliam,& loca circa Pleurorem obtinuisse. Eos aurem quittans Acheloum habitabant, quia caput non tonderent, Acarnanas LIBER DecimVS. nanas dictos fuisse. Alij utranque gentem suum ab heroe aliquo nomen habuisse putant. Sunt qui è Curio monte Curetas appellatos sentiunt, qui est supra Pleuronem situs:& esse eos Aetolicam gentem, ut sunt etiam Sophienses, Agraei, Eurytanes, plures. Diuisa autem, ut docuimus, Aetolia in duas partes, quae circa Calydonem erant, Oeneum tenuisse aiunt. Pleuroniae quoque partem Parthaonidas& Agrium cum suis habuisse, qui quidem Vrbem Pleuronem,& celsam Calydona tenebant. Iliad. F. 115. tamen Pleuroniam occupatam fuisse à Thestio Oenci socero, Althaer patre, dut ce Curatum. Cùm autem incidisset Thestiadis bellum contra Oeneum& Meleagrum de parte ut apparet regionis:(poëta causam belli fuisse caput apri& exuuuium dicit, ad Ihad.r?r.944. Calydonij apri fabulam alludens.) ita scribit: Pugnabant Caretes& Aetoli armipotentes, ibid 525 Haec ergo sunt uiciniora. Remotiora ab instituto sunt ea, quae ob uocis ambiguiratem huc referuntur Curatica& de Cur etibus: quasi uerò ad hos pertineant, qui Aetoliam& Acarnaniam incolebant: cum ab ijs aliena, similiora sint eorum quae de Satyris, Curetes Cary. Silenis, Bacchis,& Tityris feruntur. tales.n.qu'osdam genios administrosue deorum Cubantes. retes faciunt. Qui uerò Cretenses res tradunt, Phrygias quij quibusdam factis ministerijs implicant Curates cum arcanis, tum alias louis in Creta educationi puerili,& Matris Deûm sacrificeijs in Phrygia ac locis circa Idam Troiae montem. Ingens est diuersitas litarum narrationum. alij eosdem cum Curctibus ponunt Carybantas, Cabiros, Idaeos Dactylos, Telchines. alij cognatos inter se,& exilibus distinctos differentijs. Vt in summa dicam, ab omnibus furore quodam diuino correpti& bacchantes describuntur, qui armata saltatione cum tumultu& strepitu, tintinnabulis, tympanis, armis, tibia,& clamore in sacrificijs perterreant homines sub administrorum specie. atque haec sacra quodammodo communia habere pleraque censentur dum Samothracijs, Lemnijs, alijs que compluribus: ideò quod ijdem omnium famuli perhibentur. Tota ista consideratio ad theologiam pertinet, neque à contemplatione philosophica est aliena. Quoniam autem ob ambiguitatem uocabuli Curatum historici etiam in unum conduxerunt, quaediscre pantia sunt: ipse quoque haud grauabor per digressionem plura de ijs dicere, rationem naturalem, utpote congruentem huc, historiae adijciens. Equidem non desunt qui haec illis accommodanda opinentur: ac fortassis sequuntur quidpiam probabile. Aiunt enim Aetolicos Curetas hoc nomine adfectos, quod puellarum(quae Kurae appellarentur Graecè.) in morem muliebres uestes gererent. tale nimirum quoddam uiguisse studium apud Graecos, indeque lones dictos stoli trahos:& Leonidam cum suis, quia in pu- 1ind. v. 685. gnam exeuntes se pecterent, contemtos fuisse à Persis, admirationi autem habitos in proelio. simpliciter autem comae artificiosa tractatio in alenda en& condenda haeret: quae pueris& puellis sunt propria: itaque in promptu est uarias uocis Curetum origines adferre. Probabile est etiam armatam saltationem ab ita comtis& uestitis initio introductam, qui Curates dicerentur, ansam praebuisse alijs qui uitam in armis degerent bellicofiores, ut communi uoce Curates& ipsi dicerentur. de ijs loquor qui Euboea fuerunt, in Ae tolia, in Acarnania. Quin& Homerus iuuenes milites sic notat. Dilige praestantes reliquis Curetas Achiuis, splendida qui nostra de naui munera portetur, Iliad. T. 193. Quae luce hesterna promisi gratus Achilli. & rursum munera portabant Cur etes Achiui. Haec de origine Curetum. Illa autem in armis saltatio militaris, Pyrriche etiam diciibid 24s. tur, autorisque Pyrrichij nomen refert, qui hanc adolescentum ad res bellicas exercitationem instituerit. Iam ista nomina eodem redire,& quae in eorum cognitione insit theologia, consideremus. Commune hoc Graecis cum barbaris est, ut sacrifice inter feriandum celebrent: alia cum furore, alia sine eo: alia cum, alia sine musica: alia in arcano, alia de sacrifice, et palam. idque natura sic dictante. Nam feriae animum ab humanis occupationibus abstra musica. bunt, mentemque ociosam ad deum conuertunt.& furor instructum inspirationemque diuinam quandam habet, atque ad fatidicum genus accedit.& mystica sacrorum occultaE 4 tio STRABONIS GEGRAPH. 304 tio maiestatem numini conciliat, imitans eius naturam effugientem nostros sensus. tum musica in saltatione, chythmo, cantilena uersans, uoluptate artisque uarietate nos ea de causa toniungit cum deo. Bene quidem dictum est, Homines tum maximè deum imitari, cùm beneficia conferunt. rectius autem diceretur, cum numina rectè colunt. id autem fit gaudendo, dies festos agitando, philosophando, musicam tractando. Neque enim si in uitium res excidit, musicis artificia ad oblectationem accommodantibus in conuiuijs, scenis, atque freatris: ideò culpanda res ipsa est: sed natura disciplinarum examinanda, quarum hinc est principium. Itaque& Plato,& eo priores Pythagorei philosophię nomen musicae imposuerunt, mundumque secundum harmoniam constare tradiderunt, omne quod musicum est opus dei censentes. Sic& morum informationem musicae tribuunt, omne quod mentem corrigit, dijs uicinum statuentes. Graecisanè plerique Bac4 cho& Apollini& Hecatae Musas deas apposuerunt:& Apollo ijs est Musarum ductor Musagetes, totaque poëtica laudes deorum decantans ei adscripta. Eodem modo Musis& Cereri mehercle orgia omnia, bacchationes, choros, sacrorum initiationes, my"steria.& Bacchum lacchum appellant, ac principem mysterysteriorum, genium Cereris. tum ramorum gestationes, choreae, sacrifice communia deorum sunt istorum. Et Musae atque Apollo praesunt, ille choris, hic& his& diuinationi. Administri porrò Musarum sunt cum docti omnes, tum peculiariter musici. Apollinis& hi,& diuinatores. Cereris, mystę, fatigeri, sacrorum enarratores. Bacchi, Sileni, Saryri, Bacchae, Lenę, Thyae, Mimallones, Naiades, Nymphae, Tityri. In Creta autem praeter haec, peculiariter etiam louis sacra peragunturcum origijs. De his administris qui Baccho ministrant, sunt Satyri. Curetas auDe erretibus et tem appellabant iuuenes quosdam qui in armis saltarent. Adduntque de natal bus louis fa bulam. Saturnum solitum filios, ut primùm nati fuissent, deglutire. Rheam autem conaExbela? tam occultè dolores partus habere,& infantem editum e medio abducere, ac quantum fieri posset seruare. usam ad hoc adiumento Curatum, qui tympanis alijsque strepitum edentibus instrumentis adhibitis armati saltarent cum tumultu circa deam, Saturnum terrerent, filiumque ei subducentes fallerent. eadem quoque opera traditum ab ijs enutritum louem. Ergo Curates uel quod adolescentes(. Kuri.) id ministerium obiuissent, uel quod puerum(Kurum.) louem educassent(utrunque enim fertur.) hoc nomen acceperunt, tanquam Satyri quidam circa louem uersati. tales sunt Graeci, quod ad orgia atti net. Berecyntes autem, Phrygia gens,& in uniuersum Phryges, ac Troum qui circa Idam accolunt, Rheam ipsi quoque colunt, eique orgia peragunt: matrem appellantes deorum, 12& 12 Agestin,& Phrygiam magnam deam. à locis autem Idaeam, Dindymenen, Pylenen, Pusinuntida, Cybelen. Graeci eius administros communi nomine Curetas appellant, non eandem secuti fabulam, sed alios faciunt eos administros qui Satyris proportione respondeant. eosdemque Carybantas dicunt. Harum interpretationum testes sunt poëtaePindarus in dithyrambo, cuius initium Ante quidem serpebat cantus dithyrambo prolixus. ibi cùm mentionem fecisset hymnorum de Baccho& ueterum& recentiorum, digressus inde inquit: Apud te materineunt Magni rombi, cymbalorumque* Crepitacula,& sax ardens fluluae pinus. ubi poëta Bacchicorum apud Graecos rituum,& Magnae matris apud Phryges communionem inter se componit. Euripides quoque in Bacchis similia facit, cum Phry* gijs simul Lydia coniungens de Homeri sententia. O mulieres, arcem quae Tmolum Lydiae Liquistis, ô thiasus meus luuenta nostra & rursum: Orbeatus, quicunque felix sacra deûm Cognita habens, religiosè uiuit Matrisque magnae Origia Cybeles celebrans, Thyr- LIBER DECIMVS Thyrsumque sursum quatiens, Edere redimitusque Bacchum colit. Ite Bacchae Bromium dei natum deum Bacchum deducentes Phrygijs de montibus In Graeciae compita lataRursum deinde Cretensia cum his implicat. O thatamij Curatum Diuinique Cretes louis genitores, tibijs Tribusque galeis instructi in antris Globum hunc contentum pellibus Mihi Conybantes inuenerunt. Bacchicumque intento Temperantes Phrygiarum. Tibiarum flamine, matris Rheae in Manum posuere pulcrè strepens euasma baccharum. luxta autem furentes Satyri. Matri famulabantur Rheae. Et choreas Instituerunt trieterica Quibus gaudet Bacchus. In Palameda etiam chorus inquit., Cum Baccho comesans, Qui apud Idam oblectatur Cum matre cara tympanorum iacchis. Iam Silenum, Marsyam,& Olympum coniungentes, eosque tibiarum inuentores facientes, rursum Bacchi& Phrygię deę res in unum confundunt. Idam quoque& blympum promiscuè tanquam eundem montem sonant. Quatuor autem sunt colles, Ølympi nomine. Vnus ad Idam, iuxta 13. Antandrum. alius Mysiae, conterminus Idae, non tamenidem. Sophocles Polyxena Menelaum faciens festinater è Troia discedere, Agramemnonem autem cupientem aliquantulum morari placandae Mineroae gratia, Menelao haec uerba tribuit: Hac tu manens in Idaeo uerùm solo Greges Olympi conducens fac rem sacram. tibiae,& strepitui crepitaculorum ac tintinnabulorum, acclamationibusque& euasmis ac pedum pulsationibus propria. Excogitata sunt etiam uocabula, quibus administros, chorearum ductores,& famulos sacrorum adficerent, Cabires, Carybantes, Panes, Satyri, Tityri.& deum Bacchum,& Rheam Cvbelam, Cyben, atque Dindymenen, ipsosque locos. Sabazius quoque de Phrygijs est,& quodammodo puerulus Matris, ipse quoque Bacchicis adiunctus. Horunrsimilia sunt etiam apud Thraces quae usurpantur sacra Cotyttia,& Benedidia: à quibus etiam Orphica sunt profecta. Cotyos deę apud Edonos cultae Aeschyls meminit. cùm enim dixisset Veneranda Cotys in Edonis, Montana instrumenta habentem: statim eos qui Baccho inseruiunt subijcit: Hi manibus tenebant bombos corno elaboratos, Implebantque melos quod furorem alliceret. Alius autem aeratis strepit crepitaculis. ac rursum: Psalmus autem reasonat. Boumque mugitus aemulae uoces reboant alicunde Ex oper305 STRABONISGEOGRAPH se Ex operto, terribiliter. tympanique echo Tanquam subterranei tonitrus tertur turbulenta. haec enim Phrygijs sacris conueniunt. Neque uerò absurdum est, quemadmodum ipsi Phryges Thracum sunt colonij, ita eos sacra sua quoque inde transtulisse. Bacchum etiam cum I dono Lycurgo coniungentes, sacrorum inter se similitudinem innuunt. A cantilena autem, numeris, instrumentisque etiam musica omnis Thracia& Asiatica censetur, Atque hoc de locis intelligipotest, ubi Musae cultae fuerunt. Nam Pieria, Olympus, P impla, Libethrum antiquitus Thracica fuere loca& montes: nunc Macedones obtinent.& Heliconem Musis confecrauerunt Thraces Boeotiae inquilini, ut& antum Libethridum Nympharum. Iam qui antiquam procurauerunt musicam, Thraces perhibentur, Orpheus, Musaeus, Thamvris:& Eumolpo nomen inde factum fuit. Et cum Baccho totam Asiam ad Indiam usque confecrauerint, magnam que que musicae partem inde transferunt. atque alius dicit Cicharam pulsans Asiatida: ahus Berecynchiam uocat fistulam aut Pheygiam. Instrumentis quoque plerisque nomina sunt barbara, nablum sambuca, quae& barbuos, magades, alia. Athenienses quemadmodum alis morem suum peregrina adsciscendi, ita etiam quod ad deos attinet tenuerunt. multa enim sacra peregrina receperunt, quo nomine etiam in comoedijs exagitati sunt: nopab fin-interque hæc Thracia& Phrygia. Benedidiorum enimmentio est apud Platonem, Phryprocorona giorum apud Demosthenem: ubi Aeschinis matrem uituperat, atque ipsum qui matri sa crificantiadfuerit, unaque thiasos duxerit,& acclamauerit Euoe, Saboe, Hyes, Attes, Atres Hyes. haec enim Sabazij& magnae Matris sacrorum sunt. Porrò autem cùm haec de genijs istis& nominum eorum uarierate reperiat aliquis: tum non administros mo14 dò eos deorum, sed ipsos quoque deos appellari. Hesiodus enim 14 Hecataei& Phoronoei filiae quinque ait fuisse filias Vnde deae nymphae prognatae Oreades exstant, Van orumque genus Satyrorum& inania tractans, Curetesque dij lusores, saltatores. Is qui l'horonidem scripsit, tibicines Phrygios facit Curetas alij terrigenas,&.ereis scutis armatos. Ille autem non Curetas facit Phryges, sed Conybantes: illos autem Curctes. arma uerò aenea sumsisse primùm in Euboea, indeque Chalcidenses ab aere(quod est chalcos.) dictos. Alij a Titanibus Rheae datos famulos armatos Conybantes, e Bactriana(alij e Colchis aiunt.) profectos. In Cretensi historia Curates louis alumni dicuntur & custo les in Cretam è P hrygia exciti a Rhea. Alij cum nouem in Rhodo essent Telchines, eos Rheae in Cretam fuisse comites aiunt, ibique louem enutriuisse,& Curaras dictos. eorum socium Carybantem Pydnae conditorem apud. Rhodios Prasijs occasionem dedisse dicendi, Corybantes esse genios Mineralae& Solis filios. alij Saturni prolem eos faciunt. Sunt qui loue& Calliopa natos autument, eosdem cum Cabinis: eosque uenissein Samothracen, quae ante Melita dicebatur. eorum actiones esse mysticas. Haec non probans Scepsius qui fabulas istas conscripsit, quia in Samothrace nulla de Cabiris my stica feratur: tamen Stesimbroti Thasij refert opinionem, quae faciificia Samothracica Cabiris adscribit. nomenque eorum deducit à monte Belecyntiae Cabiro. Alij censent Hecares administros fuisse Cureras, eosdem cùm Corybantibus. Rursus autem Scepsiu ait in Creta hono es Rheae non esse in usu, neque receptos ibi ritus eius: sed in Phry gia tantùm ac Troade. qui aliter affirment, eos fabulam potiùs quàm historiam tradere. Ad quam rem eos fortassis nomina locorum ambigua induxerunt. Ida enim mons est& Troiæ& Cretae: itemque Dicte in Scepsia locus,& mons in Creta& Pytnaldae collis, unde urbs Hierpytna.& in Hippocorona Adamyttenae, inque Creta Hippocoronium. tum Samonium Cretae orientale promontorium,& planicies in Neandiide& Alexandreorum solo. Acusilaus Argiuus Cabiia& Vulcano narum ait Camilum: hoc tres Cabstos, ex his nymphas Cabaradas. Pherecydes ex Apolline& Ryia nouem Corvbâtes, qui habitauerint in Samothrate. e Cab'tra Protei filia& Vulcano Cabiros tres,& nympha s Caberidas. utrisque sua sacra fuisse. maximè autem in Lenne& Imbro Ca bjros cultos, sed& secundum urbes Troiae nomina eorum sunt n ystica. Herodorum autor LIBER D'ECIMVS. 307 autor est etiam apud Memphin templa fuisse ut Volcani ita etiam Cabirorum, sed esse Thalca. à Cambyse deleta. Loca honoribus istorum geniorum confecrata deserta sunt, Caryban tium in Hamaxitia, quae nunc Alexandreorum ad territorium pertinet, prope Sminthium:& Carybissa in Scepsia ad fluuium Euryentem, uicumque eiusdem nominis,& torrentem Aethaloenta. Scepsius perhibet uerisimile esse Curatas& Colybantas fuisse eosdem, qui ad cultum Matris deum adsciti adolescentes& pueri in armis saltarent. dictosque Cooybantas, quia Koryptontes baenwen, quia cum saltatione incederent. quos etiam betarmones Homerus appellat: Huc age Phaeacum betarmones excellentes. Quando autem Corybantes saltare& instructu diuino concitari solebant: etiam hos Odyff. d. 250. Corybantes uocamus, qui furiosè mouentur. Dactylos autem ldaeos sunt qui dicant Dactylidei. uocatos primos cultores radicum Idae montis. nam imas montium partes uocari pedes, ut summas uertices. singulae autem montium Idęorum extremitates magnę Matri fuerunt confecrati. Sophocles censet, quinque primos mares fuisse, qui primi ferrum inuenerint atque cuderint, multaque alia ad uitam utilia repererint. quinque etiam his fuisse sorores. à numero autem Dactylos, id est digitos, nomen accepisse. Alij aliter fabulantur, incertis incerta annectentes, diuersos& numeros& nomina ponentes, Salaminum, Damnaneum, Herculem,& Acmonem inter eos referentes. alij indigenas Idae, alij inquilinos faciunt. In hoc consentiunt, primùm ab ijs sub Ida ferrum fabricatum. ab omnibus etiam impostores creditos esse, famulos magnae Matris,& in Phrygia apud Idam habitasse. cùm quidem Phrygiae nomine Troadem, quia Phryges uicini eam occupauerunt Troia euastata, intelligeret. Suspicantur etiam Idaeorum Dactylorum posteros esse Curetas& Conybantes. primos C uiros in Creta natos, Dactylos Idaeos cognominatos. ab his progenitos IX Curatas, quorum quiuis x filios genuerit, qui Idaei Dactyli sint appellati. Quanquam minimè delector fabulis, tamen ut copiosius de his dicerem me istud mouit, quia ad theologiam res istae pertinent. Omnis autem de dijs disputatio antiquas perpendit opiniones ac fabulas: priscis sub inuoluero quas habebant de rebus naturalibus sententias proponentibus, semperque fabulam eis annectentibus. Sanè omnia aenigmata dissoluere& explicare penitus, non estin procliui: multitudine autem fabularum in medium collata, quarum aliae consentiunt inter se, aliae discrepant, facile est eas inter se comparare, uerumque conijciendo elicere. Verbi gratia, quòd in montibus uagari cùm ad ministri deorum, tum ipsi dij perhibentur, ac instructibus citari, probabiliter fabulantur eadem de causa, ob quam etiam coelestes deos censemus ac prouidos cùm aliarum rerum, tum signorum coelestium. Montatae porrò uagationi uenatio& indagatio rerum ad uitam utilium uidebatur cognata. furoribus, cultui,& diuinationi praestigiae sunt adsines. talis est etiam curiositas historium& Orphicarum artium. Sed de his satis. Quoniam uerò primùm de Peloponneso diximus& insulis quae in Corinthiaco sunt sinu, aut ante eum: deinceps de Creta disseramus, Peloponneso uicina, alijsque inde uer Cretae descrisus orientem Solem insulis circa Cretam. inquibus Cyclades etiam sunt& Sporades, a. prio. liae nobiliores, obscuriores aliae. Nunc de Creta dicamus. Eudoxus eam in Aegeo mari sitam ait: non rectè. lacet inter Cyrenaicam& Graeciam quae à Sunio usque ad Laconicam est, in longum aequali interuallo iuxta has regiones ab occasu uersus ortum porrecta. Alluitur à septentrionibus mari Aegeo atque Cretico, à meridie Libyco, quod contiguum est Aegyptio. De extremitatibus occidua est circa Phalarna, lata ce stadia, scissaque in duo promontoria: de quibus meridionale Criû metopon(. id est arietis frons.) vocatur, septentrionale Cimarus. Orientalis autem est Samonium promontorium, Sunium non procul excedens uersus ortum. Magnitudinem insulae Sosiorates, quem res huius insulae exquisitè tradidisse Apollodorus ait, in longitudinem definit stadijs cio cn occ& ampliùs: latitudine longitudini non respondente. ita ut fiat ambitus Cretae non maior ID stadijs Artemidorus IV millia& C. Hieronymus longitudini CID CIO tribuens, latitudinem inaequalem pronunciat esse, ut pluribus circulum faciat 15 quàm Ar. 15 temidorus, tertia parte longitudinis. Exinde isthmus est fere c stadiorum, in quo adlatus septentrionale est pagus maritimus, ad austrinum Phoenix Lampei. Latissima est in sor STRABONISGEOGRAPH. 54 56 wir Dia 8 T MARE CRETICV P. gebrachtet W ff. S dans la derniere des mögen Monii Pans rin de la derniere Dion Cytœurn 16 Ita nos C Pantam atrion A) Eleuter Docto niet Von 4/3/23 d'A. B. Amphimalis 1A Ampelas Gortina Hiers Phalaſarna Dictamum MACARON Polyrrenia Inains massa Rhamnus Haeuei in Schwerin P Paecilasium 1 H. Légène Pychion " Hermes Hermes le monde ΔΙΙΙΙΑΟΤΤΤαμθα D de la CatoA Coudos 53 55 est in medio: Rursum deinde uersus meridiem coëunt litora» circiter Ex stadia à Minoa per Lyctum ad Hierapytna& Libycum pelague. urbs ea in sinu est. Deinde insula porrigitur in acutum promontorium Samonium, quod uersus Aegyptum uergit& insulas Rodo uicinas. Tota montosa est& syluestris, habetque conualles fertiles. De montib. qui uersus occasum sunt, Leuci, id est albi, dicuntur, altitudine Taylor non cedentes, in longum porrecti ad coc stadia, faciuntque litoream crepidinem in angustias fer desinentem. In medio insulae, qua latissima est, mons est Ida altissimus omnium qui in ea sunt, rotundus, ambitu stadiorum lx. Sunt& alij montes Leucis aequales, alij uersus austrum, alij uersus ortum desimentes. A'Cyrenaea regione ad Kriu metopon duarum dierum ac noctium nauigatio est. à Cimaro stadia ICCC. in medio Cythaera. A'Samonio ad Aegyptum quatuor dierum, totidemque noctium: secundum alios trium. stadia D, aut de aliorum sententia pauciora. Eratosthenes à Cyrenaca usque ad Criu metopon CIƆ CIS: hinc in Peloponnesum pauciora% ut ait poëta, Odyss. T. 175. Lingua alijs alia est confusè. sunt& Achaei, Magnanimique Eteocretes ibi, suntque Cydones, Dorieesque trichaices, clarique Pelasgi. Staphylus partes orienti obuersus à Doriensibus, à Cydonibus occiduas ait habitatas, austrinam plagam ab Eteocretibus, quorum fuerit oppidulum Prasum, ubi est Dictaei louis templum. reliquos quia plus haberent uirium, campestria obtinuisse. Probabile autem est, Eteocretes& Cydones fuisse indigenas, reliquos aduenas. quos Andro 16 scribit è Thessalia uenisse quae olim Doris, 17 nunc Hestięotis dicitur. ex qua, ut ait, Dorienses Parnasso uicini profecti sunt,& condiderunt Erineum, Boeum, ac Cytinium, unde etiam à poëta Trichaices, quasi tripartiti, dicuntur. Non admodum autem Andronis hic sermo probatur, Doridem quae urbibus quatuor constat, tribus urbibus circumscribentis,& primatiam Doriensium urbem Thessalorum facientis coloniam. Trichaicas autem intelligunt uel è triplice crista, uel quod è crinibus eas haberent etc. Vrbes in Cre Odys r. 178. ta sunt complures: maximae autem& nobilissimae tres, Cnossus, Gortyne, Cydonia. Cnossum Homerus quoque insigniter praedicat, magnam uocans,& Minois regiam. sicut& posteriores. Diu sane primas tulit: post modò depressa est, multisque spoliata priuile. gijs, dignitate in Gortynam& Lyctum translata. recuperauit tamen deinde ueterem metropolis speciem. Sita est Cnossus in planicie, ambitu antiquo stadiorum XXX, inter Lyctiam& Gortyniam, stadijs ec. à Lycto, quam poeta Lyttum uocauit, Cxx. Cnossus à septentrionali † mari abest stad. v& t, à Libyco etc. Lyctos qqe à Libyco mari xxe. Habet nauali Heracleum Cnossus. Minoem autem ferunt nauali usum Amniso, ubi fanum est Lucinae. Cnos minos sus olim Ceratus uocata fuit à flumine praeterlabente. Memorię proditum est Minoëm fuisse LIBER DecIMVS. 309 fuisse bonum legumlatorem, primumque in mari imperium obtinuisse, insulaque in tres partes diuisa, in quauis parte urbem condidisse.de quibus Cnossum eregione Peloponnesi,& uersus septentrionem. Ephorus ait Minoem fuisse imitatorem cuiusdam prisci Rhadamanthyos iustissimi uiri, cognominis fratri ipsius, qui primus insulam uisus sit cicurasse legibus condendis& urbibus ac rebuspublicis: cùm fingeret se à loue adferre singula quae promulgabat decreta. Illum ergo aemulatum Minoem, cùm per annos ix in antro louis esset commoratus, conscripta quaedam praecepta attulisse, quorum autorem louem faceret. itaque& Homerum de eo sic scripsisse. ibi Minos Odyss. T. 178. Regnauit, ter tres qui discipulus fuit annos Suppremi louis.Haec ille. Antiqui uerò de Minoën contrà dicunt, tyrannyrannum fuisse& uiolentum,& tributorum exactorem: tragicè decantantes Minotaurum, ac Labyrinthum,& quae Theseo atque Daedalo euenerunt. Difficile dictu est, utra sententiarum uera sit. Sed& de hoc non conuenientia inter se traduntur, indigena insulae ne, an uerò inquilinus fuerit. Homerus quidem posteriori opinioni uidetur adstipulari, cum inquit: Primus Minoëm Cretae genuit custodem. Iliad. v. 450. De Creta in confesso hoc est, priscis eam temporibus legibus optimis fuisse compositam, ideoque ad sui immitationem pertraxisse Graecorum praestantissimos, inque primis Lacedaemonios. quod& Plato in Legibus docet,& Ephorus in descriptione rerump. Europae. Posteatemporis in deterius abijtadmodum. post tyrannos enim qui maxime intestum nostrum mare habuerunt, Cretenes in latrocinia successerunt. Eos deinde Cilices oppresserunt. Romani autem uniuersos deleuerunt, bello captis cum Creta eriam Cilicum castellis piraticis. Cnossus nunc etiam habet coloniam Romanorum. Ac de Cnosso quidem haec, urbe à nobis haud aliena, propter res humanas& earum mutationes atque euenta abolitis quae nobis cum ea erant commercijs. Dorylaus enim uir ducen di exercitus gnarus, unus de amicis Mithridatis Euergetae, iussus ob rei bellicę peritiam Strabo de se peregrinos coducere milites, crebrò in Graecia erat atque Thracia,& ijs qui Cretam petebant: cùm Romani nondum eam tenerent insulam, magnaque ibi esset militum stipendia merentium copia: unde etiam prędonum exercitus fuerunt impleti. Cùm in Creta esset Dorylaus, forte fortuna bellum obortum est Cnossijs aduersus Gortynios: Dorylaus à Cnossijs dux dieatus, bellum celeriter& feliciter confecit, summisque est adfectus honoribus. Cumque paulo pöst cognouisset, Sinopę Euergetem dolo familiarium necatum, eique uxorem& liberas successisse: de rebus istis abiecta omni spe Cnossi subsedit. Ibi e Macetidemuliere, nomine Sterota, duos procreauit filios, Lagetam& Statarcham. De (. de quibus Statarcham uidi iam extrema senectute adfectum.) filiamque unam. duobus autem Euergetae filijs, Mithridates cognomento Eupator in regnum successit, annos natus XI. cum q en utrit? fuit Dorylaus Philetaeii F. eius qui frater fuit Dorylai istius du ctoris. Rex ueró ut ad uirilem ętatem peruenit, adeò minoris Dorylai conuictus consuetudine fuit delectatus, ut non ipsum modò ad summos promoueret honores, sed etiam cognatos eius curae haberet, Cnossoque ad se euocaret. erant autem Lagetas& frater, iam niri facti, patre uita defuncto. ijque Cnosso relicta ad Mithridatem se contulerunt. Lagetae huius filia, meae matris mater fuit. Rebus proinde eius florentibus, istorum quoque fortunata fuit conditio. Deiecto autem illo.cum depraehensum esset eum regnum ad defectionem à Romanis soliditare,& imperium adfectare.) istorum quoque res adflictae sunt atque fractae. commercia etiam cum Cnossijs negligi ceperunt, ipsis item plurimas perpessis mutationes. Haec ergo de Cnosso. Secundum hanc potestas maxima fuisse Gortyniorum uidetur. Ha enim ciuitates duae dum consentirent, reliquas urbes omnes sub se habuerunt:Wdiscordantes, dissensionibus totam exagitauerunt insulam. utri autem parti Cydonia accederet, ei maximum adferebat momentum. Gortyna in campo fuit sita, muris sortasse olim munita, ut Homerus ait: cinctam Gortyneque muris. Iliad. B. 646. postea muris funditus dirutis, exinde absque moenibus permansit. nam Ptolemaeus Phi 310 STRABONISGEOGRAPH. Philopator aggressus eam muris circumdare, duntaxat ad xxc stakia peidei xit opus. A liquando illud memorabilem habuit ambitum, ad L stadia. Distat ab Afnco mari& Lebene nauale suo ad stadiaxc. Habet& aliud emporium Metallum: ab ea exxx stadijs remotum. Totam ipsam perfluit Lethaeus fluuius. Lebenij fuerunt Leucocomas,& amator eius Euxynthetus, quorum meminit in oratione de amore Theophrastus: aitque unum de laboribus huic ab illo impositis fuisse, ut canem Praso ei adduceret. Finitimi * autem fuerunt Prasij Lebenijs iuxta mare, à Gortyne distantes interim stakia Cxxc. Diximus supra, Prison Eteocretum fuisse urbem, ibique fuisse Dictaei louis templum. Propè enim Dicta fuit: non(.ut Aratus ait.) Phaenom 339 Idaeum prope montem. Dicte enim ab Ida uersus ortum Solis distat cID stadia, à Samonio abest c. Inter Samonium& Cherronesum sita est Prasos, supra mare lx stadiis, à Gortyne exxc. deleuerunt eam Hierapytnij. Non bene etiam a Callimabo dictum ait, Britomartyn Mino. nois uim fugientem desiluisse in retia(. dictya.) piscatorum, indeque Dictynnam appellatam. Dicte mons est. Istis autem locis Cydonia neutiquam uicina fuit, sita in occiduis insulae extremitatibus. Mons Cydoniae est Tityrus, inque ea templum, non Dictaeum sed Dictynnaeum. Cydonia ad mare sita est, Laconicam respiciens. Distat ęqualibus spaceijs à Cnosso& Gortyne, ad ICCCC stadia. ab Aptera autem xxo. à mari proximo, xI. Apte. rae nauale est Cisamus. Ad uesperam Polyrrhenij sunt Cydoniatarum uicini, ubi est fanum Dictynnae. distant à mari ad xxx stadia à Phalasarna lx. Habitabant antè per pagos. deinde Achaei& Lacones eondiderunt, cùm muro cinxissent locum natura munitum, me ridiei obuersum. Porrò de tribus urbibus, quas ciuibus frequentauit Minos, tertiam (:fuit autem ea Phaestus.) diruerunt Gortynij: à Gortyne distantem stadia lx, à mare xx, à Metallo nauali xl. regionem ij occupauerunt, qui euerterunt urbem. Ad Gorty nem pertinet Rhytium quoque cum Phaesto. Phaestumque, Rhytiumque. Iliad. β. 648 Phaesto oriundum fuisse aiunt Epimenidem, qui carminibus lustrabat. Est& Olyssa Phaestiae. Lycti, cuius supra est facta mentio. nauale est quod Cherroneus dicitur, inibid. 647. que eo Britomartis templum. Vrbes, quae una recensentur, Miletus& Lycastus, non amib id. 649. plius sunt. regionem alterius Lycti alterius Cnossij occupauerunt, urbe euerterunt. Iam cum poen Odysi t. 174. ta Cretam alias C, alias xc urbes habere dicat: Ephorus censet x urbes post belli Troiani tempestatem conditas fuisse à Doriensibus qui eò secuti 17 Althaemenem sunt. itaque v ait Vlissem introduci, qui xc urbes ei tribuat. Haec oratio non est uerisimilis. Alij ab Idomener hostibus decem urbes deletas perhibent. At enim Homerus non post bellum Troianum c'urbes habuisse Cretam dicit, sed suo tempore: è sua enim loquitur persona. Quod si uerba haec fecisset alicuius qui tum uixit, sicut in Vlissea ab ipso Vlisse xC urbibus praedita insula dicitur: accipienda haec sententia erat,& quae sequuntur itidem constarent. Neque enim probabile est, uel sub expeditionem Idomenei, uel sub redi tum eius, urbes istas fuisse abolitas. quippe Homerus ait: In Cretam socios perduxit protinus omnes Odyll. y. 191 Idomeneus, nisi qui perierunt Marte cruento: Namque illi nullum rapidi maris abstulit unda. Itaque fuerat omnino Homerus etiam istius urbium euersionis mentionem facturus. Non enim Vlisses quidem eam poterat habere cognitam, qui cum nemine Graecorum uel in suis erroribus uel postmodo conuenisset: idemque cùm& in expeditione socius Idomeneo fuisset,& unà domum incolumis redijsset, ignorare quid ei absentiaut re deunti accidisset. Post reditum uerò fieri hoc non potuit. Nam si cum omnibus socijs Cretensium res-redijc: plus habuit uirium, quam ut hostes ei x urbes ualerent eripere. Haec ergo est regio publica: e Spar nis Cretensis circumscriptio. De republica eorum, quam Ephorus descripsit, sufficiet tanorum. praecipua percurrere. Videtur, inquit, legumlet or maximum urbibus bonum supposuisse libertatem. sola enim haec bona propria eorum facit, qui ipsa possident: in seruitute qui sunt, horum bona non ipsorum sunt, sed dominorum. Libertate autem praeditis opus est eius custodia. Concordia porrò sublatam discordiam sequitur. discordia aut ob a uariciam LIBER Decimus. uariciam, aut ob luxum existit: nam si sobriè omnes, ac frugaliter uiuant, neque inuidentia, neque odium, neque iniuria& contumelia inter aequales oritur. Itaque pueros iussit ille commeare in Agelas quas uocabant, quasi greges: perfectos in Syssitia à conuictu sic dicta,& à uirili aetate andrea: ut publice uictum capientes pauperes cum diuitibus ęquali conditione uiuerent. Ne autem timiditas, sed ut fortitudo obtineret, apuero armis& laboribus eos adsuefecit: ut despicere possent aestum, frigus, asperam accliuamque uiam,& ictus quos exciperent in gymnasijs& ordinarijs pugnis. Exercuit etiam eos sagittando,& armata saltatione, quam Cures primus inuenit, qui post etiam ab ipso dictam pyrrichen instituit. ut ne ludus quidem expers effet rerum ad bella utilium. Sic& rhythmis quos Creticos uocant uti docuit contentissimis in cantilena, quorum autor Thales traditur, cui paeanes etiam, aliaque usitata istis carmina, multaque praeterea instituta adscribuntur. Iussit etiam ueste& calceo militaribus uti,& de donis principem honorem armis deferre. Ait praeterea quosdam esse qui dicant ea quae Cretensium censentur instituta, Sportanorum esse. cùm re uera Cretenses ea excogitauerint, Sportani accuratiùs elaborauerint. neglecta rei bellicae cura à Cretensibus, urbibus eorum aduersas res perpessis, maximè Cnosso. esse etiam quaedam instituta in usu apud Lyctios, Gortynios,& in alijs oppidulis magis quam apud Cnossios. Lyctiorum quoque mores in testi monium trahi ab his, qui Laconicos antiquiores putant. colonos enim eos Sportanorum, seruare metropolis suę instituta. alioquin ineptum esse, ut quorum respubl.& Status est melior, deteriorum aemulentur formam. Quę quidem non rectè dicantur. Neque enim iudicium de antiquis ex praesenti statu faciendum est, inquit, utrinque in contrarium facta mutatione. nam olim Cretenses maris tenuerunt imperium, adeò ut prouerbium in eos usurpatum fuerit, qui dissimulabant eorum quae sciebant noticiam, Cretensis mare ignorat: nunc amiserunt potentiam clasticam. Neque, quia urbes quaedam in Creta coloniae sunt Sportanorum, ideò horum quoque instituta tenere coactae sunt. cùm& coloniae muliae patrios non sequantur mores:& in Creta multae urbes non à Sportanis ortae, tamen illis stent institutis. Iam Lycurgus, inquit, is qui Lacedaemonijs leges posuit, quinque aetatibus posterior fuit Althaemene coloniae in Cretam duce. historiae enim docent hunc Cissi F. fuisse, eius qui Argos condidit ea tempestate, Patrocles Sportam. atqui omnes in hoc consentiunt, sextum à Patrocle fuisse Lycurgum. Exempla uerò ex emploribus, recentiora antiquioribus esse priora non solent. Saltatio etiam quae in usu apud Lacedaemonios est,& rhythmi ac poeanes qui ex lege canuntur, aliaque multa instituta, Cretensia apud eos uocantur, utpote è Creta petita. Quin& magistratus quod attinet ad administrationem, utrobique eadem gerunt nomina, ut Seniorum,& Equitum. nisi quod in Creta equitibus etiam sunt equi, unde apparet apud Cretenses antiquiorem esse eorum dignitatem, quę ueritatem nominis seruat, Lacedaemonijs equitibus equos non habentibus in sua potestate. Porrò Ephori cùm eadem agant, quae Cosmij Cretensium, nomine duntaxat differunt Syssitia Laconum, qui est conuictus in publico, Cretensibus etiamnum Andrea à uiris dicitur, ut& olim Lacedemonijs, qui tamen nomen mutauerunt. Alcman quidem sic cecinit. Is In coenis& choris apud andrsorum conuiuas. paeanem quoque à Cretensibus fuisse de sumtum,& uenisse ad hos Lycurgum tali de causa. Rex Sportae fuit Polydectes, frater Lycurgi, natuque eo maior. is moriens uxo- Lycurgus. rem reliquit praegnantem. Aliquandiu fratris loco regnum gessit Lycurgus: natoque filio, tutor eius fuit, ad quem regnum pertinebat. cùm autem quidam ipsi conuiriandi causa obiecisset, certò se scire eum regem fore: sentient sibi calumniam intentari de insidijs puero à sestructis, ac ueritus ne si quid huic humanitus accideret, inimici culpam in ipsum conferrent, in Cretam abijt. Haec(.ait.) peregrinationis eius causa fertur. Lycurgus ut in Cretam uenit, adiunxit se ad Thaletem qui lyrica carmina& leges condebat. cumque ex eo didicisset modum, quem Rhadamanthus priùs, deinde Minos usurpauerunt, ut leges se à loue acceptas promulgare dicerent: atque in Aegypto etiam fuisset,& eius quoque gentis instituta percepisset:& cum Homero quoque(.ut nonnulli autumant.) in Chio degente collocutus esser: domum est reuersus. cumque ibi Charilaum Polydectae fratris Cretae uicinae infule. STRABONISGEOGRAPH. fratris sui F: regnantem inuenisset, ad condendum leges se contulit, ad deum qui apud Delphos est commeans, indeque mandata apportans, sicut Minos ex antro louis se adfer* re praetendit. Sunt autem Lycurgi instituta Cretensium similima: de quibus ille quę prę cipua retulit, commemorabimus. Vniuersi apud Cretenses cogebantur uxores ducere, qui eodem tempore è puerorum coetu,(.Agelam ipsi uocant.) essent excreti. non autem confestim nuptas domum deducebant, sed cùm iam ad rem familiarem administrandam * eae essent redditae idoneae. Das est, siquidem soror fratri nubit, dimidium portionis fraternae. Puerilitteras discebant,& è legibus carmina, quosdamque modos musicos. Iuniores in syssitia adducunt, quae andrea uocantur. ibi desidentes humi unà cibum capiunt, uestitu uili, qui idem est hyeme atque ęstate ministrant& sibi inuicem,& uiris. In pugnam coëunt& qui eiusdem sunt syssitij,& qui diuersorum Cuius andraeorum praeest puerorum magister: paedonomon ipsi uocant. Adultiores in Agelas deducuntur. Agelas conducunt puerorum illustrissimi atque potentissimi, quisque quàm potest plurimos, congregans. Vnicuique Agelae praeest plerunque pater conducentis, potestatem habens educendi ad uenationem& cursum,& puniendi detrectantem. Nutriuntur publicè. Statis quibusdam diebus Agela cuius Agela pugnam conserit accinente tibia cum rhythmo: sicut etiam in bellis consueuerunt. ictus inferunt cùm manu, tum etiam armis ferreis. Peculiarem habent amrois morem: non enim persuadendo, sed raptione amasios comparant. Prędicit amator amicis tribus aut pluribus antè diebus, se rapturum esse. illis uero turpissimum habetur occultare puerum, aut non sinere usitata ambulare uia: quippe sic confessuris, puerum indignum esse qui tali amatore poteretur. ergo facto agmine, siquidem raptor aut aequalis aut etiam dignior puero sit, insequentes eum leuiter duntaxat reluct n'ur, ut legi satis faciant, porrò autem lęti eum sinunt abduci. si indignus sit eum eripiunt. eò usque autem ostentant se repugnare, donec adraptoris andręum per uenitur. Amabilem existimant non qui forma, sed qui fortitudine& modestia praestat. Raptum amator donis affectum ducit quocunque uult locorum. raptionem comitantur qui interuenerunt. conuiuio autem& uenatione uli per bimestre(.diutius enim detineri puerum non licet) in urbem redeunt. Dimittitur puer donis acceptis, amiculo bellico, boue,& poculo. ea enim sunt legitima munera. sed accedunt alia sumtuosa: ita ut ob sumtuum magnitudinem etiam amici stipem conferant. Puer bouem loui immolat, & qui unà in raptione adfuere conuiuio excipit: deinde de consuetudine sua cum raptore pronunciat, grata ne hęc ei an secus fuerit. lege hoc permittente, ut si post raptum uiolenter habitus esset amasius, discedere ab amatore& poenas exigere possit. Formosis, & illustri genere ortis turpe est nullum habere amatorem: moribus enim hoc eorum imputatur. Honor porrò habetur raptis. nam& in cursu,& in consessu locus ijs primarius attribuitur.& ueste permissum est ut eximia utantur ab amatore dono data. neque tum modò, sed adulti etiam uestem gerunt insignem, qua agnoscuntur kleni fuisse. ama sium enim sic uocant, quasi clarum: amatorem philetorem. Haesunt amoris leges. Principes diligunt decem. de summis rebus consiliarios adhibent, qui Seniores uocanturcooptantur autem in illud collegium, qui Kosmiorum magistratu digni habiti sunt, ac aliâs probi censentur. Dignam ego descriptione Cretensium duxi rempublicam, cùm quia singularis est, tum ob gloriam. Haud multa uerò istorum institutorum permanserunt, cum(ut& in reliquis fit prouincijs.) pleraque Romanis constitutionibus gubernentur. Circa Cretam insulae sunt, Thera Cyrenaeorum metropolis, Lacedaemoniorum colo nia:& uicina huic Anaphe, in qua Aegetae Apollinis est templum. De hac sic canit Callimachus: Atque Aegeta Anaphe, Sportanę proxima Therae: Et de Thera: Nostrae insignis equis mater ea est patriae. Longa est Thera, ambitu stadiorum CC, sita iuxta Diam insulam quę est ad Heracleum Cnossiorum. abest à Creta ad Lxx stadia. Propinquae ei sunt Anaphe& Therasia. Ab utraque aequali interuallo abest los, parua insula, ubi quidam funeratum aiunt Homerum, LIBER DecimVS. rum. Ab lo si occasum uersus nauiges, Sicinus est,& Lagusa,& Pholegandrus, quam ob asperitatem Aratus ferream uocat. Ponehas Cimolus, unde Cimolia terra. Hinc Siphnus conspicitur, unde ob uilitatem Siphnius taxilus prouerbio locum dedit. Vicinior Cimolo ac Cretae iacet Melos, insula alijs memorabilior, distans à Syllaeo Hermionico promontorio stadijs IƆCC, totidemque ferè à Dictynnaeo. Athenienses aliquando misso exercitu Melios puberes omnes trucidauerunt. Hae sunt in Cretico mari insulae. In Aegaeo autem magis Delus,& cirea eam Cyclades, ac sitae ante eas Sporades, de quibus in Delut Creta diximus. Delus urbem habet in planicie sitam,& fana Apollinis atque Latonae. supra urbem est mons excelsus atque asper Cynthus, perfluit insulam Inopus fluuius non magnus, cùm insula quoque sit parua. Antiquitus, iam inde à Saturni temporibus in magno fuit haec insula honore. fabulae enim perhibent ibi Latonam partus doloribus solutam in lucem edidisse Apollinem& Dianam. Nam ut Pindarus ait Ante erat intolerabilis Conditio insulae Ob fluctus, omnigenûmque Ventorum procellas. Sed postquam dea sacris Doloribus acta eam adijt, Continuo quatuor columnae Adamantinis comis decorae luxta asperum scopulum è solo Telluris se exeruerunt, Rectis caudicibus intentes. Ibi diua laeta partu Prolem uidit beatam. Celebrem eam fecerunt circumpositae insulae Cyclades, honoris causa publicë mitten Cycladie tes qui sacra frequentarent, tum uictimas, choros uirginum:& solennes ibi magnos agitantes conuentus. Ab initio xii numerabantur: sed accesserunt plures. Artemidorus eas enumerat, cum de Helena insula loquens, A'Thorico, inquit, ea usque ad Sunium iuxtà porrigitur, longitudine Lx circiter stadiorum. ab hac incipiunt Cyelades. Nominat deinde Ceon, uicinissima Helenę. posthanc Cythnum, Seriphum, Melum, Siphnum, Cimolum, Prepesinthum, Olearum: item Naxum, Parum, Syrum, Myconum, Tenum, Andrum, Gyarum. De his reliquas ego in numero xii istarum pono: Prepesinthum, Oleatum,& Gyarum non perinde. Ipse cum ad Gyarum appulissem, depraehendi uicum exiguum esse, a piscatoribus habitatum. Inde cum discederemus, accepimus legatum ist hinc ad Caesarem missum, unum de piscatoribus(.erat tum Corinthi Caesar, ad triumphum proficiscens Actiacum. Is ergo legatus una nauigans percunctantibus dicebat, se missum esse petendae tributi diminutionis gratia. nam pendere ipsos CL denatios, cum aegrè possint c. Paupertatem eorum etiam Aratus sic innuit in minutis: Te Latona tenet, puto, ferrea nunc Pholegandrus, Aut Gyaron nihilo meliorem fortè subsisti. Delum ergo sic celebrem, auxit euersa à Romanis Corinthus. eò enim mercatores transiuerunt, inuitante eos immunitate templi,& commoditate portus. opportunè enim sita est nauigantibus ex Italia& Graecia in Asiam.& solennis conuentus haber quippiam mercatui adfine: frequentabantque eum cùm alij, tum maximè Romani. Et Corintho instaurata, Athenienses insula potiti, sacra& negociationes diligenter procurauerunt. su peruenientes autem Mithridatis duces,& tyrannys eam ad defectionem pertrahens, † omnia deuastauerunt: rursumque Romani insulam occupauerunt desertam, cùm rex domum se recepisset. exinde in hunc usque diem inops permansit. Tenent Athenienses. Rhenfa insula est exigua& deferta, intra quartum a Delo studium, ubi monimenta sunt Deliorum. nam mortuum in Delo sepelire non est fas, neque cremare. canem quoque in Delo esse non licet. Olim dicta fuit Ortygia. Ceos urbes habuit olim quatuor. mine duae restant, lulis& Carthaea, in quas reliquae sunt translatae: Poccessa in Cartheam, 19 Ca STRABONISGEOGRAPN. 314 1o Caressus in Iulidem. Iulis patria fuit Simonidis poëtae Lyrici,& Bacchylidis, qui fuit eius consobrinus. praeterea Brasistratus medicus,& de Peripateticis philosophis Aristo, Bionis Borysthenitae imitator ibi sunt nati. Apud hos uidetur lex fuisse posita, cuius Menander meminit etiam. Bellum hoc Cianorum institutum est Phania: Qui non potest uiuere bene, non malè moritur. mandato enim, ut apparet legis qui IX annos excessissent, euita tollebantur, ut reliquis uictus sufficeret. Obsidione etiam aliquando pressos ab Atheniensibus decretum edidisse aiunt, quo maximos natu de ciuibus iuberent intersici, certo annorum numero definito. eam ob rem Athenienses obsidionem soluisse. Sita est urbs in monte à mari stadijs xxv. nauale eius est locus, in quo iacet Caressus, domicilium uix pago alicui comparandum. Est iuxta Caressum etiam Apollinis Sminthij templum& ad Pœeessam. Inter templum& rudera Processae, Nedusiae Mineruae fanum est, dedicatum à Nestore è Troia reuertente. Est& Elixus flu. apud Caressum. Post Ceon(siue malis Ciam.) Naxus est,& Andros, memoratu dignae, atque Paros Inde fuit Archilochus poenta. Pari Thasum condiderunt,& Parium urbem in Propontide. Ibi fertur ara spectabilis esse, cuius latera stadij longitudinem impleant. In Paro autem lapis Parius est. statuarijs apprimè idoneus. sequitur Syrus, priore syllaba producta: patria Pherecydis, Badyis F. Aetate posterior illo est Pherecydes Atheniensis. Videtur sub Syriae nomine mentionem facere Homerus, his quidem uerbis Odyss o. 405 Ortygiam supra Syria est quaedam insula. Myconus est, sub qua fabulantur iacere ultimos Centaurorum ab Hercule interfectos. unde adagium est: omnia sub unam Myconum: de his qui sub unam descriptionem cogunt ea, quae natura seiunxit. Caluos etiam Myconios quidam uocant, ideo quòdistud uitium ea in insula est nimis quàm frequens. Seriphus est, in qua, si fabulis credendum esset, Dictes retibus extraxit cistam, cui inclusus fuit Perseus, materque eius Danaëm cùm Acrisius pater eos in altum mare abiecisset. Ibi enim aiunt enutritum fuisse Perseum,& allato Gorgonis capite, ac Seriphijs ut uiderent obiecto, uniuersos in lapideam naturam conuertisse. atque hoc eum egisse, ut matrem uleisceretur, quam rex Polydectes inuitam uxorem ducere nohrerat, adiutantibus Seriphijs. Visque adeò autem saxosa est insula, ut comice ludentes ei dicant hoc à Gorgone accidisse. Tenus urbem habet non magnam. sed extra urbem in luco est fanum Nepuni, dignum quod spectetur. in quo& coenacula magnifica sunt aedificata: magnum argumentum, permultos ad illud sacrificium communicandum confluere de propinquis, ut unà Negutunia celebrant. Est & Amorgus una de Sporadibus, patria Simonidis iamborum scriptoris.& Lebinthus: & Leria. Hoc quoque Phocylidis: Lerius malus omnis,& unus, Excepto Patrocle. sed Patrocles Leriu'st. Lerij enim ob maliciam malè audiebant. Prope est Patmos,& Corassiae, ab Icaria uersus occasum sitae: ut& Icaria respectu Sami. Ipsa quidem lcaria deserta est: pascua habet. quibus Samij utuntur. Nihilominus tamen est celebris,& ab ea nomen habet mare ante ipsam situm: in quo iacent Samus,& Cos, ac modò dictae Corassiae, Patmus,& Le 20 rus. 20 In Samo mons est Cerceteus nobilis. nobilior Ampelus, imminens urbi Samiorum. Versus meridiem Carpathium mare ad Icarium est,& ad illud Aegyptium. uersus Sporader insule occasum, mare Creticum& Africum. In mari Carpathio multae sunt de Sporadibus insulae, maximè inter Côn, Rodum,& Cretam. ex his sunt Astypalaea, Telus, Chalcia,& quas Homerus in Catalogo recenset. Et qui Nisyrum, Crapathumque, Casumque tenebant, Iliad. B. 676. Eurypylique urbem Côn, aequoreasque Calydnas. Nam extra Coam& Rodum, de quibus postea loquemur, reliquas Sporadum in censu ponimus,& hîc mentionem eorum fecimus, quanquam Asiae sint quam Europae propin quiores: quandoquidem ipsa oratio nos quodammodo eò adduxit, ut cum Creta& Cycladibus Sporades quoque complecteremur. In Asiae autem descriptione eas etiam descrihemus, LIBER DecimVS. bemus, quae memoratu dignae ei adiacent, Cyprum, Rodum, Coam,& deinceps in ora sitas Samum, Chium, Lesbum, Tenedum. nunc reliquas Sporadas, quae mentione dignae sunt, percurremus. Astypalaea sic satis in alto iacet mari,& urbem habet. Telus propter Cnidiam porrigitur in longum, alta& angusta, ambitu circiter CXL stadiorum, habetque stationem nauium. Chalcia à Telo abest stakia xxc, à Carpatho CCCC, ab Astypalaea bis tantum pagum habet eiusdem nominis,& Apollinisfanum ac portum. Nisyros à Telo uersus septentriones sita est, distans ab ea stadijs circiter lx, totidemque a Coa. teres est,& sublimis, ac saxosa,& molaris lapidis copia praedita, quem uicinis affatim suppeditat. urbem habet eiusdem nominis, portum. thermas, ac keptuni templum. ambitus eius est stadiorum xxc. Circa eam sunt& exiguae aliquot insulae, Nisyriorum dictae. Aiunt Nisyrum fragmentum esse ab insula Coa anulsum adduntque fabulam: Nepunum, cùm quendam de Gigantibus Polybotem persequeretur, trustum insulae Coae tridente defractum in eum coniecisse, idque insulam Nisyron esse factum, sub qua situs ille sit digas. alij Coae eum substratum dicunt. Carpathus autem, quam Homerus Crapachum appellat, sublimis est, ambitu stadiorum CC. Quatuor urbes ea habuit,& nomen celebre, atque ab ea pelague etiam Carpathium dictum est. una de urbibus appellabatur. Nisyrus, cognominis insulae Nisyro. Sita est aduersus Leucen acten(.id est litus album.) Libyae quae ab Alexandria distat ad CD stadia, à Carpatho ad quatuor stadiorum millia. Ca sus à Carpatho abest Lxx stadijs, a Samonio Cretae promontorio CCL: ambitu stadioram xxiC. Est in ea urbs eiusdem nominis,& insulae sunt Casiorum complures circa eam. Calydnas autem insulas aiunt ab Homero uocari eas, quae sunt Sporades è quibus una sit Calymna. probabile autem est sicut à Nisyro& Caso uicinae ijsque subditae insulae nomen habent: ita etiam eas quae circa Calymnam sunt, ab ea esse denominatas, tum Calydnae nomen gerente. Alij duas insulas Calydnas esse aiunt, Lerum& Calymnam, easque ab Homero innui. Scepsius plurali numero insulam Calymnas appellari ait, ut Athenas, ut Thebas. uultque poëtae uerba accipi traiectione quadam uerborum. non enim insulas eum uocare Calydnas: sed insulas Nisyrum dicere,& Carpathum,& Casum. Omne quidem mel, quod in insulis fit, plerunque est egregium,& Attico quod certare possit. excellit autem,& reliquis insularibus Calymnium hoc anteit. INLL 316 IN LIBRVM DecinVM INTERPRETIS ANNOTATIONES. 6 Incertum est.] üδκλρ reposui pro δῆλον, T Petalia.] Quid hoc sibi F.Truby. Eustathij fidem secutus, qui ad uersum 22. Odys. iI. pro uelit, non satis uideo, neque ta Nerito Neium à Cratete et Philoxeno scribi amnotauit. men mutandum duxi. Plinius Vide& in primum librum aduersum 187. amnotata. 4. 12. Petalias insulas quatuor Caeterum in uersu Homeri Ἦππύλατος pro εὐδεὶεponit in Euripi Euboici priλος legitur: longè quidem rectiùs, idque in uertendo semo introitu: utique procul& Le de Votre Als cutus sum, imitatum priùs Horatio 1. Epist. 7. à Sunio distantes,& à Gerae7 Palas autem. Locus non integer. Sanè apud sto. mox. Inter Aulidem& Geræstum. Stephanum in Kράνιον, urbs Cephalleniae θηλευς re Epitomae etiam scriptae pro Aulide Caphareum hafertur. Paulo pòst ὅρος ἐν αὐτῆ Λίνος. JPro Aebent no inculcarant librarij ἐν αὐτῶ. ego locum refeci ex 2.Ellonia.] Sic omnino scribendum, non ἐλλωinterprete Apollonij, qui in librum secundum numero πίδα. o paruum alij autores omnes faciunt. Vide Eu14. sic scribit:'ESI γὰρ καὶ κῖνος ἐρος τῆς ἐεφαλη stathium in Catalogo, ad uersum 538. Αίκλοι etiam reνιας, ὅποὶ ἀινησιου θιὸς ἀθόν ἐσι, ἀμνεμονευει λέ posui ex ipso Strabone, qui& libro septimo finiente, ων ἐν περιπλα, και Λημοθένης ἐν τοῖς λιμεσιν. & hoc ipso libro paulo pòst sic eum uocat. Xuthi fuit citat etiam uersum Hesiodi de Ioue Aenesio, in quo acfilius Cothifrater. apud Plutarchum quaest. Graec. xxij. vu iω puto malè positum pro Aivi iω, quanquam eArdus uitiosè hactenus legebatur. de Aedepso dictum tymologia Aeneium probat. Hîc autem δερὸστὰτινε alibi. Μαντεῖον καὶ του κολ.] καὶ abundat. Nolinquens, legi tamen in uertendo sενοτάτη. men Telethrij montis etiam Stephanus habet, quod apud 8 Nunc aliquis. Citatur à Plutarcho in LacoEustathium deest. nicis institutis hoc epigramma, non tamen planè inteτοῦ ὑῦ καῦνον.] Quid hîc rei Cauno Cariae urbi? Ce grum. Inde cornex quaedam. Zæπάιους apud Stephan. naeum lego. Porrò Ocham montem pro Ochtha, quod num leges Σάπας, etiam. In superioribus de Samo diripam interpres ineptè uertit, restitui, ex ipso autore et uinaui. Quae de Z acyntho sequuntur, mendosa sunt,& Eustathio.& Halae Araphenides sunt etiam apud Stemutila. Peloponneso propior& meridionalior quam phanum. De Carystio lapide ociosa uerba sustuli. EpiCephallenia ponitur ab alijs geographis Zacynthus. tomae τῖ πλύσστι τὴν λίνων habent. Quod bellum Quid autem sibi haec uolunt, οὐωαττοιτων αὐτύν; Maliacum dicat, non succurrit: Eustathius omisit. De Chalcide locus est confusus, quid autem est 3 Lelantus] ληλαν κομ. Sic suprà lib. 1.& epiεὐ μγφος. quid Patrensibus Romanis in Aetolia? tomae etiam scriptae, idque constanter. Plinius flumen eo10 Parthaonidae fuerunt. Parthaonem Oedem nomine tribuit huic insulae. 4. 12. apud Eustathium nei patrem facit, ut& alij,& Ouidius IX. Metamor. λι per ἤῶτα legitur. mox Tamynae.] Graeca Homerus autem Portheum facit Iliad.§. 115.& sic lesic lego. εὐ δὲ τῷ Ἑρετικῆ, πόλις οὐν τάμνναι, gitur etiam in epitoma. Quae etiam decimam pòst aetaκαὶ ἴψόν,&c. Quis enim Tampias nouit? Stephanus autem tae, uVVα habet, ex hoc ipso libro. Meminit Tate Oxylum ponit, ut uideatur legisse τῆ δὲ δεκάτει mynarum etiam Plutarchus in uita Aeschinis. Μελα. ὑσσρον γενεῦ. idque omnino confirmat δεκατόστος viiis est apud Stephanum,& perspicuè uerum, in Ereρος in epigrammate, itaque δεκὰται inserui. 11 Hic locus si cum epitomis comparetur,& contria. sideretur penitiùs, uidebitur non esse integer:& exci4 ἔκπεσόντες ἀβάντες.]'AVαβάντες puto. quandisse de saltatione Merionis in armis mentio, quae est quam apud Stephanum Eýβοία etiam Abantum in hac apud Homerum in Iliade lib. π. uersu 617. re fiat mentio. KIgeὺs& ληλεὺς ex Eustathio re12 Agestin.]'Ayεsipsic epitomae, etiam scriptae, posui. nos Aìιεσιν habemus, quod tollere nolui, interpres VeLeuitatis. Jεὐκαίρειαν, uox sanè haud quicstam reddiderat, quàm autem Vestae conueniat cum Cy quam εὐκαιρος. ἄκαιρειαρ mallem, uel εὐυ κὲρειαν. de Nerico& Nerito disputauimus alibi. de Leucata ebela, nihil haec disputato: norunt litterati: KVμήνηρ quoque, Cumenen, Rheam post νὐλένην habent epitotiam suo loco. Infrà, Pterelam ego scripsi, cum lege mae: quam uocem excidisse hinc apparet. Pleraque uidenretur Πταόλα. Vide 2.& 3. libros Apollodori bibliothecae: coniecturam nostram probabis,& pro κοπῆς tur in hac disputatione getrimentum passa. res non est lego σκοπῆς, speculae. Virgilius ad hoc allusisse mihi summi momenti, minuta quaedam errata corneximus, quorum rationem reddere erat ociosum. In uertendis uidetur, aut simile aliquid, in Damone suo. Praeceps aërij specula de montis in altum dithyrambis& similibus usus sum numeris lege soluDeferar: extremum hoc morientis munus habeto. tis, quod de ipso Pindaro Horatius pronunciauit qui quanquam, id non animaduerterint scholiastae. Carm. 2. Sunt autem pleraque uitiosa, quid enim est ἔνd'ex 316 ANNOTAT. IN X. LIB. STRABONIS. Lyttum] Λὐττον legi, quia Eustathius ait sic δευ᾽ ἀχλὰδων; unde Arasti sumserit interpres, ne quosdam legere apud Homerum Iliad. B. 647. Quid suspicari quidem possum. quid illud leær à λὸρ ὅμηillud πέντε καὶ κόρτενα? aut qualis numerus? sanè ἐ gov; Euripidea ex Euripide restitui. locum non totum Ptolemaeo liquet Cnoßum à Libyco quam Boreo mari adduxit autor puto: itaque etiam non totum inculcaui. ex longiùs abesse. tEuripides ca stat. Sed& ex Strabone t Euripidem corrigas licet, ubi 17 Althemenem. Sic legitur apud Eustathi, stigatur. ὼτώπον ἐντ' ἄσματι uitiosè legitur pro ầαλλίκτυ um in liad. β. 649. Legi autem ov πιθανὸς, non ουμ πορ εὐασμα. Enare uox etiam Virgilio usui fuit 6. cum mox ipse refellat. Ephorum etiam Eustathius citat, Aeneid. illa chorum simulans euantes origia,&c. qui hîc identidem εὐφορος legitur, mani festo mendo. 13 Antandriam. Verba non sunt integra. Legi 18 Non animaduertit interpres locum esse mutiὀαλου μενοι. εἰς μὲν ἐγυς τὲ ἰδης, κατα τὴν ἄν lum,& nescio quem Phthinen commentus est, cum Ooίταὶδριαν. Antandros etiam ex Virgilio est nota. Sovij conuiuium sit Graecis, maximè poetis, quòd docere phoclis prior uersus est mutilus, deest puto vVV post est nimis superuacaneum. Polydecten non sum ueritus ὼίμνων aut πον. Post eos excidisse aliquid, euidens est. restituere, cum sic constanter omnes alij nominent,& Bενλιδαια autem non ἑενδι δι δεια esse sacra, notum mox sic rectè legatur. est ex fine à PολIT. Platonis, secundo Εληνικῶν. Xe LXX stadia.] ἐπτακοσίους. Sed ego non puto nophontis, oue tragico Luciani, alijs.& mox infrà sic uicinum dici, quod amplius XX milliaribus Germanirectè legitur. Versus Aeschylei corruptiores sunt, cis iustis distat. itaque ἐπτηκοντα legi. Porrò Zίκιquàm ut coniecturis sanari poßint. Vοῦ scripsi pro Zικηνος, alios autores, etiam Latinos, 14 Hecataei. Non dubium est quin haec sint cor ecutus. Mediam quidem breuem eße, Solonis uersus, rupta, neque de hoc Hecataeo quicquam inuenio. pro ὐmonstrat. Εἴκρ δὴ τότ' ἐγὰ φολεμὰν δριος, ἡ Σιρειαι fortaßis poetica extasi δραει και scripserat Hesio κινιτης. Sed haec alibi. Cynthum autem, non Cythum, dus. pro πορώνιδα δὲ γας, lego πορωνιδα γρᾶψας Deli esse montem, nemo nescit, neque Cythrus, sed Cyopus fuit de Phoroneo& eius rebus, citatur etiam ab thnus est una de Cycladibus. alijs. Quis autem est ille ὁ δὲ οὐ τοὺς κουςητας; 19. Caressus.] Καρυουδς lego cum Ptolemaeo, aut Κύρβαντα ἡτοὐτων ἔτορον.] Lego Kogύβαν saltem Καρηανία. Obiter moneo qui Aristochius in Ari τα ἰ τούτων ἐταῖρον. Pydnam quoque& Prasios sto Chius mutarunt, potuiße hinc discere, legendum esnon nemo suspicetur esse deprauata uocabula. quid sen se Aristo Cius. de qua re in Onomastico nostro plura. serim, legendo intelliges. Vocem κόνεάτεοὶ ἐσθαι non intelligo. Interpres liberè ciΠαρατίθησιρὁ μοίως.] ὄμως puto. cutam coniecit. De Pherecyde, secutus sum Laertium, 15 Quàm Artemidorus. ILocus hic foedè est nam hac de Bée Bi& non uacat disputare. Suidas quimutilatus. Quo enim refertur isthmus ille? quam praedam Atheniensem Syro facit aetate priorem. Qui Syriceps enumeratio locorum? quid est Phoenix Lampeis um faciunt, dudum conuicti sunt in re non magna erro Tabulae te hîc expedient. φοινικοῦς& φοίνιξ, λιμὴι ris: si non licet à Συρίν Syrium dicere, sed Aßyrium ilκοὶς πόλις. scriptum fuisse apparet è Ptolemaeo. Milud amomum facit, ut patrocinio me ab dicem. Apud noam pro Ninoa restitui.& lego δὰα τῶ Αυκτίων. Eustathium etiam Babylonium Pherecydem genuit liPost ante"AMY δὲ ἄλλων,&c. non est obscurum esse brarius hiatum. 20 In Samo. J Locus in Graeco est lacer. Sed Am 16 Πεσιαιωτιδα. JSic omnino legendum, ut ex alijs pelum Sami promontorium etiam apud Stephanum re liquet locis, prima syllaba interciderat de Erineo quoperies. Cercetium apud Plinium 5. 31. Numeri stadioque obscurum non est,& Cytinio. Sed quis sit ille, qui rum in Chalcia mihi sunt suspecti. In fine libriloAndronis sententiam οὐκ ἀποδὲ κεται, nescio, paßicus est ualdè mutilatus. quod asterisco exuè enim non licet. preßi, secutus sententiam& Euλόφους ἐφαμίλους. Jhanc uocem non intelligo. Epi stathium in Dionytomae& Eustathius ostendunt, locum esse decurtatum. sium. Μεγίση δὲ κὲ ἀξ. I Lego μετεστεστει, aut simile aliquid Sed& in Cnoßi descriptione uitium est. FINIS. G STRAe Tausus mons 318 STRABONIS – RERVM GEGRAPHICARVM LIBER V N su E C I M V S. ARBVMENTVM. Vnderimus Asiam incipit, quam Tanais in superioribus septentrionis partibus nascens difiungit ab Europa. Continet hic ih er gentes Tanaidis ortui adiacentes, orientem ac meridiem uersus item omnes Carbaras nationes quae Caucasum mondem ecolunt, è quibus sunt Amazones Massagetae, Scythae, Albani, Iberes, Bactrioni, Caspii, Medi, Persae, Armeniae duae usque in Mesoptamam Complecitur etiam Troglodytas, et gentes eas quae Heniochi dicuntur. Item Sceptuchos, Choanes, Assyrios, Pophagos, Abianos, Siracos, Taphros. Memnit lasonis,& Medea,& urbium quias considerunt: memmit etiam Xerxis, Mithridatis,& Alexandri eius qui ex Philippo natus est. EAsia, quae ad Tanaim flumen Europam attingit, deinceps nobis dicendum est, eaque naturalibus quibusdam terminis circumscriben da perspicuitatis causa: idque de Asia nobis agendum est, quod de tota habitata terra fecit Eratosthenes. Eam continentem Taurus mediam ferè cinguli in morem diuidit, ab occasu 1 ad ortum porre 21b ctus, unamque eius partem uersus septentriones, alterum uersus me ridiem relinquens. Graeci unam partem intra, alteram extra Taurumappellant. Haec antè quoque dicta sunt: sed nunc memoriae causa renouandae repetantur. Latus est Taurus saepe etiam tria stadiorum millia, longitudine(quanta etiam Asiae est.) xiv millium, a continente quae Rodo obposita est usque ad extremitates Indiae& Scythiae orientales. Diuiditur autem in partes uarias,& nomina circumscriptionibus quà maioribus quâ minorib. definita. Quoniam autem in tanta latitudine montis compraehenduntur quaedam gentes, aliae obscuriores, aliae admodumnotae, ut Parthorum. Medorum, Armeniorum, Cappadoces aliqui& Ciliices, ac Pisidae: quae ad septentrionalem plagam inclinant, in ea collocari debent: quae ad Austrum, in meridionali. quae in medijs sunt montibus, ob aëris similitudinem septentrionalibus adiungendae uidentur: frigidae enim sunt, austrinae calidę. Fluminum quoque ef fluxus ferè omnes in diuersas feruntur partes, alij septentrionales, alij meridionales: saltem ab initio: tametsi quidam deinde uersus ortum aut occasum conuertuntur. Opportuneque adhibentur montes hi ad Asiae in duas partes diuisionem terminis suis includendam. sicut mare quod intra columnas est,& ferè maiori parte ad lineam rectam Tauro opponitur, commodè duas continentes Europam atque Ifricam d stinguit, memorabilis utriusque limes. Caeterùm in descriptione terrae ex Europ.i in Asiam transeunti, huius partes septentrionales primò occurrunt de sectione in duas facta portiones. itaque ab ijs ordiemur. Ex his prima sunt ea, quae iuxta Tanain sunt sita, quem Asiae atque Europę limitem constitueramus. Ea quodammodo peninsulam referunt. Includuntur enim uersus occasum fluuio Tanai,& palude Maxotide usque ad Bosporum& oram Euxini maris maritimam quę in Col chidem definit: à septentrione Oceano, usque ad ostium Caspij maris. ab ortu ipso mari Caspio, usque ad confinia Albaniae& Armeniae, quâ Cyrus& Araxes fluuij effunduntur, hie per Armeniam, ille per Iberiam& Albaniam labens. à meridie ea terra, quae ab ostijs Cyri usque ad Colchidem, à mari ad mare per Albaniam& Iberos porrigitur, ac isthmi formam habet, stadiorum circiter CIƆ CIƆ Cιƒ. Ratio eorum habenda nulla est, qui cum Clitarcho adeò in arctum cogunt eum isthmum, ut eluuione utriusque maris perfundi dicant. Posidonius eum facit latum CID stadia: quantum hunc etiam, qui à Pelusio ad rubrum est mare. neque multum puto(ait.) ab his differre eum qui à Maeotide est ad Oceanum usque. Caeterùm haud scio quomodo ei fidem habere quisquam possit de rebus obscuris dicenti, ubi nullam habet quam sequatur probabilitatem: quando tam aliena à ratione pronunciat de re bus manifestis. cùm quidem Pompen amicus fuerit, qui exercitum in Iberos Albanosque duxit, ad utrumque usque mare, Caspium ac Colchicum. Etenim Pompelum aiunt Rodum uenisse, quo tempore ad bellum piraticum proficiscebatur, mox AISAE 519 ASIAE II. TABV: LA, CONTINET SA RMATIAM ASIATICAM. PARALIELVS IPSIVS MEDIVS RATIONEM habet ad meridianum, quam 7 ad 12. Terminatur autem tabula ab ortu Scythica& parte Caspij maris. Ab austro Albania& Iberia & Colchide& parte Euxini ponti. Ab occasu palude Maeotide atque Sarmatia Europe. Ab arctis, terra incognita. H. m̄. H. m. frmoneßa 15 50 Oemanthia 20 15 45 Insigniores Sarma-Tanais 17 10 20 29 tiae ciuitates. Tyrambe 16 6 30 39 Naubaris 17 15 20 40 G2 TAe 320 vTABVLAASIAE II. da 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 7178 77 79 79 80 51 92 83 84 85 85 87 88 63 63 Parall. 21 per Thylen SCYTHAL Hijperborei H 62 Montes Hyperborei CIVITATES Basilici Sarmatiae Asiaticae. Sarmatae Azaditesmitra, Mapeta, Apathur### gus, Phanagoria, Synda, Bata, AParall. uicell. chaea, Tazos, Ampsalis, Oenan Modoca gêtes Hippophag thia, Exopolis, Auchis, Scopelus, Suruba, Corusia, Ebriapa, Seraca, Cucunda, Batrache, Abunis, Suarden Rha fI Nausunia, Almia, Naana, Hermonassa quam hodie uocan Aigi 50 Madaque Ce cenides Ph: hirophagé SCYTHIAE Parall. decimuf nonas intralmaum pars IA RMA Tanais g paierbidi ATICA Arae cęsari SARMATIAE Materi 56 Paraît. decimu octa. Nesiotis regio Europeę pars Mithridatis regio E.t.d.J.Nauaris Melanchlęni laxama tę Tanais lippici mořte. Sapothrenę Scymnitae Paniardis R. Siraceni Parall. decimussept Psessij Amazones Alopetia Marubius fl. Kämmi Oringi Paparue Themeota Mw. M Surani asuricani des Arbali Rhombitus magnes Męotis palus Parall. 16 Sacani Diaripheos Phanius Tyrambę Αχαται Frichi Sirbi be Alexandri columnae be Khombitus paruus Tusci Zinchi Diduri ΑΑΑθήναηθα Atticitus A. de Conapseni De Bicis palusIsonde P. F. P. A. Geru Cimmeriu Agorita De Metibi 45 promost tors. 1st. E Olondy Vardanus 16. Pfathie fl. Diaboryst TAVRICA Achaei sychrus Berta Sarmaticae Gerri Cher lonesus 45 Cercitæ Burcs. Corges de Monta, Theffyris D' Corocodama Cerceticus sinus 42 Fyle Albaniae Colchidis Montus Euxinus Pars Hvrcam maris pars Albanię pars 51/64 05 67 68/69/70 61/62. 7e 80 84 82 8: 83 1/2 G 3 55 61 60 321. LIBER V N D E C I M V S. mox aduersus Mithridatem ducturus& gentes ad Caspium usque mare sitas: ibique Posidonium differentem compellasse, inque suo discessu interrogasse, ecquid mandaret: eum autem dixisse, Rem gere praeclarè, atque alijs praestare memento. 1liad.§. 208. 2 Adiecit autem his, quòd etiam historiam rerum eius gestarum conscripserit. Itaque oportebat eum ueri maiorem habere rationem. Secunda Asiae pars ceseri potest, quod Asiae partes Tertia, quinque. supra Hyrcanum siue Caspium mare est usque ad Indis propinquos scythas. quod dicto est contiguum, ac semper deinde ei& Caspijs portis succedentia, proxima intra Taurum sitae regioni& Europę. huius sunt media, Armenia, Cappadocia,& his in teriectae regiones. Quarta, quae intra Halyn flumen iacent, inque ipso Tauro,& extra eum sunt,& excidunt in peninsulam, quam isthmus facit Ponticum mare à Cilicio dirimens. In reliquis extra Taurum sitis, Indiam ponimus,& Arianam, usque ad gentes quę pertinent ad ma-e Persicum, Arabicum sinum, Nilum, pelogus Aegyptium& lssicum. Hac dispositione facta, primam partem incolunt septentrionem uersus& Oceanum,Wythae quidam uagi(. Nomades Graeci appellant.)& in plaustris degentes uitam. citra hos Sarmatae, ipsi quoque scythae, Aorsi& Siraci, usque ad Caucasios montes ad meridiem pertinentes: quorum alij incertis uagantur sedibus, alij in tentorijs degunt, ac agricolae sunt. Circa pàudem Maestidem sunt Maeotae,& ad mare Bosporanum, 3 Asia est,& Sindica. Sequuntur Achaei, Zygi, Heniochi, Certetae,& Macropogones, id est longibarbi. supra hos sunt Phthanophagorum, id est pediculos uorantium gens. Post Heniochos Colchis est, sub Caucalijs& Moschicis montibus. Quoniam uerò limitem Europae& Asię posuimus Tanain fluuium, inde sumto principio singula iamnunc describemus. TANAIS à partibus defertur septentrionalibus quidem: non tamen ita, ut eregionè tanais. ad lineam contra Nilum fluat, quae fuit quorundam opinio. Tanais quàm Nilus magis est orientalis, itidem incognitos habens fontes. Sed Nili magna pars nota est, cùm regic per quàm labitur, tota sit accessu facilis,& longas ipse habeat subuectiones. Tanaidis uerò ostia quidem nouimus:(duo autem sunt, quibus is in partes Maestidis maximè septentrionales seseamam esonerat, stadijs lx inter se distantia.) quod autem supra ostia est, eius pars exigua est cognita. fit hoc ob frigus& incommoditates regionis: quas indigenae possunt tolerare, carnibus& lacte uiuentes Nomadum more: exteri sustinere non possunt. Alias etiam Nomades isti, a commercijs aliarum nationum alieni, multitudine ac uiribus praepotentes, occluserunt itinera regionum, ubibringingoterat,& subuectiones si quas fluuius habuit. Hac de causa quidem censuerunt eum e Caucasijs montibus ortum magno alueo aduersus septentriones ferri, indeque retrò labentem in Maeotin exire. his Theophanes quoque Mitylenaeus adsentitur. Alij à superioribus Istri partibus ferri existimant. neque ullum adferunt signum tam longinqui& ex diuersis fimatibus defluxus: quasi potuerit è uicinia& a septentrione delabi. Supra flumen& ad paludem Maeotidem uros sita est, Tanais ipsa quoque appellata, condita a Graecis Bosporum incolentibus. Hanc iussa facere detrectantem rexPolemo nuper euastauit. commune fuit emporium Europaeorum Asianorumque Nomadum,& ijs qui è Bosporo per paludem nauigabant: alteris mancipia& pelles adferentibus,& quae aliae sunt Nomadum merces, alteris uestem, uinum, aliaque ad cicurem uitam pertinentia permutantibus. Ante empo Bospori Cùmme tium ad estavia sita est Alopecia insula, quam conuenae homines habitant. Sunt& aliae par rij& uicinorum uae insulae ponè in palude. Tanais à faucibus haeotidis paludis abest recta aduersus locorum descriseptentrionem nauigatione stadijs ciƀ CC neque multo plura sunt, si quis oram lè-ptio. gat. Nauiganti pone terram a Tanai intra 1330 stadia fluuis occurrit, qui magnus Rombites dicitur, ubi plurimi pisces ad salsamenta capiuntur. deinde ad alia 1230 Rombites paruus, promontorium quod& ipsum capturas habet piscium, sed minores. Priores pro receptaculis usurpant minutas insulas: in minore Rombite ipsi Maeotae opus faciunt. ubique enim ea in ora Maeotae accolunt, agricolae quidem, sed non minùs quàm Nomades bellicosi. Diuiduntur in gentes complures. quarum propiores Tanaidi, feriores sunt, Bosporo uiciniores magis mansuetae. A'Rombite minore ICC sunt stakia ad Tyramben STRABONISGEOGRAPH. ramben,& fluuium Anticeitam. deinde Cxx ad pagum Cimbricuin: ubi naues soluum qui paludem nauigant. In ora hac etiam speculae sunt, quae Clazomeniorum dicunturCimmericum urbs fuit quondam, in peninsula iacens, isthmum fossa& aggere claudens. Fuit quodam tempore magna Cimmeriorum in Bosporo potentia, qui& Cimmerius ab ijs dictus fuit. Hi sunt qui regiones continentis à dextra Ponti sitas usque ad loniam incursionibus uexauerunt. Atque hos quidem scythae istis è locis expulerunt: Scy thas Graeci, qui Panticapaeum& alias in Bosporo urbes condiderunt. Deinceps ad Achilleum pagum stadia xx, ubi fanum est Achillis. Ibi angustissimus est traiectus oris Maeeticae paludia, xx circiter aut amplius stadiorum, in altera continente opponitur Myr4 mecium pagus 4 uicinum Herculeo. Parthenium deinceps ab Achilleo sequitur. Inde ad Satyri monumentum stadia XC. id est agger in quodam promontorio, factus ob memoriam uiri cuiusdam qui in Bosporo potentia claruit. Propè pagus est Patraëus. inde ad pagum Corocondamen CXXX. Hic est finis Bospori Cimmerici. Sic autem fauces appellantur in ore Maeotidis, ab angustijs quae iuxta Achilleum& Myrmecium sunt pertinentes usque ad Corocondamen,& huic oppositum uicum Panticapęorum terrae, qui Acra dicitur, treto stadiorum Lxx perceptis. eò enim usque etiam gladies peruenit, Maeotide per hyemem congelante interdum, ita utambulari pedibus possit. Totae illae angustiae portus habent bonos. Supra Corocondamen lacus est iustae magnitudinis, quem ab ea uocant Corocondametin. is ad X à pago stakia in mare effluit in lacum hunc etiam pars Anticeitae fluuij, insulamque efficit ambitam palude hac,& Macotide,& fluuio. Sunt qui fluuium hunc Hypanin appellant, ut eum qui est apud Boryschenem. Vbi intra Corocondamitem nauigaueris, Phanagoria est memorabilis urbs,& Cepi, & Hermonassa,& Apaturum Veneris fanum. De his Phanagoria& Cepisitae sunt in introitu ad laeuam insulae: reliqua ad dextram, trans Hypanim in Sindica. In hac etiam Gorgip pia est,& Sindicorum regia uicina mari,& Aborace. Quia autem regulis Bospori hi parent, uniuersi Bosporani dicuntur. Caput Europaeorum Bosporanorum est Panticapaeum, Asianorum Phanagorae urbs. nam& sic uocatur. Et uidetur Phanogoria emporium esse eorum quae ex Maeotide, supraque sitis barbaris regionibus deuebuntur: Panticapaeum eorum quae è mari eodem ad feruntur. Habet Phanagoria templum Veneris Apaturi insigne. nomen deae è fabula sumta occasione à dolo(. apate.) deducunt. ibilocorum Venerem, cùm eam estigantes adorirentur, Herculem acciuisse, inque spelunca quadam abscondisse, deinde singulos estgantes excepisse,& Herculi unum post aliGtes Maoucié, um per fraudem necandum praebuisse. De Maestis sunt Sindi, Dandarij, Toreatae, Agri, Arrichi, Tarpetes, Obidaceni, Sitraceni, dosci, alij plures. nec non Aspungitani, inter Phanagoriam habitantes& Gorgippiam ad ID stadia. quibus cùm insidiaretur sub amiciciae praetextu rex Polemon, re comperta bellum eis inferens in potestatem eorum uiuus peruenit& interijt. De uniuersis Męotis Asianis alij paruerunt emporium Tanaidis tenentibus: alij Bosporani. interdum etiam alij ad alios defecerunt. Saepe Bosporani reguli usque ad Tanain omnia obtinuerunt: maximè ultimi Pharnaces, Casander, Polemo. Pharnacen etiam ferunt Hypanin fluuium expurgata quadam uetere fossa Dandarijs induxisse, agrumque eorum proluisse. Post Sindicam& Gorgippiam ad mare ora est Achaeorum Zygorum,& Heniochorum, maxima sui parte importuosa& montosa, utpote portio Caucasi. Viuunt isti è praedationibus maritimis. Lembos habent exiles, angustos, atque leues, ad xxv hominum, aut plurimùm xxx capaces: Graeci Kamaras uocant. Aiunt ab lasonis expeditione Phthiotas Achaeos Achaiam quae isthic est habitasse, Lacones Heninchiam. horum duc es fuisse Recam& Amplistratum, aurigas Castorum, unde etiam genti nomen. est enim heniochus Gręcis auriga: Proinde camararum classe parata impetunt isti aliquando onerarias naues, aliquando regionem urbemue aliquam,& mare obtinent. Nonnunquam eos Bosporani recipiunt, nauali eis suppeditantes,& forum ac praedae distrahendae opportunitatem. Domum reuersi, quia naualibus, carent, camaras humeris impositas, in syluas portant: in quibus etiam habitant, parum fertilem arantes tellurem. rursum ad mare eas departant, ubi nauigandi tempus aduenit. Idem faciunt etiam in alieno solo, cognita habentes syluestria loca, in quibus abscondentes ASIAE 325 ASIAEIII. TAB V LA, CONTINET COLCHIDEM BERIAM, ALBANIAM ET ARMENTAM MAIOREM PARALlelus ipsius medius rationem habet ad meridianum, quam undecim ad 15. Terminatur autem tabula ipsa ab ortu parte Caspij maris & parte Mediae, à meridie, Assyria& Mesopotamia. Ab occasu, Cappadocia& parte Euxini ponti. Ab arctis, Sarmatia Asiatica. H. m̄. H. m. Dioscuria 43 45 Colchidis Phasis 2930 50 Artanissa 15 40 Iberiae Armactica I 29: I Ciuitates Gaetara e e 30 19 insignes. Albaniae SAlbana 15 30% I 26 Artaxata 1615 1081 20 CArmauria 15 14 Armeniae Thospia 14 52 ferc maioris Artemita 50A1 14 H TA 36 40 30 x PVTABV LA ASIAE III. 76 74 79 80 81 82 71/72 81 84 85 86 corre P C Ick cauce A Manrali Soana St. Cinchia Portae Albaniae A 47 à Mecklesus P Dioscurium Hippe Thiauna Chabala Cyaneus St. Anton Décret Iobula Madia P. Mijnger Zalx COLCHIS 46 ALBANIA A Albana Dein Neapolis Ecretica res des be Hyrcani siue Caspij maris Pars Charistus be Crrus A. Getara Armactic. de mieux Pars 4 45 Conti Phasis Arca Noe, quę quieuit in montibus Armenię - 6Rosthici montes HZsch. Cotat ena regio Tosarena Coltena 1 Glisma E le 11 L'A surta m^oBagnna Lychnites Palus Araxus A Sacapena be am Päivä Pars Siracena Cappadociae Bochae Totena regio N 10 Traperzus sch. Von varuthae Αηχες Soducena D'une I I V P de la fois Fons Eughrat. Alfea Zorig Bestlisene S RAÀÀSαna b Andt Antitaurus Terni 42 Hobordena bij MEDIAE 4 Zursien V Votre beau De PARS deux Astaunitis Sophena Antitaurus Abus mons CIVITATES Acilisena ### le t COLCHIDIS. Dioscuria, quae& Sebastopolis, Siganeum, Madia, Sarace, Zadris. ARissenmaeing FJvS IBERIAE. Aginna, Vasada, varica, Zalissa. Bagrauandens ALBANIAE. Teleba, Gelda, Tagoda, SamuAnzitena Artemina nis, Embolaea, Baruca, Misia, Chadacha, Alamus, Thil Gordri moœtes bis, Thiauna. A4 Ede Gordena ARMERIAE maioris. Sataphara, Cholua, PaCþ Vdll. Ipris qui 2 Thospites tina, Batinna, Sacalbina, Arsarata, Naxitana, TinisMazara Pour Votre sa, 18vbina, Phandalia, Citamum, Babila, Legerda, Tholpias paius Mardi Anzetra Belcania, Colchis, Phora, Maepa, Caputa, Colsa, Tigranoama, Artagigarta, Corra, Anzeta, Cholima, Pherendis, Sardeua. ASSYRIAE. Corinea PARS σεηουθη C.F.P. siavina. Le Mefopotisme pars F. Bln 18. 72 80 73 75 741 31 84 85 327 Parall. 14 Diapontus Parall, 13 Per Byzantium Parall, 12 Diaromes Par So H LIBER VNDe CIMVS. dentes camaras, ipsi pedites noctu uaganur atque interdiu plagij causa faciundi. facilé autem homines abductos patiuntur redimi, ijs qui amiserunt homines rem postquam auecti fuerint significantes. Iis sanè in regionibus, quibus princeps aliquis praeest, iniuriam affectis praesidium in magistratu est aliquod. saepe enim prędones uicissim adoriuntur, camarasque unà cum uectoribus abducunt. quae Romanis subsunt, minùs habent auxilij, ob negligentiam eorum qui mittuntur. Talis est istarum uita gentium. Sed& istę reguntur ab ijs, quos Sceptrigeros appellant: qui ipsi regibus aut tyrannis parent. Equidem Heniochi quatuor reges habuerunt, quo tempore Mithridates fugiens ex auita ditione in Bosporum, per ipsorum regionem transiuit. nam haec ei peruia fuit. De Zygic rum autem transitu spem abijciens ob locorum difficultates istorum& feritatem hominum, aegrèper oram incessit, plerunque mare conscendens, donec ad Achaeos uenit. à quibus admissus, iter perfecit è Phaside factum ad stadiorum poenè quatuor millia Statim itaque à Corocondama uersus orientem nauigatio est. Stadijs exxo inde Sindia. Ora Bosporia cus est portus,& urbs. Deinde post CCCC Bata quae uocantur, 5 pagus& portus quâ nae descriptio. maximè huic orae uersus meridiem opposita uidetur esse Sinope, sicut Carambin diximus Criümetopo obiectam. A' Batis Artemidorus Cercetorum oram recenset, stationes habentem& pagos, porrectam ad stadia ferè 13DJL. Tum Achaeorum, ad stadia 17 inde Heniodhorum ad ciD. pòst Pityuntamagnum, CCCLx, usque ad Dioscuriadem. Qui res Mithridatis conscripserunt(quibus maior est adhibenda fides.) primos Achaeos dicunt, deinceps Zygos, Heniochos, Cercetas, Moschos, Calchos:& supra hos sitos Phthe: ophagos, Thoanes, aliasque exiguas gentes circa Caucasum. Initiò ora(ut dixi.) uersus ortum tendit,& in austrum respicit. à Batis autem inflectitur,& obuertitur occa sui paulatim, desinitque ad Pityuntem& Dioscuriadem. quae Colchildis loca dictam oram attingunt. Post Dioscuriadem reliqua est Colchidis ora,& contigua Tra— Tra— J pzûs, flexum faciens insignem, quae deinde in rectum porrecta, latus Ponti dextrum efficit, quod septentrionem respicit. Vniuersa Achaeorum& reliquorum populorum ora usque ad Dioscuriadem& loca quae uersus meridiem in continente ad rectam lineam opponuntur, Caucaso subiacet. Mons est Caucasus utrique superpositus mari, Euxino inquam& Caucasus monsCaspio, isthmum quo ea distinguuntur tanquam murus intercludens. Distinguit uersus meridiem Albaniam& Iberiam à Sarmatarum planicie uersus septentrionem dissitaArborum diues est omnis generis, cùm aliarum, tum ex qua naues compingantur. Tradit Eratosthenes Caucasum ab accolis Caspium appellari: fortasse à Caspijs ita dictum. Cubitos autem quasi quosdam protendit uersus meridiem, qui& Iberiam mediam complectuntur,& Armeniae montibus coniunguntur,& ijs qui Moschici appellantur: item Scœdisae& Pariadrae. hi omnes, Tauri montis partes sunt Austrinum Armeniae latus conficientis, ab eo quodammodo abrupta,& uersus septentrionem prolapsa usque ad Caucasum, oramque Euxini maris, quę à Colchide ad Themiscyram porrigitur. Enimuerò Dioscurias in tali sita sinu,& orientem uersus extremum continens punctum totius ma-Dioscurias. tis Euxini, intimus eius angulus dicitur,& ultima nauigatio. Prouerbiale.n.illud dictum, In Phasin, ultimus qua cursus nauibus'st: ita accipiendum est: autorem lambi non Phasin fluuium innuisse, aut urbem cognominem fluuio impositam: sed à parte Colchidem. Erenim à flumine& urbe recta in imum sinum nauigatio restat haud minor IX stadijs. Eadem Dioscurias etiam initium est isthmi Euxino& Caspio mari interiecti, commune emporium gentium suprà& in uicina habitantium. aiunt quidem eò conuenire LXX, nonnulli etiam CCCgentes, quibus nulla rerum cura sit omnes diuersarum linguarum. quia sparsim& sine commercijs uictitant, ob insolentiam& feritatem. Sarmatae sunt plerique,& omnes Caucasij etiam. Haec de Dioscuriade. Sed& reliqua Colchis maiore sui parte imminet mari. Perfluit Colchis. eam Phasis magnus fluuius, ex Armenis ortus, Glaucum& Hippum recipiens è uici. Phasis. nis profluentes montibus. Sursum nauigatur Phasis usque ad Sarapana, quod est castellum etiam urbs condi in quo possit. inde terrestre iter curribus conficitur ad Cyrum. Imposita est Phasidi urbs eiusdem nominis, Colchorum emporium, ab una parte fluuio, ab altera lacu, à tertia mari cincta. Inde Amisum& Sinopen est nauigatio tridui aut bidui, quod STRABONISGEOGRAPH. 1830 quod mollia sunt ea litora,& lenia fluuiorum ostia. Bona est regio, fructusque eius boni, melle demto, quod plerunque amaroris aliquid habet. Rebus etiam ad naues compingendas omnibus praedita est. multam enim materiam cùm ipsa producit, tum peramnes subuehit. Linum quoque producit copiosum,& cannabin, ceram, ac picem. Linificium etiam sermonibus hominum celebratum fuit. nam euehebatur in peregrina loca. & qui Colchorum cum Aegyptijs cognationem demonstrare uolunt, isto utuntur argumento. Supra dicta flumina in Moschica regione situm est Leucotheae templum, à Phrixo conditum, ibique oraculum eius, ubi aries non immolatur. id opulentum pridem, nostra aetate spoliauit Pharnaces, ac paulo pöst compilauit Mithridates Pergamenus, nam regione aliqua malè multata, Deûm laborant res,& honoribus carent, inquit Euripides. Enimuerò quantus antiquitus splendor eius fuerit regionis, fabule ostendunt la sonis expeditionem sub inuolucro proponentes, qui usque ad Mediam processerit, ac antea etiam Phrixi. Postea temporis successerunt reges, qui in prouincias(.id enim sunt acceptuchiae.) diuisam ditionem mediocri rerum statu tenuerunt. Tandem Mithridates Eupator magnam nactus potentiam, istis potitus est regionibus. ab eo subinde aliquis amicorum missus est praefectus& administrator prouinciae. de quibus fuit etiam Moaphernes patris mei patruus. atque hinc regi maxima fuerunt ad rem naualem subsidia. Mithridate autem euerso, etiam ditio ipsius dissipata in multos est ultimò Bolemon Colchidem habuit: eoque mortuo uxor Pythodoris regnum in Colchos, Trapezuntem, Pherraciam,& suprà accolentes barbaros tenuit: de quibus postea dicemus. Moschica, in qua templum fuit, tripartita est: partem eius Colchi, Iberes aliam, aliam Armenij tenent. Oppidulum est in Iberia, urbs Phrixi nomine, quae nunc laesta di6 citur, satis munitum, in confinio Colchidis. Apud Dioscuriadem fluit 6 Charus fluuius. De gentibus quae Dioscuriade conueniunt, sunt etiam Phth-prophagi, à sordibus& squa lore nomen habentes. His uicini Soanes, sordibus haud quicquam inferiores, potentia autem priores, qua& fortitudine reliquos ferè amnes excedunt,& in orbem circumsita tenent, summa Caucasi habitantes quae Dioscuriadiimminent. regem habent,& concilium CCC uirorum. conducunt exercitum hominum, ut fertur, etiam ad ducenda millia. tota enim multitudo ut incomposita, ita bellicosa est. Aiunt apud hos etiam aurum deferri à.torrentibus, idque barbaros excipere alueolis perforatis,& uelleribus lanosis. unde etiam aurei uelleris exstiterit fabula. nisi fortè Iberes occiduis Iberibus(qui Hispani sunt.) cognomines uocant, ob auri utrobique metalla. Vtuntur Soanes etiam ue† neno, quo mirabiliter cuspides inungunt,& uenenatis telis sauciatos foetor admodum est molestus. Porrò caetera gentes uicinae circa Caucasum, sterilem& angustam incolunt Iberia. regionem: Albani& Iberes, quae maximè isthmum implent gentes, Caucasię ipsae quoque dici possunt: solum autem tenent felix,& quod admodum commodum habitationi sit. Et quidem Iberiae maior pars probè habitatur, domibus& pagis conditis, ita ut etiam latericia tecta sint,& domorum architectonica structure, ac fora,& alia publica aedificia. Pars eius Caucasijs includitur montibus. nam, ut dixi, montis eius porriguntur uersus meridiem cubiti quidam frugiferi, uniuersam cingentes Iberiam,& pertinentes ad Armeniam& colchidem. In medio eorum planicies est fluuius irriguum, quorum Cyrus est maximus. Is in Armenia ortus, statim in eam incidit planiciem, adsumto etiam Arrabone è Caucaso defluente,& alijs aquis, per angustum alueum in Albaniam se effundit. Interhanc porrò& Armeniam copiosus labens per campos optima habentes pascua, receptis etiam pluribus amnibus, Alazonio, Sandobane, Roetace,& Chane, qui omnes sunt nauigabiles, in Caspium exit mare. Olim Corus uocabatur. Campestria Iberorum agriculturae& pacis studiosissimi facilè habitant Armenio& Medico cultu. Montana plures& bellicosi habent, scytharum more ac Sarmatarum uiuentes, quorum etiam finitimi sunt atque cognati. agriculturam tamen hi quoque attingunt: multaque hominum millia è suo corpore& illis cogunt, si quis incidat tumultus. Quatuor sunt in lberiam aditus. Vnus per Sarapana Colchicum castellum& angustias quae ponè sunt. per quas Phasis pontibus exx iunctus propter obliquitatem, asper& uiolentus in Colchidem LIBER V N D E C I M V S. chidem defluit, locis istis per imbres multisille torrentibus exesis& in conuallem redactis. Oritur Phasis ex superiacentibus montibus, émultis confluens scaturiginibus. in campis autem alios in se recipit fluuios, quorum sunt Glaucus& Hippus. ita completus, ac nauigabilis factus, in Pontum exit. Vrbs ei imposita est, eiusdem nominis,& lacus in uicinia. In Iberiam ergo è Colchide talis est aditus, saxis, castellis,& fluuijs conualles facientibus interceptus. E nomadibus autem uersus septentrionem degentibus tridui est adscensus difficilis. post hunc angustiae per quas fluuius labitur Aragus, quatuor dierum iter ad unum. munit autem extrema huius uiae murus haud facilè expugnabilis. Ab Albania per saxa principiò excisa est uia. deinde per paludem, quam fluuius è Caucaso decidens Uefficit. Ab Armenia angustię sunt ad fluuios Cyrum& Aragum. qui antequam confluant, urbes habent munitas, saxis impositas, ad xvi stadia inter se distantes: Cyro Harmozica imminet, Arago Seumara. His aditibus primùm Pompeius, deinde Canidius usi sunt. 7 Quatuor hominum genera lberiam incolunt. Primum è quo reges deligunt, aetate semper maximum de regis prioris cognatis. proximè minor natus ius dicit, exercitusque ducit. Secundum est sacerdotum, qui& iura eum finitimis communia procurant. Tertium est militum& agricolarum. Quartum est plebs, qui sunt serui regij,& omnia ad usus uitae necessaria obeunt ministeria. Communes eis sunt possessiones secundum familias. imperat& gubernat quamuis earum natu maximus. Tales sunt Iberes& eorum solum. Albani magis dediti sunt pascendo pecori,& affiniores uago generi, non tamen alie-Albanidos ni, eademque de causa etiam mediocriter bellicosi. Habitant inter Iberos& mare Caspium, hoc ortum, illos uersus occasum attingentes. de caeteris lateribus septentrionale munitur Caucasijs montibus, qui planiciei imminent,& quâ ad mare pertinent Ceraunij uocantur. austrinum efficit Armenia iuxtà porrecta, partim planicie magna, partim etiam montana: qualis est Cambysena, qua Armenij& Iberos& Albanos attingunt. Cyrus uerò Albaniam perfluens, reliquique eum implentes fluuij, soli quidem ubertatem ad. iuuant, sed mare alterant. Multum enim coeni ingestum, implet traiectum, adeò ut insulae quoque exiguae propinquae adiungantur continenti, fiantque paludes inaequales& obseruatu difficiles. Augent hanc inaequalitatem aestuum religiones. Et quidem ferunt duodecim eum ostijs exire, partim caecis, partim omnino fluctum refringentibus, nullamque nauibus stationem relinquentibus. cumque litus ad plura IX stalia mari& fluuijs undique alluatur, totam eius partem istam esse inassam: limum autem etiam ad ID stadia promoueri,& quasi aggerem quendam litori praestruere. Haud procul inde Araxes etiam influit, asper ex Armenia se proruens. Quod limi ille protrudit alueum faciens peruium, Cyrus aquà opplet. Fortasse huic hominum generi nihil opus est mari, cùm ne terra quidem ut par erat utantur. Etenim ea omnis generis fructum, etiam mitissimum, profert, omnes plantas, adeoque semper quoque uirentes. cùm tamen ne exiguus quidem cultus adhibeatur. Nam sine semente hac,& duri uomeris usu Odyss. 17.109. Omnia proueniunt sicut dixerunt nobis qui eam administrauerunt prouinciam, Cyclopicam quandam enarrantes uiuendi rationem. nam consitum ibi agrum ferunt semel, bis proferre aut etiam ter frugem.& sanè primò quinquagechum& quae non renouetur, cùm quidem non fer tò, sed prorsus ligneo aratro terra proscindatur. Rigatur tota planicies fluminibus alijsque aquis magis etiam quam Babylonia aut Aegyptia. itaque cum semper herba uiret, tum pascuis est admotum apta aëris quoque est melior quam isthic temperies. Vites nunquam omnino fodiuntur, quinquennio exacto demum putantur. nouellae secundo iam anno statim fructum ferunt: adultae tantum, ut magna pars in palmitib. relinquatur. Vegeta sunt etiam apud eos animalia tam mansueta quàm fera. spli forma& magnitudine alijs praestant hominibus, moribus simplices,& à cauponando alieni: ut qui ne nomismate quidem utantur plerunque, neque ultra centenarium numerare nouerint, ac permuta tione mercium utantur. Caetera quoque ad uitae usum pertinentia negligenter tractant, imperiti ponderum& mensurarum exactarum. quin& bellum, ac rem ciuilem,& agriculturam improuide obeunt. Tamen& pedites,& ex equis pugnant, leui grauique armatura, STRABONIS GEGRAPH. tura, ut Armenij. Maiorem quàm Iberi exercitum ducunt. armant enim etiam IX millia uirorum, equitumque XXII millia. quantis copijs aduersus Pompetum decertauerunt. His quoque in bello auxiliantur Nomades aduersum exteros, ut& Iberis, eadem de causa. aliâs saepe adoriuntur homines, adeoque agricultura prohibent. Albani iaculis utuntur& sagittis: thoraces gestant ac clypeos,& galeas ferinas itidem ut lberi. Ad Albaniam pertinet etiam Caspiana. nomen a Caspia gente gerens, unde& mari appellatio ea gens nunc obscura prorsus est. Ex Iberia in Albaniam aditus per Cambysenam aqua carentem& asperam est ad fluuium Alazonium. Excellunt uenatione cum Albani tum eorum canes, non arte magis quàm studio quod ei rei impendunt. Pręstant etiam alijs reges. Nunc quidem unus uniuersis imperat: quondam singuli eadem utentes lingua populi, suum quisque habuerunt regem. linguae sunt ijs xxvi, quia non multis inter se commerceis de uinciuntur. Fert ea regio Iethaliaanimalia quędam, scorpios etiam& phalangia. Phalangio Religio Albano rum alia cum risu necant, alia flentes suorum ob desiderium. Deos colunt, Solem, louem, Tum. Lunam. atque hanc quidem praecipuè. templum huius est Iberiae uicinum. ei praeficitur sacerdos, primo secundum regem honore, praeestque amplae& uiris abundanti ditioni cùm quae ad sacerdotium, tum quae ad sacros ministros pertinet. horum multi diuino instinctu correpti uaticinantur. qui uerò eorum furore uehementiore agitatus solus per syluas uagatur, hunc compraehensum sacerdos sacra uincit catena,& sumtuosè per illum alit annum. productus deindead rem sacram deae faciendam, unà cum alijs uictis mactatur unguentis delibutus. Sacrificij ritus hic est. Quidam sacram tenens hastam, qua fas est homines sacrificeandi causa interficere, comminus accedens latus hasta traiecti corferit, rei huius non imperitus. Collapso isto, è cadauere diuinationes quasdam concipiunt, inque publicum enunciant.& cadauer in certum locum deferentes, id lustrandi causa uniuersi calcant pedibus. Summopere senectutem Albani uenerantur, cùm aliorum, tum parentum. Mortuorum autem curam gerere aut mentionem facere nefas putant. pecunias quidem unà cum defunctis sepeliunt, ideoque pauperes uiuunt, nihil paternorum possidentes. Haec de Albanis. Ferunt lasonem cum Armenio Thessalo in nauigatione ad Colchos instituta profectum fuisse usque ad mare Caspium,& Iberiam, Albaniamque peragrasse, magnamque Armeniae& Mediae partem. quod& lasonea.& alij testan tur commentarij. Armenium porrò ferunt oriundum fuisse Armenio, urbe iuxta Boebeidem paludem inter Larissam& Pheras,& quos ille secum duxit, eos incoluisse Acet lisenam,& Syspieritidem usque ad Calachanam& Adiabenam:& quidem Armenię nodamarones. men à se reliquisse. In montibus qui supra Albaniam sunt siti, Amazonibus quoque sedes fuisse perhibent. Sane Theophanes qui Pompeij castra secutus in Albania fuit, inter Amazonas& Albanos ait habitasse Gelas& Legas Scythicos populos: indequé Mermadalin amnem profluere inter hos& Amazones medio space. Alii, atque inter hos Metrodorus Scepsius& Hypsiorates, ne ipsi quidem locorum ignari, Gargarensibus confines eas habitasse asserunt in radicibus Caucasiorum montium septentrioni obuersorum, quae Ceraunia dicuntur. Eas reliquum tempus ita exigere, ut plantandi, arandi, pascendique, equos maximè, operas ipsae nauent: fortissimae etiam equis uenatui sedent,& bellicam rem exerceant omnibus etiamnum infantibus dextram aduri mammam, ut ad quosuis usus expedité brachium suo sungatur munere ad iaculandum. uti eas& arcu:& sagari(quod gladij genus est.)& pelta. è pellibus ferarum cassides conficere, tegumenta, & subligacula. Duos autem ueris menses habere eximios, quibus adscendant in montem uicinum eas à Gargarensibus diuidentem. Hos quoque adscendere tum, uetere quodam instituto. ibique unà peractis sacrificeis cum Amazonibus corpora eos miscere prolis procreandi causa: idque in occulto,& promiscuè quemuis cum quauis ut casus ob tulit. postquam praegnantes fecerunt, domum eas dimittere. has si femellam pariunt, ipsas enutrire. si marem, illis educandum mittere. quemuis Gargarensium puero oblato se familiarem praebere, quem nimirum ob ignorantiam suum deputet filium. Mermodas autem è montibus per Amazones se praecipitans è montibus,& Siracenam, ac deserta in medio sita, in Macotidem effluit. Memoriae proditum est Gargarenses è Themscyra in ista loca cum Amazonibus commigrasse. inde ab ijs defecisse, adiutosque à Thracibus & EuASIAE 333 ASIAE VII. TABVS LA, CONTINET MARGIANAM, BACTRIANAM, SOGDIANAM, SACAS ET SCYTHIAM INtra Imaum montem. Annumeratur& Hyrcania, quę tamen in quin ta Asiae tabula locum habet. Parallelus ipsius medius, rationem habet ad meridianum, quam duo ad tria. Terminatur autem tabula ip sa ab ortu Schythia quae intra Imaum monten est, ab austro, monte Imao qui supra Indos est, qui intra& extra Gangem sunt. Praeterea Paropanisadibus& Aria ac Parthia& parte Hyrcani maris. Ab occasu parte Mediae& Hyrcani pelagi& Sarmatia Asiatica. Ab arctis, terra incognita, m̄. H. m. H. 34 56 2 Hyrcania Amarusa 14 56 Hyrcaniae ferè Antiochia 15 Nigaea Margianae 24 20 z Characharta q 14 40 r 15 23 Bactrianae Zarispa Ciuitates Bactra 44 insignes. 50 Maracanda 14 29 15 coniana 20 15 Maruca sogdianae 1303 Drepsa Alexandria 49 20 Laspabota Scythiae 30 2 Danaba K T A 30 33 PvTABVLA ASIAE 1.35/93/1.55/100 ... ,, 105/ ,... ,,... ,, 125/ ,- ,- ,- ,- ,- ,- ,- ,- ,- ,de Alani scythę Suobeni Alanorst Populi Pvren'orci montes Saetiant SOGDIANAE, Pasicae, latij, de la lange Tachori, Augali, Oxidrancae; DryINTRA bactae, Candari Mardyeni, Oxiani, SCYTHIA Chorasmij, Drepsiani, Anieses, cir Svebr. roedes. Est etiam regio VandaRhobosti Mologeni Khan banda, inter Caucasum& Imaum. Tectosaces Asmani 's### Samnitae Sasones IMAVMGalactophagi Paniardi Tapurg D Vous des 25/10. Tybiacae Rhaft. Norossi Cultivateur Iaxartae sioure 50 Iaxartus fl. Namastae B. F. O Sogdij mötéz Källe, Caratge lustus A. TÈTÉTÉE Coma SOG DIANA Alexádria Mare Hyrcanum stue Caspium Loy 45 4 a spabota θκίς Α BACTRIA . De NA H. S. A. Pour Vous Bactra Ce laucasii ino ME de l'un de hontes Paropanisus 3.7.74 DIA Parch Assyria Carmania ACHOSIAAR Susiana Drangian PERSIS Deserta 2 D Carmania HZsch. Wien M Sinus Persicus INDIA be 120 I. I. de 355 Parall. 21 H. Schaef Londres er luyten Populi MARGlANAE, Derbiccae, Massagetae, Parni, Daae, Tapuri, BACTRIANAE, Salatarae, Zariaspae Chomari, Comi, Acina cae, Tambyzi, Thocari, Marycaei, Scordae, Varni, Sauadij, Amarispi. T Parall. 17 Diaripheos Parall. 10 Diapontus Parall. 14 Diaromes P'aral.12 P.S. Imaus mons 9 S. H.J. V SCYTHIAE populi Massaei, Erymi, lastae, Machetegi, Norosbes, Cachagae, Ascotancæ, Sagaraucae.iciuitates Margianae. Ariaca, Nigaca, Gurianae, Aratha, Rhea, Iasonium. Bactrianae. Charracharta, Warispa, Ebusmi, Maracanda, Curiendra. Sogdianae. Oniana, Maruca, Drepsa, Alexandria ultima. 0 G 125 135 140 K 2 LIBER V N D E C I M V S. & Euboensibus quibusdam qui eò usque uagati essent, bellum ijs intulisse. postea composito bello pactos esse communitatem de qua diximus liberorum duntaxat, uita cętera seorsim transigenda. Peculiare aliquid narrationi de Amazonibus accidit. Reliquae enim fabulas à uera historia separatas habent. etenim antiqua, falsa,& portentosa, fabulae uocantur: historia ueritatem requirit, siue prisca ea, siue noua sit: monstrosa aut nulla admittit, aut rarò. De Amazonibus uerò eadem& nunc,& antiquitus traduntur, prodigiosa quidem,& à fide procul remota. Quis enim crediderit mulierum exercitum, aut ci uitatem, aut gentem constare absque uiris posse? ac non constare modò, sed expeditiones etiam fecisse in aliorum ditionem ac non uiciniam modò subegisse& usque ad eam quae nunc est lonia progressum: sed& trans mare ad Atticam usque copias emisisse? perinde n. hoc est, ac si quis diceret uiros ea tempestate mulieres, mulieres uiros fuisse: Enimuerò isthaec etiamnum de ijs praedicantur: augetque rei singularis admirationem, quòd antiquis quam recentibus fides faciliùs. adhibetur: Vrbes quidam ab ijs conditae denominataeque feruntur Ephesus, Smyrna, Cuma, Myrina, Paphus: aliaque exstant monumenta. Themiscyram uerò& campos iuxta termodontem, montesque supra positos, omnes Amazonibus adscribunt: aiuntque inde eas expulsas fuisse: ubi nunc sunt, pauca de ijs& sine remonstratione feruntur. Quale est etiam de Thalestria, quam Amazonibus imperarem cum Alexandro ferunt prolis concipiendae causa in Hyrcania coiuisse. non enim in confesso hoc est: sed è tanto scriptorum numero qui maximè ueritatis habuerunt rationem, nihil ea de redicunt, nullaque fit mentio eius ab his quibus plurimum fidei habetur. qui tradiderunt, non consentiunt. Clitarchus ait Thalestriam a Caspijs portis& Thermodon te profectam ad Alexandrum uenisse. sunt autem à Caspijs portis ad Thermodontem stadia amplius IOD CID. Quae autem probabiliter uulgata sunt, etsi in ijs consentiant omnes, tamen qui confinxere, adulandi quàm ueritatis fuerunt studiosiores. Quale est, quod Caucasum in montes Indicos, eisque uicinum mare orientale transtulerunt à montio bus qui supra Colchidem& Euxinum mare siti sunt, quos Graeci Caucasum nominant, amplius xxx stadiorum millibus ab India distantes: ibique Promethum uinctum fabulos è tradunt, cum nihil ulterius uersus ortum Solis cognouissent. Bacchi enim& Herculis in Indos expeditio posterius tempore commentum prae se ferunt: quippe cum Hercules prometheum mille pòst annis dicatur soluisse. Fuit sanè gloriosius, Alexandrum usque ad Indicos montes, quam usque ad intimum Euxini sinum& caucasum subegisse Asiam. sed gloria montis, nomenque,& quòd lason cum suis longissimam creditus est expeditionem fecisse progressus usque ad Caucaso uicina loca, quodque traditum fuit Prometheum in extremis terrae finibus ad Caucasum fuisse alligatum: haec inquam federunt ut gratiam regis se inituros putarent, si nomen Caucasi in Indiam transportassent. Porrò autem eius qui re uera est Caucasi excelsissimae partes, sunt quae maximè uersus me- Caucasus. ridiem tendunt ad Albaniam, Iberiam, Colchos,& Heniochos. Habitantur ab ijs, quos Dioscuriadem conuenire dixi. conueniunt autem ferè salis causa. Horum alij summa montium incolunt, alij in saltibus degunt. uiuunt potissimum carnibus ferinis, frugibus sylue stribus,& lacte. Vertices hyeme conscendi non possunt. Aestate scandunt, pedibus sub ligantes calceos aculeatos è tergore bouis crudo confectos, latos instartympanorum, propter niues& glaciem. Delabuntur pelli insidentes una cum fasciculis suis. quod idem fit etiam in Atropatia Media,& Masio Armeniae monte: ibi etiam rotulae ligneae aculeatę plantis pedum subduntur. Summa ergo Caucasi sic sunt. Cùm descendit ad radi ces montium, magis uersus septentrionem iam loca inclinant: sed leniora sunt, iam campis Siracorum appropinquantia. Troglodytae etiam ibi quidam sunt, in speluncis habitantes frignoris causa: apud quos etiam farinae iam est copia. Post Troglodytas sunt Chaeanoetae& Polyphagi, quasi uoraces, dicti,& Eisadicorum pagi, agriculturae gnarorum, quia non omnino subiacent septentrionibus. Hos sequuntur Nomades deinceps usque ad Maeotidem, Nabiani& Panxani, ac Siracum iam nunc& Aorsorum nationes. Videntur Siraces& Aorsi patria superiore eiecti, Siracesque magis quam Aorsi ad septem. trionem accedunt. Equidem Abeacus Siracum rex, cùm Pharnaces Bosporum teneret, xx equitum millia mittebat: Spadines Aorsorum rex etiam ducenta. plures his Aorsi supe STRABONISGEOGRAPH. si superiùshabitantes, ut qui terrae plus obtinerent, ac ferè maximam partent orae maris Caspij. itaque negociabantur etiam, camelis Indicas& Babylonicas merces à Medis& Armenijs excipientes. aurum quoque ob diuitias gestabant. Aorsi Tanain accolunt, Siraces Achardeum. is è Caucaso fluens in Męotin exit. Mare Caspium Secunda Asiae pars à Caspio mari incipit, in quod prior desinebat. Mare hoc etiam seu Hyrcanum. Hyrcanum nominatur. Est autem de eo prius dicendum,& accolentibus gentibus. 8 e Sinus est mare illud, ab Oceano uersus meridiem editus: ab initiò satis angustus. intus autem dum progreditur, in latum se pandit, maximè in intimo ad stadia etiam alicubi IƛD. Introitus usque ad intimum recessum fortasse aliquanto est maior, iam quodammodo terram habitatoribus carentem attingens. Eratosthenes profitetur maris huius circumnauigationem, ut Graecis nota est. apud Albanos& Cadusios, stadiorum IƈD CCCC. iuxta Anariacam, Mardos,& Hyrcanos usque ad ostia Oxi fluminis, ID demtis CC. hinc ad saxartem cID CCCC. Verùm de his quae in hae parte sita sunt,& tam longè à nobis remota, cautè adhibenda est fides, maxime ubi distantiae locorum recitantur. Cum ad dextram intrò nauigatur, Europaeis continui Stythae habitant, & Sarmatae, qui inter Tanaidem sunt& hoc mare, incertis plerique uagantes sedibus de quibus disseruimus. Ad laeuam sunt scythae nomades uersus orientem, qui usque ad mare orientale& Indiam porriguntur. Veteres Graecorum scriptores, uniuersas gentes Septentrionales Scytharum& Celtoscytharum nomine affecerunt. lis autem antiquiores ita diuiserunt eas, ut qui supra Euxinum, Istrum,& Adriam incolerent: eos omnes Hyperboreos, Sauromatas,& Arimaspos appellarent: qui trans mare Hyrcanum, Sacas& MassaVeterer notat, getas. Neque uerò de ijs quicquam potuerunt accuratè scribere, quantumuis Cyri aduersus Massagetas bellum narrarent. Sed neque de his quisquam ueritatem exactè perhibuit, neque de priscis Persarum, Medorum Syrorum rebus, fidem admodum magnam inuenerunt scriptores. idque ob ipsorum simplicitatem,& fabulas edendi studium. Cùm enim uiderent in honore esse eos qui è professo fabulas scriberent: existimaue runt suam quoque scripionem lectoribus iucundam fore, si sub narrationis uerae specie ea dicerent, quae neque uidissent neque audiuissent, saltem ex ijs quibus cognita ista essent. id unum spectantes, ut auditio amoena fieret atque admirabilis. Equidem facilius Hesiodo& Homero aliquis fidem adhibuerit cùm de heroibus uerba faciunt, itemque tragicis poëtis: quam Ctesię, Herodoto, Hellanico,& eorum similibus. Plerisque etiam eorum qui de Alexandro scripserunt, credere non est satis tutum. nam& isti facilè uerba dant, cùm ob Alexandri gloriam, tum quòd expeditio procul à nobis in extremos Asiae fines facta fuit. difficulter autem redarguuntur, quae de longè dissitis narrantur, Romanorum& Parthorum imperium magis aperuit istarum rerum cognitionem, quam antè tradita. qui enim ista descripserunt, cùm gentes, tum res gestas fideiùs descripserunt quam priores: pleniùs enim perspexerunt. Qui ad sinistram in Caspium mare intranti offeruntur Nomades, à nostris hodie appellantur Daae,& cognomentos Parni. pòst solitu do est, sequitur Hyrcania. exinde mare altum iam fit, donec Medicos& Armenios attingat montes. Horum montium radices in lunae formam curuantur, quae ad mare desinentes, intimum maris istius secessum conficiunt. Hanc autem ad ima montium porrectam re gionem, si ab extremis mare uersus pergas, non ita multum pars Albanorum& Armeniorum. maiorem partem Gelae,& Docusini, Amardi, ac quintij,& Anariacae. Ferunt quosdam de Pharrhasijs habitasse cum Anariacis,& nunc eos Parrhasios uocari. Aennes autem in Vitia muniuisse urbem, quae nunc dicatur Aeniana. ubi Graecanica ostenduntur arma,& uasa aerea, ac sepulcra. Est& in Anariaca urbs, ubi aiunt monstrari oraculum dormientium. Sunt& aliae gentes ibi latrocinijs& militiae magis deditae quâm agriculturae. in causa est locorum asperitas. Maiorem partem orae montosae Cadusij tenent, fere ad IOD stadia: ut ait Patrocles, qui etiam putat hoc mare ab Euxino aequale esHyrcania. se. Atque haec quidem loca sterilia sunt. Hyrcania ampla admodum est& ampla, urbibusque memorabilibus praedita. de quibus sunt Talabroca Samariana, Carta,& regia Tape, quam paululum supra mare sitam, abesse aiunt, à Caspijs portis stadia cιD CCCC.& proptet + felicitatis speciem, ostenta existimant. Nam uitis metretam uini fert, ficus medimnos ixASIAE fru 339 ASIAE V. TABV LA, CONTINET ASSYRIAM, SV. SIANAM, MEDIAM, PERSIDEM, PARTHIAM, ET CARMAniam desertam. Parallelus ipsius medius, rationem habet ad meridianum, quam quatuor ad quinque. Terminatur autem tabula ipsa sa ab ortu Aria, ab austro, Carmania& sinu Persico. Ab occasu Babylonia ac Mesopotamia& parte maioris Armeniae. A septentrionibus, Hyrcani maris& regione Hyrcaniae. H. m̄. H. m̄a Ninus 36 1 SArbila Assyriae 14 37 (tesiphon 25 14 susa Sustanae 20 Tariana 14 Cyropolis V. Secbatana Mediae 14 40 Arsacia Ciuitates 14 30 Europus insignes. 14 xxima 14 193 Persepolis Persidis 15. 14 Maraßium 20 2 Taoca SHecatōpylus 40 Parthiae Ambrodax 19 CAracana 24 14 40 L 3 TA 340 V. 20 PvTABVLAASIAE 77 78 79 80 81 85 84 85 86 87 89 91 92 93 24 95 96 97 98 99 100 100 45 K V. be mai-m maiennisser aan dezeuwegens ogende eenenenen nieuwe PARTHIAE Ciui44 ASSYRIAE Cluitates. Marde, Bessara, Ninus, quae& Nini Johannes tates. Ambrodax, ue, Ctesiphon, Darga, Comopolis, Sarbena, Arbela, Gomara, Suppptha, Tastache, Apollonia. MEDIAE. Gabris, Scahina, Azaga, Pharaspa, Tonzarwillem Rhagaca, Rhoara, Mar### ma, Tigrana, Ahatana, Auradis, Rhaga, Abacaena K. E. E. oxis 43 R:J:H: che,&c. SVSIAN E. Susa quę& Baldach, Palinza, Sacroce HYRselle ne, Abinna. PERSIDIS. Marasium, Axima, PoticaSabaç II Amarusa, Sorba, Maeso ra, Toace, Traponice, Gabae, Niserge, Cauphiaca. avec 42 P ca, Casape, Adrapfa Ab. be Cadusi V arbina, Sinica, Baran. socanda Ralca Astabent Gewerven voor moege Cyropolis ge, Asmurna, Sace. Caspij 2 2 NIA Jare Hyrcanum siue Caspium H.YRCA Siracene Cadusti Armenie pars C. P. P. Margiana Maxerae Hyrcania De 40 Geli Acola regio Niphates Marunda metropolis Chrindi Arsitis Amariacz de MEDIA latus Mardi Calacine G.C.P. Coronus mots Zagrus mons Craton fl. P ### Pieter Marda Chorona Comisena 'Adiabene Arbilites P.A.F.F.F. De Orontes CHÈHOLA Echatana AS Hecatompylan SYRIA Pour Zagri portę regit PARTHIA G 37 Arsacia Caspiae Ninus be Daritis regioni Europus ἐρolloniates Mesopotamię Parthiena P L Sromedia Vadassi pars Votre 1 Tapuri Aspar Tastache leurs Vous Parchoathrus mons Sit tacene Tabiena Können köllig Parętacine 27 Sobidae Ara Herenitz Babylon susa regia eximat. V Απτουτι Parchoathus mons Cossai 34 Rapsi Eughrates SVSIANA Mesabatae Modomastica welche des 33 Persepolis ERSIS CARMA NIA DESERTA regia Melitena Cissia Cabandena Misdia A.A.A.A. Ardea Stabai 32 Gadanopydres [des Characena Mardien Eldima### Corra Isatiche Zuthi Taocema be Suzg B. ƒ Arabiae desertae pars Aionaca Sinus Persicus Jopit M Carmaniae be . de la Fahr taxiana AracI parce C: Alexädris 80 77 78 79 811 82 83 90 84 86/ 87/ 88 91 92 93 94 95 96 98 97 99 341 Diapontus Per Byzantium Parall.13 Diaromes Parall.i2 Piarhodos 31 L 3 LIBER V N D E C I MVS. trumentum est semine quòd ex arista excidit nascitur. in arboribus apfaria exstant,& mel de folijs defluit. Idem fit in Matiana Media,& in Armeniae Sacasena& Araxena. men neque Hyrcania, neque mare Caspium eo modo coluntur, quo par erat. mare enim non nauigatur, neque exercetur.& insulas habet, quae habitari poterant. sunt qui dicant etiam auriferam eas habere terram. Culpa est penes primos qui eò uenerunt ductores barbari: utpote Hyrcani, Medi, Persae,& ultimi istis deteriores Parthi. tum uicinia praedonum fuit plena, ac solitudinum. Macedones eam non diu tenuerunt,& bellis occupati, & qui longè dissita non possent inspicere. Aristobulus ait Hyrcaniam syluosam esse:& quercum terre. picea, abiete, ac pinn carere: quibus tamen India abundet. Pars Hyrcanię etiam Nesaea est: quam tamen alij ab ea separant. Fluminibus quoque diuiditur Hyrcania, Ocho,& Oxo, usque ad ostia eorum quibus in mare exeunt. de his Ochus per Nesę am fluit. quidam Ochum in Oxum illabi affirmant. Aristobulus scribit nullum sibi in Asia maiorem fluuium, Indicis exceptis. Nauigationi etiam commodum inquit(. quod & ipse& Eratosthenes à Patrocle sumserunt. multasque Indicas merces per eum deuehi in mare Caspium: indeque in Albaniam transportatas, per Cyrum& loca quae deinceps sunt in pontum Euxinum perferri. Non multa est huius apud ueteres mentio. Apollodorus tamen, is qui Parthica conscripsit, identidem eum nominat, ut proximè Parthos labentem. Multa etiam de hoc mari mendacia opinio multorum pro ueris accepit. Quando enim in confesso est, Asiam ab Europa diuidi omnino Tanai fluuio: ac magna Asiae portio quae inter Tanain est& mare, non paruit Macedonibus: decreuerant autem aliqua id arte conficere, ut saltem famaiactaret istas quoque partes ab Alexandro fuisse subactas. his inducti rationibus, in unum conduxerunt Maeotidem paludem quae Tanain haurit,& Caspium mare: hanc quoque paludem nuncupantes, dicentesque meatu quodam effosso eas inter se coniungi,& unam esse alterius partem. Polycletus etiam argumenta profert, quibus fidem faciat Hyrcanum mare paludem esse: quia& serpentes educet,& aquam habeat dulcem. Porrò eandem cum Maeotide esse inde colligit, qui Caspius lacus Tanaim recipiat. etenim ex ijsdem lndicis montibus, unde Ochus& oxus alijque complures profluunt, labitur saxartes, utque reliqui in Caspium mare exit, de omnib. septentrioni proximus. Hunc ergo laxarten Tanaidis nomine insigniuerunt. atque hoc ipsum confirmare aggressi sunt eum esse Tanain, quem Polycletus dixit. nam cis sitam regionem ferre abietem, ibique degentes Scythas abiegnis uti fagittis: quod certissimum sit indicium, eam Europę esse, non Asiae partem. nam Asiam superiorem& orientalem non producere abietes. At Eratosthenes ait in India quoque nasci abietem, indeque classem constructam ab Alexandro. multaque id genus alià conatur congerere Eratosthenes. nobis haec satis sit de ista re dixisse. Id quoque unum de ijs quae in Hyrcania sunt unum est, ab Eudoxo& alijs narratum. Actae quaedam ante mare sitae sunt, infernè specus habentes. inter eas& mare litus iacet humile. è praecipitijs uerò superneö imminentibus fluuij tanta cum ui se proruunt, ut ubi ad actam peruenerint, aquam eiaculentur in mare, ne consperso quidem litore. itaque id etiam exercitibus est peruium, flumine quasi contectum.& incolae saepius sacrificeandi aut conuiuia agitandi gratia eò se conferunt, aliquando sub specubus istis discumbentes, aliquando sub flumine apricantes, alijque aliter sese oblectantes, simul mari ab utraque parte conspicuo,& litore ob humorem herboso atque florido. Ab Hyrcano mari si quis uersus orientem progrediatur, ad dextram sunt montes usque ad Indiam pertinentes, quos Taurum Graeci uocant. ij à Pamphilia& Cilicia orti ab occa su continenter porriguntur,& alijs alijsque subinde nominibus adficiuntur. Huius septentrionalia accolunt Gelae, Cadusij,& Amardi,(.ut diximus.) atque Hyrcanorum. Deinde Parthorum natio,& Margianorum,& Ariorum, tum solitudo quam ab Hyrcania diuidit Sarnaus fluuius, quà iter uersus ortum Solis est& Ochum. Mons qui ab Armenia eò usque protenditur, aut non procul inde desinit, 10 Parachoatras appellatur. A'ro mari Hyrcano ad Arios sunt stadiorum circiter sex millia. Deinceps Bactriana est,& Vide septimä ta Sogdiana: ultimi suat scythae Nomades. Montes qui porrò ab Arijs excurrunt, Ma-bulam, Asiae. cedones STRABONISGEOGRAPH. 344 cedones uniuersos Caucasi nomine notauerunt. Apud barbaros autem extrema Paropamisi,& ad septentriones uergentes partes Eodaa, Himaonum, aliasque gerunt singula Scythe. appellationes. In laeua parte his opponuntur scythicae gentes ac Nomadicae, totum complentes boreale latus. plerique Scytharum qui à Caspio mari incipiunt, Daae appellantur: orienti uiciniores Massagetae& Sacae. reliquos communi nomine Stythas dicunt, quanquam singuli populi etiam sua nomina habent. Plerique omnes uagam degunt uitam, id est Nomades sunt. De his maximè innotuerunt, qui Graecis Bactrianam ademerunt Asij, Pasiani,& Tachari, ac Sacarauli.& profecti à regione quae trans taxartum est uersus Sacas& Sogdianos, quam tenebant Sacae,& de Dais alij Aparni dicti sunt, alij Xanthij, quidam Piscuri. Aparni Hyrcaniae proximae adiacent, marique Caspio. reliqui pertingunt etiam usque ad loca quae eregionè Ariae porriguntur. Inter hos, Hyrcaniam, Parthiamque, usque ad Ariam, ingens est solitudo& aqua carens: quam illi magnis peragrantes itineribus, incursiones faciebant in Hyrcaniam, Nesaeam,& campestria Parthorum. Hi uerò populi tributum paciscebantur. id erat, ut statis temporibus concederent illis regionis suę populationem, prędęque auersionem. Sed cùm scythae ultra constitutum tempus molesti essent, bellum est conflatum. rursum inde pacta,& denuò belli instauratio euenerunt. Talis est& Nomadum caeterorum uita, subinde uicinos adorientium,& pacem componentium. Sacae Cimmeriorum& Trerum modo incursiones fecerunt Saca aliâs in remotiora, aliâs in uicina. nam& Bactrianam occupauerunt,& optimam Armeniae tellurem, quam à se Sacasenam denominauerunt:& usque ad Cappadoces, maxime eos qui ad mare Euxinum habitantes nunc Pontici dicuntur, progressi sunt. Hos cùm ob praedam partam festos dies agitarent Persarum praefecti qui tum circum ista erant loca adorti funditus deleuerunt. In campo autem petram quandam aggere complentes, ita ut rotundi collis figuram referret, muro cinxerunt. ibique deae Anaitidis& eodem altari gaudentium deorum Amani& Anandati Persicorum geniorum templum posuerunt, & Saca solennem eò conuentum indixerunt. Is etiamnum ab ijs celebratur qui Zela tenent. hoc enim nomen loco. est autem oppidum, quod ferè incolunt sacrorum serui, quos Hierodulos uocant. Pompeius adiecta haud exigua regione, iussisque intra murum migra re eius incolis unam urbium redegit earum, quas constituit Mithridate deiecto. Haec de sacis quidam tradiderunt. Alij sic. Cyrus cum fecisset expeditionem in Sacas, proelio uictus fuget. proinde cum castra posuisset eo loco ubi impedimenta reliquerat, omni rerum copia, ac maximè uini suppeditante: paululum quiete refecto exercitu, sub uesperam duxit fugam simulans,& tabernacula plena relinquens: ac progressus quantum uidebatur ex usu fore, substitit. Sacae insequentes, cùm castra hominum uacua, ciko potuque plena reperissent, affatim se impleuerunt. Cyrus reuersus uinolentos eos& stupidos de praehendit. itaque alij somno obruti profundo trucidati sunt, alij inter saltandum& bacchandum nudi in arma hostium inciderunt: ac poenè uniuersi perierunt. At Cyrus diuinitus oblatam sibi hanc uictoriam arbitratus, diem istam deae, quam patrio more colebat, confecrauit,& Sacaea appellauit. ubicunque autem fanum eius deae est, ibidem statutum est celebrari Sacaea festum bacchicum, per diem& noctem, scythico habitum, potantibus uiris ac mulieribus, atque in uino inuicem perioca& lasciuiam concertanMassagetae. tibus. Massagetae suam fortitudinem demonstrauerunt in bello aduersus Cyrum. de quo multi narrationes inuulgauerunt, quos audire licet. Haec quoque de ijs dicuntur. alios habitare in montibus, alios in campis, quosdam paludes quas fluuij faciunt, nennullos insulas in paludibus sitas. Maxime inundari regionem eorum ab Araxo flumine perhibent, undiquaque diuiso,& reliquis ostijs in mare septentrionale, unico in sinum Hyrcanium effluente. Solem unicum deum agnoscunt, eique equum sacrificeant. Vnam quisque uxorem ducit. interim etiam alienis utuntur: neque id occultè, qui cum aliena coit, pharetra de curru suspensa id apertè facit. Mortis genus optimum censent, si senio confecti cum carnibus ouillis in frusta concidantur, unaque deuorentur. Qui è morbo decedunt, eos abijciunt tanquam impios,& dignos qui à feris uorentur. Equites boni sunt,& pedites. Arcubus utuntur,& gladijs,& thoracibus, aereisque sa garidibus. siue bigennes hae sunt. Cingula ijs aurea,& diatemata in pugnis. aurata etiam equorum LIBER VNDECIMVS. 345 equorum fraena& lora humeralia. Argentum apud eos non nascitur, neque ferri multum: aeris& auri abunde. Qui in insulis degunt, quia sementem non faciunt, radicibus uescuntur,& fructibus utuntur syluestribus. amiciunt se arborum corticibus, quia pecore etiam carent. succum bibunt ex arboreis fructibus elisum. Qui paludes incolunt, ij pi scium esu uiuunt. uestiuntur uitulorum marinorum pellibus qui e mari ad eos sursum accurrunt. Montani syluestribus ipsi quoque fructibus aluntur. habent etiam pancas aliquas oues: sed non caedunt eas, lanae causa& lactis parcentes. uestem pigmentis illitis uatiant, quorum uigor non facile euanescat. Campestres agrum quidem habent, sed non colunt: sed uictum ex ouibus& piscibus petunt, Nomadum ac scythico more. Est enim quaedam communis uiuendi ratio omnium istorum populorum, quam saepe dixi Sepul tura quoque eadem est, ijdem mores. Tota uitae ratio libera quidem, sed praua, fera,& bellicosa, ad contractus simplex& fraudis pura. De Massagetarum& Sacarum gente sunt etiam Attasij,& Chorasmusini: ad quo's e Bactrianis& Logdianis fugit Spitamenes Persarum unus qui ab Alexandro profugerunt, ut& Bessus. Sed& Arsaces postmodò Callinicum fugiens ad Aspasiatras se contulit. Eratosthenes tradit Arachatos& Massagetas sitos iuxta Bactrios ad Oxum.& Sacas quidem ac Sogdianas toto solo Indiae oppositos: Bactrios aliquantulum, quorum maior pars secundum Paropanisum sit posita. Sacas& Sogdianos saxarte dirimi: hos& Bactrianos Oxo. inter Hyrcanos& Arios habitare T ilpyros. In orbem circum mare post Hyrcanos esse Amardos. Anari acas. Ca dusios, Albanos, Caspios, Vitios, ac fortasse etiam alios quosdam, usque ad Scythas. ab al tera Hyrcanorum parte Derbicas. à Cadusijs Medos attingi& Matianos sub Parachaatram. Interuallasie tradit. A' mari Caspio usque ad Cvrum, stadia circiter cιD ICCCC. inde ad Caspias portas ποDίοchinc ad Alexandriam in Arijs IƒD CίD CCCC. porrò ad Bactra, quae urbs etiam Zariaspa dicitur CID cIO IƆCCC LXX. Sic quoque distantias refert. A Caspijs portis ad Indos& Hecatompylum quidem cio ixccccc lx. Ad Alexandriam autem Arianam quatuor millia, 10 xxx. hinc ad Prophthasiam in dranga, cis& 12c, aut ut alij 10. inde ad Arachotos III millia, Cxx. Inde ad Ortospana ad triuium è Bactris, ciò cn porrò ad fines Indiae CID. Summa CCI) I>I9. Ad rectam uerò lineam huic interuallo respondere intelligendum est longitudinem Indiae continuam ab Indo usque ad orientale mare. Atque haec de Sacis. Parthia, uide Parthia ampla non est, ut quae à Persis, atque etiam Macedonibus rerum potitis cum Hyrcania fuerit censa. Praeterquam quod parua, densa syluis est, montosa,& inops ita- quinta Prolem. Afiae tabulam. que reges suam caeteruam cursu eam praeteruehi iubebant, quod ne ad pa uum quidem tempus alendo sufficeret. Nunc tamen aucta est. Partes eius sunt Camisena& Chore, na ferè etiam quicquid est usque ad portas Caspias,& Aragos ac Tapyros, quae olim Mediae fuerunt. Est& Apamea& Heraclea urbes apud Ragas. A'Caspijs portis ad Ragas stadia sunt ID, autore Apollodoro. ad Hecatompylon Parthorum regiam CID CCLX. Nomen Regis(. ruptureas diceres.) à terrae motibus factum aiunt, quibus urbes complures,& pagos bis mille subuersos Posidonius scribit. Tapyros habitare ferunt 11 post Hyrcanos& Derbicas. De T ilpyris narratur, lege apud eos receptum esse ut uxores suas alijs uiris elacent, postquam ipsi ex ijs duos aut tres sustulerunt liberos. Sicut etiam Cato Hartensio roganti Marciam suam nostra aetate tradidit, secutus uetere Romanorum consuetudinem. Caeterùm rebus extra Taurum nouatis, quod Syriae& Mediae reges dissiderent, quibus istae regiones parebant: primùm Euthydemus& omnem uiciniam ad defectionem pertraxit. Deinde Arsaces scytha, Dais quibusdam imperans cognomento Parnis, nomadibus, qui ad Ochum accolebant, Parthiam inuasit& occupauit. Atque ab initio quidem infirmus fuitbellum continenter sustinens aduersus eos quibus Parthiam ademerat: cùm ipse, tum successores eius. postea ita uirib. aucti funcrem bello praeclare gerentes,& subinde uicina sibi adijcientes, ut ad extremum quidquid est intra Eughratem ditionis in suam potestatem redegerint. Scythis quoque,& antè Eutycrati, uim fecerunt, ac partem Bactrianae ademerunt. Et hodie tantum possident terrae, totque gentium dominantur, ut ob imperij magnitudinem Romanorum potentiae quo dammodo sint pares. In causa est uitae ratio& mores, in quibus multum est barbaricum M & Scy- STRABONISGEOGRAPH. 346 & scythicum, plus tamen ad imperium conducens,& rem bello tectè gerendam. Aiunt Daas Parnos demigrasse à Dais qui supra Macotidem habitant, Xanthij dicti& Parij. non est autem prorsus in confesso esse quosdam Daas Scythas supra Maestidem. itaque ab his Arsacen genus traxisse ferunt. Alij Bactrianum fuisse tradunt, cumque incrementae menta Diodoti fugeret, Parthiam ad defectionem pertraxisse. Sed cùm multa de legibus& institutis Parthorum dixerimus in sexto historicorum commentariorum libro, stemque in secundo eorum quae Polybio subiunximus: nunc ea praetermittemus, ne uideamur eadem inculcare. Id unum dicamus, Posidonio teste duplex esse concilium Parthorum: unum cognatorum, 12 alterum sapientum& magorum: reges ex utroque deligi. Arla& Martyana, ualidissima istius sunt regionis castella, partim montibus inclusa, partim domicilia locis planis habens.» X Montes ergo inhabitant Scenitae quidam in Aria. tabernaculis degentes: campestria amnibus perfluuntur. Rigant ea partim Ario, partim Contermina est Aria Bactrianae& monti eam succingenti. distat ab Hyrcania staMargo. Ordingiana. dijs circiter 100 CIO. Cum ea censebatur etiam Drangiana usque ad Carmaniam, maiori par te austrinis partibus sub montes decumbens, habens tamen etiam boreales quasdam parArachosia tes Ariae propinquas. Arachosia etiam non procul abest, ipsa quoque meridionalibus montium partibus subiacens,& usque ad Indum amnem porrecta, pars Ariae. Longitudo Ariae stadia cio cio ferè: latitudo campestrium CCC. Vibes Arctacana, Alexandria, Achaia, nomina à conditoribus habentes. Terra est uini boni ferax, quòd in tertiMargiana. am usque aetatem durat in uasis non picatis Vicina est etiam Margiana. sed solitudine campi cinguntur. Miratus autem regionis fertilitatem Antiochus. Soter, muro eam cireumdedit, cuius circulus continet stadia C10 10. urbemque in ea condidit Antiocheam. Haec quoque terra uit/bus pollet. Ferunt inueniri uites ibi frequenter, quarum cauBactriana in dex tantus sit, quantum duo uiri queant amplecti, uuam bicupitalem. Bactriae partes VII. tabula quaedam Ariae uersus septentrionem circumdantur: pleręque uersus ortum porriguntur. Ampla est regio,& omnium rerum ferax, excepto oleo. Tanta autem fuit Graecorum qui eam abalienauerunt potentia ob soli praestantiam, ut& Arianam obtinuerunt,& Indiam, ut ait Apollonius Adramyttenus: ac plures quam Alexander gentes subegerint, maximè Menander. siquidem is& Hypanim transiuit uersus ortum,& ad Isamum usque peruenit. haec enim partim ipse egit, partim Demetrius Euthydemi F. Bactriorum regis. Non modò autem Pattalenam occupauerunt, sed& reliquam oram maritimam,& quod Tesariosti dicitur, ac quod Sigertidis regnum. Omnino autem ille inquit totius Arianae praecipuam partem esse Bactrianam. Quin& usque ad Syros& Phaunos dominium suum protulerunt. Vrbes habuerunt Bactra,(quę& Zariaspa dicitur, eamque fluuius eiusdem nominis perfluit, in Oxum se euoluens.) Darapsam,& alias plures. inter quas& Eucratidia fuit, à principe nomen habens. Graeci Bactriana potiti, in satrapias eam diuiserunt: Sogdiana. de quibus Aspioniam& Turiuam Parthi Eucratidae eripuerunt. Possederunt.& Sogibidem. dianam Bactrij, supra Bactriam uersus ortum sitam, inter Oxum fluuium, qui Bactrios à Sogdijs diuidit,& taxartem amnem, Sogdios à Nomadibus distinguentem. Antiquitus Sogdij& Bactrij moribus non multum fuerunt absimiles Nomadum: paulò tamen mansuetiores fuerunt Bactriani. Onesicritus uerò de his quoque narrat minimè laudanda. Eos enim qui senio confecti sint aut morbo, uiuos ait proijci canibus dedita opera ad hoc nutritis, quos sua lingua eutaphistas, quasi uespillones, uocant. ac uideri quidem quae extra murum primariae Bactriorum urbis sunt, pura: intus autem pleraque h:t manis plena ossibus. morem eum ab Alexandro fuisse sublatum. similia horum eriam de Caspijs tradunt. ab ijs parentes, ubi septuagesimum aetatis annum implerunt. inclusos fame necari. Id sanè tolerabilius,& propriae legi simile, quanquam Scytlicunmultò quidem magis scythicus Bactrianorum mos. Ac dubitari potest, siquidem Alexander in istis partibus ista inuenit, quid faciundum fuerit primis Persis, atque etiam illos antecedentibus principibus: cùm coniectura possit cerni, qualibus isti tum sint usi institutis. Alexandrum perhibent octo urbes in Bactriana& Sogdiana condidisse: qualdam etiam euertisse. de quibus fuerit Cariata Bactrianae, ubi Callisthenes compraehensus,& in custodiam datus est: ac Paracanda Sogdianae: itemque Cyra, ultimum eorum quem ASIAE 347 AE IX. TABV: CONTINET ARIAM, PARONISADAS, DRANGIANAM, ARACHOSIAM ET GEDROParallelus eius medius rationem habet ad meridianum, tredecim ad quindecim. Circumscribitur autem tabula ab India, à meridie Indico pelago,& ab occasu utraque Carmania& Parthia. Ab arctis, Margiana& Bactriana. m. H. mm. Aria Bitaxa 45 2 Alexandria 50 30 3 Naulibis Paropani14 27 d 31 40 Carura uitates sadum 26/3 14 lignes. Drangianae§ Prophthasia 14 20 Ariaspa 13 50 14 Arachosiae SAlexandria .14 C Arachatos 14 Suni Gedrosiae 45 50 Musarna 40 45 3 Arbis 30 PTOLEMAEVS. bili ciuitate sol semel in anno fit supra uerticem in ipso aestiuo tropico. Et hoc dicimus, quia sol prope ipsum est tropicum. Sociendum autem, quod cum distat tertia parte unius magni gradus qui in zodiaco tres efficit, tum non semel in anno; sed bis necesse est solum fieri supra uerticem, quando scilicet distat à tropico ab utraque parte gradibus tribus, sicut in alijs ciuitatibus pręscriptum est, quae in eadem parte latitudinis sitae sunt. M2 T A5 30 39 Mare Indicum 98 100 - vTABVLA ASIAE IX. 100 105"" 110" 112 110 118 114 L.T.K. E. E. L. P. T.H.P. Nix Paropani sus mons Astaueni Drachamae Bolitae Art ARIA Etymandri Alexandria Aria lacu Masdorant Paraute Aria Casirotae Obares Scorpiofera regio M r De Paureti mōtes ARS Pargietæ Bagous mon Darandae ΛΛΔΟΟΟΑ Prophthasia Carmanię deſerta ARACHOSIA DRANGIANZ LIMOLA Batri Totacen Alexadria Sydri INDIAE Arachotus Roplutae PARS Aria speNots Eoritæ Sętij mōtes D dienaer Musania P Musarnęs Cumis GEDROSIA Arbitur des rsirParadetre arma. INDIAE INDRA Gangem pars Paris mitten Parisene Ciuitates. Rhamnr ARIAE. Bitaxa, Dista, Taua, Siphare, Ambrodax, Phorarana, Chaurina, Karbasana. Arbitori PAROPANIS ADVM. Naulibis, Carura quae& Or Rhagiana tospana, Locharna, Bogarda, Catisa. DRANGIANAE. Rhuda, Asta, Arana, Bigis. B le ALÄU N U 4e ARACHOSIAE. Axola, Phoclis, Rhizana, Choaspa, Ciramba Sigara, Grammace, Maliana. Liba GEDROSIAE. Badara, Cottobara, Parsis, Arbis, OmlP.M. tot les Deine dire une Za, Soxtra, Oscana. de ce Londres de la Chine de monsieur Münissä de la Carmina Lodans de la riviere de lʼécrire ouvertout de cette lʼautre beaucoup de lʼautre beaucoup 102 K 8 101 1091 Monsieur II 13 Von früher zu verhörten; Ihn E 349 Parall. decimus Diarhodos Parall. nonus Parall. Octauus Diaalexandros Parall. 7 Parall. 6 Diasyene Parall. quintus M 348 LIBER UNDECIMVS. quae Cyrus condidit, ad taxartem fluitium sita,& terminum imperij Persici. idque deleuit Alexander, quanquam Cyri studiosus, ob crebras defectiones. Ferunt etiam petras eum admodum altas atque munitas, proditione interueniente. qualis fuit Sisimithrae in Bactriana, in qua Oxyartes filiam habuit Roxanem:& in Sogdiana alia: itemque O: petra, quam alij Ariamazi nominant. Sisimithrae petram aiunt altitudine fuisse xv stadiorum, ambitu XXC. supernè autem planam, ac glebosam,& 10 uiris alendis sufficientem. ibi sumtuos è admodum hospitio exceptum Alexandrum,& cum Royana Oxyartae filia nuptias peregisse. Sogdianam duplę altitudinis fuisse. Circa haec loca eum etiam Branchida rum urbem excidisse, quos eò Xerzes collocarat, ultrò eum à patria secutos, quòd pecuniam dei in Didymis& donaria prodidissent. at Alexandrum sacrilegia eorum& proditionem abominatum, urbem deleuisse. Amnem per Sogdianam fluentem& magni precij Aristobulum esse: Macedonibus multa alia noua, multa aliunde deducta nomina ponentibus. eum rigata tellure, in solitudinem& arenosam exire terram, absorberique sabulo: sicut& Arium, qui per Ariam labitur. Fodientes quoque prope Ochum flumen, inuenire perhibent olei scaturiginem. Veri simile est, sicut nitrosi quidam& adstrin gentes humores, ac bituminosi etiam& sulfur ei terram perfluunt: ita& pingues reperiri. raritas facit ut fides minùs facilè adhibeatur. Labi Ochum alij per, alij praeter Bactrianam affirmant. alij diuersum ad ostia usque ab Oxo,& uersus austrum ab eo dissitum: cùm quidem in Hyrcania uterque in mare exeant. alij ab initio diuersos fatentur, sed inter se coire saepe ad sex aut septem stadia Oxo dilataro. Sanè saxartes ab initio ad finem usque alius est ab Oxo: quantumuis in mare idem effundatur. horum ostia ad xxc parasangas distare Patrocles dicit. Parasangam Persicum alij IX stadiorum esse aiunt, 13 alij XXX, alij XI. Nos cùm aduerso Nilo sub ueheremur, aliâs alijs usi mensuris schoenos numerabant ab urbe ad urbem: ita ut idem schoenorum numerus alibi longioris, alibi breuioris nauigationis spacio conueniret. re ita inde ab initio tradita,& in hunc usque diem obseruata. Enimuerò usque ad Sogdianam uersus ortum solis ab Hyrcania sitae gentes extra Taurum, cùm Persis priùs, tum posthos Macedonibus fuerunt cognitae ac Parthis. Quae uerò ulteriùs in eadem recta sunt linea, scythicas esse de formae conuenientia conijcitur. expeditiones tamen nobis notae in eas nullae sunt factae: ut neque in septentrioni proximos Nomades. Intenderat quidem Alexander in eos ducere, quando Bessum requirebat ac Spitamenem. sed cùm Bessus captus adduceretur,& Spitamenes apud barbaros interijsset, à conatu suo destitit. Non conuenit etiam de hoc, quòd quidam dicuntur circumnauigasse ab India in Hyrcaniam. fieri tamen id posse Patrocles pronunciauit. Dicunt etiam ultimam Tauri partem, quae Imaus uocatur, Indiam attingens, neque magis quàm India accedere ad ortum, neque magis recedere. cùm autem uenitur ad septentrionale latus, maris subinde latitudo longitudine fit minor: ita ut ea pars Asiae, quam nunc descripsimus à Tauro contentam uersus Oceanum qui Caspium mare implet, figuram habeat in fine: Ieficientem. Longitudo huius partis est maxima ab Hyrcano mari ad lceanum iuxta Imaum, xxx millia circiter stadiorum, itinere secundum montana Tauri porrecto. latitudo minor quam CCIDD. Diximus enim lineam quae ab lssico sinu est usque ad orientalem Oceanum apud Indos, stadiorum esse ad XI millium. ad Essum ab occidua extremitate apud Columnas, xxx millium? est autem intimum sinus lssici aut nihilo, aut paulo magis uersus ortum quàm Amisus. ab Amiso ad Hyrcaniam, circiter CCIDD: quae linea aequalibus interuallis ab est ab ea quam ab lssico sinu ad Indos duci monuimus. Relinquitur ergo dicta longitudo uersus orientem partis iam à nobis descriptae, xxx stadiorum millia. Rursus cum latitudo maxima habitatae terrae sit XXX stadiorum millia, quae quidem terra chlamydis formam refert: interuallum hoc ferè fuerit meridiani qui per Caspium mare,& qui per Persicum ducitur: siquidem longitudo habitatae terrae est LXX millium stadiorum. Ergo si ab Hyrcania ad Artemitam Babyloniae stadiorum sunt Iix millia(ut Apollodorus ex Artemisia dixit:) inde autem ad fauces Persici maris totidem: rursusque totidem aut non multò pauciora ad loca extremis Aethiopiae opposita: relinquitur latitudo habitatae terrae quae descripta fuit ab intimo Hyrcani maris sinu usque ad eius exitum, quantum diximus. Cumque figura huius segmenti STRABONISGEOGRAPH. gmenti infine contrahatur atque deliciat uersus ortum, fuerit haec similis cultro popinario. ut intelligatur mons in longum porrectus ad cuspidem cultri: ora autem à fauci14 bus Caspij maris 14 ad Tamarum in altero latere, in rotundam ac cauda::::::deficientem lineBarbarorum am desinente. Facienda hac mentio est quorundam admirabilium, quae de planè barbamores. ris uulgo narrantur, ueluti his qui circa Caucasum& in reliquis sunt montanis. His enim in more esse positum aiunt Euripideum hoc: Lugere natum ob multa in quae uenit mala. Et morte liberatum tot laboribus, Efferre laetos, cumque faustis uocibus. Alijs usus est neminem eorum qui grauissimum in se admiserint scelus interficere: sed tantum cum liberis extra suos fines encere. Contrà Derbices etiam ob leuia facinora morte, multant. Hi terram uenerant religiose: nihil femellum immolant aut mactant. qui LXX annum excesserunt, eos iugulant: carnes genere proximi absumunt. uetulas strangulant inde sepeliunt. qui intra Lxx annum moritur, non editur, sed humatur. Siginni Persicis caetera uiuunt moribus. equuleis autem utuntur paruis, hispidis,& quales sessorem ferre non queant. itaque iunguntur quadrigis. regit eas mulier, à prima aetate ad hoc condoce facta. quae artem aurigandi optimè exercet, nubit cui uult. aiunt quosdam id sibi studio ducere, ut capite habere uideantur longissima,& frontes prominentes ultra genas. T ilpyriorum est, quod uiri atrati incedunt, coma prolixa: mulieres ueste candida, capillo curto. habitant hi inter Derbicas& Hyrcanos. qui fortissimus eorum censetur, is quam uult uxorem ducit. Caspij eos qui Lxx amplius annos uixerunt, fame euectos in solitudinem eijciunt. eminusque spectantes, si à feretro detrahi eos ab auibus uideant, praedicant beatos: sin à feris aut canibus, non item infelices, si omnino non detrahantur. Tertia Asi Quoniam autem septentrionales partes Asiae Taurus facit, quae& intra Taurum dipars. cuntur: principio de eo dicemus. Huius partis sunt, quae uel ipsis sunt in moribus aut tota, aut maiore sui parte. Eorum quae a Caspijs portis ortum uersus iacent, simplicior est enarratio, ob incolarum feritatem: neque multum refert, huic ne an illi flimati accenseantur. Occidua omnia copiam de se dicendi suppeditant. ut pergendum sit initio facto ab ijs, quae Caspijs adiacent portis. Adiacet autem media, uersus occasum, regio ampla, & rerum quondam potita, sita in medio Tauro: is enim ibi locorum in multas finditur Montis Tauri partes, magnasque conuallium continet cauitates. quod fit etiam in Armenia. Etenim descriptio. hic mons a Caria quidem& Lycia incipit: sed neque latitudine ibi, neque altitudine in signi spectandus. Primùm assurgit altè apud Chelidoneas. eae sunt insulę in principio orae Pamphiliae. Porrectus exinde uersus orientem, conualles non ita magnas Cilicum. Hinc ab una parte Amanus ab eo abscinditur, ab altera. Antitaurus, in quo sita sunt Comana, urbs superioris Cappadociae. atque hic quidem in Cataonia desinit. Amanus mons us que adFughraten& Melitenam progreditur, quâ Commagena iuxta Cappadociam porrigitur. excipit autem montes trans Eughraten sitos, contiguos praedictis, nisi quantum abscindit per medios transiens. Valde autem augetur eius& altitudo& latitudo 15& in multas partes diuisio. T auri pars maximè 15 ad septentriones accedens est, quae Armeniam à Mesopolamia diuidit. Hinc fluunt ambo Mesopotamiam(cui inde nomen est.) cinqentes, inuicenque coëuntes prope Babyloniam, ac deinde in Persicum exeuntes mare fluuij, Euphrates& Tigris. Emphrates maior est, plusque terrarum perlabitur, alueo curuo. Fontes haEughrates Tigris. bet in Tauri septentrionalibus partibus. inde fluens per maiorem Armeniam uersus oc* casum usque ad minorem, hanc ad dextram habens, ad sinistram autem Liscenam: deinde uersus austrum se conuertit, attingitque ea in conuersione fines Cappadocum. quos ad dextram relinquens& Commagenam, ad laeuam autem Asicinsenam& Sophienam magnae Armeniae, ad Syriam progreditur. rursumque alio flexu inde ad Babyloniam, atque hinc in sinum fertur Persicum. Tigris ex eodem monte delatus Seleuciam petit, ibique se Emphrati iungens, cum eo Mesopotamiam facit. deinde& ipse in eundem exit Monter sinum. Fontes Tigridis& Eughratis distant inuicem stßdia circiter CIO CΙDD L. Enimuerò vide tabules. à Tauro uersus septentrionem multae portiones abscinduntur. quarum una est AntitauProl. A/cse,& 5. rus, qui Sophienam includit in conualle inter ipsum atque Taurum sita. TransFughraten autem LIBER UN traciMVS. 35 ten autem. deinceps post Antitaurum uersus septentrionem extenditur mons magnus, && aariè scissus. eius pars Polyarrhen, alia Moschici montes, aliter appellantur. hi totam Armeniam usquead Iberos& Albanos. Alij deinde uersus orientem assurgunt montes, qui succingunt regiones sub Caspio mari sitas, usque ad Mediam& Atropatij quae dicitur& magnam. Partes horum montium uocant Parachoatram, qui usque ad Caspias portas excurrunt,& in alteram partem uersus ortum Ariam contingunt. haec nomina sunt montium septentrionem spectantium. Austrini trans Eughratem, à Cappadocia& Commagena ad orientem tendentes, primùm Taurus uocantur. is Sophienam, reliquamque Armeniam à Mesopotamia dirimit. quidam Gordyaeos montes appellant. in his Masium quoque est, mons supra Nisibin& Tigrano certa situs. Attollitur deinde ampliùs,& Niphates dicitur. ubi scilicet sunt fontes Tigridis in austrina montis parte. De inde forsum montis à Niphate magis magisque porrectum, Zagrium morem conficit, qui Mediam à Babylonia distinguit. Zagrium sequuntur, supra Babysoniam quidem Elymaeorum& Paraetacenorum: supra Mediam Cossaeorum montana. In medio iacent Media& Armenia, multos incidentes montes, multas etiam montarias planicies, campos, magnasque conualles, complures etiam accolas gentes montanorum, exiguas& ferè praedae deditas. Sic ergo intra Taurum collocamus Mediam(cuius sunt etiam portae Caspiae.)& Armeniam. Nostra itaque de sententia gentes hae uersus septentrionem sunt, quando etiam intra Taurum. Eratosthenes uerò, cum diuisisset regiones istas in austrinas ac septentrionales,& quae uocat ipse sigilla descripsisset, aliud septentrionale, aliud meridionale uocans: finem utriusque flimatis statuit Caspias portas. conuenien ter ergo meridiei magis accidentia& uersus ortum à Caspijs sita portis, meridionalia pronunciauerit, in quibus sunt media& Armenia: septentrionem magis spectantia, septentrionalia: ito alia atque alio constitutione eueniente. Fortasse autem id illi non congruebat, quia extra Taurum uersus meridiem nulla est pars Mediae aut Armeniae. Media in duas diuiditur partes. quarum una magna dicitur, cuius primaria urbs Ec-Medica. Tab. V. batana, magna urbs,& Medorum regia. atque etiam ibiregni sedes Parthis est, ac ibi est asiae. stiua habent reges: frigida enim est media. hyberna Seleuciae Tigridi impositae prope Babylonem. altera est media Atropatia. Nomen haec habet Atropato duce, qui obstitit ne Macedonum ea in potestatem ueniret, quanquam magnae esset portio Medię, quin etiam rex peculiaris creatus, ditionem eam ab alijs separatam constituit.& successio e. ius durat in hunc usque diem: cùm posteri per nuptias affinitates contraxissent cum Ar meniae, ac Syris postmodò Parthisque regibus. Sita est regio ista ab Armenia& Mariana uersus ortum Solis, à magna Media uersus occasum, ab utrisque uersus septentrionem. ijs qui ad intimum sinum maris Caspij& Matianae sunt, ab austro adiacet. Haud exiguam esse eius potentiam Apollonides tradit: utpote quae ad x equitum, XI. peditum millia possit suppeditare. Lacum habet, qui Spauta dicitur, in quo sales efflorescentes co guntur.ij pruritum, doloresque excitant. oleum malo ei medetur,& aqua dulcis sanat sic inflammatas uestes, si quis ignarus lauandi causa eo immerserit. Poreutes habent ui, cinos Armenios ac Parthos, à quibus res ipsorum saepe acciduntur. resistunt tamen,& ablata recuperant: sicut Symbacen receperunt ab Armenijs, cùm hos Romani subiugassent,& ipsi accesserunt 16 ad Caesarem. Simul& Parthos colunt. Regia ijs peræsta em 15 est in planicie sita Gaza,& loco edito ac natura munitò Vera: quam in expeditione Parthia oppugnauit Antonius. Abest ab Araxo flumine qui Armeniam ab Atropatenadiuidit stadijs CIO CID& CCCC, ut Adelphius ait, Antonij comes, qui eius Parthicam expeditionem descripsit, oculatus testis,& qui ipse etiam partem exercitus duceret. Huius regionis caetera sunt opulenta, quod autem ad septentrionem uergit, montosum, asperum, & frigidum est. ibi degunt Cadusij montani, Amardi, T ilpyri, Cyrtij, alijque id genus: qui & aliunde in ista migrauerunt loca,& sunt latones. Zagrus enim ac Niphates istas gentes sparsas habent.& qui in Persia sunt Cartij atque Hamardi(. sic enim uocant Amar dos:)& qui in Persia sunt, eodem hodieque nomine censentur, eundemque habitum te nent. Cadusij multitudine pedestri parum cedunt Arianis. optimè iaculo pugnant. in aspre tis pedites loco equitum proeliantur. Antonio autem expeditionem difficilem redegit non loci natura, sed ici STRABONISGEOGRAPH sed itinerum ductor Artauas des Armeniorum rex: quem sibi insidiantem Antonius consiliariae & magistrum bellicorum consiliorum adsciuit. Sum sit quidem poenas ab eo. sed serò, cum ille multas in calamitates coniecisset Romanos: ut& ille, qui iter quòd à Zeugmate ad Eughraten est usque ad fines Atropatenae,ʼD CID CID stadiorum effecit, amplius quàm rectae uiae duplum est: per montes, inuia, inque gyrum circumducendo. Magna media antiquitus Syrorum imperio euerso toti imperauit Asiae. Postea temporis, cùm Cyrus& Persae Astyagen deiecissent, multum tamen pristinae dignitatis retinuit.& Ecbatana hybernum erat domicilium Persis, ut& Macedonibus deinde qui istos euerterunt& System occupauerunt. quin& nunc Parthis eundem usum atque securitatem praebet. media maior deCossai. finitur uersus ortum Parthia,& montibus Cossaeorum. Sunt hilatrocinijs dediti.& aliquando sagittariorum XIII millia eduxerunt, Elymaeis suppetias ferentes contra Susios& Babylonios. Nearchus ait, cùm quatuor sint populi praedando uiuentes, de quibus Mardi Persis contigui erant, Vxij& Elymae i i ijsdem atque Sulijs, Cossaei Medis: omnes eos tributa à regibus exegisse: Cossaeos autem munera etiam accipere, cùm rex aestate Ecba tanis transacta in Babyloniam descendit. nimiam tamen eorum audaciam ab Alexandro fuisse compressam, cùm eos hyeme adortus esset. His ergo media uersus ortum definitur. ac Paraetacenis praeterea, qui contigui Persis, ipsi quoque montana incolunt,& latrocinia exercent. Versus Septentrionem autem Cadusijs qui supra Hyrcanum mare habitant, alijsque nuper dictis. Versus meridiem Apolloniatide, quam Sitacenam antiqui dixerunt,& Zagro nostro tempore Sabatica» sita est, Mediae alij Elymaeis tribuunt. uersus occasum Arropatijs,& Armenijs quibusdam. Sunt& Graecanicę urbes in Media, à Macedonibus conditae, Laodicea, Apamea,& apud Ragas à Nicatore condita Ragaa. quam ipse Europum appellauit, Parthi Arfaciam, uersus meridiem à Caspijs portis dissitam 10 circiter stadijs, ut tradit Apollodorus Adramyttenus. Magna sui parte media sublimis est,& frigida. ac tales sunt etiam supra Ecbatana siti montes,& apud Ragas, Caspiasque portas, atque in uniuersum septentrionalia loca usque ad Matianam& Armeniam. Ad Caspias portas solum humile& in conualle situm, uberrimum est,& omnium ferax, demta olea. quae etsi seritur alicubi, arida& pinguedinis expers nascitur. Haec regio(ut& Armenia.) equis alendis excellit:& inde quoddam pratum Hippobotum dicitur, per quod transeunt qui à Perside& Babylonia ad Caspias proficiscuntur. in eo ali aiunt Lmillia equarum è Persis, esseque armenta ea regia. 17 Nisaeos equos, quibus reges utuntur, optimis& maximis, quidam hinc peti aiunt, alij ex Armenia. forma sunt peculiari, ut& qui nunc Parthici dicuntur, à Gręcanicis alijsque nostratibus diuersa. Sed& herbam, quae maximè equos alit, ex eo quod ibi abundat, peculiariter Medicam appellamus. Silphium quoque fert media, unde Medico succo nomen. Is longè deterior Cyrenaico, interdum etiam ei anteit bonitate. siue id locorum differentia facit, siue species plantae uariat, siue qui succum colligunt& conficiunt ad reponendum,& ad usum, hoc praestant. Talis ergo est media. Quod ad magnitudinem, aequali ferè est longitudine atque latitudine. haec maxima uidetur à transitu Zagri(. portam Mediam nominant.) usque ad portas Caspias per Sigrianam, stadiorum quater mille& c. Magnitudini& potentiae regionis eius respondet tributorum quoque historia. Nam eum Cappadocia conferat Persis quotannis ultra censum argenteum equos CID 13, mulos bis mille, oues IOD: ferè du plum huius Medi pendebant. Mores ferè communes sunt Medis atque Armenijs: quia & regio adsimilis est. Medos tamen principes autoresque fuisse& his istorum ferunt,& Persis, qui media occupata in nominationem Asiae successerunt. Nam qui nunc dicitur Persicus uestitus,& sagittandi ac rei equestris summum studium, regumque cultus, ornatus,& honores quasi diuini regibus ab subditis qui habentur: à Medis sunt profacta. Idque uerum esse, maxime è uestitu apparet. nam tiarà, pileus, manicatae tunicatae,& anaxyrides(siue eae sunt braccae.) in frigidis locis& aquillonaribus, ut sunt Mediae, gesta men sunt commodum in austrinis minimè. Persae autem habitationem suam ut plurimam habent ad rubrum mare, meridionaliores Babylonijs& Susijs. sed euersis Medis. etiam quaedam Mediae contermina in suam redegerunt potestatem. Sed uictoribus itob maiestatem& regio ornatui conuenientem dignitatem placuerunt à uictis MediQVAR. recepta 35 QVARTA ASIAE TABVLA CONTINET CyPRVM, SYRIAM VALESTINAM, ARABIAM DVPLICEM, MESOpotamiam& Babyloniam. Parallelus ipsius medius rationem habet ad meridianum, quam 5 ad 6. Terminatur autem tabula ipsa ab ortu Assyria& Susiana& parte sinus Persici. Ab austro parte eiusdem Persici sinus, felici Arabia& interiori parte sinus Arabici. Ab occasu, parte Aegypti& mari Aegyptio, Syriaco atque Pomphilio ac Issico sinu& Cilicia. Ab Arctis, angustijs Ciliciae& parte Cappadociae& maioris Armeniae. m̄. H. m̄. H. o Paphus 14 Amathus Cypri Salamis Laodicia Hierapolis 26 0 Apamia 155 Palmyra Syriae Heliopolis 15 Panais Caesarea 15. 14 Damascus 123 14 Caesarea Stratonis VAscalon Palestinae Neapolis 14 ciuitates 24 14 Hieroselyma insignes. Petral Arabiae Petreae Medaba 8. 0 Bostra Edessa 14 Nisibis Nicephorium Mesopotamiae 10 30 1 Lambana 29 1 15 Seleucia 25 1 15 Babylon 20 1 Barsita 14 I 14 Sorchoas Babyloniae 14 5 1 20 Teredoni N 2 TABV 356 TABVLA ÅSIAE IIII B 69 68 65 63 71 70 7 73 74 75 76 7 80 8 Armera maior ARMANIA Syriæ Giuitates. minor de ma Mesopotamiae ciuitates. Botrys, Ptolemais, quae hodie Acon, Berroea, Daphne, EpiPorsica, Sarnuca, Maguda, Banabe, Endrapa, phania, Apamia, Emesa, Heliopolis, Schythopolis, Palmyra. Pacoria, Seleucia, Labbana, Scaphe, Bithias, Chalcitis Palestinae. Apollonia, Anthaedon, Iulias, Neapolis, ma Edessa, olim Rages, de qua in Tobia. Ombrea, Comagen Anthemusia Thena, Iamnia, Lydda, Sebaste, Emmaus, Capitolia, Guphna P Sacane, Gizama, Zama, Acraba, Sinna, BimaMajius mons Thamna, Engada: Arabiae. Petreae, Eboda, Lysa, Esde Samojaia E. E. tra, Aluanis, Datemma, Tiritha, Orthaga, Pelia Cilici aepart buta, Medaua, Lydia, Rhabmathon, Bostra legio. ἔθει Adesfa la, Rhesena. Annochid. Gau'anitis N OTAMIA MESOP et de ASSYRIAE M Pieria Carpasiae in iulae CyPRVS De Hier apolis Carpas la B PARS ΛΛάθη Alexidria "F.T.K.P. wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir wir Charrae péteprement Mynädres Chalybonitis Salamin Salamis Seleucis A: 10 Olimpus Pedeus De Ingene selcucia de Tetius Clides P.S. 1741 Leleuci SYRIA. Leçus e A Laedicia « ̃ ̃ ̃ ̃ ̃ ̃ Castoris 33 Amathus de Cette Auchanitie Aradus Palmytina Deine Ancorabites BabyloI le serait de be décembre Caftus Tripolis P Cypri Giuitates, ce qui Paphos noua& uetus, Curium, Cauchabeni Bylus Amathus, un de tota insula Ama34 Herculis arab Beryter thusi olim dicta fuit, Citium, Ade Aesus phrodisium, Chytrus, Tanassus, F Sidon Arsinoë. Cathamei Tyra CHALDABA habe A De Ptolemais B 33 ΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟ Carmelin ARABIADEIERTA lare Ce sare a Stratonis Orches Mardocs Cherr: Ordanis Syriacum. Agrat oppe Hippe Galilæx P.S. Tuguria Arotus St Sérophades Samaria 33 R. P. 4 Coele fyria siue. françois Masani Cura Syria. Ierosolyma luda Déprouvé Erupa NOLA Philääphia Iduma: A Pelu sium Ratheni Terede t Chiripho Agubeni ARABIA Laeus Aiphaltis Raabent Saraceni t PETREA Febres ΔΛΔη Rosteritas seines Petra Ammęa de ma parte ARIBIA FELIX de Pharanitae Orchent be Idicara (Sorich) incara Elana Sinus Persicus CIVITATES ARABIAE desertae. E Thapsaeus, Auzara, Dadara, Colarina, Barathena, Choco, Aurana, 3 Temma, Dapha Odagana, Banacha, Salma. BABYLONIAE. Bible, fait une Punda, Altha, Duraba, Thelbencane, Volgesia, Barfita Orchoe, Thelme, Rhagia. que le Sinus Ara bicus 64 66 s den 72 69 p 78 70 77 70 60. 75 Votre faite 357 81 N 3 Par le Diarhod Pard LIBER V N D E C I M V S. recepta, ut nuditate& leuissimo uestitui muliere brem stolam ac uestem ad talos dependentem praetulerint. Sunt qui tradant, Medeam domino istarum regionum cum laso- Medea. ne potitam uestem illam excogitauisse,& quoties praeter regem exiret, faciem uelasse. IasonAc la sonis quidem monimentum esse sacella lasonia, quae religiosissime à barbaris coluntur.(Est& magnus mons supra Caspias portas ad laeuam, qui la fonium uocatur.) Medeae autem, uestem& nomen regionis. dicunt etiam Medum elus filium in regnum successisse, ac prouinciae ei nomem a se factum reliquisse. Cum his consentiunt etiam lasonia Armeniae, nomenque regionis,& plura alia, de quibus suo dicemus loco. Id quoque Medorum est, regnum fortissimo deferre: neque tamen omnes hoc seruant, sed monta ni. magis etiam hoc, ut rex multas habeat uxores. quem quidem morem omnes Medi montani tenent: nequelicet pauciores habere mulieres, quam septem. Mulieres quoque in parte felicitatis ponere aiunt, alere quamplurimos uirost intra quinque, id uerò calamitosum deputare. Cùm autem reliqua media omnium terum abundet copia, montana uersus septentrionem sterilia sunt. itaque uescuntur arborum frugibus,& mazas faciunt ex aridis pomis conscissis, panesque è tostis amygdalis:& uinum è radicibus quibusdam exprimunt. carnibus aluntur ferinis, pecus cicur non, ducant. Tantum de Medis de Medicis quae uniuersae communia sunt Mediae, quoniam Persatum nominatione haec Persis subsunt, suo dicemus loco. Armeniae partes uersus meridiem uergentes, ante se situm habent Taurum montem Armenia tab. qui à tota eas regione dirimit quę inter fluuiosFluphratem& Tigrin intercepta, inde Asiae Pio- 1- 3. Mesopotamiae nomen gerit. Orientalia Mediam attingunt cùm magnam tum Atropa4.6.confer. tenam. Versus septentrionem sunt montes qui Caspio imminent mari Parahoatri: tum Albani, Iberi,& Caucalus circumdans istas gentes, Armeniamque attingens, cumque Moschicis etiam coiens,& Colchicis, usque ad eos qui Tibareni dicuntur. Ab occasu cum istae sunt gentes, tum Paryadres mons,& Cydises usque ad Armeniam minorem,& Euphratis alueum, quo Armenia à Cappadocia& Commagena distinguitur. Etenim Euphrates in septentrionali latere Tauri scaturiens, ab initio uersus ortum fluit per Armeniam deinde ad austrum se conuertens, Taurum secat inter Armeniam, Cappadociam, & Commagenam. inde se proruens, ubi in Assyriam uenit, flectit sese uersus hybernum ortum, usque ad Babylonem,& cum Tigri coniunctus Mesopotamiam includit. ambo autem in Persicum deferuntur sinum. Omnia haec in orbem Armeniae circumposita, montosa ferè sunt& aspera: demtis ijs quae aliquantum ad Mediam inclinant. Rursum si a Tauro initium sumas ab ea parte quae trans fluuiumFluphratem opposita est Commagenae& Melitenae: Masius mons est, imminens supernè Mygdonibus in Mesopolamia versus Austrum sitis, in quibus est Nisibis. Septentrionem uersus Sophia est, Masium inter Antitaurum. qui abFughrate& Tauro initium sumens, in partes Armeniae Orientales desinit, mediane transiens Sophienam:& ab altera parte Acilisenam habens, vide Tab. Asiae sitam inter Taurum& Beupliratem, priusquam ille ad Mesopotamiam uersus meridiem sese Pol. 3. conuertit. Regia Sophenes est Carcathiocerta. Supra Masium longè uersus orientem iuxta Gorgodylenam Niphates est: deinde Abus, undeFughrates Araxesque prolabuntur, uersus occasum alter, alter uersus ortum. deinde Nibarus usque ad Mediam por rigitur. Diximus de Eughratis fluxu. Araxes uersus ortum latus usque ad Atropate-Araxes. nam, ad occasum deinde& septentriones inclinat. ac primùm Azaram praeterfluit, deinde Artaxata Armeniae urbem: post per Araxenum campum in Caspium effunditui mare. In ipsa autem Armenia multi sunt montes, multae montanae planicies, in quibus ne uitis quidem facile nascatur. Multae etiam conualles, aliae mediocriter, aliae admodum uberes. de quarum numero sunt Araxeni campi, per quos Araxes labens ad extrema Albaniae in Caspium mare se effundit. ac postea Sacassena, ipsa etiam Albaniam attingens,& Cyrum fluuium. Sequitur Gogarena. Tota enim haec regio frugibus& arboribus abundat mansuetis, itemque semper uirentibus. oleae etiam ferax est. His adnumera Phanenam Armeniae prouinciam,& Comisenam,& Orchistenam, quae plurimum praebet equitatum. 18 Chorzena& Cambysena maximè sunt sitae uersus septentrionem, 18 ideoque etiam niuosissimae, pertinentes ad Caucasi montana, Iberiamque,& Colchildem, ferunt Nix ibi in 360 STRABONISGEOGRAPH. ibi in traiectu montium totos comitatus interdum niuibus montanis Hvorberi, si quando uinxit uehementius.& ad haec pericula sustinenda uiatores habere baculos, quos in superficiem erigant: ut& respirare possint,& suum casum aduentantibus significare.& quidem eos auxilium consequi, effodi, atque saluti restitui. Tradunt etiam in niue glebas coire cauas intus, aquam utilem tanquam in tunica continentes.& animalcula quoque in ijs nasci, quae uermes Apollonidae uocantur, cossae Theophanis. in istis autem bonam aquam contineri, quae scissis circum tunicis bibatur, ortum animalculorum talem conij ciunt, qualis est culicum in metallis è flamma& fauilla. Memoriae proditum est Arme niam, cum olim fuisset parua, auctam fuisse Artaxiae& Thariadae opera. Hos, cum antè fuissent duces militiae apud Antiochum Magnum, illo deuicto ipsos regnum tenuisse, al terum Sophienae, Acilisenae,& Odomantidus, alterum circa Artaxata:& Armeniam auxisse, cum portiones circumjacentium ditionum ad se raperent. Medis admisse Caspianam, Phauniten,& Basoropedam. Iberis quae ad montes Paryadri& Chorzenam atque Gogarenam, quae est trans Cyrum. Chalybibus& Mosynoecis Parenetam, & Xerxenam quae sunt paruae Armeniae confines, eiusque partes. Cataonibus Acilisenam& quod est ad Antitaurum regionis. Syris Tamoniten. ita ut eadem omnes utantur lingua. Vrbes Armenie sunt Artaxata, quàm et Artaxia sata uocant; con 19 ditam Artaxae regi ab Annibale, qui utriusque autor fuit.»19 ad Araxen. Arxata sita est ad fines Atropatenae. Artaxata autem ad campum Artaxenum condita est eleganter, regia Armeniae. lacet in cubito quodam penda sulam referente, cincta muri loco flumine, nisi quam isthmus est. is fossa& uallo includitur. Haud procul ab ea urbe sunt Babyrsa,& Olane, castella montana, ubi Tigranis& Artabazi gazae adseruabantur. fuerunt & alia supra Buphratem. Artageras ad defectionem perduxit Ador castelli praefectus. Armeniae Cæsaris autem duces diuturna appugnatione id ceperunt, murosque diecerunt. Flumina fturnina. Armeniae sunt multa. notissima horum, in Euxinum mare exeuntia Phasis& Lycus. T.M.T. (pro quo non recte Thermodontem Eratosthenes ponit.) in Caspium autem Cyrus & Araxes. in rubrum mare Eughrates& Tigris. Sunt& paludes in Armenia magnaequarum una est Mantiana, quam caeruleam interpretantur, maxima post Maestidem, ut aiunt. aquae falsae, usque ad Atropatiam pertingens, in qua palude etiam sal coit. Arsena uerò, quae& Thonitis, nitrosa est palus, ita ut eluat sordes uestium, ac fullonis operam ijs purgandis pręstet, itaque aqua eius potuinon est. Perhanc Tigris fertur, à Niphate monte ruens, neque miscetur paludi ob uelocitatem, à qua ei nomen. nam sagittam Meditigrin uocant. Tigris multorum generum pisces habet. palustres unius sunt formae. In intimo paludis recessu Tigris in uoraginem incidens, longoque specio infra terram labens apud Chalonitidem emergit. inde ad Opin,& Semiramidis murum procurrit, Gordyæ. os ad dextram relinquens, totamque Mesopotamiam, contrà Eughrates ad sinistram eandem habens labitur. coniuncti autem postquam Mesopotamiam concluserunt, alter per Seleuciam per Babylonem, alter in Persicum sinum deuoluuntur: sicut alibi diximus, cùm aduersus Eratosthenem& Hipparchum disputaremus. Sunt& auri metalla in Hispiratide apud Cambala, ad quae Memnonem cum militibus misit Alexander. allata sunt autem ab incolis. quin& Opandicus, qui Armenus dicitur, colore chalces, id est, purpureo. Adeò autem equorum ferax est regio, mediae nihil hac in re cedens, ut hc quoque Nisaei equi nascantur, quibus uti Persarum reges solebant.& Armeniae Satra * pa Persae quotannis xx millia pullorum mittebat è Mithracinis. Artauasdes Antonio praeter alium equitatum, grauis etiam armaturae(cataphractos.) equorum turmam sex múllia continentem& instructam monstrauit, cùm una cum eo in Mediam irrupit. Hunc equitatum non Medimodò,& Armenij studiosè tenuerunt, sed Albani etiam. nam& hi cataphractis utuntur. Opulentiam regionis ac potentiam inde licet aestimare, quòd Pom peius, cum Tigrani patri Artauasdae indixisset argenti talenta ID CID, statim in exercitum Romanum distribuit, militibus in caput CL denarios, centurionum unicuique CID, tribunis militum singulis talentum. Magnitudo Armeniae à Theophane sic describitur. Longitudo à schoenorum C, latitudo dupla: schoeno stalia XI continente. In qua re modum ille excessit. Verò propius est, ea posita, quam is adsignauit, longitudine, latitudinem LIBER V N D E C I M V S. tudinem statuere semissem eius, aut etiam aliquid minus. Dictum est de Armeniae ingenio& opibus. Quod ad antiquitatem gentis attinet, talis fertur narratio. Anriquitates Armenus Armenio oriundus, Thessaliae oppido, sito inter Pheras& Larissam, quae Armenia. est ad Boebeidem lacum sicut diximus: Iasoni expeditionis in Armeniam comitem se praebuit. Ab hoc nomen habere Armeniam affirmant Cyrsilus Pharsalius,& Medius Larissaeus, qui castra Alexandri sunt secuti. qui cum Armeno fuerunt, eorum alios sedes posuisse in Acilisena, quae antè sub Sophena fuerat: alios in Syspiritide, usque ad Calachenam,& Adiabenam, quae extra fines est Armeniae. Quin& Armeniacam uestem, Thessalicam esse aiunt: ut sunt demissae tunicae, quas Aetolicas in Tragoedijs appellant,& cingunt circa pectus,& ephaptidas, seu humeralia. quòd etiam Tragoedi imitati essent Thessatos: nam adsciticio tali aliquo ornatu indigebant. Thessali autem maximè prolixa stola utentes,(.ut probabile est, quòd omnium Graecorum maxime sint septentrionales,& frigidissima incolant loca.) commodissimam imitandi occasionem praebuerunt. sed& histrionum apparatum in effingendo,& rei equestris studium, Thessalica esse aiunt his similiter& Medis. Porrò lasonis expeditioni testimonium perhibent lasonis sacella, quorum quaedam reguli euerterunt: ut& Parmenio templum lasonis quod erat Abderis. Araxem porro existimant appellatum ab Armeno ob similitudinem cum Peneo eodem nomine. nam& Peneum Araxis nomen reperisse, quòd Ossam ab Olympo abrupisset& per Tempe se proripuisset. Ita Araxen quoque in Armenia à montibus delapsum antiquitus aiunt in latum se effudisse, inque subiectis passasse campis, cùm nullum haberet exitum. Iasonem autem Tempe imitatum, meatum aperuisse cauum per quem nunc aqua in Caspium mare se praecipitat. exinde Araxenum campum detectum fuisse, per quem Araxes ad catarractas fertur. Haec de Araxe narratio ha Sub finem I. bet aliquid probabilitatis. Herodoti non item. is eum à Matianis fluentem, in XI scindi fluuios,& Scythas à Bactrianis diuidere. quem tamen etiam Callisthenes secutus est. Dicitur etiam quosdam Aenianum partim Vitiam condidisse, partim fupra Armenios consedisse ad Abum& Imbarum. hi montes, Tauri sunt portiones. & Abus prope uiam est qua ad Ecbatana itur, praeter Baridis templum. Ferunt etiam Thracas quosdam, cognomento Saraparas, hoc est capitum amputatores, supra Armeniam habitare, prope Guranios& Medos, feros homines,& contumaces, montatos, qui crura& capita hominibus solerent praecidere. id enim uox Saraparae significat. De Medea in Mediae descriptione dictum est. Ex his ergo omnibus conijciunt, tam Armenios quam Medos cognatos esse quodammodo Thessalis, qui ab lasone& Medea descenderunt. atque haec est uetus narratio. Recentior,& à Persis incipiens atque ad nos usque pertinens, in summa ut commemoretur conuenit. Armeniam possederunt Persae: inde Macedones: post qui Syriam& Mediam obtinuerunt. Horum ultimus fuit Hydarnis è septem Persarum proceribus unius de posteritate Orontes. Postmodò ab Antiochi Magni, eius qui contra Romanos bellum gessit, ducibus diuisa est in duas partes, Artaxij& Zadriadis. atque hi regis permissu imperauerunt. uicto eo, Romanis se dediderunt,& ab ijs reges sunt appellati. Ab Artaxio prognatus fuit Tigranes, posseditque eam quae proprie dicitur Armeniam, contiguam Mediae, Albaniae Iberiae,& pertinentem usque ad Colchidem atque Cappadociam ad Euxinum mare sitam. A'Zariadre ortus fuit Artanes Sophenus, austrinas partes,& quę de his magis occasum spectant tenens. hoc Tigranes Tigranes. oppresso, in suam omnia redegit potestatem. Varia fortuna usus est hic Tigranes. Initio obses apud Parthos fuit. deinde ab ijs in patriam restitutus, cum mercedis loco lxx conualles Armeniae accepissent: uiribus auctus. cùm istas recuperauit, tum Parthorum ditionem populatus est, quae 20 circa Ninum est& Arbela. Subditos 20 etiam sibi habuit Atropatenos& Gordyaeos: cum quibus& Mesopolamiam,& Syriam etiam transmissoFiphrate ac Phoenicen ui occupauit. Eò usque elatus, urbem condidit uicinam Iberiae, inter hanc& Zeugma quòd est ad Eughraten, quam Tigranocerta nominauit, conducens in eam homines è xII quas euastauerat Graecanicis 362 ANNOTAT. IN XI. cis urbibus. Sed superuenit Lucullus, qui Mithridatem bello presserat, habitato ribusque domum quoque suam dimissis, opus semiperfectum subuertit, exiguumque pagum reliquit. Syria etiam& Phoenice eum expulit. Huius Tigranisssuccessor Artauasdes, floruit quamdiu Romanorum coluit amiciciam. Cùm autem Antonium Parthais prodidisset in bello contra eos suscepto, poenas dedit. uinctos enim ab eo Alexandriam abreptus,& in triumpho per uibem ductus, habitusque aliquantisper in custodia, bello Actiaco gliscente interfectus est. Omnia Persarum sacra& Medi Venus Anairis.& Armenij religiosè colunt: prę ceteris uerò Anaitidem Armenij. cui& alibi templa posuerunt,& in Aciksena. ibi seruos seruasque ei confecrant: quod sanè mirum non est. Sed& illustrissimi eius nationis filias suas uirgines ei dedicant. ac lex est, ut longo tempore apud deam constupratae, deinde nuptum dentur: nemine talis mulieris coniugium dediguante. Tale quippiam etiam Herodotus de Lydijs mulieribus scribit. Omnes enim eae, ut ait, meretrices sunt.& amatores ita blandè tractant, ut& hospitium praebeant,& saepe plura munera dent quam recipiant: utpote e re lauta sumtum, suppeditantes. non autem quosuis hospitio excipiunt, sed eos praecipuè, qui dignitate ipsis sunt pares. IN LIBRVM VNDECIMVM INTER PRETIS ANNOTATIONES. D ortum porrectus..1 sentur. Sed& in Albania multa non cohaerent. ego in Pro τετμημλίος lego τετα uertendo secutus sum sensum. Fάντα μὲν γὰρ ἐκφερν μίος. mox καὶ τῆίας τῶν ἀσῖας cip. I Puto per parenthesin haec dici,& γὰρ deleto ἐκex epitomis. τὰ μεὶν πολεονὰ φερούσι scriptum. Homerica ex Homero correxi de ζοντα.] πλησιάτονταρί. uita Cyclopica. 8 Ἀνὲ χων ἔκ τῦ Ἰκεανοῦ.] Haec uerba hoc C 2 Adiecit autem. uidentur innuere, ex Oceano sinum hunc effundi, Quis adiecit? Locus non est integer. uidetur autem ad quod falsißimum esse constat, quantumuis Strabonis Posidonium referri. φροντισαι scripsi, ut sententia ap fuisse aetate creditum liquet. Nam infra etiam ait, Capareret. spium mare ab Oceano impleri. Suprà multa correxi 3 Asia est.] Haud dubiè haec τὰ κατὰ τὴν ἄin Graeco ex coniectura, cuius ratio è uersione& ipsa giaep, mendum habent, de Sindica constat ex Ptolem. grammatica repeti potest. Hîc autem pro Clusijs Cadit tab. 2. Asiae. Plinio 6. 5.& Stephano etiam. Fortasse sios ex ipsa re correxissem, etsi epitomae me destituißent, Sarmatiae Asiaticae mentio facta fuit. Στενὰ etiam quarum mendum in uoce Agiaeū? uel Stephanus tolPhthirophagorum, angustias, non noui, itaque gentem lere poßit. Mox de Cadusijs ipse Strabo. uertere malui. 9 Parni.] Parni infrà,& Ptolemaeo 6. 10. itaque o 4 Vicinum Heracleo. JHoc quidem in Tauante π abieci. quintios autem& Vitiam non dubito rica Cherrone so ponit Ptolemaeus in IIX Asiae tabuesse mendosa uocabula. tametsi hoc infrà repetitur. Conla. Parthenium uerò& quae sequuntur. Bospori sunt, fer tertiam Asiae tabulam apud Ptolemae u. pro λαβὰρde quo non dubitandum arbitror. Itaque locus integenκη lego cum Stephano ἐν Αναριάκη. Etsi locus est non est. Sententiam puto esse. Myrmecium uicinum est heic lacer. Fάρισον. Fortè uoluit intelligi παρὼλ Heracleo siue Herculeo. Caeterùm ab Achilleo sequitur λμλον. Sed res non planè respondet. Τὲλασ μὸστὴλας Parthenium. idque secutus sum. scribuntur. rectius hoc, ut è Stephano conijcio. Pague& portus. JPro νόμη reposui κύμη, 10 Parachaatras. Ptolem. in tabula V. Asia quod& uetus interpres est secutus,& Aldus habet. Γαρχοίραρ μocat lib. 6. cap. 4.& 6. Vide illam tabu 6 Charus fluuius.] confusa haec sunt pro ῥ iólam,& septimam suprà posita, ut intelligas hunc loχαρος legi οὐριοχ κάρος. fortè est Charistus Ptolemaei. cum saepe enim dissentiunt hi duo in situ aßignando. Soanes, 11 Post Hyrcanos.1 Deest μετὰ puto aut non Poanes scribendum, liquet ex epitomis& Steσωὸ. respexi ad aliâs de his dicta. phano. 12 Alterum sapientum. Συγενῶν hîc inQuatuor. In Graeco καὶ δὲ κα est, ut non culcatum est, fortè pro σοφῶν. Sed quae sequuntur uer quatuor, sed XIIII sint. Sed quatuor duntaxat recenba de Arla& Martyana, utrum ad Parthiam, an uerò extrita LIB. STRABONIS. 363 extrita librariorum uitio digreßione. ad Ariae descriptio tomis(quae multo plura habent, quam nos: haud scio nem,& huius ipsius aliqua parte, ad Ariam pertinent? Hoc an aliunde corrasa, quod fieri potuit: an uerò ex libris quidem puto. Nam certè ista ποτιζοι δὲ πύταρος. melioribus Strabonis decerpta, quod licet suspicari.) perspicuè de Aria sunt, cuius hoc nomine fluuium& est ἀκλισύνὴ, Aclisena, itidem mihi ignota. infra rePtolem. nouit,& Plinius 6. 23. mascul. gen.& hîc inctè legitur Ἀκιλισηνη, Acilisena. frà Strabo protulit. Quid de reliquis senserim, uersio 16 Ad Caesarem.] Locus mancus, scio quid ex mea ostendit. Certê Margianam mallem quam Bactriahistoria conijci poßit. sed malo alijs hoc liberum facenam legere,& ππέχει δὲ τῆς ἐρκανιας. Ptolemaeo re. Infra Kύρτιοι leguntur,& ijdem mox Κἄρτιοι. hîc cum Strabone planè non conuenit, causa in promtu quod probo, uel Stephani ductu. est, neque Strabo dißimulauit dissensionem scriptorum. 17. Nisaei equi. IEpitomae, etiam scriptae, Nnσαῖος tamen probabile est, Ptolemaeum meliores secutum,& habent, itemque Stephanus, ubi ordo litterarum lectiocertiùs omnia habuisse cognita. nem stabilit.& supra quoque hoc ipso libro Nesaea Hyr 13 Alij XXX. JErat φιακοσίων, CCC. liquidò fal caniae uicina legebatur: fortasse alia. Certè Plin. 6. 25. sum. Herodotus libro II,& lib. VI. parasangam diser Nisaeam legit Parthiae adscribens. Ita,& Nisaeos equos tè pronunciat stadia habere XXX. quem secutus sum. legit etiam Eustath. in liad. 6. 558.& in Dionysium. ίμαϰον suprà, heic ἄμασον scribitur pro Imao. οὐύὸν & apud Plutar. in Pyrrho est Nioαcος ίππος. itaque δτε. Iόδὲν ὅτε lego. τοῦ μίκους ὑφαιρεῖτοῦ πλάhos sequor cum& infrà sic legatur. τους. IForté γὸ πλάτος. 18 Chorzena.] Forte Chotatena Ptolemaei. sed 14. Ad Tamarum.] vox nihil huc faciens. Eude his uocabulis disputatur in thesauro nostro, seu ono ripid. uersus apparet esse ex Cresphonte: Vide Cic. fine mastico Geographico. Non multo post pro δριπὰς. Tuscul. I.& Stobaeum serm. CXIX. ex quo,& Plutar. reposui bρίπας& φεψὰλου habent epitomae. quid fine de audiendis poëtis mendum correxi. themistocle enim hic sit πεταλον. post τῶ ἀμισκνῆς lego ἀκιapud Stobaeum ineptè legitur. είγιννοι.] Si rectè sic σιλΛηης. legitur, nomem est gentis barbarae. οινιο κουσα pro nvio 19 Ad Araxen. JLocus est mutilus. pro èρταξιὰ νοσαe erat ridiculè. In fra tertia in Asiae partis initio. σατα, ὡτα habet Stephanus. Artaxam è Lucullo PluPrimum de eo. De quo? Tauro scilicet. Locus est tarchi castigo. Mox Thonitis.] Sic correxi è Dio confusus: Vide diuisionem initio libri propositam,& nysij periegesi,& Eustathio eius interprete ibi. ad quintam Asiae tabulam te refer. Εσι δὲ κατὰ μεσσα περιζοχος ὑδασι λιμ Ad septentriones. Οηοτιώτατον, maxiνη, οὐομα σωνίζς, mè austrinum. Atqui id uerum non est, cum Eughrates pro διαξάνειν est διαξὲει apud Eustathium, sed nouersus meridiem fluat.& Cilicia longè admodum sit strum mala. quam Armenia australior uide tertiam& quartam A20 Circa Ninum. J. BegIVIον. Περὶ Nivop legi siae tabulam, adeoque primam. legi ergo Bορειστατον. ex coniectura. Pro Tanaide autem Anaitidem reposul nam Strabo haec minimè ignorauit,& mox ipse κὰ πρὸο non modò exitomas, sed etiam Plutarchum& Boͤρον Tauri μερος dicitur, ubi oritur Eughrates. alios secutus scriptores. ipsumque adeo Quid rei autem sit Liscaena, ignorare me fateor. In epi hoc in libro Strabonem. FIN 2 STRAe 634. STRABONIS RERVM GEGRAPHICARVM LIBER DVODECIMVS. ARBVMENTVM. Duodecimus reliqua Ponticae regionis continet, ac deinceps Cappadociam, Galatiam Bithyniam Mysiam, Phryglam, Moeoniam& ante haec Sinopen ciuitatem Ponticam,& Heracleam,& Amasiä, Præterea Isauriam, Lyciam, Pamphiliam, Ci liciam cum insulis, montibus ac fluminibus adiacentibus. Cappadociae di Appadocia in uarias partes diuisa est,& uarias experta mutatiouisio. nes. Qui eadem utuntur lingua, ij maximè sunt. qui definiuntur uersus meridiem Cilicio qui uocatur Tauro: uersus orientem Armenia& Colchide, alijsque interiacentibus gentibus quae sermone diuerso utuntur: uersus septentrionem Euxinomari usque ad Halys ostia: uersus occasum Paphlagonica natione,& Galatis qui in Phrygiam commigrauerunt usque ad Lycaones& Cilices, eos qui alperam colunt Ciliciam. Iam de ijs ipsis, qui eodem utuntur sermone ueteres Cataoniam seorsim posuerunt, à Cappadocia tanquam diuersa natione distinguentes: inque gentium enumeratione Cataoniam Cappadociae subiunxerunt, indeFughratem,& quae sunt trans eum gentes. ita ut Melitenam quoque sub Cataonia posuerint, quae inter hanc&Fughratem sita Commagenam attingit: ac pars decima Cappadociae habetur, ut quidem in decem haec diuisa est prouincias. Sic enim nostra aetate reges qui Archelaum antecesserunt Cappadociae ditionem distribuerunt:& Cataonia etiam una est de decem partibus. Nostra aetate utrique suus fuit praefectus. cùm quidem neque ullum linguae Cataonum à Cappadocum lingua discrimen appareat, neque ab alijs gentibus: mirum in modum prorsus ferè abolitis indicijs diuersitatis inter istas gentes. Erant ergo diuisi. adiecit Cataones Cappadoci1 bus Ariarathes, qui primus Cappadocum rex fuit appellatus. 1 Est autem portio haec Asiae quarta tanquam isthmus magnae peninsulae duobus constrictus maribus: uno quod est lssici sinus usque ad Ciliciam quae nunc aspera dicitur: altero, quod est Euxini usque ad Sinopen& oram Tibarenorum. Intra isthmum hunc penlinsulam Zib I. uocamus quidquid uersus occasum est regionum à Cappadocia: quod Herodotus terram intra Halyn appellat. nam isthaec omniapossidet Croesus, quem ille tyrannum populorum intra Halyn appellat. Hodie Asiam intra Taurum nominant, cognominem toti continenti isti, quae Asia usurpatur. In Hac ergo Asia quam describimus modò, continentur ab ortu Paphlagones, Phryges, Lycaones: deinde Bithyni, Mysi, Epictetus. tum Troas& Hellespontia. post haec ad mare de Graecis Aeoles, ac lones: de caeteris Cares& Lyci. in mediterraneis Lydi. Ac de reliquis quiCappadociae dem, postea dicetur. Cappadociam Persae in duas diuiserunt satrapias. eas ab his descriptio. acceptas Macedones passi sunt. in duo regna mutari, partim sponte, partim inuiti. eorum alterum propriè Cappadociam,& Cappadociam ad Taurum, adeoque magnam Cappadociam nuncupauerunt: alterum Pontum, siue Cappadociam Ponticam. Magnae Cappadociae antiquam constitutionem nunc ignoramus. mortuo enim eius rege Archelao, Caesar decreuit ac Senatus, ut Romanorum ea esset prouincia. Sub Archelao& eum antegressis regibus Cappadocia in decem diuisa portiones seu prę fecturas, quinque sub Taurica censebantur: Melitena, Cataonia, Cilicia, Tyanitis, Isauritis. quinque reliquae minori tribuebantur, Lauinasena, Sargusena, Sarauena, Cammanena, Morimena. 2 His adiecerunt Romani undecimam praefecturam de Cilicia quae antè Archelai fuit, circum Castabala& Cybistra, usque ad Antipatri Derben prędonis. Paruit autem Archelao etiam aspera circa Elaeussam Cilicia,& ea om Melitena. nis, in qua praedonum coetus coiuerunt. Melitena per omnia similis est Commage. nae. tota enim domesticis conseritur arboribus, sola ex omnibus Cappadociae partibus: ita ut oleum quoque ferat,& Monarite uinum quod cum Graecis certet. Sophenae TABV. 365 ASIAE I. TABV. LA, CONTINET PONTVM ET Bl. THYNIAM, ET QVAE PROPRIE ASIA DICITVR, ACTYCIam& Galatiam, Pamphiliam item, Cappadociam& Ciliciam. Parallelus ipsius medius rationem habet ad meridianum, quam tria ad quatuor. Terminatur autem tabula ipsa ab ortu Armenia maiori& parte Syriae. Ab Austro mari Car pathio, Lyciaco, Pamphylioque& angustijs Ciliciae& sinu lssico. Ab occasu mari Thracio Bosphoro,& Aegaeo pelago ac Icario& Myrtoo. Ab arctis, Pontico mari. mm. H. H. Chalcedon Nicomedia Apamia Bithyniae Heraclea Ponti Nicaea Cyzicus 0e ds 0e Troas Alexandri 55 Pergamus 45 Smyrna 12 4° Ephesus 37 14 Miletus 30s 14 Cnidus Asiae propriae 45 Sardis 40 20 14 Magnesia 45 0 Apamia 52 0 14 Cibyra 57 0 14 Mitylener 45 0 Chios 14 30 0 14 Rhodos Patara 14 30 Andriaca . 14 30 0 ciuitates Lycia Myra 350 14 insignes. Sinope 20 0 Amisus Ancyra Galatiae Thema Pessenus 30/2 sida Perga 35 Pamphylie 35 Aspendus 37 Termessus 40 Trapezus 29 Comana Pontica Cappadociae 50½ Maza quae& Caesarea Comana Cappadociae 14 Armeniae mi Melitena Nicopolis noris o Satala 30 Selenus 29 Pompeiopolis ciliciae 30 14 Mallos Tarsus 31 CAdana TABVO 3 TABVLA ASIAE I. 55 56 57 58 9 60 6: 6: 0: 71 72 75 66 68 69 70 F.T. Le Dort MYSIA de Colchidis Mutationes nominum. Ciuitates. des pars SVPERIOR Ionia, nunc Quiscum. Trapesus, IePONTi& Bithyniae. Olbia, Apamia, Artace, Tion, LibysFONTV nech. Iconium, cogni. Macedonia, alsa, Patauium, Claudiopolis, Nicaea, Prusa, Iuliopolis. und bania. Lycia, Briquia. Mazaca, regaASIAE minoris. Cyzicus, Parium, Lampsaeus, Dardanum, Adraassuirement lis Cappadociae ciuitas, à Tyberio myttium, Pitane, Myrina, l'hocaea, Clazomene, Phusca, Traianopo de appellatur Caesarea, ubi sanctus Basilius Epib lis, Philadelphia, Tripolis, Laodicia, Antiochia, Magnesia, Hierapo scopus fuit. Hellespontus, Brachium be lis. LYCIAE. Calnda, Telmesus, Myrra, Olympus. Cultivé Le sancti Georgij. Prusa, Bursa, Asiatici imGALATIAE. Theuthrania, Cimolis, Germanopolis, Pompeioje ne sais 4 perij, hoc est, Turcarum caput. polis, Ancyra, Andrapa. Pamphylię. Sysdra, Vranopolis, AsDécouvert pendus. Cappadociae. Themiscyra, polemonium, Ischopolis, N 44 Neocaesarea, Diocaesarea. Armeniae minoris. Satala, Cizara, Sinope Cilicię. Aphrodisia, Carycus, Pompeiopolis, Seleucia, Caesarea. Cyancu Johann Thyrias 1825 Paphlagonia . Lännerin S 1 be De THRACIA K. E. G. Erithin Marianden De Le comte G.C.P. Parthevius Votre trèsorte ΛΛΛΛΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟΟ Heractes Còstatino ΛΙΟι Gigas MÜs 43 Hermonassa Pharnacia Trapesus Ami sus polis Elam H. D. De Et Eu frates Ormellas le Nico. Moft hij moͤtes Hippius mais ........ Ascanius Timonitie Propotis Ette 2 de la peine GALATIA toutes MysiaPONTVSET Bl THYNIA Dydimus mos Nicaes CAPADO CIA Nicopol et Sectus lympus? Sagarius fl. Cherse Troemi nesus Tectosque L. Pherzgia ASIA MINOR Sebastia cimao Timus Phrygia ARMENT maior Meonia Celaenus 40 MAIOR toutes E. Pieter Meulen Pifidia Cae jareamagna Mitylen ARMANIA Maeandrus fl. Iauris 39 Mare Aegeum Phrygia ALYCAONIA de Pisidiae MINOR iconium Pieter PAMPHILIA zur de Chio. 10 N Colophon Sardi décreté Postdium Taurus „ Comana que les Caystrus Vous ne ATRAMUS MÖS Mare Icarium lonia Mycaie Vous donnerz moi, même des 1 L'Ephefus Eu frate L. AR. Andri Arcesine Celentis Cetis H. Li ci CIA Icaria Samos Miletus Trachia Minyia 37 Tarſus Le Mare Myriou Vortreur IMUS 5e estipalæa Begialis S Phoenix Halicarnassus le Sinus Pylae Amani Crabu/B Xanchus. D P.S.P. Cnidus P. lfficus N Abelbu Doris L Chrudoniae SYRIAE Syme Mare Crencū P de PARS Megista Cefos= CarpathusSeleucia Dolichiste Cretę pars Coum Cypri pars Mars Carpatiuen PÉNÉTÉTÉRÉE 15 56 58 60 62 66 69 70 72 und Diapontus Per Bizanti Diaromes 70 ποφη de Dia Rbodo 366 LIBER DVODECIMVS. 369 phenae ex aduerso lacet, ab eo diremtaFiphrate fluuio, ut& fiaitima Commagene. Trans fluuium Cappadociae castellum est memorabile Tomisa. id uenditum fuit Sophenae talentis C. postea autem temporis Lucullus ob rem bene gestam pręmij loco id Cappadoci dedit, cuius in bello Mithridatico usus fuerat opera. Cataonia lata est& caraonia. saua planicies, omnium rerum ferax, exceptis quae semper uirent. Circum eam iacent cùm alij montes, tum Amanus uersus meridiem, frustum à Cilicio auulsum Tau10:& abruptus ab hoc in contrariam partem Antitaurus. Etenim Amanus à Cataonia occasum uersus& meridiem ad Syriacum ac Cilicium se porrigens mare, hoc spaciò includit totum sinum lssicum,& campos Ciliciae qui sunt ad Taurum. Antitaurus ad septentrionem inclinat, ac nonnihil etiam ad ortum, deinde in mediterranea definit. In hoc Antitauro profundę sunt& angustę conualles. in quibus etiam sita sunt Comana,& Bellonae templum Comane ab accolis dictum. urbs est memorabilis.& maxima(bi multitu Comana, do eorum qui diuino instructu corripiuntur, atque hierodulorum, qui sunt sacrificiorum serui. Cataones sunt qui urbem inhabitant, regi quidem aliâs subditi, sed pontificis tamen dicto audientes. is maxima è parte& templi dominus est,& hierodulorum: qui. cùm nos ibi peregrè essemus, plures erant sex millibus, uiri unâ cum mulieribus. Multum etiam agri est, quod ad templum pertinet: cuius fructus percipit pontifex. isque secundum regem in summo est inter Cappadoces honore. plerunque ex eadem familia sunt pontifices& reges. Ista sacra putatur Orestes, eiusque soror Iphigenia eò attulisse è Scythia Taurica, quae Tauropoli Dianae habentur. ibidemque ligubrem deposuisse comam, unde Comana urbi nomen factum. Per eam mediam fluit Sarus famnis, ac per conualles Tauri in campos Ciliciae se euoluens, in subiectum huic mare exit. At per Cataoniam Pyramus nauigabile flumen decurrit, medijs in campis seaturiens. est autem pyramus floris fossa memorabilis, per quam aqua pura longo spacio infra terram fertur, ac deinde in supersiciem erumpit. Si quis iaculum in fossam contorqueat, adeò resistit uis aquae, ut aegré mergatur. Is fluuius ubi 3 immensa profunditate,& amplissima latitudine lapsus Taurum attigit, mirabilem aquarum congeriem excipit. Mirabilis est etiam fissura montis, quam alueus fluuij penetrat. Sicut enim in saxis, quae rimis fatiscunt, ac bifariam findun tur, euenit ut unius partis eminentia aequalis sit alterius cauitati, adeò ut concinnari etiam, inque unum compingi possint: ita& nos uidimus saxa utrinque supra fluuium si ta ferè usque ad promontoria porrigi interualla duorum aut trium ingerum, sic ut cauitates eminentijs opponantur. Quidquid soli interiacet, id omne saxosum est, profundum, prorsusque angusta in eo rupture, quam transilire canis lepusue possit. atque is est alueus fluuij ad labra usque aquae plenus, latitudine aqualiculi. Propter obliquitatem autem,& tam longinquam collectionem, ac conuallis profunditatem, statim ijs qui eminus accedunt. sonitus tonitrui similis occurrit. Per montes elapsus Pyramus, tantum secum terrae in mare effert è Cataonia partim, partim è Cilicum campis: ut oraculum quoque feratur, quo de eo exciderit. Tempus erit rapido cum uortice Pyramus olim Tellure aggesta sacram Cyprum quoque tanget. Etenim simile aliquid ibi usu uenit eius, quod in Aegypto fit: ubi mare subinde teri aggesta à Nilo incontinentem uertitur. unde& Herodotus Nili donum eam appellat.& Odysf. A. 3. 55. Homerus Pharum quondam in alto sitam fuisse tradit, quae hodie continenti Aegypto est adiuncta. Tertio loco est pontificatus louis, cui Dacia nomen, priore non minor, itidemque memorabilis. In hac lacus est aquae salsae, ambitu nequaquam paruae paludis, qui supercilijs clauditur sublimibus& rectis: ita ut descensus sit per gradus. aquę eius neque incrementum esse ullum aiunt, neque defluxum usquam conspicuum. Vibem neque Cataoniae planicies ullam habet, neque Melitene: sed castella in montibus munita, Azamo. ra,& Dastarcum, quod, Carmala amne circumfluitur. habet& fanum Apollinis Cataonis, qui totam per Cappadociam colitur, exempla eius simulacri desumentibus gentilibus. Reliquae praefecturae nullas habent urbes, duabus demtis. In Sargarausena oppi dulum est Herpa,& Carmulus fluuius, qui& ipse in Cilicium effluit mare. In alijs est Argus castellum excelsum ad Taurum,& Nora, quae nunc Neroassus dicuntur: ubi Eumenes 370 STRABONIS GEGRAPH. menes diu obsidionem pertulit. nostra aetate Sisinus thesaurum suum ibi adseruauit, qui Cappadociae imperium affectarat. is Cadyna etiam pro regia habuit, uibis in morem con dita, in montib. Lycaoniae. Nam Sabara, nunc oppidum pagi simile, ferunt aliquando fuisse primariam regionis urbem. In Morimenatemplum est louis Venasis culti, domicilium habens hierodulorum ter mille propemodum: agrumque bonae frugis, ex quo ad pontificem redeunt quotannis talenta XV. Is praeest per totam uitam, ut& is qui apud Comana, à quò ille proximus honore est. Duae modò praefecturae urbes habent: Tyanitis ur bem nimirum Tyana. Haec Tyanitis substrata Tauro est ad portas Cilicias: iuxta quas facilimi eius sunt, omnibusque communissimi in Ciliciam& Syriam transscensus. uocatur autem Eusebra ad Taurum, fertis& maxima sui parte plana. Tyana imposita sunt ag geri Semiramidis Probe muris substanto. Haud procul inde Castabala sunt,& Cybistra, oppida montibus iam propinquiore. Apud Castabala Perasiae Dianae fanum est, ubi aiunt sacrificeas mulieres illaesis pedib. per prunas ambulare. atque ibi sunt qui autument gesta, quae de Oresta& Tauropolo Diana feruntur: dictamque Perasiam, quod trans mare eò peruenerit. Ergo in Tyanitide praefectura, una de x dictis, urbs est Tyana. nam postmodò adiectas non annumero, Castabala& Cybistra,& quae in aspera sunt Cilicia. in qua Elaeussam condidit Archclaus praeclarè, insulam non magnam sed fertilem, ac plerunque ibi uixit. In praefectura autem quae Cilicia dicitur, Mazaca sunt gentis metropo Argaut mons lis. Ipsa quoque Eusebia cognominatur ad Argaeum. sita est enim sub Argaeomnium Mazaca altissimo monte, cuiusque uertex nunquam niuibus priuatur. de quo aiunt qui conscenderunt(. paucis uerò contigit.) sudo coelo utrunque cerni mare, Euxinum scilicet atque Issicum. Is mons caetera ad urbis aedificationem ineptus est, cùm& aquis careat,& munitionibus ac muris, ob ducum negligentiam. fortasse etiam studio id curantium, ne mu4 ro tanquam castello fidentes nimis 4 praedationi incumberent campum habitantes, qui colles habet altitudine sua opportunos& grandes. Sed& circùm iacentia loca prorsus sterilia sunt, agriculturaeque expertia, quantumuis in planicie. sunt enim sabulosa,& subtus saxosa. Vbi paulum processeris, campum aliquod multorum stadiorum inuenies igni occupatum, in profundo delitescente: ita ut ad uictum necessaria procul ipsis sint petenda. Adeoque id quod summum uidetur commodum, habet adiunctum periculum. Cùm enim uniuersa ferè Cappadocia ligno careat, mons Argaeus circumpositum habet nemus: ut e uicinia ligna petere liceat. sed loca syluae illi subiecta, ipsa quoque passim ignem continent. simul& aqua subtus frigida latet: neque igni neque aqua in superficiem erumpente, quae maiori ex parte herbosa est. alicubi etiam palustre est solum& noctu flammae ex eo exardescunt. Itaque periti cautè lignantur. uulgo,& maximè pecori periculum est, quòd sępe incidunt in latentes ignis foueas. Est& fluuius in planicie quae urbi adiacet, nomine Melas, xi circiter stadia ab urbe distans, fontesque in loco qui est quàm urbs sit humilior habens. Itaque eatenus inutilis est oppidanis, quod non è sublimi profluit: sed in lacus& paludes diffusus, ibi aërem circa urbem aestate uitiat. Quin etiam lapicidinam alioquin utilem, inutilem redigit. sunt enim planicies saxeae in ripis, unde ad aedificandum copia lapidum suppeditat Mazacenis. sed lapideae istae tabulae ab aquis occultatae, operi resistunt. Atqui& istae paludes ignem passim concipiunt. Ariarathes autem rexfauces, per quas Melas inFughraten exit, obstruxit, effecitque ut cam pus proximus lacus quasi marinus esset. atque ibi minutas quasdam insulas Cycladum instar comprehendens, puerilem ibi in morem uitae partem exegit. At enim ea obstructione confertim perrupta, aqua rursum eluuiem fecit: impletusque Eughrates, cùm Cappadociae magnam partem rapuit, multosque pagos& consita deleuit: tum Galatarum terrę Phrygiam incolentium magnum damnum dedit, pro hocr.detrimento incolae ab Ariatathe ccc talenta exercerunt, Romanis iudicio delato. Simile etiam apud Herpa euenit. Nam i bi quoque Carmale alueum obthurauit: atque faucibus deinde perruptis, cùm aqua Cilicum quaedam circa Mallum loca perdidisset, poenas damno affectis luit. Mazaca ergo situm habent multis de causis incommodum. Videntur autem reges eam sibi delegisse sedem, quia locus est totius regionis medius, qui quidem& ligna habeat,& lapides ad aedificia,& pabulum, quo plurimo indigebant, utpote pecus alentes. Nam quo dammo LIBER DVODECIMVS. dammodo urbs ijs pro castris erat. Reliqua ad tutandum sibi suisque necessaria reposita habebant in munitionibus castellorum: quę multa sunt, alia regis 5 amicorum. Absunt Mazaca à Ponto uersus meridiem stadijs circiter ICCCC: abFughrate paulo minus duplo: à Cilicijs portis itinere sex dierum(.& Cyrini castra per Tyana, quę medio sita sunt itinere.) à Cybistris CCC. Vtuntur Mazaceni legibus Charondae,& legum decantatorem deligunt, qui ipsis est legum interpres, ut Romanorum sunt, iureconsulti. Adflixit eos grauiter Tigranes Armeniae rex, quo tempore Cappadociam incursionibus uastauit. omnes enim suis eiectos sedibus in Mesopotamiam transtulit,& maiorem Tigranocertorum partem ijs habitatoribus frequentauit. qua tamen urbe à Romanis capta, quibus facultates erant, postliminio domum redierunt. Magnitudo Cappadociae in latum ab Euxino ad Taurum, cID 13CC circiter stavia. longitudo à Lycaonia& Phrygia usque adFughratem ortum uersus& Armeniam, ad tria stadiorum millia. Frugum est ferax, maximè tritici:& omnis generis pecus alit. quanquam autem magis uersus meridiem iacet quàm Pontus, frugidior tamen est. at Gabadania quanquam& plena est,& om nium maximè meridiem spectet, utpote Tauro subiecta: tamen aegrè ullam frugiferam arborem fert. ager itaque eius pascuis inseruit, ut& alię multę partes eius regionis, maximè circa Garsauiram& Lycaoniam, ac Morimenam. In Cappadocia nascitur etiam prae stantissimum omnium minium, quod& cum Hispanico certat. Cappadocium Sinopensis cognomento laudatur, quia Sinopam id solebant auehere mercatores, antequam Ephesiorum negociatio usque ad huius regionis homines prorogaretur. Dicitur etiam Crystalli tabulas,& onychitis lapidis prope Galatiam inuentas fuisse ab ijs qui Archelao metalla effodiebant. fuitque etiam locus lapidis albi, eburneo colore, quasi cotes quasdam efferens non magnas, unde gladiorum faciebant manubria. alius etiam, qui magnas speculorum materiae glebas ederet, quae etiam exportaretur. A'Cappadocia Pontum dirimunt montes quidam, aequali spacio semper à Tauro procurentes: quorum initium est ab extremis Commagenae: ubi castellum est conditum loco praerupto 6 Dasmenon usque ad orientalia Laniasines. praefecturae autem sunt Cappadociae& Cammaneno,& Laniasena. Quo tempore Romani primùm rebus Asiae moderati sunt Antiocho deuicto, euenit ut amiciciam ac foedus cum istis gentibus regibusque paciscerentur: ac reliquis quidem regibus pro se honoris tribueretur: Cappadoci uerò communiter cum gente. Cùm autem genus defecisset regium, Romani ratione foederis& initae cum Cappadocibus amiciciae ijs permiserunt ut liberè suis uiuerent legibus. hi autem missis legatis libertarem repudiauerunt, ut quam sibi dicerent esse intolerabilem: regem sibi dari postulauerunt. Romani mirati homines esse qui adeò de libertate animum despondissent, permiserunt eis ut de ipsorum corpore regem suis quem uellent suffragijs crearent Ira reab ijs factus est Ariobarzanes: cuius in tertia stirpe genus defecit. Exinde Archelaus ab Antonio rex est constitutus, nulla propinquitate eam familiam attingens. Atque hactenus de magna Cappadocia. de aspera autem Cilicia, quae ei adiuncta fuit, commo diùs in totius Ciliciae expositione dicetur. Ponti uerò rex fuit creatus Mithridates cognomento Eupator. Possedit autem re- Ponti descriptis gionem quae Haly fluuio determinatur, usque ad Tibarenos& Armenios: atque intra Halyn usque ad Amastrin ac Paphlagoniae quasdam partes. Adiecit aut ditioni suę etiam oram maritimam uersus occasum usque ad Heracleam, quę Heraclidę ei est patria Platonici in diuer sam uerò partem Ponto adiecit quę sunt usque ad Colchidem& Armeniam minorem. Sed& Pompelus illo deiecto his finib. conclusam ditionem occupauit. Is quę ad Arme niam sunt& Colchidem regulis diuisit quorum opera in bello usus fuerat: reliqua 7 in 7 undecim respub. distribuit,& Bithyniae addidit, ut ex utrisque una constaret prouincia. inter mediterranea quosdam regno posterorum Pylęmenis subdidit, ut& Galatas tetrar chis è stirpe. Postea temporis Romani principes alias aliasque diuisiones fecerunt, reges regulosque constituendo, urbesque alias liberas faciendo, alias regulis subdendo, quasdam sub populi Romani potestate relinquendo. Nos singula uti nunc habent recensebimus,& ubi res poscet pauca quaedam de antiquioribus commonabimus. Initium erit Heraclea, quae de his locis maximè occidentem uersus est. CVM è Propontide in Euxinum STRABONISGEOURAPH. 372 xinum mare intratur, ad dextram sunt Byzantio contiguae partes Thraciae. ad laeuam autem Chalcedonica regio. Prima in hac parte Bithynorum sunt, proxima Mariandynorum:(quidam etiam Cauconum aiunt.) deinde Paphlagonum usque ad Halyn: post Cappadocum ad Pontum, ac deinceps usque ad Colchos. haec omnia dextram Ponti partem appellemus. Orae huic uniuersae à Colchide Heracleam usque imperauit Mithridates. ulteriora ad Propontidem usque ad Chalcedonem regi Bithyniae paruerunt. Re gum potestate abolita, fines eosdem seruauerunt Romanisita ut Heradea Ponto adiunBithyni. geretur, ulteriora uersus occasum Bithynię. Enimuerò Bithynos, cùm antè Mysi essent, sic denominatos esse à Thracibus Bithynis atque Thynis qui eò commigrauerunt, pleri que uno ore affirmant. indiciumque adferunt de Bithynis, quòd etiamnum in Thracia gens Bithynorum exstat: de Thynis, quia Thynias est acta ad Apolloniam& Salmydessum. Sed& Bebrices, qui ante hos Mysiam incoluerunt, Thraces fuisse ego conijcio. Traditum& hoc est, ipsos Mysos Thracum coloniam esse eorum qui nunc Mysi dicuntur. Haec quidem ita perhibentur. De Mariandynis& Cauconibus non idem omnes dicunt. Mariandens. Heracleam quidem in Mariandynis sitam a funt à Milesijs conditam: qui fuerint, aut unde, non ostendunt. neque gentile aliquot discrimen Mariandynorum apparet, sed similes omnino sunt Bithvnis. itaque hęc quoque gens Thracia uidetur. Theopompus scribit Mari andynum, cum Paphlagonię in multas ditiones diuisae partem possideret, inuasisse Bebrycum regionem atque occupasse, nomine à se relicto ei quam ante tenuerat. Id quoque traditum est, à Milesijs qui Heracleam condiderunt, Mariandynos fuisse in seruitutem redactos qui antè ista incoluerant loca, atque etiam diuendites, non tamen extrafines, id eis sic usuuenisse, ut Cretensibus seruiuerunt qui coetus Minous dicebantur,& Thessalis Cauconet. Penestae. Caucones, quos narrant accolere oram deinceps à Mariandynis maritimam usque ad Parthenium fluuium, urbemque habere Teium: alij Scythas faciunt, alij Macedonum quosdam, nonnulli etiam Pelasgorum. Dictum est de his etiam antem quodam loco Callisthenes uerò etiam in recensionem Homericam post uersum, Jliad 6.955 ista posuit: Cromnamque, Aegialumque,& sublimes Erithynos, Cauconas duxit proles generosa Polyclis, Circa Parthenium sedes quibus obtigit amnem. nam ab Heraclea& Mariandynis eos porrigi usque ad Leucosvros, quos etiam nos Cappadoces appellamus. esseque Cauconem gentem quae est circa Teium usque ad Parthenium flumen: cui contigua est Henetorum qui post Parthenium sunt& Cytorum Heraclea habent. quin adhuc etiam esse Parthenitas quosdam apud Parthenium. Heraclea urbs est portu commodo,& aliâs etiam memorabilis: utpote quae etiam colonias deduxerit. nam eius coloniae sunt Cherroneus ac Calapis. Libera primùm fuit. deinde aliquandiu tyrannos passa, rursum sese in libertatem uindicauit. regem deinde habuit, cùm in Roma norum uenisset potestatem: ac coloniam Romanorum accepit in partem urbis& agri. Quam urbis partem cùm accepisset ab Antonio Adiatorix Demeneclij Galatarum te trarchae Filij, ab Heracleotis Romanis habitatam: paulò ante Actiacam pugnam, noctu Romanos adortus interfecit, permissu(.utaiebat.) Antonij. sed post Actiacam uictoriam in triumpho ductus, unà cum filio est occisus. Vrbs est Ponticae prouinciae, quae ad Bithyniam est adiuncta. Inter Chalcedonem& Heradeam amnes labuntur complures quorum è numero sunt Psillis, Calpas,& Sangarius: cuius etiam+ Homerus facit mentio Iliad. y. 187. iliad. m. 719. nem. Fontes habet hic apud Sangiam pagum, CL circiter stadijs à Pessinunte,& maiorem Sangarius o Phrygiae Epicteti(.id est adquisitae.) partem perlabitur, ac partem etiam Bithyniae aliquam, Cailus finuius. ita ut à Nicomedia absit paulo plus ccc stadijs. quo loco ei occurrit Gallus fluuius, ortus apud Modra in Phrygia quae ad Hellespontum est sita, eadem cum ea quae Epicte tus dicitur, quondam à Bithynis possessa. Is auctus& nauigabilis factus, cùm olim naues non ueheret, Bithyniam ostijs suis definit. Ante hanc maritimam oram etiam Thynias insula iacet. In Heracleotide nascitur aconitum. Abest urbs ea à Chalcedonio templo stadia 3 ad CIDID, à Sangario D. 8 Teium obscurum nunc est oppidulum, nihilque habet memoratu dignum: nisi quòd Philetaerus inde ortus fuit, princeps generis Attelicorum regum. Deinceps est Parthenius fluuius, perflorida delabens loca, indeque id nomen consecutus, quasi LIBER DVODECIMVS. 373 quasi uirgineum diceres fontes in ipsa habens Paphlagonia. sequitur Paphlagonia & Heneti. Quaestio autem est quos nam Henetos poëta dicat his uersibus: Iliad. β.850 Paphlagonum hinc ibant ductore Pylęmone turmae Ex Henetis, mulas quae terra enutrit agrestes. Neque enim nunc in Paphlagonia Henetos inueniri aiunt. alij dicunt pagum esse Heneti. in litore, x schoenis ab Amastri dissitum. Zenodotus ex Heneta legit, aitque urbem notari quae nunc Amisus dicitur. Alij gentem quandam Cappadocibus conterminam, expeditione cum Cimmerijs facta ferunt in Adriam excidisse. Id maximè in confesso est primariam Paphlagonum gentem fuisse Henetos, è qua fuerit Pylaemenes, quem& plurimi ad bellum fuerunt secuti: qui euersa Troia, amisso duce in Thraciam abierint, uagatique deinde in Venetiam peruenerint. sunt qui Antenorem etiam& filios eius socios eius profectionis fuisse perhibent,& ad intimum Adriae sinus recessum consedisse. cuius reife cimus mentionem in Italiae descriptione. Probabile est ergo hac de causa Henetos de fecisse, ut in Paphlagonia nulli reperiantur. Paphlagones uersus ortum finiuntur Halyfluuio, qui à meridie labitur inter Syros ac Paphlagones, exitque in Euxinum marè, ut ait Herodotus: Syrorum nomen Cappadocibus tribuens. nam hi etiamnum Leucosyri, id est albi Syri dicuntur: cùm Syri dicantur etiam extra Taurum, qui comparati cum ijs qui intra Taurum degunt, adusti corporis colorem gerant, ideoque non eodem utantur cognomento. Pindarus quidem Syrium pugnacem equestrem exercitum dixit, de Amazonum colonia loquens, quae est Themiscyrae. haec autem Amiseni est agri: quem Leucosyri post Halyn tenent. Ergo uersus orientem Halys est Paphlagoniae terminus. Paphlagoni ee. ad meridiem Phryges& qui eò commigrarunt Galatae. ad occasum Bithyni& Mariandyni.(nam Cauconum genus funditus ubique perijt.) ad septentrionem est mare Euxinum. Iam cùm haec tota regio diuidatur in mediterraneam,& in oram maritimam ab Haly usque ad Bithyniam: maritimam usque ad Heracleam Mithridates possedit: de mediter raneis etiam proximas partes, quarum nonnullae ultra Halyn excurrerent. Atque eò usque Romani Ponticam prouinciam extenderunt. reliqua etiam deiecto Mithridate regulis paruere. De Paphlagonibus mediterraneis dicemus postea. nunc propositum est regionem Mithridati olim subditam, quae Pontus usurpatur, describere. Post annem er-penti descriptio go Parthenium Amastris est, urbs eiusdem cum ea a qua condita est nominis. sita est in peninsula, cuius isthmus utrinque portum habet. Fuit autem Amastris uxor Dionysij Heracleae tyrannyranni, filia Oxyathrae, qui Darij frater fuit ab Alexandro debellati. haec urbem é quatuor pagis composuit, Sesamo, Cytoro, Cromna(quorum etiam in Paphlagonum Iliad. 6. 833. recensione meminit Homerus.) ac Teio: uerùm hic citò defecit à societate. reliqui in uno corpore permanserunt, de quibus Sesamus arx Amastris dicitur. Cytorus emporium aliquando fuit Sinopensium: nomen habere à Cytoro Phryxi F. Ephorus ait. plurima autem& optima buxus apud Amastrin nascitur, maximè ad Cytorum. Aeqialus est, id quod uox notat, litus longius c stadijs,& habet cognominem pagum, cuius Homerus meminit hoc uersu. Cromnamque, Aeigialumque,& sublimes Erithynos. scribunt tamen quidam Cromnam, Cobialumque Erythinos autem dici aiunt, qui nunc uocantur Erythrini à rubro colore. duo sunt scopuli. Post Aegialum est Carambis, promontorium magnum uersus septentrionem porrectum& Schicam Cherronesum. Saepe facta est huius mentio,& oppositi ei Kriû metopi: quibus Euxinus pontus in duo maria diuiditur. Post Carambin sequitur Cimolis, & Anticimolis,& Abonu tachos oppidulum,& Armene Sinopensium pagus portu praeditus. de hac prouerbium fertur, Qui negocio carebat, muro cinxit Armenam. sequitur i post hanc stadijs ipsa Sinope, omnium quae isthic sunt urbium praestantis- Sinope. sima. Hanc Milesij condiderunt.& adornata classe, mare totum quòd intra petras Cyaneas est in sua habuit potestate, atque extra illud etiam Graecos in multis certaminibus adiu uit. Quanquam uerò diu suis uixit libera legibus, non tamen ad finem usque libertatem 374 STRABONISGEOGRAPH. tatem suam conseruauit: sed expugnata, feruiuit Pharnaci primùm, ac eius deinceps successoribus usque ad Eupatorem& Romanos qui eum oppresserunt. Is quidem Mithridates ibi& natus fuit,& educatus:& in eximio eam habuit honore, caputque totius regni fecit. Est autem urbs ea naturae etiam prouidentia praeclarè parata. Nam incumbit ceruici cuiusdam peninsulae: à cuius isthmi utraque parte portus sunt,& naualia, ac pelamydum capturae mirabiles. de quibus diximus, secundam capturae eius felicitatem esse penes Sinopenses, tertiam Byzantiorum. in orbem peninsula protecta habet scopulosa litora,& cauernas quasdam. ueluti foueas saxosas, Choenicides ipsi, quasi modiolos, appellant. eae implentur mari intumescente. ut propter hanc quoque causam difficulter accedi ad locum istum possit:& quia scopulis apparentibus in echini morem horrens, nudo pedi aditum non praebet. Supernè, ac supra urbem, solum est bonum,& agris hortisque crebris excultum: multo tamen praestant suburbia. Ipsa urbs muris est egregie circumdata, ac splendidè etiam ornata gymnasio, foro, atque porticibus. Talis tamen cùm sit, bis cepta nihilominus fuit. priùs à Pharnace, cum is eam de improuisò obrueret. posteriûs à Lucullo& tyranny intus desidente cùm& foris& intus oppugnaretur. Nam custodiae urbis praefectus à rege Bacchides subinde aliquam metuens proditionem, ac multas caedes edens, multos foedè multans ciuium eò rem deduxit, ut neque ad propugnandum fortiter ciuibus animus, neque ad deditionem initis pactis faciendum facultas esset. Expugnata igitur est, captaque urbs. Lucullus conseruatis reliquis Sinopes ornamentis, Billaritamen sphaeram abstulit,& Sthenidis opus 9 Autolyci statuam: quem illi urbis conditorem existimantes diuinis colebant honoribus. fuit etiam oraculum eius. Videtur is unus eorum fuisse qui cum lasone nauigauerunt,& locum istum occupasse. Postea Milesij opportunitate loci animaduersa,& imbecillitate inhabitantsium, suum fecerunt, colonosque miserunt. Nunc Romanorum recepit coloniam, quae in partem urbis agrique uenit. Distat à fano Chalcedonensi stadia CID CIDI2. ab Heraclea CIƀ CID. à Carambi IƒCC. Viros praestantes protulit Sinope, philosophos Diogenem cynicum,& Timotheum Patrionem: poëtam comicum Diphilum: historię scriptorem Bathonem qui Persica composuit. Deinceps sunt ostia Halys fluuij: cui à salib. quos praeterlabitur nomen est. Fontes habet in magna Cappadocia, prope Ponticam, apud Cambysenam. Inde magno alueo uersus occasum lapsus, ad septentrionem se conuertit per Galatas& Paphlagones, hos à Leucosyris distinguens. Montana, quae supra Sinopensem& reliquam maris oram usque ad Bithyniam sita sunt, nauibus fabricandis aptam, & departatu facilem habent materiam. Sinopensia etiam acerem habent,& nucem montanam: ex quibus mensae fiunt. Vniuersa& oleis consita est regio, quae paululum supra mare colitur. Post ostia Halys fluuij Gadillonitis est usque ad Saramenam, fertilis admodum ac beata regio, tota campestris. Oues nutrit, quarum lanae densae sunt atque molles: qualis per totam Cappadociam& Pontum magna est penuria. nascuntur ibi etiam capreae, rarae alibi. Huius regionis partem Amiseni habent, partem Pompeius Deiotaro dedit: ut& quę sunt ad Pharnaciam& Trapezuntem, Colchos usque ad minorem Armeniam.& regem eius ditionis constituit, cum etiam paternam tetrarchiam haberet Tolistobogiorum Galatarum. eo mortuo uariae fuerunt successiones. Post GadiloAmisus. nem est Saramena, urbsque Amisus illustris, à Sinopa distans stßdia circiter ICCocc. Theopompus narrat, initio eam à Milesijs fuisse conditam, cùm ij Cappadocibus imperarent Tertiùm autem ab Athenocle& Atheniensibus frequentatam colonis, pctraeeum fuisse denominatam. Hanc quoque reges tenuerunt.& Eupator templis ornauit, partemque urbi de integro adiecit. Lucullus etiam hanc cepit. ac deinde Pharnaces, cùm e Bosporo traiecisset. Liberatam autem â diuo Caesare, Antonius regibus subiecit. deinde male eam tractauit Strato tyranny. rursum deinde libertas eis readita est à Caesare Augusto post Actiacam uictoriam. Et nunc quidem in bono est statu. Habet autem cum aliam regionem bonam: tum Themiscyram Amazonum olim domicilium,& Sidenam. Themiscyra planicies est, quae ab altera parte mari alluitur, ad IX stakia ab Amiso dissidens: ab altera montanis subiecta nemorosis probè,& perfluis amnium alueis, qui indidem scaturi unt. è quibus omnibus impletus unus fluuius planiciem percurrit, Thermodon nomine: alius LIBER DUODECIMVS 3,75 ner alius autem aequalibus ferè ab eo spacijs semper distans, lris nomine, re per Phanaroeam fluit, eandem perlabens planiciem. Oritur in ipsa Pontica regione, ac postquam Comana Ponti urbem pertransijt, ac Daximonitidem felicem campum uersus occasum labens: inde ad septentriones se inflectit apud ipsa Gaziura antiquam regiam, nunc deser tam hinc uersus ortum reuertitur, assumto Scylace, alijsque amnibus, murosque Amasiae patriae nostrae, urbis munitissimae, praeteruectus, in Phanarceam effertur. Ibi in eum incidit, cuius origo in Armenia est,& ipse quoque fit Iris post Themiscyra fluuium excipit, & mare tandem Euxinum. Hac de causa planicies haec semper roscida est& herbis uiret, sufficitque alendis boum& equorum armentis. sementem plurimam excipit elymi atque milij. atque adeò nunquam frugibus destituitur. nam aquarum copia quauis siccitate est ualentior. itaque fames nunquam ad istos homines pertingit: cum montana etiam tantam abundantiam praebeant sponte sua nascentium& syluestrium fructuum: uitis, piri, mali,& eorum quae sunt de genere nucum: ita ut toto anni tempore largiter decerpere fructus possint, qui in syluas eunt: cum alij etiamnum de arboribus pendeant alij in foliorum quae defluxerunt strue copiosa& densa iacentia inueniantur. omnis etiam generis uenationes in frequentissimo sunt u su ob fertilitatem soli. Themiscyram subsequitur Sidena, non item felix& aquis irrigua regio, castellis in ora maritima munitis praedita. Siden autem a qua nomen habet Sidena,& Chabaca,& Phauda* atque hactenus Amisena. Amisus protulit uiros doctrina insignes: mathematos quidem Demetrium Ratheni,& Dionysiodorum eiusdem nominis cum Icene geometra: grammaticum autem Tyrannionem, quem nos audiuimus. Secundum Sidenam Pharnacia est, munitum oppidum. ac pòst Tra— pezûs Gręcanica urbs: ad quam ab Amiso nauigatio est stadiorum circiter cIƒ Cc. Inde Phasin usque CID CCCC fere itaut tota nauigatio à sano Chalcedonio usque ad Phasidem Iix milliorum stadia impleat, non multis uel additis uel dem tis. Hanc oram maritimam legentes ab Amiso, primò ad Heracleum perueniunt promontorium: inde aliud, la sonium nomine,& Genetes. Tum Cotyorum oppidum, è quo condita est Pharnacia. pòst Ischopolis, deiecta. Sinus porrò sequitur, in quo iacent Cerasùs & Hermonassa, oppida mediocria. Deinceps Hermonassam pppe est Tra— Tra— chis. atque illic urbs quaedam Zygopolis dicta. Equidem de Colchide,& ora maritima supra eam iacente diximus. Supra Trapezuntem uerò& Pharnaciam Tibareni sunt, & Chaldaei,& Sami qui olim Macrones dicebantur, ac minor Armenia. sed& Apaitae his uicini sunt locis, qui quondam uocati sunt Cercitae. Per hos transit mons aspertimus t Seydisses, qui coniungur Moschicis montibus qui subra Colchidem sunt. Extre † Scordifcus ma eius tenent Heptacometae(quos septempaganos uertere liceat.) sequitur Paryadres, Pcolem. qui usque ad minorem Armeniam à locis Sidenae& Cappadociae finitimis porrectus, otientale Ponti latus conficit. Vniuersi qui montana ista incolunt, planè sunt feri. Sed septempaganorum feritas omnium reliquorum superat feritatem. nam eorum quidam etiam in arboribus, aut turriculis habitant: quae cum Mosvni dicantur, ipsis Mosynoe- Mosinaeci. corum appellatio inde obtigit. Carnibus ferinis,& glandibus a:borum uictitant. Insidiantur autem iter facientibus, in eos de suis desilientes turriculis. Septempagani etiam tres Pompeii cohortes conciderunt, cùm eae per montes istos iter facerent. nam insani mellis crateras eis propinauerunt in itinere, quod arborum summa ferunt germina. eo poto iam mente abalienatos adorti facilè inter fecerunt. Horum barbarorum quidam etiam Byzeres fuerunt nominari. Caeterùm qui nunc uocantur Chaldaei, Calybes antiquitus fuerunt nominati: penes quos potissimùm Pharnacia est. Huic à mari commodat pelamydum captura, qui pisces ibi primùm capiuntur. in terra autem ei prosunt metalla nunc quidem ferri, prioribus uerò temporibus etiam argenti. Omnino autem istis in De Chaldaeis e locis ora maritima prorsus arcta est. statim enim imminent montes metallorum pleni ac Chalybibus. syluarum: agri parum collit. itaque uictus relinquitur metallorum fossoribus è uenis eorum: mare autem uer intibus, è piscatura, pelamydum maximè& delphinorum. qui dum greges piscium sec antur, cordylae potissimum, thunni, ac pelamidis: pingues redduntur, ac facile capiunt, dum escam quaerentes auidiùs, ad terram accedunt. hi ergo soli concidunt delphinos,& adipem eorum copiosum ad omnis generis usus adhibent. P 2 Hos N:ad.B 863 Ody[1.o.5.] Odyll p. 6. STRABONISGEOURAPH. Hos itaque censeo â poëta uocari Halisonos, in recensione post Paphlagonas Duxit Halizones Odiusque,& Epistrophus una Mad. B.865 Ex Alyba procul, argenti quâ uena secatur. siue scriptura mutata ex Chalyba est in Alybam: siue homines isti olim Alybes proChalybibus dicti sunt. Neque enim nunc quidem pro Chalybibus Chaldaei potuerunt dici: quondam autem non potuerunt ex Alybibus Chalybes fieri. praesertim cum uocabula multis sint obnoxia mutationibus, maximè barbarica. Nam Sinties quidam Thraces dicti fuerunt, post Sinti, inde Saij: apud quos Archilochus se scutum abiecisse dicit: Nunc aliquis clypeum, quem non ego sponte reliqui Ad ueprem fugiens, eripuit Saius. "qui ijdem nunc Sapae dicuntur, circa Abderam habitantes, n& insulas apud Lemnum. Ita Bregi, Breges, Briges,& Phryges, ijdem sunt. nec non Maeones,& Meones. Neque est operę multa congerere talia. Sensit etiam Scepsius nomen ex Alybibus in Chalybas mutatum esse: sed sequentia& his confonantia non intelligens, praecipuè ex Halisonis esse Chalybas, improbauit sententiam. Nos nostra cum illius opinione comparata, etiam aliorum considerabimus coniecturas. Quidam scriptura mutata Olisonos legunt: alij Amazones& pro Alyba, Alopam, uel Aloam. Callipides, Hellanicus, Herodotus,& Eudoxus nugis nos onerantes, Scythas quosdam Halisonas supra Borysthenem, aliaque id genus nomina conficta perhibuerunt: Amazones quoque inter Mysiam, Cariam,& Lydiam. Ephorus eas Cumę patriae suae uicinos facit. Atque id aliqua fortassis defendi ratione potest. loquitur enim de urbe quę oliam ab Amazonibus condita, deinde ab Aeolensibus& lonibus est instaurata.& aiunt urbes quasdam Amazonum esse cognomines, Ephesum, Smyrnam, Cumam, Myrleam. Alybe autem, aut ut alij legunt Alobe uel Alope, quo nam pacto in his locis censebitur? quomodo longinqua putabitur? quomodo argenti uenae locum habebunt? Haec ille utdilueret, uersus istos ita legi uult. Duxit Amazones Odius,& Epistrophus unà Ex Alopa, pridem unde& Amazonidum genus exstat. Verùm hac ille solutione in aliud commentum excidit. nusquam enim ibi locorum Alopa exstat.& haec lectio contra ueterum librorum autoritatem ita nouata, temeritatem sapit. Scepsius neque huius opinionem uidetur probare, neque eorum qui Haligones circa Pallenam ponunt: de quibus in Macedoniae descriptione diximus id quoque dubitationem magnam habere docet, quomodo è nomadibus ad Borysthenem degentibus suppetiae uenisse Troianis credi possit. Maxime autem laudat Hecataei Milesij,& Menecratis Elaitae qui Renocratis fuerunt discipuli opinionem, ac Palaephati. Hecataeus in terrae circuitione ita scribit. Ad Alaziam urbem fluuius est Rymus, qui per Mygdonium campum ab occasu labitur è lacu Dascylitidae,& in Ryndacum exit. aitque nunc 12 desertam esse Alaziam. 12 multos autem Alazonum pagos habitari, quos Odysses perfluat: in quibus Apollo studiosissimè colatur, maximè inspectione Cyzicenorum. Menecrates in Hellesponti circuitione, imminere ait locis Myrleam circumiacentibus montana continentia, quae Halizones habitauerint.& duobusLL scribendam uocem, poëtam alterum metri causa omississe. Palaephatus ait ex Amazonibus Alopen tunc, nunc Zelam habitantibus Odium& Epistrophum duxisse exercitum. Dignum uerò sit huiusmodi laudare sententias? Nam praeterquam quòd ueterem scripturam conuellunt: neque argenti metalla monstrant, ubi Myrleatis est palus: neque quomodo hinc ad Troiam profecti, longinqui fuerint, etiam si quis Alopen fuisse aut Alaziam aliquam concedat. multo enim uiciniora Troadi sunt, quam quae Epheso sunt propinqua. Et tamen eos qui Amazones apud Pygella aiunt esse, inter Magnesiam, Ephesum,& Prienam, eos nugari dicit Demetrius. uerbum enim Homericum procul isti loco non congruere. qui uerò magis conueniet Mysię& Teuthranię propinquis. At enim mehercle aiunt quaedam Homerica ita accipi debere, ut improprie& ociosè apposita, qualia sunt. Longè ex Ascania—.& Arnaeo mater nomen dederat ueneranda. item Craffa LIBER DVODECIMVS. 377 Crassa casta manu clauem tunc Penelopea Corripuit. Concedamus sanè hoc. Hla tamen non danda sunt, quibus animum aduertens Demetrius, ne ijs quidem probabiliter contradixit, qui putant legendum, E'Chalyba. Concedens enim quòd etsinunc non exstens argenti metalla apud Chalybes, tamen potuerint aliquando fuisse: id non concedit, ea nobilia fuisse,& digna memoratu, item ut ferri uenas. Quid obstat, diceret aliquis, quin ut ferri, ita etiam argenti metalla celebrantur? aut potest ferri copia locum nobilitate, argenti nequeat? nisi fortè non heroum, sed Homeri demum ætate in honorem uenerit argentum. ut repraehendendus sit poëta, qui eo nomine celebrem facere uoluerit Alybam. Quomodo ergo fama haec& opinio ad Homerum peruenit? quomodo aeris in Temesa Italica? quomodo diuitiarum Thebis Ae Odysf. a.c. 3. 8. gyptijs, quae duplo ferè tantum aberant, quantum Chaldaei? Immò ne cum his quidem con-Iliad, er, 381. sentit, quibus patrocinatur. Nam de Scepsi patria sua scribens, prope eam& Aesepum ait esse Eneam pagum,& Argyriam,& Alaziam. quae si sunt, utique ad fontes Aesepi sunt. At Hecataeus ultra eius ostia ponit.& Palaephatus Amazones priùs Alopam, post Zeliam incoluisse dicens, nihil cum istis concordans dicit. Ac ne Menecrates quidem. qui Allope ista, aut Allobe, aut quocunque modo scribi uelint, quae sit non explicat. Ac ne ipse etiam Demetrius. Is enim hac de re disputans aduersus Apollodorum in Troiani exercitus recensione(. diximus quidem iam multa, sed& hoc dicendum est.) statuit non esse Halisonas extra Halyn intelligendum: nulla enim auxilia Troianis uenisse ex ijs quae sunt trans Halyn regionibus. Primùm ergo ex ipso quaeremus qui'nam sint intra Halyn Halizones,& quid sit, Ex Alyba procul, argenti quâ uena secatur. non enim habebit quod dicat. Causam deinde iubebimus reddere, cur non concedat suppetias ex ulteriore regione missas fuisse. Nam ut reliquiomnes, Thracibus exceptis, intra Halyn sedes habuerint: nihil tamen impedit, quo minus uel soli Leucosyri trans Halyn profecti auxilio Troianis uenerint. nisi fortè belligerantes transire ex istis locis in ci teriora potuerunt,(quod de Amazonibus, Treribus,& Cimmerijs traditum est.) opitu latum uenire non potuerunt? Atque Amazones quidem auxilium non tulerunt: quia Priamus Troianos adiuuans contra illas in bello fuerat. sic enim ait: Inter quos socia arma tuli tunc foedere iunctus, Iliad. y. 187. Tempore Amazonides quo se ingessere feroces. 13 neque contermini istis mulieribus, neque ita longè remoti, ut inde accersendi inci 13 deret difficultas, neque hostili dissidio interueniente: nihil puto impediuit quin auxilio uenirent. Sed ne hoc quidem probabile est, omnes ueteres in id consentire, Neminem eorum qui trans Halyn habitarent, Troianis in belli societatem se adiunxisse. Et uerò in contrariam sententiam inuenire licet testimonia. Nam Macandrius Henetos è Leucosyris profectos Troianis in bello opem tulisse ait. inde cum Thracibus auectos, sedes posuisse in Adriae sinus angulo. eos Henetos, qui expeditioni non interfuerint, Cappadoces esse factos. Ac indetur adstipulari huic sententiae, id quod omnis Cappadocia quae appropinquat ad Halyn,& pone Paphlagoniam porrigitur: ea utroque sermonis utitur genere, uocabulisque Paphlagonicis abundat. quod genus sunt Bagas, Biasas, Aeniates, Ratotes, Zur, Tiberus, Gasys, Ologasys. Manes. quae in Bamonitide, Pemolitide, Zagiluitide, Gazacena, alijsque multis partibus in frequentissimo sunt usu. Ipse adeò Apollodorus Zenodoti isthuc adducit, quòd scribat Ex Heneta, mulas regio quae gignit agrestes. Et asserit, Henetam ab Hecataeo Milesio accipi urbem Amisum. Demonstrauimus autem Leucosyrorum esse Amisum,& extra Halyn. Idem alicubi dicit, poëtae Paphlagonum mediterranea tantûm cognita fuisse denarratione eorum qui ista peragrassent. maritimam ęquè ut& reliquam Ponticam ignotam ei fuisse: alioqui nomina editurum nimi rum fuisse. Contra hoc inuertere licet, descriptione orae maritimae quam nunc explicauimus principij loco sumta:& pronunciari, fuisse ab eo totum litus descriptum, nihilque eorum quae ista tempestate mentionem merebantur praeteritum. Quod autem Heracleam A. STRABONIS GEGRfl am, Amastrin,& Sinopen haud nominauit, nondum conditas, mirum non est. neque absurdum, quod etiam mediterraneorum quędam non appellauit. Iam quòd multa eorum non nominauit quae ualde sunt nota, id non statim ignorationis signum est: qua de re etiam suprà monuimus. Ait eum multa nobilia ignorasse, de ijs quae sunt circa PonHomeri defensio tum: utpote flumina& populos: quos alioqui fuerit nominaturus. Hoc de quibusdam concedi potest, quorum signa suntadmodum euidentia: ut'Scythis, Maeotide, Istro. Non enim per notas descripsisset Nomades lacte uescentes, opibus carentes,& iustissiΠιαλιν,initio. mos homines,& claros equimulgos:& Scytharum, Sauromatarum, siue Sarmatarum nomen obticuisset. si tamentum ita appellabantur à Graecis. Neque Thracum facta& Mysorum mentione, qui ad Istrum accolunt: ipsius fluuij nomen suppressisset, fluminum maximi: praesertim alioqui multus in distinguendis amnium notatione regionibus. Neque de Cimmerijs loquens, Maeotin omisisset& Bosporum. Quę uero adeò insignia aut non sunt, aut ipsius aetate non fuerunt, ea si omisit, quis eum culpet? Verbi gratia, Tanais aliam nullam ob causam quàm quod limes Europae& Asiae est, innotuit. at neque Europam neque Asiam nominabant Homero uiuente: nec dum diuisus erat in tres continentes orbis terrarum. alioqui enim ut nimis insignes nominasset reliquas itidem, ut Africa nominauit,& ab occidua eius spirantem parte Africum. continentibus reliquis nondum diuisis, ne Tanaidis quidem opus habuit mentione. Sunt porrò multa commemoratione digna, sed de quibus ei nihil succurrebat. nam& in actionibus,& in sermonibus multa sunt de eorum genere, quae subitò ad animum accidunt. Proinde ex hisce omnibus liquet, uitioso duci indicio, quicunque ex eo quod praeteritum ab Homero est aliquid, ignotum id ei fuisse colligit. Estque in rem, pluribus exemplis demonstrare, quàm prauum sit hoc signum, cùm eo multi sint frequenter usi: qui hoc modo ratiocinantes refutandi sunt: etiam si uideri possimus eadem saepius inculcare. Exemplicau. sa, si quis dicat ignoratum aliquem ab Homero esse fluutium, ea argumento quia nomen eius non retulerit: fatuë eum loqui affirmabimus. quando ne Meletem quidem noiliad. v. 39r minauit, qui animis labitur pręter Smyrnam, quae à plurimis poëtae patria assignatur. Hermum& Hyllum nominauit, Pastolum non item, quitamen è Tmolo delapsus, cuius meminit, in eundem incidat alueum. Smyrnae quoque nomen obticuit,& aliarum lonicaPassim. rum urbium: cùm nominet Aeolicas, Miletum, Samum, Lesbum, Tenedum. Non nominat Lethęum qui Magnesiam pręterfluit, neque Marsyam, qui in Macandrum ab ipso nominatim dictum influunt: cùm tamen retulerit flumina Nied. 6.869 Resumque, Heptaporumque, Caresumque, Rodiumque Iliad. u. 20. & alia, quorum pleraque riui modum non superant. Multas etiam regiones urbes e nominans, aliquando simul fluuios& montes refert, aliquando omittit. nam Aetoliae quidem& Atticae non exprimit, itemque plures alios. quando longinquorum etiam facta mentione, admodum propinqua praeterit. non utique quod ignoraret ea, nota alijs. Quin & ex aequo propinqua, alia nominans alia reticet. Ita Lycios& Solymos refert: Milyas non, neque Panphylos, neque Pisidas. item Paphlagonas habet,& Phryges,& Mysos: Mariandy. nos, Bithynos, Bebryces non habet. Amazonum meminit, tacitis Leucosyris. Syros, Cappadocas, Lycaones omisit, de Phoenicibus, Aegyptijs,& Aethiopibus saepe loquens. lind. B. 73. Aleium campum& Ariama nominat: regionem in qua sunt, dissimulat. Haec ergo falsa stad. f. 201. est repraehensio: uera, si quid ostendat poëtam falsi dixisse, at nihil tale praestitit ille, neque ausus est commentum uocare claros illos equimulgos lactiuoros. Haec ergo Apollodoro sint responsa. nos ad historiam institutam reuertamur. Srmenieminor. Supra Pharnaciam ergo& Trapezuntem sunt Tibareni& Chaldaeiusque ad paruam Armeniam. Ea est satis felix regio, quam, ut& Sophenam reguli tenuerunt, aliquando foedere Armenijs iuncti, aliquando rem suam priuatim administrantes. paruerunt eis & Tibareni& Chaldaei: ita ut Trapezuntem usque& Pharnaciam eorum se ditio proferret. Mithridates Eupator potentia auctus, cùm Colchidem sibi subiecit, tum isthaec omnia, Antipstro Siside dominium ei cedente. Eam autem curam istorum locorum gessit, ut LXXV castella in ijs exstruxerit, inque ijs maximam gazam recondiderit, de quibus praecipua sunt Hydara, Basgoedariza, Sinoria, finibus maioris Armeniae inhaerens castellum LIBER DVODECIMVS. 179 stellum, unde& Synoriam Theophanes O magno appellauit, hoc est bigas. Nam totus mons Paryadres multas tales habet opportunitates: cum aquae diues sit& syluosus, ac praeruptis conuallibus& praecipitijs passim diuellatur. Itaque hsc plurima suorum gazo phylaciorum condidit: atque etiam ad extremum in hanc ultimam Pontici regni marginem confugit ingruente Pompeio Mithridates, montem in Acilisena aqua praeditum apud Dastira occupans: haud proculFruphrate, qui diuidit minorem Armeniam ab Acilisena. ibi tantisper durauit, dum Pompeio obsidente coactus fuit per montes in Colchidem, atque inde in Bosporum fugere. Pompeius ibi locorum in ipsa minore Armenia condidit Nicopolin, quę etiamnum constat,& commodè habitatur. Enimuerò minorem Armeniam cùm aliâs alij Romanorum arbitratu habuissent, ultimo loco Archelaus tenuit. Tibarenos, Chaldaeos, usque ad Colchidem& Pharnaciam ac Traperzu tem possidet Pythodoris, prudens mulier& praeesse rebus gnara. Filia est Pythodori Tralliani. Vxor fuit Polemonis,& cum eo regnauit per aliquod tempus. marito autem apud barbaros mortuo in, Aspurgianis quisunt circa Sindicam, ipsa in regnum successit. cumque haberet duos è Polemone filios,& unam filiam: haec nuptum data fuit Cotys Sapaeo,& per insidias eo necato uidua permansit, cùm liberos ex eo haberet: de quibus natu maximus rerum potitur. Pythodoridis filiorum alter cum matre priuatus regnum administrabat, alter recens Armeniae maioris rex est creatus. Ipsa Archelao nupsit,& cum eo dum is in uiuis permansit uitam exegit. nunc uidua est,& possidet quae diximus loca, ijsque alia etiam uenustiora, de quibus deinceps dicemus. Est enim Pharnaciae con tigua Sidena& Themiscgra. supra haec iacet Phanaroea, Pontipartem occupans optimam. Phanarien nam& olei ferax st,& boni uini,& reliquas omnes habet dotes. uersus ortum ei praetenditur Paryadres mons in longitudinem ęquis spacijs porrects: ab occasu Lithrus& Ophlimus. conuallis est iustae longitudinis& latitudinis, quam perfluunt ex Armenia Lycus, ex angustijs apud Amasteam Iris,& coëunt in media ferè conualle. ad eorum confluen tes urbs sita est, quam primus concitor a se uocauit Eupatoriam. eam Pompelus cum se miperfectam, offendisset, agro& ciuibus additis Magnopolin appellauit. Atque haec quidem in media iacet planicie. Ad ipsum autem montis Paryadris latus Cabira sita sunt, Cabira, ab ista uersus meridiem stadijs circiter CL distantia. In Cabiris regia Mithridatis fuit ex structa,& mola aquaria,& uiuaria,& in uicinia uenationes ac metalla. Ibi etiam locus cui nomen nouus, edita& praerupta petra minus quàm ec stadijs à Cabitis. habet in uertice fontem, qui multum aquae suisum eijcit. in radice fluuium,& conuallem profundam. altitudo colli eius petrae immensa est: itaque expugnari nequit. mirabiliter muris cincta est, nisi quâ eos Romani deiecerunt, quidquid in orbem circa petram eam iacet, id syluosum omne montosum,& aquae expers est: ut intra Cxx stadia non liceat castra ponere. Ibi Mithridates preciosissima quaeque habebat deposita, quae nunc in Capitalio iacent, à Pompeio dedicata. Hanc ergo regionem omnem possidet Pythodoris, contiguam barbaricae quam obtinuit,& Zelitin praeterea, ac Magnopolitidem. Cùm autem Cabira Pompelus in urbis formam adornasset, ac Diopolin nominasset: addidit ipsa operi aliquid& Augustam nuncupauit, eaque loco regiae utitur. Habet etiam templum Mensis, quod Pharnacis dicitur: nempe pagum oppido similem Ameriam, quae multos continet hierodulos, atque agrum sacrum, cuius fructus pontifex percipit. Vsque adeò autem id tanum reges sunt uenerati, ut iusiurandum quod regium dicitur, pronunciarent regis fortunam,& mensem Pharnacis. Est autem hoc quoque templum Lunae, ut& quod in Albanis est,& quod in Phrygia,& mensis aliud in loco cognomine,& a Ascei apud An-& infra Assuitiocheam Pisidiae,& quod est in agro Andiocheno. Super Phanarceam sunt Comana Cominae. Ponti, eiusdem nominis cum his, quae in magna sunt Cappadocia, eidemque deae conseCrata, atque adeò inde imitata, sed& ijsdem tere utuntur ritibus sacrorum, diuinorum instinctuum,& honoribus facerdotum. quòd maximè factum est sub priorib. regibus, cum bis quotannis in exitu quem uocabant deae diadema pontifex gestaret,& honore secundus a rege esset. Fecimus etiam suprà mentionem Dorylai tactici, qui proauus fuit matris nostrae: tum alterius Dorylai, qui ipsius sorore natus, Philetaeri fuit F.& quòd hic cùm alijs maximis honoribus ab Eupatore affectus, tum etiam Comanensi sacerdotio, depraehenP4 sus fue. STRABONISGEOGRAPH. 380 sus fuerit, ut qui regnum ad Romanos solicitatione defectionis cuperet traducere. Eo deiecto, nostrum quoque malè audiuit genus. Serò tandem Moaphernes matris nostrę patruus illustris euasit iam sub regni Mithridatis interitum. tum rursus unà cum rege aduersam senserunt fortunam& ipse& amici eius: nisi qui à rege maturiùs defece runt. de quibus fuit auus noster maternus, qui cùm regis res in bello contra Lucullum uideret successibus carere: simulque animo ob iram esset ab eò abalienato, quod is sobrinum ipsius Tibium, huiusque filium Theophilum nuper necasset, ad ulciscendum eorum & suas iniurias animum adiecit. pactusque cum Lucullo,& fide accepta, secum XV castella à Mithridate ad ipsum conuertit: quo nomine magnificè ei pollicitus fuit Lucul lus. Sed huius succession Pompeius cùm superuenisset, omnes qui aliqua re Lucullogra tificati fuerunt pro inimicis habuit propter inimicicias quae ipsi cum eo intercedebant. Debellatoque Romam reuersus, peruicit, ne senatus honores, quos Ponticis quibus dam Lucullus promiserat, ratos haberet. quòd iniquum esse diceret bello alterius opera con fecto, alterius in potestate praemiorum& honorum distributionem poni. Comana ergo sub regibus ita, ut dixi, gubernabantur. Pompeius autem accepta potestate Archelaum pontificem creauit, adiecitque ei ad sacrum agrum per orbem duorum schoenorum, id est stadiorum lx alium agrum, ac mandauit inhabitants Comana, ut Archelao parêrent Horum ergo is princeps fuit,& hierodulorum in urbe degentium dominum, nisi quòd uendendi eos non habebat potestatem: qui hic quoque pauciores IΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηηη� Fuit hic Archelaus filius eius, cui à Sylla& senatu honor est habitus, amicus Gabinij uiLrebelai fortu, ri consularis. Qui cum effet missus in Syriam, in spem uenit Archolaus se ei socium in bello Parthico, quod ille parabat, futurum. id autem senatu Romano non permittente, hac spe omissa aliam potiorem reperit. Ptolemaeum Cleopatrae patrem regno eiecerant Aegyptij: regnabatque filia soror Cleopatrae natu maior. Ei cùm quaereretur maritus regio sanguine natus: dedit se Archclaus auxiliarijs suis, simulauitque se filium esse Mithridatis Eupatoris. itaque receptus, sex menses regno potitus est. Sed eum Gabinius Ptole maeum reducens in pugna occidit. Filius sacerdotium occepit. deinde Lycomedes, cui & IV schoenorum adiectus est ager. Hoc quoque deiecto, nunc pontificatum obtinet Dyteutos Adiatorigis filijs, qui putat hunc honorem ab Augusto sua uirtute confecutus. Nam cûm Augustus in Triumpho Adiatorigem cum uxore& filijs duxisset, eumque cum maximo natu filio(„is erat Dyteutus.) interficere decreuisset: minor natu ad Fratrū caritas milites qui ad caedem ducebant professus est, se esse maiorem. diuque altercati sunt fratres, donec parentes Dyteuto persuaserunt ut iuniori uictoriam concederet: ipsum ut aetate prouectiorem, matri& reliquo fratri magis idoneum tutorem futurum. ita iunior cum patre perijt. Dyteutus superstes in hunc peruenit honorem. Nam Caesar comperta, ut apparet, re, iam istis necatis, aegre id tulit: superstitesque beneficio& tutela dignos arbitratus, hoc honore affecit. Abundant Comana hominibus: estque hoc emporium ex Armenia uenientibus praeclarum. Conueniunt eò homines sub exitus Deae undique ex urbibus& agro, uiri& mulieres ad festiuitatem. semperque etiam alij multi peregrini causa uotorum& sacrifice deae exhibendi gratia ibi degunt. Delicato uictu utunturinco lae,& omnia ipsorum praedia uitibus sunt consita. Multae ibi sunt mulieres corpore quae stum facientes, pleraeque sacrae. Nam urbs haec quasi parua quaedam est Corinthus. quòd hac quoque ob multitudinem meretricum Veneri sacrorum plurimi peregre agebant ac festos dies agitabant:& mercatores atque milites planè exhautiebantur sumtibus. adeò ut prouerbium inde ortum sit, Non cuiuis hominum contingit adire Corinthum. Talia ergo sunt Comana. Circumiacens in orbem regio omnis paret Pythodoridi: cuius sunt Phanaroea, Zelitis,& Megalopolitis. De Phanaroea dictum est. Zelitis urbem habet Zelam in aggere Semiramidis exstructam, habentem Anaitidis templum, quam& Armenij colunt. Sacrificia hîc maiori cùm sanctimonia peraguntur:& iusiu randum de summis rebus omnes qui uersantur in rep. concipiunt. Hierodulorum multitudo& honores sacerdotum, sub regibus talia fuerunt, qualia suprà exposuimus. nunc omnia sunt in potestate Pythodoridis. Multi autem adflixerunt atque imminuerunt cùm sacrorum ser LIBERDVODECIMVS. téferuore multitudinem, tum reliquas op es. Etiam adiacens Zelitica regio imminuta est, diuisa in multa dominia: cuius est urbs Zela supra aggerem. Antiquitus enim non ut zela urbem, sed ut Persicorum templum deorum Zela gubernabant reges:& omnia erant in potestate sacerdotis. Habitatur autem à multitudine hierodulorum,& pontifice, qui magnas opes habet,& qui ad ipsum pertinent haud pauci: regio subiacet sacra& pontificis. Pompelus autem multas praefecturas loco adiecit, urbemque nominauit. ut& Megalopo linihanc,& Calupenam,& Camisenam in unam contrahens urbem: confines minori Armeniae& Lanasenae,& fossilem habentes salem, antiquumque olim castellum Camisa, quod nunc est subuersum. Romanorum autem praefecti postmodo de his duabus urbibus partes alias Comanensium sacerdotibus attribuerunt, alias Zelae pontifici, alias Teporgi cuidam regulo tetrarchici generis Galatarum. quo mortuo pars ista non magna Romanis pauinciae nomine cessit. Vrbs per se corpus quoddam est, contractis in eam etiam Caranis, unde regio Caranitis dicitur. Caetera Pythodoris& Dyteutus habent. Re stat ea Ponti pars, quae est inter hanc regionem& Amisenam ac Sinopensem, pertinens uersus Cappadociam, Galatiam,& Paphlagoniam. Proinde post Amisum usque ad Halyn Phazemonitis est, quam Pompeius Megalopolin appellauit:& de Phazemone pago oppidum condidit, ac Neapolin dixit. Huius regionis septentrionale latus Gazelotus & ager Amisenusheludunt: occiduum Halys, ortium Phanarcea. reliquum nostra Amasensium terra, omnium multo amplissima& optima. Partem Phazemonitidis quae est uersus Phanarceam, palus marina tenet, magnitudine% 14 Stiphane, quae uocatur piscosa:& in orbem sunt omnis generis pascua. impositum ei est castellum fubtime, nunc de sertum, nomine Cizara, ac regia pone aedificata. Reliquum solum ferèundum est,& frumenti ferax supra Amasenum agrum. Sunt thermae Phazemonitarum, admodum salubres:& Sagylium in erecto admodumque excelso monte, inque acutum tendente cacumen habens arcem, aqua copiosa praeditum. Id nunc negligitur: magnos autem usus regibus praebuit. Ibi etiam captus est& interfectus â regis Pharmacis filijs Ursaces, cùm res nouas agitaret, regnumque sibi iniussu principum sumeret. Captus est autem non ui expugnata arce à Polemone& Lycomede regibus, sed fame. nam planicie pulsus, in montem sine apparatu confugerat. inuenit etiam aquas obthurata saxis excelsissimis. ita enim mandauerat Pompelus, ut deijcerentur castella, neque sinerentur utilia ijs qui praedandi causa ea occuparent. Sic ergo Pompeius instituit Phazemonitidem. posteriores hanc quoque regibus attribuerunt. Nostra autem urbs sita est in conualle profunda ac magna, Amasia, per quam Iris fluuius labitur. Mirum in modum apparata est, cùm prouidentia hominum, tum natura loci. ac potest etiam castelli usum praebere, nam petra sublimis,& circumquaque praeceps ac praerupta ad fluuium pertinet, ab una parte murum habens ad ripam fluminis, qua urbs est condita: altera utrinque excurrens surium ad uertices: duo autem sunt, inter se cognati,& muris praeclare substitueti. In his moenibus regia est,& regum monumenta. Vertices autem habent ceruicem admodum angustam, utrinque quin que aut sex stadiorum altitudine, quà à flumine& quâ à fuburbio adscenditur. Ab ea ceruice ad cacumina ipsa alius restat adscensus, stadij ferè longitudine, acutus& contra omnem uim tutus. ibi intus etiam aquae sursum feruntur: duabus excisis fistulis, una ad Auuium, altera ad ceruicem. Amni pons est instratus, unus ab urbe in fuburbium, alius à suburbio in exteriorem regionem. nam ad hunc pontem desinit mons qui saxo supernè imminet. A'fluuio conuallis porrigitur ab initio non lata, sed deinde in latum deducitur, planiciemque efficit Chiliocomon, quasi Millepagorum. sequitur Diacopena,& Pimolisena, regio planè felix, usque ad Halyn. Haec sunt septentrionalia Amasenae regionis, longitudine ad 10 stßdia. Quod sequitur, multò est longius, usque ad Babanomum & Ximenam, quae& ipsa ad Halyn pertingit. hęc est longitudo. Latitudo à septentrione uersus Austrum ad Zelitam,& magnam Cappadociam usque ad Trocemos. In Ximena sunt salis fodinae, unde Halyn fluuium dictum opinantur. Sunt in nostra regione multa castella diruta, multumque soli deserti propter Mithridaticum bellum. Tota est bonis consita arboribus,& equis reliquoque pecori alendo comoda:& habitationibus perapta. Regibus Amasea quoque data fuit: nunc est prouincia. Restat ea Ponti pars, quae extra Halyn STRABONIS GÉOGRAPH. 382 Halyn circa Olgassyn contermina est Sinopidi regioni. Olgassys mons est admodum altus& inassess habentque Paphlagones templa undique in hoc monte exstructa. Cit15 cum habitatur autem solum satis bonum, Blaëna,& Domanitis, quam 15 Amnias flumen perlabitur. Ibi Mithridatis Eupatoris duces(ipse enim non interfuit.) Nicomedis Bithyni copias deleuerunt funditus: isque cum paucisfuga domum elapsus, inde in Italiam nauigauit. Mithridates autem persequens, cùm Bithyniam primo aditu occupauit, tum Asiam omnem usque ad Cariam& Lyciam. Ibi quoque urbs est condita Pompelopolis in qua est Sandaracurgium.(. officinam sandaracae intellige.) non procul à Pimolisis, quod est castellum regium dirutum: à quo regio utrinque fluuio adiacens dicitur Pimolisena. Sandaracurgion mons est cauus, quem magnis fossis actis operarij subiuerunt. fiebat autem opus publicè semper, adhibebanturque ij, qui ob facinora erant uenditi. nam praeter quàm quòd laboriosum est opus, lethalem etiam atque intolerabilem ferunt esse aërem in fodinis illis, ob grauem glebarum odorem: ut corpora morti celeri sint obnoxia. Itaque saepe omissum est opus, quòd emolumento careret. cùm plures ducentis essent operarij: continenter autem morbis& exitijs consumerentur. Haec ergo de PonTaphlagoniae to sint dicta. Post Pompeiopolin sequitur Paphlagonia mediterranea usque ad Bithymediterrenes. niam, itinere uersus occasum instituto. Eius, quantumuis exiguę, multi fuerunt ante nostram aetatem domini. Nunc Romani tenent, quia stirps regia defecit. Partem, quae Bithyniae est contermina, Timonitem uocant Gezatorigis, Marmolitae, Sanisenam, Potamiam seu fluuialem. fuit& Cinistena, in qua Ciniata castellum munitum, Olgassys montanis subiectum: qua arce belli usus Mithridates, is qui Cistes, id est conditor, usurpatus fuit, Ponti dominus est factus. durauit successio posterorum eius usque ad Euba torem. Vitimus Paphlagonię rex fuit Deiotatus Castoris filijs, cognomento Philadel* plus, Morzeos regiam habens,& Gangra oppidulum simul ac castellum. Eudoxus fossiles esse pisces in Paphlagoniae siccis locis dicens: locum non exprimit in humidis locis circa Ascanium lacum sub Cio idem fieri dicit, nihil aperté scribens. Quoniam uerò confinem Ponto Paphlagoniam exposuimus, quam uersus occasum attingit Bithynia: hanc etiam conabimur describere. nouo deinde ab his duabus regionibus sumto initio, attexemus quae meridiem uersus ab his ad Taurum usque sita iuxta Pontum& Cappadociam aequalibus interuallis porriguntur. nam hunc ordinem ipsa locorum diuitto & natura nobis praescribit. Bithyniam ab ortu definiunt Paphlagones& Mariandyni, atque Epictetorum quiLithyniae descriptio. dam. à septentrione Ponticum mare ab ostijs Sangarij usque ad fauces intra Byzantium & Chalcedonem. ab occasu Propontis. a meridie Mysia,& Phrygia quae eadem& Epictetus& Hellespontiaca dicitur. In ore Ponti Chalcedon sita est Bithyniae urbs, condita à Megarensibus.& pagus Chrisopolis, ac fanum Chalcedonensium. Habet earegio pau lo supra mare fontem Azaritiam, qui Crocodilus paruos alit. Chalcedonicum litus sub sequitur sinus Astacenus, pars Propontidis, in quo Nicomedea sita est, nomen habens à conditore suo, aliquo Bithyniae rege. multi autem eodem sunt usi nomine, ut& Ptolemęi, ob gloriam principis. Fuit in eo sinu etiam Astaeus, è Megarensibus,& Atheniensibus condita,& à Doedalso instaurata, unde sinui nomen. eam Lysimachus deleuit: ciues Nicomediam traduxit urbis eius autor. Astaceno sinui alius est contiguus, maxime uersus ortum solis penetrans. in eo Prusa est, quae olim Cius dicebatur. Cium euertit Philippus Demetrij filius, Persei pater: deditque aream Prusiae Zelae F. qui in ea euertenda ipsum iuuerat,& Myrleam uicinam urbem P rusae. Is Prusias has urbes è ruderibus excitatas, Cium Prusiadem à se, Myrleam ab uxore Apameam denominauit. Hic est qui Annibelem recepit, cùm is ad ipsum post Antiochi cladem ueniret:& ex pacto Attalicis Phrygia ad Hellespontum sita decessit: quam priores paruam, hi Epictetum, quasi adquisitam dixerunt. Supra Prusiadem mons est, Argenthonius nomine. Ibi fabulae tradunt Hylam Herculis socium, qui Argo naui cum eo uectus fuit, dum aquatum exitum fuisse à nymphis. Cium uerò, ipsum quoque de socijs Herculis unum, reuertentem à Col chis, urbem sibi cognominem isthic condidisse. Et nunc quoque apud Prusienses festiuitas quaedam celebratur& montes cum thiasorum choro conscenduntur, Hylasque uocatur: LIBER DVODECIMVS. uocatur: quasi si ad eum requirendum in syluas iuissent. Prusienses, quod remp. suam amicè Romanis gessissent, libertatem sunt confecuti. Apameam colonia deducta est. Prusa alia ad Olympum Mysię posita est urbs, quę legibus bonis gubernatur, Phrygibus Mysisque finitima, condita à Prusia qui bellum contra Croesum gessit. Difficile est distinguere fines Bithynorum, Mysorum, Phrygum, Dolionum circa Cyzicum, Mygdonum,& Troum. quamuis in confesso est genies istas à se inuicem esse diuidendas. Ac de Phrygibus quidem& Mysis etiam prouerbium fertur, Mysorum sunt seorsim fines,& Phrygum: definire autem eos difficile est. Causa est quod aduenae milites erant& barbari, neque constanter occupatam possidebant terram, sed ferè uagabantur, eijciebantque& eijciébantur. Omnes istos populos Thraces esse existimauerit aliquis: quòd& oppositam hi continentem tenent, neque magna inter eos uictus cultusque est diuersitas. Tamen quantum coniectura licet consequi, Mysiam possis medio loco ponere inter Bithyniam& Ae- Soysia, sepi ostia, quae ad Olympum fere totum pertineat. In orbem autem sitam circùm esse Epietetum in mediterraneis, quae nusquam mare attingat, sed usque ad orientales porrigatur partes Ascaniae cùm paludis tum regionis. nam communi cum palude nomine etiam regio appellabatur: cuius pars Phrygia erat, alia Mysia: sed Phrygia longiùs à Troia aberat. Atque ita etiam accipienda sunt Homeri carmina. Phorcys ducebat Phrygas, Ascaniusque superbus Iliad 6.862. VSque ex Ascania procul.nimiruta Phrygia: cùm alia sit propior Mysia ad eam quae hodie est Nicaea. cuius meminit his uersibus. Palmyn, Ascaniumque, Moryn genus Hippotionis Niao v. 792 Ascania auxilio quos miserat ulere gleba. item. Mysis, depugnant qui commi is, imperitantem. Mirum autem uideri non debet, quòd Phi,; gum ducem quendam facit P scanium,& qui ex Ascania uenerit. frequens enim apud eum est nominum ambiguitas à fluuijs, paludibus& locis. Aesepum quidem Mysorum limitem facit ipse Homerus. cùm enim montibus adiacentem Troiae partem exposuisset, Aeneae parentem, quam Dardaniam appellauit: ponit deinceps à septentrione Lyciam sub P andaro, in qua esset Zelsa. sic scri bens: Quique Zel s'an habent imae radice sub Idae Miasl 6. 824 Aphneij, atque bibunt nigri latices Aesepi Troës. subiacet autem Zel.iae ad mare. Ad Aesepum ac deinde Adrasteae est campus, Terra, Pitya,& omnino Cyzicena regio ad Priapum, quam postea ordine refert. inde reflectens orientalia commemorat& ulteriora. quo ostendit se finem Troodis existimare septentrio nalem& ortiuum ea quae ad Aesepum pertinent. Enimuerò Mysia& Olympus post Troadem sunt. Ac uetus quidem memoria talem gentium dictat situm. Recentiores autem mutationes pleraque inuerterunt. alijs aliâs obtinentibus regiones,& alia confundentibus, alia diuellentibus. Nam Phryges ista occupauerunt loca,& Mysi post Troiae excidium. deinde Lydi, ac post hos Aeolenses& lones secundum hos Peisae, mox Macedones. denique Romani, sub quibus iam& linguam& nomina amiserunt plerique, noua quaedam regionum instituta diuisione. cuius potiorem censeo habendam rationem in recensendo praesenti statu, antiquitate interim mediocriter obseruata. In Mediterraneis BithyniaeBithynium est, supra Teium situm,& habens regionem circa Salonem, ubi optima sunt boum pascua, unde Salonites caseus. Tum Nicaea, primaria Bithyniae urbs, ad Ascani. Nicad am paludem: quae urbs ambitur campo magno,& admodum secundo, sed per aestatem non admodum salubri. Hanc Antigonus primùm condidit, Philippi fil.& Antigoniam nominauit. deinde Lysimachus, qui eam ab uxore Nicaeam appellauit. ea Antipatri fuit filia. Vrbs ipsa quadrata est, ambitustadiorum xvi. Habet etiam Gymnasium in campo quatuor portis apertum,& ad angulos rectos ita uici sunt constituti, ut qui in medio lapide Gymnasij consistit, is portas quatuor omnes uideat. Paululum supra Ascanium la- 16 cum. STRABONISGEOGRAPH. 384 cum Otroea est oppidulum, in finibus Bithyniae, iam uersus orientem. arbitrantur sic ab Otreo dictam. Enimuerò Mysos Bithyniam inhabitasse, primùm Scylax testatur Coryan Mvba. drensis, circa Ascanium lacum habitare inquiens Phryges& Mysos. Deinde Dionysius. qui de origine urbium scripsit, fauces quae inter Chalcedonem& Byzantium sunt, ac Thracicus nunc uocantur Bosporus, antè ait Mysium Bosporum fuisse appellatas. quod ipsum testimonio esse potest, Thracicam gentem fuisse Mysos, sed& Eughorio dixit Ascanij prope flumina Mysi. & Alexander Aetolus: Sedes Ascanios ad latices habitant Ascaniae sub labra paludis. ad illa Dolion Sileno natus uixerat& Melia. Quae hoc ipsum euincunt testimonia, cùm alibi Ascanius lacus nullibi quàm hîc inueniatur. Viri ob doctrinam memorabiles exstiterunt in Bithynia, Renocrates philosophus Dionysius dialecticus, Hipparchus ac Theodosius& filij eius mathematici, Cleophanes MyrJeanus rhetor, Asclepiades Prasiensis medicus. Versus austrum Bithynis sunt Mysi circa Olympum degentes, quidam Olympios, alij Hellespontios nominant: tum Phrygia Hellespontia. Paphlagonibus Galatae:& utrisque uersus meridiem magna Phrygię,& Lycaonia, usque ad Taurum Cilicium ac Pisidicum. Quoniam uero quae Paphlagoniam attingunt, ea Ponto& Cappadociae adiacent& gentibus quas iam peragrauimus: instituto nostro conueniens fuerit his quoque uicinas partes describere ac Calatiae de deinde quae sequuntur regiones demonstrare. Galatae ergo Paphlagonibus uersus mescriptio. ridiem sunt. Tria Galatarum habentur genera. quorum duo à ducibus nomen habent, 17 17 Trocmi,& Tolistobogi, tertium à Celtica gente Tectosages. Hanc regionem Galatae occupauerunt, cùm diu uagati incursionibus Attalicorum regum Bithynorumque ditionem uexassent, tandem ab ijs uolentibus acceperunt eam terram, quae nunc Bithynia & Gallograecia dicitur. Princeps traiectionis horum in Asiam praecipuè existimatur fu isse Leonarius. Cùm autem sint tres gentes eadem utentes lingua,& alijs quoque in rebus nihil differentes: quamuis earum in quatuor diuiserunt partes,& tetrarchiam nomi nauerunt, quae suum haberet tetrarcham,& iudicem unum, unum exercitus praefectum (.sic Statophylacem uerto.) tetrarchae subditos, ac duos stratophylacum uicarios. Duodecim tetrarcharum concilium, uiri erant CCC. ij conueniebant in locum, cui nomen Drynaemeto. ijde caede iudicabat. reliqua tetetrarchę,& iudices, Quondam ergo, ita erat constituta Galatia. Nostra ętate in trium, deinde duorum, tandem unius uenit potestatem Deiotari, cui successit Amyntas. nunc Romani& hanc,& quae Anyntae fuit tenent Troomi prouinciam. Trocmi Ponto& Cappadociae confinia possident: optima eorum quae habent Galatae. Tria ipsis sunt castella muris cincta. Tauium emporium istorum loco rum. ubi louis est colossus,& sacer locus, unde sontem abduci est nefas. Mithridati um, quod Pompelus à Ponto auulsum Bogodiatoro dedit. tertium Danala, ubi Pompelus& Lucullus conuenerunt: cùm ille ad successionem belli ueniret, hic imperium ei traTectosaget. deret, atque ad triumphum abiret. Tectosagum regio magnam Phrygiam attingit, qua Pesinûs est& Orcaoryci. horum castellum fuit Ancyra, eiusdem nominis cum oppiduTolistobogij. lo Phrygiae quod uersus Lydiam apud Blaudum est. Tolistobogij contermini sunt Bithyniae& Phrygiae quae Epictetus dicitur. castella eorum Blucium& Peium. quorum a terum regia fuit Deiotari, alterum gazae adseruandae destinatum. Pessinus emporium est in ijs regionibus, maximum habens templum, summaque cultum religione matris deorum, quam Angidistin appellant. Sacerdotes antiquitus reguli quidam erant, fructum magni sacerdotij percipientes. nunc eorum quidem honores ualde sunt attenuatis emporium tamen constat. Locus sacer ab Attalicis regibus magnificè est exornatus templo, porticibusque albi lapidis. illustre id fanum Romani fecerunt, cùm inde simulacrum deae acciuerunt Sibyllae oraculo moniti: ut& Aesculapij ab Epidauro. Mons urbi imminet Dindymum, unde Dindymene dicitur dea, ut à Cybelis Cybele. Propé Sat garius fluuius defluit. Ad hunc sunt antiqua Phrygum domicilia, Midę,& eo prioris Go dij, aliorumque nonnullorum: ne uestigia quidem seruantia urbium, sed pagi alijs paul maior) LIBER DVODECIMVS. mais maiores. De his est Gordium,& Gorbjus regia Castoris Saocondarij: quem ibi,& uxotem eius filiam suam Deiotarus trucidauit, castellamque diruit,& maximam pagi partem euastauit. Post Galatiam uersus meridiem est Tatta paulus ad magnam sita Cappado. ciam apud Morimenam, pars magnae Phrygiae:& contigua huic regio usque ad Taurum, cuius maximam partem Amyntas tenuit. Tatta salis est natura suapte concrescentis palus. atque ita facilè concrescit aqua eiusad quamuis rem immersam: ut demisso circu lo e funiculis facto etiam salis corollam inde extrahant.& aues si aquam alis attingant, sta tim decidant ob salem quo eae concrescunt. Est ergo Tatta, tum loca circa Orcaorycos, Lycaonien. & Pignisum. inde Lycaonum colles plani, frigidi, nudi,& asinis syluestrib. compascui. aquarum ibi magna penuria: atque ubi inuenitur aqua, profundissimi omnium sunt putei, ut Soatris, ubi etiam uenditur aqua. est is pagus oppidi instar apud Garsabora.& tamen ista regio quantumuis aqua carens, mirum in modum oues nutrit, lanae asperae: è quibus quidam amplissimas sunt consecuti opes.& Amyntas ultra CCC greges ijs in locis habuit. Sunt& paludes, maior Cornelis, minor Trogitis. Circum isthaec loca lconium est oppidum probè conditum, agro feliciore quam is quem diximus onagros pascere. possedit Polemo. Ad haecloca iam Taurus accedit Cappadociam& Lycaoniam distinguens à Cilicibus suprâ iacentibus, qui Trachsotae ab asperitate regionis dicuntur. Lycaonum& Cappadocum est limes quòd interiacet Coropassum Lycaoniae pagum,& Gareathyra Cappadociae oppidulum. horum castellorum interuallum est ad Cxx stadia. Lycaoniae etiam est etiam Isaurica ad ipsum Taurum. tum Isauria quae duos habet pagos Ijauria. cognomines. ueterem nominant Euercem. his suberant etiam alij complures pagi, prae-* donum omnes domicilia. Exhibuerunt hi Romanis negocium,& P. Seruilio, qui cognomen Isaurici inde retulit, à nobis uisus. Is& Isauriam Romanis subegit,& plerasque piratarum munitiones excidit, quae ad mare erant. In laterelsauriae est Derbe, sedes Antipatri Derbaei, maximè adhorrens Cappadociae. Huius fuerunt etiam Laranda. Mea aetate& Isaura& Derbam habuit Amyntas, cum Antipatrum illum Derbaeum per insidias oc cidisset. idem Isaura quoque de Romanis accepit. quin& regiam sibi isthic condidit, antiqua Isauria euersa. cumque eodem in loco nouum moliretur murum, ad finem opus non perduxit: sed eum Cilices per insidias interceptum occiderunt, cùm in Homonaden Auyneas, ses impressionem fecisset. Cùm enim Antiochiam Pisidiae conterminam haberet,& usque ad Apolloniadem Apameae Ciboto confinem, ac quaedam ad montium latus pertinentia, nec non Lycaoniam: conatus est eos exscindere, qui è Tauro in istam regionem, quae Phrygiae erat ac Ciliciae, excursiones factitabant. Itaque multa cepit castella nunquam ante expugnata. de quibus etiam Cremna fuit. Sandalium autem ne tentauit quidem ui, situm inter Cremnam& Sagalassum: Cremnam colonia Romanorum occupauit. Sagalassus sub eo Romanorum est pręfecto, qui Amyntae regnum gubernat uniuersum. Pisidi ab est ab Apamea unius diei iter. ab arce in urbem descensus est ferè xxx stadiorum. nocatur etiam Selgessus. eam urbem Alexander quoque cepit. Cęterùm Amyntas Crem. na capta cùm in Homonadenses expeditionem fecisset, qui maximè putabantur inexpugnabiles,& iam pleraque loca cepisset, ipsorum quoque tyrannye sustulisset, dolo uxoris eius captus perijt. Ipsos autem Cyrinius fame expugnauit, ac quatuor millia uitorum cepit uiuos, inque uicinis collocauit urbibus, regione uacua hominum uigentis aeui relicta. Est etiam in summis partibus Tauri& praecipitijs ac ferè inIIIiccessis in medio cauitas,& campus bonae glebae, in conualles aliquot diuisus. eum colentes habitabant in supernè imminentibus supercilijs ac spelunca. plerunque autem in armis degebant,& incursabant alienum solum, cùm ipsorum montibus tanquam muris muniretur. Contigui his sunt cùm reliqui Pisidae. tum inter eos nobilissimi Selgenses: Maior Pisidarum pars, extremitates Taurimontes tenet. quidam etiam supra Siden& Aspendum Pamphyliae urbes incolunt terrestres colles, oleis omnes consitos. Supra hos omnia iam montosa Catennenses, finitimi Selgensibus& Homanadensibus. Sagalassenses autem intorsum ad Miliadem. Artemidorus Pisidiae urbes numerat Selgam, Sagalassum, Petnelissum, Adadatem, Briadem, Cremnam, Pityassum, Ambladem, Anabura, Sinda, Aarassum, Tarbassum, Termessum. Horum alij planè sunt montani, alij utrinque usque ad raices Phrygiae& My fiae descripiio. Iliad 864 186 STRABONIS GEGRAPH. radices montium pertinent, uersus Pamphyliam& Milyadem, finitimi Phrygibus, Lydis,& Caribus. quae gentes quanquam uersus septentrionem habitant, omnes tamen sunt pacificae. Pamphyli, qui ualde sunt nationis Ciliciae participes, non prorsus à praedationibus abstinent, neque patiuntur uicinos quietè uiuere: quanquam radices Tauriaustrinas accolant. Phrygibus accedunt& Cariae Tiaba, Sinda,& Amblada: unde Ambladense uinum, curationibus medicis utile. Pisidae montani ferè per tyrannorum dominia, ut& Cilices, diuisi ad latrocinia sunt condocefacti.& aiunt antiquitus ijs permixtos Le Seige. leges. homines errabundos, ob similitudinem morum unà cum ipsis uictitasse. Selge urbs ab initio est condita à Lacedaemonijs, atque etiam antè à Calchante. deinde constitit ob bonam reip. formam, ita ut aliquando etiam xx uirorum millia habuerit. Mirabilis est eorum locorum natura. Nam in summis Tauri montanis regio est multis hominum millibus alendis sufficiens, ualde ferax frugum: ut& oleas multis in locis producat,& bonas uites, omnisque generis pecori pascendo sufficiat. Suprà in orbem syluae sunt omnigenae maStyrax. terię. Plurimus apud eos Styrax nascitur, arbor non magna, sed recta: unde& styracina fiunt iacula, corni hastilibus similima. In harum truncis arborum nascitur genus quoddam uermis lignaauexedentis. Is uermis cùm ad superficiem usque excedit lignum, initio furfuribus aut serramentis simile quoddam ramentum effundit, cuius aceruus ad radicem coit. posteà liquor quidam destillatur, qui in modum gumis facilè concrescit. 18 huius liquoris partes quae in scobem radici adsitam 18 deferuntur, cum hac& cum ipsa terra permiscentur: nisi si quid maiorem in modum concreuit, itaque purum permanent. quòd autem in superficie truncihaeret per quem defluit, id concretum purumque existit. faciunt etiam è non puro quidpiam ligno admixtum& terrae, odoratius puro, sed ui inferius, quod tamen fallat plerosque uulgo. Eo ad suffitum utuntur superstitiosi plurimo. Laudatur etiam Selgica iris,& unguentum ex ea. Habet& adscensus paucos quosdam circa urbem& Selgaae regionis montana: quae regio plena est praecipitiorum& angustarum uallium, eas efficiunt cùm alij amnes: tum Eurymedon& Cestus à Selgicis montibus in Pamphyliam prolabentes mare. Itinera quâ sunt, ibi pontibus iunguntur aluei pro* pter arduitatem locorum Selgenses neque antè, neque post sub alijs fuerunt. sed cùm suae ditionis fructus securè perceperunt: tum de inferiore quae& in Pamphylia est& intra Taurum perpetua contra reges sustinuerunt certamina. cum Romanis uerò pactis quibusdam conditionibus, eam obtinuerunt. missis quoque legatis ad Alexandrum, imperata se ut amicos facere significauerunt. nunc prorsus subditi sunt Romanis, censenturque in prouincia quae Amyntae paruit. Bithynis autem uersus meridiem(ut docui.) contermini sunt, qui circa Mysium Osympum incolunt, cognomine Mysi& Phryges. Harum gentium utraque duplex est. Nam Phrygia alia uocatur magna, cuius rex fuit Midas,& cuius partem Galatae occupauerunt. alia parua, quae Hellesponto imminens, circa Olympum est,& Epictetus dicitur. Itidemque Mysia alia est Olympica, Bithyniae contigua& Phrygiae Epicteto: quam Artemidorus ait coloniam esse Mysorum trans Istrum habitantium. alia est circa flumen Ca icum,& Pergamenem, usque ad Teuthraniam& Caici ostia. Haec uerò inuicem ita permutata sunt(quòd& aliàs indicauimus.) ut regionem quoque circa Sipylum ueteres Phrygiam dixerint: incertum maioris ne partem, an minoris. unde etiam Tantalum Phrygem appellarunt,& Pelopem,& Nioben. Vtro res habeat modo, perspicua est mutatio. Pet gamena enim& Elaitis, per quam Caicus elabitur,& his interiacens Teuthrania, ubi Teuthras ille fuit,& Telephi enutritio: medio sunt loco inter Hellespontum& Sipylum ac ei substantam Magnesiam. Itaque, sicut ostendimus, difficile est distinguere Fines seorsim Mysorum,& fines Phrygum. Lydi quoque& Maeones, quos Meonas Homerus dixit, cum his atque inter se confunduntur, alijs eosdem, alijs diuersos dicentibus. Praeterea Mysos alij Thraces, alij Ly dos faciunt. Atque hi quidem causam ex antiquitate repetunt, quam litteris mandarunt Xanthus Lydus,& Menecrates Elaita. qui& rationem nominis Mysorum reddunt, quòd Lydorum lingua arbor oxya mysus uocatur, quę iuxta Olympum copiosa nascitur ubi expositos aiunt fuisse decimatos, quorum progenies sint Mysi, sic à myso arbor dicii LIBER DVODECIMVS. ur dicti. Astipulari etiam linguam aiunt, mixtam è Phrygia& Lydia. Ac Mysos aliquandiu circa Olympum habitauisse. cum autem Phryges è Thracta traiecisset, ceperunt Troiae & uiciniae principem. eos quidem hac consedisse: Mysos autem ad fontes Caici prope Lydiam. Patrocinatur his fabulis cùm confusio istarum gentium, tum terrae quae intra Halyn est felicitat, maximè orae maritimae. quae in causa fuit, ut regio subinde ac undiquaque à transmarinis inuaderetur, aut etiam uicini mutuò se impeterent. Maximë quidem tempore belli Troiani& postea incursiones istae atque migrationes sunt factae: cum simul& barbari& Graeci ad occupandum alienam tellurem se darent. sed tamen etiam ante Troianum bellum talia acciderunt. Nam& Pelasgorum fuit gens,& Cauconum,& Lelegum. quas dictum est antiquitus uarias Europae partes peruagari Solitas.& Home- II riis auxilium Troianis tulisse hos dicit non trans aquam profectos.& quae de Mysis ac Phrygibus dicuntur, antiquiora sunt rebus Troianis. Iam duplices Lycij, innuere uidentur unicam gentem: ut uel Trojani, uel qui ad Cariam sunt, alteri ab alteris sint propaga- Solymi. ti. Quod idem fortasse etiam Cilicibus usu uenit. nam& hi sunt gemini. Neque nobis licet testimonium aliquod proferre, quo asseruamus eos qui nunc sunt Ciliices, ante bellum Troianum fuisse. ac Telephum existimari potest ex Arcadia cum matre uenisse. quam cum Teuthras excepisset atque uxorem duxisset, Telephum huius filium habitum, in regnum Mysorum successisse. Sed& Cares cùm olim fuissent insulares, itemque Le leges, continentem habitare receperunt auxilio Cretensium. lidem Cares Miletum condiderunt, conditore à Cretensibus accepto Sarpedone. Quin& Termilas condiderunt in ea quae nunc dicitur Lycia. quos è Creta colonos duxisse aiunt Sarpedonem Minois & Radamanthys fratrem:& nomen Termilarum posuisse ijs, qui 19 Milyae nunc dicun- 19 tur, ut ait Herodotus,& ante Solymi fuerunt appellati. superuenisse deinde Lycum Pandionis F.& Lycijs de se nomen ijsdem fecisse. Haec historia Lycios cum Solymis eosdem facit. Homerus distinguit: siquidem Bellerophontes è Lycia profectus Solymis arma intulit acribus lliad.§. 184. & Isandrum item eius filium Mars interfecit, Aduersus Solymos illustres arma ferentem. Mox. Sed& Sarpedonem Lycium indigenam idem pronunciat. At uictoriae praemium fuisse propositum publicum praestantiam regionis * multa confirmant: etiam post* bellum Troianum, quando etiam Amazones isto tempore notae fuerunt. cùm& Priamus contra eas bello suscepto interfuisse dicatur,& arma in eos uertisse Bellerophontes. Ili-d. 7.189. Vrbes etiam memorantur antiquitus Amazonum cognomines. Iam in lliaco campo suad.§ 186. tumulus fuit, Quem sanè Batisam mortales uocitabant: Iliad. β. 814 Diui uelocis monumentum uerò Myrinae. hanc Myrinam ferunt unam fuisse de Amazonibus: argumentum ab origine uocis ducentes adiectiuae. equienim euscarthmi ob uelocitatem dicuntur: Myrina polyscarthmos ob aurigationis celeritatem, unde loco nomen. Idem ob praestantiam euenit etiam insulis uicinis. De quibus Rodum& Côn ante Troiani etiam belli tempus à Graecis fuisse habitatas, de Homeri testimonio liquet. Post bellum Troienum Graecorum Ihad§. 633 migationes, tum Trerum, Cimmeriorum, Lydorum, Persarum deinde, Macedonum, 677. & ad extremum Gallorum irruptiones, conturbauerunt omnia atque confuderunt. Obscuritatis uerò causam non mutationes duntaxat praebuerunt, sed& scriptorum dissensio, de ijsdem non eadem dicentium. qui Troas appellant Phryges, ut& tragici,& Cares Trois. Lycios. Troes autem ita aucti ab exiguis initijs, ut etiam regum essent reges, quaerendi Troes. occasionem poetae eiusque interpretib. exhibuerunt, quę nam sit dicenda Troia. Communiter enim omnes eos appellat Troas, qui Troianis in bello adfuerunt: ut& hostes uno nomine Danaos atque Achiuos. neque tamen, puto, Troiae uocabulo accipiemus etiam Paphlagoniam, aut Cariam, aut ei finitimam Lyciam. Id respicio, ut cùm dicit, Cum clamore ibant Troes, fremituque iliad. y. 2. & de hostibus eorum. Ast ibant taciti spirantes robur Achaei. ibid. 8. & aliâs 388 STRABONISGEOGRAPH. & aliâs sępe eodem modo. Tamen, quanquam ita habent, conandum est, ut singula quoad fieri potest discernamus. cumque aliquid ueteris historiae nos subterfugiet, eo omisso (neque enim in eo uertitur geographiae officium.) praesens status explicandus est. Supra ProObympus, e pontidem duo sui sunt montes, Olympus& Ida. Olympo subiacet Bithynia, inter Idam Ida. & mare sita est Troia, montem attingens. De hac& ei contiguis meridiem uersus, postea dicemus. nunc de Olympenis,& quae deinceps ad Taurum usque paribus spatijs iuxta ante descriptas regiones porriguntur, uerba nobis sunt facienda Olympus mons * est, in cui: sircuitu non habitatur.in summitatibus autem ingentes habet syluas,& loca natura munita, ac recipiendis praedonum turmis apta. quae saepe à tyrannye occupantur Cleo latro. diu durare ualentibus. Qualis fuit nostro tempore Cleo praedonum dux, oriundus Gor do pago, quem auxit deinde, urbemque fecit, ac luliopolin denominauit. is ab initio arce ac receptaculo usus est robustissimo castellorum, nomine Callydio. Et multum sanè profuit Antonio, eos qui pecuniam Labieno Asiae praefecto colligiebant inuadens, at que apparatus impediens. Actiaco autem bello defecit ab Antonio,& Caesaris legatis se adiunxit, ac maiores quàm quibus dignus esset honores repperit. Nam ad ea quae Antonius dederat, alia Caesar adiecit, ut iam pro latrone speciem reguli gereret: sacerdos factus louis Abretteni, qui Mysiorum est deus,& Morenae(quae itidem ut Abrettena Mysiae est pars. portione donatus. demum etiam Comanense in Ponto sacerdotium ei obtigit: quod cùm adijsset, intra mensem uita decessit, morbo exstinctus acuto. siue in eum alias incidit ex nimia repletione: siue(ut templi ministri aiebant.) ira deae. Etenim in circuitu templi& pontificis est,& antistitae habitatio ipse sacer locus praeter reliquam sanctimonium apprime purus est à suillarum esu carnium: atque adeò in ipsam urbem por cus intromittitur nullus. quem morem ille primo statim aduentu uiolauit, latronis ingenium declarans: ut qui non pontifex, sed sacrorum corruptela eò uenisset. Olympus go talis est. Versus septentrionem accolunt eum Bithyni, Mygdones, Doliones reDoliones liquum habent Mysi& Epicteri. Dolionas uocant potissimùm qui circa Cyzicum sunt Nygdones ab Aesepo ad Ryndacum usque,& Dascylitidem paludem. Mygdonas, qui deinceps usque ad MyrJeanum agrum. Supra Dascylitidem aliae duae sunt paludes, Apolloniatis& Miletopolitis. ad Dascylitidem urbs est Dascyclopum: ad Miletopolitidem Miletopolis: ad tertiam Apollonia quae uocatur ad Ryndacum. pleraque istorum nunc Cyzice Cyricus. ni habent. Insula in Propontide est Cyzicus, duobus pontibus continenti adiuncta, uirtute praestans admodum, ambitu ad ID stadia. urbem eiusdem nominis habet ad ipsos pontes, duosque portus qui clandi possunt,& naualia co plura. pars urbis in plano est, alia monti adiacet. mons Vrsorum mons dicitur. supra hunc est alius, Dindymum, uno cacumine. in eo monte fanum est Dindymenes deorum matris dedicatum ab Argonautis. Haec urbs comparari potest cum principibus Asiae urbibus. ob magnitudinem, pulcri tudinem,& legum bonitatem, bello pacique iuxta accommodata. uideturque ijsdem ornamentis praedita, quibus Rodiorum, Massiliensium, Cathaginensiumque urbes antiquitus fuerunt decoratae. Pleraque hac praetereo. Tres ea ciuitas habet architeetos, qui curam gerunt aedificiorum publicorum& instrumentorum. tria etiam armamentaria: unum amorum, alterum machinarum, frumenti tertium: quòd à putredine defendit adiecta Chalcidica. Mithridatico bello utilitatem huius apparatus demonstrauerunt. Cùm enim deim prouisò inuasisset eos rex peditum CL millibus, magnoque equitatu,& oppositum montem, qui Adrasteae dicitur, occupasset, ac suburbium, deinde etiam ad ceruicem quę supra urbem est castra transtulisset,& terra urbem oppugnaret ac mari nauibus CCCC: ita haec omnia sustinuerunt Cyziceni, ut parum etiam abfuerit quin ipsum Mithridatem caperent uiuum in cuniculo, quem is fodiebat: cum ipsi alium ex aduerso agerent. euasit tamen, cùm re obseruata se è cuniculo subdixisset. serò Lucullus Romanorum imperator effecit, ut praesidium in urbem mittere posset. Profuit etiam urbi pestis in tanto regis exercitu coorta: quam cùmnon praeuidisset ille, multis suorum amissis discessit. Romani Cyzico honorem habuerunt. estque etiamnum libera, multumque habet agri, partim antiquitus, partim dono Romanorum. nam& Troadis partem habent trans Aesepum quod est ad Zeluam,& campum Adrasteae:& Dascy litidem lacum partim LIBER DVODECIMVS. 38 9 tim Byzantij habent, partim Cyziceni. hi ad Dolionidem quoque& Mygdonidem mul tis fruuntur, usque ad Miletopolitiden& Apolloniatidem paludem. Per has regiones Ryndaeus labitur fluuius, ortus in Azanitide. recipiensque ex Abrettena Mysia cùm alios tum Macestum ab Ancyra Abasitidis fluentem, in Propotidem exit apud Besbicum insulam. in hac mons est Cyzicenorum, nomine Artace, arboribus probè consitus:& insula eiusdem nominis ante eum iacet,& promontorium quod Melanes dicitur. id praeteruebuntur qui à Cyzico Priapum nauigant. At Epicteti Phrygiae sunt Azani, Na- Epieterum, colsa, Cotyaaum, Midaium, Dorylaeum urbes,& Cadi: quam Mysię alij adscribunt. My. Mysca. sia in mediterraneis ab Olympena ad Pergamenam est porrecta,& campum Caici dictum ita ut sit sita inter Idam,& Catakekaumenam, hoc est combustam siue Mysiam, siue Maeoniam: utrunque enim fertur. Supra Epictetum uersus meridiem est magna Phrygia, Phrygiamagne Pesinunte ad sinistram relicta,& quae sunt circa Orcaorycos& Lycaoniam ad dextram Maeonibus, Lydis,& Caribus. In hac est etiam quae ad montana adiacens Parorius dicitur Phrygia,& quae ad Pisidiam est, ac regio circa Amorium, Eumeniamque,& Synnada. deinde Apamea cognomento Cibotus,& Laodicea, quae sunt maximè Phrygiarum urbium. His etiam circumposita sunt opposita oppida, Aphrodisias, Colossae, Themisonium, Sanaos,& Apollonias metropolis. longiùs deinde Peltae, Tabea, Eucarpia, Lysias. Patorsos Phrygia montanum habet dorsum, ab orsu uersus occasum productum. ei utrinque subiecta est magna planicies, dorsoque uicina urbs septentrionem uersus Philomelium, ad meridiem Andiochea ad Pisidiam quę uocatur. illa in campo, haec in colle sita,& coloniam habens Romanam. Hanc Magnetes condiderunt, qui ad Męandrum habitabant: liberauerunt à regibus Romani, quo tempore Asiam reliquam Eumeni tradiderunt quę intra Taurum iacet. Fuit ibi etiam sacerdotium Mensis † Arcaei, multitudinem hiero- suprè Alstaet. dulorum habens& sacrorum locorum. sed euersum est à morte Amyntae ab ijs qui in haereditatem eius missi fuerunt. Synnada urbs est non magna. ante eam campus iacet oleis consitus, stadierum circiter lx. ab altera parte est Docimia pagus,& lapicidinae Synnadicilapidis, ut quidem Romani appellant. nam incolae Domicitidem& Docimaeam uocant. Eae fodinae ab initio exiguas glebas ediderunt. sed ob sumtuum magnitudinem, quam nunc faciunt Romani, eruuntur magnae columnae solidi lapidis, uarietate ad Alabastritem accedentes lapidem, ita ut quanquam multum huiusce onerum ad mare uaenum deducatur: tamen& columnae& tabulae Romam perferantur, magnitudine atque pulcri tudine admiranda. Apamea emporium est magnum eius quae propriè dicitur Asia, pxima post Ephesum Apamède dignitate. haec enim commune est receptaculum eorum qui& ab Italia& è Graecia ueniunt. Sita est Apamea ad Marsyae fluuij ostia qui ad ipsam ortus urbem, mediam eam per fluit:& postquam suburbium uehemente atque praecipite fluxu percurrit: cum Macandro coit, qui iam alium recepit suo alueo fluuium Orgân, per ęquabile& leuiter molliterque delatum solum. Hinc iam auctus aquis Maeander, aliquandiu per Phrygiam Maeander. fluit. deinde Cariam à Lydia disterminat, apud campum qui Macandrius dicitur: nimis quàm obliquus: ita ut ab eo etiam omnes obliquitates Macandri appellentur. tandem apud ipsam Cariam lonia quae nunc dicitur separata, inter Miletum& Prienam in mare exit, oritur à Celaenorum quodam tumulo, ubi urbs tumulo fuit cognominis. atque hinc ciues transtulit Antiochus Soter in eam quę nunc dicitur Apameam: cui à matre Apama ipse nomen fecit, filia Artabazi, quę nuptum data fuerat Seleuco Nicatori. Isti loco adsignant fabulam Olympi& Marsyæ: ac concertationem Marsyæ aduersus Apollinem. Superne est palus calamum edens ad tibiarum lingulas aptum. ex hac palude aiunt utrunque scaturire amnem: Marsyam inquam& Maeandrum. Laodicea cum antè effet exi-Laodicea. lis, nostra& parentum nostrorum aetate creuit: quanquam appugnatione Mithridatis Eupatoris damnum accepisset non contemnendum. Sed soli praestantia,& laeta ciuium quorundam fortuna, eam amplificauerunt. Prior Hiero, cID cID talentorum, ampliorem etiam haereditatem legauit ciuitati, cùm multis urbem donarijs exornasset. Zeno deinde rhetor, atque huius filius Holemo: qui etiam ob res praeclarè gestas regno dignatus est, primùm ab Antonio, deinde à Caesare Augusto. Loca quae sunt circum Laodiceam oues alunt 23 390 STRABONISGEOGRAPH. ues alunt excellentes: non mollicie modò lanarum, qua etiam Milesijs praestant: sed etiam ad coruorum nigredinis aemulum colorem: unde amplos quoque habent reditus: ut& Colosseni ab eiusdem nominis colore, in uicinia habitantes. Ibi etiam Caprus& Lycus in Macandrum incidunt. Lycus fluuius est iustae magnitudinis: à quo& Laodicea cognomen habet, ut ad Lycum sita dicatur. Supra urbem situs est mons Cadmus,& quo Lycus defluit. item alius monti cognominis. qui cùm haud exiguo spacio terram subeat, rursusque emergens reliquis misceatur fluminibus: simul& multis foraminibus peruium declarat solum,& obtionium facile terrae esse motibus& uiciniam item. Ca4 rura limes est Phrygiae& Cariae. Is est pagus habens diuersoria seu receptacula peregrinorum:& Eruptiones feruentium aquarum partim in Maeandro fluuio, partim supra ripam. Et quidem narrant lenonem quendam, cum in istarum cauponarum quandam cum Terramotibus multitudine meritoriarum mulierum diuertisset, noctu terraemotu existente, uniuersos ob noxia loca, esse deletos. Ferè autem tota ad Maeandrum regio facile terrae motibus concutitur,& cu20 niculos habet igni aut aqua plenos usque ad continentem. Nam tota ista illius terrae 20 ca uitas protenditur usque ad Charonea: quorum unum est Hierapoli, aliud ad Nysaeae regionis Characa: itemque ad Magnesiam& Myuntem. Solum enim est friabile& attritu facilè, plenum salsuginis,& quod nullo negocio inflammetur. Ac fortassis etiam Maeander ita curuus est, quod alueus eius uariè intercipitur. Sicut& multum limi deferens idem, aliâs alijs litoris partibus adpingit, aut ui facta in altum expellit. Prienam quidem anteà in marisitam. 11 stavia longo aggere continenti coniunxit. Sed& Catacecaume ne, quam Lydi& Mysi possident, combustae appellationem causis scilicet de talibus obtinuit. ac Philadelphia urbs in ea, muros etiam tutos non habet. cùm quotidie ij poene succutiantur ac fathiscant.& oppidani adsiduò intenti sint istis terrę adfectionibus, contraque moliantur. Sed& de caeteris urbibus Apamea etiam ante Mithridaticum bellum sępe motu terrae concussa fuit.& rex cum superuenisset. uideretque urbem iam subuerti, ad substructionem centum largitus est talenta. Idem Alexandri aetate accidisse ferunt. quapropter ueri simile est Nepunum ab ijs coli, quanquam mediterraneis.& à Celæno Neptuni ex Celaena Danaidum una F. urbem fuisse denominatam: aut propter ingredinem lapidum, quae fit ab adustione. Sed neque ea pro fabulis habenda sunt, quae de Sipylo& subuersione eius dicuntur. Nam& nostra aetate tremores terrae Magnesiam deiecerunt: quando& Sardes,& aliae nobilissimae urbes ab ijsdem sunt grauissime adflictae multis partibus. Imperator tamen instaurauit, pecuniam largitus. quod beneficij ante etiam Trallianis praestiterat pater eius, cùm eorum corruisset Gymnasium: itemque Laodicensibus. Quid impedit, quò minùs audiamus antiquitatis scriptores? De quorum numero Xanthus Lydiae historiae conditor narrat quantae ac quotae in ista regione inciderint mutationes. quaruta etiam superiùs facta est mentio. Quinetiam Typhoni quae e uenerunt, ad ista ij loca referunt,& Arimos.& Catakekaumenen eam appellant. audent etiam omnia quae sunt in ter Lydos ac Maeandrum eodem in tractu censere: cùm ob paludum& fluuiorum multitudinem, tum ob crebras terrae cauernas. Iam palus quae Laodiceam& Apameam interiacet, quanquam maris in morem alta est, coenosum tamen * quidpiam& quasi è cuniculo elisum edit. Aiunt etiam in ius uocari Maeandrum, cum prorutis limitibus agrorum fines mutat multamque ab eo exigi atque sumi è uectigalibus traiectuum. Inter Laodiceam& Carurafanum est Mensis qui Carus dicitur, magna ueneratione cultum. Nostra aetate fuit ibi schola magna medicinae Herophileae operam nauantium, à Zeuxide gubernata, ac deinde ab Alexandro Philaletha. sicut& pa trum nostrorum tempestate Smyrnae Erasistratea schola fuit, praeside Hicesio. nunc nihil simile euenit. Sed& nationes quaedam Phrygiae nominantur, nusquam hodie exstantes: ut Berecyntes. Et Aleman ait, Phrygium cecinit melos Cerbesium. were ac fossa quaedam Cerbesia memoratur, pestilentiam exhalans. ea tamen adhuc monstratur, quanquam hominum mutato nomine. Aeschylus in Niota confundit: ai enim illa se memorem futuram tantali rerum, In rupe cui paterni Idaca sit louis ara. & rursus. Sipy LIBER DVODECIMVS. lSipylum, Idaeo in solo. Verba etiam Tantali exstant: Bis sex dierum itinere consero ipse agros, Berecyntia arua, sedes ubi Adrastea habet. Et Ida mugitu late sonat boum, Pecorisque balatu procul campi fremunt. LIBRVM DVODECIMVM INTERPRETIS ANNOTATIONES. Abri initium deesse suspicor, non 6 Dasmenon. JLocus est mutilatus,& hoc dIae enim, puto, ita ex abrupto(qui μὰνων apparet participium esse. Lanisena heic bis, aiunt) eum ordiri uoluit. oUTε initio libri Laninasena dicitur. quid faceres? Sed& reἐκ τῆς τὴν ἀλλων.] Verba liqua de Cappadocibus sunt mutilata. non cohaerent. Quid secutus 7. In undecim.] Vetus habet duodecim, fortassim, uersio mea ostendit, ut& se scriptum secutus librum. De re ipsa Plutarchi Pomalibi. neque enim omnia annopeium,& Appiani Mithridaticum legere licet. nam uertando persequi possum. ba sunt confusa heic& manca. Est autem portio haec. Ita uerti, ne quis 8 Teium.] τέῖον ἄδῳ lego pro τίονίτη.& ad solam Cappadociam pertinere haec putaret. Vide supra Sangiam pro Sagiam ex Eustathio in Dionysium initium libri superioris. Τεριειδον τὰ δὲ.] Legelegi. Quos autem Atticos reges diceret, non. Sed& inbatur ποφιεῖλον ineptè. Sed& Eustathius in Diony. fra Attalici reges nominantur. ac post idem mendum sium ex hoc loco scribit. Cappadociam à Persis in duas refertur. Itaque Attalicos restitui res tota copiosiùs liSatrapias. à Macedonibus in totidem regna fuisse dibro XIII. exponitur. Paulo antè Móδρωρ.] Fortè uisam. μάςρων. Plin. 6. 2. Henetos autem adspiro, unde Ve2 Locus hic corruptus est, Sed integraui eum quanneti, ex eodem,& ratione grammatica. ac maximè Eutum licuit ex exitomis atque Plin. lib. 6. cap. 3. Moristathio in Periegetem. mena quidem paulo post apud Strabonen legitur. Nam 9 Autolyci. JSic correxi è Plutarchi Lucullo. Bil de ipsis uocabulis disputabitur(Deo uolente) in nostro lari sphaeram nescio. de Autolyci oraculo in epitomis Onomastico. Cybistra quidem legendum liquet. Elaeuspraeterea est. eo monitum Diogenem uitiasse monetam. sam legi ἐλαιοῦσαν pro ἐλοῦσαν, quia& infra sic An id Strabo scripserit: aut aliunde sit insertum, nescio. aliquoties dicitur,& habet Plin. 5. 27. multa talia animaduertet, qui conferre Strabonem cum Immensa profunditate. J'ἄπλίντῳ est epitomis uolet. Quod post de Gadilonitide& AramiSed ἀπλετω legi. nam cur pro funditas nauigationem na sequitur, suspectum est. Saramenam reposui è sequenimpediat, aut etiam latitudo, nondum didici: neque uetibus, pro ἀποδιφθ. habebat epitome ὑποδ. quòd rû puto, caeteris paribus pro λαμβάνει τε lego λαμ malui densas notari puto. ὁροκὰρνον per v scripsi. βὼνει τότε: Si non omnino etiam τε illud abundat. 10 Per Phanoraeam. Sic rectè legitur. male 4 Praedationi. ΛΑησενοιεν enim legi pro πιconfundentibus cum hoc Phanagoriam Pto lomaei libris σεὐσιεν. ut ψπόπεραρται σποπερα. haec ipsesenVide praeter ea quae in frà de Phanoroea dicuntur. Plin. sus docet pro báθρων quoque hαράθρων suspicor scri6. lib. cap. 3.& 6. πάρισου autem haec pro parallelo bendum aut Bóθρωρ, ut infra. commodiùs quam superiore libro sumi potest. ut è ta5 Amicorum.]των φἴλων. Sic Aldus noster bulis liquet. Post pro παρίριος, quòd nihil est παcorrector in φυλῶν mutauerat, nescio quid admodum ρώρειος scripsi, cùm kpitomae habeant ὀρεινὴ pro ἐecutus. Quid Cyrini castra,& uerba abs me parenπορεῖν puto legendum εὐπορεῖν. thesi inclusa sibi uelint, ignoro de Cybistris epitomas 11 Hunc locum partim ex Eustathio, partim ex esum secutus, quae μικρον pro ἔκατὸν acceperunt. pitomis correxi. Illud μάλισα ἔκτινος est prauum. à Mox Gabadania.] Hanc ego nullibi inuenio: Cur autem pro μὐρναρ reposuerim inferiùs Μὐρλδ& pro Cataonia obrepsisse puto, neque uerba sunt inteαν, ratio& post Strabonem ac Plinium Stephanus do gra.& ἀγρόβοτος uox est insolens. Minium Ibericere possunt, μίνμα quidem nihil est. cum aut Hispanicum sit, ambiguum esset, nisi Strabo li12 Hae etiam correctiones Eustathio debentur. Quod bro tertio Hispanicum diserte cum Sinopico contulisautem pòst paulo sequitur de ociose addidis uerbis, epi set. Vide& Plin. 33. 7. tomae ἀκυρως προσσιθέμεια interpretati sunt uoce Q. 4 ωαρέλκειν, ANNOTAT. IN XII. LIB. STRABONIS. 392 wαρέλκειρ.& habent duo alia insuper exempla, οόως, fra pro Blayro Blaudum correxi ex Stephano.& Orcaorycos ex sequentibus. νοῖσιτε πᾶς. Iliad, α. initio, atque ἐσίκοσι πᾶσαι ἐκ 18 Defertur. I Legi enim κατενεχδὲν pro καφύσων. liad. σ. 470. ubi liquidò. ut saepe apud Hoταμι χέν. cogitaui etiam pro ἑνλπολὴ Iegendum merum aliâs.) uox πεῖς ociosa est. In ijs quae Strabo ha ὐνὴ τῆς ὑνπολῆς. sed consului citra mutationem lobet, abundant τῶλε, πότνια, παχειη. co. Propter arduitatem. JLocus est lacer.& 13 Neque contermini. Lacer est locus. loqui non liquet ad Selgensesne –hoc, an ad pontes pertur autem de Chalybibus haud dubiè. itaque afterisco tineat. ostendi deesse, quòd supplere meliores possunt codices. 19 Milyæ. Siclegendum& ratio geographica 14 Stiphane.]Locus est corruptus. πολύοψον docet,& Herodotus, de cuius primo libro haec sunt deautem rectè uertitur piscosum. nam& suprà hoc ipso sumta,& epitomae,& Stephanus. Herodotus& Epiin libro pelamijs ὄψορ dicitur,& ἐ Plutarchi Sympos. tomae non λυκωνα habent, sed λύκον.& ab hoc Ly libro quarto, capite secundo,& q. ὄψορ piscem esse fa ciam, ab illo potius Lyconiam denominari potuisse apcilè disces. paret. Eustath. in Iliad.§ 184. Lycum uel Lyconem con 15 Amnias. JEpitomae ἄμνιος& pro ὄλγαοι iunctê nominat. Isandrum pro Pisando habent omnes συς habent οὰλγαστος non probo. Homeri codices, quos ego uidi. Caetera de Sarpedone 16 Annotaui alicubi asteriscum, ut ostenderem non assequor. quid est enim ἰχθίκοιν. loca non esse integra hæic quid sit ἐρμμοτομεῖν, diui20 Cauitas.] Kατασκενὴ. rem sum secutus. net qui potest. ego οὐμοτομεῖν puto esse, uicis, ac plaquid Charoneia sint,& Charax, discere potes ex Onoteis urbem diuidere. Opoίας καλεῖση. I Equidem mastico nostro, Item cur Nysceam scripserim in dissimulandum non est pro ὀμοίας τὴν τροίαν legisuersione. Finis libri lacer est. de Berecynse γρυσομαθθῶν collectorem. tho ibidem dixi lego ἑρπουσι μη17 Trocmi. Iita& libro quarto legitur,& apud λωμ, πᾶν δἰ ἐρεχθέες alios scriptores,& Plin.§. 32. Haec τρόγινοι inculπέδον. cante, quos interpretem retinuisse miror, cùm sint nulli Leonorius suspectum est. Epitomae Leonem habent. InFINIS. STRAe ßer STRABONIS RERVMGEOGRAPHICARVM LIBER DecIMVS. TERTIVS. ARGVMENTVM. Tertius decimus liber Asiae, veliqua Propontidis continet, inferius à Cyzico incipiens,& totam deinceps consequentem ovam, et siquae insulae insunt, praesertim circa Troiam(quanquam deserta sit) propter loci claritatem,& uulgatam belli famam immoratur. Actenus ergo descripta nobis esto Phrygia. Reuertamur nunc ad ProVide supra fopontidem,& oram maritimam qae deinceps ab Aesepoest, ac eodem lio 625. TabuP.S. ordine omnia peragremus. Troas prima est in hac ora. cuius celeberri- lam Asiae. ma fama, quanquam dirutae& desertae, non leuem tamen multa dicendi materiam Egggerit. Quo loco uenia nobis petenda est, mouendusque lector, ne causam prolixitatis imputet nobis potiùs, quàm ijs, qui ueheV. menti tenentur desiderio nobilia& antiqua cognoscendi. conferunt ad eam aliquid etiam cùm multitudo eorum qui in istis locis sedes posuerunt Gręci atque barbari: tum scriptores, qui neque eadem omnes, neque perspicue omnia perhibuerunt. quorum inter primos est Homerus, coniectandi de plerisque ansam praebens. cuius, itemque aliorum dicta nobis censenda sunt: ubi priùs in summa locorum naturam eorum descripserimus. Post Cyzicenam& Aesepo adiacentem regionem& Granicum, usque ad Abydum Orae maritime & Sestum ora Propontidis maritima porrigitur. Ab Abydo autem usque ad Lectum, à Propôtide an llium est,& Tenedus,& Alexandrea ac Troas denique. quibus omnibus imminet Ida loniam deseripiio mons usque ad Lectum pertinens. A'Lecto usque ad Caicum fluuium& Canas quae uo cantur, Assus sunt,& Atramyttium,& Atarneus,& Pitane,& Elaiticus sinus. quibus omnibus ex aduerso Lesbus insula protenditur. Cuma deinde est,& reliqua usque ad Hermum fluuium& Phocaeam, quae initium est loniae, finis Aeolidis. Hic cùm sit regionis situs, Homerus ab Aesepo uicinis locis& ei quae nunc Cyzicena dicitur Troes potissimùm imperasse innuit usque ad Caicum amnem: diuisa eorum ditione in octo, aut etiam nouem portiones. reliqua auxiliariorum multitudo, in sociorum recensione dinumeratur. Posteriores finibus ijsdem constitutis, uocabula usurpant immutata,& in plures sectas abeunt. Praecipuè autem Graecorum coloniae dissensionum materiam praebuerunt. minus quidem lonica, utpote à Troade longiùs distans. Aeolica autem uel ma Coloniae Graeco ximè, quae se per totam dispersit oram à Cyzico ad Caicum usque, ac pręterea magnam rum Acolica partem eorum occupauit quę intra Caicum sunt& Hermum fluuios. Etenim traditum lonica. est, Aeolicam coloniam quatuor aetatibus lonica priorem fuisse,& moras traxisse, ac longius tempus. Principem deducendae coloniae fuisse Orestam. ei in Arcudia uiuis exemto, Penthilum filium successisse,& progressum esse in Thraciam usque, Lx annis post excidium Troiae, quo ipso tempore in Peloponnesum redierunt Herculis posteri. Deinde Archelaum Penthili F. coloniam Aeolicam traduxisse in eam quae nunc Cyzicena est circa Dascylium. Graum porrò filium huius natu minimum usque ad Granicum flumen progressum: cumque se melius instruxisset, maiorem exercitus partem in Lesbum traiecisse, atque hanc obtinuisse. Caeterum Cleuam Dori F.& Malaum, ipsos quoque Agamemnoniae stirpis, eodem quo Penthilus tempore exercitum conduxisse. sed Penthili copias occupauisse in Asiam transire, alteros in Locride& apud Phricium montem multum temporis traxisse: postmodo traiecisse in Asiam,& Cumam condidisse, à Locridis monte Phriconidem dictam. Ergo cum Aeolenses per totam sint dispensi eam regionem, quam à poeta Troicam uocari diximus: posteriorum alij totam eam Aeolldis nomine afficiunt, alij partem eius: itemque Troiam alij totam, alij partem. neque inter se quidquam ijs conuenit. Satim de ipsis ad Propontidem locis, Homerus ab Aesepe Troas seu Troia describitur. Troadis facit initium: Eudoxus ab Artace& Priapo, cui Artace in Cyzicenorum insula oppo STRABONIS GEGRAPH. 394 la opponitur, arctus contractis finibus Troadis sumit. Damastes etiam magis, à Pario eam incipiens. Atque hic quidem usque ad Lectum producit: alij aliter. Charon Lampsacenus alia CCC stadia aufert, à practio initium ei ponens, quod tot abest à Pario, quot dixi, stadijs. Sed ad Atramyttium usque producit. Scylax Caryandensis Abydum initium facit. Idem de Aeolide est factum. quam Ephorus Abydo& Cuma terminat: alij aliIda ter. Eius quae uerè Troia dicitur, optimè describit situm Ida, modos excelsus, qui occasum spectans& mare quod ab ea est parte, paululum se conuertit uersus septentrionem& quod eà est mare. hoc est Propontidis pars à faucibus Abydenis ad Aesepum& Cyzicenam. occiduum uerò latus claudit Hellespontus,& post Aegeum pelague. Cùm autem multos pedes habeat Ida prominentes,& scolopendram forma referat, his duobus extremis terminatur promontorijs: uno quod ad Zelfam pertinet, altero Lecto. prius in mediterranea definit haud multum supra Cyzicenum agrum:(hodie quidem ZeIza Cyzicenorum est.) posterius in mare Aegeum exit, legiturque ab ijs qui à Tenedo in Lesbum nauigant. Iliad.§. 283 Mox ad abundantem uenerunt fontibus Idam Altricemque ferarum.& ubi uestigia Lecto Imposuere, mari uadunt per sicca relicto. nimirum venus& Somnus. 1„ Quibus uerbis Homerus Lectum proprië describit, tum quod Idae sit, tum quod è mari ad Idam ituris ibi prima sit extensio.& quod eam multas habere scaturigines dixit, eò pertinet, quod ea in parte maximè abundat aquis Ida. idque docent fluuij Iliad u 20. In mare qui magnę currunt de montibus Idae, Resusque, Heptaporusque & alij quos commemorat,& qui à nobis hodieque cerni possunt. Enumeratis uerò extremitatibus ac pedibus quasi idae, Lecto inquam,& eo qui est ad Zelsam: conuenienter etiam 2 summitatem eius condemnat Gargarum. nam etiamnum in superioribus Idae partibus Gargarum locus nominatur, ubi nunc Gargara sunt, urbs Aeolica. Inter * enim Zellam& Lectum primae sunt Troadis partes à Proportide usque ad fauces ad Abydum. inde sunt extra Propontidem sita usque ad Lectum. Vbi cursum circa Lectum flexeris, magnus effunditursinus, quem Ida facit à Lecto uersus continentem declinans. ad hunc sunt etiam Canae, ab altera sinus parte oppositum Lecto promontorium. sinum alij Idaeum uocant, Atramyttenum. In hoc deinceps tractu usque ad ostiarum Hermi, urbes Aeolidis sunt ut diximus. Id quoque supra dictum est, ijs qui à Byzantio nauigant uersus meridiem, iter esse ad rectam lineam initiò ad Sestum& Abydum per mediam Pro pontidem. deinde propter Asiae oram maritimam, usque ad Cariam. Atque adeò id obseruare oportet quod nunc ponimus, eos qui sequentia legunt. ut cùm sinuum faciemus mentionem in ipsa isthac ora: promontoria intelligant dici à quibus isti conficiuntur, in eadem sita linea ueluti quodam meridiano. Sanè ex ijs quae poëta dixit, ij quibus harum rerum cura subit, conijciunt totam istam quam nauigando legunt oram Troibus fuisse subditam, in nouem distinctam prouincias, quę tempore belli Troiani omnes paruerint Priamo, ac Troiae nomen gesserint. Id liquere de singulis. Nam Achilles cum suis ab initio uidens muris defendi llienses, aggressus est foris bellum facere,& eo in orbem circumlato. ijs suam ditionem adimere. Iliad. 17.Ἔ38 Bis sex uastaui semel usus nauibus urbes, Et terra totidem, minùs una: Troia cunctae Sceptra uerebantur. Troiam hac appellat continentem ab eo populatam. Alibi etiam uastata sunt loca Lesbo opposita, circa Theben, Lyrnessum,& Pedasum quae Lelegum fuit:& Eurypyli ditio, qui filius fuit Telephi. unde haec de Neoptolemo 1. 518. qualis, Telephiden ferro cum strauit acuto Eurypylum heroëm. Haec ergo uastata ait.& Lesbum ipsam cepit pulcram quo tempore Lesbum.&, Vastauit LIBER DecimVSTERTIVS. 39 Vastauit Lyrnessum& PedasonIliad. v. 92. Lyrnessum populatus,& altae moenia Thebae. Iliad β. 691. e Lyrnesso Briseis, abducta fuit: Captam è Lyrnesso quam duxerat. ibid. 690. cùm quidem Mynetem& Epistrophum ait poenta interfectos. idque indicat Briseis Patroclum lamentans neque me plorare sinebas, Cùm meus à forti est occifus Achille maritus, Iliad. T. 295. Atque urbs magnanimi fuit euastata Mynetis. quibus uerbis Lyrnessum notat, quae Mynetis imperio paruerit, qui& pro ea propugnans occubuerit. E Theba autem Chryseis abducta fuit. Appulimus Theben, urbem sacram Eetionis. Iliad. a. 366. 3 nam inter ibi captas numeratur Chryseis. Iam illud non putant ita ut scriptum est, intelligi debere. Tu sanè in Troia Priami prognatus in arce, Ipsa autem ThebisIliad X. 488. item alibi est: Magnanimi proles pulcra Andromache Eetionis. Σliad.§. 395. Eetion habitabat Hypoplacon is nemorosam, Thebam ad Hypoplaciam, Cilices sceptroque regebat. Haec ergo secunda est Troum ditio, post eam quae Myneti paruit. Atque huc quadrant uerba Andromachae Hector, me miseram. usque eadem nos fata tulerunt. Tu sanè in Troia Priami prognatus in arce, Iliad. x. 485. Ipsa autem Thebis.exponunt autem uerborum traiectione. ut sit sententia, utrunque in Troia natum. Hectorem in domo Priami, Andromacham Thebis. Tertia Troiae ditio fuerunt Leleges. Altis, qui Lelegum fuerat regnator. Iliad. ρ. 86. cuius Altae filiam habuit Priamus,& ex ea genuit Lycaonem ac Polydorum. Iam hi quidem, qui in recensione sub Hectore ponuntur, Troens dicuntur: Troës ducebat galea notissimus Hector. Et sub Aenea: Elia 6.816 Dardanios satus Anchisa ducebat. ibid, 819. qui& ipsi Troës erant. inquit enim: Aenea, Troum consultor Iliad. v. 83. Sequuntur Lycij sub Pandaro: quos& ipsos uocat Troës. Quique Zel^am habebant sub radicibus Idae Iliad, 6,824. Aphnđi, Aesepi nigros laticesque bibebant Troës: Pandarus hos ducebat.Haec sexta est Troiae ditio. Quin& qui inter Aesepum& Abydum sunt, Troës sunt. Nam Asio parére dicuntur Abydo uicini. Tum qui Percoten, qui Oraction incoluerunt, ibid. 835. Qui Sestonque& Abydum,& Arisbae moenia clarae: His erat Hyrtacides dux Asius: Atqui apud Abydum Priami Spurius degebat, equas pascens: nimirum paternas. Sed Priamo genitore nothum mox Democoonta Nied. A. 499. Sternit. nuper aequas ad Abydum pascere suetum. Percotę autem Hicetaonis F. boues pascebat, ne is quidem alienas. Primum Hicetaonidem uerbis incessit acerbis Iliad o. 546 Robustum Melanippum. armenta is pauerat ant'e Laeta boum prope Percotam. Itaque hęc etiam Troas est,& quidquid sequitur usque ad Adrasteam. nam ei praeerant duo filij Meropis Percosij. Omnes ergo qui ab Abydo Adrasteam habitant usque, Troës llia d.§. 830. sunt. -39C STRABONISGEOGRAPH. sunt: in duas diuisi tamen partes, quarum alteri Asius praeerat, alteri Meropis filij. Sicunt & Cilicia duplex fuit, una Thebaici, alia Lyrnessia. in qua censeri potest etiam Eurypyli ditio, continuò sequens Lyrnessidem. His autem omnibus imperasse Priamum, uerba ad hunc Achillis apertè demonstrant. Iliad.w.543 Te quoque tot quondam regnis populisque beatum Audio. qui Macaris sedes quaecunque coercet Lesbus, quaeque suprà Phrygia,& latus Hellesponti Immensi includedunt, ampla ditione teneres. Ista igitur tempestate Troia talis fuit. Inciderunt postea mutationes omnis generis. Nam quae circa Cyzicum sunt, Phryges occupauerunt usque ad Tractium: quae circa Abydum, Thraces atque ante utrosque Bebryces& Dryopes. Quae deinceps sunt, Treres ipsi quoque Thraces. Thebes campos Lydi, qui tum dicebantur Maeones,& Mysorum qui olim sub Telepho& Teuthrante fuerant reliquiae. Cùm ergo poëta hoc pacto Aeolidem& Troiam in unum contraxerit,& Aeolenses totam regionem ab Hermo usque ad Cyzicenum litus occupauerint, urbesque condiderint: ne nos quidem ineptè coniunctim ista descripserimus, componentes eam quae nunc Aeolis dicitur ab Hermo usque ad Lectum, cum ea quae deinceps est usque ad Aesepum. Singulis enim exponendis rursum eas distin Treadii deserit. guemus: conferentes cum ijs quae nunc sunt, ea quae ab Homero& alijs dicuntur. Proinptio. de post Cyzicum& Aesepum initium est Troadis de Homeri sententia. Sic enim de ea loquitur. Quique Zelwan habebant sub radicibus Idae Niad. b. 824 Aphnsi, Aesepi nigros laticesque bibebant Troës: Pandarus hos ducebat. eosdem autem Lycios etiam uocat. Aphnaos dici cesent ab Aphnitide lacu, quasi idem est Dasculitis. Zel^a in ultimis Idae radicibus, à Cyzico ab est stadia exc: à proximo mari in quod se exonerat Aesepus, fere xxc stadia. Statim deinde oram maritimam quae post Aesepum est diuidit. Quique Adrast d'am tenuere,& Apaesia rura, ibid. 828. Et Pity s an, Terdae montemque peraltum: His Adrastus& Amphius simul imperitabant, Fratres,& Meropis florens Percosia proles. Haec loca Zelae sunt subiecta: habentur autem à Cyzicenis& Priapenis usque ad litus. Apud Zel, am fluuius est Tarsius, xx habens in eadem uia transitus. qualis etiam ab Homero nominatur Heptaporus. Alius à Nicomedia Nicaeam fluens, xxiv. multos etiam qui è Pholoa in Eleam labitur, Scarthon xxv. multos qui è Coscinijs Alabanda usque. LXXV qui Tyanis Solos per Taurum exit. Supra Aesepi ostia, ad stakia circiter x tumulus est, in quo sepulcrum ostenditur Memnonis, Tithoni F. propè etiam Memnonis est pagus. Inter Aesepum& Priapum Granicus fluit, maiori parte per Adrasteae campum. Ad hunc amnem Alexander satrapas Darij proelio deuicit, ac quidquid Asiae est intra Taurum atqueFiphraten, suum fecit. Ad Granicum sita fuit urbs Sidena, multum habens agri cognominis. nunc diruta est. In confinio Cyziceni ac Priapen agrilocus est Harpagsa, unde abreptum Ganymedem est in fabulis. alij è Dardanio raptum perhibent promontorio, quod Dardano est uicinum. Priapus urbs est maritima cum portu. quidam à Milesijs conditam aiunt eodem quo Abydum& Proconnesum tem pore. alij à Cyzicenis. nomen habet à Priapo qui ibi colitur. siue id sacrum ab Orneis Corintho uicinis eo delatum est: siue quòd eum, ut qui Bacchi ac Nymphae F. pro deo haberetur, uenerari ceperunt homines. Nam uitibus& haec regio abundat,& deinceps finitima Parianorum atque Lampsacenorum. Xerzes quidem Lampsacum Themistocli dedit, ut uinum inde perciperet. Recentiores Priapum deorum in censum retulerunt. non enim nouerat Hesiodus Priapum: sed similis Atticorum uidetur dijs, Orthanae, CoAdrasiea. nissalo, Tychoni. Regio ea uocabatur Adrastea,& campus Adrasteae: more quodam recepto, ut duo uni loco nomina essent. sicut Thebe,& Thebes campus, itemque Mygdonius campus. Callisthenes Adrasteam ab Adrasto rege denominatam ait, qui primus Nemesi templum posuit. Sita est urbs inter Priapum& Parium, subiecto eiusdem nominis LIBER DecIMVSTERTIVS. a minis campo.in quo etiam oraculum fuit Apollinis Actaei,& Dionae, secundum Pycatam. sed in Parium omnis apparatus ac saxa translata sunt, templo destructo,& aedificata Parij ata, Hermocreontis opus mole ac pulchritudine admodum memorabili. oraculum defecit, ut& quod Zel^iae fuit. Caeterùm hîc Adrasteae nullum, Nemeseos nullum uisitur templum. Apud Cyzicum est Adrasteae fanum. Antimachi uerò sunt haec: Est quaedam Nemesis, numen graue: cuncta dederunt Sorte illi superi. Cui primus condidit aram Aesepi tumidum prudens Adrastus ad amnem. Hîc sacris colitur dea,& Adrastea uocatur. Parium quoque urbs est ad mare, portum habens quâm Priapus maiorem.& quidem parium. rebus Priapenis. aucta est. nam Pariani Attalicis regibus operam suam nauantes, quibus suberat Priapena, illorum permissu multa huius ad se traxerunt. Ibi locorum fabulantur Ophiogenes(id est Serpentigenas.) esse, qui cum serpentibus quandam habeant cognationem. nam mares eorum medicari aiunt ijs qui à uipera morsi sunt, continenter tangendo tanquam incantatores solent, ac primùm in se transferre liuorem, deinde inflammationem etiam doloremque sedare. Ferunt principem eius generis è serpente in he roem fuisse mutatum. fortasse unus è Psyllis Afris fuit. facultas ea aliquandiu eo in genere mansit. Parium condiderunt Milesii, Erythraei,& Parij insulares. Pityda est in Pityunte Parij agri, supraque eam mons est pinuum ferax. sita est inter Parium& Priapum, propter Linum maritimum locum, ubi cochleę Linusiae omnibus pręstantes alijs capiuntur. In mari quod à Priapo Parium euntes nauigant, antiqua est Proconnesus, itemque noua, urbem habens,& fodinam lapidis albi ualde, laudati. itaque earum quae isthic sunt urbium opera, ac praecipuè Cyzici, ex eo sunt lapide. Proconnesius fuit 4 Aristeas, autor car 4 minum quae Arimaspda dicuntur, praestigijs nemini secundus. Iam Rheae montem alij montes aiunt esse in Prisso, quos Zelae contiguos habent Cyziceni: in quibus regia uenatio parata fuit Lydis, ac deinde Persis. alij XL a Lampsaco stadijs collem ostendunt: ubi matris deorum templum est, quod Rheae sacrum dicitur. Sed& Lampsaeus mari immi. Lampsaeus. net, urbs bonitate portus alijsque rebus memorabilis,& adhuc bene constans: ut& Abydus, à qua ad CLXX stadia abest. ante Pityusa dicta fuit: quod nomen Chio etiam fuisse aiunt. E regione in Cherroneso oppidulum est Callipolis, situm in acta quae longè exten ditur uersus Asiam& Lampsacum, ita ut traiectus non sit amplior XI stadijs. Inter Lampsacum& Parium Paesus fuit urbs, ac fluuius. Vrbe diruta, Paesani Lampsacum commigrauerunt, Milesiorum tam ipsi quam Lampsaceni colonia. Poëta& Pęsum dixit,& Apaeum. & Apaesia rura. &: liad.£828. Paesum qui locuples habitabat.Iliad.§. 612. Nomen fluuio hodie idem: Milesiorum colonia etiam sunt Colonae supra Lampfacum in Lampsaceni agri mediterraneis. Alię sunt ad exterum Hellesponti mare, ab Ilio di stantes stakia CxL. inde Cygnum fuisse tradunt. Anaximenes etiam in Erythraea habe. ri Colonas perhibet,& in Phocide, inque Thessalia in agro Pariano est alba Colone. In agro Lampsaceno locus est uitibus bene consitus, nomine Gergethium. Fuit& urbs Gergetha, à Gergethis in agro Cumano. nam& ibi fuit urbs plurali numero ac foeminino ge nere dicta Gergethes. patria Cephalonis Gergethij. atque etiamnum in Cumano soo monstratur Gergethium ad Larissam. Parium protulit Neoptolemum, cognomento glossographum, uirum memoria dignum. Lampsaceni fuerit Charon historiae conscriptor, Adamantus, Anaximenes thetor,& Epicuri socius Methodorus. quin& ipse Epicurus quodammodo Lampsacenus, fuit: qui& commoraretur Lampsaci,& praestantissimorum ibi uirorum uteretur amicicia, Idomeneo& Leonteo. Hinc transtulit Agrippa lionem collapsum, Lysippi opus. reposuitque in luco qui inter paludem est& Euripum. Post Lampsacum Abydus est,& interiacentia loca. de quibus ita locutus est poëta, ut simul Lampsacenum agrum,& Pariani nonnihil complecteretur. ita enim urbes habebant tempore belli Troiani. Tum qui Percoten,& Oraction incoluerunt, Aliao 6. 835. Qui Sestonque& Abydum,& Arisbae moenia clarae. Dux R STRABONIS GEGRAPH. Dux his Hyrtacides erat Asius. & addit, Asius Hyrtacides, ab Arisba grandibus ille, ac Fuluis uectis equis, à flumine Selleente, quibus uerbis uidetur Arisbam Asij regiam facere, inde eum profectum dicens. Haec autem loca ita nunc sunt in obscuro, ut minimè conueniat inter eos, qui de ijs natrant. nisi hoc, fuisse ea circa Abydum, Lampsacum,& Parium: cui loco antiquitus nomen fuerit Percote. De fluuijs, Selleentem quidem ad Arisbam fluere dicit poëta: quando Arisba profectus est Asius à flumine Selleente. Prachtius uerò amnis est(urbs eo nomine non inuenitur: quod falsò quidam putauerunt.) inter Abydum fluens& Lampsa cum. illud ergo -Proction accoluerunt: de flumine accipiendum est. ut& illa Iliad. B. 521. Cephissique sacras sedes habuere prope undas. & ibid 854. Circa Parthenium flumen quis tecta fue. Fuit etiam in Lesbo urbs Arisba: cuius solum Methymnaei tenent. Est& Arisbus Theacun Oruius fluuius Thraciae, ut dictum fuit, ac iuxta eum Cebrenij Thraces. Multa sunt nomina Thra communia no-cibus cum Troibus. ut Scaeisunt Thraces quidam,& Scæus fluuius, Scaeus murus:& mina. in Troiae Scaeę portae. Xanthij Thraces, Xanthus Troiae amnis. Arisb. in Hebrum incidens. Arisba in Troia. Resus Troiae fluuius,& Thracum rex Resus. Est etiam Asio cognominis alius Asius apud Homerum, equestris auunculus Hectoris ille, Iliad. n.717. Germanus fraterque Hecubae, natusque Dymante, Diues Sangarium Phrygiaeque habitator adamnem. Abydus. Abydus à Milesijs condita est, permissu Gygae Lydorum regis: cuius potestati ista loca,& Troas suberant. Sed& promontorium quoddam apud Dardanum, Gyges nomina tur. Abydus imminet ori Propontidis& Hellesponti. distat eodem specio à Lampsaco& llio, stadijs circiter CLXX. Ibiririutum est septem stadiorum, quod Xerxe ponte iunxit, quoque Asia ab Europa dirimitur. Europae extremitas ob figuram Cherroneus dicitur, * id est peninsula, faucesque ad iuncturam illam efficit, quae Abydo opponitur. Sestus optima est urbium, quę in Cherroneso sunt:& ob uicinitatem sub eodem quo Abydus duce ponitur. cùm ea aetate continentis partes& prouinciae nondum essent distinctae. Abydus& Sestus inuicem distant à portu ad portum distant stakia ferè xxx. pons est si ab urbe paululum discedas: ab Abydo uersus Propontidem, â Sesto in diuersum. Ad Sestum locus ab exscendendo è nauibus Apobathra dicitur, quo loco ratis litora iunxit. 5 Sestus insteriùs est ad Propontidem, superiûs amne qui ad eam est. 5 Ideoque facilius à Sesto traijciunt paululum deflexa nauigatione ad Herus turrim, atque inde nauigia dimittentes, adiuuante etiam fluxu traiectum. qui ab Abydo traijciunt, in contrariam flectunt partem ad 11X stadia ad turrim quandam eregionè Sesti: hinc obliquè traijciunt, non prorsus contrario fluxu. Abydum post Troica tenuerunt Thraces, inde Milesij. Inter urbes autem Propontidis quas Darius Xerxis pater incendit, etiam Abydus conflagrauit. fecit hoc Darius, quòd è scythia reuersus inaudiuisset Nomades se parare ad transeundum aduersus ipsum, poenasque maleficiorum exigendum: metuens ne urbs eae exercitui eorum traijciendo nauigia concederent. eaque est causa confusionis locorum. De Sesto& tota Cherroneso à nobis est dictum in Thracia. Theopompus Sestum ait exiguam quidem, sed probè munitam esse,& duorum iugerum muro cum portu connexam. itaque cùm ea de causa, tum ob fluxum praeter nauigationem in sua habere postate. Supra Abydenum agrum in Troade sunt Astyra, urbs diruta, nunc Abydenorum. olim pro se erat,& auri metallum habebat: quod exhaustum nunc est& raro dat: ut& Imoli ad Packolum. Ab Abydo ad Aesepum, stadia feruntur DCC. si quis rectà naui1616a Dardania. get, pauciora. Extra Abydum, Ilium iam est,& reliqua usque ad Lectum ora maritima adque Idam montem sita regio, quae Aeneae paruit. Hanc dupliciter nominat Homerus. aliâs Dardanios incolas dicens: Darda LIBER DecimVSTERTIVS. 399 Dardanios satus Anchisa ducebat in armis Aeneas. Iliad β891. alias Dardinos. Troesque,& Lycij,& bello acris Dardana pubes. Iliad. o. 425. Probabile est, ibi sitam fuisse antiquitus sitam quae à poeta nominatur Dardaniam. Principio louis est è semine Dardanus ortus, Vrbem Dardaniam qui condidit. Iliad. v. 215o nunc quidem ne uestigium urbis ibi restat. Conijcit Plato post diluuia tres uitę de- 3 de Leg. gendae formas exstitisse. Primam in summis montium, simplicem& agrestem: metuentibus aquas hominibus etiamnum campos tegentes. alteram ad radices montium, paulatim recepto animo, cùm campi etiam resiccari cepissent. tertiam in planis. adde his posse uidentur quarta etiam,& quinta: ultima autem omnium, habitandi in ora maritima& De mutationibus insulis, omni iam metu demto. Quòd enim homines magis minusue ausi sunt accede- generum uiuendi. re ad mare, eò plura notari possunt genera ciuitatum& morum: utpote bonorum, forti um,& qui ad mansuetudinem se paulatim dederint. Est etiam in his discrimen rusticorum, semirusticorum, ciuilium. unde etiam ad Urbanorum& optimorum morum appel lationem ad extremum nomen ciuitatis transijt, mutatis in melius moribus pro uitae rationis atque locorum mutationibus. Haec Plato discrimina ait ab Homero notari. atque eum pro exemplo primae formae posuisse Cyclopum uitam. qui fructus sponte natos carperent, inque summis montibus ac speluncis habitarent. His sine semente atque usu nascuntur aratri Omnia. & mox Odyss. r. 109. Curia non illis, legesue, aut dictio iuris. Sed celsos habitant montes, glabrasque cauernas Summis uerticibus. tum praetor quisque suorum est, Vxores natosque regens propriam ipse, domumque. Secundae in Dardano, Vrbem Dardaniam qui condidit: Ilios illo Iliad. v. 216. Tempore cùm nondum campis urbs sacra fuisset Constructa in planis, sed adhuc radicibus imis Idae Dardana gens habitaret montis aquosi. Tertiae sub Ilo, qui campos occupauit. Hunc enim Ilij conditorem perhibent, â quo & nomen urbi sit factum, ac probabile est ideò in medio sepultum fuisse campo, quòd primus ausus fuisset sedes in campo ponere. In medijs campis, lli ad prisci monimentum Iliad. λ. 166. Dardanidae Atrides palantes Troas agebat. Quanquam ne is quidem prorsus planiciei confidebat. Non enim ibi fundauit urbem ubi nunc est: sed xxx fere stadijs suprà uersus ortum& Idam, ac Dardaniam: ubi nunc est Iliensium pagus. Nostra autem aetate Ilienses arrogantiùs suam urbem priscam llium esse autumantes: refelluntur ab ijs qui ex Homero argumenta ducunt. non enim ilium. apparet eam esse, quae huius tempore fuit. Alij etiam narrant saepius urbem hanc locum mutauisse:& tandem ibi positam, ubi nunc est, maximè oraculi iussu. Has ergo locorum mutationes, quae tum euenerunt migrantibus subinde ad humiliora hominibus, arbitror etiam uiuendi& ciuitatis administrandae rationis discrimina designare. uerùm haec etiam aliâs consideranda sunt. Ilium quod nunc est, aiunt antea pagum dutaxat fuisse, & habuisse exiguum ac uile templum Mineruae. Alexandrum autem Magnum, cum à pugna ad Granicum eò adscendisset, cùm donarijs ornasse locum, tum nomine urbis ornasse,& procuratoribus suis mandauisse, ut laGstructionibus eam reficerent: inter li beras quoque& tributi immunes retulisse, deinde Persatis debellatis epistolam ad eos scripsisse humanè, qua pollicebatur se urbem hanc facturum magnam,& templum illustrissimum conditurum, sacrumque certamen instituturum. Mortuo Alexandro Lysimachus praecipuè eius urbis curam suscepit, templumque condidit, muroque urbem cinxit xI circiter stadiorum,& in eam commigrare iussit circumiacentes urbes antiquas, iam ruinam trahentes. Quo quidem tempore Alexandream etiam curandam sibi duxit: quae 400 STRABONISGEOURAPH. quae iam Antigono condita,& Antigonia appellata, nomen mutauit. Pietatis enim hoc uidebatur esse, ut qui Alexandro successissent, huic prius, postea demum sibi cognomines urbes conderent.& quidem haec Alexandrea durauit& creuit: nunc etiam Romanorum coloniam excepit,& est una de urbibus nobilibus. Caeterùm quod nunc est Ilium, oppidum pago simile fuit, quando Romani primùm in Asiam uenerunt, Antiochumque Magnum Ana quae intra Taurum est expulerunt. Sanè Demetrius Scepsius puerum se sub id tempus ait in eam urbem peregre uenisse, atque ita neglecta uidisse domicilia, ut ne tecta quidem imbricibus coctis integerentnr. Hegesianax scribit, Gallos cùm ex Europa in Asiam traiecissent,& munito loco opus haberent, in eam adscendisse urbem: quia uerò muris careret, statim eam deseruisse. Deinde admodum in meliorem est redacta formam. Rursus eam Romani qui cum Fimbria erant adflixerunt, expugnatam bello Mithridatico. Fuit is Fimbria quaestor missus consule Valerio Flacco, qui dux aduersus Mithridatem belli erat creatus. consule autem per seditionem cum interfecisset in Bithynia, ipse exercit' dux factus, ad Ilium accessit: oppidanisque eum, utpote latronem, non recipientibus, re cum ariolo communicata, oppugnatione aggressus, ur6 bem undecimo die cepit. Cùm quidem iactanti, 6 quod intra undecim dies in potesta tem suam redegisset eam urbem, quam Agamemno CID nauium classe& totius Graeciae exercitu instructus non nisi aegre decimo cepisset anno: quidam lliensium sic respondit. Non enim erat nobis Hector qui pro urbe propugnaret. Fimbriam quidem Sylla superueniens è medio sustulit,& Mithridatem certas pactum conditiones in patriam amari dauit.llienses multis beneficijs refecit atque consolatus est. Nostra aetate D. Caesar longè maiorem eius procurationem gessit, simul& Alexandrum imitans. Is enim& ut cognationem renouaret sibi cum liensib. intercedentem animum ad eorum patrocinium appulit:& Homerus ab A quia Homeri erat studiosus. Etenim fertur quaedam emendatio poëseos Homericae, quae I xädro Magna& narthecio Alexandri appellatur, posterior Callisthenis& Anaxarchi correctionibus. emendatus. cùm singula Alexander perlegisset, ac quaedam adnotasset, codicemque posteà in narthecium deposuisset. quod scrinium in gaza Persica repererat preciose admodum com paratum. Itaque& poëtae studio,& cognatione Aeacidarum qui in Molossis regnum gesserant, apud quos narrant fuisse reginam Andromacham Hectoris quondam uxorem, cùm lliensibus ob notissima faueret gentilitatis aduersus ipsos indicia: acriter animum * appulit ad eos beneficia ornandum. Notiora autem, primum quòd Romanis Romani Aeneam gentis suae principem ponunt. Iulius à lulo quodam suorum maiorum hic ab Iulo nomen habuit, qui unus Aeneae propugnatorum fuit. Itaque& agrum ijs Caesarattribuit,& libertatem, publicarumque operarum immunitatem eis seruauit. qua conditione etiamnum manent. Non fuisse autem ibi locorum sitam antiquam llium, quae tempore Homeri fuit. hisce colligunt argumentis. Prius tamen loca orae ma ritimę describamus: inde facto initio, ubi substiteramus. Dardania. Post Abydum est Dardanium promontorium, cuius paulò antè fecimus mentionem & urbs Dardanus, LXX stadijs ab Abydo remota. Inter has Rodius effluit fluuius. contra cuius ostia in Cherroneso est Cynos sema(canis monumentum.) quod sepulcrum Hecubae esse dicunt. Sunt qui Rodium ab Aesepo excipi dicunt. est sanè unus eorum qui ab Homero memorantur, ibi: Mad p. 20. Resusque, Heptaporusque, Caresusque, Rodiusque. Ipsa Dardanus, urbs prisca, ita contentui habita est: ut saepe reges Abydum transtule rint, saepe in pristinum remigrare locum iusserit incolas. Ibi sunt congressi Cornelius Sylla Romanus imperator,& Mithridates cognomento Eupator: ac pacta inierunt de bello pacetiniendo. Non proculinde est Ophrynium. ibi lucus Hectoris est loco con spicuo. ac deinde lacus Pteleos. sequitur Roeteium urbs tumulo insita. eique contiguus litoreae arenae tumulus, Aeanteium, quasi Aiaceum. ubi monimentum est Aiacis,& statua. Hanc cum sublatam Antonius in Aegyptum transtulisset: Roeteeusibus reddidit Augustus, ut& alijs. nam pulcerrima templorum donaria ille Aegyptiam ut demereretur auexerat, hic dijs ea reddidit. Post Rhoeteum est Sigaum, urbs diruta, & statio nauium,& Achaeorum portus,& eorundem castra,& palus nomine Sioma, atque LIBER DecimVSTERTIVS. 4e que ostia Scamandri. nam in campo concurrentes Simods& Scamander, multum terrae hauriunt& orae aggerunt, caecumque os& lacus marinos ac paludes conficiunt. Ex aduerso Sigei promontorij in Cherroneso est Protesileon& Eleus, de quibus in Thracia dictum est. Totius à Rhoeteo usque ad Sigeum& Achillis tumulum litoris longitudo est lx stadiorum, si recta nauiges. totum llio subiacet: ab eo quòd nunc est, ad portum Achillis circiter XII stadia distans: ab antiquo alijs xxx suprà uersus Idae partem. Achillis& templum est,& monumentum ad Sigeum: Patrocli etiam& Antilochi monumenta: ijsque omnibus,& Aiaci quoque lienses rem sacram faciunt. Herculem non uenerantur, patriam ab eo euastatam causantes. Atqui, dixerit aliquis, Ilium hic ita uastauit, ut postmodò euersuris quanquam adflictam, urbem tamen reliquerit. ideoque sic dixit poeta. llion euastans, uiduauit ciuibus urbem. Iliad.e.542 Viduitas enim illa, defectus est uirorum, non exscidium. Illi autem funditus eam exsciderunt, quibus ipsi diuinos habent honores. Nisi fortasse hoc proferunt, quòd hi iustum bellum intulerunt: Hercules iniustum, propter equos Laomedontis. Cuirurium opponitur fabula, non horum causa id factum fuisse, sed quia exigeret mereedem de libera ta a ceto Hesiona. Sed haec mittamus: excidunt enim in refutationes fabularum. ac nos fortasse latent causae credibiliores, quae lienses mouerunt ut alios honorarent, alios non. Videtur autem poenta Ilium exiguam pronunciare in oratione de Hereule: siquidem Six solas naues ducens, agmenque uirorum ibid. Paucorum, cepit tamen llion. atque de his uerbis apparet Priamum è paruo magnum, regemque regum factum, quod diximus. Paululum ab hoc progressi litore ad Achęiam ueniunt, quod iam continentis est Tenedo oppositae. His ita se habentibus matitimis locis, campus Troicus supernè incumbit usque ad Idam per multa stadia porrectus. Eius pars quae ad montem sita est arcta. partim uersus meridiem protracta, usque ad Scepsi uicina loca: partim uersus septentrionem, ad Lycios quorum est Zelsa. Hanc Homerus Aeneae subijcit,& Antenoris Ff. ac Dardaniam. Infra hanc est Cebrenia, campestris maxima sui parte,& ferè aequalibus spatijs distans undiquaque à Dardania F. Fuit& urbs Cebrene. Suspicatur Demetrius, eô usque llij regionem pertinuisse, quae sub Hectore fuit, à Nauali usque ad Cebreniam. nam & sepulcrum Paridis ibi ostendi ait, atque Oenones: quae ante raptum Helenes uxot Paridis fuit. Mentio etiam fieri apud poëtam Cebrionis, quem spiritum sustulerit Priamus: ac probabile est cognominem fuisse aut regionis, aut(quod magis uidetur uerò Iliad n 728. propinquum.) urbis. Cebreniam porrò usque ad agrum Scepsium pertingere. limitem esse Scamandrum, qui per medium horum labatur. Enimuerò inimicias semper fuisse Cebrenijs ac Scepsijs: donec tandem eos Antigonus conduxit in urbem unam Antigoneam à se, postmodò Alexandream dictam. Ac Cebrenios quidem mansisse in ea quę etiamnum dicitur Alexandrea, cum alijs ciuibus: Scepsios autem permissu Lysimachi in patriam reuertisse. Porrò ab istis locis,& quę ibisunt Idae montana, duas portendi ad mare conualles. unam rectà Rhoeteum, alteram Sigeum uersus. quibus utrisque conuallibus linea circuli dimidium repraesentans conficiatur. eae autem in campum desinant tanto à mari interuallo, quanto Ilium nostrę aetatis abest. id enim esse positum inter fines istarum conuallium: antiquum fuisse inter initia inter has compraehendi Simoisium campum, per quem Simosos defertur:& Scamandrium, per quem Scamander. Atque haec quidem planicies propriè Troica dicitur:& plerasque pugnas ibi decertatas poëta facit. Est enim Troicur caupus. amplior:& quae loca Homerus nominat, fere ibi nominantur, ut uidemus. caprificetum Iliad. 6.813.793 inquam, seu Erineum: sepulcrum Aetyetae, Batisam,& lli sepulcrum. Fluuij autem Scmander& Simons, cùm alter ad Sigeum, alter ad Roeteum appropinquârunt, paulo an-illad. n°. 166, te llium quod nunc est confluunt, atque inde apud Sigeum in mare exeunt, lacumque efficiunt cui Stoma nomen. Dictos campos ab utraque parte dirimit collis quidam collo similis, rectà à dictis porrectus conuallibus’t ab eo quòd nunc estllium incipiens, cogna- † tos ipsi.& ubi ad Cebreniam pertendit, aclitteram Y ad utramque conuallem colla-ilium antiquum tus retulit. 4. Paululum supra haec, Iliensium est pagus: quem putant antiquitus llij non esse idem cum locum fuisse. stadijs xxx ab urbe quae nuncest. Supra lliensem pagum decem stadijs, pul. praesente demon strat. R 3 wol STRABONISGEOURAPH. cra illa est Colone, tumulus quidam pręter quem Simo Is fluit, ambitu stadiorum quinq. Ergo probabile est, quod de Marte dicitur. Iliad.v.51 Parte alia reasonana nigricantis turbinis instar Excelsa Troas Gradiuus ab arce uocabat, Cursibus ad Simoenta ruens,& Callicolonam. Nam cùm pugna in Scamandrio depugnaretur campo, uerisimiliter Mars aliàs ab arce ad proelium Troianos exhortabatur, aliâs è locis quę Simoënti essent uicina& Callicolonae: quo usque etiam acies sese prolatasse non est creditu absurdum. cùm autem Callicolona ab llio distaret nostro stadia XI, quid proderat tanto specio dissita complecti Nhad. x. 439. loca, ad quae instructae acies non pertingerent? Iam quòd ad Thymbram Lycij castra sortiti sunt, id antiquo llio rectiùs conuenit. Prope est enim campus Thymbra,& eum profluens amnis Thymbrius, ac in Scamandrum incidens iuxta Thymbręi Apollinis templum: 1 stadijs etiam à nostro llio distans. Erineus autem, asper locus& caprificis consitus, sub antiquum situs est llium. itaque conuenienter dixit Andromacha: Iliad.§ 433 Armatas acies tu constitue ad Caprificum, Qua parte ad muros promta est adscensio nostros. ab ea quae nunc est urbe, permultum abest. Fague autem paulo inferior est Caprifico de qua Achilles loquitur. Aliad. 17,352 Ipse ego cum Danais dum proelia ductor obiui, Noluit à muris Hector producere turmas: Tantùm usque ad Scaeas portas, Fagumque subibat. Porrò Naustachmus, id est nauium statio, quae nunc dicitur, ita uicinia est recenti. lliout mirari subeat alterorum elementiam, alterorum timiditatem. Graecorum inquam uae cordiam, si tanto eam tempore siue muris tenuerunt, Illio tam propinquo, tantaque Troiasub finè, ilia, sij norum& sociorum multitudine in eo uersante. nam sub finem demum belli murus dicitur fabricatus: si tamen omnino factus est murus: quem Aristoteles ait ab ipso poeta ut factum ita delatum fuisse. Timiditatem Troianorum, si muro demum facto irruere & oppugnare eum ac naues aggressi sunt, stationem autem muro nondum cinctam ausi non sunt inuadere, non longe dissitam. est enim statio ad Sigeuni: pone etiam Scamandri sunt ostia, xx ab llio stadijs. Quod si quis dicat stationem fuisse eum qui nunc dicitur Achaeorum portum, is propiorem dixerit quendam locum XII ab urbe stadijs. qui ho* die campus est. cum totum istud sit terra à fluuijs congesta, atque ab urbe uersus mare * campi sit loco. ut si nunc XII sit stadiorum interuallum, etiam dimidio minus fuerit. Sed & narratio Vlissis ad Eumaeum composita, Ilium longè à statione illa nauium abfuisse ostendit: Insidias quando sub Troia struximus alta. .5.stervee. post enim dicit: 196. Namque nimis longem progressi à nauibus usque Huc sumus. Mittuntur etiam è Graecis exploratum, an Troiani apud naues sint permansuri, ed quas procul à suis moenibus auulsi peruenerant: an uerò in urbem retrò ituri. Et Polydamas: Mad. 0.254 Consultate uiri. mea uos si dicta mouebunt, Moenia nunc repetamus Nam longè à muris processimus. Demetrius etiam Hestiaeam Alexandrinam testem adducit, quae de Homeri Iliade aliquid conscripsit,& quaestionem hanc tractauit, An circa eam quę nunc est urbem bellatum fuerit,& an Troianus is sit poentae campus, qui inter urbem& mare est. Etenim quod nunc ante urbem uisitur, id aggerem esse terrae inferioribus temporibus à fluuijs conuectae. Politem quoque Qui pedibus feetus pernicibus, est monumento Elise d. B. 792. Summo Aetyetae senis obseruabat Achiuos, fatuum fuisse, si hodiernum cum antiquo idem sit Ilium. nam ut maximem de summo specularetur tumulo, tamen longè sublimiore deloco speculari poterat ex arce, pari ferè interuallo: LIBER DecionvstertIVS. 40j uallo: neque ei celeritate pedum opus erat securitatis causa. nam v stadijs abest tumulus Aesyetae qui hodie monstratur iuxta uiam qua itur Alexandream: Ne Hectoris quidem circa urbem curfus rationi esset consentaneus. nostrum enim llium ambiri non N ad x 163. potest ob continens montis dorsum. Neque absurdum est, nullum exstare antiqui llij uestigium. Cùm enim aliae circùm sitae urbes euastatae, non omnino tamen dirutae essent, haec autem funditus euersa: omnes hujus lapides ad refectionem illarum adhibiti sunt. Archaeanactem quidem Mitylenaeum aiunt ex lliacis lapidibus Sigaeum substituxisse. Id occupauerunt Athenienses, misso Phrynone qui ex Olympico certamine uictoriam reportauerat: cùm Lesbij totam ferè Troadem sibi tanquam haereditario iure uindicarent: qui& pleraque domicilia condiderunt, partim etiamnum durantia, partim abolita. Pittaeus autem Mitylenaeus, unus de septem sapientibus, cum classe aduersus Phrynonen profectus, bellum alternante in utranque partem fortuna aliquandiu gessit. atque Alcaeus poenta ait se in quadam pugna male acceptum, abiectis armis fuga sibi consuluisse. idque ad pręconem quendam mandasse, ut domi narraret, se quidem saluum esse, caeterùm 7 amisso clypeo, quem Athenienses dedicauerint Glaucopidi(.coesiae.) Mineruae, inque eius sano suspenderint. Enimuerò postea temporis Pittaeus à Phrynone ad singulare prouocatus certamen, piscatorio usus apparatu eum excepit, anceps rete in eum coniecit, itaque compraehenlum tridente ac pugione confodit. Bellum ne sic quidem finitum, optatus à partibus Periander arbiter diremit. Mendacij accusat Timęum Demetrius, quòd ille perhibuerit Periandrum ex Iliacis lapidibus aduersus Athenienses substituxisse Achilleum, eoque opitulatum Pittaco. nam munitionem quidem hanc Sigeo adiectam fusse à Mitylenaeis: sed neque è tali lapide, neque Periandro autore. qui enim is arbiter delectus fuisset, qui se hostem facto ostendisset. Achilleum, ubi Achillis monumentum exstat, pagus est exiguus. Sigeum quoque dirutum est ab lliensibus, cùm oppidanis non bene fiderent. nam sub lliensibus ora maritima postea fuit uniuersa usque ad Dardanum: idque etiamnum. Olim sub Aeolensibus fuerunt propemodum omnia. adeò quidem, ut Epho tus etiam intrepidè totam ab Abydo Cumam usque oram Aeolidi adscripferit. Thucydides Troiam Mitylenaeis ademptam ab Atheniensibus tradit bello Peloponnesiaco, duce Pachete. Id quoque llienses dicunt nostra aetate uiuentes, llium ab Achiuis captum nunquam fuisse prorsus deletum. Locrenses quidem uirgines paulò post ceperunt llium mit ti, more usitato. Atqui hęc non sunt Homerica. Nihil enim de uiolata Casandrae pudicicia apud Homerum inuenies. quì sub id tempus eam uirginem commemorat. rnecauit Othryonea, Cabeso illis qui fortè diebus Iliad. v. 383 Venerat ad bellum, sibi grandia praemia poscens. Cassandram Priami natarum principe forma Muneribus ductam nullis donisue petebat. de ui facta uirgini, nulla apud mentio: neque hanc causam, ut iram Mineruę ideò conceptam Aiaci naufragium& interitum attulisse dicit. sed hunc ut& Graecos reliquos omnes Mineruae inuisum fuisse refert: quae omnes odisset Graecos, polluto ab omnibus Vide Odys. suo templo: eosque à Negptuno ob uerborum iactantiam fuisse perditos. Locrides puella 500. Persis demum obtinentibus mitti ceperunt. Ita quidem llienses narrant. Homerus autem disertè urbis deletionem exprimit. Tempus erit, sacra cum delebitur Ilios olim: Niaa.§. 448 Si Priami celsam nostris euertimus urbem Consilijs.Vrbs Priami decimo cecidit cùm funditus anno. Ad haec alijs etiam argumentis. quale est, quòd Mineruae simulacrum stans hodie conspicitur, quod Homerus sedere indicat. iubet enim ille peplum Palladis in genibus ponut aliâs Niao.§. 92. Ne quondam in genibus proles sibi nostra sederet. Iliad.ir.455. sic enim melius habet, quàm ut nonnulli exponunt, adducentes: Inque foco sedet illa ad flammas protinus ignis. Odyss.£ 305: R 4 pro, STRABONISGEOURAPH. Mais pro, iuxta locum. qui enim intelligatur peplum iuxta genua deponi? Qui uerô accen8 tu traiecto jouw& iiij legunt, ut ij, aloip; utro ij modo accipiant, exitum non inueniunt:s siue Antiquorum Mineruae simulacrorum multa sedentia uidentur: supplicationem* ut Phocaeae, Massiliae, Romae, in Chio, alijs quod locis pluribus. Recentiores etiam testantur llium deletum fuisse. è quibus Lycurgus orator mentione eius urbis illata: Quis, inquit, non auditu percepit, eam postquam semel à Graecis euersa fuit, habitationibus careres Conijciunt porrò, eos qui postmodò instaurare Ilium intenderunt, locum antiqui Ilij abominatos fuisse, siue ob calamitates, siue quòd Agamemno in reparatorem pristinillij exsecratus fuisset ueteri quadam consuetudine.(quo modo etiam Croesus Sidena di ruta, in quam tyranny Glaucias confugerat, diris eos! deuouit, qui muris rursus locum cingerent.) itaque isto loco omisso, urbem alio posuisse. Primi adeo Astypalaeenses qui Rhoeteum occupauerunt, oppidulum ad Simoentem condidere, quod nunc Polisma'di citur: loco non satis firmo, unde& mox dirutum est. Sub Lydis ea quae hodie exstat domorum exstructio facta est,& templum. neque tum urbs fuit, sed multo pòst tempore, cùm, ut diximus, paulatim creuisset. Hellanicus miensium gratiam captans more suo, affirmat recentem cum antiqua urbem eandem esse. Agrum uerò lliensium, urbe subliad.§ 307. uersa, Sigai& Rhoetei incolae, alijque diuiserunt inter se: ut& instaurata urbe reddide runt. Fontosam praeterea Idam propriè dictam existimant, ob multitudinem ex ea delabentium amnium: maxime ubi Dardania ei subiacet, usque ad Scepsin& llio uicina lo Icice fluminum ca Demetrius homolocorum peritus,(quippe ibi natus.) sic describit. Collis quidam Idae descripito est, nomine Cotylus, supra Scepsin stavia circiter exx situs. ex eo manant Scamander, Granicus,& Aesepus. hi quidem uersus septentrionem& Propontidem è pluribus fontibus confluentes: Scamander ex unico, uersus occasum. omnes hi fontes inter se uicini, ambitu XX stadiorum continentur. Plurimum ab initio suo abest exitus Aesepi ferè ad IJ stadia. Caeterùm ista Homeri uerba disquirendi praebent materiam: Wad. x. 147 Sunt gemini fontes, laticum qui diuite fluxu Labentem efficiunt per Troica culta Scamandrum. Horum alter calidos fumi cum uortice nigri Emittit latices. alter, certare sub ipsam Aestatem qui cum glacie, aut cum grandinepossint, Aut niue, nec gelido superentur frigore, promit. Nam neque calidae aquae ibi nunc locorum inueniuntur:& Scamandri fons non istic, sed in monte est: atque unus is, non duo. Sanè probabile est calidas aquas defecisse. fri gidae autem quia è Scamandro per alueum subterraneum effluentes, illic emergant, aut etiam quia uicinae sint Scamandro, eius fontes dici potuerunt. In Scamandrum Andrius influit è Caresena. est haec montana regio multis pagis habitata,& probè culta, Dardaniae adiacens usque ad loca Zellae& Pitysae uicina. nomen habere à Careso flumine aiunt, quem Homerus nominat: Iliad p.20 Resusque, Heptaporusque, Caresusque, Rodiusque: urbem fluuio cognominem esse euersam. Porrò Demetrius ita perhibet. Resus amnis nunc Ro dicitur: nili is fortè Resus est, qui in Granicum exit. Heptaporus, quem& igen Polyporum dicunt, septies transitur, uia quę a pulcrapicea ad pagum Celaenas ducit,& Aesculapij templum à Lysimaho dedicatum. De pulcra ista picea, Attulus qui primus regnauit, sic scribit. ambitum eius esse pedum xxiv: altitudinem à radice ad IXVII. deinde scindi in tres truncos aequaliter à se inuicem distantes, qui rursus in unum coëunt cacumen: ut tota eius altitudo sit iugerum duorum, cubitorumque XV. abesse ab Adramyttio uersus septentrionem stadia cxxc. Caresus à Malunte fluit, loco quodam sito inter Palaescepsium& Achaeium in continente Tenedo opposita. in Aesepum autem exit. Rodius à Cleandria& Gorda labitur, quae à pulcrapicea absunt IX stakia: influit in AeTrocdemreli-nium. In conualle circa Aesepum, ad laeuam fluminis partem initio est Polichna, muris aquam describit. ptum oppidulum. deinde Palæscepsis,& Allazonium, conuictum iam gratia argumenti de Allazonibus: de quibus suprà diximus. tum Caresus deserta,& Caresena, ac fluuius Caresus, ipse etiam conuallem faciens memorabilem, sed Aesepeo minorem. sequun tur iam LIBER DecIMVSTERTIVS. tin iam Zellae campi,& planicolles pulcie culti. Ad dextram Aesepi inter Polichnam & Palaescepsin Nouus est pagus,& fodinae argenti. hae quoque confictae eiusdem argumenti causa, ut seruari possit illud argenti quâ uena secatur. Iliad β’897. Vbi ergo est Alyba illa, aut Alopa, uel quocunque tandem modo placet nominare? nam & hanc oportuit eos, semel iacta iam alea, perfricta fronte comminisci, neque mancum telinquere ac repraehensioni obnexium quod finxerant. Haec ergo sic contradicuntur. Cae. tera autem probamus,& censemusque in plerisque Demetrio animum esse aduertendum, homini perito,& ijs in locis nato, ac cui res ea tantae fuerit curę, ut interpretandis lx pau lo ampliùs Homeri uersibus de Troum recensione, xxx libros conscripserit. Palæscepsin is ab Aenea distare ait L stadia, ab Aesepo flumine xxx. atque huius Palaepepsis nominis ambiguitatem etiam ad alia plura loca extendi. Sed nos ad oram reuertamur maritimam, unde sumus digressi. Post Sigeum promontorium& Achillis monumentum contines est Tenedo opposita,& Achaium tum ipsa Tenedus, non ampliùs XI. stadijs à conti Tmeduit nente dissita: ambitu est ad xxi stadiorum: urbem habet Aeolicam,& portus duos, templumque Apollinis Sminthei, quòd& Homerus testatur: Smintheû, qui Tenedum regis. Niad a. 38. Circa hanc minutae insulae multae iacent, de quibus duae sunt quas Calydnas dicunt, sitas quà ad Lectum à Tenedo nauigatur. sunt qui ipsam Tenedon Calydnam nominent: alij eam Leucophryn uocant. sunt& aliae circa eam eriguae insulę. Ibi fabulantur res Ten nis gestas,& Cygni Thracis, patris(.ut quidam uolunt.) Teunis, iegis Colonarum. Achaeo contigua fuit Larissa,& Colonae quae antè ad Diam pertinuerunt,& quae nunc est Chrysa, posita in saxosa quadam summitate supra mare.& Hamaxitus continenter Lecto subiecta. Alexandrea nunc Achaeum attingit: oppidula autem quae circùm erant, aliaque plura castella, eorum ciues Alexandream translati sunt: de quibus Cebrena fuit& Neandria. agrum ipsi habent. Locus, in quo nunc Alexandria sita est, Sigia uocabatur. In Chrysa autem ista templum est Apollinis Sminthei. ac signum nominis uerita- Smintheur. tem rationemque conseruans, mus sub pede est simulacri. opus est Scopae Parij:& fabulae historiam de muribus accommodant hoc modo. Teucris, quos primus Callinus elegiarum conditor multos è Creta adduxerat eò, fuisse oraculo praeceptum, ut sedes ibi ponerent, ubi ipsos terrigenae essent adorti. id eis apud Hamaxitum euenisse. nam noctu magnam terrestrium murium multitudinem erupisse, quae quidquid amorum aut utensilium è corio factum aderat corroserit. Ita eos ibi mansisse. Eosdem Idam quoque à Cretensi denominasse. Heraclides Ponticus ait mures, cum circatemplum abundarent, sacros esse habitos, atque ita simulacrum factum quod muri insisteret. Alij uenisse ex Attica quendam Teucrum narrant, èpago Troum siue curia, cui nunc Xypeteon dicatur. multos è Creta uenisse Teucros.& Troianorum cum Cretensibus coiunctionis eo utuntur indicio, quòd apud utrosque Erichthonius fuerit gentis princeps. Sic ergo recentiores dicunt. Homeri uersibus magis consentiunt uestigia quae in Thebes campo, & ibi posita Chrysa ostenduntur: de quibus mox dicemus. Nomen Sminthei multis in locis exstat. Nam& apud ipsam Hamaxitum extra templum Sminthium, duo alia loca Sminthia usurpantur,& alia in Larissaeo agro. sed& in Pariano locus est quae Sminthia dicuntur, itemque in Rhodo& Lindo, ac alibi multa. Nunc templum appellant Smin thium. seorsim est campus Halesius non magnus, circa Lectum,& salinae Tragesaeae apud Hamaxitum, ubi sal sponte sua cogitur spirantibus Etesijs. Apud Lectumara est XII deorum, quam Agamemno dicit posuisse. Haec omnia sunt in conspectullij, intra ce aut paulo plura stadia. itemque ab altera parte quae circa Abydum. tamen paulo propinquior est Abydus. Vbi Lectum circum flexeris, urbes Aeolensium nobilissimas uide-Aeoliais describis, excipietque sinus te Adramyttenus: ad quem Homerus maiorem Lelegum partem ptic. collocat,& Cilices: qui quidem sunt gemini. Ibi etiam Mitylenaeorum est litus, Mitylenaeorum quosdam pagos habens in continente positos. Eundem sinum etiam Adramyttenum appellant. Nam dorsum quod à Lecto ad Idam porrigitur, supra primas situm est sinus partes: in quibus primùm positos Lelegas poëta facit. De his quanquam dictum STRABONISGEOGRAPH. 406 ctum est suprâ: nunc tamen addamus, Pedasum urbem ab Homero quandam nominarî, quae Altae paruerit. Iliad p. 87 Altae, qui Lelegum rex est in bella ferocûm, Pedason excelsam prope Satmoente gubernans. Et hodieque ostenditur locus, urbe uacuus. Quidam non rectè scribunt, sub Satmoente: quasi urbs sub monte Satmoënte sita esset. neque enim ullus ibi mons eo nomine exstat: sed fluuius, ad quem urbs fuit condita, quae nunc est deferta. Fluuium poëta nominat. Satnion insiliens rigida tum perculit hasta Iliad§. 443. Enopidem: Nais peperit quem candida quondam Enope nympha grauis: cum bucera pasceret ille Armenta ad ripas undosi Satnioentis. & rursum Nied. 3. 3. 4 Ad ripas habitabat aquosi Satnioëntis, Pedason excelsam. Satnioentem qui posteriùs illa loca incoluerunt, Saphnioentem appellauerunt. magnus est torrens: memorabilem fecit Homerus, dum nominauit. Haec loca contermina * sunt agro Dardanio& Scepsio: tanquam alia quaedam Dardania. inferiora autem Assijs nunc sunt& Gargarijs, usque ad mare, quod Lesbum alluit. continenturque Antandrio, Cebrenio,& Hamaxiteo limitibus. Supra Hamaxitum quidem Neandria sita est: cuius incolae ipsi quoque intra Lectum sunt, magis in mediterranea,& uersus Ilium uergentes. distant enim Cxxx stadijs. Supra hos Cebrenij sunt. inde Dardanij usque ad Palae scepsin& ipsam Scepsin. Antandrum certè Alcaeus Lelegum urbem uocat Principiò Antandrus Lelegum urbs est. Scepsius eam in circumiacentibus numerat: ita ut in Cilicum regionem excidere uideatur. hi enim contigui sunt Lelegibus, austrinum maximè litus definientes. Humiles tamen sunt& hi,& qui ad oram maris Adramyttio uicinam propius accedunt. Nam post Lecton est Polymedium uicus, intra XI stadium. post alia XXC, lucus supra mare paruus. deinde intra CXL, Gargara. Sita sunt Gargara in promontorio, quod sinum efficit, qui pro priè Adamyttenum dicitur. Etenim hoc nomine dicitur etiam tota maris ora quae â Lecto est usque Canas, etiam Elaiticus complectens sinum. peculiariter autem Adamyttenum sinum nuncupant, qui promontorio cui insita sunt Gargara,& alio Pyrrha includitur, cui Pyrrhae impositum est Veneris templum. Latitudo oris à promontorio ad promontorium est traiectus cxx stadiorum. Intus est Antandrus cum monte superne imminente, cui Alexandrea nomen: ubi controuersiam dearum à Paride aiunt esse disceptatam. Tum Aspaneus, caedua syluae Idaeae pars. materiam enim eò deuehentes, requirentibus diuendunt. sequitur Astyra pagus,& lucus Astyrenae Dianae sacer. Hinc est Adramyttium, Atheniensium colonia, portum habens& nauium stationem. Extra sinum& Pyrtham promontorium Cisthena est oppidum desertum, portum habens. Suprà in mediterraneis aeris fodina est,& Perperena, Trarium, alijque id genus pagi. Deinceps in litore sunt Mitylenaeorum pagi Caryphantis, Heraclea. pòst Attea. inde Atarneus, Pitana,& Caici ostia: quae iam ad Elaiticum sinum pertinent loca:& in opposita continente est Malea, sinusque usque ad Canas reliquas. Sed nos de singulis rursum disMysiae repetitie seramus quae memoratu digna praeteriuimus. ac primùm de Scepsi. Antiqua SceScepsis. psis, id est, enim Palęscepsis supra Cebrenem sita fuit iuxta amelsissimam Idae partem ad Polichnam. nomen hoc habuit siue aliâs, siue quod è loco illo longissimè posset circumspici: si quidam barbarica eius aetatis nomina sunt ad Graeci sermonis exigenda rationem. Deinde urbs IX stadia deorsum translata est in eam quae nunc est Scepsis, à Scamandrio Hectoris,& Ascanio Aeneae F. ac duae hae familiae diu Scepsi regnasse traduntur. uenit postea urbs in paucorum potestatem. secundum haec Milesij se Scepsijs adiunxerunt in ciuitatem,& popularis reip. administratio est instituta. nihilominus tamen qui ex istis erant familijs, reges sunt appellati, ac suos peculiares habuerunt honores. Postmodo Antigonus Scepsios Alexandream traduxit. dimisit deinde in suam eos rursum patriam Lysimachus. arbitratur Demetrius Scepsius patriam suam fuisse Aen eae regiam, medio sitam 400 LIBER Decim V TERTIVS. sitam loco inter Aeneae ditionem& Lyrnessum. in quam dicatur fugisse Achille persequente. sic enim loquitur Achilles. Non uenit in mentem tibi, quo te tempore solum Zliach. v. 288. Idaeis instans de montibus exagitârim, Veloci te calce premens. Hinc te Lyrnessum fuga pertulit. hanc ego cepi. Caeterùm huic de Scepsis autoribus ac principibus sermoni non confonant ea, quae de Aenea uulgo memorantur. Hunc quidem bello superstitem fuisse perhibent, propter inimicicias quae ei cum Priamo erant. Iliad. v. 4800 (Nam Priamo grauiter semper succensuit iste, Quòd sibi praeclaro nullum deferret honorem Eximium. etiam collegas eius Antenoridas,& ipsum Antenorem, propterea quòd Menelaum ho spitio is excepisset. Sophocles quidem in exscidio llij ait pardi pellem fuisse foribus Antenoris appositam, qua tessera domum eius immutinem à directione esse significaretur. Aeneae historia. Proinde Antenorem cum filijs& Henetis sibi adiunctis in Thraciam euasisse: indeque in Venetiam, quae nunc dicitur, apud Adriam peruenisse. Aeneam cum Anchisa patre& Ascanio filio hominum collecta multitudine abnauigasse. Alij eum sedes posuisse aiunt apud Olympum Macedonię. alij apud Mantineam Arcadiae Capuas condidisse, nomine oppido à Capy facto. alij ad Aegestam Siciliae cum Elymno Troë traiecisse,& occupasse Erycem acLilybaeum: fluuiosque circa Aegestam denominasse Scamandrum& Simoentem. Venisse inde in Latium, monituque oraculi ibi consedisse, quod manere ibi iubebat, ubi mensam comedisset. id ei in Latio apud Lauinium usu uenisse: cum 10 ob 10 inopiam magnus panis loco mensae positus, unà cum iniectis ei carnibus esset deuoratus. Homerus neque his adstipulari uidetur, neque ijs quae de Scepsis autoribus dicta sunt. Innuit enim Aeneam mäsisse in Troia, inque regnum successisse,& id per successionem ad filiorum filios propagasse: cùmstirps Priami esset abolita. Iliad, v. 306. Nunc etenim Priami stirpem Saturnius odit. Fortis at Aeneas in Troes acceptra tenebit, Et nati natorum, qui nascentur ab illis. Hoc pacto ne Scamandrij quidem successio seruabitur. Multo magis haec discrepant ab ijs, qui usque in Italiam uagatum eum dicunt,& ibi uitam cum morte commutasse. Quidam scribunt: At genus Aeneae cunctis dominabitur oris, Et nati natorum ad Romanos id referentes. Protulit Scepsis Socratos Erastum& Coriscum,& Neleum Corisci F., qui auditor fuit Aristotelis& Theophrasti:& huius etiam bibliothecam successione n’actus est, in qua Aristotelis etiam fuit bibliotheca. nam Aristoteles Aristotelis librisuam Theophrasto tradidit, cui& scholam reliquit. Primus omnium, qui nobis sunt noti, Aristoteles bibliothecam conductis libris composuit, idque Aegypti reges facere docuit. Theophrastus bibliothecam Neleo tradidit. His libros Scepsin translatos posteris suis reliquit, ineruditis hominibus: qui incuriè positos sub clauibus retinuerunt. cumque Attalicorum regum studium intellexissent, quibus Scepsis parebat, conquirentium libros ad instruendam Pergamibliothecam: sub terra suos in fossa quadam occultauerunt. Ibi ab humore& blattis uitiatos tandem qui ex ea erant stirpe Aristotelis Theophrastique libros Apelliconi Teio magna pecunia uendiderunt. Tenebatur is Apellico librorum amore, quam philosophiae studio maiore. itaque erosarum particularum quaerens instaurationem, in noualibros transtulit exempla, lacunas non rectè implens: ediditque libros mendorum plenos. Vsu uenit peripateticis antiquis, qui post Theophrastum uixerunt, cùm omnino libris carerent, paucosque duntaxat, praecipuè exotericos haberent: ut nulla de exquisité pertractando eam philosophari possent, sed tantùm de propositis disputarent. Posterioribus ab eo tempore quo libri isti sunt editi, faciliùs fuit philosophari& Atistotelem imitari: quanquam ob mendorum multitudinem cogerentur multa probabiliter mo 40 STRABONISGEOGRAPH. ter modò dicere. Multum huc etiam Roma contulit.(Statim enim à morte Apellicontis Sylla cùm Athenas cepissent bibliothecam illius recepit. quae cum huc esset allata, Tyrannio à bibliothecae praefecto obtinuit, ut sibi eorum usus permitteretur, homo Aristotelis studiosus.)& librorum uenditores nonnulli ineptis usilibrarijs, neque cum exemplari descripta comparantes. quod& alijs accidit libris qui exscribuntur uendendi causa& Romae,& Alexandreae. De his quidem satis. Scepsi natus est& Demetrius grammaticus, cuius saepe mentionem fecimus, qui Catalogum Homeri enarrauit, aequalis Cratetis& Aristarchi. Et post hunc Methodorus, qui è philosopho in ciuilem mutatus hominem, in suis scriptis plerunque rhetorum more disserit: nouautens quadam dicendi forma, quae ei apud multos admirationem peperit. idque sua fama consecutus est, ut opulentam uxorem Carthagine pauper duceret, ac Cathaginensis appellaretur. Mithridatem autem colens Eupatorem, eum cum uxore in Pontum est comitatus,& ad summum ab eo honorem euectus. nam iudicis ei officium hic demandauit, à cuius sententia non liceret ad regem prouocare. Non tamen ad finem uitae fortuna permansit secunda. sed iniquorum hominum inimicicijs intricatus, defecit à rege cùm ab eo legatus ad Tigranem missus esset Armenium. qui eum inuitum Eupatori remisit, iam ex auito fugienti regno. in itinere autem mortuus est Methodorus, siue regis opera, siue è morbo: utrunque enim fertur. Haec quidem hactenus de Scepsijs. Post Scepsin And?ra sunt, & Pionia,& Gargaris. Lapis est apud Andera, qui ustus in ferrum transit. deinde cum quadam terra in camino excoctus, psudargyrum seu falsum argentum stillat: cui ubi est aes additum, temperamentum fit quod uocant,& nonnulli orichalcum dicunt. nascitur psudargurus etiam apud Tmolum. Haec sunt loca, quae Leleges tenuerunt: ut& quae circa Assum. Natura& arte munita est Ascus, à mari& portu rectam& longam ha bens adscensionem. ut conuenire ei uideatur Stratonici citharœdi: Iliad.ε.143.αο Asson eas, properè exitium situ tibi quaeris. σορ αeliàs propis Portus magno aggere constructus est. Hinc natus fuit Cleanthes stoicus philoso às significat. phus, qui Zenoni Citiensi in schola successit,& eam Chrysippo Solensi reliquit. Ibidem etiam Aristoteles commoratus est ob adfinitatem cum Herm Ra tyranno. Fuit is Hermeas Eunuchus, cuiusdam mensarij famulus: cumque uenisset Athenas, Platonem audiuit& Aristotelem. Reuersus inde, tyrannyem in Atarnenses& Assios machinanti domino socium se praebuit. pòst ei successit, acciuitque Aristotelem& Renocratem, eo rumque curam habuit: Aristoteli etiam filiam sobrini nuptum dedit. At Memnon Rhodius, Persarum eo tempore administer atque dux, simulata amicicia Hermeam ad se uocauit, sub nomine hospitij& simulatorum negociorum: compraehensumque ad regem misit. ibi Hermeas suspendio adfectus perijt. philosophi euaserunt, fugientes è locis quae Persae obtinebant. Myrsilus Assum a Methymnaeis conditam ait. Hellanicus Aeolicam facit urbem: ut Gargara quoque& Lamponia Aeolidis fiant. nam ab Assijs condita sunt Gargara, non satis bene habitatoribus instructa. nam è Mileto colonos eò miserunt reges, eam euacuantes. itaque Demetrius Scepsius ait eos de Aeolensibus semibarbaLeleget. ros factos. Homeri aetate omnia ista Lelegum fuerunt: quos Cares nonnulli appellant. Cares. Homerus distinxit. Iliad. uenn 429. Ad mare sunt Cares,& curuo Paeones arcu, Et Leleges,& Caucones. Diuersi ergo à Caribus Leleges, habitabant inter Aeneae ditionem& Cili ces poëtęab Achille autem euastati, in Cariam transiuerunt,& occupauerunt quae circa Halicar nassum sunt loca. Vrbs, qua excesserunt, non exstat. In mediterraneis autem Halicarnassi Pedasa urbs fuit ab ipsis nominata,& nunc regio pedasis dicitur. Octo urbes aiunt in ea à Lelegibus frequentatas ciuibus: cùm olim illi multitudine hominum florerent: ita ut etiam Cariae partem tenerent, quae Myndum usque& Bargylios porrigitur: bonam etiam Pisidiae partem occuparent. Postea cum Caribus in bellum profecti, diuisi sunt per totam Graeciam,& gens ipsa deleta est. de octo autem urbibus sex Mansolus in unam Halicarnassum conduxit, ut Callisthenes refert: Synagela& Myndum integras reliquit. Petibl. dasensibus his scribit Herodotus,& eorum uicinis si quid aduersi impenderet, Mineruae antisti ILIBERselmVSTERTIVS. 409 antistitam apud eos barbam edidisse: idque ter accidisse. Etiamnum in ditione Stratonicensium est Pedaus oppidulum, in tota autem Caria& Mileti ostenduntur Lelegum sepulcra, castella, pagorumque uestigia. Proximum post Lelegas litus Cilices Homerici Cilices. tenebant: quòd nunc habent Adramytteni, Atarnitae, Pitanaei, usque ad Caici ostia. Diuisi fuerunt Cilices in duas, ut dixi, prouincias: quarum una Eetioni, altera Myneti pateret. Eetionis urbem Thebam Homerus appellat. Nos Theben, sacram urbem uenimus Eetionis. Iliad.æ.366. Huic etiam Chrysam adscribit, templum Sminthei Apollinis, siquidem Thebae capta fuit Chrysaeis. addit enim: Atque è direpta praedam asportauimus omnem. Inter se rectè quam diuisere Pelasgi, Atridae eximium dantes Chryseida munus. Vrbem autem Mynetis Lyrnessum nominat: siquidem Achilles Mynetem& Epistro phum Achilles interfecit Lyrnessum euastans,& clarae moenia Thebes. Iliad.B.691. itaque cum dicit Briseis. neque me plorare sinebas, Cum meus à forti est occisus Achille maritus, Iliad. T. 295. Atque euastata urbs clari miseranda Mynetis: non intelligi debet Thebe, quae Eetionis fuit: sed Lyrnessus. ambae autem fuerunt in campo quideinde Thebes dictus fuit campus. de quo ob eius praestantiam certamina fuerunt Lydis& Mysis antè, posteà Graecis, qui eo è Lesbo& Aeolide migrauerunt. Nunc Adram vtteni maiorem partem obtinent. ibi enim Theba est,& Lyrnessus munitum natura castellum. ambae sunt desertae. distant ab Adramyttio haec Lx, illa xxxo stadijs, in diuersam partem. In Adramyttena est& Chrysa& Cilla,, nunc Thebae uicina. Locus est Cilla Chrysa. la in quo Apollinis Cillei est fanum, ac praeterfluit ex Ida delapsus Cilleus fluuius. sunt haec iuxta Antandriam. Sed& in Lesbo Cilleum ab hac Cilla nomen habet. Est& Cillae um mons in Gargarum& Antandrum Daës Colonensis ait, Cillei Apollinis templum primùm Colonis fuisse posita è Graecia aduectis Aeolensibus. Chrysae quoque Cilleum Apollinem dedicatum fuisse ferunt: idè ne sit cum Smintheo, aut alius ab eo, incertum. Chrysa oppidulum fuit ad mare situm, portum habens. ibi erat Sminthei delubrum Apollinis,& Chryseis. paulo supra iacet Thebe. Locus nunc planè desertus est: fanum Cilicum translatum in eam quae nunc est Chrysam ad Hamaxitum: cùm Cilicum alij in Pomphyliam emigrassent, alij Hamaxitum. Qui imperitiores sunt priscarum historiarum, hac fuisse Chrysam& Chryseidem putant, Homerumque eius loci facere mentionem. Atqui hsc nullus est portus. Homerus autem dicit. Illi intra portum cùm peruenere profundum. Iliad.α.elle Neque templum hac ad mare est: poëta autem ad mare ponit Pontiuaga egreditur Chryseis pulcra carina. ibid 439. Quam tunc Delichius perduxit Vlisses ad aram, Inque manus caro patri dedit. Neque propè Thebam. at Homerica prope fuit. nam inde abductam ait Chryseidem. Sed neque Cilla in Alexandrino agro ulla ostenditur, neque Cillaei templum Apollinis. at poeta coniunxit: Qui Chrysam, Cillamque tenes. ibid. 37. at in Thebes campo propinqua uisitur. Et nauigatio à Cilicia Chrysa ad Naustathmon, IX ferè est stadiorum, unius adeò: quantam uidetur Vlisses confecisse. Nam nauem egressu, statim sacrificeum deo praebet: deinde uespera occupante, ibi pernoctat: manè auehitur. Ab Hamaxito autem uix tertium eius interualli est: itaque sic licuisset Vlissi sacris operato eadem die ad naustathmum redire. Est etiam tumulus magnus ponè fanum Cilleum Apollinis, monumentum Cilli cuiusdam: quem ferunt Pelopis fuisse aurigam, ac principem in ea duxisse loca. à quo fortasse Ciliciae nomen est. II aut uicissim κέ 11 Enimuerò quae de Teucris& muribus traduntur(. unde Smintheo nomen sit: quandò Sminthij sunt mures. huc sunt transferenda. Excusant autem hanc à muribus denomi-Ridiculorum eo nationem gnominum ratio. STRABONISGEOGRAPH. 410 nationem talibus quibusdam exemplis. Nam Oetaei Herculem à locustis, quas Parnopes Graeci, Kornopes ipsi nominant, Cornopionem appellatum uenerantur, quòd à locustis ipsos liberauerit. Ipoctonum Herculem Erythraei ad Meliunta accolentes colunt, quia ipes(. uermes sunt à quib. uites corroduntur. exsciderit. nam apud solos Erythraeos ea uitium pestis non nascitur. Rhodij in sua regione Erythibij Apollinis templum habent, ab * rubigine frugum auersa sic dictum, quae ipsis erythibus, aliàs erysibe dicitur. Ab Aeolensibus qui in Asia sunt, Mistis Pornopion dicitur, cum Boeoti sic appellent Pornopas:& sacrificatur Pornopioni Apollini. Mysia ergo est circa Adramyttium. Ea urbs aliquando sub Lydis fuit:& nunc portae Lydiae uisuntur Adramyttij: quod Lydi urbem eam condiderint. Mysiae autem propinquum pagum. olim oppidum fuit, in cuius luco templum Astyrenae Dianae est, cui Antandrij religiosè praesunt, quibus id est uiciniùs. distat ab antiqua Chrysa stadia xx: cuius& ipsius in luco templum. Ibidem est& Achillis ualIhad x. 479. Ium. Inde ad quinquagesimum stadium Thebe est, deserta. quam Homerus sub Placositam ait syluosa. At neque Placos aut Plax(. tabulam aut ei similem planiciem interpret tere.) ulla ibi est, neque sylua superne imminet loco, quanquam sit ad Idam. Ab Astyris Thebe abest stalia ad LXX, ab Anderis ad IX. Hęc autem omnia sunt nomina locorum desertorum, aut malè habitatorum, aut fluminum trrentium κα celebrata tamen sunt ob antiquas historias. Vrbes sunt memorabiles Assus& Adramyttium. Bello Mithridatico malè acceptum fuit Adramyttium. Nam praetor Diodorus in gratiam regis senatum occidit. cùm quidem se Academicum philosophum,& causidicum,& thetorem profileretur interim.& quidem in Pontum etiam cum rege abijt. eo autem deiecto, poenas ille dedit maleficio affectis. nam cùm multa simul ei crimina intentarentur, turpiter seipsum inedia confecit, non ferens dedecus tantum: idque in nostra patria. Orator insignis Adramyttenus exstit Xenocles, Asiaticae de forma orationis, ea qua ullus alius uehemen tia. isque pro Asia ad senatum orauit, quo tempore ea Mithridatis partibus fauere insinulata fuit. Apud Astyra lacus est nomine Sapra, qui erumpit in litus mare, asperis saxis in dorsi speciem porrectis asperum. Sub Anderis delubrum est Matris deorum Anderenae sacrum,& antrum cuniculi in morem sub terra, usque ad Palęam pertinens. Palaea uicus quidam est, ab Anderis CXXX stadijs dissitus. eum subterraneum specum demonstrauit torrens, cùm incidisset in os eius,& postridie iuxta Andera à pastore quodam reper12 tus esset, forte fortuna ad sacrifice eunte. Atarneus regia fuit 12 Hetmdae tyrannye. Sepitane, quitur Pitane urbs Aeolica, duos habens portus,& fluuius Euenus eam praeterfluens: è quo per aquaeductus Adramytteni aquam sibi comparant. Pitane patria fuit Arcesilai academici patria, qui cum Zenone unà Citieo audiuit Polemonem. Vocatur etiam apud Pitanen quidam in mari locus Atarneus, infra urbem ad eum quae uocatur insula sese exserens. Aiunt apud Pitanam lateres coctos in aqua non subsidere. quod& in qua* dam parua Etrusci maris insula euenit. leuior enim est terra quàm aqua cui inijcitur: id. eoque ea innatat. Posidonius in Hispania se uidisse affirmat è quadam terra argillacca, qua argentea detergent uasa, lateres concretos& aquae innatantes. Post Pitanam Caicus stadijs xxx in Elaiticum sinum se effundit. Trans Caicum xII à flumine stadijs Elaea est urbs Aeolica, eademque pergamenorum nauale, exxstadijs distans à Pergamo. Hinc intra centum studium Cana est, promontorium Lecto oppositum, Adramyttenumque conficiens sinum, cuius pars est Elaiticus. Canae autem, oppidulum est Locrensium è Cyno profectorum eò, iuxta extremas Lesbi uersus meridem partes, situm in regione Canaea. ea regio usque ad Æiginusas pertinet, ijsque imminens promontorium, quod Aega nonnulli appellant, quasi capram. est autem Aeqân pronunciandum, ut archâri & actân. sic enim totus mons appellatur, quem nunc Canen& Canas appellant. Citca eum montem in orbem, uersus meridiem& occasum solis mare est: uersus orientem Caici campestria subiacent: uersus septentrionem Elaitis regio. Ipse mons pro se satis est contractus: mare autem Aegeum eò inclinat: unde& nomen ei: postea ipsum promontorium Aega appellatum: ut Supphò, ac deinde Canen& Canas. Inter Elaeam ac Pitanen, Atarneumque& Pergamum, intra Caicum Teuthrania est, distans ab unaquaque dictarum stalia amplius Lxx. Historiae ferunt Teuthrantem Cilicum fuisse& Myforum LIBER DecIMVSTERTIVS. sorum regem. Euripidem autorem habeo, Augen cum filio Telepho in cistam inclusos, inque mare deiectos fuisse ab Alea patre Auges, cùm is uitiatam ab Hercule filiam depraehendisset. sed prouidentia Mineruae factum, ut cista mari transmisso in ostium Caici exciperet. corporibus exemtis Teuthrantem in uxorem accepisse Augem,& Telephum pro filio adoptauisse. Haec quidem fabula est:& alio aliquo fortuito casu factum oportuit, ut filia Arcadis à Mysorum rege uxor duceretur, mulierisque eius filius in regnum patri adoptanti succederet. Id quidem creditum est, Teuthrantem& Telephum regnasse ea in regione, quae circa Teuthraniam est& Caicum. Homerus hoc modo meminit eius historiae. qualis, Telephidem telo cum strauit acuto Necya. 518. Heroem Eurypylum: sociorum maxima cuius Turba unà perijt, muliebria dona secuti Ceteij. quibus quidem uerbis aenigna potiùs nobis proponit, quàm ut disertè aliquid exponat. Nam neque constat quos Ceteios intelligere debeamus: neque quid sibi uelint muliebria illa dona. Grammati ci etiam, dum fabellas adducunt: non tam soluunt quaestiones, quàm rationes comminiscendo indulgent. Istis ergo missis, loquamur de magis perspicuis. Circa loca uicina Caico apparet fuisse regnum Eurypyli. ut fortasse aliqua etiam Cilicum pars ei paruerit. ijque non in duas, sed in tres fuerint diuisi pręfecturas. Huie rationi id fauet, quod in Elaitide torrens poene amnem aequans monstratur: nomine Cetium. is in alium haud dissimilem, hic rursus in alium talem illabitur. denique Caicum augent suo influxu. Caicus non exlda fluit: quod Bacchylidi uisum. neque ut Euripides caicui. dicit Marsyam nobiles 13 Habitare Celænas extrema Idae sub loca. procul enim ab Ida absunt Celęnę, procul etiam Caici fontes: quae in campo quidem ostenduntur Temnus mons est, qui& hunc,& qui Asiae dicitur campum definit, supra remnos. Thebę campum in mediterraneis situm. E 56 Temno fluit amnis Mysius, in Caicum inH S fra eius illabens fontes. Hincquidam putant Alexandria P. Jun Ceres dictum Aeschylo, in primordioprolosi Myrmidonum suae: De Iò Caice, Iò fluenta Mysia. Prope fontes Caici est pagus Gergetha, in quem Attulus Gergethios è Troade trae de duxit, oppido eorum sublato. Eregionè liL toris a Lecto ad Canas, insula Lesbus por. Lesbi insulae derigitur, plurimo digna sermone. circumia-scriptio. Sigrium cent ibidem etiam minutae insulae, aliae exteriûs, alię intra Lesbum& continentem siN tae. de quibus tempus iam est dicendi, cùm Aeolica sint hęc omnia:& Lesbus quodam BBO modo mater sit Aeolicarum urbium. inde argent autem ordiemur, unde& ipsum litus descriN°o 75 lE.T. bere cepimus. Quà à Lecto Assumnauiga MARINE ET COLONIES tur, Lesbra terra incipit à Sigrio eius uersus V s septentrionem promontorio. Atque ibi est r Methymna Lesbiorum urbs, lx stadijs à Li de tore quod est inter Polymedium& Assum. Zsch. Cum autem ambitus totius insulae impleat stadia cIDC: singula sic habent. A'MeMAR thymna ad Maleam maximeaustrinum inAEGAVM sulae promontorium, 14(: si ad dextram ha 14 beas insulam.) iuxta quod maximè Canae 56 oppo40 STRABONISGEOGRAPH. 412 opponuntur& respondent insulae, stadia sunt CCCXL. Hinc ad Sigrium IOLX, quae est insulae longitudo. hinc ad Methymnaeam, CCx. Mitylenae inter Methymnam& Maliam sita est, urbium maxima. abest à Malia Lxx stadijs, à Canis Cxx, totidemque ab Arginusis. Ärginusae tres sunt insulae non magnae, continenti appropinquantes, circum Canas sitae. Inter Mithylenam& Methymnam, iuxta pagum agri Methymnaei Aegerum, arctissima est insula, transitum habens usque ad Pyrrhaeum Euripum stadiorum xx. 4 Sita est Pyrrhâ in occiduo Lesbilatere, cà Malia stadijs. Mitylena portus habet duos. quorum austrinus conclusus est triremibus,& nauibus XC. septentrionalis magnus c profundus, aggere Septus. ante utrunque iacet exigua insula, in qua pars ciuitatis habitat. Omnibus rebus bene est apparata Mitylena. Viros tulit praeclaros, quondam Pittacum unum de VII sapientibus,& Alcaeum poentam, eiusque fratrem Antigenidam. hunc Al caeus scribit auxilio in pugna Babylonijs uenisse, magnumque confecisse certamen, eosque * è difficultatibus liberasse, occiso uiro Machęta pugnace, ut ait, regum luctatorem relin+ quentem solum,& molestiam dolorum amolitum esse. Floruit eodem tempore Suppho, femina admirabilis. nam in tali tempore quod memoratum est, nullam nouimus mulie rem, quę uel aliquo modo cum ea possit comparari, poëseos causa. Multi ea tempestate tyrannidem in ea urbe tenuerunt, ob dissidia. de quibus etiam exstant Alcaei carmina. E tyrannis unus fuit etiam Pittaeus. quem, ut& caeteros Myrsilium, Megalagyrum,& Cleanactidas, aliosque nonnullos infectatus est Alcęus: ne ipse quidem purus studij eiusmo di nouandarum rerum. Pittaeus ut.ie nominationes multorum tolleret, omnem potesta tem penes se unum positam usurpauit: re confecta, libertatem ciuibus reddidit. Multo pòst tempore Mitylena protulit Diophanem rhetorem: nostra aetate Potamonem, Lesbodem, Crinagoram,& historiae scriptorem Theophanem. Hic in rep etiam uersatus est, & usus Pompeij Magni amicicia suam ob uirtutem, in omnibus praeclaris facinoribus socium se ei prębuit: ac partim Pompeij, partim sua ipsius opera patriam ornauit, seque omnium Graecorum illustrissimum praestitit. Filium reliquit M. Pompeium, quem quondam Augustus Caesar Asiae procuratorem constituit. hodie inter primos Tib. Caesaris amicos censetur. Parum abfuit quin Athenienses in immedicabilem sese coniecissent infamiam, cum decretum fecissent de trucidandis à puero usque omnibus Mitylenaeis. resciderunt tamen tum, unaque die ad imperatores citius posterius hoc decretum perlatum est, quàm ij mandatum exsequi inciperent. Pyrtha euersa est: suburbium autem habitatur, habetque portum: à quo Mitylenam transitus est stadiorum xxC. Eressus Pyrtham se quitur, in colle sita,& ad mare pertinens. inde ad Sigrium stadia xlix. Eiessus fuit Theophrastus, itemque Phanias, philosophi peripatetici, auditores Aristotelis. Theophra sto antea nomen fuit Tyrtamo. sed Aristoteles hoc ei nomen fecit, simul ut prioris asperitatem fugeret, simul ut dictionis Theophrasteae praestantiam commendaret, tanquam diuinae. omnes enim suos discipulos facundos, hunc facundissimum fecit Aristoteles. Post Sigrium urbs Antissa sequitur, portum habens. Deinde Methymna. Haec patria fuit Arionis, eius quem Herodotus delphino uectum in Taenarum euasisse fabulatur, cum à prędonibus esset in mare abiectus. atque hic citharoedus fuit. Terpandrum quoque eius dem musicae artificem, Lesbium praedicant: qui primus lyram antè quatuor contentam fidibus, septem neruis instruxit. quòd è uersibus, qui in eum scripti circumferuntur, intelligi potest: Contemto neruis quatuor nos carmine omisso: Instructa septem fidibus tibi nobile carmen Dicemus cithara. Lesbij etiam fuerunt Hellanicus historiae conditor,& Callias qui Supphûs& Alcaei uersus interpretatus est. In feeto quod inter Lesbum est atque Asiam, insulae paruae sunt Hecatonnesi. ad xx: Timosthenes xi dicit. eae uno nomine Hecatonnesi uocantur, uoce ut Peloponne sus composita: abundante ex quadam consuetudine in his altero N, ut in Myonnesus etiam,& Proconnesus, Halonnesus. Sunt ergo Hecatonnesi, quasi Apollinis insulae, qui Hecatus usurpatur,& in tota ista ora colitur usque ad Tenedum, cognomento Sminthei, Cillaei, Grynei, aut aliquo alio. His uicina est etiam Pordoselena, urbem in se habens cognomi. LIBER DecIMVSTERTIVS. cognominem: atque ante urbem alia maior, cum urbe eiusdem nominis deserta, in qua templum Apollinis. Quidam nominum foeditatem fugientes, hac Porofelenam dici debere aiunt:& Aspordenum quod est apud Pergamum loco sterili& aspero, Asporenum:& fanum quod ibi est Matris deûm, Asporenae. Quid faciemus ergo Pordali, Saperdae, Perdiccæ,& Simonidis loris perdacis, id est madidis.& in ueteri comcedia pordacum locus magno insitus. Abest Lesbus à Tenedo, Lemno,& Chio aequali spacio fere 1) interiùs stadijs. Caeterùm cùm tanta fuerit Lelegum& Cilicum cum Troianis familiaritas: causa quaeritur cur Cilicibus,& ite non hi quoque in catalogo recenseantur. Probabile est interfectis ducibus, oppidis quod eum de Lelegib. statis, paucos quodam superstites Cilices sub Hectore militasse. Nam cùm Betion& filij eius dicuntur ante recensionem perijsse: Nostrum uerò patrem uelox occidit Achilles, Nias. P. Gs. Et Theben Cilicumbene cultam diruit urbem. Et septem fratres, mea quos domus ampla tenebat, Vna dies omnes letho dedit: impiger omnes Vulneribus diris Pelides misit ad Orcum. Itidem Cilices qui sub Mynete fuerant, duces urbesque amiserant: occiditque Myneta,& Epist SophonUliad. β. 692 clarique Mynetis diruit urbem. Iliad.r.296. Lelegas etiam pugnis interfuisse ostendit. Ad mare sunt Cares,& curuo Pęones arcu, Iliad. u, 428. Et Leleges,& Caucones item. Satnion insiliens rigida tum perculit hasta Enopidem: Nais peperit quem candida quondam Enope nympha grauis, cùm bucera pasceret ille Armenta ad ripas undosi Satnioentis. Non enim ita omnino defecerant, ut non corpus ipsi quoque aliquod per se constituerent: cùm adhuc regem haberent incolumen Alten, qui Lelegum rex est in bella ferocûm: Niad. 9.87. neque urbs planè esset euersa Pedason excelsam sub Satnioenta gubernans. In recensione autem omisit eos Homerus, non dignum satis corpus id existimans, quòd in Catalogo referretur. aut sub Hectoris copijs complectens, adeò ei familiares. Etenim Lycaon Hectoris frater sic dicit. me paruo uicturum tempore mater 84. Laothoem peperit, senis Altae filia regis. De his ergo hęc possunt dici probabiliter. Potest etiam, si quęraturde sententia Homeri quis sit uerus limes ad quem Cilices desierint& Pelasgi,& qui inter eos sunt Cetei Eurypylo subditi. De Cilicibus quidem& Eurypyli ditione diximus quantum licuit: & quod quae ad Caicum sunt maximè determinantur. Consentaneum autem est his continenter deinceps poni Pelasgos: cùm ex Homeri dictis, tum ex reliqua historia. Homeri De Pelasgit. sunt haec Hippothous gentes ducebat in arma Pelasgas, Iliad. 6.840. Has quae Larissae subigebant fertilis arua. Dux his Hippothous, forti cum fratre Pylaeo, Teutamidae Lethibona proles uterque Pelasgi. Haec uerba memorabilem Pelasgorum multitudinem indicant. non enim gentem, sed gentes dicit,& Larissae illis sedes adscribit. De multis autem Larissis oportet intellige Larissae re aliquam uicinam. quod rectissimè de ea quae Cumae propinqua conieceris. De tribus enim Larissis ea quae iuxta Hamaxitum, planè in conspectu llij, nimisque uicina erat, intra ducentesimum ferè stadium. ut non probabiliter dici uideatur, Hippothoum in certamine de cadauere Patrocli cecidisse Longe à Larissa. Niaa 8:30a S 3 Magis STRABONISGEOGRAPH. 14 Magis hoc Larissae iuxta Cumam sita conuenit: nam ad ciD stadia interueniebant. Tertia Larissa est pagus agri Ephesij in campo Caystrio: quam olim fuisse urbem aiunt,& habuisse templum Larissaei Apollinis, T molo quàm Epheso uiciniorem, cum ab hac absit Cxxc stadia,& Meonibus ideò adscribi possit. Ephesij autem postmodo aucti, multum regionis Meonibus, qui nunc Lydi usurpantur, abstulerunt: ut ne haec quidem sit Pelasgorum Larissa, sed isthaec potiùs. Nullum enim de Caystriana Larissa habemus certum argumentum, eam tempore belli Troiani tam fuisse: cum ne de Epheso quidem habeamus. De Cumis uicina autem Larissa testimonium fert omnis Aeolica historia, paulo post Troiae exscidium gestarum rerum. Narrant enim Gręcos à Phricio Locrico mon te supra Thermopylas. profectos, consedisse ijs in locis ubi nunc Cum est. Cumque offendissent Pelasgos adflictos quidem bello Troiano, Larissam tamen adhuc tenentes: aduer sus eos exstruxisse eum qui etiamnum dicitur longus murus, xxx à Larissa stadijs. redijsse deinde ac Cumam condidisse, eoque superstitum hominum coloniam deduxisse. a monte Locrico& Cumam Phriconidem dictam fuisse,& Larissam, quae nunc est deserta. Fuisse autem Pelasgos magnam gentem, ex alijs etiam historijs aiunt testatum reddi posse. Etenim Menecrates Elaita in libro de origine urbium, oram maritimam uniuersam quae nunc lonica dicitur, sumto à Mycele initio, itemque uicinas insulas, sedem fuisse Pelasgorum. Lesbij uerò sub Pylaeo se ad Ilium militasse aiunt, quem Pelasgorum ducem facit thad§. 343. Homerus. à quo etiamnum mons Pylaeus in Lesbo nomen habeat. Chij quoque a Pelafgis se conditos affirmant è Thessalia profectis. Vaga autem gens fuit Pelasgorum,& ad migationes praeceps,& incrementa ac decrementa magna ac subita tulit: maximè sub Aeolensium& lonum transitum in Asiam. Peculiare aliquid omnibus Larissaeis usu uenit, Caystrianis inquam,& Phriconensibus,& Thessalicis: quòd nimirum ager eorum in gesta a fluuijs terra solet integi. id faciunt Cayster, Hermus,& Peneum. Larissa Phriconide ferunt cultum honoribus fuisse Piasum. quem ferunt cum Pelasgorum princeps es set, filiae, quam deperibat, suę Larissae uim fecisse: atque huius contumelię poenas dedisse. cum.n. eum in dolium uini plenum despicentem Larissa depraehendisset, arreptis crurib. eum sublimen ereDe Acolicit Xit, inque dolium deiecit. Huiusmodi sunt antiqua. Aeolicis quae nunc sunt urbibus, urbibus. Aegae etiam addendae sunt,& Temnus patria Hermagorae, qui praecepta artis thetoricae scripsit. Sitae sunt urbes eae ad montana quae supra agrum Cumanum, Phocaeum,& Smyrnaeum iacent, per quem Hermus fluit. Non procul ab his urbibus Magnetia abest quae sub Sipylo dicitur, a Romanis libera iudicata. hanc etiam laeserunt terrae motus nuper facti. In contrariam partem quae ad Caicum inclinant, à Larissa si Hermum transeas usque Cumam, Lxx stadia sunt. hinc Myrinam XI. inde Grynium tantundem. deinde * Elaeam* Vt autem Artemidorus, ab Ida sunt Adae. tum promontorium XI stadia, quam Hydram uocant. ea sinum efficit Elaiticum opposito promontorio Si à sinum fau cibus per latum in sinu nauiges La stadia, ad Myrinam uenies urbem Aeolicam portuaptam. Inde Achaeorum portus, ubi arae sunt XII deorum. oppidulum deinde Myrinaeorum, Grynium,& fanum Apollinis, uetusque oraculum,& templum sumtuosum ex albo. eo usque stadia sunt XI. Hinc LXX ad Eleam, quae urbs Attalicorum regum, portum habet& stationem nauium. condita est à Menestheo& Atheniensibus qui cum eo ad Ilium fuerunt profecti. De Pitana, Atarneo, ac reliquis deinceps, dictum est superiùs. AeolicaCuma. rum urbium maxima est& praestantissima Cumae eaque& Lesbus reliquarum Aeolicarum urbium quasi matres sunt, quae ferè xxx numero fuerunt. nam earum haud paucae interierunt. Cumaeos stoliditatis notant, ob hanc(.ut nonnulli putant) opinionem: quòd CCc ab urbe condita demum anno portorium exegerint, neque antè eum reditum populus perceperit. itaque opinio obtinuit, sero admodum eos sensisse, maritimam se urbem habitare. Alia etiam fertur ratio. Publico Cumaeos nomine pecuniam mutuam ce pisse, pignori oppositis porticibus. quam cùm non reddidissent ad diem dictum, prohibitos fuisse ambulationibus imbribus tamen accidentibus creditores uerecundia ductos pręconis uoce eos inuitasse, ut sub porticus subirent. proinde cùm praeco clamaret, sub porticus subite: diditum sermonem, Nescire Cumaeos imbribus decidentibus subeundum esse sub porticus, nisi praeconio admonerentur. Citra controuersiam est, hac in urbe natum fuisse LIBER DecIMVSTERTIVS. fuisse Ephorum, uirum memoria dignum, Isocratis thetoris discipulum: qui historiam conscripsit,& de inuentionibus. Ante hunc ibidem editus est Heliodus poeta. ipse enim narrat Dium patrem suum Aeolica relicta Cuma in Boeotos commigrasse. ubi quidem Operibus 637. In misero pago consedit, pone Heliconem, Ascra: non ullo quae tempore commoda prębet, Tempore non minùs hyberno, quàm aestate molesta. Homerum fuisse Cumaeum non est in confesso apud omnes. Nomen aiunt urbi factum ab Amazone: ut& Myrinae ab ea quae sepulta est in Troiano campo sub Batissa Sanè homines illam Batieiam nomine dicunt, At diui celeris cursu monumenta Myrinae. 1liad. ß. 813. Ephorus notatur salsè, quòd in rerum gestarum enumeratione cùm nihil haberet quod à suis diceret actum,& tamen patriae uellet mentionem facere, ita acclamauerit: Eo tem pore quieti erant Cumaei. Postquam litus Troianum& Aeolicum perargrauimus: restat ut mediterranea etiam usque ad Taurum percurramus, eodem seruato ordine. In his locis principatum tenet Pergamum, urbs illustris,& quae multo tempore rebus secundis floruit sub Attalicis regibus. Hinc ergo peragrationis ducemus principium. primoque loco breuiter ostendemus, unde reges isti orti,& quis eorum fuerit finis. Pergami De Pergains gazam suam adseruabat unus de Alexandri Magni sucessoribus Lysimachus Agatho-etralicis regibelis F. erat autem conditum in ipso montis uertice: qui mons comi forma in acutum cacumen definit. Huius munitionis& thesauri custodia commissa fuit Philetaetus Tiano, qui à puero contusis testiculis euiratus fuerat. nam spectaculo quodam funebri, in magna hominum frequentia, nutrix eum gestans etiamnum infantem in turba hominum depraehensa adeò fuit oppressa, ut pueri etiam colliderentur genitalia. Erat ergo eunuchus. sed libe: aliter educatus, uidebatur isto munere dignus. Ac fuit is Philetaerus aliquandiu fidelis Lysimacha, sed odio Arsinoens correptus, quae eum falsis criminationibus detulerat: castellum à fide Lysimachi ab duxit,& pro temporum opportunitate rem gessit, quae rebus nouandis sentiebat idonea. Etenim Lysimachus domesticas in calamita tes illapsus, coactus erat filium Agathoclem necare. Superueniens autem Seleucus Nicator eum euerterat, atque ipse etiam per dolum à Ptolemaeo Cerauno necatus perierat. In his turbis Philetaerus suo in castello mansit, semper potentiorem ac sibi propiorem pellicendo demerendoque lactans. atque ita per annos xx dominus mansit castelli ac pecuniae. duo ei fratres fuerunt. de his natu maior Eumenes filium Eumenem genuit, qui haereditariò Pergamum accepit, iamque ui orbem circùm sita loca in sua potestate habuit: adeò, ut etiam apud Sardes preelio congressus Antiochum Seleuci F. fuderit. mortuus est, cùm imperium per annos xxii tenuisset. Ei suscepit Attalus, Attali(qui minor natu frater Phileteri fuit.)& Antiochidis Achaeo natae F. Hic primus rex salutatus est, cùm magna pugna Galatas uicisset. socius Romanorum fuit, eosque in bello contra Philippum iuuit. Rhodię coniunctus classi. Regnauit annos XIII,& senex e uita decessit: relictis ex Apollonide Cyzicena muliere filijs quatuor, Eumenae, Attalo, Philetaero, Athenaeo. De his tres natu minores priuati uixerunt: Eumenes natu maximus regnauit. Hic quoque Romanorum socius fuit in bellis aduersus Antiochum Magnum,& Perseum. accepitque à Romanis quidquid Asiae intra Taurum Antiochus possederat: cùm antè sub Pergami ditione fuissent pauca quędam loca usque ad mare, iuxta sinum Elaiticum& Adramyttenum. Hic urbem adornauit Pergamum,& lucum Nicephorium con seuit: urbemque ita ut nunc est auctam donarijs& bibliothecis exornauit.& cum regnum per annos iL gessisset, id filio Attalo reliquit, quem sustulerat è Stratonica filia Ariarathis Cappadocum regis. Tutorem regni reliquit,& filij admodum paruo natu, fratrem suum Atralum. Hic Attulus cùm regnumper annos XXI administrasset, aetate grauis obijt diem suum, magnis multis gestis rebus. nam& Alexandrum Antiochi F. adiuuit in debellando Seleuco:& Romanos contra Pleudophilippum:& in Thraces expeditione facta, regem eorum Diegylin cepit:& Prusiam interfecit, substituto ei filio Nicomede. Regnum Attalo, cuius tutelam gesserat. Hic Attulus, cognomento Philometor, quinque annos regnauit: uitaque è morbo abijt, Romanis haeredibus nuncupatis. Hi S 4 ditio STRABONIS GEGRAPH. ors ditionem illam in prouinciae formam redegerunt, Asiamque de continentis eius nomine appellauerunt. Pergamum praeterfluit Caicus per campum ualdè opulentum, qui Caicus dicitur, ac ferè optimam partem Mysiae. Nostra aetate Pergameni uiri memorabiles exstiterunt Mithridates& Menodotes filius,& Adobogion tetrarchiae Galatarum "stirpis.& Mithridates, quem regis catamitum fuisse aiunt, ideoque hoc ei nomen necessarios fecisse, quòd fingerent rege natum. Is D. Caesari amicus factus, eo usque honoris est prouectus, ut etiam tetrarcha materni generis crearetur, rexque cùm aliorum tum Bospori. euertit eum Lysander, qui& Pharnacem interfecit, ac Bosporum obtinuit. Huius ergo nomen magnum fuit. Nec non Apollodorirhetoris, qui artis praecepta conscripsit,& secrae Apollodoreae autor fuit: si qua tamen ea est. Multa enim inualuerunt, quae maiore quam nostro dijudicanda sunt arbitrio. de quibus sunt etiam Apollodorea& Theodorea. Maxime extulit Apollodorum amicicia Augusti Caefaris, quem dicendi arte instituit. Discipulum habuit memorabilem, Dionysium ciuem suum, cognomento Atticum. qui& Sophista fuit bonus,& historiae orationumque scriptor. A Pergamo& planicie progressus uersus orientem solem, Apolloniam inuenies, sublimibus insitam locis. Versus austrum montosum est forsum: quo superato, in itinere uersus Sardes, urbs est Thyatera, Macedonum colonia, quam ultimam Mysorum esse sunt qui dicant. Ad dextram est Apollonis, xxx stadijs à Pergamo, totidemque à Sardibus: idem cum Cyzicena nomen gerens. Sequitur Hermi campus& Sardes. quae à Pergamo uersus Aquilonem sunt, ad dextram pleraque à Mysis tenentur, qui Abletes nominantur: quibus con tigua est Epictetus, usque ad Bithyniam. Sardes urbs est magna, recentior quidem rebus Iydia. Troianis, antiqua tamen. arcem habet probè munitam. regia fuit Lydorum, quos Homerus Meonas è longo, posteriores Maeonas dixerunt: alij cum Lydis eosdem, alij diuersos autumantes. praestat autem eosdem censere. Supra Sardes Tmolus est. Sardib. immi net Tmolus, mons diues, in fastigio speculam habens exediam albilapidis, Persarum opus: unde conspici possunt in orbem circùm siti campi, maximè Caystrius. Circùm accolunt Lydi, Mysi, Macedones. è Tmolo Paetolus defluit, qui antiquitus ramenta auri secum deferebat copiosè: unde Croesi& eius maiorum diuitias nomen celebre habuisse tradunt. nunc defecerunt ramenta. Defertur in Hermum Pacolus, ut& Hyllus. atque hi tres coniuncti, adsumptis etiam ignobilioribus alijs, in mare Phocaeae proximum effluunt, tib. i. ut Herodotus ait. Mysiam quoque attingit Hermus, è monte Dindymenae sacro prolabens:& per Catakekaumenem in Sardianam fertur per continuos, ut diximus, ad mare usque campos. Sardibus subiecti sunt, Sardianus, Cori, Hermi, Caystrique campi, contigui inter se, omniumque camporum optimi. IntraXI ab urbe stadia lacus est, Gygaeus Homero, recentioribus Coloem dictus: ubi Coloenes Dianae templum est, magna cum san16 ctimonia cultum ibi ferunt 16 simias diebus festis saltare: nescio cur aliena a fide malint, quam uera dicere. Iam cùm Homeri uersus ita habeant. Iliad β,864 Meonibus Masthles, atque Antiphus imperitabant: Protulit hosce palus Gygaea,’t Palęmeneus natos, Maeonibus natis sub Tmolo qui imperitabant. quidam hunc quartum adscribunt Pinguis Hydae in pagis, sub Timoli saxa niuosi. cùm quidem nulla sit in Lydis Hyda. Alij hac etiam Tychio patriam tribuunt, de que poëta dicat: Niasd. H. 221 Ille habitabat Hydae.Addunt locum syluosum esse,& de coelo saepius tactum. ibique Arimos ponunt. nam ca nente Homero Ponè Arimos, ubi habere cubile Typhoëna dicunt: Iliad. β. 783. subijciunt, Ad pinguis quercetaque Hydae. Fabulam hanc alij in Ciliciam, quidam in Syriam reijciunt. Sunt qui Pithecusis adscriTyphoei fabu- bant,& Pithecos(hoc est Pithecos.) Etrusca lingua animos dici tradant. alij Sardes Hydam nominant. alij arcem eius. Scepsius maximè eos probat, qui Arimos in Mysia combusta LIBER DecimVSTERTIVS. busta(.id enim est Catacecaumene.) ponunt. Pindarus cum Cicilijs ea quę Pithecusarum sunt, ante Cumas sitarum,& quae in Sicilia. Ait enim Typhonem Aetnae subiectum. Quem quondam Cilicum Pythijs Oda 3. Nobile protulit antrum. modo Litora supra Cumas mare quae profligant, Et Trinacria premit eius Hirsutum insula pectus. & alibi. Huic Aetna immane uinculum superincumbit. acrursus. Qualis immensum lupiter Typhonem Quinquaginta mouentem capita prostrauit In Arimis quondam. Sunt qui Arimorum nomine Syros intelligunt, qui nunc Aramidicuntur.& affirment Cilices è Troia pulsos in Syriam migrasse, Syrisque eam ademisse quę nunc est Ciliciam. Callisthenes prope Calycadnum& Sarpedonium promontorium ad ipsum Corycium antrum Arimos ponit, à quibus& uicini montes Arimi dicantur. Circa lacum Coloen monumenta sunt regum. Ad ipsas Sardes tumulus est Halyattis, agger magnus in sublimi politus crepidine: factus, ut ait Herodotus, à multitudine oppidana, ita ut puel lae maiorem partem operis confecerint. eas idem omnes prostituisse corpora sua tradit. quidam etiam scorti id sepulcrum esse dicunt. Non desunt, quilacum manu factum affirment Coloën, ut exciperet abundantem fluminum eluuie aquam. Hypaepa urbs est, quâ descenditur à Tmolo ad Caysirium pratum. Captas ait Sardes Callisthenes primùm a Cimmerijs, deinde à Treribus& Lycijs: idque etiam Callinum elegiarum scriptorem ostendere. postremò in Croesi& Cypri potestatem uenisse. Cùm autem Callinus dicat Cimmerios in Esioneas impressionem fecisse, qua Sardes ceperunt: conijcit Scepsius lonicè eum Esioneas pro Asioneas dixisse, id est Asios. quòd nimirum Meonia dicta esset Asia. quomodo& Homerus loquitur? Asius est ubi campus, ad alta fluente Caystri Iliad β:4 Vrbs haec deinde ob uirtutem soli praeclare refecta, ut nulli uicinarum gloria cederet, nuper magnam domiciliorum partem terraemotibus amisit. Tib. autem Caesaris, qui nostra aetate rerum potitur, prouidentia& hanc& complures alias beneficijs reparauit, eodem tempore eadem calamitate adflictas. Viri memorabiles Sardibus natae sunt, Diodori oratores duo eiusdem generis, quorum maior cognomento fuit Zonas, qui uir multa certamina obiuit pro Asia& inuadente eam Mithridare rege, cum ei solidatarum ad defectionem ab eo urbium crimen esset intentatum, purgauit se, ac crimina diluit. lunioris, quo usi sumus amico, exstant historiarum uolumina, odae,& alia carmina, antiquam formam scribendi satis referentia. Xanthus antiquus historiae scriptor Lydus perhibetur an Sardibus natus fuerit, nescimus. Post Lydos Mysi sunt,& urbs Philadelphaa crebris uexata terrae motibus. nunquam enim desinunt muri ruinam minari, aliâsque alia pars tirbis labefactari. ea de causa pauci urbem inhabitants: plerique ruri uiuunt, agrosque; quos habent optimos colunt. sed& paucos istos mirere licet, quòd tanto loci studio tenentur, cum habitent periculosè. magis etiam mirari licet quid conditoribus urbis in mentem uenerit. sequitur regio quae Catacecaumene, id est combusta dicitur, longitu- Catacecannet dine etiam ID stadiorum, latitudine CCCC: siue ea Mysia est, siue Meonia appellanda. utrunque enim traditur. Arboribus prorsus caret, demta uite quę uinum Catacecaume. nites gignit, nullo nobilium uinorum deterius. Camporum superficies est cinericia: montana& saxosa nigri sunt coloris, ueluti ex adustione. Itaque sunt qui à fulminibus & coelitus immissis ignis procellis id accidisse dicant: neque dubitent eò referre fabuiam Typhonis. Xanthus etiam Arimûn quendam istorum regem locorum ponit. Non est autem consentaneum tantum regionis tali casu fuisse confertim adustam: sed ab igni potiùs è terra enato, cuius nunc defecerint fontes. quin& tres fossae monstrantur, quas Physas, hoc est tolles, appellant, inuicem ad XI stadia distantes: quibus asperi imminent colles, quos accumulatos è glebis sursum efflatis probabile est. Vitiferam uerò probè hanc regionem esse, intelligi ex agro potest Catanensi: qui cinere oppletus, nunc uini STRABONISGEOURAPH. 418 uini boni largè suppeditat copiam. Et quidam facetè iocantes, conuenienter aiunt Bacchum ignigenam dici, argumento ex his locis ducto. Quae deinceps ab his locis uersus meridiem sunt usque ad Taurum, implicata sunt: cùm Phrygiae, Lydiae, Cariae, Mysiaeque partes inter se concurrentes discerni nequeant. ad quam confusionem haud parum fecit, quòd non per gentes Romani loca ista diuiserunt, sed alio modo diceceses seu praefecturas instituerunt, in quibus fora sunt& ius dicitur. T molus quidem satis est determi natus, mediocrem habet circumscriptionem in ipsis Lydiae partibus. Mediterranea in op positam partem porriguntur usque ad Mycalen à Celaenis sumto initio, ut autor est Theopompus. Eorum partem Phryges tenent, iuxta Celænas& Apameam: alias Mysi & Lydi, alias Cares& Iones. Sic& fluuij, maximè Maeander, partim distinguunt gentes, in alijs per quas medij fluunt certum discrimen ambiguum faciunt. eadem est ratio camporum in utroque montium& fluuiorum latere. Neque nobis etiam usque adeò horum cura habenda, aut inanis regionum dimensio instituenda est: suffecerit ea descripsisse, quae ab alijs ante nos tradita sunt. Caystriano itaque campo, qui medio loco inter mediterranea& Tmolum incidit, uersus orientem conterminus est Cilbianus campus magnus& habitationibusEprobe aptus, agrique fertilis. Sequitur Hyrcanius campus, quem sic Persae nominauerunt à colonis ex Hyrcania eò adductis. Tum Cyri campus ita á Persis denominatus. inde Peltinus, Phrygiae iam,& Cillanius, ac Tabenus, oppida habens semi Phrygia, Pisidicum etiam quidpiam habentia, unde ijs nomen. Supra mediterraneam sunt regionem, quae inter Cares& Nysaidem est. haec regio est trans Maeandrum usque ad Cybiratidem& Caballidem. In mediterraneis ex aduerAquae mirum. so Laodicea est Hierapolis, ubi aquae sunt calidae,& Plutonium: quorum utrunque Plutonium. Insolens aliquid atque mirum habet. Aqua enim ita facile in callum coit atque induratur, ut riuis deductis saepes è solido lapide constantes operentur. Plutonium sub paruo supercilio montis supra incumbentis foramen est modicum, quanto possit homo recipi, admodum profundum. inclusum est cancellis quadrangulis, ambitu dimidij circiter iugeri. Id foramen oppletum est nebulosa& crassa caligine, ut solum uix possit conspici. Enimuerò qui in orbem ad cancellos accedunt, nihil incommodi aër ad fert, qui nouilunio tempore ab ea caligine est purus,& intra cancellos se continet. Intrò autem accedens animal illicò mors excipit. tauri quidem intrò adducti, mortum extrahuntur.& nos passeres immisimus, qui extemplò exanimati conciderunt. at exsecti Galli siue damno accedunt, etiam usque ad foramen, inque id introspiciunt,& aliquantisper compresso plurimum spiritu subeunt. nam ex aspectu depraehendimus suffocatricis cuiusdam affectionis speciem. siue omnes ita eo implentur spiritu, siue ij dunta xat qui circa templum agunt.& siue diuina id fit prouidentia, ut par est in diuinis furo ribus: siue remedijs quibusdam aduersantibus pesti ei. Aquae autem in lapidem mu tationem aiunt etiam Laodiceae fluuijs accidere, quanquam potabilibus. Est& ad lanas tingendas mirum in modum adcommodata aqua Hierapolitana: ita ut è radicibus facta tinctura coccinam& purpuream aequet. tanta autem aquae copia est, ut tota urbs plena sit balneorum sponte sua ortorum. Post Hierapolin trans Macandrum situt Laodicea Aphrodisias,& Carura, sunt iam explicata. versus occasum sequitur Antiochea ad Macandrum, Cariae iam uersus meridiem Cibyra magna, Sinda, Cabal lis, usque ad Taurum& Lyciam. Antiochea mediocris urbs est, ad ipsum sita Męandrum ab ea parte qua is Phrygiam spectat. pontei unctus est fluuius. ad utramque eius ripam ager est urbi, omnis locuples. plurima ibi ficus nascitur, unde caricis Antiocheni nomen, quae& triphylla quasi trifolia nominantur. is quoque locus obnoxius est terramotibus. In hac urbe natus fuit nobilis Sophista Diotrephes, quem audiuit Hybreas oratorum nostra aetate coryphaeus. Solymos esse dicunt Caballenses.& sanè tumulu qui supra Termessium iacet promontorium, Solymus appellatur: ipsi Termessij uocan tur Solymi. Propè est& uallum Bellerophontis,& Pasandritumulus, filij eius, qu in pugna aduersus Solymos cecidit. Singula haec Homeri consentiunt dictis. nam de Bellerophonte haec habet: Post illam Solymis illustribus intulit arina. Nied LIBER DE CIMVSTERTIVS. 749 & de filio eius: Pesandrum Solymos contra dum proelia miscet, Mars strauit natum generoso Bellerophonte. 203 Termess surbs est Pisidica, maximè suprà Cibyram sita. Cibyratae di Cibyracuntur prognati à Lydis qui Caballidem obtinuerunt. urbem Pisidae finitimi transtulerunt& condiderunt aptissimo loco, cuius circulus stadiorum fere c. Creuit ob legum bonitatem,& pagi eius porrecti à Pisidia conterminaque Milyade usque ad Lyciam& Rodo oppositam continentem. Accedentibus autem tribus finitimus urbibus, Bubonibus nempe, Balburis;& Oenoandro, conuentui huic nomen Tetra polis est factum: una quae uis urbs suum habuit suftragium, Cibyra duo: quippe quae mitteret XXX peditum, duo equitum millia. Semper eam tyrannye, sed modeste tamen tenuerunt. In Moagere desijt tyrannyem Murena deiecit,& Balburam ac Bubonem Lyciae adiecit. Nihilo seciùs inter maximas Asiae praefecturas Cibyratica habetur. Quatuor linguis usi sunt Cibyratae, Pisidica, Solymorum, Graeca, Lydia: cuius ne uestigium quidem in Lydia superest. Id Cibyra habet peculiare, quod fertum facisè apud eos cornatur. Milyas est, quae ab angustijs apud Termessum& transitum Tauri ad interiora per eas angustias porrigitur ad Sindam montana regio, usque ad Sagalassum,& Apameam ditionem. IN LIBRVM Decimvmentium INTERPRETIS ANNOTATIONES. J T. P. OCVM Homeri facilè fuit tui: causam in Onomastico reddidi. sibi restituere, sed uidentur ali 7 Ammisso clypeo. Locus miserè est depraquot saltem uerba excidisse. Euatus. rei mentio exstat apud Herodotum τεραψιχόgo ut potui Latinè ita exscripii,& eius(arbitror.) non iniquum ca in narratione psi locum, ut ne hiaret. censore Plutarchum πόθὴ Ἑροδότου κακοκθίας. Phry Summitatem.] àde nonem à Pittaco fuisse interemtum retiaria astutia, id κρόντορον quid uocis sit, nesanè liquet etiam è Diogene Laertio, Suida, alijs. Alcaei scio prauam puto. mox καὶ τοῦ λεκτοῦ πρῶτα, men uersus emendare non sum aggressus, ne coniecturas uendosam est. Locus de Gargaro est apud Homer. Iliad.§. ditatem,& de re non magna magnos ronchos experirer. 292. meminit& Iliad. 6. 48. 8 Siue supplicationem.’]Locus est lacer. et 3 Hic locus est confusus: sed in epitomis explicatur. quanquam Eustath. in liad. etc. 92. adducit quaedam, ni 4 Aristœus.] In textu est Ἀρισαῖος Aristaeus. hil tamen habet, quod huic medeatur. Epitomae habent Sed ego Suidam, Plutar. in Romulo, aliosque sum secuθηάσιν pro ἡάσιν:& γανάσιν pro supplicationitus, quanquam Plinius etiam Aristaeum uocat lib. 7. cabus accipi ostendunt(atque hinc est γονύζεσθαραδαρυδHopit.§ 2. ut quidem hodie legitur, itaque utrumque posui. merum saepius usurpatum.) Idem innuit Eustath. YxProconesum scio à quibusdam Praeconnesum scribi, Προι νασμὸν& ἰκετείαν interpretari quosdam dicens. Sed κόννκσον. sed id alibi exposui. Quid est autem 5εῦρὴ altera interpretationum, quam Strabo itidem improτὴς Χεῖρί ἀρισερᾶαι περαία puto. Paulo pòst ác bat, excidit. Exemplum dicis denouendi instauratorem Κολῶναι. ἀι legi& reposui Aldina lectione ducente urbis euersae, habes in sacris etiam litteris. losuae capad ueritatem rei. Ασκολώνη.] Aldo Λικολάνη. 6.& euentum 2. Reg. 16. Infra de Hellanico cͤίος suspicor fuisse λευκὴ Κολώνη, aut λευκοκολώωνη. κάνο μύθος. lego θυμὸς. est particula Homerici 5 Haec uerba in Graeco fortaßis ita scribenda sunt. uersus. Διὸ καὶ εὐπετ'εσερον ε. τ. Σ. διάύροσι, παραζα9 Censemusque in plerisque. Non est dubium, ἀμλνοι μ. Φσ. ἀφιεντα σ παραλεκτέον liquidὸ quin ad Demetrium Scepsium haec pertineant: Sed in erant falsa. mox καὶ ὡρρόνω.] Lego καὶ κὸ γρόνου. Graeco uerba non cohaerent, paulo antè pro τὰγματα 6 Μὰάντει προσφέρει.] Verti hoc ut inueni. quanlegi πλὰσματα. quam ualde suspectum. XIλιόναυς sóλος est uel ex 10 Ob inopiam.] Κατὰ ἀπειρίαν mallem,& Euripide notus. Aliquanto infra Roeteum Troadis resti ἐρ antè τοῖς λατίνοις inijcerem. non enim Latinis, sed Aenel XIII. LIB. STRABONIS. ANNOTAT. IN 420 επδοόγκου fortè, cui onus inijcitur. ECyno.] Aeneae comitibus hoc accidit. Oraculum exstat& aliHaec urbs est Locridis nobilis: Cygno nihil hxcrei. Pabi& III. Aeneid.& mensae uoratae lib. VII. pro Elymter Auges media per ½ constanter scribitur ab Apollono suprà uide an sit Elymu. ndum. Consule ad haec doro in bibliotheca. Dionys Halic. antiqu. Rom. II etc. I. ZUVηγορειμοδεΛΙιωνομασμενας ἑοκ est correctionis indigens. τέροις.] Oudὲ τουτοις fortè. Sed ἰδη pro ἄδῇ cur scripserim, nemo eruditus quae11 Autuicissim.] Åsteriscum adieci. nam deest ret. Temnon restitui. quanquam alij Timnon legunt. ui aliquid nisi quis fortasse Ciliciam quandam cognomen. de Onomasticum nostrum. Pro Ἀπίας ἄσιας legento εμπαλιρ nouit. Sanè in Epitomis est Cillam& Cili dum, indidem disces. ces ab hoc dictos Cillo. Paulò suprà pro IX. stadijs Eu 14 Si ad dextram. Obscurum hoc non est, à stath habet LXX. Locum autem de Hercule Cornopione Methymna ad Maleam nauigantibus Lesbon ad dextram, & caeteris ex Eustathio restitui, cum eßet ualde uitiatus. oram continentis ad laeuam haberi. itaque πῶραλίαν viiEustathianam autem lectionem confirmant ea quae in Leσος est legendum. viiσ op erat, quod cum interpres non xico ex alijs autoribus sunt annotata, quae miror Gyral concoqueret, reiecit. Sed& circumscriptio in sulae Ptodo non accedisse ad animum, qui hunc locum depraualemaicae parum consentit, maximè cum Sigrium facit tum, quanquam non nominatim, in suadeorum historia Ereßo quàm Pyrrhae propiùs. de Arginusis& ante μεadduxerit. Quid sit μελιοῦς, non satis conijcio. Μίηλιγαλαc inieci ex rei ueritate. οὐνταυel Maliunta mallem. intelligo de Erythraeis quo 13 Et Phanias. Graeca non mutaui. Sic tamen rum urbis in Boeotia meminit Plin. 4. 7. qui à Maliaco habet uetus,& Epitomae. sinu non ita procul abfuerunt. Sed haec est coniectura 16 Simias. Apud Eustath. in uersus Homeri qui infirma. Quid autem sit illud μισίς, non inuenio. Inmox citantur, non πιθύκους est, sed καλάδους: ut sporterpres μυστις legit: quid secutus, ignoro. Pòst ποtulae seu calatti saltauerint. In uersibus retinui Straboταμωρ κδμαῤῥῳων.] Credo hoc dixiße fluuiorum aut nianam lectionem ut inueni. Mesthlen alij scribunt,& torrentum eluuione ista loca deleta esse. in frà de Sapra, Eustathius. Idem non Pal. Sed Talamenem habet, atque quid sit σαπραθώσθης, dicam ubi didicero, interim menetiam ἐτυμολογεῖ nomen hoc. alij Pylaemenem nodum credam. minant. 12 Hermeiae tyrannyem nou puto nihil 17 Pisandrum. IHomero Isander est. Sed quòd de hoc dixißet, nulla priùs facta eius mentione. de Heretiam supra lib. XII. sic habetur, uolui mda itaque excepi cuius historia supra fuit explicata. Strabonianam lectionem mox vnσον ἐχοσαν. ILego, dum quid melius offerah&c retinere. sur, ἀνίχων νησίς. Πηέσις τις fortè. ἐπισόγκου. FINIS. STRA 42 STRABONIS – – RERVM GEOGRAPHICARVM LIBER DECIMVS. QVARTVS. ARBVMENTVM. Quartufdecimus liber circa Cyeladas insulas uersatur,& ulteriorem regionem in qua est Pampbylia, Isauria, Lycia, Pisidia, Cilicia usque Seleuciam Syriae,& Asiam, quae propriê lonia appellatur. Vperest, ut de lonibus dicamus& Caribus, oraque extra Taurum maritiVidei Asianta ma, quam tenent Lycij& Pamphylij ac Cilices. sic enim absoluerimus tan bulam in libris dem peninsulam, cuius isthmum diximus esse transitum à Pontico mari praecedentibus. ad lssicum. Ioniae ceruitus, si quis litus legat, stadiorum ad CCCCXXX, pro-Ioniae descriptio pter sinus:& quia maior pars eius regionis formam imitatur peninsulae. Longitudo in recta linea, non est ita magna. Nam Epheso Smyrnam iter est recta CCCXX stßdia 1 Smyrnam autem reliqua. nauigatio autem iuxta litus ab una earum urbium ad alteram, stadijs CID CID CC paulo minor. Fines orae lonicae sunt Possdium Milesiorum, ac Cariae extrema,& Phocea atque Hermus. De hac Milerum, Myuntem,& quae sunt circa Mycalen atque Ephesum loca Pherecydes scribit Cares quondam tenuisse: reliquam usque ad Phocaeam, Chium,& Samum oram, cui Ancaeus praefuit, Leleges. utrosque autem ab lonibus eiectos in reliquas Cariae partes demigrasse. Ducem coloniae lonum ait fuisse Androclum Codri Atheniensium regi F. le. gitimum. qui eam post Aeolicam deduxerit, Ephesumque condiderit. Itaque ibi regiam lonum fuisse positam tradunt.& qui ex ea sunt progenie, euamnum reges appellantur, habentque suos honores: primum scilicet in consessu locum quando spectantur certamina, purpuramque insigne regij generis, scipionem loco sceptri,& sacra Cereris Eleusiniae. Miletum etiam condidit Neleus, domo Pylius. Messenij autem& Pylij quandam inter se cognationem perhibent: propter quàm etiam recentiores poëtę Nestorem Messenium faciunt:& cum Melantho Codri paret multos Pyliorum Athenas profectos aiunt: qui totus populus communiter cum lonibus, in coloniam abiuerit, ara in Posidio uisitur, à Neleo posita. Cydrelus Codri F. spurius Myuntem condidit. Androcopus Lebedon, occupato loco, cui nomen Artis. Colophonem Andraemon Pylius: ut& Mimmermus in Nannone scribit. Prienam Aepytus Nelei F. postea Philotas, populo secum Thebis adducto. Teum Athamas antè, unde& Athamantidem eam Anacreen uocat: pòst tempore lonicae coloniae Naudus Codri F. spurius: ac deinde Poecnes& Damathus Atheniensis. erat enim è Boeotis. Erythras Kænopus, spurius ipse etiam Codrifilius. Phocaeam Athenienses cum Philogene. Clazomenas Paratus. Chium Egertius, promiscuam adducens multitudinem. Samum Tembrio, ac postmodo Patrocles. Hae ergo sunt XII urbes lonicae. postea temporis adsumta in eum conuentum est etiam Smyrna, autoribus Ephesqs. nam unà habitauerunt antiquitus, ita ut Ephesus etiam Smyrnae nomen Ephesus. gesserit.& Callinus quodam loco sic eam appellat, Ephesios Smyrnaeorum uocabulo in? Smyrna. telligens, in oratione ad louem: Smyrnaeos miserare.— ac rursum. Si taurorum illi pulcra tibi femora Smyrna Amazon fuit, à qua nomen hominibus, urbique factum: sicut& à Sisyrba quidam Ephesiorum Sisyrbitae dicuntur. Sed& locus quidam Ephesi Smyrna uocatur, ut Hipponax docet his uerbis: Habitabat in parte urbis posteriore, in Smyrna inter Asperam& Lepren actam. Lepre acta enim dicebatur P rion, qui nunc supra urbem est situs, partemque muri occupat.& quae post P rionem sunt possessiones, etiamnum in posteriore Lepra siue Opistoleprea dicuntur. Aspera dicebatur, quę ad montes est supra Corissum. Ipsa urbs fuit antiquitus circa Athenaeum seu Mineruium, quòd nunc est extra urbem, ad locum qui Hypelaeus appellatur. ut fuerit Smyrna iuxta id quod nunc exstat gymnasium, retro urbem quae hodie est, inter Asperam& Lepram actam. Discessione de ir STRABONIS GEGRAPH. ne deinde ab Ephesijs facta Smyrnael, eò profecti sunt ubi nunc Smyrna est, quem tamen Leleges tenebant locum. quibus eiectis, ueterem condiderunt Smyrnam, ab ea quae nunc est stadijs circiter xx dissitam. Postea temporis ab Aeolensibus expulsi, Colophonem fugerunt, cumque Colophonijs reuersi suam urbem recuperauerunt. Id Minnermus quoque Nannone indicat, Smyrnae facta mentione, ut de qua semper fuerit certatum. Nos Pylon excelsam linquentes Neleos urbem, Iucundam oram Asiae nauibus attigimus: Vi nostra feeti consedimus& Colophone, Castum armis princeps ius uiolare manus. Pergentes fluuio sed ab Astyente, deorum Consilio Smyrnam uidimus Aeolidem: Haec de his. sed rursum singula sunt peragranda, initio sumto â principatum tenentibus locis, à quibus alia deinde condita sunt. Miletum dico,& Ephesum. hae enim urbes sunt optimae& nobilissimae. Post Posidium seu Nepunium Milesiorum deinceps est oBranchidae. raculum Dicymei Apollinis in Branchildis, sursum uersus circiter xix stakia. Incensum est à Xerxe, ut& alia omnia templa, praeter Ephesium. Branchildae cùm fugienti P ersae thesauros dei tradidissent, una abiuerunt, ne poenas cogerentur dare sacrilegij& proditionis. Postea temporis Milesij templum omnium maximum construxerunt, quod ob magnitudinem sine culmine mansit. nam ambitus delubri pagi amplitudinem aequat: estque intus& extralucus preciosus. alia delubra oraculum& sacra continent. ibi fabulae Branchum fuisse dicunt,& amorem Apollinis. Omnatum est templum donarijs antiquarum gentium sumtuosissimè. inde ad urbem uia& nauigatio est non longa. Ephorus Milatus. parrat. Miletum principiò à Cretensibus admae fuisse conditam, ubi nunc uetus est Miletus: Sarpedone è Cretensi Mileto eò ducente colonos, nomenque urbi idem cum ea imponente: cùm eum locum antea Leleges tenuissent. eam quae nunc est Miletum à Nileo fuisse conditam. Haec portus habet quatuor, unum etiam classi sufficientem. Multa sunt huius ciuitatis facta. maximum est autem, multitudo coloniarum. nam& Euxinum Pontum colonijs frequentarunt Milelij totum,& Propontidem,& alia loca. Anaxime. nes quidem Lampsacenus ait, Icarum insulam& Lerum Milesiorum esse colonias:& iuxta Hellespontum in Cherreneso Limnas, in Asia Arisbam, Abydum, Paesum, in Cyzicena insula Artacen& Cyzicum, in mediterraneis Troadis Scepsin. Nos de singulis suo loco monentes, adijciemus etiam alias. Apollinem Vlium quendam& Milesij uocant Odyssco. 40s.& Delij, utpote salutiferum& medicum. Est enim ul^m, sanum esse. unde ule cicatrix,& ule pro salue. Etenim Apollo sanator est, est Diana Artemis dicitur, quod artem eas, id est integros incolumes quod faciat. His Sol& Luna accommodantur, quia penes eos est potestas aëris temperandi. quin& pestilentias,& mortes sponte accidentes ijs imputant. Memorabiles uiros Miletus protulit, qui sequuntur. Thales de vii sapientibus unus, qui princeps Graecorum indagationem causarum naturalium& mathematicarum rerum instituit. Anaximander huius discipulus, rursumque huius Anaximenes. tum Hecataeus, qui historiam conscripsit. Nostra aetate Aeschines orator, qui in exsulio mortuus est, quod libertate dicendi immodica Pompeium Magnum perstrinxisset. Infortunium habuit Miletus, cùm excluso Alexandro ui est capta: ut& Halicarnassus. Sed ante à Persis fuit capta:& quidem scribit Callisthenes Phrynichum Tragoedum cip drachmis multatum fuisse ab Atheniesibus, quòd de capta à Dario Mileto fabulam condidisset. Ante Miletum non procul sita est Lade insula,& circum Tragaeas exiguae insulae, stationes praedonum habentes. sequitur Latmicus sinus, in quo Heraclea sub Latmo dicta, oppidulum cum statione. id antè Latmos abynminente supra monte appellatum fuit. Latmum Hecataeus innuit eundem se putare cum eo, quem Pithfrôn moniliad(§.868 tem Homerus nominat.(ait enim supra oppidum Latmum esse Phth CCC stadiorum, uel non multo maior. Quoniam uerò communis quaedam uia trita est omnibus qui ex Epheso uersus orientem iter faciunt. eam hîc quoque commemoremus. Ad Carura, qui Cariae& Phrygiae limes est, per Magnesiam, Tralles, Ny sam,esntiocheam, uia est IOCCXI stadiorum. Hinc Phrygia est. ibi per Laodiceam, Apameam, Metropolim,& Chelidonias ad montanorum initium, qua sunt Holmi: à Caruris sunt stakia circiter ICCCCXX. Ad Tyriarium uerò, qui est limes ad Lycaoniam, per philomelium, paulo plures quingentis. Deinde Lycaonia est usque ad Coropassum per Laodiceam combustam, ICCCC XI. A'Coropasso Lycaoniae usque ad Garsaura oppidulum Cappadociae in ipsis eius finibus positum Cxx. Hine ad Mazaca primariam Cappa- LIBERselmVSQVARTVS. Cappadociae urbem per Soandum& Sadacora ICCXXC. Hinc usque ad Eughratem & Tomisum Sophenę pagum per Herphen se oppidulum, stadia cID CCCCCXI. Quae hinc ad rectam sunt lineam usque ad Indiam, eodem modo Artemidorus& Eratosthenes tradunt. cui quidem istis de regionibus maximè adhibendam fidem censet Polybius. incipit à Samosatis Commagenae, urbe ad transitum& Zeugma(quod pontem signi ficat.) sita. Ad Samosata à montibus Cappadociae qui superato Tauro sunt apud Tomisam, stadia perhibuit CCCCL. Post Rhodijs oppositam continentem, cuius Terminum Dędala diximus, deinceps uersus orientem Solem nauigans ad Lyciam uenies. Hanc subsequitur Pamphylia, usque ad Ciliciam quae uocatur aspera. post hanc reliqua Cilicia, circa sinum lssicum. At que hae sunt partes peninsulae, cuis isthmum dixeramus esse id, quod est in uia ab Isso Amisum usque, aut(.ut alij uolunt.) Sinopen. Regio autem extra Taurum in arcto litor est à Lycia ad Solos usque pertinente, quae urbs nunc Pompelopolis uocitatur. Post haec ora maritima quae ad sinum lisicum est, à Solis& Tarso initio sumto in planiciem panditur. Quam si descripserimus, totam iam peninsulae dictae ambitum absoluerimus. ut deinde ad alias Asiae partes extra Taurum sitas trans gressi, ijs enarratis postremo loco ad Africa ueniamus exponendam. Post Rhodiorum Daedala, mons Lyciae ex Daedala, ab hoc litus Lyciae incipit, longi- Eyciae descritudine stadiorum cis IƒCCXX. Asperum hoc est,& difficile: tamen bonis portubus ad pio. modum instructum,& à modestis habitatum hominibus. Locorum quidem natur Pamphylijs& asperam habitantibus Ciliciam est eadem. Sed hi opportunitate locorum usi sunt ad receptacula prędonum: cùm aut ipsi piraticam exercerent, aut marinis prędonibus forum diuendendae praedae,& stationem nauibus praeberent. nam Sidae quidem, quae Pamphyliae urbs est, fabricam nauium habebant Ciliices:& sub praecone uendebant Captos, quos interim fatebantur esse liberos. At Lycij ita ciuiliter ac modestè uitam, idque constanter, transegerunt: ut illis ob secundos successus mare ad Italiam usque obtinentibus, ipsi nulla turpis lucri cupiditate impelli se fuerint passi, sed in patria administratione Lyciaci conuentus permanserint. Tres& cuiginti sunt urbes, quae in eo concilio ius habent suffragij. ad id coëunt è singulis urbibus in eam, quae ipsis commoda uidetur, urbem. maximae urbium ius habent trium suffragiorum, mediocres duorum, reliquę unius. eadem proportione& tributa pendunt,& reliqua obeunt munia. Artemidorus femaximas recenset, Xanthum, Patara, Pinata, Olympum, Myra, TIòn, sitam in transitu montis uersus Cibyram. In concilio primùm creat Lyciarcha, id est Lyciae princeps: tum teliqui eius corporis magistratus. publica etiam iudicia designabantur. necnon de bello & pacc antiquitus consultabant: nunc, nisi Romanorum permissu, qui ad se eam transtulerunt potestatem, non licet eis: aut si in eorum commodum fiat. iudices quoque,& magistratus eadem suffragiorum proportione pro singulis deliguntur urbibus. Hoc mo do illis bonas leges tenentibus euenit, ut perpetuo a Romanis libertas ijs& suorum auitorum fruitio bonorum concederetur. uiderent piratarum intemecionem, primùm à Seruilio Isaurico ijs illatam, quo tempore Isaura demolitus est: deinde à Pompoio Magno, qui amplius CID CCC scaphas combussit,& praedonum diruit receptacula:& de hominibus qui cladi superfuerunt, alios transtulit Solos, quę nunc Pompelopolis dicitur, alios Didymenam, quae tum incolis egens, nunc Romanorum frequentatur colonia. Poetae autem, maximè tragici, confundere soliti nomina, sicut Troibus, Mysis,& Lydis Phrygum, ita etiam Lycijs Carum appellationem accommodant. Post Daedala, Lyciorum monos est Dadala,& ei uicina Telmissus Lyciae oppidum, ac promontorium eodem nomine, portu praeditum. Eumenes bello Antiochico id oppidum à Romanis accepit. cuius regno sublato, receperunt Lycij. sequitur Anticragus, mons praeceps,& in eo Carmylessus oppidulum in conualle haud magna situm. Postea Cragueus, qui ij uertices habet octo,& urbem sibi cognominem. Huic monti fabula Chimaerae affingitur. neque procul distat Chimaera conuallis quaedam a litore sursum tendens. Infra Cragum iacent Pinara, una de Lyciae urbibus maximis, atque ibi Pandarus colitur, eiusdem fortasse nominis cum Troiano. Qualis STRABONISGEOGRAPH. ern qualis populea moerens Philomela sub umbra, Odyss. T. 517. Filia Pandarei. nam& hunc Lycium faciunt. sequitur Xanthus fluuius, quondam Sirbes dictus? Vbi lembo ad decem stadia aduerso amne fueris subuectus, Latonae est templum.& lx supra id stadijs Xanthus urbs, Lyciae urbium maxima. Post Xantum Patara, ipsa quoque magna urbs, portu& templis multis instructa, à Pataro condita. Ptolemaeus Philadelphus cum eam auxisset, ab uxore Arsinoën Lyciae denominauit: uerùm antiquum nomen obtinuit. Deinde Myra sunt xx stadijs supra mare in excelso colle. Sequuntur ostia Limyri amnis,& si terra stadia xx ab ijs adscenderis, Limyra oppidum. Interiacent hac in circumnauigatione multi portus, multae paruae insulae: quarum maxima insula Cisthene, cum eiusdem nominis urbe. In mediterraneis sunt Phellos& Antiphellos,& suprà commemorata Chimaera. Deinde Sacrum promontorium,& Chelidoniae tres insulae asperae, magnitudine ferè aequales, inter se quinque, à continente sex stadia dissitae. una eorum etiam stationem nauium appulsui commodam habet. Hinc plerique putant Taurum incipere, quia& sublimis est promontorij uertex,& producitur à Pisidicis montib. supra Pamphiliam sitis:& insulae ante id sitae in mari manifestum quoddam habent uestigium, fimbriae in modum. Sed re uera continui sunt montes è continente Rhodo obiecta usque ad Pisidiam, qui& ipsi gerunt Taurinomen. Videntur Chelidoniae Canopo opponi: traiectu quater mille stadiorum. Caeterum à Sacro promontorio ad Olbiam stadia restant CCCLXVII. Interiacent Crambusa& Olympus urbs magna cum eiusdem nominis monte, qui etiam Phoenicùs dicitur. Sequitur Carycus litus. ac deinde Phafelis tres habens portus urbs memorabilis& lacus. Supra hanc Solyma sunt mons,& Termessus Pisidica urbs, angustijs montium imminens per quas in Milyadem transitur. atque Phaselis. Alexander etiam propterea eam diruit, ut fauces istas aperiret. Apud Phafelidem sunt ad mare angustiae, per quas exercitum traduxit Alexander. Est enim ibi mons Climax, Pamphylio incumbens mari,& propter litus arctum relinquens transitum: qui tranquillo mari nudatur,& à uiatoribus perambulari potest: mari exundante, fluctibus admodum obtegitur. Alexander autem hybernam incidit in tempestatem, cumque fortunae maximam euentus partem crederet, antequam defluerent undae profectus est. itaque contigit, ut totum diem milites per aquam iter facerent usque ad umbilicum in eam de mersi. Vibs ista Lyciae est, in confinio Pamphiliae sita: sed per se constat, neque communitatis Lyciorum est particeps. Enimuero Homerus Solymos à Lycijs diuersos facit: quando a Lyciorum rege Bellerophontes ad secundum hoc missus certamen Iliad. J. 184 Aduersus Solymos claros tulit arma secundò. Qui autem Lycios quondam Solymos dictos asserunt, deinde Termilas ab ijs quicum Sarpedone è Creta uenerunt: postea Lycios à Lyco Pandionis F., quem extorrem domo Sarpedon in regni partem recepisset: non consentanea Homericis tradunt. Meliùs, qui ab Homero Solymos dictos aiunt, qui nunc Milyae appellantur, de quibus suprà actum est. Pampbylia Post Phaselidem Olbis est Pamphyliae initium, magna munitio. inde fluuius Catarractes, sic dictus, quia capiosus de amélso saxo se proruit.orrentis in morem, eiusque decidentis fragor longe auditur. sequitur Attalea urbs, nomen habens ab Attalo Philadelpho conditore, qui& in Carycum oppidulum aliam coloniam deduxit, exiguumque ambitum adiecit. Aiunt inter Phaselidem& Attaleam monstrari Thebam& Lyrnessum: cùm è Thebano campo Troicorum Cilicum eiectorum pars in Pamphiliam uenisset. autor Callisthenes. Deinceps sunt Cestrus fluuius: quo aduerso si ad IX stakia quis subue hatur, ad Pergam uenit urbem: ponè quam in sublimiloso templum est pianae Pergaeę, ad quod singulis annis sacer est conuentus. inde uersus mare ad xL stadia est urbs celsa & Pergae conspicua, ac lacus iustae magnitudinis Capria. Post fluuius Eurymedon, quo aduerso ad lx stavia subuehuuntur Aspendum, urbem satis populosam, ab Argiuis conditam. supra hanc est Pernelissus. tum alius fluuius,& ante eum multae paruulae insulae. Tum Side, Cumaeorum colonia, ubi Mineruae est aedes. Prope est etiam Cibyratarum minorum ora maritima. deinde Melas fluuius ac statio,& urbs Ptolemais. Inde fines Pamphyliae,& Coracesium asperae initium Ciliciae. Totius Pamphyliae ambitus nauigando LIBER DecimVSQVARTVS. ke gando est stadiorum ICCXL. 14 Herodotus scribit Pamphylos esse gentem eorum qui 14 cum Amphilocho& Calchante eò uenerint, à Troia conuenis quibusdam comitati. horum plero sque ibi consedisse, alios per uarias terrae partes fuisse difpersos. Callinus Calchantem Clari mortuum perhibet: Laos cum Mopso Taurum superasse,& in Pamplyliam ac Ciliciam se diuisisse, usque ad Syriam etiam Phoeniciamque. Ciliciae, quę extra Taurum est pars aspera, altera campestris dicitur. Aspera cuius ora ma Ciliciae descriritima angusta est,& aut nullum, aut rarò habet locum aliquem planum:& cui imminet puo. mons Taurus malè habitatus usque ad septentrionalia latera Isauris uicina,& iuxta Homonadeas usque ad Pisidiam. Eadem ab asperitate Tracheotis dicitur,& incolae Trach^otae. Campestris à Solis est& Tarso usque ad ussum:& praeterea cui à septentrionali par te Tauri imminent Cappadoces. haec enim regio maiori è parte campis bonoque agro abundat. Quoniam uerò horum alia sunt intra, alia extra Taurum, diximus autem de ijs quae intra sunt: dicamus nunc de extra eum sitis, initio sumta ab aspera Cilicio. Primùm Ciliciae castellum est Coracesium, situm in petra praerupta. qua arce bellius est Diodotus cognomento Trypho, cum a regibus abalienaret Syriam, bellumque dubiae fortunę uicibus aduersus eos gereret. Atque hunc quidem Antiochus Demetrij F. quodam in castello inclusum ad mortem sibi consciscendam adegit. Cilicibus autem, ut societates praedandi in mare coirent, Tryphon autor fuit,& socordia regum, qui per successiones tunc Syriae simul& Ciliciae praeerant. nam illo nouas res moliente, idem etiam alij egerunt:& cum inter se dissiderent fratres, ditionem insidiantibus fecerunt obnoxiam. Naximè ad maleficia inuitauit mancipiorum exportatio: cùm esset lucrosissima. nam& facilè mancipia capiebant,& non procul aberat maximum emporium Delus atque opulen“ tum: quod uno die poterat CCIDD mancipiorum accipere& amandare, ut etiam prouerbium exstiterit: Mercator appelle nauim, expone, omnia illicò uendideris. Causam rei prebuit, quod deletis Cathagine& Corintho, Romanis multorum mancipiorum usus cepit esse. eam facilitatem praedones animaduert entes, confertim eruperunt, mancipia facientes atque uendentes. Huc conducebat etiam Cypriorum& Aegyptiorum regum conuiuentia, qui Syrorum erant inimici. neque Syrij ijs amici erant, ideoque non opitulabantur simul& praemones cùm se uendere corpora tantùm simularent, impune egerunt latrocinia. Ac ne Romanis quidem admodum curae erant ea quę extra Taurum fiebant. sed quanquam mitterent contemplatum ista Scipionem Aemilianum, qui gentes& urbes inspiceret: ac deinde alios quosdam: depraehenderunt tamen id nequicia praefectorum fieri, qui à Seleuco Nicatore per successionem praeerant. quam ipsi cùm habuissent antè ratam, abolere dedecori sibi ducebant. Sanè hoc pacto factum est ut ditio ea in Parthorum ueniret potestatem, qui transFaphratem sita obtinebant:& ad extre mum etiam Armeniorum, qui extra Taurum quoque sita occupauerunt, adeò ad Phoeniciam usque:& regiam quantum potuere imminuerunt potestatem, eorumque omne genus: ac Cilicibus mare tradiderunt. Proinde quibus Romani crescentibus non obstiterunt, eos tandem auctos uiribus bello& misso exercitu coacti sunt opprimere. Neque facilè est Romanos h 1/2c negligentiae insimulare: qui alijs propinquioribus occupationibus detenti, ijsque magis ad manum positis, remotiora non potuerunt curare. Haec uisum mihi fuit dicere paucis, ut in digressione. Post Coracesium sequitur Sydra urbs. deinde Hamaxia in colle quodam oppidulum cum nauali, quô materia nauibus fabricandis deducitur, ferè de cedro: qua arbore uidentur abundare ista loca. ideoque ea Cleopattae attribuit Antonius, quod ad parandam classem idonea essent. Deinde Laertes est castellum colli insitum marillae formam habenti, statione praeditum. Post Selinûs flu uius. hinc Cragueps ad mare petra. deinde Charadrûs castellum cum statione. Supernè ei imminet Andriclus mons& asperum litus Platanistus nomine. Inde Anemurium promontorium, ubi continens ad Cyprum proximè accedit ad Crommyi promontorium, traiectu stadiorum CCCL. A finibus Pamphyliae Anemurium usque Ciliciae ora nauigatur ad stakia ICCCCXX. inde ad Solos I. Post Anemurium est urbs Agidos, inde Arsinoë stationem habens. pòst locus Melania,& Celenderis urbs cum portu. Quidam hanc, non Coracesium faciunt Ciliciae principium, quorum est etiam Artemidorus, qui à Pe Init Hecub. STRABONIS GEGRAPH. E40. à Pelusiaco ostio ad Orthosiam tradit stadia Cι> Cι> CIƆ IƆ CCCC. ad Orontem flumen CI) CXXX. deinceps ad portas II XXV. ad terminus Ciliciae CIDCCLX. Deinde Holmus est, ubi quondam habitarunt qui nunc Seleucenses sunt,& condita ad Calycadnum Seleucia, eò migrauerunt. Statim enim sunt Calycadni ostia, si litus flexeris quod promo torium efficit, cui nomen Sarpedon. Vicinum est Calycadno Zephyrium promontorium. Aduerso Calycadno Seleuciam nauigatur, urbem bene conditam,& ualdè diuersam â Ciliciae ac Pamphyliae modo Ibi nostra aetate exstiterunt memorabiles peripatetici Athenaeus& Renarchus. Athenaeus etiam rempub. tractauit& aliquandiu in patria po pulum dicendo duxit. deinde cum in amiciciam Murenae incidisset, huius in Augustum Caesare insidijs compertis unà ipse fugiens captus est: insonsque inuentus, à Cęsare dimissus. Cùm autem Romam reuersum salutarent atque compellarent primò occurrentes, Euripi dea ista protulit: Venio relicta mortuorum ego specu, Portisque tenebrarum.cumque paulum temporis superuixisset, noctu ruina domus in qua habitabat oppressus perijt. Xenarchum nos audiuimus. Is non diu domi mansit, sed ferè Alexandreae uixit& Athenis, ac tandem Romae, docendem amplexus uitae genus deditum. ususque amicicia Arij,& post etiam Augusti Caesaris, ad finem usque uitam honoratus perduxit: paulo ante mortem luminibus captus, morbo est exstinctus. Post Calycadnum est petra Poecile, id est uaria, dicta: cui incisi sunt gradus, quà Seleuciam itur. Deinde Anemu rium eiusdem cum priore nominis promontorium. hinc Crambusa insula,& Carycus promontorium, supra quod ad xx stavia antrum est Carycium, in quo optimus crocus nascitur. Est autem cauema ingens, rotunda, saxosa cincta supercilio undiquaque satis alto. in quam ubi descenderis, solum est inaequale, saxosum feré, plenum uirgultis semper uirentibus ac domesticis. iuxta consita sunt sola quae crocum ferunt. Est& antrum ibidem quod fontem habet magnum, unde fluuius editur purae ac pellucidae aquae statim terram subiens, occultoque alueo in mare effluens, uocant amaram aquam. Deinde post Carycum Eleusa insula est continenti propinqua eam Archelaus condidit,& regiam sibi fecit, cùm totam asperam Ciliciam excepta Seleucia esset n’: actus: quo modo& Amyntas prius habuit,& ante hunc Cleopatra. Nam cum latrocinijs& terrestribus& maritimis loca ista opportuna essent:(terra, ob montium magnitudinem,& populorum suprà imminentium, campos& agros habentium amplos& incursionibus facilè obnoxios: mari, ob copiam materiae nauibus compingendis aptę, ob portus, castella,& recepta cula.) uisum fuit, praestare ut sub rege essent potiùs quam sub Romanorum praefectis qui ad iuris dictionem mittebantur, neque semper adfuturi, neque cum armis. Sic ergo Archelaus ad Cappadociam accepit asperam Ciliciam. fines eius sunt inter Solos& Eleusam Latmus fluuius& pagus eodem nomine. Ad montis autem Tauri extrema Olympus est, mons& castellum eiusdem nominis, Zeniceti praedonis arx: unde conspici potest omnis Lycia, Pamphylia,& Pisidia. sed cum Isauricus mons esset captus, ille secum tota domo cremauit. eius fuit etiam Carycus, Phaselis,& multa Pamphyliae loca. quae omnia Soloe cepit Isauricus. Post Larmum sunt Soli urbs memorabilis, alterius principium Ciliciae quae ad Essum est: condita ab Achaeis& Rhodijs. in hanc hominum frequentiam destitutam Pompelus Magnus piratarum reliquias transtulit, quas iudicabat potissimum salute& procuratione dignas. ac mutato nomine eam Pompelopolin dixit. Protulit haec urbs prae claros uiros: Chrysippum Stoicum philosophum, cuius pater Tarso inde commigrauerat: tum Philemonem comicum poëtam,& Aratum qui uersibus ea quae in coelo uisuntur descripsit. sequitur Zephyrium, eiusdem nominis cùm eo promontorio, quod uicinum Calycadno commonauimus. Inde peruenies ad Anchialen paululum supra ma re sitam. quam à Sardanapalo conditam Aristobulus ait: ibique Sardanapali esse monimentum,& imaginem lapideam conserentis dextrae manus digitos, ac plansum edituri. Sunt qui Assyrijs litteris haec aiant esse inscripta. „ Sardanapulus Anacyndararis F., Anchialen& Tarsum unà die aedificauit. „ tu autem hospes, ede, bibe, lude.&, Cum LIBER DecinVS QVARTVS. 44 Cum te mortalem teneas, pręsentibus exple Delicijs animum: post mortem haec nullius usus. Ipse Nini quondam magnae rex, nunc cinis hac sum. Hęchabeo quae edi, quęque exsaturata libido Hausit: at illa iacent multa& praeclara relicta. Mortales sapiens praeceptum hoc discite uitae. Etenim reliquae res hominum non dignę sunt hacce digitorum complosione. Meminit horum etiam Choerilus.& quidem uulgò iactantur hi uersus: Haec habeo quae edi, quaeque exsaturata libido Hausit: at illa iacent multa& praeclara relicta. supra Anchialen sunt Quinda, munitum castellum, ubi quondam thesauros adseruabat Macedones. eos sustulit Eumenes, cum rebellasset Antigono. Supra id& Solos montana sunt,& urbs Olbus, louis habens templum, à Teucri F. Aiaco dedicatum. Bius pontifex dominus erat Trachiotidis. Deinde huic ditioni inhiauerunt multi tyranny collegia praedonum sunt constituta. His deletis nostra iam aetate Teucri ditio ea appellaricepit, atque sacerdotium.& quidem plerique eorum qui ibi fuerunt pontifices, teucri aut Aiacis nomen gesserunt. Aba autem cum per nuptias in eam se familiam inseruisset, Zenophanis unius de tyranny filia, nominationem suam fecit, quam ante pater sub tutelae nomine occupauerat. posteà etiam Cleopatra& Antonius obsequijs demerenti Abae eam ditionem largiti sunt. Aba sublata, familiae Teucri ditio relicta permansit. Post Anchialum Cydni sunt ostia ad locum qui Rhegma, hoc est rupture, dicitur. Locus il. le magnat, habetque antiquitus naualia. inque eum incidit Cydnus per mediam lapsus Tarsum, ortus è iacente supra urbem Tarso. eaque palus nauale est Tarsi. Hucusque tota ora à. Rhodiorum continente incipiens ab occasu aequinoctiali ad ortum aequinoctialem porrigitur deinde uersus hybernum ortum conuertitur, usque ad illum. hinc iam flectitur uersus meridiem, usque ad Phoenicen. reliquum litoris maris mediterranei usque ad Columnas uersus occasum extenditur. Reuera igitur isthmus eius quam descripsimus peninsulae est à Tarso& ostijs Cydni usque ad Amisum. Minimum enim interual lum ab Amiso usque ad Cilicum fines hoc est: inde Tarsum sunt exx stadia, atque inde non plura vad ostia Cydni. Et uerò adössum& mare ei proximum, neque uia alia est breuior ab Amiso, quam per Tarsum: neque è Tarso adössum compendiosior, quam propter Cydnum. Vnde confit, hunc uerè esse quem diximus isthmum tamen dicitur usque ad Isthmicum sinum: ueritate ob signi euidentiam celata. Atque ob hoc ipsum linea, quam à.Rhodo opposita continente usque ad Cydnum produximus, eandemque pronunciauimus cum ea quae adössum usque pertinet: nihil diuersi ingerit.& Taurum dicimus in recta hac linea porrò usque ad Indiam pergere. Tarsus in campo sita est, condi Tarjuus ta ab Argiuis qui lûs quaerenda causa sunt cum Triptolemo uagati. Mediam eam perfluit Cydnus, ad ipsum adolescentum gymnasium: utpote scatebris non procul dissitis, Cydn & alueo profundam conuallem permeante, indeque statim in urbem fluuio incidente. Fluuius est frigidus, atque asper: unde tam pecori quàm hominibus 15 neruorum crassicie & pondagra laborantibus prodest. Tantum autem Tarsensibus studium rerum philosophicarum,& disciplinarum quas encyclopas dicunt Tarsenses incessit: ut superauerint Athenas, Alexandream,& si quis alius nominari potest locus, ubi philosophorum& artium ad humanitatem pertinentium scholae haberentur. Id interest: quòd Tarsi quistudia ista colunt, fere sunt indigenae: peregrini non facilè eò uentitant. At indigenae domi non desident, sed ut perfectionem consequantur, peregrè abeunt: perfectique libenter in alienis uersantur locis, domum redeunt pauci. Reliquarum quas modò dixi urbium diuersaest plane ratio, demta Alexandrea. multi enim eo proficiscuntur,& libenter ibi com morantur. indigenarum paucos uideris aut aliò doctrinae causa proficiscentes, aut ibi degentes, ut litteris operam impendant. Alexandrinis utrunque usu uenit. nam& multos recipiunt peregrinos,& emittunt suorum haud paucos. suntque apud eos omnis ge neris liberalium artium scholae. Alioqui populosa atque praepotens urbs est Tarsus,& metropolis rationem obtinet. Viri illustres ibi nati sunt Antipater& Archedamus ac Nestor Cicero V. Tuso. quast. STRABONISGEOURAPH. A 42 Athenodorus Nestor Stoici. praeterea duo Athenodori. Horum alter, Cordylio nomine uixit eum M. Catone,& apud eum mortuus est. alter Sandonius F., quem& Cananitam à quodam pago denominant, Caesaris praeceptor fuit, magnosque est honores confecutus. Is cum iam senex in patriam redijsset, statum reip. mutauit, quam malè tractabat cum alijs Boëthus malus item ut poëta etiam ciuis, qui fauore plebis conciliando plurimum ualebat. Hunc etiam Antonius auxerat, cùm initio probasset carmen eius in partam ad Philippos uictoriam scriptum. Magis tamen extulit leuitas Tarsensibus tum familiaris: cùm is ad quouis argumentum oblatum è tempore subitò aliquid diceret. Quin etiam Gymnasij moderationem Tarsensibus pollicitus Antonius, ei muneri Boëthum praefecit suo loco: eique sumtuum faciendorum rationes sunt creditae. Depraehensum est autem eum cùm alia, tum oleum per ulari. Quo nomine cùm apud Antonium ab accusatoribus coargueretur, iram eius inter alia his etiam uerbis mitigauit: Vt Homerus Agamemno nis& Achillis laudes Vlissisque decantauit, sic ego tuas. itaque indignum est me his apud te criminibus traduci. Excepit hoc dictum accusator.&, Homerus quidem(aiebat.) neque Agamemnoni, neque Achilli suffuratus est oleum. tu cum hoc feceris, poe nas dabis. Boëthus tamen placata officijs quibusdam ira, urbem agere ac ferre ad Antonij usque exitum perrexit. Talem urbem Athenodorus reperiens, Boethum& commilitones eius aliquandiu conatus est uerbis corrigere. cùm autem ad summum iniuriarum nihil sibi facerent reliqui, usus potestate sibi à Caesare concessa, exsulio damnatos eos urbe eiecit. Illi primùm aduersus cum in parietibus inscripserunt: Res iuuenum, responsa uirùm, crepitus seniorum. tonitrus seniorum. * Quod cùm ille ioci loco accipiens, iussisset contrà inscribi porro aequitatem contemnens, cùm saxam haberet aluum, noctum praeteriens multum stercoris ianuae& parieti eius adspersit. Athenodorus autem factionem eam pro concione accusans: morbum dixit& uitiosissimum reipub. habitum cùm multis aliis èrebus tum etiam ex excrementis posse cerni. Atque hi quidem fuerunt Stoici. Academici autem nostra aetate Nestor, qui docuit Marcellum Octauiae F., Augusti filiae. Is quoque praefuit reipublicae, successor Athenodori,& ad finem usque uitę in honore fuit apud prę fectos& ciuitatem. De reliquis autem philosophis Uliad. y. 235. Quos quidem ego norim, quos nomine dicere possim. Plutiades fuit& Diogenes, qui circum urbes profecti scholas dextrè instituerent. uersus etiam Diogenes quocunque argumento proposito tanquam Apollinis instinctu concitatus pronunciabat: tragicos plerunque, Grammaticos dedit Tarsus, quorum etiam scripta existant, Artemidorum& Diodorum. poëtam autem tragicum, eorum qui Pleades à septenario numero dicuntur, praestantissimum Dionysidem. Maximè autem Roma docere potest, quàm multos Tarsus protulerit litteratos: cum sit Tarsensium & Alexandrinorum plena. Actalis quidem est Tarsus. Iam post Cydnum est fluusus Pyramus, è Cataonia labens, cuius etiam antè fecimus mentionem. Artemidorus scribit, hinc Solos usque recto cursu nauigationis esse stadia IJ. Propè est Mallus, sita loco edi16 to, condita ab Amphilocho& Mopso Apollinis filio 16 ac Mantûs. de quibus multae feruntur fabulae,& facta earum est à nobis mentio cum de Calchante dissereremus,& lite de diuinatione inter Mopsum& Calchantem. hanc enim quidam, è quibus est etiam Sophocles, in Ciliciam transferunt. quam is tragico more Pamphyliam appellat: sicut& Cilicia Cariae,& Troia ac Lycia Phrygiae nomine afficitur. In Cilicia quoque mortuum Calchantem& alij dicunt,& Sophocles. Neque de diuinatione duntaxat eos contendisse fabulantur, sed etiam de imperio. Ferunt enim Mopsum& Amplilochum è Troia pro Mallus fectos Mallum condidisse. deinde Amphilochum profectum Argos, cùm ibi res non è sententia offendisset, Mallum reuertisse: cum autem societate excluderetur, singulari certamine cum Mopso esse confessum: cecidisse utrunque,& sepultos ita, ut ab alterius tumba alterius non possit conspici.& nunc eorum sepulcra monstrantur apud Marga sa prope Pyramum. Mallotes fuit Crates grammaticus, cuius discipulum fuisse aiunt Panaetium. Supra hanc oram maritimam campus Aleius, per quem Philotas traduxi equitatum Alexandri, ipso phalangem ducente è Solis per oram maritimam& Mallo tidem LIBER DecimVSQVARTVS. 44 tidem adössum& Darij copias. aient eum inferias etiam Amplilocho tulisse ob cognationem cum Argiuis. Hesiodo Solis interfectum ab Apolline Amphilochum inquit: alij in campo Aleio: alij in Syria cùm ob contentionem ab Aleio discessisset. Post Mallum Aegeae est oppidulum cum statione. deinde Amani portę cum statione, in quas Amanus desinit mons à Tau ro porrectus supra Ciliciam quâ uersus ortum ea uergit.* alij à pluribus regebantur tyranny, castella possidentibus. Nostro tempore omnium est dominus factus Tarcodementus, uir praestans,& ob uirtutem à Romanis appellatus rex, qui successionem posteritati suae tradidit. Post Aegeeasössus est oppidulum cum statione,& flumen Pindus. Ibi Alexander cum Pindo pugnauit. hinc sinui lssico nomen. in quo est urbs Rosus. tum Myriandrus alia urbs,& Alexandrea, ac Nicopolis,& Mopsu hestia,(quasi lares Mopsi diceres.)& quae Pylae seu portae dicuntur, limes Ciliciae atque Syriae. In Cilicia est etiam Sarpedoniae Dianae templum& oraculum: uaticinantur autem diuino instincti furore. Post Ciliciam prima urbs Syrię est Seleucia quae in Pieria dicitur. inde ad Solos nauigatio breuissima est paulo breuior cID stadijs. Cùm autem Troiani Cilices, quorum Homerus meminit, longè distent à Cilicibus extra Taurum sitis: quidam his au Ilad. I. 397 tores generis illos fuisse tradunt,& quaedam loca hěc etiam monstrant, sicut in Pamphylia Thebam ac Lyrnessum. alij contra etiam isthic Aleium campum ostendunt. Sed quoniam eius quam diximus peninsulae partes extra Taurum sitas perargrauimus: adijcienda sunt quędam. Apollodorus libro quo interpretatus est recensionem nauium Home-Disputat contra ricam, afürmat, Asianos Troum auxiliarios omnes ab Homero enumerari eos, qui habi-Apollodorum,& Ephorum. tauerint peninsulam, cuius angustissimis isthmus sit inter maris intimum sinum ad Sinopen& sesum: externa latera formae triquetrae inaequalia: quorum unum sit à Cilicia ad Chelidonias, aliud inde ad os ponti Euxini, tertium hinc ad Sinopen. Quod dicit de ijs solis, qui peninsulam coluerint, ijsdem rationibus falsitatis potest coargui, quib. euicimus non solos qui intra Halyn sunt ijs auxilia tulisse. Loca enim circa Pharnaciam, in quibus Halizonos posuimus, ut extra Halyn sunt, ita etiam extra isthmum,& angustias inter Sinopen& illum. neque hoc tantùm: sed etiam re uera extra angustias inter Amisum& issum. non enim rectè is definiuit isthmum,& eius pro huius posuit angustias. Id uerò omnium est stultissimum, quòd cùm trianguli formam adfcribat peninsulae, eius latera externa numerat tria. cum qui externa latera exponit, excipere uideatur latus quod est ad angustias, tanquam id quoque sit latus, non tamen externum aut mari adsitum. Si ergo angustiae istae ita fuissent arctae, ut parum à se inuicem distarent, sed propè coirent latus lssicum ac Sinopense: concedi utcunque poterat trianguli forma esse peninsulam. nunc cûm inter angustias, quas ipse dicit, tria stadiorum millia intercedant: inscitia est, non regionis descriptio, tanto quadrilatero tria tantùm assignare latera. Ille tamen nobis chorographiam edidit uersibus comicis,& terrae circuitionem inscripsit. Eadem inscitia manet etiam si quis minimo interuallo adstringat isthmum, quod perhibuerunt plerique, amplius semisse totius per mendacium substanto. sicut& Artemidorus dixit CID ID stadia. nam ne hoc quidem triangulam conficit figuram. Quin& latera externa malè diuisit, unum ab Isso ad Chelidonias dicens. cùm supersit adhuc totum Lyciae litus, & Rhodo opposita continens usque ad Physcum. inde autem sese incuruans continens, ordiatur secundum& occiduum latus, usque ad Propontidem& Byzantium. Porrò Ephorus dixit, peninsulam istam habitari axvi gentibus, quarum tres sint Graecanicae, reliquae barbarae, exceptis conuenis: ut ad mare scilicet sint Ciliices, Lycij, Pamphyli, Bithyni, Paphlagones, Mariandyni, Troës, Cares. mediterranea autem teneant Pisidae, Mysi, Chalybes, Phryges, Milyae. Haec Apollodorus cùm diuisisset, addit decimumseptimum Galatarum, quę Ephoro est recentior. 17 De dictis autem quaedam cum Graecae fue 17 rint, Troiani belli tempore nondum à Graecis fuerunt frequentatae. Barbarae propter tempus magnae sunt confusioni obtioniae. Enumerari porrò à poëta Troas,& qui nunc appellantur Paphlagones, Mysi, Cares, Phryges, Cilices, Meones pro Lydis. item alios* ignotas, ut Halizones& Caucones.& extra recensionem nominari Cetos,& Solymos,& Cilices è campo Thebano,& Leleges. Pamphylos autem, Bithynos, Mariandynos, Pisidas, Chalybes, Milyas,& Cappadoces ne nominari quidem abeo: partim quod ista Odyss. x. 121. TRABONISGEOGRAPH. ?44 ista loca nondum fuerint habitata, partim quod ab alijs occupata populis. ut Hidrienses& Termilae à Caribus, Doliones& Bebryces à Phrygibus postmodo per successionem sunt aboliti. Videtur autem mihi Apollodorus neque Ephori sententiam rectè disceptare:& Homeri uerba partim conturbare, partim falsò traducere. Primo enim id ex Ephoro fuit quaerendum, cur intra peninsulam is Chalybes collocaret, tam procul uersus orientem à Sinopa& Amiso remotos? Qui enim huius peninsulae isthmum faciunt lineam ab Isto ad Euxinum mare protractam, ij eam tanquam meridianum ponunt, uel Sinopes uel Amisi, Chalybum nemo. Nam ad hos pertinens linea, prorsus obliqua est. etenim Chalybum meridianus per Armeniam minorem rectius ducetur& Eughratem, intus coërcens Cappadociam totam, Commagenem,&ulmanum, atque lssicum sinum. Quod si obliqua hac linea isthmum definiri concederemus: pleraque horum,& maximè Cappadociam intus complecteremur,& quae regio Pontus proprie nunc dicitur, Cappadociae pars ad Euxinum mare. ut si Chalybes ponantur peninsulae pars, multo magis Cataones,& utrique Cappadoces,& Lycaones(quos ipse omisit.) in ea sint collocandi. Cur uerò Chalybes posuit in mediterraneis, quos Halizonas Homerus dixit, ut& nos demonstrauimus? Praestabat sanè diuidere,& alios facere maritimos, alios mediter raneos: quòd etiam de Cappadocibus statuendum est, atque Cilicibus. Ille autem Cappadocibus praeteritis, Cilicas tantùm marinos commemorauit. At qui sub Antipatro sunt Derbaeo,& Homonadenses, alijque complures Pisidis contermini, Qui mare non norunt, neque salsos addi dicerunt Esse cibos quô ponentur? Sed ne Lydos quidem& Meones nominauit, siue duae sunt eae, siue unica gens:& siue seorsim habitabant, siue in alia quapiam contenti gente. Nam ita insignem gentem occultari non est uerum:& qui de ea nihil dixit, non potest non uideri praeteruisse aliquid dictu pernecessarium. Qui sunt autem conuenae isti: nam praeter enarrata loca non possumus alia dicere nominata aut pro illis conuenis relicta: neque eos cen sere aliquos eorum quos uel dixerit uel praetermiserit. nam etsi permixti fuissent alijs: tamen potior pars eos uel Graecos uel barbaros fecisset. tertiam gentem commixtam nouimus nullam Quomodo autem tria sunt genera Graecorum peninsulam incolentium? Si enim propterea, quia antiquitus ijdem fuerunt Athenienses& lones: dicantur etiam Dorienses ijdem cum Aeolensibus. atque ita duae fient nationes. Si autem diuisio est instituenda secundum posteriores gentes& sermonis diuersitates: quatuor ut huius species, ita etiam gentes erunt. Habitant autem peninsulam, praecipue si Ephori distinctionem sequimur, non lones duntaxat, uerùm etiam Athenienses: sicut in singulis demonstratum fuit. Ac de his quidem aduersus Ephorum disquirere dignum erat. Caeterùm Apollodorus his omnibus neglectis, sedecim gentibus decimamseptimam adiungit Galaticam: aliâs quidem utiliter dicendam, sed nihil facientem ad ea quae Ephorus aut dixit aut reticuit. causam ipse adfert, quòd haec Ephori aetate omnia sint posteriora. Trasiens deinde ad Homerum, rectè quidem hoc dicit, magnam confusionem à bello Troiano barbaris incidisse ad nostra usque tempora, propter mutationes. nam& exstitisse quosdam popu los,& defecisse,& diuulsos esse,& in unum conluisse alios. Non rectè autem duplicem adfert causam, cur quorundam non meminerit poëta: quia nimirum aut nondum gens aliqua isthic habitauerit, aut alij fuerit inserta. Neutra enim dictarum causa fuit, cur Cappadociam, Cataoniam,& Lycaoniam non diceret. nullam quippe talem de his habemus historiam. Et ridiculum est curare atque excusare quòd Homerus Cappadoces& Lycaones praeteriuit: cur autem Ephorus idem fecerit, ipsum quoque praetermitterepraesertim cùm hujus uerba examinandi ac dijudicandi gratia adduxisset. Item cur pro Lydis Homerus dixerit Meonas docere: cur neque Lydos neque Meonas Ephorus nominauerit, non annotare. Fatus deinde Homerum ignotos quosdam nominasse, recte profert Cauconas, Solymos, Ceteios, Leleges, ac Cilices è Thebes campo. ipse autem Halizonas fingit, aut potiùs ij, qui primi Halisonas ignorantes uariè mutauerunt scripturam& commenti sunt argenti prouentum, multaque alia magna& futilia. Atque ad hoc studium contulerunt etiam narrationes, quas à Calliithene sumtas& quibusdam alijs Scepsius LIBER DecimVSQVARTVS pelopidarum diuitias è Phrygiae metallis& Sipylo fuisse haustas: Cadm: Thracia& Pangaeo monte: Priami ex auri fodinis quae apud Abydum sunt 18. n Astyris:(quorum 18 exiguae supersunt reliquiae. sed multum terrae egestum ac fossae signa sunt luculenta secturarum antiquarum.) Midae è metallis Bermij montis: Gygis, Aljattis,& Croesi e Lydiae metallis apud oppidulum quoddam inter Atarneum& Pergamum ubi metalla effoderentur. Id quoque uitio uertere Apollodoro possis, quod cum soleant recentiores innouare quaedam praeter Homerica effara: solitus plerunque eos arguere, hv/c non modò neglexit, sed contrà etiam diuersè dicta in unum contraxit. Nam Xanthus Lydus post bellum Troianum ait uenisse Phrygas ex Europa& sinistra Ponti parte, adductos à Scamandrio è Berecyntis& Ascania. His addit Apollodorus, Ascaniae eiusdem mentionem esse apud Homerum Phorcys ducebat Phrygas, arduus Ascaniusque, Iliad. β.862 Longè ex Ascania. Atquisi res ita habet, migrationem oportet post bellum Troianum euenisse. in eo autem auxilia quae poeta dicit uenerunt ex opposita continente è Berecyntis& Ascania. Qui ergo fuerunt Phryges isti ad Sangarij ripam qui castra locarunt, Iliad y 186. quibus Priamus tum ait se suppetias tulisse?& quomodo Priamus è Berecynthis Phrygas acciuit, cùm quibus nihil ei erat necessitatis: ac praeterijt finitimos, quibus ipse antè auxilio uenerat? Haec ille de Phrygibus locutus, infert de Mysis non conuenientia cum illis. Ait enim etiam Mysiae pagum nominari Ascaniam apud eiusdem nominis lacum: unde etiam Ascanius fluat amnis. cuius etiam Eughorio meminit: Ascanij prope Mysilaeta fluenta. & Alexander Aetolus Ascanias ad aquas qui posuere domos, Ascaniae sub labra paludis. pone Dolion Sileno natus& Melia incoluit. Vocant autem, inquit, Dolioniden& Mysiam, quà apud Cyzicum Miletopolin itur. Haecsi uera sunt,& testimonio eorum quae hodie sunt comprobantur,& poëtarum: quid obstabat quin Homerus huius Ascaniae mentionem faceret, non eius quam Xantus refert. Sed hic finem facio, cùm supra de hac re dixerim in Mysorum& Phrygum enarratione. Restat ut huic peninsulae uersus meridiem adiacentem insulam Cyprum describamus. Dictum fuit, mare quod continetur Aegypto, Phoenices, Syria& ora quę usque Cypri descripad. Rhodo oppositam continentem porrigitur, quodammodo componi ex Aegyptio, vide quartam Pamphylioque mari,& eo quod sinum facit lssicum. In eo est infula Cyprus, cuius septen- Asiae Tabulom. trionales partes ad asperam accedunt Ciliciam& continentis extremitatem: orientates Issico sinu, occidua Pamphelio, meridionalia Aegyptio mari alluuntur. Id ab occasu cum Africo& Carpathio mari confluit: ab austro& oriente Aegyptum habet, oramque deinceps Seleuciamusque& Assum: uersus septentrionem Cyprus est& mare Pamphylium. Hoc à septentrione continetur extremitatibus asperae Ciliciae& Pamphyliae ac Lyciae usque ad. Rhodiam. ab occasu.Rhodo insula, ab ortu Cypro, quâ Paphus est& Acamas. uersus meridiem confluit cum Aegyptio mari. Circulus Cypri, si sinus intrentur, stadiorum est cID CID CCCCCXX. longitudo terrestri itinere à Cledibus ad Acamantem, ab ortu uersus occasumcip CCCC. Sunt autem Clades, quasi claues, duae minutae insulae ante Cyprum sitae ad ortiuas eius partes, à Pyramo dissitae ad stadia ƒCC. Acamas promontorium est, duas quasi papillas habens, ad plurimam sylua a. situs est in occiduis insulę partibus, sed uersus septentrionem se porrigit, proximè quâ Selinus est asperę Ciliciae, treto diremtus cio stadiorum: à Sida Pamphyliae cio loc. à Chelidoneis ci Deccc. Figura totius insulae est altera parte longior,& interdum isthmos facit in laterib. latitudinem definientibus. Singula breuiter enarrabimus, orsi ab eo puncto, quod continenti est proximum. Supra diximus e regionè Anemurij, quod est asperae Ciliciae promontorium, situm esse Cypri promontorium quod Crommyi, id est cepae, dicitur interuallum STRABONIS GEGGRAPH. 44b teruallum est ccci stadiorum. Inde si nauiges, ita ut ad dextram tibi sit insula, continens Wadlaeuam, uersus 19 orientem& meridiem cursus ad Cl, des rectus erit stadiorum Iocc. In medio urbs est Lapathus cum naualibus& statione, conditis á Laconibus& Praxandro. ponè fuit Agidus: deinde Aphrodisium, ubi arcta est insula, transitu ad Salaminam sta60 62 voor Ihr 37 de DÉFÉRUE Schade Ehe de la Votre P.D. Farpa C. S. Andre V. t Callinusa placaria Lapetz Ceraume LAPETHIA Clides Pedicus Arsino ochy des Vischen de 36 Famagusta SY Olimi Tama noud mons AC Druck BAPHIALMÄT wir sein Bilff, P.Curiu Mamathus S Eweren CAPabh05 HZschokkehrte Bädersche Dades un Pr Sohns de lui Fol. jusuIRE F. P. unserm MARE MEDITERRANEVM 66 68 T 6 diorum lxx. Deinde Achaeorum acta, ubi Teucer primùm appulit, cum à patre(ut fertur.) Telamone domo eiectus Salaminam in Cypro conderet. sequitur Carpasia urbs cum portu, opposita Sarpedoni promontorio? E' Carpasia isthmi transitus est stadiorum xxx ad insulas Carpasias& austrinum mare. Hinc est mons& promontorium. promontorio nomen est Olympus, inque eo fanum Veneris quod adiri aut conspici à fremina nefas est. Ante id sitae sunt Clodes, aliaeque plures,& Carpasiae insulae, ac post has Salamis, patria Aristi historiae scriptoris. Deinde Arsinoë urbs& portus. mox alius Leucola. Hinc promontorium Pedalium, cui imminet collis asper, sublimis, mensae forma, Veneri sacer. ad eum à Clidibus stadia sunt iocxxc. Inde nauigatio sinuosa ferè& aspera est Citium usque. urbs ea portum habet qui clandi potest. Haec patria fuit Zenonis Stoicorum principis,& Apollonij medici. inde Berytum sunt stadia ci 10. Citium sequitur Amathus urbs.& in medio oppidum quod Palaea dicitur, id est uetus,& mons manmillae similis Olympus. Tum Curias promontorium peninsulae in modum. eò a Thronis stadia locc. Post urbs Curium stationem habens, opus Argiuorum. Iam oscitantiam subit considerare eius, qui elegiam scripsit. Nos sacrae Phoebo ceruae, dum tela per undas Effugimus, cursu uenimus huc celeri. 20 siue is 20 Hedelus est, siue quicunque alius Sanè dicit Carycio ceruas decurrisse iugo, à Cilicumque litore ad actas enatasse Curiadas,& addit. In uia per freta nos uectae(. res mira relatu.) Per mare quod uernis uerritur à Zephyris. A’ Caryco quidem est ad Curiadem nauigatio. Sed non Fauonio spirante ut uel ad * dextra tibi, uel ad leuam sit insula. traiectus autem nullus. Initium circuitus occidui Curium est, Rhodum respicentis. Statimque est promontorium, unde proijciunt eos qui Apollinis aram attigerunt. Sequuntur Treta, Boosura,& antiqua Paphus, ad x stadia supra mare condita, portum habens,& uetus Paphiae Veneris templum. Hinc Zephyria promontorium cum statione,& aliud Arsinoë itidem stationem habens,& templum, ac lucum. paulo à mari etiam sacer hortus est. Deinde Paphus ab Agapenore condita, portum habens,& templa probè condita. Distat à uetere Papho terrestri itinere stadiorum IX: & per eam uiam Solennes pompę ducuntur ad ueterem Paphum, uiris simul& mulierib. ex alijs LIBER DecimVSQVARTVS. 447 ex alijs urbibus eò conuenientibus. Sunt qui à Papho ad Alexandream cursum dicant, cio cio IƒC. Post Paphum est Acamas. Deinde uersus orientem post Acamantem nauigatio est ad Aisinoam urbem,& louis lucum. deinde Soli urbs cum portu& fluuio ac templo Veneris, itemque Isidis: condiderunt Phalerus& Acamas Athenienses. qui inhabitants, Solij appellantur. Haec patria fuit Stasanoris, qui unus de amicis Alexandri principatum est consecutus. Suprà in mediterraneis est Limenia urbs,& deinde Crommyi promontorium. Quid uerò attinet poëtas admirari, ma ximè eos qui omne studium dictioni modò impendunt, Damastę scripta componen tibus, qui longitudinem insula à septentrione uersus meridiem metitur ad Hierocepia(. id est sacro horto.) ad Cl—das? quando ne Eratosthenes quidem rectè. incusans enim hunc, Hierocepiam non à septentrione esse ait, sed à meridie. Ea uerò non in austrina est parte, sed in occidua, ubi etiam Paphus sunt& Acamas. Dictum est de Paphi situ. Cyprus praestantia nulli cedit insulae. Nam& uini oleique ferax est,& suo utitur contenta frumento:& aeris abundantia sunt metalla apud Tamassum, ubi chal canthum seu flosaeris nascitur& aerugo, usibus medicis res aptae. Eratosthenes ait cùm insulę eius campi quondam syluescerent maiorem in morem, ita ut occupati ar boribus coli agri non possent: non ita multum auxilij tulisse eos qui ad aes argentumque conflandum arbores caedebant. accessisse postea nauium fabricationem& classium, cùm mare iam tuto nauigaretur, idque classibus. Sed Cyprios, cùm ne sic quidem euincere possent syluarum incrementa, liberum fecisse, ut arbores qui uellent ac possent exscinderent,& quod agri quisque exstirpatis syluis perpurgasset, id proprium atque immune possideret. Antiquitus Cypri urbes suis singulae paruerunt ryrannis. Sed ab eo tempore quo Ptolemaei reges Aegyptum obtinuerunt, Cyprus quoque in eorum uenit potestatem, ad iuuantibus saepe etiam Romanis. Cùm autem ultimus rex Ptolemaeus, patruus Cleopatrae quae nostra aetate regnum gessit, uideretur iniquè agere, neque bonam gratiam referre: eo deiecto Romani insulam occupauerunt, ac praetoriam prouinciam redegerunt. Perniciei causa potissima regi fuit P. Claudius Pulcer. is enim cùm incidisset in Cilicios piratas, tum maxime uiribus uigentes,& redimendi sui precium posceretur, ad regem misit petitum, ut misso redemtionis precio se liberaret. Misit ille, sed ita exiguum, ut praedones id accipere puderet, remissoque eo Claudium absque clarigatione dimitterent. Ita seruatus, utrisque referendae gratiae memor fuit. factus quod tribunus plebis, obtinuit ut M. Cato mitteretur, qui regi Cyprum possidenti adimeret. Atque is quidem aduentum Catonismorte sibi conscita praeuertit. Cato superueniens Cyprum occupauit, regias facultates diuendidit,& pecuniam in aerarium populi Romani intulit. Exinde insula haec fuit, ut etiam hodie est, prouincia praetoria. Paulò interiecto tempore Antonius eam Cleopatrae,& sorori eius Arsinoae tradiderat. Verùm Antonio euerso, omnes etiam eius constitutiones sunt rescissae. X2 INLL ie IN LIBRVM DecimVMQVARTVM INTERPRETIS ANNOTATIONES. Myrnam autem reliqua. sed accusatiuo casu legitur. inter γὰρ& τοῦ, inserui Locus est confusus& lacer& ἀνεν, quod omnino requirit sensus,& legit uetus. Saτοὶ περίπλου numerus non uide nè Grammatici iota in omnibus datiuis Graecis requitur uerus. Sed& loniae princirunt, ut naturale. Sed haec aliò pertinent. Illud obiter pem Anancaeum nullum noui. No annotandum. Eustath. in Odyss. P. 143. Simum cuius mina eorum qui loniae urbes confacta heic mentio, Σημόν pro ij constanter habere. diderint. 8 Superato monte.] Quid Tmolus hîc faciat, 2 Mesogis. In Graeco est ἄ μεσογὺς,& infra non uideo de Messogide suo loco. Haec quoque cum Ptoἑτε μεσωγις. interpres mediterranea uertit. Loquilemaicis non optimè conueniunt. Etsi Strabonem ego tur autem autor, ut infra facilè intelliges, de monte uitiomnia perlustrasse oculis puto, ideoque plus ei adhibeo fero. Stephanus montem Lydiae ex hoc libro adducit, quàm alijs fidei. & μεσηωγις scribit, ordine litterarum id comproban Septies decem. Senarios duos integros ha te. Vnico s legitur apud Plinium 14. 7. In Ptolemaei I. bent evitomae, nescio utrum ex ingenio, an è codice. Vi tabul. Asiae lib. 5. cap. 2. Μισῆτις uitiosè legitur,& in de praeter alios Plinium 247. Caeterùm quando. Rhodio Latinis Misetes quae uox in tabulas irrepsit. rum urbs memoratur, Iahysum intelligere debes, cuius Hos uersus restitui adiutus Eustath. comment. nomen.... in Iliad. β. 7 30. qui locus uicißim hinc potest corrigi. mulat Plinius§.31. 4 Nomen editimij. ILocus hic ambiguus est. 10 Propria.] I dlae scripsi pro δὲα, sensum secuSIC legi Συκοφάνταν, διο καὶ ετι. λὲ γειρ ὑς ἐκ tus. Supra κεδόν ὁδός. I θ δὸς inculcatum te &c. an ἑντιμιος hominem carpendi studiosum& merè. Lego χεδιόν& ὄσομ καὶ. Labrandenus uitiose mordacem significet, non disputo: sanè huc quadrat,& legebatur λαυρανδινός. de eo uide Plutarch. quaest. quae aliae significationes possunt adduci, cum uerbis(. ut Graeca XLV. nos ea habemus.) non cohaerent. pro nobis etiam Timaei 11 Asellum scorpijs.] Kæτεspαμκίον, punomen facit, quod peruersum cognomento hoc sit, ob to ut antè κατεςρώμενον. neque uideo quî cistam nohominis dentes Theoninos. Quem mox Chaeromocratet ἐανθὴλιον, ὥ κατεσραμμώον non est inuer tem Strabo uocat, is Plutarcho est Stasicrates: Dinosum. Kαπυρισαὶ nescio an sint qui gulae Student. Vicrates Vitruuio. Plin. 5. 10. Dinochares, si non est de Eustath. Iliad. π. 792. infra de Caribus ex Homemendum. ro Μαίοθλης in Graeco reliqui. Sed si sic scripsit StraNon multò post. Antonius duplicauit. bo, est ἀμάρτημα μνημονικὸν. Meonum enim is, Πλησιάσαντος τὸτῳ nihil est, ni fallor. διπλαnon Carum ductor est Homero. κα ἔχοι λόστον.]ιαρέσιάσαντος τὲτω legi coniecturam secutus,& uesti Χα puto, ut aliâs loqui solet. gia lectionis uerae. 12 Tardissima.[Bραχυτὰτῳ relinquo in textu, Amphilocho. Ita omnino legendum esse, sed Bραδυτάτὴ lego, ancipiti loco. Graecorum linguis uo uel ex Homeri Odyss. o. 248 sciri potuit, ne dicam de lubilib. sermo est aptior, quàm aliarum nationum. breuita alijs. Itaque Antilochum illum sustuli, quem etiam editomae tem laudi potiùs quàm uituperio dandam idiomati pureceperant. infra Amphilochus rectè legitur. Fabula de tauerim. Et aliâs constat earum linguarum, quas politi Calchante& Mopso est etiam apud zezam Lycophr. homines barbaras putant, difficiliorem operosioremque 138. primum uersum emendaueris si legas ὅοσον ὅλών esse quàm elegantium pronunciationem. θων, reliquos epitomae habent rectè distinctos. 13 Vertices octo.] ἄκρας reposui pro κρὰ6 Arconnesus.] Sic emendaui è Stephano. pro yces, quae est uox nauci. æκραs etiam legit Eustath. in Kæνκιῶν asteriscum posui, quia non uideo quid sit. In Dionysium,& in liad.§. 179. ubi quidem pro ὀκτὴν frà paulo: Erae. interpres habet Gerras. nescio unde. legitur dvo, ut non octo sed duo uertices habuerit. Etsi"Epae etiam mihi sunt suspectae. Octo tamen in Dionysianis commentarijs cùm legan7. saegnetum mala etiam in prouerbium abiuistur, nolui mutare. Idem Eustath. Lyciae montem non se è Suida apparet. sed Archilochi uersus lacer est. in Daedala, sed Daedalum masculino genere uocat, in liad. uersus Callini integrum pro partibus restitui ôμβριdictum uersum. μος ἔργων, quae nihil faciebant. Sed paulo pòst Ho14 Herodotus.] Videtur locum notare, qui est meri uersus sine accentuum ullis notis scripsi. Sic enim in Polymnia, ubi Xerxis claßis recensetur. Oἰ δ νὰμin statua more ueterum insculptos fuisse apparet, alio φυλι οὐτοι ἔισὶ τὴν ἐκ τροίης ἀποσκεδαααθὲν qui αὺ δὴν satis fuissent distincta,& tota repraehensio των ἄμα'Αμφιλόχω καὶ κάλχαντι. Sed tamen non inanis, etiam omissa de iota adscribendo subscribedoster λαῶν istud repetit, ut uideatur apud Herodotum ue disputatione. Hodie apud Homerum neutro horum, excidisse. λαὸς populum significat,& fieri potuit, ut siose 44 9 ANNOTAT. IN XIV. LIB. STRABONIS. 17. De dictis autem.] Tota haec disputatio, ut sic se nominarent conuenae, duces istos secuti paulo pòst aliae multae, ualdè corruptelas passa est, neque enumera de Delo asteriscum notaui. non enim adduci possunt, ut tio implet promißum numerum, neque construuntur quadrare credam. conijcere poteram aliquid, sed exuerba ita, ut sensum perspicuum efficiant. coniecturas spectabo meliorem librum faciliùs, quàm temeritatis meas non magni facio, quas tamen ex uersione, potest notam. qui uult aestimare. Sunt& heic quaedam, quae suprà a15 Neruorum crassicie& godagra.] tae lieniore fortaße loco, tamen ab autore epitomae sunt χυνενοῦσι θοιτομεύοις nihil est, neque quicquam ualet adducta. παρυννενουσι. Plinius lib. 31. cap. 2. Cydnum padagri 18 In Astyris.]'Ep Ἀσύροις reposui pro Ἀσσυ. cis mederi è Caßio Parmensi docet. idem est apud vipiois, quanquam ita legeretur etiam in epitomis. Sed truuium lib. 8. cap. 3. itaque correxi uerba è coniectumendum eße cuiuis pateat. Astyra apud Abydum fuiße ra, non admodum(puto) aliena rem medicis disputanauri feracia, è praecedente libro potuit disci. 6ρισμαdam relinquo. De encyclijs dixi suo loco interim GraeTae uitium fuit pro ὀρνγματα, quod sensus desiderat, cam uocem Latinitate dono. Post pro κατέχουται, & habent epitomae. κατὲρ κονταe scripsi è sen su,& historijs, quas addu19 Orientem& meridiem.] Pro ἄφκτον cere nihil attinet. legendum eße vóτον, quod ego feci, facilè intelliget, 16 Ac Mantùs. JErat Au τοῦς, quasi uerò è maqui Crommyi promontorium sentiet septentrionalißitre prolem sua sustulisse Apollinem aliquis perhibue mum eße Cypri locum:& Clitum situm intuebitur. Cae rit. itaque secutus sum historiam siue fabulam notam terum Lapathus Stephano Lapethus dicitur Λόππθος, cum aliunde, tum ex suprà dictis ab ipso autore. Manto apud Ptolemaeum legitur Lapithus, Αιεπιθος. Plinio filia fuit Tiresiae, è qua genuisse Mopsum dicitur Apol 5. 31. est Cur legitur hodiè. Itidem ut Stephalo uatem alius enim fuit argonauta. Sed ea in Onoma no Lapethus. stico explicantur. mox καὶταnte σρυγίαν sustuli, ut lo 20 Hedelus.] H δῆλος. non autem de Delo cum restituerem. supra disertè hoc ipsum dixerat Straagitur heic, sed de autore elegiae. itaque hoc nomen, etsi bo. Paulo pòst Αληῖον pro Αλήνιον substitui, cùm et suspectum, po sui. Locus paßus est iniuriam. in uernullibi inueniretur Alenius,& quod heic de Philota di su ἐιαρινῶν pro ἐρινων posui,& excitur, disertißimè Arrianus scribat lib. II. exped. Alex. preßi Latinè. nam ceσρ iωp ne dicam quid in Iliad.§. 201. de hoc campo amnotaueuidetur interpres rit Eustath. Deinde Aegaeae sunt, quas Lucanus& alij legiße. Aegas dixerunt, ut suo loco ostendimus. essien X 3 STRA Angumentum bri,& Indicari rerum obscuritas 450 STRABONIS RERVM GEOGRA. PHICARVM LIBER DecIMVS. QVINTVS. ARBVMENTVM. Quintusdecimu circa Indiam Persiamque uersatur. E Asia restant explicanda quae extra Taurum sunt, demta Cilicia, Pamphylia,& Lycia. tum quę ab India usque ad Ndum inter Taurum iacent& exterius mare meridianum. Asiam Africa sequitur, de qua posteriùs dicemus. nunc ab India ordiemur. nam& prima uersus orientem iacet,& maxima est. Enimuer* hac lector ęquum D animum adhibeat oportet. nam& remotissima est,& pauci nostrum eam conspexerunt:& qui uiderunt, partem duntaxat uiderunt, ple A. W. raque audita narrant. quin& quae uiderunt, in transitu militari ac cursu uiderunt, qua de causa ne eadem quidem de ijsdem perhibent: quanquam libros ut de rebus diligenter exploratis conscripserint. Sunt qui cùm fuerint in eadem expeditione atque peregrinatione, ut qui Alexandrum in Asia domanda sunt comitati, singuli singulis contraria sępenumero tradant. Iam se de uisis ita dissentiunt: quid arbitrabimur de auditis futurum? Imò etiam qui multis post aetatibus aliquid de ijs scripserunt locis, aut qui nunc eò nauigant, nihil certi pronunciant. Apollodorus quidem cùm Parthica scripsisset, illata etiam Graecorum mentione qui a Syrię regibus, Seleuci Nicatoris successoribus, Bactrianam abalienassent: ait eos uiribus auctos etiam Indiae ma nus intulisse. nihil uerò praeter ante nota ipse detegit: nisi quod contra aliorum sententiam affirmat maiorem ab his quam à Macedonibus Indiae partem fuisse subactam. Nam Eucratidam quidem cID urbes sub se habuisse: illos autem ipsas gentes quae sunt numero nouem inter Hydaspen& Hypanim, ac urbes ID. quarum nulla CoMeropide esset minor. regionem hanc totam ab Alexandro subactam, ac Poro esse traditam. Porrò mercatorum qui hodie ex Aegypto per Nilum& Arabicum sinum in Indiam nauigant, pauci etiam usque ad Gangem perueniunt,& qui eò perueniunt, litterarum rudes sunt, neque ad locorum historiam concipiendam idonei. Iam ex Indiae uno tantum loco, atque ab uno modò rege atque altero, Pandione scilicet ac Poro, legatio ad Augustum uenit imperatorem cum muneribus,& Sophista Indus qui se Athenis combussit: quemadmodum etiam Calanus id spectaculi Alexandro exhibuerat. Quibus omissis si quis memoriam rerum ante Alexandrum gestarum intueatur, multo omnia his ipsis obscuriora depraehendet. Probabile quidem est Ale xandrum his credidisse, inflatum tot prosperis successib. Etenim Nearchus refert, am bitione eum quadam incitatum uoluisse per Gedrosiam ducere exercitum, cùm auditu accepisset Semitamidem quoque& Cyrum hâc in Indiam fecisse expeditionem: (.sed illam fuga salutem consecutam euasisse cum XX hominibus, illum cum VII.) quòd gloriosum sibi forè putaret, si istis tanta passis, ipse parta uictoria saluum exercitum per eadem loca easdemque traduceret gentes. Nobis autem cuius nam rei certa fides Indicae fieri potest, ex Cyri aut Semiramidis tali expeditione? Patrocinatur nostro sermoni quodammodo etiam Megasthenes: fidem iubens derogare antiquis de India narrationibus. Neque enim ab Indis foras missum exercitum nusquam: neque extrinsecus ingruisse& obtinuisse: excepta Herculis& Bacchi expeditione,& hac ipsa Macedonica. Sanè Sesostrim Aegyptium,& Tearconem Aethiopem us1 que in Europam processe. 1 Nauocodrosorum autem qui magis à Chaldaeis probatur, magis etiam quam Herculem, usque ad columnas peruenisse, quousque etiam Tearconem: illum tamen exercitum ex Hispania in Thraciam Pontumque duxisse. Idanthysum scytham factis in Asiam excursionibus, attigisse etiam Aegyptum. ad Indiam uerò eorum neminem peruenisse. Semiramin priusquam egrederetur obASIAE ijsse 451 ASIAE X. TABV. LA CONTINET INDI AM INTRA GANGEM FLVV. CVM ADIACENTIBVS SIBI INSVLIS. Parallelus eius medius rationem habet ad meridianum, quam undecim ad duodecim. Terminatur autem tabula ab ortu India extra Gangem: Ab austro parte Gangetici sinus& Indici pelagi. Ab occasu Gedrosia& Arachosia& Paropanisadis ab Arctis, parte Imai montis quae sub Sogdianis& Sacis est. G. H. m. H. m. Simylla 12 49 3 20 T. 50 Muceris 12 49 3 50 2/2 se Chaberis 12 58 4 360 Palura 5 60 12 40 5 8 Caspira 6 2 4 29 14 1054 213 Bucephala 14 32m Palibrotha 13 45 13 19 3 30 Ciuitates insi- Patala 26 13 27 3 32 16 gniores Indiae Barbari 13 Barygaza 3 32 36 41 intra Gägem. ocena 13 153 50 30 14 Baethana 3 4 9 39 20 Hippocura 12 4 3 59 Carura 15 0. 3. 58 45 Modura 36 14 20 4 20 46 Orthura 0 4 40 0 45 Pitynda 12 45 5 0 557 X 4 TABV 452 72 X. INDIAE ABV L A me 45 40 145 120 40 135 140 de la partie de notre T.H.P. 39 PARS SCYTHIA Lambatę PARS Sacarum Caspiria was extra Imaum Paropanist de Gelibt man D m Cylindrina Dryes Indi fl. primum& occidentale ode stium uocatur Sagappa, secundum Populi Indiae. de même Vars Ce Sinthum, tertium Aureum, quarSadani, Pyratæ, Ay, Carei, Bati, ArDętichae Nagers Conra tum Chariphi, quintum Sapaera, uari, Datychae, Pulindae, Parapiotae, Votre sextum Sabalassa, septimum LoCe Condali, Bittigi, Poruari, Adisathri, ἈθοθθΟαςη Bucephaala nibarer Mandalae, Badiamaei, Maesoli, Sabacôt Gangis uerò primum& occiGymnosophistae 3xatn rae, Pandioni, Aruarni, Nanichae, Zade Pandoi dentale ostium dicitur Camby. radri, Diamunae, Lambati, Gandarae, Nanichae sum, secundum Magnum, tertiTabasi, Phyllitae. par H Indoscythis um Cambergchum, quartum Pseu Praſtace Sagala 130 dostomum, quintune Antiboli. des Saad. Baus Krottags INDIAE vindits même est Mandalae Chacite Pour G.J.F.P. Abiria EXTRA dans de la voir de Palibotra INDIA INTER Gangem pars et le Frieder que je suis de mes la peine santliches Adieuter Äprecept monret PARS Chaprès Besap GANGEMS 25 Vacatus mös V. Gedrofte Adifzirze Rhanne G. A. Nots Gondau Cocconaga rte Burg Tabaße-TabaßeE. E. Ambasti Adif achrus mons magi B. Dryllo Sabara Syrastrena sardoi Betago mön Sorgibmade phylicae Druck Dadiançi Gangaride gret aan Gange Orene par les Lavart gale Brachmanae Larice Ariaca regio Sinus Cauchi Salacem magt Tathilbe L. P. Hérit quel Aruraei montes V Röh grace dire une Paluta Brackme Paralia le Bati Limyrice Caręi Uudenmaan huomattajan hieCamane Corula de Sinus Bari Pieter Ai Colchi Ciuitates Indiae. gazenus Orthura Pytata Carura Cottiars Marfoli Sinus Aga Carnasa, Rarassa metropol. Patala, Dimyllä Anurni rieus, L A) Miers Barbari, Barygaza emporium, OzeBinda 15 ne regla, Arcall regia, Sageda, metro Zollg Sobura au Sinus be Byrantium Sinus titte Colchicus Cory polis, Palibothra, Gange regia, BaetaGangeticus Von ga regia, Hippocura regia. Musopal promet A Heptane sia de De Cette Malanga le metropolis, Modura regia, Orthude Votre Con Trinesia 6 Peperina Pityndra raregia. de la Londres de B Miligigeris J Palerz Kaugeris- Leuce Tricadibus PARS MARE INDICVM Taprobana 10 DATES DES ACTES „ 53 Parall II Parali. 10 Diarhodos Parall 9 Parall. 8 Diaasexàdros Parall. 6 Dias Diamé roes 15 49 X LIBER DecinVSQVINTVS. 455 ijsse. Et à Persis Hydracas ex India mercede accitos fuisse: illos autem copias siias in Indiam duxisse nunquam: propè tamen accessisse, cùm Cyrus duceret in Massagetas. At enim Herculis& Bacchi res gestas Megasthenes cum paucis quibusdam credit. Alio- Herculis et Bac rum magna pars, è quib. est Eratosthenes, fabulosa& minimè credenda arbitrantur, ut& chires Indicae. quae apud Graecos iactantur. Nam Liber pater apud Euripidem in Bacchis iuuenatur his uerbis. Lydorum abundans auro perargraui solum Phrygiamque,& sole calentia plana Persidis, Et Bactra, Medorumque frigidam plagam Asiamque totam. Est etiam quidam apud Sophoclem, qui Nyssam decantat, ut montem Baccho sacrum Vnde conspiciens bacchatam mortalibus claram Nyssam, Quam corniger Bacchus iucundam sibi nutricem colit, Vbi ales non clangit. Et caetera. Dicitur etiam Bacchus in femore insutus, eductusque. Poëta autem de Lycurgo Edono sic ait: Qui quondam insani iugaper Nysseia Bacchi Nutrices agitauit. Iliad 1323 Ac de Baccho quidem hactenus. Herculem uerò quidam tradunt in aduersa parte tantùm fuisse usque ad occidentis fines: quidam in utraque. Ex his autem Nyssaeos gentem quandam nominarunt,& Nyssam urbem à Baccho conditam,& montem urbi imminen tem nomine Merum, id est femur, denominauerunt: argumento hederae ibi nascentis & uitis. quanquam fructum ad maturitatem haec non perducit, nam racemus priusquam maturescat defluit propter imbrium abundantiam. Dicunt praeterea, Oxydracas Bacchi esse genus, propter uites quae apud eos nascuntur,& Bacchicas pompas sumtuosas, & propterea quod eorum reges castrensem apparatum,& cęteros exitus cum tympanis & stola floridi coloris, Bacchico more faciunt: quod etiam apud Indos caeteros usitatum est. Cùm Alexander petram quandam nomine Aornum primo adortu cepisset, cuius radices Indus non procul à fonte suo alluit: gloriosè dixerunt, Herculem ter petram adortum, ter inde repulsum fuisse. Ab ijs autem qui cum eo militauerant profectos uolunt Sibas, generis signum seruantes, quòd pellibus amiciantur, quemadmodum Hercules.& quod clauas gerant, easque bobus& mulis pro nota inurant. Hanc porrò fabulam ex ijs confirmant quae de Caucaso ac Prometheo memorantur, quae ipsa leui ansa at repta huc è Ponto transtulerunt. Nam cum sacram quandam speluncam apud Paropamissadas uiderent, in ea dixerunt uinctum fuisse Prometheum: atque Herculem, ut illum liberaret, huc uenisse:& hunc esse Caucasum, in quo Graeci uinctum Prometheum tradiderunt. Quae omnia eorum figmenta esse qui Alexandro adulari studebant, primùm ex eo liquet, quòd scriptores non concordant: sed alij ea referunt, alij ne ullam quidem mentionem probablem faciunt. Neque uerò probabile est, res adeo illustres& ambitione plenas non esse auditas:& si sunt auditae, non uidetur uerisimile non fuisse existimatas dignas memoratu, praesertim à fide dignissimis eorum. Deinde per quos Herculi & Baccho ad Indos transeundum erat, ij nullum certum signum habent, quo ostendant illos per eam terram transiuisse. Praeterea eiusmodi Herculis habitus, multo posterior Troianorum rerum memoria, figmentum eorum uidetur, qui Heracleam de Herculis rebus poema scripserunt, siue id Pisander fecit, siue alius. Antiquae enim statuae hoc modo apparatae non sunt. Quare in his id tenendum est, quod ad fidem proxime accedit. Nos& in superioribus Geographiae libris de his sententiam tulimus, quantum fieri po tuit diligenter,& nunc etiam ijs in promptu sitis utemur,& alia adijciemus, quantum uidebitur ad euidentiam oportunum. Arbitrio nostro, quod tum proposuimus, ea praesertim certissima uidebantur, quae summatim ab Eratosthene tradita erant in tertio Geographiae libro, de ea scilicet quae tunc India putabatur, cum eam Alexander inuasit,& Indus flumen eius limes erat,& Arianę quam deinceps ad orientem sitam Persae tenuerunt. Postea enim magnam eius partem Indi tenuerunt à Magedonibus traditam. Porro haec STRABONISGEOGRAPH. am Indiae fines. haec sunt. quae ab Eratosthene traduntur. Indiam à septentrione, Tauri extrema terminant: Ab Ariana usque in orientale mare, montes, quos indigenae singulatim Paropamissi, Emodi, Imai,& alijs nominibus adficiunt: Macedones uerò Caucasum uocant. ab occidente Indus fluuius. Australe& orientale latus, quae sunt longe alijs maiora, in Atlanticum pelague procurrunt: unde regio rhombi similem figuram praebet. nam utrumuis maiorum laterum, contrarium sibi latus tribus millibus stadiorum exsuperat, quarta est communis orientalis& meridionalis orae extremitas, quae in utrumque aequaliter excurrit ad aliam litoris regionem. Enimuero occidentalis lateris à Caucasijs montib. in australe mare XIII. millia stadiorum perhibentur secundum Indum flumen usque ad eius ostia. Quapropter oppositum orientale latus, assumtis extremitatis trib. millibus, erit stadiorum CCIDD CIO. Atque haec est maxima& minima regionis latitudo. Longitudo uerò est ab occidente in orientem, quae quanta sit, de ea parte, quae usque ad Pal ende thra pertendit, certiùs dici potest. schoenis enim dimensa est,& uiam regiam habet stadiorum xx millium. Vlteriora uerò coniectura depraehenduntur per nauigationes quae ex ma ri fiunt aduerso Gange Palibothra usque,& sunt stadiorum circiter 10o cIo. Tota uerò uel breuissima est stadiorum sedecies millium, ut ex certa diurnorum isinerum descriptione depraehendisse se Eratosthenes affirmaticui etiam Megasthenesum subsidit. Patrocles uerò mille stavia detrahit. Rursum sihuic distantiae extremitatis distantia addatur, praesertim quae ad ortum uergit, scilicettria millia stadiorum: longitudo maxima conficietur, quae est ab Indi ostijs, secundum litus quod deinceps est usque ad dictam extremitarem,& orientales eius terminos, quo in loco ij habitant, qui Coniaci uocantur. Nimi. rum autem hinc perspici potest, quantum reliquorum sententiae discrepent. Ctesias dicit Indiam non esse minorem reliqua Asia: Onesicritus, eam esse trientem orbis habitati: Nearchus quatuor mensium iter per campum. Megasthenes& Deimachus moderatius. Nam supra xx millia stadiorum eam partem ponunt, quae ab australi mari in Caucasum tendit. Deimachus secundum quaedam loca supra XXX millia. Aduersus hos in superiori bus est à nobis disputatum. Nunc hoc satis est dicere, haec ipsa facere pro his. qui ueniam petunt, quando de Indicis rebus loquentes nihil affirmant admodum. Tota India fluGanges. minibus irrigatur: quorum quaedam in duo maxima irrumpunt. Indum atque Gangem: Indus. quaedam proprijs ostijs in mare exeunt, omnia è Caucaso primo ad meridiem feruntur, postea alia eundem seruans cursum, praesertem quae in Indum influunt, alia flectuntur ad orientem ut Ganget. Hic à montibus descendens, cum in planiciem peruenit, ad orientem conuersus:& Palibothra ciuitatem maximam praeterfluens in mare quod isthic est effunditur uno ostio, quanquam omnium Indicorum maximum flumen sit. Indus duo bus ostijs in mare meridionale erit Pattalenam complectens, Aegyptio Delta persimilem. Eratosthenes autor est ex horum tantorum fluuiorum exhalationibus,& flatu Etesiarum, Indiam aestiuis imbribus madere ac campos stagnis oppleri& in ijs imbribus linum seri& milium,& sesamum, oryzam,& bosmorum. Hyberno autem tempore seri traticum, ordeum, legumina,& alias fruges esculentas quarum nos expertes. lam quae in Aethiopiae& in Aegypti fluminibus nascuntur animalia eadem ferè Indiae amnes producunt, praeter Hippopotamum. quanquam Oneficritus dicat eos etiam in India procreari. Ex hominibus meridionales colore Aethiopibus, aspectu& capillo alijs persimiles sunt. nam pro 2 pter ueris humiditatem non crispantur, 2 septentrionales Aegyptijs sunt similes. TaproTaprobana. banem in alto sitam insulam distare dicunt ab India australissimis partibus, quae sunt a pud Coniacos, meridiem uersus, septem dierum nauigatione. Eius longitudinem esse ad vIII millia stadiorum Aethiopiam uersus: in ea elephanthos gigni. Haec quidem ab E ratosthene traduntur. quib. si addamus, quae ab alijs sunt scripta accuratiùs, eò magis pro priè hanc descripserimus. Proinde Taprobanae Onesicritus magnitudinem facit stadio rum IΙD, longitudinem uerò& latitudinem non distinguens, distare eam dicit à continen tixx. dierum nauigatione. sed malè nauigari, cum& mali nauium uitiosè sint fabricat & utrinque ita facti, ut matricibus eos recipientibus destituantur. Inter hanc atque in am alias insulas esse. ipsam uerò omnium maximè meridiem uersus sitam circa eam gicete uitae ancipitis, alia bobus, alia equis, alia alijs terrestribus animalibus similia. N LIBER DecimVSQVINTVS. sp7 chus de terra illuuie fluuiorum solo aggesta haec affert exempla: Hermi,& Caystri& Me andri,& Caici campos ita appellatos esse ob limum qui è montibus à fluuijs delatus cam pos auget: atque adeò facit si quis defertur qui mollior sit& pinguior. Ideoque rectè dici campos hos à fluuijs effici. Hoc idem est cum eo quod Herodotus de Nilo dicit, terram quae circa eum est donum ipsis esse. Et propterea Nearchus putat, Nilum rectè eodem nomine uocari, quo etiam Aegyptus. Aristobulus dicit solos montes& montium ima, pluuiam& niues sentire: campos uerò cùm imbrium esse expertes, tum niuis. ex incremento tantùm fluminum regionem inundari, in montibus per hyemem ningere, uere incipiente imbres incipere ac semper magis augeri, Asians& die& nocte iugiter & copiosè flumina effundi, usque ad arcturi exortum, ea niuibus& imbrib. aucta campos irrigare. Quae omnia& à se& ab alijs depraehensa dicit, cum ex Paropamisadis in Indiam contenderent, post pleiadum occasum,& in montibus immorarentur,& Hypasiorum& Musicani terram hyeme permearent. Vere autem incipiente, cum in campos& Taxila urbem maximam, atque hinc ad Hydaspem ac Pori regionem descendissent, hyeme quidem aquam non uidisse, sed niues solum,& primò Taxilis pluisse: ac postquam in Hydaspem uenissent,& Porum superassent, iter ad Hypanim facientes orientem uersus, atque inde ad Hydaspem, rursum continuè pluisse, praesertim flantibus Etesijs. arcturi autem ex ortu cessasse.& cum nauium fabricationi ad Hydaspem immorati essent, & non multis diebus ante Pleiadum occasum nauigare cepissent, totum autumnum & hyemem& uer& aduentantem aestatem in nauigatione occupantes circiter canis exortum in Pattalenam peruenisse: cum menses x nauigantes nunquam aquam sensissent. uigentibus etiam Etesijs. Fluminum uerò eluuione campos mundatos: mare propter contrarios uentos. quia nullus à terra flatus prosequeretur. nauigari non potuisse. Idem nearchus affirmat. De aestiuis autem imbribus non consentit. sed aestate complui campos, hyeme non item, adserit. De fluminum exundatione conuenit inter eos. Nearchus cum prope Acesinem castra posuissent, coactos ait fuisse aquis se extollentibus in arduum magis locum ea subducere: idque circa aestiuum solstitium contegisse. Aristobulus exundantiae 3 mensuram cubitorum XI tradidit quorum uiginti alueum implerent supra priorem profunditatem, usque ad labrum, reliqui autem xx in campos effunderentur. Id quoque uno ore dicunt insularum in morem aquis ambiri urbes, aggeribus impositam, quemadmodum in Aegypto etiam& Aethiopia. Post Arcturum autem iam aqua sublidente, cessare Inundationem. Addit etiam terram semigelatam& frigore fissam seri & fruges optimas gigni. Aristobulus dicit oryzam in aquis eluuionis faire, factis areolis quibusdam esse, eam continentibus. stirpis altitudinem esse quatuor cubitorum. ipsam multarum spicarum, multique fructus, meti sub Pleiadum occasum,& zeae more contundi. Nasci etiam in Bactriano agro,& in Babylonio,& in Susio,& in inferiore Syriae. Megillus scribit, eam ante pluuias seri. cultu tamen& irrigatione indigere,& clausis aquis irrigari. Bosmorum Onesicritus ait frumenti genus esse minus tritico& inter am Bosmoram, nes nasci: torreri autem, cùm in area excutitur, sed iurare, istos non priùs ex area se ela turos, quam igni frixerunt, id eò faciunt ne semen exportetur. Porro Aristobulus expo sita& similitudine huius regionis, qua attingit Aegyptum atque Aethiopiam,& quid ab eis haberet diuersi: cùm austrinis imbribus. Nilus impleatur. Indiei fluuij septentrionalibus: causam quaerit, quare intermedia loca imbribus careant. nam nec inter Thebaica usque in Syenem,& loca Meroae proxima, nec in Indicę partibus à Pattalena usque in Hydaspem pluit. Superiorem uerò regionem. in qua& pluit& ningit. perinde excoli dicit, atque aliam, quae est extra Indiam, cum ab imbribus& niuibus humectetur. Porrò ex ijs quae refert uerisimile est, terram facile terraemotibus concuti ab humiditate nimia saxatam:& facilè rumpi, ut etiam fluminum aluei immutentur. Ipse quidem ad rem quandam gerentem se missum, uidisse affirmat mille uel amplius urbium& uicorum regionem desertam, cùm Indus proprium alueum reliquisset,& ad sinistram conuersus esset in alium longe profundiorem,& quasi se inde praecipitasset: adeò ut regio ad dextram relicta non amplius effusionibus irrigaretur, cum non modo alueo recente sublimior esset: sed etiam omni fluminis Inundatione. Flumina autem exundare,& uentos STRABONISGEOURAPH. 438 uentos à terra non spirare, id comprobatur uerbis Onesicriti. Is enim maritimam oram dicit palustrem unde samque esse, praesertim ad fluminum ostia, propter limum& maris effluxum,& propterea quod marini uenti prae ualeant. Megasthenes Indiae foecunditatem ex eo maximè declarat, quòd eabis fructum ferat uno in anno. Idem Eratosthenes in quit, alteram hybernam sementem, alteram aestiuam nominans quo modo& imbremNum enim annum inueniri dicit utroque tempore sine pluuia, qua propter magnam esse ubertatem, cum semper terra sit foecunda. Fructus autem arboreos multos gigni, radices stirpium, praesertim magnarum arundinum,& natura& decoctione dulces esse, aqua à solibus tepefacta, tam coelesti quàm pluuiali. Quodammodo igitur id uidetur dicere eam quae apud alios& fructuum& succorum maturitas dicitur, apud illos coicoctionem esse, quaetantum ad suauitatem saporis conducat, quantum ea quae per ignem fit. Idcirco etiam ramos arborum flexiles esse dicit, è quibus rotę fiant, ob eandem causam, in quibusdam lanam innasci, ex qua Nearchus ait sindonas subtilis& reticulati operis texi,& Macedones ea pro tomento usos, ac clitellis subiecisse. serica etiam eiusdem generis esse, bysso scilicet ex corticibus quibusdam excarminata. Tradit idem arundinem mel sine apibus gignere:& cum non sit arbor fructifera, ex fructu tamen ebrium facere. India multas quidem admirabiles arbores fert, è quibus est cuius rami ad terram propendent: folijs non minoribus clypeo. Oneficritus curiosus ea persequens quae sunt in Musicana terra, Indiae australissima, refert arbores quasdam ingentes esse, quarum ramcum ad duodenos cubitos creuerint, reliquum incrementum pronum faciant deflexi quousque terram contingant. deinde terram subeant, ac radices agant ueluti tradnces mox rursus in truncum exeant, à quo post quam aucti fuerint, in eodem modo flectantur,& aliam propaginem efficiant. rursusque aliam,& sic deinceps, ut ab una arbore longum umbraculum fiat, tabernaculo multis columnis innitenti simile. Refert ad haec miras arborum magnitudines, quarum stipitem uix quinque homines complecti queant. Aristobulus ad Acesinem, ac ubiis Hyarotidi permiscetur, de arboribus dicit quae ramos deflexos habent,& de earum magnitudine, ut sub una arbore quinquaginta equites me 4 ridiari possint. Ile uerò quadringentos ait. Narrat etiam Aristobulus, arborem esse 4 non magnam, quae magnas siliquas habeat fabarum similes, denorum digitorum longitudine, mellis plenas: quas qui ederint, non facilè euadant mortem. Qui dixerunt trans Hyarotidem uisam fuisse arborem, quae umbram in meridie faceret quinque stadiorum, cunctorum de arborum magnitudine sermonem excesserunt. Idem tradit lanigerarum arborum florem Iudleum habere: quo exempto reliquum lanę in morem carminetur. In Mu sicani regione frumentum spontè nasci tritico persimile ait: itemque uites uiniferas cùm cęteri uino carere Indiam dicant, adeò ut necibi tibia sit, ut Anacharsis aiebat, nec ullum aliud musicum instrumentum praeter cymbala& tympana& crepitacula, quibus uti praestigiatores solent. Item Indiam multa medicamenta habere,& multas herbarum radices, tum salutares, tum noxias. quemadmodum& multos colores:& hic& alij dixerunt. Addit legem esse, si quis exitiale aliquid inuenerit, nisi& remedium eius repereat, morte plecti: si ad inuenerit honorem ei a regibus haberi. Esse Indię australi cinnamomum nardum,& alia fromata, quemadmodum Arabiae& Aethiopiae. cui quod ad radios solares attinet persimilis sit: differat autem aquarum abundantia, unde aër udus est,& foecundior proinde atque ad nutriendum uberior: ac eodem modo& terra& aqua. quapropter animalia tum terrestria, tum aquatilia apud Indos quam caeteros maiora esse: siquidem etiam Nilus caeteris fecundior sit,& magna producat, cùm alia, tum ea quę ancipitis sunt uitae. Aegyptiae quoque mulieres interdum quater geminos pariant. Narrat Aristoteles quandam septem geminos peperisse. Idem Nilum foecundissimum uocat,& largè nutri entem propter moderatam solis decoctionem, relinquentis nutrimentum& superfluum euaporantis. Ex eadem causa uerisimile est id contingere, quod hic dicit, Nili aquam dimidio minori igne decoqui quàm caeteras. Quanto autem magis(inquit.) Niliaqua, multam& angustam regionem rectè percurrit,& multos aëres ac mundi uarias plagas permutat: Indica uerò flumina in maiores latioresque effunduntur campos, diu in eisdem regionibus immorantia: tanto illa hoc magis nutriunt. unde& cete plurima generant& maiora. LIBER DE CIMVSQVINTVS. maiora. Praeterea aquam iam decoctam è nubibus effundi. Hoc Aristobulus non concesserit qui negat campos complui: Onesicrito autem uidetur. Idem aquam causam facit proprietatum in animalibus. cuius signum affert, quòd peregrina pecora eam potantia calores suos in regioni ei familiarem mutant colorem. atque hoc profectò benè dictum est. Quod autem Aethiopes nigri sunt& crispi, eius rei non rectè in meris aquis causam ponit, ac Theodectem repraehendit, qui causam referat ad solem, cum sic ait: Quorum propinqua Sol adurens orbita Fuliginoso corpora colore imbuit, Aestuque tostas sicco crispauit comas: Materiemque adolescendi consumtam abstulit. Quanquam hoc quidem rationem aliquam habet, dicit enim solem non esse uiciniorem Aethiopibus quàm alijs, sed magis perpendicularem,& propterea magis adurere. ut non rectè dicat ille solem propinquum ab omnibus aequaliter distantem. Tum calo rem quoque non esse ingredinis causam: cum qui in uentre sunt matris quos nondum sol attigit, tamen nigrescat. Enimuerò meliùs dicunt qui causam soli tribuunt,& eius adustioni per uehementem quandam summi humoris deminutionem. qua de causa affirmamus Indos non crispari, nec eorum colorem aduri, cum nihil ijs tale accidat, humidi aëris compotes. In utero autem ob seminis facultatem atque uim iam talesfiunt, quales fuere qui eos genuerunt. quo pacto etiam affectiones corporum certae à generis communitate profecta, aliaeque similitudines explicantur. Porro quod dictum est solem eodem interuallo ab omnibus terrę locis distare, id sensui uerum uidetur, non item rationi. Atque id sensus etiam non quouis pacto comprobat: sed ut terram dicimus ad Solis globum puncti rationem obtinere. Nam respectu eius sensus quo calorem percipimus, de proximo quidem magis, de longinquo uerò minus: non aequale indicabitur interuallum. atque hoc modo Sol propinquus Aethiopibus dicitur, non ut Onesicrito uisum est. Ist. huc ipsum ex ijs est, quae in confesso sunt apud omnes,& similitudinem ad Aegyptum, & Aethiopiam Indiae tuentur: quod campi quinon inundantur, propter siccitatem sterilescunt. Caeterùm Nearchus antiquam de Nili incrementis quaestionem sic explicari ait, quod In dica flumina edoceant, ex aestiuis imbribus id contingere. Alexandrum quidem cùm crocodilos in Hydaspe uidisset:& Aegyptias fabas in Acesine, putasse Nili initium se inuenisse:& propterea classem in Aegyptum parasse, tanquam per hoc flumen in Nilum nauigaturum, paulo post intellexisse, quod sperabat, effici non posse. Nam magna flumina interiacent& difficiles aluei,& in primis oceanus, in quem omnia Indiae flumina exeunt. Postea Ariana,& Persicus& Arabicus sinus,& ipsa etiam Arabia& Troglodytica. Ac de uentis quidem& imbribus,& fluminum incrementis& camporum mundatione hactenus. Porrò requiritur, ut de singulis fluminibus dicamus, quaecunque ad Geographiam utilia sunt,& quorum nos historiam accepimus. Aliâs enim flumina in primis ad praesens totum argumentum conducunt, utpote magnitudinum& figurarum regionum naturales termini. At enim Nilus& Indiae flumina aliquid plus caeteris pręstant, propterea quòd sine ipsis regio habitari nequit, cum eorum beneficio& colatur& nauigetur, nec aliter adiri aut habitari possit. Proinde cogniti nobis sunt fluuij memora- De fleuijs sic biles ij, qui in Indum illabuntur: loca etiam per quae ij deferuntur, nouimus de reliquis plùs est ignorationis quam cognitionis. Etenim Alexander, qui hęc cum primis aperuit initio: cum ij, qui Darium dolo occiderant, ad occupandam Arianam impetum fecissent: maius operaeprecium fore existimauit, si eos persequeretur& aboleret. quare in loca quenit Indiae proxima per Arianam. qua ad dextram relicta, Paropamissum ad borealia Bactrianamque transcendit: atque omnibus subactis quae Persis parebant, ac etiam pluribus, in Indiam iter conuertit, cum multi de ea, quanquam non certa, praedicarent. Quare ijsdem montibus per uias breuiores exsuperatis reuersus est, habens Indiam à sinistris. postea rursus in eam redijt, ac occidentales eius fines& Cophem flumen& Choaspem qui in Cophem exit,& apud Plegerium urbem fluens praeter Gorydalem urbem& Bandobenam& Gandaritim permeat. Intellexit apprimè habitabilem& frugiferam esse montanam& borealem regionem: australem uero partim siti uastam, partim fluminibus,& omnino Peucolaiti Simia 460 STRABONIS GEGRAPH. omnino exustam,& bestijs magis quàm hominibus conuenientem. Ergo prius laudatam sibi Indiae partem occupare intendit: simul ratus, flumina quae traijcienda erant, transitu faciliora esse, cum non procul à suis fontibus abessent,& terram quam permeabant transuers è secarent. simul audierat plura in unum coire: atque id semper eò magis effici, quo ulterius procederetur, ut transitu difficiliora subinde fierent, praesertim in nauigiorum penuria. Hoc Alexander metuens, Cophem traiecit,& montana omnia subegit quae ad orientem uersa erant. Post Cophem erat Indus, postea Hydaspes, inde Acesines, ab hoc Hyarotis postremo Hypanis. Vlteriùs quidem progredi cauit, tùm quaedam oracula obseruans, tum propter exercitum iam animos despondentem labore, in primis continuis pluuijs defatigatum. Exorientalibus itaque Indiae partibus, eae nobis innotuere quae cis Hypanim sunt,& si qua porrò explorauerunt, qui post illum trans Hypanim usque ad Gangem,& Polibothra processere. Post Cophem itaque Indus fluit. Re gionem inter haec duo flumina mediam habent Astacoeni, Masiani, Nyssei,& Hypasij. Sequitur Assacani ditio, in qua est Magosa eius regia, deinde iam ad Indum est alia ciuitas nomine, Peucolaitis iuxta quam Alexander per pontem traiecit exercitum. Inter Indum& Hydaspem est Taxila, magna ciuitas,& legibus optimis constituta. Circumiacens regio praeclara& ualde ferax, iam campis uicina. Eius incolae& Taxilus eorum tex perhumaniter Alexandrum susceperunt: ac plura ab illo receperunt, quàm ipsi praebuere. adeò ut Macedones inuidia correpti dicerent: Quasi uerò Alexander non habuisset quibus benefaceret, priusquam Indum traijceret. Sunt qui dicant hanc regionem s maiorem Aegypto. Supra hanc in montibus est 5 Abisari regio, apud quem legati ab eo missi nunciauerunt duos dracones nutriri, alterum xxc cubitorum longitudine, alterum CXL, ut Onesicritus refert, quem meliore iure fabulosarum& haeredibilium de Alexandro narrationum, quàm gubernatorum naualium eiusdem rectorem dicere possis. Equidem quotquot Alexandrum comitati, de rebus eius gestis aliquid scripfere: ij admiranda ueris ante habuerunt. monstrosis tamen narrationib. omnes eos hic superasse uidem tamen interim quędam uerisimilia& memoratu digna dicere quae etiam qui fidem ei deroganti, non praeterirent. Sunt& alij qui dicunt dracones in Emodis montibus capi,& in speluncis enutriri. Porrò autem inter Hydaspem& Acesinem est Pori terra, multa sanè& opulenta, CCC ferè urbium. Item sylua ad Emodos montes, ex qua Alexander multam abietem,& pinum& cedrum,& uarios alios candices nauibus compingendis idoneos in Hydaspem deduxit, ex quibus classem construxit iuxta urbes in utraque fluminis ripa à se conditas, ubi eo transmisso Porum uicit. quarum alteram Bucephaliam no minauit, ab equo qui in eo proelio cecidit. Is Bucephalus à latitudine frontis quasi bouis capite praeditus, dictus est, quo semper Alexander in certainibus utebatur: erat enim bellator optimus. Alteram Nicaeam à uictoria appellauit. Dicunt esse in ea sylua maximam ingentium cercopithecorum, id est candatarum simiarum multitudinem, adeo ut cum Macedones aliquando multos in collibus quibusdam apertis uidissent ordinibus stare instructis(nam id animal ad humanum accedit captum, non minus quam elephantes.) exercitum putauerint esse,& in eos tanquam hostes contenderint: à Taxilo autem quitum cum Alexandro erat, recognita cessasse. Hoc animal duobus capitur modis Nam cum imitari omnia soleant,& in arbores fugiant, uenatores cùm eas in arboribus insidere animaduertunt, catinum aqua plenum in conspectu ponunt, oculos sibi ex ea abluentes, postea uisco pro aqua posito abeunt, atque eminus insidiantur, ubi animal ex arbore descenderit,& sese uisco illeuerit& conuiuenti palpebrae cohaeserint, accedentes uiuum capiunt. Atque hicunus est modus. Alter est, culleolos quosdam in braccae modum induunt, abeuntque aliis ibi relictis interius uillosis,& uisco illitis. Simię se his in duentes, facilè capiuntur. Sunt qui 6 Catheam, Sophis regionem, qui unus fuit è no marchis(hoc est prouinciarum certarum regulis. inter hos amnes locauerint. Quidari trans Acesinem,& Hyarotidem, finitimam terrae Pori, consobrini alterius Pori, qui ab Alexandro captus fuit. regionem uerò quae sub hoc est, Gandaridem uocant. M rum maximè est, quod de honore pulchritudini tanto habito in Cathea narrant, ut equo rum& canum. Onelicritus autor est, apud eos regem pulcerrimum eligi. Puerum u rôf LIBER Decivs QVINTVS. rò post duos à partu menses publicè iudicari, utrum legitimam formam habeat& uita dignam necne, eumque cum ab eo iudicatus fuerit, qui rei praeest, uel uiuere uel interimi. Tingi etiam barbas ibi multis uarijsque coloribus ornatus gratia. Multos uerò ex Indis id impensè facere. regionem enim colores admirabiles& capillis& uestibus tingendis ferre,& hos homines caetera frugales, ornatui nimiam operam dare. Catheorum id quo que peculiare fertur, quod ut sponsus& sonfa se mutuò eligant. Item ut uxores cum uiris defunctis comburantur, ob hanc causam, quòd cum aliquando adolescentulos adamarent, à uiris secedebant, uel eos ueneno tollebant. Vt ergo ueneficia desinerent, hanc legem latam esse. quae profectò lex& causa mihi non satis probabilis uidetur. Dicunt in terra Sophia, in monte quodam sales effodi, qui toti Indiae fufficere possint. Item auri & argenti metalla non longè in alijs montibus dicuntur egregia, ut Gorgus indicauit metallarius. Indi& metallorum& conflandi imperiti, quibus abundent nesciunt, idcirco rem simplicius tractant. In eadem terra canes mirè bonos narrant. atque Alexandrum c& L canes à Sophie accepisse. Tum ut periculum faceret, duos leoni immississe: qui cum impares certamini essent, alios duos soluisse. ibi aequato iam certamine, Sophiches iussit, ut unus ex canibus crure appraehensus abstraheretur à morsu:& nisi obtempera ret, crus amputaretur. quod Alexander primò non concessit, cani uidelicet parcens. Sed cum Sophithes diceret se quatuor pro uno daturum permisit. Canis uerò potiùs sibi crus incidilenta sectione passus est, quàm morsum dimitteret. Caeterùm iter usque ad Hydaspem magna ex parte erat ad meridiem, citeriùs uerò ad orientem usque ad Hipanim, magis per montium radices quâm campos. quare cum Alexander ab Hypanlad Hydaspem& nauale reuersus esset, classem coniunxit, postea per Hydaspem nauigauit. Omnia praedicta flumina in unum intrant Indum, sed postremus Hypanis. quindecim dicuntur esse uniuersa, mentione digna, quae in Indum influunt, quibus omnibus auctus („ita quidem ad c stadia dilatari eum ut tradunt qui non moderatè loquuntur: moderatiores, ad 1 summum, minimum ad vii. multae autem gentes& urbes circa eum sunt.) postea duobus ostijs in australe mare se exonerat,& Pattalenam insulam facit. Alexandrum ut orientales partes omitteret, primò id mouit, quod prohiberetur Hypanim transire: deinde quod experientia intelligeret falsam esse famam, quae antè obtinuerat campestria regionis exusta ignibus esse,& bestijs magis quàm hominum generi habitabilia, quapropter illis partibus omissis, in has se contulit. eaeque propterea sunt melius quam illae cognitae. Regio quae inter Hypanim est& Hydaspem nouem nationes habere dicitur, urbes uerò ad IƒD, non minores Co in Meropide, quae multitudo uera maior tradi uidetur. Quae autem inter Indum est& Hydaspem, ea à quibus habitetur memoratu dignis, fere dictum est. Deinceps inferiùs habitant 7 Sibae, de quibus ante dictum est,& Malli, & Oxydracae, magnae nationes. Malli sunt, apud quos Alexander mortis periculum a- Centes ad Indu, dijt in expugnatione oppidi cuiusdam uselneratus. Oxydracae sunt, quos Bacchi cogna tos diximus. Ad ipsam uerò iam Patralenam Musicani terram dicunt,& Sabutae Sindona liam, ac etiam Porticam terram,& gentes alias quas Alexander subegit, fluuialem Indi regionem habitantes. Vitima est Pattalena, quam Indus facit in duos alueos diuisus. A. Pattalena. ristobulus ait, mille stadijs eos inter se distare: Nearchus addit octingenta. Oneficritus unumquodque latus compraehensae insulae, quae figuram triangulam habet, CιD CιD stadiorum dicit: fluminis latitudinem, ubi in alueos seinditur ad stadia CC,& eam insulam Delta nominat Aegyptioque asserit Delta aequalem, quod uerum non est. Nam Aegyptium Delta mille& CC aut CCC stadiorum basim habere dicitur, laterum utrunque minus basi. In Pattalena urbs est insignis nomine Patrala, unde insulae nomen. Onesicritus dicit finitimam oram magna ex parte palustrem esse, praesertim circa fluminum ostia, propter lutum quod defertur,& maris affluxum,& quia à terra uenti non spirant, sed loca haec à marinis flatibus occupantur. Multus est etiam in Musicaniterra commendanda, nonnulla incolis eius cum alijs Indis communia memorans, ut de longitudine uitae, quod centum& triginta uiuant annos. Nam& Seres his longaeuiores dicuntur. Item de uitę frugalitate,& salubritate, quanquam regio rebus omnibus abundet. Id eis proprium est quod Laconicorum in morem syssitiorum cibum in publico capiunt. Item quòd opsonium STRABONISGEOURAPH. 46x opfonium uenatione quaerunt:& auro& argento non utuntur quanquam metallis abundent. Item quòd adolescentibus aetate integris loco seruorum utuntur, quemadmodum Cretenses Aphamiotis,& Lacones Helotibus utebantur. Item quod nullas artes exquisitè discunt, praeter medicinam, nam inquibusdam nimium exerceri, ut in bellicis ac similibus, maleficium putant. Ac quod iudicium ijs non est nisi caedis& contumeliae, cùm homo praestare non possit, ne ijs adficiatur. quae uerò in contractibus fiunt, ea sint penes unumquemque, ideò ferendum esse, si quis fidem uiolarit: sed uidendum cui credatur,& non implendam esse urbem controuersijs. Haec ab ijs traduntur, qui cum Alexandro militarunt. Edita est etiam epistola quaedam Crateri ad matrem Aristopatram scripta, quae cum alia permulta admirabilia narrat, tum cum nullo concordat. Quin etiam refert Alexandrum ad Gangem usque processisse,& ipse se uidisse id flumen affirmat,& cete in eo, eiusque de magnitudine& latitudine& profunditate, remotiora à fide quàm probabiliora perhibet. Quippe Gangem maximum esse omnium fluminum, quae in tribus continentibus memorantur, proximum ab eo Indum, tertium Istrum, quartum Nilum, satis consentitur. singulari uerò alij aliter tradunt. Quidam minimum eius latitudinem triginta stadiorum dicunt, quidam trium. Megasthenes eum, ubi medio cris est, ad c stadia amplum tradit: minimam uerò profunditatem uiginti ulnarum. In huius& aliùs fluminis concursu sita esse Palibothra, octoginta stadiorum longitudine, latitudine xv, figura quadrangula, lateribus oppositis eandem ubique seruantibus distanti am: moenibus ligneis& perforatis circundatam, ita ut per foramina sagittent. Praepositam esse etiam fossam tutelae gratia,& recipiendorum purgamentorum ex urbe affluentium. Gentem in qua urbs est Prasios uocari omnibus praestantem alijs. Eius regem praeter proprium nomen quod à natalib. habet, de nomine urbis Palibothrum appelaris quemadmodum& Sandrocottum, ad quem missus Megasthenes fuit. Idem apud Parthos fit. omnes enim Arsacae nominantur: priuatim uerò alius Orodes, alius Phraates, alius aliter. Sanè quae trans Hypaniam est regio, eam optimam esse in confesso habetur Verùm de his nihil accuratè& certò traditur, sed propter ignorantiam& longinquita tem, inflatiùs ac portentosius omnia narrantur: ut quae de formicis perhibentur aurum effodientibus,& de bestijs alijs,& hominibus qui peculiares quasdam formas& singulares uires habeabit, nam Seres tam longae dicuntur uitae, ut ducentesimum annum excedant. Ferunt etiam quendam optimatum ordinem remp. gubernare ex quinque millibus consiliariorum constantem, quorum quisque elementem reipublicae prae beat. Megasthenes autor est, ligres apud Prasios gigni, magnitudine duplos ferè ad leonem, adeò robustos ut unus de mansuetis à quatuor hominibus ductus: mulum posteriore pede apprehenderit atque ad se pertraxerit. Cercopithecos uerò maximis canibus maiores,& totos albos praeter faciem, quae nigra est(cùm apud alios contrarium fit.) caudae longitudine supra duos cubitos, caeterum mansuetissimos esse, neque maligne insidiari aut furari. Lapides quoque effodi thureo colore, ficu& melle dulciores. Quibusdam in locis serpentes esse binorum cubitorum, membraneis alis ut uespertilio nes, eos per noctem uolare,& lotij aut sudoris stillas demittere, quae non cauentium eas corpora computrescere cogant. Item scorpios uolucres ingentes. Nasci quoque hebe num. Canes etiam esse ualidissimos, qui quod mordicus corripuerint, non ante dimittant, quàm aqua naribus infundatur: nonnullis praeuehementia in morsu oculos distorqueri, quibusdam etiam excidere. leonem& taurum à cane detineri, taurum mori rostro compraehensum, priusquam dimittatur. In regione montana, Siliam flumen esse, cui nihil innatet: quanquam id Democritus non credat, qui bonam partem Asiae per26 giauit, sed nec Aristoteles id concedit:& si aëres quidam sint adeò tenues, ut nulla in eis uolatilia inuehantur. Nonnulla uerò uapores exhalatos ad se trahunt,& hoc modo sub uolantia ab ijs absorbentur: quemadmodum electrum paleam,& sideritis ferrum ad se ra pit. ut fortassis aliquae eiusmodi uires etiam in aqua sint. Sed haec ad physiologiam pertinent,& ad ea quae de rebus superuehentibus traduntur. quare in eorum tractatione considerantur: nunc ijs omissis ea persequamur,& quae ad geographiam propiùs arti indorum septem nent. Dicunt totam Indorum multitudinem in septem genera diuidi, quorum pilose genera. LIBER Decivs QVINTVS. 46,8 phi honore antecedunt, numero uerò paucissimi sunt. utuntur eorum unoquoque priuatim, qui mactant& sacrificeant: publicè ue joreges in eo conuentu, qui maximus apud eos fit: cum nouo anno incipiente, philosophi omnes ad regis fores conueniunt,& quicquid quisque composuerit, uel obseruarit eo anno de fructibus, de animalibus, de republica, in medium proferunt. Vbi quis falsus fuisse ter depraehenditur, ei per totam uitam lege silentium indicitur: qui uera dixerit,& omni tributo exemtus habetur. Secundum genus agricolarum est, qui plurimi sunt,& probissimi. Hi ob immunitatem à militia,& securam opus faciendi licentiam, neque urbem, nec publicum negotium; nec ullum aliud munus attingunt, quamobrem eodem tempore,& eodem loco alij pugnant,& cum hoste pedem conferunt: alij erant uel fodiunt sine ullo periculo, cum illos propugnatores habeant. Et cum regio tota sit regis, ipsi eam conducti excolunt, pacti mercedis loco quartam fructuum partem. Tertium genus est pastorum ac uenatorum, quibus solis& uenari& pascere pecora& uendere,& iumenta locare licet. pro eo autem quòd terram bestijs liberant,& ab auibus semina legentibus dimensum frumenti à rege accipiunt, uagi errabundique uitam in tabernaculis agunt. Priuato homini equum&ullephantem alere non licet. utrunque enim regis possessio censetur. suntque harum rerum curatores. Elephantum autem sic uenantur. Locum aliquem ab omni purgatum materia, quatuor aut quinque stadiorum profunda fossa circumstaniorum tum ingressum, ponte angustissimo iungunt. deinde tres quatuorue elephantes feminas historiade mansuetis immittunt. ipsi in tugurijs occulti insidiantur. Per diem syluestres non accedunt, nocte autem singulatim retro eunt: quibus ingressis, uenatores clàm aditum occludunt. Postea nonnullos ècicurib. certatorib forussimos inducentes, cum illis pugnant, simul etiam fame eos defatigant. Cum uerò iam defessi fuerint, aurigam audacissimi clam descendentes quisque suiéeiephantis uterum subeunt, atque hinc subito syluestrium uterum subeuntes, compedes illis inijciunt. quo facto cicures instigant, ut uinctos uerberent. quousque in terram cadant. Postquam ceciderint, tubulis loris eorum colla ad domitorum colla ad stringunt:& ne ascensores excutere possint, colla circumcidentes, in cæsuris uincula imponunt, ut prae dolore uinculis cedant,& quietem agant. De captis seliguntur quicunque uel senio, uel inuenta inutiles sunt. reliqui in stabula ducuntur,& pedibus inuicem uin ctis, ac colla ad columnam ualidè infixam fame domantur. deinde herba uel arundine uiridi reficiuntur, post cicurantur, alij oratione, alij cantu aliquo, uel tympani sonitui deliniti Rari sunt, qui non facilè mansuescant. Sunt enim à natura mites& mansueti,& ad rationem utentis animalis ingenium pximè accedunt. Quidam aurigas suos, qui in certamine ce ciderint, è proelio efferunt. Quidam geanteriorespedes uterum subeuntes ppugnando seruauerunt. Quod si quem ex curatorib. magistrisue per iram interfecerint, adeò illum desiderant, ut prae moerore à ciko abstineant, interdum etiam sibi mortem consciscant. Elephantes coeunt,& pariunt ut equi plurimum uere. Mari coitus tempestiuus est, ubi domi detentus saeuire occipit, tunc enim pinguae quiddam emittit per spiramentum, quod ei secundum tempora est: feminę, cùm hic idem meatus apertus fuerit. Edunt partum cùm tar dissime, mense à conceptu decimo octauo, cùm celerrimè, sub sextum ac decimum. sex annos à matre nutriuntur. Viuunt plerique quantum longaeuissimi homines, quidam etiam ad ducentesimum perueniunt annum. Alioqui morbis obtionij sunt,& quidem curatu difficilibus. Vitijs oculorum remedio est uaccę lacte si perluantur, complures mot bos uinum nigrum epotum curat.1.11Vilneribus butyrum potum auxiliatur:(.ferrum enim eijcit) ulcera suillis carnibus inuruntur. Onesicritus dicit eos ad trecentesimum annum uiuere, raros ad quingentesimum: circiter ducentesimum robustissimos esse, in utero gestare ad decennium. Maiores Lybicis ac ualidiores cùm ipse, tùm alij perhibent, cùm proboscidibus propugnaculi deijciant,& arbores radicitus euellant, in posteriores pedes erecti. scribit Nearchus compedes in tramitum concursu quibusdam à uenatoribus disponi,& â mansuetis indomitos in eas agi, qui praestant,& ab auriga ducuntur. Adeò autem mansuescere, ut lapidem ad scopum iacere,& armis uti,& optimè natare ediscant, ut maxima possessio existimetur elephantis bigae, duci enim sub iugo, ut camelos. Hoc dictum non consentit ei, qui à solo rege equum& elephantem possideri dixetate 464 STRABONISGEOGRAPH. Formicae aurum rat. Formicarum autem aurum effodientium pelles uidisse idem ait, pardalis pelli perfodientes. similes. Megasthenes de formicis ait, apud Derdas, quae magna gens est Indorum montanorum, ad orientem expositorum, planiciem quandam montanam esse ter mille stadiorum ambitu,& sub ea aurifodinas, quas formicae estodiant, uulpibus magnitudine non minores, mira celeritate, uictum ex uenatione comparantes. Fodere autem terram per hyemem,& ad ostium accumulare, quemadmodum solent talpę. Huius auri ramenta, id enim sunt, parua decoctione egent. Vicini iumentis ea clàm rapiunt. apertè enim non possunt, prohibentibus formicis, quae& pugnant,& fugientes infectantur, quos cum depræhenderint, unâ cum iumentis interimunt. Vt ergo illas lateant, ferinas carnes per le ca plurima disponunt, itaque ad prędam dissipatis formicis, auri ramenta ipsi asportant,& fusionis ignaricuicumque mercatori rudia diuendunt. Sed quoniam in hoc sermone, quem de uenatoribus ac bestijs habemus, meminimus eorum quae a Megasche ne& ab alijs referuntur, haec etiam sunt addenda. Nearchus& multitudinem& malitiam replilium mirum praedicat, quaeè campis indomicilia fugiant, si qua fluminum exundationibus non operiuntur: atque eas impleant,& propterea cubilia hominum alta esse dicit, nonnunquam etiam emigrare eos, nimis excrescente rupture numero,& nisi multitudo maxima ab aquis exstingueretur, regio deserta esset: Addit& paruitatem eorum periculosam,& nimiam magnitudinem: alteram, quia non facilè possint euitari: Vipere. alteram, quia sint uiolenta. cùm quidem conspectae sint uiperae feminae sedecim cubitorum. Circumuagari incantatores, qui medicari putantur:& solam ferè hanc medicinam esse. Nam propter uitae frugalitatem,& uini abstinentiam, aut morbi non sunt: aut si qui sunt, eos Sophistae curant. Aristobulus negat se uidisse ullam tantae magnitudinis, praeter solam nomen cubitorum& dodrantis uiperam. Nos in Aegypto uidimus eiusdem fere magnitudinis uiperam inde allatam. Viperas autem mares complures uidisse se affir mat, multo tamen minores. itemscorpios ingentes, Et nihil horum tam infestum esse homini, quam paruos serpentes palmari longitudine, qui& in uasis,& in tabernaculis,& in sepibus occulti inueniantur: à quibus icti sanguinis profluuio ex omni meatu cum do lore maximo laborent: deinde pereant nisi citò subueniatur. Remedium propter Indicarum herbatum& medicamentorum uim facilè esse. Addit in lndo flumine,& paucos crocodilos inueniri, nec hominib. infestos. Caetera uerò animalia quam plurima sunt, eadem in eo gi gni, quae in Nilo, praeter hijppopotamum. Oneficritus& eum in lndo nasci affirmat. Tra dit etiam Aristobulus nullum ex marinis piscibus in Nilum recurrere, praeter alosam). siquidem ea est thrissa.)& mugilem, ac delphinum propter Erocodilos, in Indum uerò permultos. Et esquillis(si eae sunt carides tamen.) paruas usque ad montes ascendere, magnas usque ad Indi& Acesinae concursum. Ac de bestijs quidem hactenus: nunc ad Megasthene regressi reliqua explicemus. Post uenatores ac pastores, quartum genus ponit eorum qui artes exercent: item institores,& quicunque corpore uictum quaerunt. horum alij tributa pendunt ac statuta munia obeunt: alij uerò, ut sunt qui arma& naues fabricantur, alimenta& stipendia ab rege habent, cui& soli operis suis seruiunt, arma militibus praebet.exercitui praefectus,& classis praefectus naues nauigantibus,& mercatoribus precio locat. quintum genus est bellatorum, qui reliquum tempus ociosi agunt, in locis ab rege constitutis, ubi& uictus eis praebetur: ut cum opus sit, citò exeant, nihil de suo afferentes praeter corpora. Sexti sunt inspectores, quorum partes sunt ut quae aguntur inspiciant,& regi omnia clàm renuncient. Hi in urbe urbanas meretrices sibi adiutrices adhibent, in castris uerò castrenses, deliguntur autem uiri optimi ac fidelissimi. Septimi sunt consiliarij& attestores regis à quibus& magistratus& iudicia,& rerum omnium administratio geritur. Non licet ex alio genere in aliud matrimonio contrahendo transire, aut ab unius generis institutis ad alius descendere: neque simul pluribus se dare tractandis, nisi philosophus quis sit. huic enim ob uirtutem conceditur. De praefectis Aediles Indorum. alij annonae, alij urbi, alij militibus praesunt. Horum primi curant flumina, alij agrum me tiuntur, ut in Aegypto,& clausis aquae ductibus praesunt, ut ex aequo omnibus aquarum usus suppeditet. lidem uenatorum curam gerunt,& praemij& supplicij pro meritis potestatem habent,& tributa legunt,& artes inspiciunt, quae terra exercentur, ut eorum LIBER DecimVSQFINTVS. 405 rum qui ligna, uel domos, uel aes, uel metalla operantur. Conficiunt etiam uias,& per denastadia lapidem locant, diuerticula, distantiasque indicantem. Vrbani aediles in sex quinterniones sunt diuisi. Nam alij opificia inspiciunt, alij hospitum procurationem gerunt, hi hospitia distribunt,& hominum uictus uitam obseruant,& illis asseclas dant,& uel eos deducunt, uel defunctorum bona. Aegroantium quoque curam habent, & mortuos sepeliunt. Tertij ortus hominum obitusque perscrutantur,& quando& quomodo euenerint: idque tributorum gratia,& ne boni maliue natiuitas,& mors lateant. Quarti circa cauponas& commercia uersantur. Hi mensurarum frugumque curam habent, ut consignata uendantur, neque sinant eundem plura commutare, nisi duplex uecti gal persoluat. Quinti operibus locandis prae sunt, ea obsignata locantes, seorsum noua à ueteribus: quae qui miscuerit, multam persoluit. Sexti& ultimi uenditarum rerum de cimas exigunt:& qui uectigali remp.defraudauerit, capite plectitur. Ac priuatim quidem singuli haec curant, publicè uerò& propria& ciuilia& publicam suppellectilem,& precia& forum,& portus& sacra. Post urbis pręfectos est tertium collegium quod circa rem militarem uersatur, ad eundem modum in quinterniones sex diuisum, quorum unum adiungunt classis praefecto: secundum ei, qui bobus praeest, quibus instrumenta& cibaria,& alia militiae necessaria portantur, ijdem ministros praebent, qui tympanis& tintinnabulis utuntur. item stratores& machinarum fabros,& horum famulos, quos pabulatum ad tintinnabulum emittunt, praemio& supplicio celeritatem& securitatem eos condorefacientes tutela illis adhibita. Tertij peditum curam habent, quarti equorum, quinti curuum, sexti elephantorum. Equis ac caeteris bestijs regia stabula sunt, est& regium armamentarium, in quo arma adseruantur. Nam miles armaturam in armamentarium reddit: equum in equile: elephantum in suum item stabulum. His utuntur infraenibus. Currus à bobus in itinere trahuntur, equi capistro ducuntur, nepedes curribus iunctorum collidantur, neue eorum alacritatem currus hebetent. Currus praeter aurigam uectores duos habet: elephas aurigam& tres sagittarios, Indi in ui. Victus comores ctu frugales, sunt pręsertim in castris,& quia superuacaneis non delectantur, ornatuele. Indorum. ganti utuntur. De furtis altum apud eos silentium. Hinc est quod Megasthenes refert, se, cum in Sandrocotti castra uenisset, in quibus erant hominum CCComillia, nullam diem uidisse in qua ultra ec drachmarum precium furta essent allata, cum legibus hęc quoque uterentur non scriptis. Litteras enim nesciunt, sed memoriter omnia administrant. Tamen propter simplicitatem, ac uitae frugalitatem res eis prosperè succedere. Vinum eos non nisi in sacrifice ijs bibere, ex oryza confectum loco ordeo. Cibum quoque magna ex parte oryzam esse forbilem. In legibus& contractibus maximè simplicitatem eo argui, quod non multum habeant litium. nam neque commissi, nec depositi iura ulla habere, nec testibus uti, nec sigillis, sed simpliciter credere, domum frequentius incustoditam habere. Atque haec quidem omnia sunt continentiae. Caetera non facilè quis probauerit: ut quòd soli degunt, quòd non una omnibus,& coenandi& prandendi hora est, sed ut cuique libet. quippe ad ciuilem socialemque uitam contraria sunt commodatiota. De corporis exercitationibus praecipuè frictionem probant,& maximè strigilibus hebeni glabris corpora laeuigant. In tumulis& sepulturis faciendis perparci sunt, in cultu corporis contrà nimij. Nam& aurum gestant,& lapillis distincto ornatu utuntur,& sindones fioridas induunt,& umbracula secum portant, etenim pulchritudinem excodentes, omnia faciunt quae ad decorandam faciem pertinent. Veritatem atque uirtutem in precio habent. lraque aetati senum praerogatiuam nullam tribuunt, nisi prudentia ij excellant. Multas nuptas habent, quas à parentibus accipiunt, pari boum emtas, alias obedientiae gratia, alias prolis ac uoluptatis:& nisi castas esse cogant, scortari licet. Nemo ex Indis coronatus saerificat, nec adolet, nec libat, neque iugulant uictimam. sed praecluso spiritu ne Sacrificia cant, ne quid mancum deo offeratur, sed integrum Qui falsus testis depraehenditur, extremis partibus corporis multatur. Qui membro aliquo quempiam orbauerit, non modo talionis poenam subit, sed etiam manu truncatur. Quod si quis artifici manum, ocu lumue ademerit, morte luit poenas. Idem dicit neminem Indorum seruis uti. Onesicri. tus id proprium eorum ait, qui sub Musicano sunt,& quidem ea re hos alijs praestare. quemad STRABONISGEOGRAPH. aiin quemadmodum& alia permulta eius nationis peculiaria& laudem primariam merenReg. tia commemorat, utpote iustissimae. Regis corpus mulieres curant, eae quoque de parentibus emtae. Qui regem custodiunt,& reliquus exercitus manent extra portas. Si qua mulier regem ebrium occiderit, id praemij habet, ut cum illius successore iungatur, succedunt autem filij. Regi interdiu dormire non licet nocte cogitur cubilia per horas mutare idque propter insidias. Praeter exitum regis ad bellum, alius est, cùm adius dicendum exit, per diem totum audiens, etiamsi hora sit ut corpus curet, id autem fit strigilum per frictione. nam simul& audit,& à tribus frictoribus perfricatur. Exit etiam ad sacrifice. Tertiò ad uenationem, ubi Bacchico more maxima mulierum caterua circumfunditur, stipatores exteriùs manent. Nam uia funibus obtexitur, quòd si quis interiùs ad mulieres usque accedit, interficitur. Praecedunt regem tympana& tintinnabula. Cùm in locis septis uenatur, è solio sagittat, assistentibus ei duabus tribusue mulieribus armatis: cùm in locis non clausit uenatur, sagittat ab elephante. Ex mulieribus aliae curribus, alię equis, aliaeiephantis uehuntur: que ad modum& militię unà sunt, militant omni armorum genere instructae. Haec certè cum nostris comparata, ualdè sunt insolentia, magis etiam ista. Caucasi habitatores ait palàm cum mulieribus coire,& cognatorum carnibus uesci. Addit autem cercopithecos ibi esse, qui pręcipitia incedentes, saxa contra insequentes detrudant. Admiralia quae apud nos mansueta sunt, apud illos magna ex parte fera esse. Equos ibi unicomes reperiri ceruinis capitibus. Ex arundinib. erectas esse xxx 8 ulnarum longitudine, humiles 8 tanta crassitudine, ut quibusdam diameter fit trium cuMonstra. bitorum, quibusdam quadrupla. Prolapsus deinde in fabulas ait, homines quosdam esse quinque alios trium Spithamarum, quorum nonnulli naso careant,& duo tantum spiramenta supra os habeant, cum trispithamis grues pugnare: quod& Homerus significa aliad.x.6. uerit: perdices item ijs infestos esse, anserum magnitudine. Illos gruum oua legere atque abolere. nam ibi nidificant, nec alibi eorum oua, nidique reperiuntur, saepe etiam gruem existis regionibus euolasse, quae aeneam cuspidem haberet infixam, ibi accepto ictu. Similia sunt quae de Enotocoetis, qui auribus suis incubarent,& feris hominibus, ac monstris caeteris dicuntur. Sed feros homines ad Sandrocottum non esse perlatos, quod sibi mortem inedia consciuissent, eos calces antorsum plantas& digitos pedum retrò auersos habere. Adductos fuisse quosdam carentes ore, mites homines, qui circa Gangis ortum habitent,& uaporibus assarum carnium& fructuum ac florum odoribus enutriantur, & pro ore spiracula quędam habeant. hos rebus foetidis oppidò grauari: ideoque uitam aegrè tolerare, praesertim in castris. De reliquis permultis philosophos narrasse, esse Ocypodas, quia cursu equos praeuertant, ita dictos: quosdam Enotocoetos, qui aures ad talos usque dependentes habeant, quibus indormiant, adeo fortes, ut arbores euellant, & neruum rumpant. Alios esse unoculos caninis auribus& crinibus erectis, pectore hispido, habentes oculum in media fronte. qui naso carent, omnia& cruda edere,& paruo tempore uiuentes, ante senectutem exstingui,& superiorem oris partem prominentem longè habere. De Hyperboreis qui mille annos uiuunt eadem dicere eos, quę Simonides,& Pindarus,& alij fabularum scriptores. Fabula etiam est, quod Timagenes dicit, aeneis guttis pluisse ac eas confluxisse. Propinquius ueritati est quod refert Megasthenes, flumina auri mitas deferre, ex quibus regi tributum aduehatur. id enim etiam in beria contingit. De philosophis narrat eos quisunt montani, Bacchum celebrare, signa quaedam ostendentes: quod solùm apud eos agrestis uitis nascatur,& hedera,& laurus,& myitus,& buxus,& alia semper uirentia, quorum nullum sit trans Eughratem, praeter pauca quaedam in hortis amoenis, quae multo cultu conseruetur. Bacchicum est etiam, findonem& mitras gestare,& unguentis uti,& floribus tingi,& tympana ac intinnabula exeuntem regem praecedere. Campestres uerò Herculem colere. Quae profectò fabulosa sunt,& à multis refutata, pręsertim de uinoac uitibus. nam regio transFughratem& Armeniam uineas habet. Mesopolamia quidem tota& Media ac caeterę regiones usque in Persiam, & Carmaniam, magna ex parte uitibus& uino abundant. De philosophis quoque diuisionem aliam instituit, duo genera eorum faciens, quorum unum Brachmanes, alterum Brachmanes. Germanes dicatur. Praestare autem Brachmanes alteris, quòd eorum decreta magis sint consen LIBER DecIMVSQVINTVS. consentanea. Hi quamprimûm concepti sunt, uiros doctos curatores habent, qui& matri& concepto accedentes, in speciem quidem incantando proli ac matri foelicitatem conciliant: sed re uera quaedam continentiae praecepta dant. Matres quae libenter eos audiant eò feliciores prole futuras existimant. postquam uerò nati sunt, alios atque alios cu ratores fortiuntur. nam quo magis aetas adolescit, tanto elegantiores magistros succedunt. Philosophos istos ante urbem in luco degere, intra mediocrem ambitum quo cinguntur. frugaliter uiuere, super toris ac pellibus iacere animalibus ac Venere abstine. re, serijs sermonibus intentos,& cum uolentibus audire communicantes. Auditori au tem non licere nec loqui, nec screare, aut exspuere, alioqui diem illam coetu excludi, ut incontinentem. Et cum triginta& septem annos sic uixerint, in sua secedere,& laxius centiusque uiuere sindonem induere, aurum in manibus& auribus moderatè gestare,& carnibus uesci animalium, quę hominum opera non adiuuant, ab acribus& condimentis abstinere, quamplurimas ducere uxores, multiplicandae prolis gratia. nam è pluribus plura etiam nasci bona. Seruis si careant, eorum uites ministerio liberorum suorum eocompensare. x cum proximè aduenerit, pluri opus habere apparatu. Brachmanas cum uxoribus non philosophari, ne si improbae sint, aliquid quod efferrinefas fit, in profanos efferant: si probae, uiros relinquant. Nam qui uoluptatem ac dolorem, uitam a mortem aeque condemnat, subditum esse alteri nolle, huiusmodi autem esse probum& probam. Plurimas eorum de morte disputationes esse. Nam hanc uitam habendam esse, quasi recens conceptorum hominum statum. mortem uerò partum in ueram illam& foelicem uitam, ijs qui rectè philosophati sint, propterea eos multa exercitatione se ad mortem praeparare, nihil eorum quae hominibus accidere dicuntur, bonum esse uel malum, neque enim futurum, ut ijsdem è rebus alij molestiam, alij gaudium caperent somni: similes o piniones concipientes: utue ijdem interdum augerentur interdum immutati gauderent. Eorum ue rò quae ad naturae cognitionem pertinent, quaedam dicit stultitiam ab eis censeri: ut quifa ctis quam uerbis malint se bonos demonstrare. De multis uerò cum Graecis sentire, ut quòd mundus sit ortus,& interiturus,& sphaericus:& quod conditor& administrator eius deus uniuersum eum peruadat. uniuersarum rerum primordia diuersa esse, mundi autem aquam,& praeter quatuor elementa, quintam quandam naturam esse, ex qua coelum astraque constent, terram in medio sitam uniuersi, de semine, de anima, alijsque compluribus similia eos dicere, texere etiam fabulas quasdam, quemadmodum Plato, de immor talitate animae,& de iudicijs, quae apud inferos fiunt,& alia huiusmodi non pauca. Ac de Brachmanis quidem hactenus. Germanum eos honoratissimos sit, qui Hylobij appellantur, ex eo quòd in syluis degunt, è frondibus& syluestribus fructibus uiuentes, uestem ex arborum corticibus habentes, uini& Veneris expertes hos cum regibus de causis rerum interrogantibus per numios colloqui,& per illos diuina à regibus coli& placa ri. Post syluicolas in honore medicos esse, ut qui circa hominem philosophhentur, fruga les quidem, non tamen sub diuo degentes, orya& farina uiuentes, quę nemo rogatus illis non argiatur, nemo hospitio non libenter suscipiat. Posse eos& foecundos facere, & marium& feminarum procreationem medicamentis praestare. Medicinam plurimum per cibos perfici, non autem per medicamenta, ex medicamentis maximè unctiones pro bari,& cataplasmata. quòd caetera maleficij non sint expertia. Atque tam hos quàm il los,& in laboribus& tolerantia constantiam exercere, adeò ut quotidie in eodem gestu immoti perseuerent. Alios esse quosdam diuinatores, incantatoresque& rituum eo rumque quae de defunctis feruntur non ignaros, errantes per uicos& urbes. alios uerò his elegantiores atque urbaniores, qui nec ipsi abstineant ab ijs, quae de inferis memorantur, quae ad pietatem sanctimoniamque pertinent. Cùm horum etiam nonnullis mu lieres philosophari, à uenereis abstinentes. Aristobulus uidisse se dicit Sophitas duos è Taxilis, utrosque Brachmanes: alterum seniorem consum, alterum iuniorem comatum. utrunque discipulis comitatum fuisse, solitos reliquo tempore in foro uersari,& ut consiliarijs honorem hunc habitum, ut quicquid ex rebus uenalibus uellent, id gratis auferre liceret,& ad quemcunque accesserint, sesamino oleo eum fudisse, ut usque ad oculos flueret,& multo melle ac sesamo praesente, panem conficentes, gratis enutritos. Cumque etiam STRABONISGEOGRAPH. 168 etiam ad Alexandri mensam accederent, affaistentes coenasse,& tolerantiam docuisse. nam in locum quendam proximum cùm secessissent, seniorem supinum& solem& imbres pertulisse: iam enim pluebat, uere incipiente. Iuniorem uerò in altero pede stantem lignum tricubitale ambabus manibus sublatum sustentasse, pede autem iam defesso, alteri innixum, atque ita totum diem perseuerasse. Ex his longè continentiorem uisum fuisse iuniorem, qui cum aliquandiu regem secutus fuisset, domum reuersus est:& eo relicto, iussit si quid uellet ad se uenire, alterum usque ad extremum secutum,& uestem& uitam apud regen immutasse:& cum à quibusdam incrementur, respondisse, quadraginta exercitationis annos se complesse quos promisisset Alexandrum filijs eius dona plurima dedisse. Taxilarum consuetudines idem insolentes quasdam refert. Qui filias prae inonia locare non possunt, in ipso aetatis flore in forum eas producere, cum tuba & classicis, quibus bello signum dari solet, tum multitudine conuocata, puellam acce dendi primùm posteriora humero tenus detegere, postea uerò anteriora: ubi placuit, certis conditionibus approbatis nubere. Item mortuos uulturibus proijci. Plures autem uxores habere, quod cum multis habent commune. Dicit etiam audiuisse apud quosdam uxores spontè cum uiris comburi: quae id non ferant, inglorias esse, quae& de alijs perhibentur. Onesicritus missum se scribit, ut cum 18phistis collo queretur. Etenim Ale xandium audiuisse, rudos eos incedere,& tolerantiam exercentes, in honore maximo haberi, ad alios autem si uocarentur non Ire, sed iubere ut ad se uenirent, si quid assequi uellent, quod ab eis ageretur& diceretur. proinde cum essent tales,& neque sibi deco rum putaret Alexander ad illos accedere, nec uellet inuitos cogere, ut quicquam facerent praeter patria instituta: se missum inquit. Inuenisse autem se quindecim homines uiginti stadijs ab urbe, alium in alio gestu, uel stantem uel sedentem, uel iacentem audum,& usque ad uesperam immotum, postea in urbem discedentem. Omnium uerò difficilimum esse solem perpeti adeò calidum, ut nemo alius nudis pedib. in meridie terram calCymnof-yhista care sustineret. Collocutum sextum uno eorum nomine Calano, qui postea usque in Perri philosophia. siam Alexandrum secutus, secundum patriam legem mortuus est, in rogum impositus: tunc autem fortè lapidibus incubabat. itaque accessisse,& eum appellasse ac dixisse, Missum se ab Alexandro eorum sapientiam auditum,& regi renunciatum: quare se paratum audire, nisi quid obstaret. At Calanum, cum chlamydem,& causiam, ac crepidas indutum conspexisset, risu sublato ita fatum. Olim omnia plena erant triticeae& hordeacae farinae, ut nunc pulueris fontes, alij lacte, alij aqua fluebant, nonnulli melle, alij uino, quidam oleo. Homines autem ob satietatem ac luxuriam ad contumeliam se transdiderunt. Iupiter itaque praesentem statum exosus, omnia aboleuit,& uitam per laborem degendam instituit. Tunc temperantia& uirtutibus caeteris in medium prodeuntibus, rursum bonorum copia facta est. Nanc iam res penè ad saturitatem contumeliamque redijt, ac periculum est ne rerum omnium interitus impendeat. Quae cum dixisset, iusisse, si quid uellet audire, ut eo habitu deposito, super ijsdem lapidibus audus iaceret. Se autem animi dubio, Mandanim, qui caeteros anteibat aetate pariter atque sapientia, Calanum obiurgasse, qui contumeliam culpans, ipse contumeliose ageret. Sibi ad se uocato dixisse. Summore quidem Alexandrum laudo, quòd in tanta administrandi imperij mole sapientiam expetit, quem solum ego in armis philosophantem uidi. Lon gè utilissimum fuerit, si ij sapiant, quibus potestas est uolentibus continentiam persuadendi, inuitos autem ad eam cogendi. Mihi autem(. aiebat.) uenia debetur, si per tres interpretes colloquens, qui praeter uocem plebeio quouis nihil amplius intelligunt, non possum nostrae sapientiae uim ei demonstrare, nam perinde res habet, ac si quis postula ret limpidam aquam per coenum delabi. Omnia itaque dicta Mandanis eo pertinuisse Eam esse optimam doctrinam, quae uoluptatem molestiamque animo eximeret, molesti * am à labore differre, quòd illa ei esset inimica, alter uerò amicissimus. Ipsos corpora ad laborem exercere, ut mentes confirmentur, quibus motus sedentur,& bona omnibus consulendi publicè priuatimque facultas adesset. quomodo etiam nunc Alexandrum instituturi essent, ut& meliori rectè obtemperare,& deteriorem reddere meliorem possit. Posthaec interrogasse, num talia etiam apud Graecos dicerentur? Cumque respondisset ipse, LIBER DecimVSQVINTVS. ster ipse, eadem Pythagoram docere, ac iubere ab animalibus abstinere, tum Socratem& Diogenem que ipse audisset, intulisse Mandanim. Sane prudenter eos de caeteris rebus sentire existimo, in uno autem errare, quòd legem anteponunt naturae. aliâs enim non puderet eos nostro more quidos degere,& tenui uictu esse contentos. cùm ea optima domus sit, quae minimo apparatu indigeat. Addidit multa se de natura, de signis, de imbribs, de siccitatibus, de morbis denique inquirere. Abeuntes uerò in urbem per fora disper gi:& quemcunque offenderint ficus uel uuas ferentem, ab eo gratis capere, si oleum fuerit, eo perfundi,& inungi. omnem domum dinitum sibi patere usque in mulierum conclauia, ingressos autem in coenae,& sermonum communicationum adhibere. Turpe apud eos putari corporis morbum: quem si quis ueretur, seipsum igni è uita educit, nam constructo rogo super eum perunctus sedet,& accendi iubens immotus comburitur. Nearchus de Sophistis ita loquitur. Brachmanas in ciuitatibus uersari,& reges sequi,& eorum consiliarios esse: caeteros uerò quae ad naturam pertinent contemplari:& ex his Calanum fuisse, cum eis unà mulieres philosophari,& omnium uitas durissimas esse. De institutis uerò aliorum haec prodit. Leges esse non scriptas, alias communes, alias proprias, quae ab aliorum legibus ualde sint alienę. ut quòd apud nonnullos uirgines praemium proponantur pugellatione uinenti,& sine dote nubant,& quòd alij quidam per cognationes & communiter agros colant:& cum fructus colligunt, quisque onus suum todat in anni alimenta: reliquum uerò crement, ne ociosi sint, sed habeant laborandi causam. Armaturam esse arcum& sagittas tricubitales, uel tragulam,& peltam,& glarium latum tricubitalem, capistris, pro frenis uti, quę à camis non multum diffe autem Item labia claris perforari. Monstraturus porrò Indos ualde studiosos esse artium, dicit eos spongia apud Macedonas uisa, statim eam imitatos fuisse, pilos& funiculos subtiles,& licia in Ienam conscion tes:& cum impleuissent, partim traxisse, quę autem coloribus tingerent. 9 Item subitò multos strigilum& lecythorum opifices exstitisse, ępistolas in sindonibus scribere per elegan* tes cùm alii negent ullis eos uti litteris. Aere fulo uti ductili nequaquam, causam uerò non dixit, cùm tamen absurditatem consequentem dixisset, quod uasa decidentia fictilium more frangantur. Inter ea, quae de India memorantur illud quoque est, quòd apud eos mos est;& reges,& omnes qui in potestate aliqua sunt; uoto facto adorari, non autem proplité flexo honorari. Haec regio lapides preciosos fert, ut crystallum,& uarios ca. bùn culos,& margaritas. Dissensionis scriptorum in er se argumentum sumto, quae de Calano ij narrant. Etenim cum Alexandro fuisse,& igne mortem sibi consciuisse, uno omnes ore dicunt. modum ue ònon eundem omnes dicunt, nec easdem causas. Quidam tradunt eum tanquam regis prędicatorem secutum fuisse eum ultra Indiae fines, praeter communem aliorum philosophorum consuetudinem: qui Indiae regibus assistunt, ea praecipientes quae ad deorum cultum pertinent, quomodo Magi Persarum regibus solent. Cumque apud Pasargadas aegrotaret(nam tum primùm eum morbus inuasit.) se ipsum uita soluisse, annos natum LxxIII, regis precibus non curatis. Facto enim rogo,& au rea lectica superimposita, illum in ea cubisse, uelatoque corpore ombustum fuisse. Alij eum in lignea domo frondibus plena,& pyra super tabulato constructa inclusum uti iusserat, pompa peracta se ut trabem in ignem iniecisse,& cum domo deflagrasse. Megasche nes nullum philosophis decretum esse de morte sibi consciscenda affirmat. Sed temerarios haberi, qui hoc in se admittant, ac natura quidem duros, in uulnus uel praecipitium ferri: doloris patientes in profundum maris: doloris impatientissimos strangula i, igneos in ignem detrudi, ac talem Calanum fuisse, incontinentem sanè hominem,& men sae Alexandri mancipium. Ea propter hunc uituperari, Mandanim summopere laudari. is cum Alexandri nuntij eum ad louis filium uocarent,& parenti dona pollicerentur, dicto non audienti minarentur cruciatum: respondit, neque illum louis filium esse, quine minimae quidem terrarum parti imperaret: nec se illius dona requirere, qui saturarinon posset nec minis terreri, cum uiuens satis ab India nutriatur, mortuus uerò ab attrita iam senio carne liberetur, in meliorem purioremque uitam transmigrans. itaque& ab Alexando laudatum dicit,& missum factum. Porro haec etiam a scriptoribus dicuntur, ab Indis louem pluuialem,& Gangem flumen,& indigetes genios coli,& cum eorum rex capillos STRABONISGEOURAPH. A70 capillos abluit, magnam festiuitatem celebrari,& maxima dona mitti, diuitias suas certatim ostentantium. Addunt nonnullas ex auriferis formicis alatas esse,& flumina auri ramenta deferre, ut in Iberia. In solennibus pompis multos elephantes mitti, auro& argento ornatos,& multas quadrigas,& boum paria, deinde exercitum instructum sequi,& ingentes lebetes deauratos,& magnos crateras,& mensas ex lndico ære,& sellas,& pocula,& labra ferè omnia smaragdis& beryllis,& Indicis Indunculis distincta. Item uestem uariam auroque intertextam,»& pardales,& leones mites,& uariarum eleganterque canentium auium multitudinem. Clitarchus refert, magnis praeditas frondibus arbores in plaustris quaternarum rotarum departari,& ex eis aues mansuetas excuti, quarum canorissimum dicit orionem, aspectu pulcherrimum, atque uarium, catreum nomine speciem pauoni persimilem. reliqua uerò imaginis pictura ab illo sumenda est Pramnee. Brachmanis Pramnas philosophos opponunt, contentiosum genus hominum& arguendo deditum. Brachmanas etiam quod physiologiam& astronomiam exerceant, ab illis ut stultos& ostentatores derideri. Horum alios montanes, alios Gymnetas, alios ciuiles ac domesticos appellari. montinos pellibus ceruorum uti,& peras radicibus & medicamentis plenas gestare, ac medicinam, incantationes amuletaque profiteri. Gymnetas rudos degere, quod nomine ipsorum significatur,& magna ex parte sub dio tolerantiam, quam prius diximus, usque ad xxx& septimum annum exercere. Mulieres cum eis uiuere, non tamen permisceri. Atque hos in admiratione maxima haberi. Quos uerò ciuiles diximus, sindonem gestare,& in urbe uel in agro degere, hinnulorum uel damarum pellibus amictos. Et(ut uerbo dicam.) Indos ueste candida,& sindonibus candidis,& carbasis uti, secùs quàm ab his tradatur, qui eos dicunt uestes coloribus apprimè infectas gestare, comam& barbam, alere uniuersos,& crinem intricatum mitra redimere. Artemidorus tradit Gangem ex Emodis montibus ad austrum deferri:& cum ad Cangem urbem peruenerit, conuerti ad ortum usque Palibothra, atque ostia. Oenadem porro unum ex ijs nominat, qui in hanc influunt, nutririque in eo Erocodilos,& delphinas. andit & alia quaedam, sed ita confusè ac frigidè, ut non sit eorum habenda ratio. His ea adijci possunt, quae à Nicolao Damasceno dicuntur. Narrat hic se Antiochiae, quae apud Daphnem est, Indorum legatos uidisse, qui ad Caesarem Augustum uenerant. In episto la quidem plures fuisse memoratos: sed tres tantùm superfuisse, quos uidisse se ait: caeteris longitudine uiae magna ex parte absumtis. Epistolam Graecam fuisse in membrana scriptam, in qua significaretur Porum esse, qui scriberet se, etsi sexcentis regibus impe raret. Caesaris tamen amiciciam magni pendere,& paratum se quocunque uoluerit aditum concedere,& in quibuscunque rectum fuerit opitulari. Haec dicit in epistola contineri. Allata praeterea esse dona ab octo seruis nudis subliganda indutis, 10& aromatibus delibutis. Ea fuisse, Hermân à puero brachia ab humeris truncatum, quem nos uidimus. tum uiperas ingentes& serpentem decem cubitorum& testudinem fluualem trium cubitorum,& perdicem uulturae maiorem. Aderat etiam, ut aiunt, is qui se Athenis concremauit, quod alij in rebus aduersis facere dicuntur, ut praesentia mala effugiant, alij in rebus secundis quemadmodum hic. nam cum omnia ex sententia adhuc successissent. abeundum sibi è uita censuisse, ne quid aduersi accideret immoranti. Adeoque ridentem eun & audum& unctum in rogum isse affirmat,& inscriptum fuisse sepulcro: Hic iacet Zurmanochagas Indus, è Burgosa, qui secundum patriam Indorum consuetudinem se uita eeene deferis duxit. Post Indiam est Ariana, prima regionis pars, quae post Indum Persis obtemperat,& superiorum satrapiarum, quę extra Taurum sunt. Ab austro& septentrione eodem mari, & eisdem montibus terminatur, quibus India,& eodem flumine Indo, qui inter eam fluit, atque Indiam hinc uerò ad occidentem porrigitur usque ad lineam, quae à Caspijs portis in Carmaniam describitur: ut quadrilatera sit figura. Australe itaque latus ab Indi& Partalenę ostijs incipit. desinit autem Carmaniam uersus& Persici sinus os, habens promontorium ad austrum satis longè porrectum expositum. Postea in sinum deflectit usque in Persiam. In ea primum Arbies habitant, eodem nomine quo Arbis flumen appellati, quod eos à sequentibus Oritis deiungit, mille ferè stadiorum oram habentes. ut Nearchus ait, quae& ipsa Indorum parsest. Postea sunt Oritae, gens liberae conditionis, NONA 471 NONA ASIAE LA BVLA CONTINETARIAM, PARO PANISADAS, DRANGIANAM, ARACHOSIAM ET GEDROSIam. Parallelus eius medius rationem habet ad meridianum, quam tredecim ad quindecim. Circumscribitur autem tabula ab ortu India, à meridie Indico pelago,& ab occasu utraque Carmania& Parthia. Ab arctis, Margiana& Bactriana. H. m. H. m. Sariae 14 26 Arie Bitaxa 14 45½ 2 Alexandria 30 Paropanisadum Naulibis 14 27 Carura 26 Ciuitates in= Drangianae Prophthasia 14 20 Ariaspa 13 signes 50 à 3 Arachosiae Alexandria .14 Arachotos 14 Cuni 13 45 Gedrosiae Musarna 13 45 3 Arbis 13 30 TABV. aihe τυτABVLA ASIAE IX.(22) 198 106 10 1 122 30 Ce Tous les autres Paropani sus moi Astaueni Bolitae Drachamae E Ari4 fl. ARIA PARS Etymandri Aria lacus Parthiae Masdorani Parauti Casirotae Obares Scorpiofera regio H.C.P. Vous ne sont Pargietae aureti mots PARS Lun Darandae Bagous mon ARACHOSIA Prophthasia Carmanię desertae DRANGIANA Alexädriä Totacene Sydri EwLÄ INDIAE Arachotus Roplutae PARS Archotus Eorita A A G ria spe Bętij môter T.H.P. G.C.H.F.P. Mulam Indus fl. Musarnæ M r GE DROSIA Dartl Parsirx PARS Paradenę INDIAE INTER Carmaniae Arbin Gangem pars 4 Tropicus Cancri Parisine Ciuitates. ARIAE. Bitaxa, Dista, Taua, Siphare, Ambrodax, Phora Rhamna, rana, Chaurina, Karbasana. PAROPANISADVM. Naulibis, Carura quae og Ortospana, Locharna, Bogarda, Cat Rhagiana DRANGIANAE. Rhuda, Asta, Arana, Bigis. Joh Acht ARACHOSIAE. Axola, Phoclis, Rhizana, ChoaCoiamba spa, Sigara, Grammace, Maliana. Mare Indicum GEDROSIAE. Badara, Cottobara, Parsis, Arbis, Omiza, Soxtra, Officana. Carmina Aschab. 1 98/ 100 1 dane 104 106 114 116 12-12-14 1.73 Parall. decimus Diarhodos Parall. nonus Parall. Octanus Diaalexandros Parall.7 Parall. 6 Diasyene Parall quintus 2„ LIBER Decivs QVINTVS. 475 nis, quorum praeternauigatio cIDIƆ CCCC stadiorum est. Inde Ichthyophagorum(quisic ab esu piscium dicuntur.) ora septem millium& quadringentorum stadiorum. Hinc Carmaniorum, ter mille& septingentorum usque in Persiam, ut in uniuersum stadia sint CCIDD cι> cι> Iƒcccco. Ichthyophagorum regio mari uicina est,& magna ex parte ar-Ichthyophagi. boribus caret, penuria in ea palmarum, acanthi, myricae, aquarum& domestici cibi maxima est. Vescuntur piscibus, tum ipsi, tum eorum pecora,& aquas pluuia è puteis fossis haustas potant, pecorum carnes piscibus pręferunt. ⁊ Domos ex ossibus cetorum& ostręorum conchis magna ex parte faciunt. nam trabium& fulcrorum usum costae praestant, portas maxillae, è uertebris fiunt mortaria, in quibus pisces tundunt, ad solem assatos postea ex his panem conficiunt, frumenti paululum admiscentes. Nam& molas habent, quanquam ferro carentes. Atque hoc quidem haud adeò mirum est, cum id aliunde afferri possit. sed quomodo attritas reficiunt? nimirum lapidibus ijs, quibus& sagittas,& missilia praeusta exacuunt, pilces partim in furnis assant, pleroque crudos edunt * Capiunt eos retibus ex cortice palmarum factis. Supra hos est Gedrosia, minus quam India exusta, quàm reliqua Asia magis. Ea fructuum& aquarum inonia laborat, nisi ge Gedrosia. state, nec multo melior est, quàm regio Ichthyophagorum: fert tamen armata, praeci puè nardum& myrrham, ut Alexandri exercitus his pro tecto& stratis uteretur, odoratiorem simul ac salubriorem aërem habens. Ac de industria quidem sub aestiuum tempus ex India discessere. tunc enim Gedrosia imbribus abundat,& flumina ac cisternae im plentur, hyeme definiunt. Cadunt imbres in superioribus ac septentrioni obuersis partibus, in locis montanis, unde fluminibus auctis campi mari proximi irrigantur,& cister nae abundant. Alexander qui eas effoderent in deserta praemisit,& eos qui sibi& clais mansiones pararent. Nam copijs trifariam diuisis, ipse cum exercitus parte per Gedro-Alexandri siam profectus est, à mari quingentis stadijs, ubi plurimum, iter faciens ut simul& classi d'a propreſt oram commodam pararet, saepe etiam mari appropinquauit, tametsi id inopes difficiles que& asperas actas habebat. partem cum Cratero praemisit per mediterranea, ut& Arianam subigeret,& in eadem loca procederet, in quae ipse iter erat facturus, classem autem 11 Nearcho tradidit,& Onesicrito gubernatorum profecto, iubens compositè se qui,& ipsius iter à latere comitari. Et quidem Nearchus refert, iam rege iter peragente, ipsum in autumno sub uespertinum exortum Virgiliarum nauigationem cepisse, cum non dum apti uenti spirarent: Barbarais ipsos adorientibus, atque excellentibus iam enim abeunte rege animos receperant, ac libertatem affectabant. Craterus ab Hydaspe meuë is, per Arachocos,& Drangas in Carmaniam profectus est. Alexander per sterilem terram pioficiscens toto itinere miserias tolerauit. e longinquo tamen parua quaedam& rara uenie. bant alimenta. itaque exercitus fame premebatur,& iumenta Ieficiebant,& in uijs& in castris impedimenta relinquebantur tamen. palmarum& fructus,& cerebrum saluti fuerunt. Dicunt Alexandrum, quamuis difficultates istas praesciret, tamen ambitione motum pertendisse. ut cùm fama obtineret Semiramim cum xx hominibus ex India fuga euasisse. Cyrum uerò cum vii: ipse uictor per eadem loca tantum exercitum incolumen reduxisse iactaretur. Praeter inopiam, grauis erat etiam aestus& arenae profunditas atque ardor, nonnullis in locis arenae cumuli inu eniebantur, undè non modò difficulter pedes referri poterant, sed& tanquam in aliquo profundo adscendendum descendendumque erat. Adhaec etiam itinera longa fieri oportebat, propter cisternas, ducentenûm quadri gentumue stadiorum nonnunquam etiam sexcentuum:& ea ferè nocturna. Castra procul ab ab ab ab ponebant, sępe ad ecc stadium, ne propter sitim ubertim biberent milites. Nam multi aquam nacti armati in eam se immergebant: unde intumefacti, examines fluitabant,& aquas, non profundas eas, contaminabant. Alij ob solis aestum siti confecti, in media uia iacebant, deinde themuli inter manuum ac pedum quassationem moriebantur, quomodo alij, qui rigore atque horrore detinentur. Quibusdam etiam euenit, ut à uia deflectentes obdormirent, somno& lassitudine superatie unde postea uiarum errore,& omnium rerum egestate aestuque peribant. Fuere, qui post multas aerumnas ad suos euaderent. Illuuies quoqueillentis per noctem ingruentis, multa corpora,& utensilia obruit,& magnam partem regiae suppellectilis. Saepe uiarum duces ob locorum imperitiam STRABONIS GεOGRAPH. q76 tiam in mediterranea diuerterunt, adeò ut non amplius mare appareret. Quod rex intelligens, mox ad quaerendum litus properauit. in quo postquam effodienti aqua potui idonea inuenta est, exercitum properè accersit, ac deinceps usque ad diem septimum per litorem regionem profectus est, aquis abundans: postea in mediterranem reuertit. Erat planta lauro similis, qua gustata, iumenta spumantia& comitia correpta morbo emoriebantur. Spina quaedam fructibus in terram fusis, quemad nodum cucumeres iacent, erat succo plena: cuius stillae si in oculos alicuius animalis incidissent, id excaecabatur. Crudae palmulae multos enecabant. A'serpentibus etiam periculum aderat. Nam in arenae cumulis herba quędam innata, serpentes occultabat: à quibus icti, illicò moriebantur. Dicunt apud Oritas, Iethiferis uenenis sagittas praeustas illini. Cumque Ptolemaeus saucius periclitaretur, terunt quendam Alexandro in somno astitisse, atque ei radicem cum ramo ostendisse, quam contritam saucia imponi iuberet. experrectum à somno regem& uisi memorem, quaesitam radicem inuenisse, quae copiosa aderat, atque& ipsum,& alios usos fuisse. barbaros cum inuentum remedium uidissent, se Alexandro dedisse. Verisimale est, aliquem eam rei peritum regi indicasse: sed adulationis gratia adiuncta fabula est. Die sexagesimo in Gedrosiorum regiam à finibus ueniens, cum exercitum paululum quiete refecisset, in Carmaniam profectus est. Proinde australe Arianae latus huiusmodi situm orae habet,& superior Gedrosiorum ac Oritarum terra, quae proximè imminet. magna autem pars Gedrosiae, in mediterranea recedit, dum Drangas contingat,& Arachatos,& Paropamisadas, de quibus quando nihil habemus quod melius ipsi dicamus, Eratosthenis sententiam proponemus. Ait is Arianam ab oriente lndo terminari, ab austro mari magno, ab aquilone Paropamiso,& montibus usque in Caspias portas. Aboccidente ijsdem finibus quibus Parthia à Iredia, Carmania à Paraetacena& Perside distinguitur. Regionis latitudo est Indi longitudo, à Paropamiso usque ad ostia, duodecim millia stadiorum. sunt qui xiii millia faciant, longitudo à Caspijs portis duplex est, ut in Asiaticis iteribus descriptum est. Nam Alexandriam usque, quae in Arijs est, à Caspijs portis, per Parthiam, una eademque uia est. Sequitur quae recte it per Bactrianam,& montis transcensum in Orospana per triuium è Bactris apud Paropamisadas. Altera paululum ab Aria austrum uersus defectit ad Prophthasiam Drangianae: postea ἑληκτη: fortè ἐλικτὴ curua, aut ἄλοντὴ, reliqua. rursum usque ad Indiae montes,& Indum flumen. Quare ea quę per Drangas it,& Arachotos, uniuersa longior est stadijs CCIDD CCC. Si quis autem mille& trecenta detrahat, habebit reliquam regionis longitudinem in rectam XIV millia, quae non multo minor est quam maritima ora: etsi nonnulli ad x millia Carmaniae addant, sex millium eam ponentes. Aut enim cum sinubus ponent eam, aut cum ora Carmanica, quae ad Persicum sinum est. Arianae nomen usque ad partem quandam Persarum, & Medorum,& septentrionalium Bactriorum, ac Sogdianorum, extenditur. Sunt denter ad Indum. enim quasi eiusdem linguae. Gentium ordo est huiusmodi. Iuxta Indum sunt Paropamisadae, quibus Paropamusus mons imminet, postea Arachoti ad austrum, ac in eandem plagam deinceps Gedrosini,& alij qui oram maris habitant, omnibus enim ad locorum latitudines Indus adiacet. Eorum quae propter Indum sunt, partem habent Indi, cum prius essent Persarum. ea Alexander Arianis admit,& peculiaria oppida constituit. Postea Seleucus Nicator ea dedit Sandrocotto, contracta cum eo affinitate, ac pro ijs Lelephantes accepit. Paropamisadis ad occidentem Arij adiacent, Arachotis& Gedrosijs Drangae. Arij& ad aquisonem& ad occidentem Drangis adiacent,& eos quodammodo circumstant. Bactriana ad sinistram Ariae adiacet,& Paropamisadis, per quos Alexander Caucasum transcendit in Bactrianam. Deinceps ad occidentem Arijs Parthi adiacent,& loca Caspiis portis uicina. Parthis autem ad austrum Carmanię deserta, postea reliqua Carmania,& Gedrosia. Sed prae dicta montana pleniùs cognoscet qui uiam Ier Alexandri consideret qua usus est Alexander, cum Bessum ex Parthia in Bactrianam persecutus est, in Bactrianam. Nam in Arianam uenit, postea in Drangas, ubi Philotam Parmenionis F. insidiarum compertum interemit:& qui patrem, ut consilij conscium, necarent misit Ecbatana Hos aiunt camelisdiediedie curforijs(dromedarios appellant.) xxx, xlue dierum itinere, diebus xi peracto, rem confecisse. Drangae alio qui Persicè uiuentes, uini penuria laborant, nascitur apud eos ARABIAM 47 ARABIAM FELI CEMATQVE CARMANIAM CONTINET HAEC VI. ASIAB TABVLA. PARALLELVS IPSIVS medius rationem habet ad meridianum, quam decem ad duodecim. Terminatur autem tabula ipsa ab ortu Gedrosia& Indico pelago. Ab austro, pelago Indico& mari rubro. Ab occasu, sinu Arabico,& a septentrionibus, utraque Arabia, Petrea & deserta, ac sinu Persico& Carmania deserta. H. m̄. H. m̅. Bades 0 40 Pudni 0' 50 Mura 12 30 Ocelis 12 45 Arabia emporium 12 4401 20 Cane 12 45 p. 1 39 Gerra 3og1 20 Mara 13 21 4 Carabia ômanum 13 14| 1 10 Felices Menambis 13 0 Sabbatha Sabe 12 45 Cinitates inSapphar 12 45 Dioscoridis insula signes 12 35° 1 46 Sarapidis insula 6 2 15 Apphana insula 50 1 24 -Armuza 30 2 15 Samydace Carmania 2 39 Barmana regia 13 55 2 40 Carmina insula 13 2 45 Quaedam ex signatis ciuitatib. habent solem semel in anno supra uerticem quae scilicet sub Tropico Cancri sitae sunt: quaedam bis, quae aliquot gradus à Cancro ad aequatorem declinant. Aa TABV. 1478 12 Köp VI. ASIAE TABVLA 0 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 75 80 81 83 83 80 87 80 87 50 97 90 Aria SASIANA PERSIS Carmania deserta Parall. 8 ARABIA DESERTA 2 L Diaalexadros Mōtes Arabiae Felicis B. 3.° Jannu Mefanites HZsch. Gnus Carmana 1 hamydnes 29 Vadu Apphana Dein Scenitę Sines Cathrappis 47 Hippus sacer Vier Perticus De 28 Corius Sagdana Saraceni Asapent des 27 CARMA CLIMA Deutet Zametes NIA Das Wänns Andanius 26 Darrae Apatęi Armozon Saganus fait une D Samidachis Tylus de ce 2e M G. Arsae Icharo Alexádria 24 Parall. 6 Vdeni Arathos-Garmusa L. S. . a. de Z.A. Zygena 3 seule 23 Diaye B Carpelia V B Asaborum promÖc. Tropicus Cancri par 8. Anarm D N GeraAeg Demonii P A xx V. tr. be Lun de Maria De habana regia Melana mens Zabram regis N. N. P. de Sophant a Polybiu Thebae Manitx Carmant ƒ 21 A Polla Corodam 20 de e regia Orrene is ΛΛΛΑΑΑΑΟΟΑΑι De promocées par les nouvelles du dernier fera regio Liba Eadeus regia 20 Thun L Omanum emporte De e dans une Cassaniti P. Carminna: 19=- Accipitrū in da Organa Sabaei Myrrifera regio Sachalitae 18 ƒ be Vous Sinus de Minge 18 Paral. 4 Ele ari Sinus Arabicus des Sachalites Saraapias Am De de Pudni Londres Diameroes 17 be Amt Aufard De Menäsis Socratis insula Pelogus Indicum Zenobi Cardamina 16/6 Pons Stygit Bouvernement P. Ascytge le be Are Myrrifera ex anno terior Maepba Druck Saliachi— Saphas Muzie be De e V N Maſonitij Können 4 de Parall Methzé 17 A Adani ^ Sabe rega& Homericx 17 b Cane ob à Ocelist Populi ARABIAE felicis. Arabia, emporin 2 B Cinaedecolpitae, Cassaniti, Elesari, Homeritae, Adamitae, Sachalitae, Posidiä F.D.H.F.F.F. Isidis in sula C Anariti, Agaei, Themi, Leaniti, Abucaei, Scenitae, Oaditae, Saraceni, ein Thamydeni, Athritae, Masaemanes, Vdeni, Laeceni, Asateni, Iolisitae, a De (D) Mare Rubrù l de Catanitae, Thanuitae, Manitae, Alapeni, Malichae, Minaei, Doreni, Agathocles Mocritae, Sabaei, Achitae, Malangitae, Iritae, Biulaei, Omancitae, CotE Par tabani, Iobaritae, Alumeotae, Sophanitae, Cithebanitae, Arabanitae, Sinus Aualites Cocconati Cathramonitae, Saritae, Tappharitae, Rhatinae, Maphoritae, Ascitae, Massonitae, Gerre, Sideni, Darrae, Banubari, Arsae. H. b Al De E. Aromata AETRIOPIA sub Aegypco ouvriers B. be 100 101 102 103 104 92 93 94 95 96 97 98 82 67 63 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 70 Bb 2 II LIBER Decivs QQVINTVS. eos stannum. Deinde ex Drangis Alexander uenit in Euergetas, quos Cyrus sic nominauit:& in Arachatos per Paropamisadas sub occasum Virgiliarum. Nam ea regio montana est,& niuibus tunc tegebatur ac difficulter peragrabatur, sed frequentes pagi,& rerum omnium copia praeter oleum instructi difficultates leniebant. Ad sinistram summa montium habebant. Meridionales Paropamisi ad partes Indica sunt,& Ariana ad septentrionales,& occidentales Bactriana. Exacta ibi hyeme,& urbe condita, habens Indiam supernè ad dextram, per summa montium transiuit Bactrianam. via erat nuda arborum, nisi quòd rari aderant terebinthi frutices, summa alimenti inonia, ut iumentorum carnibus uescerentur, atque ijs crudis propter lignorum penuriam. sed ad hanc cruditatem concoquendum silphij copia praesens auxilio erat. Quintodecimo die ab hybernaculis,& urbe quam condiderat, Adrapsa peruenit, Bactrianae urbem. Circa has partes, quae Indis sunt conterminae, est Choarina, ex omnibus quae sub Parthis sunt, Indię proxima. Distat ab Ariana per Arachotos& dicta montana nouendecim millibus stadiorum. Hanc regionem Craterus omnem peragrans,& subigens eos qui parêre recusabant, pergebat ut se cum Alexandro iungeret,& sanè sub idem ferè tempus utrique exercitus pedestres in Carmaniam concurrerunt. Paulò post Nearchus in Arabicum sinum classem adduxit, multas cùm alias aerumnas tum ob cetorum magnitudinem perpessus. Et quanquam uerisimile est qui tum nauigauerunt, multa inflatius garriuisse tamen ostenderunt, quid ipsis contigerit, etsi perinde magis metus quam periculum afficit. Plurimum eos turbauerunt physeterum(. qui sic ab efflanda aqua dicuntur.) magnitudines, fluctum maximum& consertim cùm caligine tanta ex sufflationibus suis excitantium, ut proxima etiam quaeque conspici non possent. Sed cum nauigationis duces, illis timentibus,& causam ignorantibus, indicassent, belluas esse quae facile tubarum sonitur, & plausu exaudito discederent: Nearchus naues cum impetu eò compulit, ubi maxime arcebatur, ac tubis belluas exterruit. Illę undas subeuntes, nauale certamen à puppi iminabantur: uerùm subitò cessauere. Etiam ij, qui hodie in Indiam nauigant belluas ingentes narrant,& earum apparationes, sed quae neque consertim neque crebrò se ofterant,& discedant clamore ac tubis repulsę eas terrae nequaquam appropinquare, ossa uerò iam dissolutarum à fluctibus facilè eijci,& materiam faciendorum tuguriorum Ichthyophagis suppeditare. Nearchus cetorum magnitudinem ulnarum xxiii refert. Quod autem prouero planè ab ijs habebatur qui in classe erant, insulam quandam esse in transitu quae accedentes perderet, id se falsum demonstrasse. Lembus quidam(quales cercu ridicuntur.) prope insulam nauigârat, nunquam ampliùs postea uisum, homines ad inquirendum missos, cùm in insulam exire non auderent, sed praeternauiganres clamore a missos reuocarent, nemine exaudiente, reuersos. Ex eo omnibus crimen in insulam conferentibus, sese inquit nauigasse:& appulsa naui cum parte nauigantium egressum, insu lam omnem ambiuisse, cumque nullum quęsitorum uestigium inuenisset, re Deperata re dijsse, atque docuisse falsò insulam culpari(nam& sibi& socijs eodem fuisse periturum modo.) sed aliam haud dubie exitij causam lembo fuisse, cum infinita accidere possint. Carmania ab Indi ostio ultima est, primum quidem eius promontorium ad austrum in Carmania. mare magnum exit. Cum uerò Persici sinus os fecerit, ad promontorium felicis Arabiae quod in conspectu est, Persicum sinum uersus inflectitur, quousque Persiae coniungatur, longè quoque in mediterraneam inter Gedrosiam Parthiamque porrigitur, magis tamen à Gedrosia abscedit ad aquisonem, quòd uertilitas declarat. Carmania enim om nium ferax est rerum,& magnas arbores gignit, praeter oleam,& fluminibus est irrigua. Gedrosia parum differt à terra Ichthyophagorum, ut sępe eam sterilitas opprimat, quapropter annuos fructus in plures annos recondunt. Onesicritus tradit flumen esse in Carmania, quod auri ramenta ferat. tum argenti fossilis& aeris,& minij uenas,& montes duos, alterum arsenici, alterum salis. Sunt& deserta eius quaedam, quae iam cum Parthia& Paraetacena coniunguntur. Habet etiam fruges terrae Persicis, similes praecipuè uitem Carmani cam à nostris denominatam, quae saepe bicubitalem uuam fert, magnis aciuis ac densis, ut facilè appareat palmitibus eam ibi magis luxuriare. Hi, quòd equorum copia destituuntur, asinis in bello plurimum utuntur,& asinum Marti sacrificeant(quem solum PerBb sae ex 50? STRABONIS GEGGRAPH. sae ex omnibus dijs colunt.)& bellicosi sunt. Nemo uxorem ducit, nisi prius hostis caput amputatum ad regem pertulerit. Rex caluaria in regio thesauro reposita, linguam minutatim secans, pane permiscet, postea degustatam, ei qui attulit,& familiaribus edendam praebet: atque ille praeclarus est, cui multa capita sunt allata. Nearchus asserit, Carmanitarum mores ac sermonem maxima ex parte Persarum esse ac Medorum aemula. Os PerPersia Tab. sici sinus majus est, quàm ut una die transfretari possit. Post Carmaniam Persia est, multa sanè in ora illius sinus, qui ab ea nomen habet: sed longè maior in mediterranea, praeset tim in longitudine quae ab austro& Carmania in septentrionem& Medicas gentes per tendit. Triplex autem est natura,& aëris temperie. Nam ora maritima aestuosa est, ac uentosa& fructum inops, praeterquam palmarum. Ea quater mille,& quadringentis stadijs uel CCC censetur,& in flumen desinit, qui omnium ibi maximus amnium Oroates appellatur. Regio uerò ulterior campestris est, omnium ferax,& optima pecorum nutrix, fluminibus& lacubus plena. Tertia est hyemalis ac montana aquitonem uersus. ad extremis eius partibus sunt camelorum pastores. Longitudo est(.ut Eratostheni placet.) in septentrionem& Caspias portas ad ux stadiorum millia, secundum uertices quosdam procurentia. Vitima est usque ad Caspias portas non ultra duo millia stadiorum. Longitudo uero in mediterranea, à Susis usque Persaepolim stadiorum, quater mille& CC. hinc usque ad Carmaniae fines sunt CIDDC. Gentes regionem hanc incolunt Pati* schores& Achaemenidae,& Magni. quorum hi honestae uiuendi rationi student. Item Cyr tij& Marai, quorum alij praedatores sunt, alij agricolae. Sed& Susis ferè Persiae pars est, Susit. inter eam& Babyloniam posita,& Susa urbem habet memorabilem. Nam Persae ac Cyrus superatis Medis, cum suam terram in extremis sitam uiderent, Susiam uerò inte rius& Babyloniae& alijs gentibus propiorem, in ea regiam collocauerint, simul& regionis eius adfinitatem probantes,& urbis dignitatem,& quia quod maximum erat. Susij nunquam pro se magnas attentauerunt, sed semper subditi fuere, ac in parte maioris alicuius conuentus censi, nisi quis heroum tempora respiciat. Susa enim â Tithono condita dicuntur, Memnonis patre, ambitur Cxx stadiorum, figura oblonga, cuius arx Memnonium uocabatur. Susij etiam Cissij sunt dicti,& Aeschylus Memnonis matrem Cissiam uocat. Memnon ipse sepultus dicitur circa Paltum Syriae, iuxta flumen Badam, 12 ut Simonides ait, in Memnonae dithyrambo 12 Deliacorum. Vibis murorum, templorum& regiae structure Babylonicis similis è coctili latere& bitumine à quibusdam perhibetur. Polycletus dicit eam muris caruisse ec stadiorum ambitum habuisse. Cùm autem regiam apud Susa maximè exornassent, nihilominus Persepolitanam& Pasagardicam amplificauerunt. nam& gaza& thesauri,& monumenta Persarum ibi erant, ut in locis cùm munitioribus, tum a maioribus ipsorum cultis. Erat etiam regia alia Gabis in superioribus Persię partibus,& in ora maris iuxta eam quae Oca dicebatur. atque haec quidem Persis imperantibus. Posteriores autem alijs atque alijs usi sunt, tenuioribus nimirum, utpote Persia iam à Macedonibus ac Parthis etiam ampliùs deminuta. Nam etsi adhuc Persae proprium regem habent, uiribus tamen longè sunt inferiores,& Partho rum regis dicto sunt audientes. Enimuerò Susa in mediterraneis iacent, trans Choaspem flumen iuxta pontem, Susiana usque ab mare pertinet, ora eius maritima est à finibus Persicae orae, usque ad Tigris ostia, ad ter mille fere stadia. Choaspes per regionem fluens, in eandem oram definit, ortus apud Vxios. Nam inter Susa ac Persiam montana quedam aspera& praerupta interiacent, quę angustias habent difficulter superabiles,& homines latrones: qui mercedem etiam à regibus exigebant, è Susis in Persiam intranribus. Addit Polycletus, Choaspem& Eulaeum,& Tigrim in lacum quendam conflu ere, atque ex eo inde in mare exire. Iuxta lacum emporium esse,& cum flumina maris merces non recipiant, nec emittant propter catarractas de industria factos, pedestritine read mercatum iri. Quidem dicunt I CCC stßdia esse usque ad urbem Susa. Sunt qui affirment flumina omnia, quae Susiam peruagunt, in Tigris alueum illabi, ac Eughraris fossas intermedias,& propterea eum apud ostia Pasitigrim nominari. Nearchus Susiae oram palustrem facit,& terminum eius Eughratem, in ore eius pagum habitari, qui merces ex Arabia suscipiat. succedere enim deinceps ori Eughratis,& Pasitigris. TABVLA Loca 48¾ TABVLA V.ASIAE CONTINETHAEC TABVLAASSY RIAM, SVSIANAM, MEDIAM, PERSIDEM, PARTHIAM, ET Carmaniam desertam. Parallelus ipsius medius rationem habet ad meridianum, quam quatuor ad quinque. Terminatur autem tabula ipsa ab ortu Aria, ab austro Carmania& sinu Persico. Ab occasu Babylonia ac Mesopotamia& parte maioris Armeniae. A septentrionibus, Hyrcani maris& regione Hyrcaniae. H. mm. H. m. Ninus 36 1 Assyria Arbila 14 37 1 20 Ctesiphon 14 25 1 20 Susianae susa 14 20/1 35 Tariana 14 12 a 1 29 Cyropolis 15 f 1 40 Mediae Echatana 14 40 2/8 1 50 Ciuitates inCarsacia 14 30/1 50 Europus signes 14 35 2 14 exima 14 19 1 50 Persidis Persepolis 14)15)2 4 Marassium 14 20& 2 10 Taoca14 0/2 0 SHecatōpylus 14 40 2 20 Parshiae Ambrodax 14 44 2 19 Aracana 14 40 2 24 Bb 2 TABV V. n ors POTABVLA ASIAE — 85 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 9 96 97 98 90 10 8/ 81 79 Bd 47 Diapontus Baummann Vom kaufgebener xxx ASSYRIAEiciuitates. Marde, Bessara, Ninus, quae& NiniPARTHIAE Giuitates ue, Ctesiphon, Darga, Comopolis, Sarbena, Arbela, Gomar Ambrodax, Suphtha, TaApollonia. MEBIAE. Gabris, Scahm I, Azigi, Pharaspa, Tonae in stache, Rhagaca, Rhoara, Per Byzantium Druck na, Tigrana, Achatana, Auradis, Rhaga, AbacaenMariche,&c. déciter SVSIANAE. Susa quae& Baldach, Palinza, Sacro43 Parall.13 ne, Abinna. PERSIDIS. Marasium, Axima, PolicaS/ Sat HY CCANIAE De ra, Toace, Tragonice, Gabae, Niserge, Cauphiaca. Amarusa, Sorba, Maesoca, Casape, Adrapsa, Ab, Teca Cadust Socands Astabeni arbina, Sinica, Barange, Cyropolis Asmurna, Sace. Diaromes Mare Hyrcanum siue Caspium. Parall. 12 HVRCA NIA Siracene Cadusti Maxerae Armenig pars Margiana 4 Deut Votre polis 40 Geli Ac Marundae Chrindi 40 Arsttis MEDIA Amariacr H Iacus 17 3 Sie 39 39 Calacine Coronus in Zagrus mons Straton fl. Pour le comte Votre Chorona Comisena 18 Almarda Adiabene Orontes Arbilites PABLA tumpylon Erbamna Portg AS) regé PARTHIA Zagri parte P Arsacia ∆ δ 37 & Ninus Daritis regio Europus Parthiena M ### Apolloni. uae. Mesopotamię Diarhodos Stromedia Vadasst Tapuri Alpz pars— Tastache 36 Vous en lui archoathius mons Tabiena Sittacene Parętacine Sobida susa regia ### Herf=He Babylon xxim. ### Parcho athrus mons Rapsti Cossat SVSIANÄ Mesabatae Modomastica S L'A ERSIS CARMA NIA DESERTA Melitena Cissta Cabädene Misdia ΔπΔΟΔ Stabai Gadanopydres 32 A Characens Mardiens Eldimaei Corra Iiatiche Zuth 31 ### Taocema E Suzt Ionaca Sinus Persicus Arabiae desertae pars Carmaniae 2 Sopita Tabiana Aracia 5 Τάν V Alexädris 8o 811 82 85 84 7 86 87 68 87 90 91 92 33 24 95 36 97 98 99 100 101 77 18 75 Bb 3 xx 484 LIBER DecIVSQPINTVS. Loca media omnia à laeu quodam occupari, qui Tigrim in se recipit. Centum& 1. stadijs aduerso subuectos Pasitigri ad ratem uenire, quae ex Susa è Persidae ducit, eamque à Susis abesse stadijs lx. Pasitigrim uerò ab Oroatide duobus millibus ferè stadiorum. nauigationem per lacum in os Tagrios stadiorum lx esse. Prope hoc pagum Susanum habitari quingentis stadijs à Susis distantem. AboreFuphtatis Babylonem usque nauigationem esse per loca bene habitata, supra tria millia stadiorum. Onesicritus ait omnes fluuios, Emphratem, Tigrimque in lacum influere: rursumque Euphratem è lacu egressum, proprio ostio cum mari iungi. Sunt& aliae complures angustiae Vxios transeunti iuxta Persiam. quas Alexander ui permeauit ad Persicas portas& loca alia transiens regionem,& uidere contendens potissimas eius partes& thesauros, per tantum temporis congestos quo Persae ex Asia tributa legerunt,& multa flumina traiecit, quae regionem rigant,& in Persicum sinum deferuntur. Nam post Choaspem sunt amnes Copratas& Pasitigris, qui etiam ex Vxia fluit. Item Cyrus, qui circa Pasargadas, per Persiam quę dicitur caua fluit, ab rege appellatus pro Agradato Cyrus. Iuxta Persepolim A-Persipolis lexander Araxem traiecit. Persepolis magnificam regiam habebat,& thesauros magni precij. In Araxem è Paraetacis labendem Medus influit, è media decurrens. Hipei conuallem rerum omnium feracem,& Carmaniae iunctam deferuntur,& orientalibus regionis partibus, sicut& ipsa Persepolis. Alexander Persepolis regiam combussit, ultus Giaecos, quorum& illi sacra& urbes ferro ignique uastassent. Deinde in Pasargadas uenit, ubi erat antiqua regum sedes. Hîc Cyri sepulturam in hortis uidit, turrim non sane magnam, arborum densitate occultam, à parte inferiore solidam superiore tabulatum habentem& cellum, perangusto aditu. Per eum Aristobulus introisse se ait, iussu regis, atque sepulturam exornasse. Vidisse autem auream lecticam,& mensam cum poculis,& aureum alueum, uestem plurimam,& mundum gemmis ornatum. Verùm haec uidisse affirmat, primo aduentu, postea direpta fuisse: ac caetera quidem asportata, lecticam uerò confractam,& alueo loco moto, cadauer nusquam apparuisse. Non hoc Satrapae, sed praedatorum opus fuisse, qui ea reliquerant quae asportare nequiuerunt: Euenisse uerò haec, quantumuis magorum custodia imposita esset, qui quotidie ouem accipie. bant in alimenta: singulisque mensibus equum. Enimuerò Alexandri longinqua in Indiam& Bactros expeditione factum, ut multa nouo exemplo fierent, de quibus& hoc fuerit. Haec Aristobulus qui& inscriptionem monumenti hanc refert. Ohomo, Cyrn o ø ego Cyrus sum Asiae rex qui Persis imperium paraui,& rex Asiaefui. Naigitur mihi sepulera. monumentum inuideas. Onesicritus ait turrim x tabulata habuisse,& in surpremo Cy rum iacere, cum Graeca inscriptione exarata. Cyrus ego, rex olim regum conditus hîc sum. Idem alio epigrammate Persico, in eandem sententiam. Oneficritus quoque illius meminit, quae in Darij sepultura erat hoc sensu: Amicus amicis fui,& eques& sagittator optimus, uenatores superaui,& omnia facere potui. Aristus Salaminius multo his iunior, refert turrim magnam fuisse,& duo tabulata habuisse, in successione Persarum conditam: sepulturam uerò asseruari, in qua Graecum epigramma inerat(. ut antè diximus.) & aliud Persicum in eandem sententiam. Cyrus Pasargadis habust honorem, quòd ibi Astyagem Medum ultimo proelio superauit,& Asiae imperium in se transtulit, urbe condita,& regia constructa ad rei memoriam. Pecuniae autem quidquid in Persia erat, Susa exportauit:& ipsa quoque thesauris& suppellectile plena. non tamen pro regia habuit, sed Babylonem, quam in animo habebat adornare, atque hic etiam thesauri seruaban. Thesatri Perfitur. Traeditum est praeterea quae Babylone& in castris erant,& in hanc summam non ue-cijsamma. nere: in Persia& Susis inuenta fuisse talentorum XI millia. Sunt qui dicunt L. Nonnulli omnia undique Ecbatana comportata dicunt fuisse C& LXXX millia talentorum. VIII millia uerò, quae cum Dario è Media fugiente exportata, ab ijs direpta fuerunt, qui eum necauerunt. Alexander Babylonem longe omnibus anteponebat, uidens eam& magnitudine& rebus caeteris excellere. Nam Susiana quanquam opulenta sit, feruidum tamen& aestuosum aërem habet, praesertim circa urbem, ut ille dicit, adeò ut lacertae& serpentes, per aestatem, dum sol est in meridie, urbis uias transire non possint, sed in medijs intercepta 48 8 STRABONISGEOGRAPH. cepta concrementur. quod nusquam in tota Persia contingit, quanquam magis uersus austrum uergente. Lauacra quoque frigida proposita subitò incalescere: ordeum in sole13 sparsum ita 13 torreri, ut in furnis cachrys solet, quapropter ad duos cubitos terram tectis imponunt, domus ipsae propter onus angustae fiunt& exiguae, cùm longis trabibus careant,& magnis domibus indigeant propter aestum. Trabibus autem è palma arbore ajunt peculiare hoc accidere, ut cùm solidae sint, inueterascendo non flectantur in partem inferiorem, sed in superiorem pandantur aduersus onus: eoque meliùs tectum sustinent. Aestus causa dicitur, quod septentrionem uersus montes quidam altissimi imminent, qui omnem borealem flatum intercipsunt, hi uerò sublimes à montibus spirantes, campos non attingunt. sed in australiora Susię perferuntur, reliqua uentis caret, tunc praecipuè, cum reliquam terram aestu exustam etesiae refrigerant. Frumento adeò abundant, ut& ordeum& trisicum in planicie centuplum ferat, nonnunquam etiam ducentuplum ideo non crebros sulcos faciunt: ne confertim radicibus actis germinatio impediatur. Cùm uites in ea non nascerentur, Macedones ibi& in Babylone eas conseuerunt, non scrobibus factis, sed palos quosdam in extremo ferratos in terram defigentes, po steaeducentes, ac pro eis palmites demittentes. In Meditenanea uerò plurimum, nostroque tempore saepe aliter atque aliter contingit. Ac refert Nearchus, se ne uiae quidem duces indigenas habuisse, cum ex India in Babyloniam classe pedestres copias comitans nauigaret, quòd nec stationes habere poterat, nec homines adipisci posset, qui periì ducerent. Susidi ea pars Babyloniae proxima est quae quondam Sitacena, posteà Apolloniatis est appellata. Ambabus à septentrione orientem uersus Elymaei imminent& Paraetaceni, latrone s, utpote asperis montibus freti. Sed magis Paraetaceni Apolloniatis im minent ideoque eos plurimum infestant. Elymaei autem illos& Susios. Elymaeis Vxijbellum faciunt. hodie quidem id minus: propter Parthorum potentiam, ut ego existimo, quibus parent omnes, qui loca ea incolunt: quare bono horum statu, bene est etiam omnibus, qui illis parent: dissidentibus uerò, quod saepe factum est, etiam nostro tempore, saepe aliter atque aliter res succedunt, non eodem modo tamen omnibus, quibusdam enim tumultus prosunt, quibusdam praeter sententiam eueniunt. Ac Persica quidem,& 14 Susiana regio talis est. Ora maritima est palustris& importuosa. 14 Itaque etiam de mo* tibus Persarum etsi permulti dixerunt, tamen dicenda nobis uidentur quae ad rem atPorfarummo-tinent: Persae nec statuas, nec aras erigunt, specificant in loco excelso. Coelum louem pures. tant, colunt Solem, quem Mithram uocant. Item Lunam& Venerem,& ignem,& tellurem,& uentos,& aquam. Sacrificant in loco mundo cum imprecationibus,& corporatam hostiam statuunt. Vbi magus, qui sacrificeum enarrat, carnes in portiones distribuit, sua quisque accepta, abeunt, nulla parte dijs relicta. dicunt enim deum nihil uelle, praeter hostiae animam, quidam(ut fertur.) omenti partem igni imponunt. Praecipué igni& aquae sacrificant, igni arida ligna imponentes, ademto cortice,& aruina superiniecta: deinde infuso oleo, succendunt, non inspirantes, sed uentilantes. si quis inspirat, aut mortuum quicquam, coenumue in ignem inijcit, morte punitur. Aquae sacra peragunt hoc modo. In lacum uel flumen uel fontem uenientes, scrobem faciunt, ibique hostiam iugulant, cauentes ne quid proximae aquae sanguine contingatur: sic enim omnia pollutum iri. postea carnibus myrto, lauroque impolitis, eas magi gracilibus uirgis comburunt:& factis imprecationibus quibusdam, oleum lacte ac melle mixtum inspergunt, non in ignem, nec in aquam, sed interram. Imprecationes diu faciunt, fasciculum uirgarum myricinarum tenuium tenentes. In Cappadocia(. etenim maxima est ibi magorum multitudo, qui Py rethi uocantur,& multa Persicorum deorum templa.) non cultro sed stipite quodam mactant, tanquam malleo uerberantes. Sunt& Pyrathsasepta quaedam ingentia, in quorum medio ara est. In ea magi& cinerem multum& ignem perennem seruant:& eò quotidie ingressi, imprecationes faciunt, perhoram ante ignem uirgarum fasciculum tenen tes, pileis insulis uelati ex utraquae parte dependentibus, adeò ut uittae labia contegant ac malas. Haec in Anaitidis& Omani delubris fiunt. Nam& horum ibi delubra sunt,& Omani statua in pompa ducitur. Ista nos uidimus, quae sequuntur, historici memoriae mandauerunt. In fluuium Persae non immetunt, nec lauant, nec abluuntur, nec cadauer inijciunt, LIBER DecimVSQVINTVS. inijciunt, nec alia quae immunda esse uideantur. Cuicunque Deo sacrificent, primum igni imprecationes faciunt. Reges habent ex eadem stirpe. Qui non paruerit, capite& brachio amputato proijcitur. Ducunt uxores complures,& multas pellices alunt, multiplicandae sobolis gratia. Reges quotannis praemia proponunt ijs, qui plures filios progenuerint, pueri ante quartum annum in patris conspectum non ueniunt. Nuptiae in initio uerni aequinoctij celebrantur. sponsus in thalamum uenit, comesto prius malo uel cameli medulla, praeter id nihil eo die. A’ quinto usque ad XXIV. annum discunt sagittare, iaculari, equitare,& in primis uera dicere. Disciplinarum magistris continentissimis utuntur, qui& fabulas ad utilitatem accom modatas intexunt, cum cantu& sine cantu, deorum& clarorum uirorum facta celebrantes. Congregant eos in unum locum, aeris sonitu ante lucem excitatos ad arma aut uenationem. Praeficiunt quinquagenis aliquem ex regis filijs, aut satrapae, quem currentem sequi iubent, loco XXX, XI ue stadiorum determinato. Postulant hi etiam orationem de singulis quae illi didicerint simul& uocem,& latus& spiritum exercentes. Quin& aduersus aestum frigus, imbres,& ad trarentium transitus eos cendoce faciunt, ut arma& uestes immadidas seruent. Pascere etiam,& in agro pernoctare docent,& rusticari,& fructibus syluestribus uesci: ut termintho, glandibus, pyris agrestibus. Atque hi Cardaces uocantur, furtis uiuentes, nam carda uirile ac bellicosum signat. Quotidianus eorum cibus post exercitationem est panis durissimus,& nasturtium,& salis grana,& carnes assae uel elixae, potus aqua. Venantur autem pila& sagittas ab equis mittentes,& funda ut entes. Vespertina eorum sunt exercitia arbores serere, autradices effodere, aut arma fabricari, aut lino& retibus studium impendere artificiosè faciundis. Pueri uenationem non attingunt, sed mos est eam domum referre. Cursus& caeterorum quae in quinquertio exercentur praemia ab rege proponuntur. Pueri auro exornantur, cuius igneum fulgorem uenerantur, quare id neque mortuo apponunt: quemadmodum nec ignem, ob honorem quem el deferunt. Militant,& ordines ducunt à xx anno usque ad quinquagesimum& pedites& equites. Forum non attingunt, nam nec emunt, nec uendunt. Armantur cetra in rhombi figuram facta. praeter pharetram, sagares& secures habent, capiti impositum pileum turritum, pectus thorace squamoso muniunt. Principes anaxyridem triplam habent,& tunicam manicatam, duplam, genu tenus, interula candida est, exterior uerò uestis florida. Amiculum aestate purpureum uel floridum, hyeme autem floridum. tiaras magorum insulis similes, calceamentum altum ac duplum. Vulgo tunicam duplam gerunt, ad medium usque crus descendentem, circum caput sindonis cento uoluitur. Quisque arcu& funda utitur. Persae laute coenant, integra& multa& uaria paponentes, uestis& poculorum ornatus splendidissimus, auro& argenta refulgent. De rebus maximis in uino consultant, eaque decreta ipsi firmiora censent, quàm quae sobrie faciunt. Si notis& aequalibus in uia occurrant, eos osculantur: si humilioribus, genam eis praebent, eaque osculum excipiunt, qui humiliores admodum sunt, duntaxat genu flexo digniores uenerantur. Corpora mortuorum humant, priùs cera oblinentes. Magos insepultos auibus edendos dimittunt, hi cum matribus instituto maiorum coeunt. Ac Persarum quidem mores sunt huiusmodi, quibus opinor addenda esse, quae à Polycrito referuntur. sunt autem haec. Regum cuique Susis in arce domicilium extat,& thesaurus,& tributorum quae exigerit tabulae administratę rei monumentum. Exigere eos ex ora maritima argentum, ex mediterranea, quae quaeque regio ferat, ut colores, medicamenta, lanam, uel aliud tale, aut pecora. Tributa instituit Darius Longimanus, qui omnium hominum pulcherrimus fuit, demta brachiorum& cubitorum longitudines etiam genua contingentium. Maximam auri atque argenti partem in suppellectile habent, in nummis perexiguam. Illam enim existimant& ad donandum magis aptum,& ad reponenda adteruandaque in thesauris cemelia. Nomismatis uerò tantum sufficere arbitrantur, quantum usui satis sit,& tantum auri percutiunt, quaritum impensis sufficiat. Persarum mores magna ex parte moderati sunt. Cęterûm per CC opulen 490 STRABONISGEOGRAPH. opulentiam reges in delicias luxumque prolapsi sunt, adeò ut triticum ex Asso Aeolica afterri uellent, uinum autem ex Syria quod Chalybonium dicitur, aquam ex Eulaeo, quòd ea omnium esset leuissima, ut Atticae homine comparata, drachma minus appenderet. Ex omnibus autem barbaris, Persis usu uenit, ut notissimi apud Graecos essent, quòd nulli Graecis imperauerunt. eorum qui Asiam tenuere, praeter eosnec ij Graecos, nec Graeci illos antea nouerant, nisi quantum fama percepissent admodum exili. Non enim Homerus Medorum, Syrorumue imperium nouerat. alioqui Aegyptias Thebas,& earum& Phoenicum diuitias nominans: nequaquam 15 Babylonis, 1 Nini& Ecbatanorum opes silentio transmisisset. Ac primo quidem Graecis Persae imperauerunt Lydi uero non toti Asię, sed parti solùm cis Halym perexiguae, idque non diu sed duntaxat, Croesi& Alyattis. Et si quid gloriae parauerant amiserunt à Persis subacti. Persae Medorum rebus in suam potestatem redactis statim Lydos subegere:& Graecos qui in Asia erant sibi sub ditos fecerunt, postmodum in Graeciam traijcientes magnis multisque certaminibus uicti sunt. Asiam tamen usque ad mare tenuerunt, donec à Macedonibus sunt debellati. Cyrus primus ijs imperium comparauit, cuius succession Cambyses filius, à Magis sublatus est. Septem uerò Persae qui Magos interemerunt, Dario Hydaspis Fimperium tradidere. Eius successores in Narsem desierunt: quem cum Bagoa eunuchus interfecisset, Darium regem fecit, quanquam è stirpe regia non ortum. Hunc cum Alexander euertisset, ipse x aut XI annos regnauit. Postea Asiae imperium in complures successores,& ab eis profectos diuisum, tandem dissipatum est. Permansit annos circiter COL. Hodie seorsim Persae suum habent corpus,& reges alijs subditos: ante Macedonibus, nunc Parthis. In LIBRVM DecimVMQVINTVM INTERPRETIS ANNOTATIONES. Auocodrosorum. Nori traiectis litteris esset in Graeco, neque sanè hæcstatui lui mutare, etsi fieri potuit in ali operam ludere, multis amnotandis uarietatibus lectioenauoce ut erraret librarius. De nis, cum pleraque ignota sint, ne dicam fabulosa apud Nabuchodonosore intelligo, sa Curtium Abiasares legitur, lib. IIX. Suidas Abisarum cris litteris nobilitato. u pro 6 loci nomen facit. Paulo post Onesicriti mentio fit. quem hac quoque poni, non est insoconstat ex historicis fuisse gubernatoribus Alexandri lens. Versus Sophoclis qui post praefectum. Graeca sunt manca: sensum perhibui. adducuntur, habent multa men dosa. 6 Catheam. Haec apud Stephanum Káfaeva 2 Septentrionales] pas dè Bópos. Iegendum legitur, Cathaena. forte pro Cathaea. Sophites dicitur putauimus, οὐ δὲ προσβοροι, quid rei sit βόσ μορος apud Curtium lib. IX. quem legere de his rebus potes. infra exponitur. etsi ibi scribitur w magno,& ὑσμο 7 Sibae.] Sic omnino& supra legitur,& apud ste 50 phanum. μαλοὶ etiam ut hîc, apud eundem λ unico scri 3 Mensuram. I### τὰ ἰνατ, quod facilimo lapsu buntur, itaque non mutaui. mox γςάτοις δὲ τοῖς.] Non potuit pro μερομ substitui.& μέτρον legisse uidecohaeret, ac nisi deest ἐφὴρμησε, ἐπῆλθε, aut aliquid tur interpres. infra de bosmoro pro σεπτος est σιτος tale, uitium est. διαριακοσιων si rectè legitur, est præin evitomis, quod& praetuli infrà οὐτοῦ ῥείθρου τὴ διακοσίων ἢ μιακοσιων compendiosè positum. κανο μονὸν erat, illud κανοῦ, si attentè locum conside mox ἐγκωμιάζαταται. δἐγκωμιατων. aut deest alres: facilè lcacνοῦ fuisse uerum depraehendes interpres quid. Sed talia dissimulare pra stat, quam persequi omisit.&c.(ne quid dißimulë) olim me dubium tenuit. Ad regis fores.]zuvελθόντες ἑυρας. intoto loco cum superioribus comparato, uidi me in scirterpres d'upæp legit, ineptè ut puto. Infrà Aphamipo nodum quaerere, ut aiunt. otis. Non, ut interpres, Ephamiotis. hos libro XII 4 Non magnam. Jοὐ μεγάλους ληὸς λε Strabo dixerat Minois coetum. Aphamiotas etiam Vaπίσματα, uoces sunt planè non cohaerentes, posterior rinus habet. squamas, prior uibras aut prominentias potiùs quasdam 8 L, tanta. ILocus mendosus. Quî enim humiles significat. erectis& altis sint longiores. mox ἀναπνοὲν, ἀνα5 Abisari regio. Hoc reliqui, quanquam Biasa- πνούς scripsi. duo non est in Graeco. o Locus LIBER DecIMVSEXTVS. 9 Locus est mirè deprauatus& mutilatus, ut heec nihil habeo quod de Deliacis Simonideis affirmem. facilimè uenia danda sit interpreti quid somniarem, uer13 Torreri. Epitomae habent non ἀλήθεδα, sed sio nostra docet. Nam& sequentia deprauata sunt: non φρύγεδι, neque κέγχχους, sed καχρυς, quas& sequi magno fortasse ueritatis dispendio. malui. Sed cachryn non esse ordeum apparet, cum ei 10 Et aroundibus delibutis. Sic interpres. hαc opponatur. Μαμρὸς δ ποισῖσδται. I sensum puto Sed in Graeco nihil est omnino. ut appareat scripto uμικρὼς exigere. Inserui etiam οὐ antè προσὰ πτονται sum aliquo libro. In Arianae porrò descriptio à Ptoleeodem argumento. maeo plurimum abest noster. uide nonam esiae Tab. 14 Itaque etiam.+] Locus est lacer. Aliquoties 11. Nearcho.] Næρῳ in Graeco erat. Sed historiautem ἔθνὴν ἔθιν conuerti. καὶ τευξάμει οι, nihil est, ci habent Nearchum. Sicut& infrà rectè legitur. suκατενεύμενοι fortè: etsi sic quoque structure. prà qui Mandanis uocatur constanter gymnosophista, 15 Nini.] Nείλω erat. sed uitiosè. Homeri loca alijs est Dandamis. infrà de Gedrosijs ἀπὸορῶν.] A sunt Iliad.ιτ.& Odyß. δ. in fine libri pro ἐ κᾶν ἐν finibus. puto Indiae. ab Oritis habet interpres,& legisδεκα. legi δέκα ἢ ἐν δεκα. quod non arbitror dictiose apparet ἀπὸ τὴ φρατί. ne causae indigere. 12 Deliacorum. Sic etiam Gyraldus legit in FINIS. Simonide, in Graeco est δελι διακῶν ἀοκ inanis. ego STRABONIS – RERVM, GEGRAPHICARVM LIBER DecIMVS. SEXTVS. ARBVMENTVM. Sextusdecimus circa Affyriam uerfatur, in qua Babylon est& Nisibis, urbes maximae. Item circa Adiabenam& Medopota miam& Syriam,& Phoeniciam,& Palæstinam, Arabiam omnem,& quaecunque Indica Arabiam contingunt. Item Saracenorum regionem, quam Scenetim uocat& omnem Rubro mari,& mortuo adiacentem. Ersiam ac Susianam contingunt Assyrij. sic enim Babyloniam& maximam circùm sitae regionis partem uocant, cuius& Aturia est, in qua sunt Ninus, Apolloniatis, Elymaei, Paraetacae,& ad Zagrum montem Chaonetis. tum campi Nino uicini. Deinde Dolomena, Calachena, Chazena, Adiabena,& Mesopolamiae gentes, Gordyaels& Mygdonibus ijs proximae qui circa Nisibim sunt, usP. P. que ad Zeugma quod est ad5. phratem regionem, quam Arabes tenent,& qui proprié nunc Syri appellantur, usque ad Cilices& Phoenices& Libyas,& Aegyptium pelague, ac lssicum sinum. Sy rorum nomen tendere uidetur à Babylonia usque ad lssicum sinum,& ab hoc olim usque ad Euxinum. Etenim utrique Cappadoces tum qui ad Taurum, tum qui ad Pontum iacent, ad hoc usque tempus Leucosyri, id est albi Syri nominantur: scilicet quod sint aliqui etiam Syrinigri. hi autem extra Taurum sunt. Taurum dico eum qui ad Amenum usque nomen extendit. Iam qui de Syrorum imperio scribunt, cum Medos à Persis euersos dicunt. Syros autem à Medis: nullos alios Syros intelligunt, quam eos qui Babylone, ac Nini regiam constituerunt. quarum alteram Ninum Ninus in Aturia condidit: eius uxor Semiramis, quae& in regnum successit, Ba bylonem. Atque hi Asiam occupauerunt. Semiramidis uerò opera praeter ea, quę apud Babylonem sunt, multa per uniuersam, ferè hanc continentem ostenduntur, ut aggeres qui Semiramidis uocantur,& moenia& munitionum fabricę, tabulorumque in ijs,& aquę ductus& sealae& fossae in fluminibus& lacubus,& uiae,& pon tes. Posteris uero suis imperium reliquerunt usque ad Sardanapalum& Arbacem, quod postea in Medos translatum est. Sed Ninus post euersos Syros, extemplò deleta est. Ea multo maior erat Babylotie, in Aturiae campo sita. Aturia similis est ijs locis, quae circa Arbela sunt,& Lycum flumen intermedium habet. Arbela enim ad Babyloniam pertinent,& iuxta eam sunt. Trans Lycum uerò Aturiae campi, NiCC 2 num Syri qui. 49x STRABONIS GÉOGRAPH. num circumiacent. In Aruria quoque pagus est nomine Gaugamela, apud quem Darius superatus amisit imperium. quare hic locus insignis est, ut& nomen. Cameli enim domus interpretatur. nam sic Darius Hystaspis F. nominauit, cùm hanc possessionem Camelo in alimentum daret, in uia(. qua per deserta in scythiam itur.) oneribus portandis, in quibus regi etiam alimentum erat maximè defatigatae. paArbela-gum Macedones hunc cùm tenuem uiderent, Arbela uerò habitationem memorabilem, ab Arbelo, ut tradunt Athmonei F. condita: circa Arbela& praelium& uictoriam fuisse famam sparserunt, eamque scriptoribus tradiderunt. Post Arbela& Ni catorium montem, quem sic Alexander nominauit, à parta apud Arbela uictoria, flumen est Caprus, tanto, quanto Lycus interuallo. Regio ipsa Artacena dicitur. Circa Arbela est urbs Demetrias. Pöst fons, qui naphthę scatebras habet, inde ignes, & Anaece templum,& Sadracae Darij regia, Hystaspis F.& Cupressetum& Capri Babylon. traiectus, iam ad Seleuciam& Babylonem pertinens. Babylon ipsa quoque in campo iacet, muri ambitu CCCXXXCV stadiorum, crassitie pedum XXXII. Altitudine inter tur res cubitorum L. turrium ipsarum lx, uiam super moenibus habet tam latam. ut qua drigae occurrentes facilè se transmittant. Vnde& hoc de vii spectaculis unum dicitur:& hortus pensilis figura quadrata, cuius latus quodlibet quatuor est ingerum. Fornicibus continentur fornicatis sitis super talos ubi formam habentes. Tali isti, pilae concauae sunt& terra plenae, ut arbores maximas consitas recipere possint, ex lapide coctili& bitumine constructae, cum ipse tum testudines& fornices. Supremum tabulatum ascensus sealares habet& cochlias ipsis adiacentes, per quas continenter aqua exFughrate in hortos attollitur ab hominibus ad hoc ipsum constitutis. Nam flumen mediam urbem perlabitur latitudine studium occupans. horti su per flumine sunt. Ibi etiam Beli sepultura est, nunc superuersa: quod fecisse Xerzes fertur. Pyramis quaedam erat quadrata, ex latere coctili structure, stadij altitudine, cuius quodque latus studium obtinebat. Hanc Alexander instaurare uoluit: sed cum multi res laboris esset,& multi temporis(. nam ad expurgandam duntaxat terram X millibus hominum, duorum mensium opus erat.) quod inceperat perficere non ualuit. illicò enim morbus& mors eius oppressit. Posteriorum nemo curauit: quinetiam reliqua neglecta sunt,& urbis partem Persae diruerunt, partem tempus conSeleucia. sumpsit& Macedonum negligentia: praesertim postquam Seleucus Nicator Seleuciam ad Tigrim condidit stadijs tantum CCC à Babylone dissitam. Nam& ille& posteri omnes huic urbi maximoperè studuerunt,& regiam eò transtulerunt,& nunc Babylone haec maior est, illa magna ex parte deserta, ut intrepide de ea usurpari possit, quod de Megalopoli Arcadiae magna urbe quidam dixit Comicus: Est magna solitudo nunc Megalopolis. In Babylonia propter lignorum penuriam è palmaceis trabibus& columnis aedificia faciunt. Circum columnas ex contortis calamis confectos ponunt, postea illinientes coloribus pingunt. Portae bituminatae& altae sunt tam ipsae, quam domus, quae omnes propter lignorum penuriam fornicantur. Quippe regio magna ex parte nuda, nihil fert praeter frutices& palmam. quae& in Babylonia et in Susiana et in ora Persiae et in Carmania permulta est. Imbrice autem non utuntur, cum imbribus careant. Idem fit in Susiana et Sitacena. Constituta est habitatio: peculiaris in BaChaldei Philo-bylonia philosophis indigenis, plurimum astronomiam tractantibus, qui Chaldaei sophi. appellantur. Sunt ex ijs qui enatalibus hominum euentura ijs uaticinari se profiteantur: sed à caeteris non probantur. Est et Chaldaeorum natio et Babyloniae regio ab eis habitata, Arabibus et mari proxima, quod Persicum appellatur. Chaldaeorum astronomicorum genera sunt aliquot. Num quidam Orcheni dicuntur, quidam Borsippeni,& alij complures qui(. ut in sectarum fieri solet diuersitate.) eisdem de rebus aliter atque aliter statuunt. Mathematici quoque nonnullos eorum commemorant: ut Cidenam,& Naburianum,& Sudinum,& Seleucus ex Seleucia Chaldęus est, atque alij complures illustres uiri. Borsippaurbs est pianę& Apolini sacra. In ea maximum linificium est,& maxima uespertillionum multitudo, qui LIBER Decim v s S E X TVS. 49 quilongè maiores sunt quam in caeteris locis. Capiuntur ad cibum,& sale condiun tur. Babyloniorum regio ab oriente, continetur à Susijs& Elymaeis& Paraetacenis: Babyloniae fiens à meridie uerò Persico sinu& Chaldaeis usque ad Arabes Alesenos: ab occidente ab A-VideIV, oV, rabibus Scenitis usque ad Adiabenam& Gordyæam à septentrione ab Armenijs ac Tab. Asiae Prol. Medis usque ad Zagrum montem,& gentes circa eum habitantes. Regio multis fluminibus irrigatur. quorum maximi sunt Figris&Fughrates. secundi ab Indicis inter hos qui in australi parte Asiae sunt fluuios. His aduersis nauigatur à mari per alterum Opim,& in eam quae nunc Seleucia dicitur:(Opis autem pagus est circumstantium locorum emporium.) per alterum uerò Babylonem, supra tria millia stadiorum. Persae quidem uolentes de industria subuectiones eas prohibere, extranearum inuasionum me tu, cataractas manuum opere confecerunt, per quos fluuijs in praeceps deiectis, sursum nauigandi facultas tolleretur. Alexander cum aduentasset, quos potuit omnes demolitus est, praesertim qui erant in nauigatione ad Opim. Aossarum quoque idem curam habuit. Exundat enimFuphrates aestate, sub uer incipiens, cum iam niues in Armenia liquefiunt. ut necesse sit stagnare arua, atque obruinisi quis ingruentem fluxum,& aqua rum uim per fossas& canales diuertat. quemadmodum Nilum quoque coërcent in Aegypto. Hinc ergo fossae actae sunt: sed opera nulla opus est. Nam cum terra profunda sit, & mollis ac facile cedat: nullo negocio ab aquis abripitur& campos nudantur, ac limus fossas implet, eorumque ora obstruit. unde rursum aquarum eluuio fit, quae in campos mari propinquos effusae, lacus,& paludes efficiunt& arundineta. è quorum arundinibus uaria contexuntur uasa. quorum quę liquida suscipiunt, bitumine illinuntur, caete ra nuda,& liturae expertia relinquuntur. Fiunt etiam uela arundinea storeis& cratibus similia. Fieri nequit ut haec inundatio omnino prohibeatur: afferre autem aliquod remedium optimorum principum munus est. Remedium est nimiam aquarum effusionem obstruendo prohibere, fossarum uerò repletionem quam limus efficit, eas expurgando & ora apperiendo. Ac purgatio quidem facilis est. obstructio multarum manuum operam requirit. Nam cum terra facile cedat,& mollis sit: aggestum limum non sustinet, sed cedendo& ipsa trahitur,& os obthuratur difficile reddit. Quin& celeritate opus est, ut citò fossae claudantur,& ne omnino ex eis aqua elabatur. Rossae enim per aestatem arefactae flumen quoque siccant, quod subsidens deriuationibus non potest tempestiuis sufficere, quibus regio perusta& siccitate equalens per aestatem plurimum aeget. neque uerò quicquam refert aquarum ne multitudine obruantu fruges, an siti depereant. Praeterea cum nauigationes ualde utiles sint, ab ante dictis causis impeditae, confici rectè nequeunt, nisi fossarum ora citò claudantur: ut semper fossae mediocritatem seruent, ne in eis aqua aut redundet aut definiat. Narrat Aristobulus, Alexandrum ipsum nauigantem,& scapham gubernantem fossas inspexisse, easque comitantis multitudinis opera expurgasse,& ora quaedam obstruxisse, nonnulla aperuisse. Cumque fossam quandam ad paludes& lacus, qui sunt Arabiam uersus, tendere animaduerteret habentem os in tractibile, et abstractu difficilimum, propter cedentem et mollem terram: aliud nouum os apperuisse xxx à priore stadijs, capto loco petroso, atque traducto alueo. Idque etiam ideo actum, ut praecaueret. ne Arabia omnino difficilis esset ingressu propter lacus et paludes: cùm propter aquę multitudinem iam tum effecta insula uideretur. Habebat enim in animo regionem eam occupare, iamque ad hoc et classem et receptacula parauerat, ac nauigia partim in Phoenicia Cyproque construxerat, tum dissolubilia tum clauis com-Alexander Arpacta, quae per septem stadia Thapsacum portata, postea Babylonem flumine delata sunt: hicum belbämopartim in Babylonia aedificauerat, ex hortorum& lucorum cupressis. Ibi enim materiei litur. inonia est: apud Cossaeos uerò& nonnullos alios mediocris copia. Hanc eum causam dicunt bello praetendisse, quòd Arabes ex omnibus gentibus legatos ad eum non misissent: reuera, omnibus dominandi impulsum cupiditate,& quoniam duos tantum Deos ab illis coli audisset, louem scilicet& Bacchum, qui eorum quę ad uitam pertinent potissima largirentur: se tertium existimasse cultum iri, si uicisset,& patriam libertatem, illis restituisset. Cùm haec Alexander circa fossas tradit effecisse: tum regum& princinum sepulturas, quarum plurimae in lacubus erant, refodisse. Eratosthenes paludum mentionem. CC 3 194 STRABONISGEOGRAPH. mentionem faciens, quae apud Arabiam sit, aquam dicit, cùm exitum nullum inueniret, sub terraneos sibi meatus aperuisse, ac per illos usque in Coelesyriam delatam in ea flumina erupisse, quae circa Rhinocolura& Casium montem sunt atque ibi& lacus& uoragines effecisse, quae haud scio an ueri similia dixerit. NamFughratis effusiones quae Arabiam uersus,& lacus& paludes efficiunt, mari Persico proximae sunt, isthmus autem qui in ea dirimit. neque magnus, nec petrosus. Itaque probabilius erat, aquam in mare impelli, siue sub terram siue supra eius super ficiem: quàm ampliùs sex millib. stadiorum 2 siccam& aridam regionem perrumpere: praesertim cum Libanus& Antilibanus,:& Casius montes in medio essent. Atque hi quidem haec dicunt. Polycletus negat Eughratem exundare. Erenim per campos maximos ferri. montium uerò alios duobus millibus stadiorum, Casios ad mille abesse, non admodum altos, nec multa niue tectos, aut quae confertim liquetur. maximam enim montium altitudinem in borealibus partibus esse ultra Ecbatana. uersus austrum uerò scissos ac dilatos plurimum deprimi, tum maximam aquae partem à ligri excipi. Equidem quod ultimò dicitur, apertè absurdum est, in eosdem enim campos Tigris descendit. Iam montium altitudines quibus inundationes adscribuntur, inaequalitatem quandam habent: cùm alias borealia magis attol. lantur: interdum meridionalia diducantur. Nix autem non modò altitudine montium, sed clinatib. etiam iudicatur, ut eiusdem montis boreales partes magis niuibustegantur quàm australes:& diutiùs illae niuem retineant quam hae. Tigris quidem ex australissimis Armeniae partibus, quae sunt Babyloniae proximae, niualem aquam excipiens non sanè multam, utpote ab australi lateredelabentem, minus sanè exundet. Eughrates uerò ex utrisque partibus aquam recipit, non ex uno monte solum, sed ex multis. ut in descri ptione Armeniae declarauimus: addita etiam fluminis longitudine, quantum in magna& in parua Armenia specij conficiat,& quantum deinde per Cappadociam& Tau rum uadens, dum Thapsacum usque defertur, inferiorem Syriam& Mesopolamiam dirimens:& quantum porrò Babylonem usque& ad ostia, quę summa continet millia stadie rum xxxvi. Ergo haec de fossis dicta sufficiunt. Regio hordeum fert quantum alia nulla: nam trecenticuplum reddere, dicitur. Caetera uero palmae suppeditant. Ex ijs enim panis & mel& uinum,& acetum fit,& textilia uaria, Iucleis pro carbombus fabri ferrarij utuntur, ijdem in aqua macerati bobus& ouibus in pabulum dantur. Dicunt esse carmen quoddam Persicum in quo CCLx palmae utilitates numerentur oleo frequentius sesaBituomen mino utuntur. Caetera loca huius arboris penuriam habent. In Babylonia etiam bituNaphtha. men multum nascitur, de quo Eratosthenes dicit, liquidum, quod naphthan uocant, in Susiano agro nasci: siccum uerò, quod congelascere potest, in Babylonio. cuius fons est propè ipsam naphthan. hoc autem inundante ex liquefactione niuium.& ipse augetur,& effusionem in fluuium facit. Hic glebae maxime coëunt ad aedificia idoneae, quae ex coctilibus lateribus fiunt. Sunt qui liquidam etiam in Babylonio nasci dicunt. De sicco quidem dictum est, quantus sit eius ad aedificia usus. dicunt etiam nauigia contexi, quae bitumine illita solidentur. Liquidi bituminis, quod naphtham uocant, admirabilis est natura. Nam igni admotum, eum corripit.& si corpus eo illitum igni admoueris, deflagrat, nec aqua ullo pacto exstingui potest: sed magis etiam exardescit, nisi ualdè multam superinfuderis, coeno& aceto,& alumine,& uisco oppressum exstinguitur. Alexandrum tradunt, ut experimento rem cognosceret, puero cuidam in balneo naphthan illeuisse, ac lucernam admouisse, puerum poenè deflagrasse: circum stantes multa admodum aqua flammas deuicisse, ac puerum seruasse. Posidonius scribit, è fontibus naphthe Babylonijs quosdam nigrumnaphtham, quosdam album producer et atque ex ijs alios esse liquidi sulphuris, eos scilicet qui album naphtham habent, quam& flammae arripiant. eos uerò qui nigribituminis sint, liquidos esse,& pro oleo in lucernis usurpari. Babylon olim Assyriae fuit metropolis. nunc Seleucia est quae ad Tigrim dicitur. Propè eam pagus maximus est nomine Ctesiphon, in quo Parthorum reges hyemabant, Seleuciae parcentes, ne Schicae& militaris nationis hospitio adsiduo opprimeretur. Hic pagus urbis potentia ac magnitudine est, cum Parthorum multitudinem& apparatum omnem recipiat, ac uenalia& necessaria artificia illis suppeditet. Ibi Parthorum reges in hyeme propter LIBER DecivsSsexTVS. pter aenris temperiem degere solebant. aestatem uerò in Hyrcania& Ecbatanis agunt, pro pter antiquam loci,& adhuc durantem famam. Et quemadmodum Babyloniam regionem uocamus, sic indigenas Babylonios dicimus non ab urbe, sed à regione: A' Seleucia non item,& si ibi nati sint, ut Diogenes philosophus Stoicus, qui Babylonios usurpatur. Est porrò Artemita, insignis ciuitas, quingentis stadijs à Seleucia distans, plurimum orientem uersus, ut& Sitacena. Nam& ea multa& opulenta inter Babylonem& Susanam iacet. quare è Babylone Susa euntibus, totum iter per Sitacenam est. Ad orientem uerò è Susis in Persiae mediterraneam euntibus, iter est per Vxiam, quemadmodum ijs qui ex Persia in medios Carmanios proficiscuntur. Carmaniam à septentrione Persia circundat, quae multa est, cum Paraetacenis& Cossaeis coniuncta usque ad Caspias portas, mon tanis sanè gentibus ac latrocinijs. Susiae coniungitur blymaitica, quae magna ex parte aspera est,& latronibus referta. Elymaiticae Media,& quae Zagro sunt proxima. Cosfaei cossaet. ferè sagittarij sunt, quemadmodum& montani eis finitimi, qui semper latrocinia excer Blymeet. cent. paruam enim sterilem regionem incolentes, ex alieno uiuere,& quidem praeualere oportet. omnes enim bello student. Sanè blymaeis cum hi aduersus Babylonios, Susi osque bellum gererent, auxilio miserunt, tredecim hominum millia. Paraetaceni quanquam magis agriculturam exerceant, quàm Cossaei, ne ipsi tamen à latrocinijs abstinent. Elymai plus terrae possident, quàm hi& magis uariae, quae ferax est, incolas rusticos habet: montana uerò milites nutrit maiore ex parte sagittarios:& cum multa sit, multum exercitum emittit. Ideò rex eorum potentia magna tretus recusat Parthorum regi obtem perare, quod faciunt alij. Eodem modo erga Macedonas, qui postmodum Syriae imperauerunt, adfectus fuit. Antiochum quidem magnum, Belitemplum spoliare conatum, finitimi barbari absque aliorum ope adorti interemerunt. Parthus ex his quae illi euenerant edoctus,& aliquanto post audiens templa esse apud eos opulenta, uidensque haudquaquam ultrò concessuros, ui magna inuasit:& Mineralae templum ac pianae, quod itzara dicitur, cepit, CCIDD talentorum gaza ablata. Capta est etiam propè flumen Hedyphontem Seleucia magna ciuitas, quae prius Soloce uocabatur. Tres sunt in eam regio nem commodi ingressus. è Media quidem& locis Zagro uicinis, per Massabaticam: ex Susiade per Gabianam:(. Gabiana& Massabatica Elymaeorum sunt prouinciae.) tertius ingessus est è Persia. est etiam Corbiana Elymaeorum prouincia. His finitimi sunt Sagapeni,& Silaceni, exiguae praefecturę principatus. Atque hae sunt gentes quae orientem uersus Babyloniam habitant. Ad septentrionem Media ut supra diximus& Armenia. Ad occidentem est Adiabene,& Mesopotamia. Maxima Adiabenae pars plana est, ea praeser- Adiabena. tim quae pertinet ad Babyloniam quanquam proprium principem habeat, quibusdam locis Armeniam contingit. Nam Medi, Armenij, ac Babylonij. praeter omnes alias gentes quae hic sunt ita suas ab initio res instituerant, ut se inuicem adorirentur, quisque sibi opportuno tempore: ac rurium in gratiam redirent, quod usque ad Parthorum imperium durauit. Proinde Medis ac Babylonijs Parthi imperant: Armenios autem nunquam in suam redegerunt potestatem, qui saepe bello impetiti, nunquam subacti sunt, immò Tigraues(ut in rebus Armenicis docuimus.) fortiter restitit. Adiabena ergo qualis sit, intelligitur. Adiabeni etiam Saccopodes uocantur. De Mesopotamia& gentibus quae Assyriorum ad meridiem uergunt, deinceps dicemus, si priùs pauca de moribus Assynorum dixeri-stitura. mus. Hi itaque in caeteris Persarum similes sunt proprium uerò id habent, quod cuique tribui tres uiros integros praeficiunt, qui puellas nubiles in mediam multitudinem producentes, eas per praeconem locandas significant, ac primò eas quae digniores sunt. Sic enim coniugia apud eos conficiuntur, a coitu surgunt, quisque seorsum suffiti. lauantur manè priusquam aliquid attingant,& perinde eis lauacrum in more est à coitu, atque à mortuis. Omnibus Babyloniorum mulieribus mos est, ex quodam oraculo apud quod dam Veneris fanum cum hospite corpus miscere, cum turba& cultu plurimo ad illum ueniunt, quaelibet funiculo Horenatur. qui uerò ad eam admittitur, posito super eius genibus argento quantum conuenire uidetur, init longè eam à fano abductam, id argentum Veneri sacrum est. Tria sunt Assyriorum concilia, unum eorum qui iam militia sunt defuncti, alterum nobiliorum, tertium senum. Seorsum aliud à rege institutum est Huius 196 STRABONISGEOURAPH. Huius sunt partes nuptum uirgines collocare,& de adulterijs iura reddere, secundi de furtis, tertij de uijs Babylonij aegrotos in compitisiuponentes, quęrunt è prętereuntibus, quisquam ne morbi praesentis remedium norit. neque uerò praetereuntium ullus adeò est improbus, quin occurrens admoneat, si quid salutare nouit. Vestes gerunt, interiorem tunicam ex lino talarem, exteriorem ex lana, amictum album, coma eis parua est, cal ceamentum non sanè magnum, soleae simile. Gestant etiam sigillum& sceptrum non rude, sed insigne: in superiore parte malo, uel rosa, uel lilio, uel aliqua eiusmodi res ornatum. Vnguntur sesamo, Iugent mortuos ut Aegyptij,& alij permulti, sepeliunt in mel * le, cera cadauere oblito. Tres sunt curiae eorum qui frumento carent,& palustres ij Mesopotamia sunt,& piscibus uescuntur, atque ita uiuunt, quemadmodum Gedrosij. Mesopotamia ab euentu rei nominata est. Dictum est enim eam interFughratem ac Tigrim iacere,& Tigrim orientale eius latus alluere, occidentale eius latus alluere, occidentale uerò& au strale Emphraten. ad septentrionem est Taurus, qui Armenios dirimit à Mesopotamia. Ma xima distantia, quę inter se fluuij absunt, ad montes est. quantam etiam Eratosthenes à Thapsaco dixit, iuxta quam antiquus Eughratis pons erat, ad Trigris transitum. ubi Alexander cum exercitu traiecit: stadiorum scilicet bis mille& CCCC. minima uerò distantia paulo suprà ec. Circa Seleuciam ferè ac Babylonem. Labitur Tigris per lacum, qui Thonitis dicitur. per mediam eius latitudinem: in alteram uero ripam perueniens cum multo sonitu ac flatu terram subit: diuque ita lapsus, ut uideri non possit, rursum exoritur non procul à Gordyaca. atque eo impetu lacum per meat(. si Eratostheni credimus.) ut quanquam lacus salsus sit,& piscibus careat. tamen hac in parte dulcescat,& fluat, ac pisci bus abundet. Mesopotamia in magnam sanè longitudinem porrecta coarctatur,& quodammodo nauigio similis est. maximam partemFughrates ambit. Interuallum à Thapsaco Babylonem usque(.ut Eratosthenes ait.) est stadiorum quatuor millium& octingentorum. A'zeugmate uerò(. id est ponte.) iuxta Commagenam, ubi Mesopolamia incipit usque Thapsacum, sunt non pauciora duobus millibus stadiorum. Ad montes sita regio satis ferax est. Partem eius ad Eughratem expositam,& pontem qui nunc iuxta Commagenam est,& eum qui olim iuxta Thapsacum erat, ij habent, qui à Macer donibus Mygdones sunt denominati, quorum est Nisibis, quam Antiochiam Mygdoniam appellarunt, sub Masio monte sitam. Tum Tigranocerta& loca quae sunt circa Carras& Nicephorium& Chordiraza& Sinnacain qua Surena Parthorum imperator Crassum dolo captum interemit. Ad Tigrim sunt Parthorum loca, quos antiqui Carduchos appellabant,& urbes quaedam è quibus est Sarasa& Sitalca,& Pinaca munitio ualidissima, quae arces tres habet, singulas suo muro cinctas, ut quasi triurbs uideatur. * Veruntamen ea Armenio paruit,& Romani ui ceperunt. quanquam Gordyaei amclentes architecti uidebantur,& eorum instrumentorum periti artifices quibus urbes op pugnari solent, unde& Tigranes in his eorum operam adhibebat. Reliqua etiam Mesopotamia Romanis paruit, cuius magnam partem& praecipua quaeque Pompeius ligra nidedit. Nam regio pascuis laeta est, ac germinibus: adeoque etiam tert quae semper ui3 rent,& de aroundibus amomum. Alit etiam leones, gignitnaphtham, 3& Gagatem lapi dem qui serpentes fugat. Traditum est, Gordym Triptolemi F. Gordyenam habitatoribus frequentasse. Postea Eretrienses, quos Persae domo abreptos eò collocauerant. De Triptolemo mox in rebus Syriacis dicemus. Mesopotamiae partes ad meridiem uergentes,& à montibus remotas siccas& steriles Arabes Scenitae incolunt, latrocinijs, et pascendo pecori dediti homines, et qui facilè in alia loca demigrant, ubi praeda eos et pascua deficiunt. quare contingit ut praetermontani ab his infestentur, et ab Armenijs, qui desuperynmentes propter potentiam uim eis afferunt, et tandem uel illis parent uel Parthis, qui ad latera sunt, Mediae atque Babyloniae possessores. Inter Euphratem atque Tigrim fluit aliud flumen, quod Basilius appellatur, et circa Anthemusiam aliud nomine Aborras. Mercatoribus ex Syria Seleuciam et Babyloniam euntibus, iter est per Scenitas et qui Maly hodie appellantur, perque eorum deserta.Fughratem transeunt iuxta Anthemusiam in Mesopotamia. Quatuor schoenorum space trans flumen est Bambyca, quam Edessam er Hierapolim quoque, id est, sacram urbem uocant. In ea Atargatin Syriami QVARTA est QVARTA ASIAE TABVLA CONTINET CyPRVM, SYRIAM, VALESTINAM, ARABIAM DVPLICEM, MESOpotamiam& Babyloniam. Parallelus ipsius medius rationem habet ad meridianum, quam 5. ad 6. Terminatur autem tabula ipsa ab ortu Assyria& Susiana& parte sinus Persici. Ab Austro parte eiusdem Persici sinus, felici Arabia& interiori parte sinus Arabici. Ab occasu, parte Aegypti& mari Aegyptio, Syriaco atque Pamphylio ac lssico sinu& Cilicia. Ab Arctis, angustijs Ciliciae& parte Cappadociae& maioris Armeniae. H. m. H. m. 14 26 15 Paphus 14 25 0 22 (Cypri) Amathus 14 29 0 27 Salamis 14 26 0 34 Laodicia 14 31 0 44 Hierapolis 14 26 0 40 Apamia O 51 14 15 Palmyra Syriae 0 34 1415 Heliopolis 15 do 29 Panais Caesarea No 37 14 Damascus 1412e 026 Palesti. Caesarea Stratonis 20 20 e 14 Alcalon ciuitates in=) nae o 28 14 Neapolis signes 14 20 24 Hierosolyma o 27 14 Arabiae Petra 34 Petreae Medaba 39 Bostra 40 0 50 Edessa 40. I Mesovisibis 26 54 Nicephorium pota1 10 14 30 Sambana miae 115 14 Seleucia Babylon 20 Babylo seersita 14 14 Orchoa niae 1 20 Teredont TABVDd icq ue ASIAE IIII. TABVL 65 65 89 70 76 77 75 74 75 Amenia maior ll. ARMANIA SYRIAE CIVITATES. Mesopotamiae ciuitates. Prennal Botry s, Ptolemais, quae hodie Acon, Berroea, Daphne, Epi Porsica, Sarnuca, Maguda, Banabe, Endrapa, phania, Apamia, Emesa, Heliopolis, Schythopolis, Palmyra ac oria, Seleucia, Labbana, Scaphe, Bithias, Chalcis PALESTINAE. Apollonia, Anthaedon, iulias, Neapolis, Edessa, olim Rages, de qua in Tobia. Ombrea, Comagen Anthemusia Thena, Lamina, Lydda, Sebaste, Emmaus, Capitolia, GuphSacane, Gizama, Zama, Acraba, Sinna, Bimana, Thamna, Engada. Arabia. Petreae. Eboda, LyM tra, Aluanis, Datemma, Tirtha, Orthaga, Pesa, Esbuta, Medaua, Lydia, Rbabmachom. Bostra legio. Cilici aepars Edessu liala, RhesenaArtioCma Tigrisff. 57 Cyrrestica Druck Gai anitis L ASSYRIAE MESOP Pieria Carpasie in de CyPRVS de ma PARS Art Hierapolis ouvoir nous Votre De singaras mons le P. 30 Diarhod Chalybonitis.. Charræ Seleucia de la Sereucia, Ingene ÄA Edeuw Chides Acabene SyRIA. Lecus ne se Laodicia Casiotis Auchanitie Né à Amathus Bibvon Arado Incorabite: J: V: Palmyrina von Cypri ciuitates. Tripolis Paphos noua& uetus, Curium, Cauchabeni Bylus Amathus, unde tota insula AmaHerculis Laodicia. Berytus thusia olim dicta fuit, Citium, AAesitę G.Loh phrodisium, Chytrus, Tanassus, ONIS Fachamei CHAIDAEA Babe, A/L: Fo 1662 Kreis ARABIA DESERTA et deux mardres Mare Ce faire Strationis et bien l'ibautor Chertens Iordanis Syriacum loppe Agrat Marte ii Galilxa Tuguria Arabica Strophades 32 Αξοῦς κίθη Ξέθη δέν καὶ καὶ και κήν Masani Curua Syria: A L.D.H. A Erupa Philadeiphia Pelusium Idumae: 1udxa Teredö Ratheni Agubeni ARABIA Laeus Aiphaltis Raabent Saracen L.D.K. soir Ehe sünde seines Aus Petta Ammęa R ARABIA FELIX Kämmer Orcheni Montan Pharanitae Idicara Sinus Persicus CIVITATES ARABIAE DESERTAE. Thapsaeus, Auzara,, Dadara, Colarina, Barathena, Chcce, Aurana 29 Temma, Dapha, Odagana, Banacha, Salma. BABYLONIAE. BiblePunda, Altha, Duraba, Thelbencane, Volgesia, marsita, Orchoe, Thelme, Rhagia. Sinus Arabicus du feuilleur N 64 05 60 68 69 79 71 72 70 77 78 70 81 Dd 2 LIBER DecimVSEXTVS. am deam colunt. Transeuntibus uerò iter est per deferta usque Scenas urbem memoratu dignam, sitam superfossa quadam ad Babysonie fines. A' fluminis transitu Scenas usque est iter dierum uigintiquinque. Hic sunt Camelitae duplices, qui diuersoria ha bent, partim cisternarum, partim aquis utuntur apportatis aliundè Scenitae pacem eis praebent, et pedendorum uectigalium mediocritatem cuius gratia illi per deserta incedunt, omissa fluminis ripa, à qua absunt ad dextram trium ferè dierum itinere. Etenim reguli qui ex utraqu e parte flumen accolunt. cùm regionem habeant non ualdè feracem, ac minus inopem colant, suum quisque dominium tenentes, suum etiam singuli uectigal exigunt, idque non moderatum. Difficile enim est apud homines intractabiles communem aliquam mensuram definiri mercatoribus commodum. Scenae à Seleucia distant schoenis xix. Parthici imperij sines suntFughrates& ulterior regio, citeriora Romani tenent, & Arabum reguli usque ad Babyloniam: quorum quidem aliqui illis adhaerescunt, quidam Romanis, quibus etiam contermini sunt: ac minus quidem Scenitę Nomades qui fluuio sunt proximi, magis autem remotiores,& ad felicem Arabiam accedentes Pat. Parthithi prius etiam Romanorum amicitiam coluerunt,& Crassum qui belli initium fecit ulti sunt: sed& ipsis par est relatum, cum bellum accendissent, Pacoro in Asiam misso. Antonius uerò Armenij consilio proditus, malè pugnauit. at Phraates, qui illi successit, tantùm Caesaris Augusti amicitię studuit,& etiam illi trophaca remitteret, quae Parthi de Romanis ererxerant. Et uocato in colloquio Titio, qui per id tempus Syriae praeerat, quatuor ei filios legitimos obsides tradidit: Saraspadem Ceropasdem, Phraanam,& Boonem, duas eorum uxores,& filios quatuor: seditionem metuens,& ne sibi insidiae strue rentur. Intelligebat enim neminem aduersum se praeualiturum, si neminem ex Aisaciò genere metuendum haberet: proptere à quod Parthi ualdè Arsaciorum sunt amantes, filios itaque è medio an buit, uosens enim spem inimicis auferre. quare eius filij quicunque supersunt, Romae publicè ac regaliter curantur. Ac reliqui etiam reges& legatos subinde miserunt,& in colloquium uenere. Syria septentrionem uersus Cllicia& Amano de:"Syrià descriptio finitur.(a mari ad Eughratis pontem stadia intersunt ab lssico sinu usque ad pontem; qui est iuxta Commagenam, dictum latus terminantia, non pauciora quadringentis.) O. rientem uersus terminaturFughrate& Arabibus Scenitis, qui eis Eughratem sunt. austrum uersus felici Arabia,& Aegypto, occidentem uersus Aegyptio pelago, lssicum usque. Syriae partes à Cilicia& Amano incipiendo ponimus Commagenam,& eum quae Seieucis Syriae appellatur: postea Coele, Syriam, siue cauam Syriam in mediterraneis, ultimam ludaeam, in ora Phoenice. Nonnulli totam Syriam in Coélesyros& Phoenicas partiuntur. hisque dicunt quatuor nationes esse permixtas, Iudaeos, Idumaeos, Gazaeos, & Azotios: qui gericulturae quidem, ut Syri& Coelesyri: mercaturae, ut Phoenices operam dent. atque haec quidem in uniue, sum: nunc singula persequamur Commagena Commagena. perparua regio est,& urben habet natura munitam Samosata regni caput, nunc prouincia facta est. Circumiacet regio, ut parua, ita admodum felix. Hoc in loco nunc est Euphratis pons, apud quem sita est Seleucia Mesopotamiae castellum, Commagenae à Pompeio adiectum. in quo Tigranes Cleopatiam, cui Luna fuit cognomentum, interemit, aliquandiu inclusam, cum Syria excidisset. Seleucis autem portionum, quas diximus, optima est. uocatur etiam Tetrapolis à quatuor antè alias(sunt enim plures etiam.) Terrapolit. illustribus urbibus eius regionis. Antiochia apud Daphnen, Seleucia in Pieria, Apamea, & Laodicea: quae propter concordiam sorores dicebantur. Eas Séleucus Nicator condidit. Maximam à suo patre Antiochiam denominauit, Seleuciam munitissimam à seipso, Apamiam ab uxore sua Apama: Laodiceam à matre. Secundum Tetrapolin in quatuor satrapias diuisa est Seleucis(:ut Posidonio placet.) in quot Coelesyria, Mesopo-tamia uerò in unam. Antiochia etiam quatriurbis est, ex quatuor partibus constituta: quae Antiochea Syno & singulae suo,& omnes communi muro sunt circumdatae. primam partem Nicator condi-riaca. dit, habitatoribus ex Antigonia traductis, quam paulò antè Antigonus Philippi F. in propinquo construxerat. Secunda pars est multitudinis habitatorum: tertia Seleuci Callinaei: quarta Antiochi Epiphanis opus est. Vrbs haec caput Syriae est,& qui regioni imperant, hic regiam habent, potentia quidem ac magnitudine non multo à Seleucia supèEe ratur, 302 STRABONIS GÉOGRAPH. ratur, quae ad Tigrim est,& ab Alexandria Aegypti. Huc Nicator eos traduxit, qui de genere erant Triptolemi de quo paulo ante fecimus mentionem, idcirco Antiochenses eum ut heroem colunt,& in Casio monte apud Seleuciam festum ei diem agunt. Tradunt eum ad inquirendum lo ab Argiuis missum, cum illa apud Tyrum primò conspectui esset subtracta, per Ciliciam errasse:& Argluos quosdam, qui cum eo erant facta, discessione ibi Tarsum condidisse. Caeteros uero secutos in reliquam oram, peruestigatione desperata, apud Orontem flumen cum eo remansisse. Gordym Triptolemi F. cum quosdam de patris comitibus secum haberet, eos in Gordyëam colonos deduxisse. Reliquorum posteros cum Antiochensibus habitasse. Viterius est Daphne ad stad. XI. mediocris uicus,& lucus ingens& opaeus, fontanis aquis irriguus, incuius medio est fanum Apollinis, ac Dianae,& asylum. Eò Antiochenses alijque finitimi ad festa celebranda de more conueniunt. Luci ambitus est stadiorum xXC. Prope urbem Orontes labitur, qui in Coelesyria ortus, postea sub terram demersus, iterum emergit:& per Apamiensem agrum& ad Antiochiam procedens, in mare Seleuciae proximum exit. Is Oronter cum prius Typhon diceretur, mutato nomine, ab illo qui in eo pontem fecit, Orontes est Typho. appellatus. Huic loco Typhonis fulmine icti fabulam affingunt,& de Arimis, de quibus à nobis suprà dictum est. Aiunt draconem fuisse,& fulminibus ictum, dum fugae latebras quaereret, tractibus terram secuisse:& ut fons erumperet, effecisse. qui nomen Rexaethri hinc obtinuerit. Mare itaque ad occidentem Antiochiae subiacet apud Seleu ciam, ad quod Orontes effluit. Seleucia ab ostijs distat stadia 11. Amtiochea Cxx. A mari Antiodhiam aduerso fluuio nauigatur uno die. Ad orientem Antiochiae adiacent Euphrates, Bambyca, Berrhoea, oppida quae Dionysius tyrannyrannus Heracleonis Folim teCyrestien. nuit. Distat Heraclea à Mineruae Cyrestidis templo stadia xx. sequitur Cyrestica regio usque ad Antiochensem agrum. A septentrione est mons Amanus: non procul etiam Commagena quibus Christica coniungitur, eo usque pertinens. Hoc in loco est Gordarus ciuitas, Cyresticae regionis arx,& aptum latronibus receptaculum, tum quoddam no mine Heraclium. Circa haec locus Pacorus, qui erat Parthorum regis filiorum natu maximus, cùm System cum exercitu inuasisset, a Venditio est interfectus. Gindaro Pagrae adiacent, castellum Antiochensis agri natura munitum iuxta Amani transcensum, qua ex Amanidibus portis in Syriam itur. ergo Antiochię campus Pagris subiacet. per eum Arceuthus amnis& Orontes& Labotas fluunt. In hoc campo est Meleagri uallum,& Oenoporas flumen, apud quod Ptolemaeus Philomator, Bala Alexandri pugna superato, ex uulnere obijt. His imminet collis Tra—. Tra—. Toon à similitudine mensae dictus, apud quem Ventidius cum Nicate Parthorum imperatore decertauit. Hinc ad mare est Seleucia& Pieria, mons Amano continuus,& Rhossus inter issuesum& Seleuciam posita priûs aquae flumina dicebatur, ea insignis munitio est,& urbs inexpugnabilis. quapropter excluso hinc Tigrane, Pompeius eam liberam pronunciauit. Antiochensibus ad austrum Apamia est, in mediterraneis sita: Seleucensibus uerò Casius mons,& Anticasius. Ante uerò post Seleuciam sunt Orontis ostia, postea Nymphaeum specu quoddam sacrum. Postea Casiam, deinceps Posidium oppidulum,& Heraclea. sequitur Ladicea ad mare sita, urbs optime exstructa,& portu praedita, agrum habens praeter caeteram frugum ubertatem uini feracissimam, unde maximam uini partem Alexandrinis praeher, cum totum supra se montem habeat uineis plenum usque ad uertices ferè. Hi à Landicea longè absunt paulatim ab ea adsurgentes: Apameae uero im minent, in rectam altitudinem erecti. Hanc Dolobella non mediocriter adflixit in eam fugiens,& usque ad in amis. interitum à Cassio ibi obsessus, ac multas urbis partes secum perdens. Apamia urbem habet magna ex parte probè munitam. Est enim collis quidam in campo muris bene cinctus, quem Orontes& ingens quidam lacus circumpositus,& latae paludes peninsulam faciunt, tum prata pascendis equis& hobus ampliis ima circumiacent. Vrbs in toto si ta est,& Cherrone sus è reipsa uocata. Regione& multa& ubere abundat, per quam Orontes fluit& multus in ea uagatur. Hoc in loco Seleucus Nicator quingentos illos elephantes alebat,& magnam exercitus partem, sic etiam posteriores reges. Olim Pella dicta fuit à primis Macedonibus propterea quod maxima Macedonum pars, qui in A sia millia LIBER DecimVSEXTVS. sia militauerant, hic habitauere. Pella uero Macedonum ueluti metropolis fuit, Philippi& Alexandri patria. 4 Emeriti milites ibi nutriebantur,& equi alebantur, regis equa numero xxx millia superabant. His erant admissariae CCC. Ibidem erant pullorum domitores:& ludi marmis magistri aera merebant,& qui alij artes militares docerent. Demonstrauerunt huius urbis potentiam Tryphonis incrementa cognomento Diodoti, Syrorum regnum affectare aggressi. Natus hic Secoanis, castello Apamiensium, educatus uerò Apamiae,& regi& eius familiaribus commendatus: nouas res moliens ansam arripuit hanc,& circùm uicinas Larissam,& Casianos,& Megara,& Apolloniam, ac caeteras quae omnes sub Apamia censebantur. Ac ille quidem regione hac potitus diu regnum tenuit. Bassus Cęcilius cum duabus exhortibus Apamiam occupans, adeò obstinatè duorum Romanorum exercituum obsidionem sustinuit, ut non prius in illorum potestatem deuenerit, quàm impetratis, quas ipse uolebat conditionibus ultio se dederet. Nam& exercitum regio alebat,& socios habebat permultos regulos, qui loca munita in proximo tenebant: e quibus erat Lysias ultra lacum sita, qui iuxta Apamiam est,& Arethusa, item Sampsicerami,& lamblichi eius filij regio, qui reguli genti Emessenae imperabat. Propè erat Heliopolis& Chalcis sub Ptolemaeo positae Mennaei F. qui Marsyam& Ituraeorum montana obtinebat. Bassi socius fuit etiam Alchaedamus Rhambęo rum rex, qui Nomades intra Eughratem habitant. Is Romanorum amicus fuerat. sed cùm se iniuria affectum ab eorum praefectis existimaret, egressus in Mesopotamiam, sub Basso stipendia meruit. Ex hac urbe est Posidonius Stoicus, uir philosophorum nostri temporis eruditissimus. Apamiensium regioni ad auroram finitima est regulorum ditio Arabum, quae Parapotamia dicitur,& Chalcidica à Marsia descendens,& tota ea. quae Apamiensibus ad austrum iacet hominum magna ex parte Scenitarum, qui Mesopotamiae Nomadibus sunt persimiles. Nam quo Syris magis magisque appropinquant, eò mitiores sunt,& minus Arabes& Scenitae ac melius constitutas habent dominationes, ut est Sampsicerami Arethusa,& quae Cambari est,& Themella,& alię huiusmodi. Talis ergo est Seleucensis mediterranea. Reliquum litus à Laodicea ita habet Ladicaeae propinqua sunt oppidula. Posidium, Heraclium,& Gabala: inde antiqua Aradiorum iam regio, Paltus, Balanaea,& Caranus Aradiorum nauale. postea Enydra,& Marathus, antiqua Phoenicum urbs, nunc diruta: agrum sorte diuisum Aradij tenent, dein ceps est Taxymira, Orthosia,& Eleutherus amnis, quem quidam Seleucidis terminum faciunt, Phoeniciam& Coelesyriam uersus. Ante iugum quoddam& importunum litus Aradus iacet, inter suum nauale quod diximus& Marathum, distaris à terra stadijs XXI Aradat. Est autem saxum à mari circumfusum, septem ferè stadiorum ambitu, habitationibus plenum: tanta hominum multitudine adhuc usque tempus, uti domus inhabitent multis fastigijs aptas. Aiunt à Sidonijs quibusdam exsulibus conditam. Aquantur partim, ècisternis& lacubus, partim ex opposita continente. In bello autem efreto paulo antè urbem aquam petunt. abundantem aqua id habet fontem: in quem clibanus inuersus escapha aquaria demittitur, plumbeus, ore lato, in angustum fundo coacto. is fundus mediocre foramen habet, cui fistula ex corio(: siue utriculum dicere malumus.) astricta est, quę aquam è fonte per clibanum elisam excipit. Primò quae exhauritur aqua, salfa est: exipectantes uerò purae& dulcis aquae cursum, in uasis ad id paratis excipiunt, atque in urbem deferunt. Olim Aradij per sese reges habebant, ut caeterae Phoenicum ciuitates. postea partim Persę, partim Macedones, partim Romani, in praesentem statum rede gerunt. Aradii itaque cum caetera Phoenicia Syriacis regibus ut amicis obtemperabant: postea duobus fratribus dissidentibus Callinico Seleuco& Antiocho, qui Hierax cognominatus est, Callinico adhaerentes; pacti hoc sunt, ut ad se ex regno confugientes recipere liceret, nec tradere inuitos. sed nec etiam iniussu regis enauigare permittere, quibus ex rebus amplissima eis commoda obtigerunt. Confugiebant enim ad eos non uulgares homines, sed quibus maximae res creditae fuerant,& qui extrema timebant. Hi suscepti bene ficium id putabant, ac seruatores eos agnoscebant,& gratiam referebant, maximè cùm in patriam, reuertissent. Hinc bonam oppositae continentis partem adopti sunt, atque etiamnum tenent& aliis in rebus usi sunt successibus prospens. Huic uerò felicitati& Ee 2 pro STRABONIS GEGRAPH. 104 prouidentiam addiderunt,& studium rei naualis, ac cùm uiderent uicinos Cili cas piraticam exercere, nunquam cum eis societatem instituti huius iniuerunt. Post Orthosiam& Eleutherum est Tripolis. quae nomen à re ipsa accepit: est enim condita è tribus urbibus, Tyro, Sidone,& Arado. Tripoli continua est ea quae Dei facies appellatur, in quam Libanus mons desinit. Inter haec est locus quidam, nomine Trieris seu triremis. Horrò taalesoria. duo montes sunt, qui Syriam concauam(hoc enim est Coelesyria.) includunt, aequaibus fere inter se dissiti spacijs, Libanus& Antilbanus, paulo supra mare incipientes: Libanus propè Tripolum& Dei faciem: Antilibanus supra mare Sidonium. desinunt autem ad Arabiae montes, qui sunt ultra Damascum& eos qui ibi Trachonitae dicuntur, in alios quosdam montes, qui glebosos atque fructiferos colles habent. In medio concauitatem planam relinquunt, cuius latitudo ad mare est stadiorum CC longitudo à mari in mediterraneam dupla. Irrigatur autem affirminibus per regionem foecundam,& omnium rerum feracem delabentibus, praesertim à sordane lacum habet, qui aroundatum iuncum & calamum fert: habet etiam paludes. Lacui nomen est Gennefaritico. Gignit etiam balsamum. de amnibus Chrysor hoas ab urbe& regione Damascenorum incipiens, totus fere in riuos consumitur. multa enim loca& profunda irrigat. Per Lycum& lordanem onerarijs nauibus aduerso alueo subuehuuntur pręsertim Aradij. Pars camporum prima àmari Macras uocatur,& Macra campus, in quo Posidonius scribit uisum fuisse serpentem mortuum iugeri longitudine: crassitudine tanta, ut equites ex utraque parte adsistentes astantes, alter alterum uidere nequirit: rictu eo qui hominem equo insidentem reciperet, exuuijsquamam quamlibet clypeo maiorem. Post Macram est Marsyas, habens montana quaedam, in quibus est Chalcis tanquam Marsyæ arx. Eius initium est Laodicea quae ad Libanum est. Montanam regionem Ituraei& Arabes habent malefici omnes qui uerò campos habitant ij agros colunt,& à caeteris infestati saepe alieno indigit auxilio. Receptaculis utebantur munitissimis praedones, quemadmodum qui Libanum incolunt. superne quidem in monte Sinnam& Borama,& alias huiusmodi munitior es: infrâ autem Bostra, est, speluncas ad mare sitas,& castellum in Dei facie impositu e Byblut. habebant. Quae omnia Pompeius euertit. Ab his Byblum& Berytum usque excurre. Berytus. bant, quae inter Sidonem& Dei faciem iacent. Byblus fuit Cinyraeregia, in qua Adonidis templa sunt, eam tyranny securi percusso Pompeius liberauit. lacent in exceiso quo dam loco, non procul â mari. Post hanc est Adonis fluuius,& mons Climax,& Byblus: postea Lycus fluuius,& Berytus à Tryphone diruta, nunc uerò à Romanis instaurata, duabus regionibus ibi ab Agrippa collocatis, multa regione Marsyae adiecta, usque ad Orontis exortum, qui prope Libanum est,& Paradisum,& Aegyptium murum Apaminensi agro proximum. Atque haec quidem ad mare sunt. Post Marlyam succedit Damascus. ea quaeregia conuallis dicitur,& Damascenus ager apprimè nobilitatus. Damascus urbs est insignis, omnium ferè nobilissima, quae in ea sunt regione, Persis uicina. VItra eam sunt duo colles qui Trachones appellantur. Postea Arabiam& Sturęam uersus sunt montes asperi,& altis speluncis insignes: quarum una quatuor hominum millia recipere possit in excursionibus, quae undique in Damascenos fiunt. frequentius quidem barbari in felicis Arabiae mercatores grassantur. Quòd tamen nunc minus fit, sublato Zenodoro latrone,& ob Romanorum iustitiam,& militum praesidium, qui in Syria aluntur. Tota itaque regio ultra Seleucidem in Aegyptum& Arabiam recedens, Coelesyria appellatur, proprie ea quae Libano definitur& Antilibano: Reliqua regionis ora ab Orthosia usque Pelusium, Phoenicia uocatur, angusta, ac maritimis obnota aestibus. Mediterranea ultra hanc usque in Arabes, inter Gazam& Antilbanum, lucaea nominaPharnice, tytur. Nobis iam Coelesyriam peragrata, in Phoeniciam defectendum est nobis. Huius unam partem descripsimus, quae ab Orthosia Berytum usque pertendit. Post Berytum rus, Sidon. est Sidon quadringentis ferè stadijs ab ea distans, in medio est Tamyras flumen& Aesculapij lucus,& Leonum urbs. Post Sidonem maxima& antiquissima Phoenicum est Tyrus, cum Sidone& magnitudine& formam& antiquitate comparanda, multis tabulis celebrata. Poëtae quidem magis Sidonem celebrant, atque adeò Homerus Tyri non meminit, Coloniae tamen in Ifficam& Hispaniam usque ad loca extra columnas deductae Tyrum LIBERselmVSEXTVS. 505 Tyrum plurimum celebrauerunt. Ergo ambae& nunc& antiquitus clarae illustresque sunt: controuersumque manet, utra earum Phoenicum metropolis dici debeat. Sidon iacet in elegante continentis portu. Tyrus tota insula est, ac ferè eodem modo habitata quo Aradus, ad continentem aggere eam aduectente, at cum Alexander eam obsideret. Portus duos habet, alterum clausum, alterum apertum, quem Aegyptium uocant. Dicunt in ea domos altiores fieri, quàm Romae, ideò etiam parum abfuit aliquando, quin tota urbs terraemotibus deleretur. Cladem accepit ab Alexandro expugnata. Has tamen calamitates omnes superauit,& se recollegit, cùm nauigationibus, qua re Phoenices semper aliis praestitere, tum purpurarum captura. Tyria enim purpura optima omnium perhibetur, ac piscatio ipsa proxima est:& caetera cuncta quae ad inficiendas uestes pertinent. in promptu sunt. Ac tametsi maxima huiusmodi tinctorum multitudo ci uitatem reddit paulo dissolutiorem, tamen ob hanc copiam collocupletatur. Non solum à regibus, sed à Romanis etiam libertate donati sunt, cum quidem paulò sumtu impetrarent, ut eorum uotum Romani ratum haberent atque confirmarent. Colitur apud eos Hercules maiorem in modum. Quantum classe potuerint, argumento euidenti est multitudo& magnitudo coloniarum ab ijs deductorum. Dictum est de Tyrijs. Sido nij cùm multarum tum optimarum artium magistri perhibentur, quod etiam Home-Quod f. 743. rus innuit, adhaec astronomiae& arithmaticae periti: à ratiocinationibus& nocturnanauigatione ducto initio. utrumque enim mercatorum est,& nauckerorum, quo modo Aegyptiorum inuentum geometriam aiunt, ab agrorum dimensione, qua opus est, cum Nilus auctus terminos confudit. Atque hanc quidem disciplinam, ab Aegyptijs ad Graecos propagatam pro certo habent: à Phoenicibus uerò astronomiam& arithmeticam, Nunc omnis etiam reliquae philosophiae copia maxima ex his ciuitatibus, peti potest Imò, si Posidonio credimus, antiquum de atomis dogma Moschi est, hominis Sidonij, qui ante Troiani belli tempus uixit. Missa uerò faciamus antiqua. Nostra aetate Sidon philosophos nobiles tulit. Boëthum, quo nos in Aristotelea philosophia commentanda socio usi sumus,& Diodorum eius fratren. Tyrius fuit Antipater:& paulò antè nos Apollonius, qui librorum& philosophorum à Zenone profectorum tabulam edidit. Distat Tyrus à Sidone stadijs CC non amplius. In medio est oppidum, nomine Ornithon (. auium, siue gallinarum malis.) urbs, postea apud Tyrumfluuius exit. Post Tyrum est an tiqua Tyrus, xxx stadijs distans. Inde Ptolemais magna urbs prius Acè nominata, hac ProlemaisPersae receptaculo aduersus Aegyptum utebantur. Inter hanc& Tyrum est litus arenae tumulis obsitum, qui uitrariam arenam ferant, eam dicunt hoc in loco non fundi: cum uerò Sidonem delata sit, fusioni parere. Sunt qui dicant, Sidonios uitrariam arenam habe re fusioni aptam, quidam autem omnem ubique fundi. Ego à uitrarijs Alexandreę au. diui ipse, quandam terram uitrariam esse in Aegypto sine qua sumtuosa quaedam,& multorum colorum opera perfici requirent: quemadmodum& alia alijs mixturis indigent, acRomae multa& ad colores& ad operum facilitatem inueniri, quemadmodum in ijs quae Crystallina uidentur, cùm quidem aeneum catinum& poculum emere liceat. Memoriae proditum est mirum quippiam,& ex ijs quę raro contingunt in litore accidisse inter Tyrum ac Ptolemaidem, cum Ptolemaici proelium cum Sarpedone imperatore commisissent, fuga insigni facta, pelagi affluxuineinundationi adsimili fugientes obrutos, atque alios in pelague abreptos, alios in locis concauis mortuos relictos fuisse. Pòst cum iterum defluxisset aestus, corpora de tecta, atque ostensa, inter pisces mortuos promiscue iacertia. Idem circa Casium apud Aegyptum accidere, ubi terra conuulsione quadam celeri atque simplici, in alteram partem transferatur& decidat, ut pars eius in sublimè elcuata mare impellat, pars subsidens id recipiat, qua rursum in diuersum mutata pristinam omnia sedem recipiant.& interdum permutatio quaedam fiat, nonnunquam nulla. Fieri potest, ut motus hi certis conuersionum circuitionibus, ac uicibus sint deuincti: quę nobis sint ignotae. quo modo etiam Nili incrementa diuersis modis,& ignoto homini bus ordine euenire traditum est. Post Acam est Stratonis turris, quae stationem habet. In medio Carmelus est mons;& oppidula quorum praeter nomina nihil restat, ut Sycaminorum urbs,& Bubulcorum,& Crocodilorum,& huiusmodi alia. sequitur ingens syl. Ee 3 ua, STRABONIS GEGRAPH. 106 Hoppe. ua, postea loppe, iuxta quam Aegypti litus ante uersum ortum Solis porrectum, ad ses prentrionem 5 ueluti in puncto deflectitur. Ibi quidam Andromedam ceto expositam fabulati sunt. Locus satis editus est, ita quidem, ut inde tradant Hierosolyma conspici ludaeorum metropolim. quin& ludaei portu hoc utuntur, usque ad mare degressi. Sed portus hi latronum scilicet receptacula sunt. Horum fuere& sylua& Carmelus. Locus hic adeò hominibus abundauit, ut ex lamnia proximo uico& circum uicinis habitatio nibus quadraginta hominum millia armarentur. Inde ad Casium Pelusio propinquum montem, distantia est cio stadiorum,& paulo ampliùs, hinc alia ccc Pelusium usque. Inter iacet Gadaris, quam ipsam quoque ludaei suam fecerunt, postea Azotus& Ascalon. lamnia Azoto& Ascalone distat ducentis ferè stadijs. Ascalonensium regio praecipuè cepas fert: urbs ipsa non est magna. Patria Antiochi philosophi, qui nos paululum aetate antecessit. Cadarensis fuit Philodemus Epicureus,& Meleager,& Menippus seria Gaza. locos è solitus exprimere,& Theodorus orator, qui aetate nostra floruit. Postea est Gazaeorum portus,& paulo suprà ad septem stadia urbs, quae olim illustris fuit, ab Alexandro autem diruta. Ex hoc loco dicitur esse CID CC lx stadiorum transcensus ad urbem Elana, sitam in Arabici sinus intimo secessu. Duplex hic est, alter Arabiam& Gazam uersus, quem Elaniticum appellant, ab urbe quae in eo est: alter Aegyptum uersus, ad Heroum urbem, in quem compendiosius iter est à Pelusio: Sed camelis conficiendum per loca deserta& arenosa, magna est etiam ijs in locis serpentum multitudo. Gazam sequitur Raphia, ubi Ptolemaeus quartus cum Antiocho magno depugnauit. Postea sunt Rhinocolura, ab ijs dicta, qui mares truncati eo fuere translati. nam Aethiopum quidam Aegyptum inuadens, non nece sed nasi mutilatione, maleficia coercens, eos ibi collocauit, ut propter oris deformitatem redire domum non auderent. Quae Gazam sequitur regio, sterilis est& arenosa. Magis etiam quae inde est inter Sirbonidem lacum & mare aequalibus distantia interuallis, paruum quendam transitum in medio occupans, ad locum usque cui ab eruptione Ecregma nomen, longitudo est ce ferè stadiorum, maxima latitudo L.(eruptio illa obthurata est.) sequitur regio usque ad Casium atque inde Casius mon Pelusium. Casius est mons aggeribus arenarum similis, inque mare procurrens, ipse aquarum inops. In eo magni Pompeij corpus iacet,& louis Calijest templum, nec procul inde Magnus iugulatus fuit, Aegyptiorum dolo circumuentus. Inde est uia quae Pelusium defert, in ea sunt Gerra,& Chabriae quae uocantur castra: ac uoragines Pelusio proxi mae, Nili effusionibus factae, cum ea loca caua& palustria sint. Dictum de Phoenicia est satis. Artemidorus ait, ab Orthosia Pelusium esse stadia cID CID CIDIƆCL, si quis sinus intret. A' Melaenis(. siue eę sunt Melaniae. ad Celenderin, quod est confinium Ciliciae ac Syriae mille& nonaginta. Hinc in Orontem IƆxx. Postea Orthosiam usque cIƀ CXXX. Iudaeae descri ludęae extrema occidentalia Casio proxima, Idumaei occupant,& lacus. Idumaei quiptio. dem Nabataei sunt, per seditionem autem inde eiecti ludaeis se adiunxerunt,& eorum leges amplexi sunt. Ad mare autem Serbonidis maiorem occupauere partem,& quę deinceps sunt usque ad Hierosolymam, mari omnia uicina. Iam antè enim docuimus, hanc à nauali loppes conspici, atque haec quidem uersus septentrionem sunt,& magna ex parte à mixtis gentibus habitata, Aegyptijs, Arabibus,& Phoenicibus. Nam tales sunt qui Galilaeam habent,& Hierichuntem,& Philadelphiam,& Samariam, quam Herodes Sebastam, id est Augustam nominauit. Cùm autem sint conuenae, fama quae plurimum obtinet de his, quae de templo Hierosolymitano iactata fidem inueniunt, perhibet ab Moses. Aegyptijs fuisse prognatos eos, qui nunc Iudaei appellantur. Nam Moses unus ex Aegyptijs sacerdotibus, cum partem quandam regionis haberet, ac molestè ferret praesentem statum, inde huc commigrauit, multis eum comitantibus, quibus diuina curae erant. Affirmabat enim docebatque Aegyptios non rectè sentire, qui bestiarum ac pecorum ima gines deo tribuerent, itemque Afros,& Gręcos qui dijs hominum figuram affingerent. id uerò solùm esse deum, quod nos& terram ac mare continet, quod coelum& mundum& rerum omnium naturam appellamus. cuius profectò imaginem nemo sanae mentis alicuius earum rerum quę penes nos sunt similem audeat effingere. Proinde omni simulacrorum effictione repudiata, dignum ei templum ac delubrum constituendum ac sine LIBER Decivs ses états 50 sine aliqua figura colendum. Qui castem ac iuste uiuunt, eis bona somnia offerri. debere itaque& pro se,& pro alijs eos dormire in templo,& à deo subinde aliquid doni atque iudicij exspectare, caeteris nihil sperandum. Talia Moses dicens hominibus bonis fidem fecit, inque ea loca deduxit, ubi nunc condita sunt Hierosolyma, quem facilè obtinuit, cum non essent aemulationi obnexia, neque digna de quibus contenderetur. Est enim locus saxosus, aquis ipse quidem abundans, cùm regio circùm sterilis ac siccasit,& intra sexaginta stakia, etiam solum habeat lapidosum infernè. Interim loco amorum sacra& deum praetendebat, cui se dicebat sedem quaerere,& eiusmodi cultum& sacrifice traditurum pollicebatur, quae nec impensa, nec furoribus, neque re ulla absurda cultores perturbarent. Haec ille cùm suis probasset, non contemnendum est adeptus imperium. faci sè enim gentes omnes finitimae tanta proposita spe,& huiusmodi consuetudine ductae se adiunxerunt. Successores aliquandiu in ijsdem institutis permansere, iusti& uerè religiosi. Post cum sacerdotium occupassent, primùm quidem superstitiosi homines, dein de etiam tyranny superstitio inuexit abstinentiam à carnibus, quam etiamnum retinent:& circumcisiones,& excisiones,& si qua sunt huiusmodi alia. tyranny autem latrocinia. Qui enimSdeficiebant, simul& eam regionem,& uicinam uexabant: at qui principum res agebant, ij aliena diripientes, Syriae ac Phoeniciae non pauca subegerunt. Honor nihilominus arci eorum habebatur: quam non ut sedem tyrannyrannorum auersarentur homines, sed uenerarentur ut templum. Sic enim à natura est hominibus comparatum,& commune hoc Graecis& barbaris, ut sua sponte ciuiles, communi praecepto atque instituto uiuant. aliter enim multi in unum coire,& conuenienter idem agere non possunt, quod est ciuiliter degere. neque alia ratione societas uitae seruari potest. Praeceptum uero duplex est, diuinum aliud, aliud humanum. Antiqui sanè diuina maiore in honore& ueneratione habuerunt, itaque multi tunc ad oracula proficiscebantur, atque ea consulebant. In Dodonam quidem, Vt louis ex alta Caperent oracula quercus Odyff. F. 328 cuius consilio plurimum utebantur. alij Delphos, ut ille Superesset expositus ne quondam filius Eurip. Phœniss. Quaesitum— cùm quidem ipse filius initio. Iret, parentes ut suos cognosceret Delphis docente Phoebo Minos quin& Odyss. r. 179. Ter ternos louis auditor Minos fuit annos: Plato. Minoc. id est, per nouennium(ut Plato dicit.) in louis antrum descendit,& ab illo praecepta accepit, quae ad homines efferret. Eodem modo Lycurgus eius imitator egit, nam saepe peregrinaeus, ea ex Pythia intellexit, quae Lacedaemonijs imperanda erant. Haec quam uera fuerint, non disputo, equidem ab hominibus putabantur& credebantur uera,& propterea diuinatores in precio erant tanto, ut etiam imperio digni indicarentur: scilicet qui diuina nobis praecepta ac monitus exponerent& uiui& mortui. quemadmodum etiam Tiresias, Cui dederat uita functo Proserpina mentem, Odijss. II 494 Vt saperet solus: reliquis errantibus umbris. Talis fuit Ampliaraus,& Trophonius,& Orpheus,& Musaeus,& 6 apud Getas olim 6 Zamolxis Pythagoreus, aetate nostra Decineus, qui Byrebistae uaticinatur,& apud Bosporanes Achaicarus, apud Indos Gymnosophistae, apud Persas Magi,& qui Necoyomantici,& Lacanomantici,& Hydromantici appellantur, apud Assyrios Chaldaei, apud Romanos Etrusci haruspices. Talis erat Moses,& successores eius: qui ab initijs non ma lis, postea degenerauere. Cùm uerò palàm iam ludęa tyranny remeretur, primus pro sacer dote se regem fecit Alexander, cuius filios Hyrcanum& Aristobulum de imperio disceptantes, Pompeius superueniens deiecit, atque eorum munitiones euertit,& ipsa in primis Hierosolyma ui capta sunt. Erat probè munita urbs opere lapideo,& interiùs aquis abundans, exteriùs omnino sicca, fossam habebat lapide exciso sexaginta pedum profunditate, latitudine C C L.E lapide autem exciso, educta erant rempli moenia. Pompeius cepit obserEe 4 uato STRABONIS GEGRAPH. 308 uato ieiunij die, quo ab omni opere Iudaei abstinent impleta fossa& admotis scalis, iussitque moenia omnia conuelli, ac quantum omnino potuit latronum receptacula diruit, & loca ubi gaza tyrannye recondita erat, quorum duo Thrax atque Taurus in Hiere. chuntis ingressu sita erant. porrò autem Alexandrium& Hyrcanium,& Machaerûs& Hierichus. Lysias,& quae circa Philadelphium erant, item scythopolis Galilaeae proxima. Hierichus est planicies montibus circumdata, quae in theatri speciem ad ipsam alicubi declinat. Ibi est palmetum, cui immixtae sunt etiam aliae stirpes hortenses. locus ferax, palmis abundans, space stadiorum c. totus irriguus est,& habitationibus plenus. Ibi& regia est, Balsamum.& Balsami Paradisus, quae planta aroundica est& fruticosa, cytiso& terebintho persimilis. eius corticem scindentes, succum in uasis suscipiunt, tenaci lacti persimilem: susceptus autem in conchis coagulatur. capitis dolores,& sustusiones oculorum incipientes,& hebetudinem uisus mirificè sanat, quare inprecio est, eo praesertim quòd hîc solùm nascitur. Palmetum, quod palmam argotam fert, alibi nullum est, excepto Babylonio,& ulterioribus orientem uersus. Maximus quidem ex eis prouentus est. quin etiam xylo7 balsamo pro arounde utuntur 7 Sirbonis lacus permagnus est, cuius ambitum nonnulCirlowis palus. li mille stadiorum tradiderunt, propter maritimam oram extenditur, longitudine paulo Ditumen. amplius ec stadijs, profunda& grauissima est eius aqua, ut urinatores in eo locum non habeantinam qui tenus umbilico in eum procedit, mox extollitur. Plenus est bitumine, quod è medio fundo temporibus non certis, cum ballis quasi feruentis aquae efflatur, ac tum superficies paludis curuata, collis speciem praebet. fauillae multum emittit, fumosae& quae uisum fallataeri,& argento,& nitidis ac tersis omnibus rubiginem inducens, demto solo auro, cùm uasa ęruginem contrahent, iam accolae intelligunt bituminis eruptionem appetere, ac sese arundineis ratibus ad id inquirendum accingunt. Bitumen est terrae gleba, quae à calore liquefacta, efflatur atque diffunditur, rursumque in solidum corpus aquae frigore coit, qualis est lacuum aqua: unde& sectione& incisione opus habet. Id postea in summo fluitat, propter aquae naturam, quam diximus ingredientem nec urinare, nec immergi posse, sed attolli. Ratibus autem adnauigantes, quantum quisque potest referunt. Ac de bitumine quidem haec diximus. Posidonius narrat, accolas praestigijs deditos homines incantationibus quibusdam uti,& lotia& alios huiusmodifcetidos humores inspergere, atque exprimere, quibus bitumen coaguletur. postea in cidere, nisi forte aliqua lotij uis est, qualis in uesica eorum qui calculo laborant. Nam etiam ex pueri lotio chrysocolla conficitur. In medio autem lacus ista euenire consentaneum rationi est. Ignis enim ac bituminis fons& copia in medio est. quod autem non statu efflatur tempore, causa est, quia ignis motus, ordinem non habet nobis manifestum: Talia etiam apud Appolloniam Epiquemadmodum& multorum aliorum flatuum. roticam eueniunt. Esse autem ignem in solo eius regionis multis etiam alijs signis docent. Nam& petras asperas exustas circa Moasada ostendunt:& multis in locis exesas cauernas,& terram cinerulentam,& picis guttas è petris distillantes,& flumina foetore eminus edito efferuentia:& habitationes passim euersas. ut ijs fides haberi posse uideatur, quae ab indigenis praedicantur: in hoc loco xiii urbes olim habitatas fuisse, quarum caSodoma. put Sodoma adhuc Lx stadiorum habeat superstitem ambitum, terrae autem tremoribus & ignis aquarumque calidarum& bituminosarum ac sulphurearum exstitisse lacum, sa xa ignem concepuse, urbium alias Hsorptas, alias ab ijs, quicunque fugere potuerunt derelictas. Eratosthenes contrà sentit, regionem stagnis intùs conceptis subductam, maxima eius parte factis eruptionibus retectam fuisse, quemadmodum& mare. In agro etiam Gadareno est aqua quaedam pessima ex lacu: qua degustata, pecora pilos, ungues, & cornua amittunt. Apud eas quae Tarichtę appellantur, est lacus qui optima salsamenta praebet. gignit etiam arbores fructiferas malis similes. Aegyptij bitumine ad mortuorum condituras utuntur. Pompeius quibusdam, quae ludaei sibi uiolenter asciuerant, * ablatis% sacerdotio praefecit. Postea Herodes uir indigena id confecutus, tantum superioribus maximè Romanorum familiaritate praestitit, ut rex quoque fuerit appellatus, Antonio primùm, postea Caesare Augusto potestatem ei concedente. De filijs a lios ipse ut eorum impetitus insidijs interemit: alios motiens adsiguata cuique portione suc LIBER DE CIMVSEXTVS. 50 ne successores reliquit. Caesar& Herodis filios,& sororem Salomen,& Berenicem eius Aliam, honore prosecutus est. sed filijs res non feliciter cesserunt qui rei facti, alter in exsuNo apud Gallos Allobroges uitam exegit: reliqui aegrè multis obsequijs reditum impa trarunt,& suam uterque tetrarchiam. Suprà Iudaeam& Coelefvriam, usque ad Babyloniam& fluuialem Eughratis regionem austrum uersus tota est Arabia, exceptis Sceni tis, qui sunt in Mesopolamia. De Mesopotamia quidem& gentibus, quae eam incolunt satis dictum est. VlteriorFughratis regio, quae ad eius ostia est, à Babylonijs incolitur & Chaldaeorum gente de quibus etiam antea diximus. Quae Mesendamios succedunt, usque in Coelefyriam flumini 8 propinqua,& Mesopotamiae, Arabes Scenitae obtinent, 8 perparuas quasdam ditiones insterilibus locis propter aquarum inopiam nacti. Agricul-Arabia, turam aut parum aut nihil exercent, omnis generis pecus, praesertim camelos pascunt. Vltra hos solitudo est ingens, quae uerò his iam australiora sunt. ab ijs tenentur, qui felicem Arabiam incolunt. C ius septentrionale latus faciunt iam dicta deferta, orientale Persicus sinus, occidentale Arabicus, austrinum mare magnum, quod extra utrunque sinum est. Idque totum mare rubrum uocatur. Persicus itaque sinus, Persicum mare ap- Sinus Persicier. pellatur. de quo Eratosthenes ait, os eius adeò angustum esse ut ex Armozo Carmâ-Vide IV.o VI niae promontorio Arabiae pars conspiciatur, quae est Macis proxima. A'faucibus autem, Asiae tabulam. ora quae à dextris est, cum curua sit, à principio quidem à Carmania parlulum orientem uersus, postea ad septentrionem uergit, hinc ad occidentem usque adFughratis ostia,& Teredonem. complectitur autem& Carmaniorum oram,& Persarum& Susianorum & Babyloniae ex parte, quae CCIDD ferè stadiorum est, de quibus iam ante diximus. Hinc protinus usque ad os alia totidem stadia sunt, ut traditum dicunt ab Androsthene Thasio, qui cum Nearcho nauigauit, ut perspicuum ex his sit, mare hoc paulo minus esse mari Eu xino. Tradunt etiam, illum dicere, qui sinum cum classe circumuectus sit, quod à Teredone nauiganti, ac deinceps continentem à dextris habenti, insula lcarium proposita appareat, & Apollinis Tauropoli templum in ea sanctum, atque oraculum. Vbioram Arabiae legeris ad bis mille& quadringenta stadia, in interiore sinu urbs iacet nomine Gertha, quam Chaldaei teneant, è Babylonia extorres, loca falsa,& domos ex sale factas habitantes. has cum salis aquamae propter solis ardorem abscedentes, continuè cadant, crebrò aquis adspergunt, atque eo pacto continuitatem parietum tutantur. Haec urbs stadijs CC à mari distat. Gerrhaei negociatione fere terrestri tractant Arabum merces,& aromata. Aristobulus contrà ait. Gerrhaeos frequentius in Babyloniam ratibus mercatum irè, atque inde perFughratem Thapsacum cum mercibus adnauigare, postea quo libeat pedestri itinere eas deferri. Nauiganti ulterius sunt aliae insulae, Tyrus& Aradus, quae templa Phoenicijs similia habent, earum incolae affirmant insulas& urbes, quas Phoenices eodem nomine habent, suas esse colonias. Distant hae insulae à Teredone x dierum nauigatione: à promontorio uerò quod est in ore apud Macas unius. Nearchus& Orthagoras perhibent. Tyrinam insulam in alto mari uersus austrum iacere, duobus millibus stadiorum à Carmania distantem, in qua Erythrae sepulchrum ostenditur, ingens sanè tumulus,& Erydbrettus ma syluestribus palmis consitus atque hunc in ijs locis regnasse,& de se mari nomen reli-reunde. quisse. atque haec sibi à Mithropasta Areini filio satrapae Phrygiae patefacta, qui Darium fugiens, in ea insula degisset,& cum eis congressus in Persicum sinum delatis, reditum in patriam opera eorum ambiuisset. In tota Rubri maris ora arbores in profundo nascuntur, lauro& oleae adsimiles quae cum resorbetur mare, totae deteguntur, eo affluente nonnunquam totae obruuntur, quod eò fit mirandum magis, quia tota superiacens regio arboribus caret. De Persico itaque mari, quod nos orientale latus felicis Arabiae dixi mus, talia Eratosthenes tradidit. Nearchus ait Mithropastem eis cum Amazena occurrisse: hunc insulae cuidam in Persico sinu praefuisse, nomine Doractae: ac Mithropasten cum in hunc confugeret, hospitio acceptum fuisse sub aduentum Ex Herqe p:& Amazenam conuenisse, ut ab eo commendaretur Macedonicae classi. Amazenam uerò nauigationis ducem fuisse. Dicit etiam in Persicae orae initio insulam esse, in qua multi& preciosi uniones gignantur: in alijs uerò clari& pellucidi lapilli. In insulis quoque ante Buchratem arbores, thus redolentes nasci, quarum radices tractae succum effundant item miras paguro. STRABONISGEOGRAPH. pagurorum atque echinorum magnitudines, quod omni exteriori mari commune est. quorum alij pileis maiores sint: alij acetabula duo impleant, uidisse etiam coetum adsultantem Archiae deserie L cubitorum. Arabiae initium â Babylonia est regio Macina. Ante hanc iacent partim pito. Arabum deserta, partim Chaldaeorum paludes: quarum has Eughrates effusus facit, illas Persicum mare. Ea etsi grauem ac nebulosum aër em habet, simulque pluuiosa est & aestuosa: fructus tamen optimos producit. Vitis in paludibus nascitur, terra in arun dineis cratibus imposita, quantam stirps recipiat, ut saepe etiam ab aqua deferatur,& rursus in pristinam sedem contis propellatur. Sed redeo ad ea quae deinceps Eratosthenes de Arabia commemorat. Tradit enim de parte septentrionali eius& deserta, quae inter felicem Arabiam& Coelesyriam ac ludaeam est, usque ad Arabici sinus recessum: ab heroum urbe, quae est ad Nilum recessum Arabici sinus esse, usque ad Nabatęam petram uersus Babylonem, stadiorum sDICC totum uersus ortum aestiuum: propter adiacentes Arabum gentes, Nabataeos scilicet, Chaulotaeos,& Agraeos: Supra hos felix Arabia, ad XII millia stadiorum ad austrum porrigitur usque in Atlanticum pelogus. Incolunt eam primi post Syros,& Iudęos, homines agricolę. Post hos regio est arenosa& sterilis, quae palmas habet non multas,& spinam& myritam,& fossiles aquas, quemadmodum Gedrosia. Eam Arabes Scenitae camelorum pastores habitant. Vltima uerò austrum uersus,& Aethiopiae opposita aestiuis imbribus rigantur,& his seruntur, quemadmodum India. Habent etiam flumina quae in campos& lacus absumuntur. Cum caeterorum fructuum, tum etiam mellificij abundantia est: pecorum quoque omnis generis copia, exceptis equis, mulis,& porcis: auium etiam omnium, praeter anseres& gallinas. Ac ultima quidem regio, de qua antè diximus à quatuor maximis nationibus inhabitur, à Minaeis, in parte ad rubrum mare sita. maxima eorum ciuitas Carna siue Carana. Hos sequuntur Sabaei, quo rum metropolis est Mariaba. Tertij sunt Catabanenses, qui ad angustias,& Arabici sinus transitum pertinent. eorum regio dicitur Tamna. Ad orientem maximè sunt Chatramotitae urbem Cabatanum habentes. Vrbes singulae uni suo principi parent,& felices sunt, templaque ac regias optimè exstructa habent: domicilia uerò lignorum compage, Aegyptiacis similia,& plus regionis occupant quatuor hae praefecturae, quas nomos uocant, quàm Aegyptiarum Delta. Succedit apud eos in regno non filius patri, sed qui primus e nobili genere post constitutum regem nascitur. Nam simul atque rex creatus est, omnes nobilium uirorum uxores praegnantes conscribuntur,& custodes apponuntur, qui obseruent quę prima pepererit. Eius filius legis iussu assumitur,& ad regni successionem regaliter educatur. Catabania thus gignit& myrtham: hanc etiam Chatramotitica,& tum haec, tum alia armata mercatoribus permutatione dantur, qui ad eos ex Elanis Manaeam ueniunt in diebus septuaginta. Elana urbs est in altero recessu Arabici sinus, qui apud Gazam est nomine Elaniticus, quemadmodum iam diximus. Gabęi in Cha tramotificam diebus XI proficiscuntur. Arabicisinus latus, quod praeter Arabiam est, ab Elanitico recessu sumto initio,(ut Alexander& Anaxicrates scripserunt.) xiv millia stadiorum comprehendit, ampliùs uerò dicitur. Quod uerò Troglodyticam uersus est, in dextra parte nauigantibus, ab Heroum urbe, usque ad Elephantum uenationem,& Ptolemaidem, stadiorum nouem millia ad meridiem& paululum ad orientem. Hinc usque ad angustias circiter quatuor millia& quingenta, magis ad orientem. Augustię Aethio piam uersus à promontorio fiunt, quod Dira nominatur,& oppidum eodem nomine habet, ea loca ab Ichthyophagis habitantur. Narrant ibi Sesostris Aegyptij columnam esse, quae sacris literis transitum eius significet. Is enim primus uidetur Aethiopiam Troglodyticamque subegisse. postea in Arabiam transgressus, inde Asiam omnem peragrasse, quapropter multis in locis Sesostris uallum appellatur,& Aegyptiorum deorum templa inueniuntur ab eo constructa. Augustiae Dirae proximae ad La stakia contrahuntur. Hodie non hae dicuntur angustiae, sed ulteriùs nauiganti, ubi traiectus est, inter continentes oc ferè stadiorum. Ac sex quidem Insulae inter se continuae transitum implentes, ualdè angustas nauigationes relinquunt, per quas merces ultrò citroque ratibus transuectantur: quas angustias uocant. Post insulas deinceps in sinum se inferenti, est nauigatio praeter Myrrhiferam regionem ad meridiem atque auroram, usque ad eam Cinna moniferam LIBER DecinVS SEXTVS. moniferam, stadiorum ferè Domini ulterius negant quenquam adhuc profectum. Et in ora quidem urbes esse non multas, in mediterranea uerò multas,& optime habitatas. Talia ergo sunt, quae de Arabia ab Eratosthene dicuntur. His ea sunt addenda, qua alij eadem de re tradiderunt. Artemidorus scribit, Arabicum promontorium, Dirae appositum, A cilam uocarii circa Diram qui habitant, eos glandibus mutilatos esse. Ab Heroum urbe Describit latus nauiganti iuxta Troglodyticam urbem Philoteram esse, à sorore secundi Ptolemæi ap. Arabicisinus oc pellatam, Satyri opus, qui ad Troglodyticam& elephantum uenationem perscrutandam ciduum. missus fuerat. Deinde aliam urbem Arsinoem n. Hinc calidarum aquarum in mare exitus, quae amare ac salsae ab excelsa quadam petra prolabuntur. Non procul mons quidam est in campositus, minij plenus, deinde Muris statio, aliaque Veneris haec uocatur portus magnus, ingressu admodum flexuoso. In fronte insulas tres esse, duas ob olearum frequentiam opacas, alteram minus opacam, quae Meleagrides aues multas habeat. Deinceps flnum qui immundus dicitur,& ipsum contra Thebaidem situm, quemadmodum Muris stationem. Immundus dicitur, quia occultis cautibus,& dorsis exasperatur,& procellae flatuum in eum crebrius incumbunt. Ibi Berenicem urbem in penitiore sinu positam. Post sinum esse Ophiades insula, ab euentu appellata, quam rex à serpentibus liberauit. cum multi applicantes, à serpentibus interficerentur, propter topazia. Is autem est lapis Topazius lapis. pellucidus, aurisimilis, splendore tanto refulgens, ut interdiu uideri non possit, usque a deò circumfusus eo: noctu uerò uidetur ab iis, qui eum colligunt. li notae causa uasculo aliquo adposito, de die effodiunt, Aegypti reges maximam hominum multitudinem. mercede conductam, ad horum lapidum collectionem custodiamque collocauerant. Post hanc insulam multae Ichthyophagorum& Nomadum nationes sunt. Inde Sotirae deae portus. hunc principes quidam emaximis periculis seruati, ab euentu rei sic nominarunt. Postea est maxima& orae& sinus mutatio. Nam pręternauigatio non amplius aspera est. sed propius quodammodo ad Arabiam acceditur. Ac marehumile est duarum ferè ulnarum,& summa eius facies herbida est musco,& alga pellucentibus, quae plurimum in freto abundat, ubi arbores etiam sub aqua nascuntur. Fretum marinorum canum mul titudinem fert. Postea sunt Tauri duo quidem montes, qui eminùs formam quandam ostendunt tauris similem. Subsequitur alius mons, quilsidis templum habet à Sesostre positum. postea insula oleis consita mari circumuallata. secundum eam est Ptolemais apud Elephantum uenationem ab Eumede condita, is cùm ad uenationem à Philadelpho mitteretur, clàm peninsula quadam fossa& nuro circumdata, cultu& obsequijs eorum amicitia sibi conciliauit, qui eum arcebant. Intra hoc spacium effluit in mare pars quaedam auul. sa à flumine Astabora, qui ex lacuortum habens partem eò emittit, maiore influens in Ni lum. Postea sunt insulae sex, Latomiae appellatae. Hinc est os, quod Sabaiticum dicitur. In mediterranea castellum est, à Sucho conditum. postea portus nomine Elaea,& Stratonis insula. porrò portus Saba,& elephantum uenatio ab eis dicta. Regio quae interior est, Tenesis dicitur, eam Aegyptij habent à Pfamwitcho in exsulium actuqui Sebritae, id est, aduenae appellantur. Reginam habent, sub qua est Meroë insula, his locis uicina,& in Nilo sita. Vitra Meroem est alia quaedam insula in flumine non admodum longe dissita quam ijdem exsules inhabitants. A'Meroem ad hoc mare est iter dierum XV, homini expe Meroc dito. Circa Meroen Astabotas,& Astapas influunt. Haec flumina Rhizophags accolunt, qui& Elij uocantur. proptera quòd ex adiacente palude euulsis radicibus,& lapide contusis, massulas conficiunt,& ad solem coctis uescuntur. Hęcloca leones alunt, qui sub canis exortum à maximis culicibus hinc expelluntur. Sunt etiam Spermophagi(quod est seminiuori) non procul, qui:: Seficientibus seminibus, glandibus nutriuntur, eas conficientes, quemadmodum Rhizophagi radices. Post Lleam sunt Demetrij speculae,& Cononis arę. In mediterranea uerò maxima Indicarum atundinum multitudo nascitur. Ea Coracij regio appellatur. Fuit etiam Endera quaedam interius Gymnetarum(sica nuditate& exercitatione dictorum.) hominum domicilium, qui arcu& arundineis sagittis praeustis utuntur. Hi plerunque feras de arboribus sagittant, interdum etiam à ter ra. Summa est apud eos syluestrium boum multitudo, quorum& aliarum carnibus ui tam sustentant. Vbi nihil capiunt, sicca coria prunis assantes, pro cibi usurpant. Mos est apud STRABONIS GEGRAPH. apud eos lagittandi certamen impubibus proponere. Post Cononis aras, est portus Melinus,& supra eum castellum, ac uenationes plurimae. Deinceps Antiphili portus, supra quem sunt Creophagi, glandes mutili,& mulieres eorum Iudaicè excisae. Supra hos quasi ad meridiem sunt Cynamolgi(. canimulgos diceres.) qui ab indigenis Agrij appellantur, comati& herbati. Hi canes maximos alunt, quibus Indicos boues uenantur, euicina regione uenientes siue à feris pulsos, sitre pascuorum inonia. idque ab aestiuo solstitio, usque ad mediam hyemem. Post Antiphili portum est alius portus, nomine Muti locum lucus,& Berenicae ciuitas Sabæa,& Sabae ciuitas maxima. inde Eumenis luctis. Vlterius est urbs Daraba,&éelephantorum uenatio, quae ad puteum nominatur. eam EElephantorum lephantophagihabitant, huius modiuenationem exercentes. Elephantorum gregem ceptura. per syluam delatum ex arbore aliqua cernentes, nequaquam adoriuntur: sed eorum qui ua gantur extra armenta, clàm accedentes, neruos incidunt, nonnulli eos sagittis interficiunt, serpentum felle tinctis. Sagittatio per homines tres perficitur, quorum duo arcum tenent,& pedibus praepositis nituntur, tertius uerò neruum trahit, Nonnulli arbores notant, quibus elephanti acclinati quiescere solent. Accedentes itaque ex altera parte, truncum recidunt, in quem ubi se bestia reclinat, pariter cum arbote ruit: cumque surgere nequieat, propterea quòd crura continuum& carens flexuos habeant, ex arboribus desilientes illam obtruncant. Venatores à Nomadibus immundi uocantur. Supra hos sunt Struthophagi, gens non admodum magna, apud quos aues dicuntur esse ceruorum magnitu dine, quae uolare non possunt, sed celeriter currunt, quemadmodum Struthocameli. Nonnulli eas arcu uenantur, nonnulli pellibus struthorum tecti. nam dextram manum pelle colli operiunt, atque eam sic mouent, quemadmodum animalia collum: sinistra uerò semen spargunt, e suspensa pera eductum: eò auem allicentes, in conualles detrudunt, ubi uiti animal circumsistentes obtruncant. Harum auium pellibus utuntur pro amictu & ueste stragula. Cùm ijs Aethiopes, qui Sili appellantur, bellum gerunt, orygum cornibus pro armis utentes. His finitimi, caeteris& nigriores sunt& minores,& uitae breuioris. Rarò enim quadragesimum superant annum, eorum carne iam in ferinam uersa. Viuunt ex locustis, quas uerni Artici& Fauonij uehementiûs flantes in ea loca compellunt. Sic autem eam uenantur, fumosam materiem in conuallibus inijcientes incendunt. illae leuiter superuolantes, fumo tenebras offundente decidunt, ita delapsas colligunt,& admixto sale ex eis massulas conficiunt, atque utuntur. Vltra hos est regio deserta, quae pascua larga habet, ob scorpionum multitudinem derelicta,& phalangiorum, quae tetragnatti, id est, quadrimala appellantur. Horum animalium tanta aliquando copia exsuperauit, ut homines prorsus expellerentur. Post Eumedis portum usque in Diram,& sex insularum angustias Ichthyophagi creophagique habitant,& qui mutili appellantur, sque in mediterraneam. Sunt& aliae quaedam elephantum uenationes,& urbes ignobiles,& insulae ante maritimam oram. pastores magna ex parte inhabitant agricolae pauci, apud quosdam plurimus styrax nascitur. Ichthyophagi mari decurrente pisces colligunt, eosque in petras iacientes, ad solem torrent, postea exassant, spinarum accetuos faciunt, carnem uerò conculcantes, bolos conficiunt, rursusque ad solem positas edunt. Hyeme cùm pisces legere non possint, aceruatas spinas conterentes, in pastam coeunt & utuntur: recentes uerò exsugunt. Nonnulli concharum carnibus nutriuntur: ijs in fossam uel lacunam aliquam maris immiscis, pisciculos in cibum inijciunt, atque in penuria piscium loco utuntur. Sunt ijs uaria piscium uiuaria pro penu. Sunt qui oram aquae experiem habitantes, quinque dierum iter cum tota familia ad poeanis cantum, aquatum ascendunt, ibique proni proiecti more boum bibunt, dum uenter in tympani modum intumescat, sic ad mate redeunt. De gunthi in speluncis uel in tugurijs oleę frondibus contectis,& trabibus ac tignis ex ossibus ac spinis cetorum paratis Chelonophagi testudinum operculis conteguntur, quae adeò magnae sunt, ut& nauigare in eis tutò liceat. Nonnulli ex alga mari eiecta, ingentes cumulos collium forma aggerentes, eos suffodiunt atque inhabitant, mortuos piscibus edendos iaciunt, qui maris aestu defluentis abripiuntur. Tres sunt deinceps insulae, quarum una testudinum, alia phocarum, tertia accipitrum dicitur. Tota ora palmeta& oliueta,& lautetahabet, non modo quae intra anAEGY gustias S13 AEGYPTVM MARMARICAM ET CyRENAICAM CONTINET HAEC TERTIAAPHRICAE TABVLA CVMAD. iacentibus insulis. Parallelus eius medius rationem habet ad meridianum, quam 53. ad sexaginta. Terminatur autem tabula ab ipsa ab ortu ludęa. Arabia Petrea& sinu Arabico. A' meridie, interioris Libyae deserto,& Aethiopia quae sub Aegypto est. Ab occasu Aphrica& magna syrte& parte interioris Libyae. A' septentrionibus, Libyco pelago & Aegyptio. H. H. m. Ferenice 5 occas. o Arsinoe 5 occas. o Ptolemais occas. o Cyrenaitae 41 Apollonia 5 occas. o Cyrene 58 occas. o 41 41 Magna Cherson. goccas. o Marmaricae Paraetonium occas. 41 Alexandria 41 o Pelusium N° 41 58/50 ortume Ciuita-)Libya Memphis o 13 55b ortumo tes insi. Ptolemais Hermei 13 45 a ortumo gnes 13 40 Aortum og Magna Diopolis 30 ortumo syene Ammon 20 50 occas. 0 Magna Oasis 13 45 occas. parum Thebaidis Mysormus 13 45 ortum 0 Berenice 13 30 ortumo Alexandria distat à meridiano Fortunatarum in sularum uersus ortum solis quatuor horis. FF APHRICAE ABVLA III. SAPHRICAE V. Stück 31 48 49 61 64 S1 De CYRENAICAE CIVITATES Pelagus Aegyptiacum Acabis, Arimantis, Auritina, Alibaca, Achile. Barce. Chaerecla, Votre trèsCelida, Caenopolis. Darnis. Hydra. Marabina. Phalacra. Thintis. Zemythus. de Votre de Votre très Libycum seu Punicum mare phycus Votre trèsAdon 1726 11/11 Lethek Tradorite&c. Berenice de mes Votre Ce qui nʼen ai V. très Bouw Vuodentulle. Valtionen. Tanis Kotkan kultaa, jotka kesäkuun Adria Memb Pentapolis de Amitié Horti Busseris GARAEIAE Barcitae He speridura de Votre 30 Vigritae Zyges Mareotus Faburus Babylon à Arfino Bascisi mötes Aipis m Asiphus mods Goniate Notaris 3 0/0. CYRENB Aixauecet Conchylium Aporemita Bas sachitae Arsinoé Buzes Ordamui mons Profoditae S Asbeca Ara 25 Augylg Clyfma O Ogdemi Herculis harenae Saspirena 1 Adyrmachitae Mastitae Alabastrenus V. P. Psylli Nas amones Zsch. le Macatutae Solis fons 1.82 Bacata Laganicorum Porpheitus promont. Nomi Anagombri: MAR specus Miformus Marmaricae Anagombri mots Timodes mons Zschliessen Baecolicus mons Philoteras Auchif& E Vous le Lacci palus Cleartis Aïas mond Vom Tapanitae: de ma rivre Acabe Mon Ruaditae R Silphiophera regio. Thebae Libyægypti P.S. Obilae Votre trèslobanchi R. A. P. P. Sentit es Marmaricae& Regypti ciuitates. - Arabes Aegypti Abathuba, Alo, Acathorum, Acoris, AntiΑχιν κῖς Aezari Ichdokqthagi noi, Abydus, Azicis. Bonchyris, Billa, BibDeome dis palus Tropicus Cancri Syene Berenicek liaphorium, Banchis, Butos. Cassium, Climax, Cabasa, Co, Chnubis. Dioscoro. 2a V. Lehti phara. Hiera, Hermopolis, Halmyre. LuciAbrochos regio Diammos regio nae, Lycopolis, Leucoe, Latone. Menelau le recit et de Pentadactilus Baz u promut. 23 Masuchis, Masadalis, Migo, Mazacila. N' Votre très Vous ne Ce Votre mesium, Nicij. Oassis, Onughis, Onij, OmArabes Adeis bi, Oxyrynchos. Panopolis, Pedonia, Phacusa. Saragina, Scepe, Siropum, Scyathis, AETHIOPIA SVE AEGYPTO Sais. Jacaphoris, Tachorsa, Tisarchi, Tuc4 citora, Tentyra. Xois. LIBYA 55 53 63 64 05 49 Ff Per Alexi 117 QVARTAAPHRI CAE TABVLA, CONTINET INTERIOREM LIBYAM ET AETHIOPIAM QVAE SVB AEGYpto est,& eam quae interius est cum insulis sibi adiacentibus. Paral lelus eius medius rationem habet ad meridianum eandem ferè. Terminatur autem tabula ipsa ab ortu Arabico sinu& mari rubro ac sinu Barbarao& parte Indici pelagi. A meridie terra incognita: ab occasu, Oceano occidentali. Aì septentrionibus, Mauritanibus duabus& Aphrica ac Cyrenaica Aegyptoque. H. m. H. m. Autolalae 13 30 occas. 3 Libyae interioLarzitha 12 45 occas. 3 Thamondocana occas. 2 Gira occas. CiuitaGarama 13 20% occas. 1 tes insiNapata 13 15% ortum o Meroe gnes 13 o ortum o Aethiopiae sub Ptolemais ferarum o ortum o 26 Adulis Aegypto 12 40% ortumo 30 Dire 12 40 Mosylum 12 30 ortum 1 15 Alomata 12 20 ortumi 30 G8 APHRICA VAPHRICAE TABVLA IIII. 15| 20| 30 35 40 45 50 55 26/7 75 80 85 G.C.P. Clima ſextit GALLIA 45 entre le Clima quintum HISPAN ASIA minor P.P. Altes Mare mediterraueum Clima quartum P. Gracé Sardinia sicilia Vous tace, Saco Cyprus de ma parte N Clima tertium J etwa Africa Mauritanis de ma part Marmarica AEGYPTV Cytene Vous ne Persicus Clima secundam Vous ne sont Cerne 25 V fergels Salathus Subus Tropicus Cancri tamâtes Gutulia 20 Pv Nigritae N° N° Nuius fl: Clima primin ARABIA FELIX ### Meros Nigir si De' Sr 18/181818181818181818181818 Fortuns. Daratus fl. ubrum LIBYA S. R. mais les Capha. de ma somme par la crine Vous Nachricht Leucathiopes Thals was rica uallis S Heſ Nia st. Deaux curTus Nubi rins Dl des Amalies Kranges mots 77 Troglodytę Ichthyophagi Tout Me. Vestant Libyae interioris Populi. Pyrrhaei Aethiopes, Daradi, Perorst, Odrangidi, Mimaci, DerAETHIOPIA Populi iuxta petitum supra Meroen. bici, Autolatae, Sirangae, Mausoli, Rabij, Malcoae, Mandori, interioff Byrtibes, Ap Colobi, Ta Sophucaei, Phorusij, Natembes, Lynxamatae, Samamycij, Sinus Barbaraus ri, Babyllin Salatti, Daphnitae, Tamarij, Aroncae, Ceciani, SuburpoAgisymba regio de, Mega mite,soborige res, Mancoi, Dauchisae, Calitae, Machurebi, Soluentijs myes, Didacęs pharusij, Churitae Stachirae, Orphes, Tarualtae, MatiVous ne peuvent Dardi, Nubenophagi Aethio Pechini, St. tes, Africaones, Gongalae, kanosbes, Nabathrae, ARaptum pes, Catadiae, onymitae, Se Zipha mős Pour Vous litambi, Maurali Armiae, Thalae, Dolopes, pomôt Vous ne Nierende tot toempliane stacuri, Asaracae, Dermones, Aganginae A 15 thiopes, Xylinces Aethiopes, Alchalimces Duppi, Etenon prophagi, Pesen Montes Luns Andropophagla Avei, Scynitę Mescha mo: Aethiopes. E Trallitae Orype Nygbenitae. Dauchis mοs Terra Ptolemęo incognita 30 35 40 52 55 60 65 75 10 Gg. LIBER DecimVSEXTVS. gustias est, sed etiam quae extra, magna ex parte. Est& insula quaedam Philippi, supra quam iacetielechantum uenatio, quae Pythangeli dicitur, deinde Arsinoë ciuitas& portus, post Dira,& supra haciacens elephantum uenatio. Post Diram deinceps est regio aromatifera,& prima eius, quae myrrham fert, quae etiam Ichthyophagorum est& creopha gorum. producit etiam Persicum& Aegyptiacum morum. Viterius est Licha elephan. tum uenatio. Passim sunt pluuiarum aquarum cisternae, quibus resiccatisielephantes proboscide ac dentibus puteos effodiunt,& aquam inueniunt. In hac ora, usque ad Pytholai promontoria, sunt duo ingentes lacus: alter aquae salsae, quem mare dicunt, alter dul cis qui hijppopolamos alit,& crocodilos. circum labra autem papyrum gignit:ibes etiam in hoc loco conspiciuntur. Circa Pytholai promontorium iam sunthomines integri corporibus. Post hos est regio thurifera, in qua promontorium est, cui sacrum aluetum adest. In mediterranea est regio quaedam fluuialis, quae Isidis dicitur,& alia quaedam Nilus. Ambae myrrham& thuriferas arbores habent. Est etiam cisterna, quae à montanis aquis impletur. Postea Leonum specula& Pythangeli portus. Sequens regio specudocasiam fert. Deinceps complures amnes sequuntur, in quorum ora thus nascitur. hinc fluuius usque ad regionem quae Cinnamomum fert. flumen quod hanc definit. phleum multum gignit. Postea est aliud flumen,& Daphnus portus& fluuialis regio quae Apollinis dicitur,& thus habet& myrrham& cinnamomum, quod plurimum in locis depressioribus uiget. Exinde Elephas mons in mare prominens,& fossa& Pygmum portus ingens,& Cynocephalorum inscriptione templum,& Austricornu, ultimum huius ôrae promontorium. Id uersus meridiem ubi flexeris, negat ulterius portuum aut aliorum locorum descriptionem exstare, quòd incognita sint. Quòd deinceps est litus, in eo sunt columnae& arae Pytholai& Lichae,& Pythangeli,& Leonis,& Charimotri, per oram Notam à Dira usque ad Austri cornu. Ipsa uero distantia ignota est. Haec regioieiephantis abundat& leonibus, qui formicae uocantur,& genitalia auersa habent,& colorem aureum, pilis non tam densis uestiti ut Arabici. Fert etiam Pardales fortissimas,& Rhinoce- ¾hinoceroe, rotes, qui(ut Artemidorus ait.) longitudine paulum ab elementis superantur, quod se Alexandriae uidisse affirmat, ferè etiam quantum ad altitudinem. Eius autem quem nos uidimus color non buxo, sed elephanti similis erat: magnitudo tauri: forma apro proxima, praesertim quod ad rostrum attinet. Demto naso, qui cornu quoddam est recuruum omni osse durius. Eo pro armis utuntur, quemadmodum aper dentibus. Habet etiam duo cingula, tanquam.draconum uolumina, à dorso usque ad uterum circumeuntia, alte rum iubam uersus, alterum ad lumbum. Nos haec de eo dicimus, quem ipsi uidimus. Arte midorus addit id animal de pastu cum elephante pugnare,& rostro subire, ac uentrem eius conscindere, nisi ab elephantis proboscide uel dentibus praeuertatur. In ijs locis CameloCamelopardi. gardales nascuntur, nulla re pardali similes. Outis enim uarietate hinnulo similima es bellua, uirgatis pilis distincta posteriora quoque humiliora sunt interioribus, ut à caudà sedere uideatur, ad bouis altitudinem. anteriora uerò crura cameli cruribus non sunt humiliora, collum rectum est,& in altum exsurgit: uerticem paulò sublimiorem camelo habet. Propter quam partium in concinnitatem, nec tantam celeritatem habere puto, quantam dixit Artemidorus, insuperabilem affirmans. Ac ne fera quidem est, sed pecus, nul lam enim feritatem prae se fert. Gignuntur etiam ibi(. eodem perhibente.) sphinges,& Cynocephali,& cepi qui faciem leonis, corpus reliquum pantherae, magnitudinem damae habent. Item tauri feri, ac qui carnem edant, nostros& magnitudine& celeritate lon gè exsuperantes, colore ruffo. Crocutus quoque(.ut ille inquit.) ex canc lupoque hybrida est. Quae uerò Methodorus Scepsius in libro de consuetudine dicit, fabulosa sunt;& nullius momenti. Artemidorus dracones etiam refert magnitudine xxx cubitorum, qui tauros elephantosque capiant: hac quidem modum non excedens. Nam Indici ac Libyci dracones fabulosiores sunt, 9 quibus etiam alas tribuunt. Troglodytarum uita pasto-Troglodytae. ralis est, ij multos tyrannye habent: mulieres& filij eis communes, nisi quae tyranny sunt, qui tyrani uxorem corruperit, oue multatur. Eorum mulieres diligenter notis compinguntur. Collo conchas aduersus fascinationes appensas gestant. Viride pascuis contendunt, primò manibus rem gerentes, mox lapidibus: quòd si uulnus fiat, etiam sagittis Hh & gla ad STRABONISGEOGRAPH. & gladijs. at mulieres in medium prodeuntes,& preces interponentes, pacem reparant. Vescuntur carnibus& ossibus simul contusis,& in coria inuolutis,& postea assatis, ac uarijs praeterea modis quos usurpant. Hos immundos uocant: ipsi non solùm carnes& ossa, sed etiam coria comedunt. Vescuntur etiam sanguine, admixto lacte. Volgus aquam bibit, in qua paliurus sit maceratus. Tyranni mulsum potant, melle è flore quodam expresso. Hyemen habent, cum etesiae flant, tunc enim& imbres: aestatem uerò reliquum tempus. Nudi sunt& pelliti,& scuticas gestant.& sunt non solum glandes mutili, sed etiam circum cili nonnulli, quemadmodum Aegypti. Aethiopes uero Megabari clauas gerunt, ferreis nodis armatas utuntur etiam lanceis& scutis è crudo corrio confectis. Reliqui Aethio pes arcu& lancea. Quidam Troglodytae sepeliunt suos, paliurinis uirgis mortui ceruicem pedibus alligantes: posteà subitò efferunt, laeti ac ridentes, quousque corporis faciem occultent. deinde imposito caprae cornu, abscedunt. leer noctu peragunt. pecori* bus masculis tintinabula è collo suspendunt, Vt ferae sonitu exterreantur. Arcu& facibus contra feras utuntur. Inuigilant ad ignem gregis gratia, cantu quodam utentes. Caete rùm Artemidorus haec de Troglodytis ac uicinis Aethiopibus postquam dixit, reuertitur ad Arabes. primò eos persequitur, qui Arabicum sinum terminant,& Troglodytis opponuntur, à posidio incipiens: quod interiùs Elanitico recessu situm autumat. Posidio uerò continuum esse palmetum quoddam aquis abundans,& in magno honore haberi, propterea quòd tota circumstans regio aestuosa sit& arida& umbrarum expers. Ibi, ut ait, mirum in modum sunt feraces palmę. Luco uir& uxor praesunt ratione generis constituti, pelliti ambo, uictum ex palmis ducentis. Dormiunt in tugurijs factis super arboribus, propter ferarum multitudinem. postea est Phocarum insula, à multitudine marinorum uitulorum nomen habens. Propè est promontorium, quod usque ad Arabum petram pertendit, qui Nabataei dicuntur,& usque in palaestinam, eò& Menaei& Gerrhaei,& uicini omnes fromata conuehuunt. Postea est alia ora, quae prius Maranitarum dicebatur, quorum alij erant agricolae, alij in tugurijs habitabant: nunc Garindaei illis dolo interemtis possident. Nam eos adorti, dum festa quędam quinquennalia celebrat rent, non solùm hos interfecerunt: sed etiam ingruentes in alios, funditus omnes deleuerunt. Succedit his Elaniticus sinus,& Nabataea populosa sanè regio& pascuis abundans. Insulae antè haec sitae, ab hominibus tenentur, qui olim quieti postea ratibus depraedari ce periit eos qui ex Aegypto nauigabant: sed poenas dederunt classe aduersum ipsos profecta, à qua fuerunt oppressi. Deinceps est planicies, aquis& arboribus plena& omni pecore abundans cùm caetero, tum etiam camelis& mulis syluestribus,& ceruis& damis: sunt etiam ibi leones& pardales& lupi plurimi. Et ante hanc sita quaedam insula nomine Dia. Postea sinus quingentorum ferè stadiorum à montibus circumclusus, faucibus assessu difficilibus est, circum habitant homines terrestrium animalium uenatores. Inde sunt insulae tres desertae, oleis obsitae non nostratibus sed indigenis, quas Aethiopicas uocamus, quarum lacryma medicam uim habet. Deinceps est litus lapidosum.& post id est ora mille ferè stadiorum ob portuum& iaciendarum archorarum commoditatis penuriam transuectu difficile, nam mons quidam altus& asper iuxta porrigitur,& postea mon tium radices, à quibus ad mare usque procedunt cautes. unde pręsertim etesijs flantibus & imbribus accidentibus ineuitabile periculum offertur. Subsequitur sinus, qui sparsas insulas habet. Prorinus sunt cumuli arenae nigerrimae tres, ualdè excelsi. Post hos est Charmothas portus centum fere stadiorum ambitu, ingressu angusto,& omni scaphae periculoso exit in eum flumen. In medio insula iacet arboribus plena& cultui apta. Poreò est litus asperum, quo subsequitur sinus quidam,& regio Nomadum uictum ex camelis ducentium: nam ijs& in pugna& in faciendo itinere utuntur,& lacte ac carnibus uescuntur. Flumen per eos labitur, quod auri ramenta defert: sed artem eorum in massam auri conuertendorum ignorant. Ipsi Debae uocantur,& eorum quidam pastores sunt, alij agricolae. Ego prisca gentium uocabula, tùm quòd obsoleta sunt, tum propter absurditatem pronunciationis, omitto. sequuntur homines mansuetiores, temperatiorem nimirum terram habitantes, utpote aquis& imbribus largè praeditam. Apud eos aurum effoditur, non ramenta, sed glebulae quaedam, quę non multa purgatione indigent, magnitu dine LIBER Decim V S E X TVS. dine minima nuclei, media mespili, maxima nucis, quas perforantes& alterne componentes lapillis pellucidis armillas faciunt, in seito filo,& colio manibusque circumponunt. Vendunt id aurum uicinis uili precio, aeris triplo, argenti duplo, tum propter operandi inscitiam, tum quod indigent ijs, quae contrà accipiuntur, quorum usus magis est ad uitam necessarius. His proxima est felicissima Sabaeo um terra, gentis maximae. Apud hos Sabaei. thus& myrrha& Cinnamomum nascitur, in ora etiam balsamum,& alia quaedam herba ualdè odorata, quanquam eius odor, citò cuanescit. habent praeterea palmas odoratas & calamum: serpentes etiam spithamam longas, colore puniceo, usque ad ilia assilientes, quorum morsus incurabilis est. Homines propter maximam fructuum copiam ociosi socordesque uiuunt. In radicibus arborum cubant, excidentes plerique de uulgò, atque inde merces proximi suscipientes protinus alter alteri consequentitradunt, usque in Syriam atque Mesopotamiam. Vbi fragrantia caron). quod genus est soporis stupidi. Indu xit: bituminis suffitu& hirci barba, eum abigunt. Meriaba Sabae orum urbs in monte iacet arboribus pleno. Sub rege sunt, qui iudiciorum ac caeteratumierum potestatem habet, ex alijs uerò regibus exue fas non est, aut subitò eum turbae abdicant. idque ex oraculo quodam. Sed& rex, tum qui circa eum sunt in delicijs muliebribus uiuunt. plebis pars agros colit, pars armata mercatur& indigena& Aethiopica: nauigantes ad ea per angustias, nauigijs ex corio confectis. Tanta autem est apud eos aromatum abundantia, ut pro sarmentis& caetera ignis faciundi materie, cinnamomo, casia, caeterisque utantur. Nascitur in Sabaeis larimum, suffitu odoratissimum. Hi atque Gecraei ditissimi sunt ex mercatura. suppellectilem ex aulo& argento multam habent uasa, lectos, tripodas, crateras cum operculis, domosque sumtuolas.& portę& parietes,& tecta ex ebore, auro, argento, lapidibusque omatus causa distincta. Haec ille de Sabaeis. Alia uerò partim refert ita ut etiam Eratosthenes, partim et am ab alijs historicis sumta adducit. Ostendit enim quosdam putare mari rubro esse nomen â colore propter reflexionem radiorum Mare rubrum, apparente, uel à Sole cum supra uerticemest, uel à montibus ex adustione rubentibus, sen Erychra. nam utroque modo putari. Ctesiam uerò Cnidium obseruasse, fontem quendam esse, qui aquam rubicundam, ac minio plenam in mare emittat. Agatharchidem autem hu ius ciuem à Boxo genus quodam sumta tradisse. Persam quendam Erythram nominecùm equorum armentum, leaenae asilo exagitatum. nique ad mare compelleretur, atque inde in insulam quandam transmitteret: primum constiucta rate in insulam eam transiuisse: animaduersoque commodè habitari posse, armentum rursum in Persiam abegis se, ac missis in eam& in alias insulas,& in maritimam oram colonis, pelagus de suo nomi ne appellauisse. Alios uerò, Persei filium Erythram asserere, qui in his locis imperatit. Sunt qui dicant ab Arabicisinus angustijs, usque ad extremum cinnamomiferae terrae esse stadio rum IΙD millia, ad austrum ne, an uerò ad orientem, non exprimentes. Ferunt etiam smaragdum& beryllum in aurifodinis innasci. Sunt apud Arabes(.ut Posidonius refert.) e. tiam sales odorati. Supra Syriam Nabataei, 10 ac Sabaei felicem Arabiam incolunt. Sce- ta pè in Syriam excurrerunt priusquam Romani ea potirentur, nunc& ipsi,& Syri Romanis parent. Nabataeorum metropolis est ea, quae Petra nominatur. In loco alioquin ęqua bili& plano iacer, in circuitu uerò extrosum rupibus ac praecipitijs munito, intror. sum fontes& ad hortos& aquationem uberrinos habente. Extra moenia regio magna ex parte deserta est, praesertim ludaeam uersus. Hinc Hierichuntem breuissimum iter est, trium dierum aut quatuor: in palmetum uero quinque. Semper ibi aliquis è regia stu pe regnat, tum rex ipse aliquem ex sodalibus, qui frater uocatur, curatorem habet. Legibus admodum bonis gubernatur. Athenodorus quidem philosophus sodalis noster, reuersus in patriam, cum admiratione quadam narrabat, multos se cum Romanos, tum alios peregrinos ibi inuenisse, ac peregrinos quidem saepe forenses lites inter se atque aduersus indigenas excreuisse: oppidances inuicem summa usos absque ullis mutuis criminationibus tranquillitate. Proxima Romanorum expeditio, quae nostro tempore, duce Aelio Gallo, in Arabiam facta est, permulta eius regionis peculiaria demonstrauit. Ae lium Augustus Caesar in Arabiam misit ut eas gentes& loca pertentaret, praeterea Aethiopum terminos& Troglodyticam Aegypto finitimam,& uicinum ijs Arabicum sinum Hh 2 Arabica expeditio. 124 STRABONISGEOGRAPH. num, qui perangustus sanè Arabes dirimit à Troglodytis, eo utique consilio, ut uel eos si bi uolentes conciliaret, uel subigeret aduersantes. In audiuerat eos iam inde à multo tempore ditissimos esse, qui auro& argento& pretiosis lapidibus armata permutarent,& nihil in res aliunde importatas impenderent. Itaque uel se diuitibus amicis usurum sperabat, uel locupletes inimicos superaturum. In magnam etiam spem Nabataeorum amicitia eum erexerat, ad omnem conatum adiumento se fore pollicentium. His fretus Galdus, exercitum duxit: Sed à Syllaeo Nabataotum procuratore deceptus est, qui se iter mon straturum,& in omnibus commeatu auxilioque adfuturum pollicitus, omnia insidiosem egit. Nam nec tutum iter, nec expeditam nauigationem monstrauit: sed perauia& longos anfractus,& loca omnium indiga,& importuosa dorsa, uel occultis cautibus, aut cae nosis stagnis periculosa duxit: aestu maris reciprocantis maximè ijs in locis aduersante. In hoc primùm peccatum fuit, quòd longas naues construxerat, nullo nec praesenti nec futuro nauali pręlio. etenim ne terra quidem ualde bellicosi sunt Arabes(. caupones potiùs, ac mercatores.) nedum mari. Atqui Aelius ad xxc biremes construxerat,& triremes, & phaselos apud Cleopatridem, quae antiquae Nili fossae proxima est. Errore intellecto, fabricatus est onerarias naues CXXX, quibus nauigauit, ducens peditum Romanotum ex his qui in Aegypto erant& sociorum circiter decem millia, quibus ludaei quingenti, & Nabataei mille cum Syllaeo intererant. Tandem post multas aerumnas, quinto decimo die in Album pagum peruenit, maximum Nabataeorum emporium, multis nauigijs amissis, quorum nonnulla cum ipsis hominibus nullo bello, sed ob nauigandi difficultates perière. Id Syllaei improbitas effecit, negantis terrestri itinere in Album pagum exercitum duci posse, cum quidem eò, atque etiam ulterius mercatores tanta camelorum& hominum multitudine tutum& commeatu probè instructum iter à saxo insaxum conficiant, ut nihil ab exercitu differant. Haec autem ideò contigêre Gallo, quia rex Obeidas nihil admodum de communibus rebus, praesertim bellicis folicitus erat:(quod omnibus Arabum regibus commune uitium est.) omnia Syllaei procuratoris potentiae commise rat. Is omnia dolo agebat, cupiens(.ut opinor.) regionem perlustrare,& Romanis in urbibus aliquot ac gentibus subigendis adesse, deinde his absumtis morbo, fame, labore,& alijs quę struxerat malis, ipse uniuersa ea possidere. Proinde ad Album pagum peruenit, iam exercitum oris,& crurum uitijs(.qui morbi sunt et regioni familiares.) tentato stomacac. cen& scelotyrben dicunt. quorum illa circa os, haec circa crura resolutio quaedam est ob aquas& herbas proueniens. Aestatem itaque ac hvemem ibi agere coactus est, dum refice ret infirmos. Ex Albo pago in Petram, ex Petra Rhinocolura, quae in ipsa Phoenicia est apud Aegyptum, merces solebant portari, atque hinc in alia loca. nunc pars maxima per Nilum Alexandriam uehitur. Arabicae& Indicae merces in Muris portum, postea camelis captum Thebaicam transferuntur, inde Alexandriam per Nili fossam. Enimuero Gallus ex Albo pago cum exercitu digressus, per eiusmodi loca profectus est, ut camelis aquam portare cogeretur. quod ei malicia ductorum euenit. Quare post multos dies in Aretae terram peruenit, qui Obidae affinitate coniunctus erat. Is Gallum amicè suscepit,& dona obtulit. Sed Syllaei proditio,&j hanc regionem difficilem transitu reddidit. Eam itaque diebus xxx permeauit per loca inuia, spelta& palmulis non multis& butyIro pro oleo usus. Quam uerò deinceps adibat, Nomadum erat,& reuera ii magna ex parte deserta. ea Ararena dicebatur. rex erat Sabus, eam perargrauit diebus L. consumtis per inuia itinera, usque ad urbem Agranorum& pacatam& fertilem regionem, eorum res au fugit, urbs primo adortu capta est. Hinc post sextum diem ad flumen peruenit. lbibarbari instructaacie occurrerunt è quib. ad x millia ceciderunt, ex Romanis duo tantùm desiderati sunt. Nam omnino imbelles erant,& armis imperitè utebantur, arcu,& lancea,& gladio,& funda,& magna ex partei bigennibus. Mox etiam urbem cepitnomine Asca à rege derelictam. Hinc Athrulla uenit, quam nullo negotio cepit,& praesidio firmauit:& frumenti palmularumque uiatico comparato, Marsyabas processit urbem Rhamanitarum, qui sub Ilasaro erant. Eam adortus, sex diebus obsedit, postea aquae inonia coactus destitit ab incepto. Duorum dierum itinere tantum se abesse ab aromatifera, è captiuis intelligebat. sex autem menses contriuit in itinere, culpa ductorum persen LIBERselmVSEXTVS. persensit tamen ferò fraudem, eaque depraehensa per aliam uiam reuersus, nonis castriAnagrana peruenit, ubi pręlium commissum fuerat: undecimis deinde ad septem puteos, are ipsa sic nominatos. Hinc iam per loca pacata, in pagum Chaalla, post in alium nomine Malotham ad flumen positum: postea per deserta non multum aquae ha bentia usque in uicum Negram, qui sub Obida est,& ad mare iacet. In reditu totum iter diebus sexaginta confecit, in quo priùs sex menses consumserat. Hinc in Muris stationem, exercitum in diebus undecim traiecit hinc Captum est transgressus. Cùm utilibus itaque copijs Alexandriam peruenit. Caeteros non bello, sed fame, labore, morbo,& itinerum difficultate amiserat. Septem duntaxat in bello perierant. Ita non multum neque haec expeditio profuit ad locorum cognitionem, nonnihil tamen adiuuit. Causa incommodorum fuit penes Syllaeum. qui& eius rei causa Romae poenas dedit. Etenim amiciciam simulans, cum ad hanc perfidiam aliorum etiam facinorum conuictus teneretur, securi percussus est. Aromatiferam regionem in partes quatuorl. ut ante dictum est.) diuidunt. De aromatibus, thus& myrrham ex arboribus esse dicunt, casiam uerò etiam palustrem. Sunt qui dicant magnam eius par tem ex India afferri, thus optimum apud Persiam nasci. Alij totam felicem Arabiam&rabum diuisio in quinque regna partiuntur: quorum aliud bellatores,& omnium propugnatores& moret, habet: aliud agricolas à quibus frumentum ad alios importatur: aliud eos qui opificia& artes sedentarias tractant: aliud myrtham fert: aliud uerò thus. Eadem tamen & cassiam& cinnamomum,& nardum ferunt. Artes ac studia ab alio in aliud non transferuntur; sed quique in patrijs permanent institutis. Vinum magna ferè expalmulis conficitur. Fratres honore filios antecedunt, quod natu grandiores sunt. Qu ex eadem gente sunt, regnant,& caeteros magistratus obeunt: quę possederunt, omnibus consanguineis sunt communia. sed natu grandior dominus est. Vna omnibus uxor est, qui prior ingreditur, posito ante ianuam baculo, cum ea congreditur(.nam in more habent, ut quisque baculum gestet.) ea tamen cum grandiore per noctat: qua propter omnes omnium sunt fratres, coeunt etiam cum matribus. Adulterio supplicium est mors. is autem adulter censetur, qui ex alio genere est. Regis cuiusdam filia mira pulchritudine, cum fratres quindecim haberet, qui omnes eam amarent,& propterea alius post alium continue ad eam ingrederentur: iam defessa, hu iusmodi traditur usa arte. baculos fecit baculis eorum per similes,& cum quisque ab ea exiret, continuò baculum aliquem similem ante ianuam ponebat,& paulo post alium, considerans ne qui esset ingressurus, illi similem haberet. Cùm itaque aliquando omnes in foro essent, unus ad ianuam accedens& baculum uidens, putau t ex hoc aliquem intus cum ea esse, quia autem fratres omnes in foro reliquisset, adul terum suspicatus ad patrem accurrit, atque huc eum adducens conuictus est sororem falsò criminari. Nabataei quidem continentes sunt,& rei parandae atque conseruan Nabataeorum dae intenti, quare qui opes suas imminuit, publicè multatur: qui auget, honore afnci-mores. tur. Quia pauci apud eos seruiunt, frequentius consanguinei ministrant, uel alter alteri, uel quisque sibi, ut etiam ad reges hic mos perueniat. Conuiuijs adhibent tredecim homines. cuique conuiuio bini adsunt, qui musicam exercent. Rex apparatu maximo multa continuè conuiuia celebrat. nemo supra undecim pocula exhau rit, alio atque alio aureo poculo id fit. Adeò rex popularis est, ut ad id, quod ipse sibi ministrat, etiam alijs ministret. Saepe etiam apud populum causam dicit: nonun quam in eius uitam inquiritur. Domus sunt ex lapide precioso, urbes sine moenibus. Nam in pacedegunt. Regio omnium ferax, praeter oleum. utuntur oleo sesamino. Oues sunt albae, boues magni, equos non habent, sed cameli implent eorum officium. Tunicae, subligacula in usu sunt,& sandalia reges purpurati incedunt. Rerum aliae importantur, quaedam minimè, quaedam indigena sunt, aurum, argentum,& plurima ex aroundibus, aes& ferrum& uestis purpurea,& styrax:& crocus& costus, 12 coelaturas,& signa,& tabulas, aliunde habent. Mortua corpora haud maioris quam stercus putant(quo sensu Heraclitus dixit 3 cadauera hominum magis abij cienda foras quàm stercus.) quapropter reges etiam in sterquilinijs defodiuntur. Solem th 3 Odyss. d. 84. Eremb. 526 STRABONISGEOGRAPH. Solem colunt, ara super domum excitata,& quotidiein ea libant ac thus adolent, lam cum poëta dicat, Veni& ad Aethiopes,& Sidonios& Erembos: quaeritur qui nam intelligendi sint, Ac de Sidonijs quidem controuersia est, num nam in Persico sinu habitantes dici debeant, quorum coloni sint Sidonij nostri: quem admodum& Tyrios quosdam ibi insulares tradunt,& Aradios, quorum coloniae Aradus nostra& Tyrus sint. Sed maior tamen quaestio de Erembis est, an Troglodytae intelligi debeant(quod ui originis uocabuli quidam peruincere uolunt, inde Erembos dici autumantes quod terram subeant.) an Arabes. Ac noster Zeno sic scripturam mutat: Sidonios, Arabasque. Probabilius est, quod scribit Posidonius Erembos leuiter deflexo uocabulo à poëta sic nominatos, qui nunc Arabes uocantur, quemadmodum ab alijs suo tempore appellarentur. Dicit etiam has tres nationes continenter inter se positas, suam inuicem cognationem ostendere eò, quòd adfinibus nominibus afficiantur: Armenios scilicet, Arabes& Erembos. Et quemadmodum existimandum est unam gentem in tres esse diuisam, proclimatum diuersitatibus, magis magisque immutatam: sic& nominibus pluribus uti pro uno. Nec uerò sunt audiendi, qui ἐρεμνοὺς hoc est nigros scribunt, id enim magis Aethiopibus conuenit. Nominat etiam Arimos Homerus quos Posidonius docet esse accipiendos, non locum aliquem Syriae uel Ciliciae, uel alius terrae: sed Syriam ipsam. A rimaei enim sunt, qui in ea habitant,& fortasse Graeci eos Aramaeos, uel Arimos uocabant. Nominum enim mutationes permultae sunt, praesertim Barbaraorum, quemadmodum Dariacem Darium, Pharzirim uerò Parysatim, Atargatam Athgram dixerunt: quam Ctesias Dercetò uocauit. Arabum opulentiae testem laudare licet etiam Alexandum, qui eam(.ut fertur. regiam efficere constituerat, postquam ex India redijsset. Sed omnia eius consilia mors subitò accidens irrita fecit. Et quidem unum ex ijs, quae illae molliebatur, erat Arabiam occupare, uel sua sponte recipientibus Arabibus, uel bello coactis. Itaque cum eos uideret nec prius, nec posterius legatos misisse, ad bellum se iam parabat: sicut supra ostendimus. IN LIBRVM Decim VmSEXTVM INTERPRETIS ANNOTATIONES. Ocum hunc dextrè intelligi est uerò mirum idem alibi nasci, aut etiam natum perhiberi. puto, si non hanc fingas senten. 4 Emeriti milites ibi nutriebantur.] Ληtiam, omnia quae hđc comme. σύριοῦ σρατιωτικὸν. milites ibi recensebantur, inquit morantur Assyriae nomine cense interpres. hoc non est Λησίριον. Ego Spατιωτικὸν ri, sed Dolomenam& caetera ληκτηριον somniaui Strabonem dixisse, ubi rude donae deinceps Assyria contigua reti milites uitae reliquum exigerent. παρὰ κὰ λήγδνferri. idque uoce deinde uolui inqualia uocabula confingere non fuit scriptori nostro re nuere. Pòst Arbacen reposui, omnib. historijs notum. pro ligio. Sed si quid melius uel codex, uel ratio suggeret, fa quo. orbaeus fuerat incuria librarij& interpretis recilè iacturam huius somnij feremus. Mox pro Sacoanis ceptus. Confer cùm his quintam asiae tabulam, supra ap legit interpres Casiani: nescio quid secutus. fortè quia positam è Ptolemaeo. mox eorum sit mentio. 2 Et casius. Interpres Marsyam pro Casio repo 5 Veluti è puncto.] ξημειωδῶς. quid ſi σι suit, nescio quid secutus. mihi quidem non probatur. γμοσιδῶς legas in formam. sed nolui mutare. oppen Quid sibi Masium legas, sub quo Tigranocorta iacent? omnes alij scribunt per duo w.& quod apud StephanSed nulla neceßitate urgente, nolo quicquam mutare. num unico scribitur, infirmum est: ut suo loco dixi. Inde Marsya dixi suo loco. fra receptam de Elani& planitico sinu scripturam se 3 Gagatem lapidem. rαγγίηρ est etiam in cutus sum, relictis Graecis ut inueni. quando ipse etiam epitomis. sed nescio quid Gangi hde loci, aut quid lapi. Plinius docet alios aliter scripsisse 6. 28. De Kinocolu dis sit Gangites. Gagate lapide serpentes fugari, tradunt ris etiam Stephanum& epuomas sum secutus, sed Ae& alij, et Plinius 36. 19. etsi in Lycia scribat, nasci. non thiops qui id fecerit, non uideo. Apud ANNOTAT. IN XVI. LIB. STRABONIS. 527 9 Quibus etiam alas.] Pro ποῖκ, πῆερὰ le### Apud Getas.] Additur in Graeco btòs, ego gi. nota est fabula neque operae duxi, ubique amnotare quid hos deos putatos uix credam. posteà τυρανον κοὶ erant, pro quo legerim, cum eruditi id ex uersione facilè sint vidiculo mendo, quod non fefellit interpretem. intellecturi. Mox 516i καδι cerussa pingi uertit inter 7 Sirbonis.] Sie scribit Stephano,& alijs, ubi pres, quod non assequor,& legit διωθσῦντες pro Strabo habet hæbὴτατομ, habent epitomae θαρώταδιορθούντες. devoell interpres utrumque expreßit, quem secutus sum10 Ac Sabaei.]& zußci, cuius lectionis, cum etiam Pòst Nam etiam ex pueri lotio chrysocol. Aldus ita expresserit, uolui retinere uestigium ne me carla conficitur. I Sic interpres nescio an fidem libri perent curiosiores. Sabaeos interpres habet, fortasse ea alicuius secutus, nos quidem tale habemus nihil:& apductus coniectura, quod Sneuorum in istis regionibus paret locum esse uitiatum. de chrysocolla pueri lotio domicilium quaerere sit ineptum. aliâs significaui eam temperata est aliquid apud Plinium 33.5. Valdè autem uocem esse merè Germanicam, neque probabile est, Sueuos Strabo ab alijs dissentit, qui Sirbonidem lacum cum Aisthuc gentium uenisse, istis quidem temporibus. spha tite faciat eundem: cum longißimè distent, et hic in 11 Magna ex parte deserta.]"Ερημος τὰ ludaea sit, ille Pelusio propinquus. Sed in Onomastico πολλὰ legit interpres. sed Etymon ne sic quidem intelea commodius tractantur. Paulo post est κλειονάδιωρ, ligitur ὥρυματα quidem non uidentur huc congruequàm uocem Graecam non agnosco. Λιοπὰδωρ poetire. infrà pro συληφθεῖσαι sententia fuggerit κατα cum est, sed ita uidetur legisse interpres. Infra Ablaλερφέισαν aut simile. pro ὄψθ, ὀλὲ. Infrà ἐπτὰ γεtis T.] Herodis nomen temerè fuit hęc inculcatum è poνομλιων.] Lego ἐπτὰ γε μόνον. sterioribus. Hyrcano regnum tradidisse Pompetum ab. 12 Caelaturae. IKog't ματαμοκ est inanis. ποσὴν ducto Aristobulo. Dio& alij scriptum reli querunt. Le uara legit interpres.& eum probo. cus hîc est lacer. 8 Propinqua. IGraeca fic legi κας μὲν πλησιαῦ HINIS τουτιπ. καὶ τῆ Μεσοποταμις.& γεωργοῦντες δόλίγορ ἄοὐδὲν STRABONIS RERVM GEGRAPHICARVM LIBER DecIMVSSEPTIMVS. ARBVMENTVM. Decimus septimus totam Aegyptum atque Libyam continet. Vm in Arabiae descriptione sinus eos unâ enarrauerimus, qui eam stringunt, ac peninsulam faciunt, Persicum scilicet atque Arabicum: simulque etiam Aegypti partem aliquam lustrauerimus,& Aethiopiae Troglodytica ac sequentia usque ad extrema terrae, quae cinnamomum tert: nunc reliqua ijs gentibus continua explican da sunt, nimirum quae circa Nilum iacent. Post haec Libyam, quae Votre très-hacque totius geographiae summam absoluat, percurremus. prius tamen hîc quoque Eratosthenis sententiae exponendae sunt. Ista ergo narrat. Nilus ab A Nili descripcto rabico sinu occidentem uersus distat ix millibus stadiorum,& circa ostia similis est v vide Africa literae resupinè iacenti. uertitur ad meridiem& hybernum occasum ad stakia ter mil- quartam Tab. IeICC: ac propè obuersus locis circa Meroen, inque Africam pleno alueo delatus, rursum inflexus uersus septentrionem ID CCC stakia decurrit ad magnum ca tarractem, paululum uersus ortum inclinans. hinc stadia cID CC ad minorem catarractem, qui est Syenae uicinus. inde rursumID CCC stadia usque ad mare. Excipit Nilus duo flumina è lacubus quibusdam ab oriente delata,& Meroën ingentem insulam complectentia: quorum alterum dicitur Astaboras, ad orientale latus fluens alterum Astapus, quod nonnulli Astosabam uocant. 1 Astapum uero fluere è lacubus quibusdam à meridie: atque hunc ferè rectum Nili corpus efficere, ab aestiuis imbribus augeri. Supra Astaborae& Nili concursum ad stadia ICC Meroën urbem esse, eodem nomine quo insulam. Supra Meroën aliam insulam quam Aegy ptiorum Hh 4 STRABONISGEOGRAPH. ptiorum exsules incolant, qui à Pfammitinho desciuerunt,& Sembritae, id est, aduenae nominantur,& reginam habent, quae regi Meroës paret. Quae infra MeroEn sunt, secus Nilum ex utraque eius parte mare rubrum uersus, Megabari& Blemmyes habitant Aethiopum subditi, Aegyptijs finitimi. Ad mare autem Troglody tae, quorum qui iuxta Meroën. sunt decem, undecimue dierum itinere à Nilo distent. A sinistra uerò cursus Nili habitant Nubae magna Libyae gens, à Meroëm incipientes usque ad Nili flexus: non hi Aethiopibus parentes, sed pro sese in multa regna diuisi. Aegypti maritima sunt ab ore Pelusiaco ad Canopicum longitudine stadiorum ter mille ooc. Haec sunt quae Eratosthenes tradidit. Enimuero plenius isthaec explicanda sunt. eaque primo quae ad Aegyptum pertinent, ut à notioribus ad sequentia procedamus. Nilus quaedam huic regioni& contiguae,& Aethiopiae quae suprâ est, praestat communia, ut quod suis eas incrementis rigat:& solûm hanc partem habitalem reddit, quae eius ex undationibus tegitur: quicquid editius est,& fluento ipsius sublimius id ab utraque parte desertum,& ob aquae penuriam ultoribus uacuum transit. Cęteram neque totam Aethiopiam Nilus permeat, nec in rectum, nec solus, nec bene habitatam: Aegyptum uero& solus,& totam,& in rectum, à minore catarracte supra Syenem& Elephantinam incipiens qui sunt Aegy pti& Aethiopiae fines, usque ad Nili ostia in mare exeuntis. Equidem hodie Aethiopes magna ex parte pastoralem ac inopem uitam iam inde degunt, tum propter solitenuitatem,& aëris intemperiem, tum propterea quod longe à nobis absunt. De Aegepio. Omnia contraria sunt apud Aegyptios. nam& ciuilem ac mansuetam uitam degunt, & in locis notis habitant. itaque etiam constitutiones eorum memorantur. atque etiamlaudem eo inuenerunt, quod uidentur rectè uti regionis ubertate,& bene diui sam eam administratamque habere. Etenim rege constituto, multitudinem in tres partes tribuerunt, quarum una militiam, altera agros coleret. tertia sacerdotum erat. Ita alij sacrorum curam gerebant, alij eorum quae ad hominem pertinent, rursumque horum alij belli, alij quae pacis erant: agriculturam& artes. unde& regisui erant reditus. Sacerdotes philosophiam& astronomiam exercebant,& cum regibus conuersabantur. Regio initio in pręfecturas diuisa fuit, quas nomos uocant: Thebaica quidem in decem: quae uerò in Delta, in totidem. intermedia autem in sedecim:& (ut quidam uolunt.) tot erant huiusmodi praefecturae, quot aulas labyrinthus habe bat, quae circiter triginta erant. Rursum hae praefecturae diuisae fuere, maiore è parte in toparchias diuisae fuerunt. toparchiae rursum in portiones alias, quarum minimae arua erant. Opus autem fuit tam diligenti ac subtili locorum diuisione, propter con tinuas finium confusiones, quas Nilus auctus efficiebat, alijs addens, alijs adimens, & immutans figuras,& signa obruens, quibus proprium discernebatur ab alieno. Itaque identidem dimetiri oportebat. Atque hinc ab Aegyptijs geometriam credunt inuentam fuisse, quemadmodum ratiocinandi scientiam& arithmeticam à Phoenicibus proptermercaturas. Vt autem uniuersa regio in tres aequas partes diuisa est, ita& multitudo quae in quaque praefectura. Artificium autem quod Nilo ad hibetur, tanti est, quanti industria naturam uincens. Nam cum regio natura multum fructum afferat, irrigata plurimum affert. Natura autem maius Nili increment. tum plus terrae irrigat, sed saepe diligentia hoc consecuta est natura destituente, ut tantum terrae minoribus Nili incrementis irrigaretur, quantum maioribus: idque folsarum& aggerum auxilio. Sanè ante Petronij tempora tunc: maxima fertilitas erat, cum Nilus ad quartum ac decimum cubitum excrescebat: cùm uerò ad octauum modi adsurgeret, fames& penuria eueniebat. At uerò illo regioni praefecto, cùm duodecimum cubitum tantum Nilus implesset, maxima fuit frugum ubertas:& cum octauum solum aliquando attigisset, famem nemo sensit. Atque haec quidem est, Aegypti constitutio. Nunc ordine singula edisseremus. Nilus ab Aethiopię fini Delia. bus recta fluit ad septentrionem usque ad eum locum, qui Delta appellatur, ubi tanquam à uertice quodam scissus(ut Plato inquit.) figuram conficit triangulam. Iatera trianguli, aluei sunt. duo Nili utrinque ad mare descendentis, alter ad dextram, Pelusiu in LIBER Decivs S EPTIMVS. 52 Pelusisi usque: alter ad sinistram, ad Canopum usque& proximum Heraclium: basis autem maritima est ora inter Pelusium atque Heraclium. Ita insula mari duobusque Nili alueis includingn. & Delta nominatur, propterea quòd eius figura est litterae A similis. Locus qui ad uerticem est eodem nomine appellatur, utpote dictae figurae initium est. Itemque pagus, qui ibi est. duo iam retulimus Nili ostia, alterum Pelusiacum, alterum Canonicum& Heracleoticum. Inter haec alia quinque ostia sunt: quae quidem mentionem merean Oftia Nil tur: multa alia tenutiora. A primis enim partes quaedam abruptae passim per totam suniinsulam, quae multos alueos insulasque fecerunt, ita ut tota insula sit nauigabilis, fossis alijs super alias actis: quae tanta facilitate nauigantur ut nonnulli testaceis utantur scaphis. Insula ter mille ferè stadiorum ambitu continetur. Sinus etiam intrant,& infernè obiectam ipsi Delta fluuialem regionem. Nilo exundante tota nu dis tegitur praeter habitationes: quae aut natiuis collibus aut aggeribus facticijs impositae sunt, non pagi modò sed urbes etiam memorabiles: quae eminus conspectae insularum speciem praebent. A. qua aestate ultra quadragesimum diem permanent. postea paulatim decrescit, quo pacto etiam creuit. Intra diem sexagesimum campi denudantur, atque exsiccantur:& quo citiùs id fit, eo citiùs& aratur,& seritur, idque celeriùs apud eos qui maiores ęstus habent. Simili modo regio supra Delta irrigatur, nisi quod Nilus quatuor millibus stadiorum unico alueo recta delabitur, tametsi interdum insulae intercipiant: quarum praecipua est, quae Heradeolicam praefecturam compraehendit. aut sicubi fossa ampliore diuertatur in magnum aliquem lacum, uel regionem, quam irrigare possit, cuius generis est riuus qui Arsinoeticam praefecturam includit,& Moeridis lacum& quos Mareotis refusos excipit. Denique, ut uerbo dicam, fluuio irrigua est sola ea pars Aegypti, quae iacet ad utramque Nili ripam,& raro usquam ccc stadiorum continuam latitudinem habitabilem obtinet. Orditur ab Aethiopiae montibus,& in ipsius Delta uerticem definit. Itaque similis est fasciae in longum explicatae: si excipias, diuerticula fluuij, quae sunt compluria. Figuram uerò fluuialis regionis,& terrae, quam dico, montes efficiunt, à locis Syenae proximis deducti ex utraque parte usque ad Aegyptium pelamus. qui quantum extenduntur ij,& inter se distant, tantum flumen diffunditur& contrahitur,& regionem habi tabilem diuerso modo figurat. Quod supra montes est regionis, non habitatur magna ex parte. Enimuerò antiqui coniectura, recentiores etiam uisu ipso cognouetunt, Nilum augeri. quando supernè adsita Aethiopia imbribus aestiuis proluitur: maximè in ex illa ineremèc tremis montibus. Imbribus autem finientibus, paulatim inundationem desinere. Quam rem ij potissimum depraehenderunt, qui in Arabicum sinum nauigarunt usque ad cinnamomiferam regionem& ij qui ad elephantorum uenationem missifuerunt, aut si qu alij usus Ptolemaeos Aegypti reges impulerunt, ut homines aliquos eò amandaret. Nam hi talia curabant, is praecipuè qui cognomento fuit Philadelphus, cognitionis rerum apprimè studiosus: cum propter corporis imbecillitatem semper nouae alicuius oblectionis materiam expeteret. Antiqui autem reges perexiguam harum rerum curam habuerunt. tametsi cùm ipsi sapientiae studio dediti essent, tum sacerdotes, cum quibus plurimum uiuebant. Idque eò magis est admiratione dignum, quod Sesostris totam Aethiopiam per meauit, usque ad Cinnamomiferam regionem,& adhuc quaedam eius monumenta extant,& columnae& inscriptiones. Cambyses quoque Aegypto potitus, cum Aegyptijs usque ad Meroën progressus est,& nomen urbi, insulaeque ab illo factum aiunt, Meroë siue sorore, siue uxore eius(. nam& hoc traditur.) ibi mortua, utique honorandae causfoeminae loco id nominis imposuit. Mirum itaque est, cur tantis oblatis inuestigandi oc casionibus, non prorsus innotuerit imbrium historia eius aetatis hominibus. praesertim cum sacerdotes curiosiûs in sacros libros referrent& confirmarent quae subtilioris aliquid haberent cognitionis. Etenim, si dignum disquisitione uisum fuit, quod adhuc quaeri solet: curaestate,& non hyeme partibus australissimis imbres cadant. In Thebaide uerò& circa Syenen non item: cur non de hoc etiam disputaretur, quomodo ex imbribus Nilus augeatur? ne talibus testibus uti cogeremur, quales producit Posidonius. Ait enim Eratosthenem tradere aestiuos imbres causam esse. Idque hunc ab Aristotele sumsisse, Aristotelem Odvff. A. 581. Pharu Vide tertiam Afr caetabulam. STRABONISGEOGRAPH. stotelem uerò à Thrasyalee. Thrasyalcem autem ab alio, atque illum ab Homero, qui Nilum coelitus delapsum autor sic. Rursus ad Aegypti coelo delapsa fluenta. Verùm isthaec mitto, cùm à multis sint tractata. de quibus satis sit duos afferre, qui aetate nostra de Nilo scripserunt. Eudorum& Aristonem peripateticos. Hi demto saltem ordine, caetera omnia& style& argumentis ijsdem ferè uterque posuerunt. Itaque libros inter se collaturus, cum exemplarium copia nulla fieret, alterum cum altero comparaui. uter autem alterius compilauerit scriptum, fortasse Ammonis oraculo doceri aliquis pos sit Eudorus quidem Aristonem eo nomine incurat: sed profectò ipsum dicendi genus magis est Aristoneum. Caeterùm prisci id solum Aegyptum uocauere, quod habitatur, & a Nilo irrigatur, àlocis Syenae proximis incipientes usque ad mare. recentiores uerò ad hoc usque tempus, omnes fere orientales partes assumserunt, quae inter Arabicum sinum sunt, atque Nilum.(Aethiopes porrò rubro mari non adeò utuntur.) Ab occidente uerò loca usque ad Anases quae uocantur& in ora maritima ab ostio Canopico, usque ad eum locum qui Catabathmus dicitur,& cyrena orum ditionem. Nam Ptolemaici reges eò usque nominationem protulerunt suam: ut& Cyrenaicam sub se haberent,& eam ab Aegypto Cyproque separarent. Romani qui postea successerunt, prouinciam Aegyptum prioribus finibus incluserunt. Aegyptij regiones uocant habitatas& maximis desertis circum datas, quasi quasdam pelagi insulas, quales sunt multae ad Ifricam. Harum tres sunt Aegypto finitimae,& ei subditae. Diximus de Aegypto generalia,& e superioribus repetita temporibus singula,& quid quaeque habeant praeclari, deinceps enarrabimus. luitium autem ab Alexandrea faciemus& locis eiuicinis: cum huius tractationis praecipuam partem ea occupent. Ergo maritima ora à Pelusio usque ad Canonicum ostium, ad occidentem nauiganti est ciò ferè& CCC stadiorum, quod& basim ipsius Delta diximus. Hinc ad Pharum insulam centum& quinquaginta. Pharus insula quaedam est oblonga, quae continenti adiacet, ancipitem ad eam portum faciens. Est enim litus sinuosum, quod duo promontoria in mare emittit, inter quae insula iacet portum claudens, cui per longum obijcitur. de Phari promontorijs orientale magis continentem,& oppositum sibi promontorium attingit,& Acrolochias uocatur. quod portum efficit ore arcto. Accedit ad angustias portus, quòd in intermedio treto petrae sunt, partim aquis opertę, partim eminentes, continue occurrentem ex pelago fluctum exasperantes. Ipsum adeò insulae promontorium est petra quędam mari circumdata, turrim habens ex albo lapide mirifice structure multis fastigijs: eodem, quo insula nomine. Eam Sostratus Cnidius regum amicus posuit ob nauigantium salutem, quod hac descriptione notatur. Sostratus Cnidius Deniphanis F. dijs seruatoribus, pronauigantibus. Nam cum ora ex utraque par4 te importuosa& humilis esset, cautesque ac 4-breuia haberet: signo aliquo opus fuit, alto & claro, quo usi nauigantes ex alto portus ingressum contingere possent. Occiduum etiam ostium quanquam non tutum ingressum habet, non tamen tanta indiget prouidentia. sed hoc alium pot tum efficit, qui Eunosti dicitur, atque hic ante ex fossum& clausum portum iacet. qui enim ex dicta Phari turri ingressum habet, is maximus portus est. Hiuerò continui in secessu illo, qui septem studium appellatur, aggere ab eo diremti adiacent. Agger autem est pons quidam à continenti in insulam ad occidentalem eius partem porrectus, duos tantum aditus nauigabiles relinquens in Eunosti portum, ipsos quoque ponte iunctos: quodopus non modò pons erat in insulam, sed etiam aquaeductus, cum illa habitaretur. Nostra aetate D. Caesar eam in Alexandrino bello(in quo pro regibus contra ipsum steterat.) euastauit. pauci tamen nautae iuxta turrim habitant. Maximus quidem portus prae. terquam quod& natura& aggere benè clauditur, profundus est adeo proximè ipsum litus, ut maxima etiam nauis ad ipsos gradus eius applicari tutò possit: Sed& in portus complures scinditur. Enimuerò primi Aegyptiorum reges suis contenti opibus, nec importata aliunde magnopere desiderantes, omnibus exteris nauigantibus, eò infensierant: maximè Graecis, qui ob soli penuriam populari atque appetere aliena solebant, ideoque muniuerunt locum hunc praesidio imposito, cui& habitandam dederunt eam, quae LIBER Decivsseprines. quae Rhacotis appellabatur, ea nunc Alexandriae pars est, naualibus imminens: tunc uicus erat. Quae uero in orbem circumiacebant, Bucolis, id est tubulcis, tradidere: qui ipsi quoque uires haberent ad arcendos extraneos. Cùm Alexander eò uenisset, loci opor-Alexandre tunitate perfecta, statuit urbem ad portum esse muniendam. Futuram urbis felicitatem, quae confecuta est, ferunt ostento in ipsa operis designatione fuisse praemonstratam, archirectis enim ambitus lineam gypso designantibus,& aduentante rege gypso deficiente, farinae operarijs destinatę à procuratoribus fuisse praebitam partem, qua etiam compitorum plures diuisiones delineauerint. Eam rem uisam fuisse boni omnis. Certè commoditates urbs habet non unius modò generis. duo maria locum undique alluunt, al. terum à septentrione, quod Aegyptium dicitur, alterum à meridie, quod Mareiae lacus & Mareotis appellatur. eum Nilus multis fossis tum è superioribus partibus, tum è lateribus actis implet, per quas multo plura importantur, quàm è mari, adeò ut portus, qui ad lacum est, ditior sit marino.itzportari ex Alexandria plura hâc, quàm ex Italia importari, facile sentiet, qui Alexandriae& Puteolis fuerit: obseruaueritque onerarias naues & uenientes& recedentes, quanto grauiores aut leuiores ultro citroque nauigent. Iam praeter opes quae ex utraque parte& in maris& in lacus portum aduehuuntur: aëris temperies digna est memoratu, quae idcirco contingit. quòd urbs utrinque alluitur,& Nilus incrementa commodè facit. Quippe caeterae urbes quae ad lacus sitae sunt, grauem& praefocante. Erem in aestiuis ardoribus habent, ac propter uapores à sole excitatos, coe num in lacuun. abris cogitur, unde coenoso humore exhalante, aër morbidus attrahitur, ac pestilentiae initium praebet. At Alexandriae incipiente aestate Nilus auctus augetetiam lacum,& nullum coenum relinquit, unde malignus aliquis posset uapor exhalares Simul etesiae à borealibus partibus,& tanto pelago adspiritant, ut Alexandrini optime ae statem agant. Vrbis solum chlamydis figuram habet, cuius latera quae in longum tendunt, aqua circùm alluuntur xxx ferè stadiorum habentia diametrum, latera uero quae in latum sunt, isthmis stringuntur septem octoue stadiorum, hinc mari, illinc lacu allutorum. Actota quidem urbs uijs diuisa est, per quas& equi& currus agi possint. duabus autem latissimis, 5 quae amplius ingero expanduntur,& sese medias ad rectos angulos secant. Vrbs publica fana pulcherrima,& regias, quae quartam tertiamue totius ambitus partem occupant. Nam regum quisque ut deorum donarijs aliquid ornamenti addere studebat: ita& ad iam exstructas regias aliquam de suo adijciebant, ut nunc poëtae illud uerè dici possit, Sunt alia ex alijs—. atque omnes inter se iunctae sunt& portui contiguae,& ijs quae extra eum sunt. Pars etiam regiarum est suseum quod deambulationem habet,& exedram& maximam domum, in qua coenaculum est eorum qui Musei consortes sunt, ac litteris humanioribus studium impendunt. Hoc collegium publicè pecunias habet& sacerdotem, qui Museo praeest, olim à regibus, nunc à Caefare constitutum. Regiarum pars& illud est, quod Soma appellatur: septum quoddam, in quo regum sepulturae,& Alexandri erat. Ptolemaeus Lagi F., Alexandri corpus Perdiccae alexadri septel. eripuerat, cùm hic id è Babylone deferret, atque huc diuerteret, auaricia& Aegypti sibi crum uindicandae studio impulsus. Perijt ille à militibus interemtus, a Ptolemaeo superuenien te in insula deserta inclusus, ubi irruentibus militibus, sarissis confossus est. Cùm eo reges, Aridaeusque,& Alexandri filij,& Rhoxana uxor in Macedoniam discesserunt. Alexandri corpus Ptolemęus Alexandriam detulit, ibique id sepelijt,& adhuc ibi iacet, non tamen in eodem alueo. Nunc enim uitreus est, ille in aureo considerat. Aureum Ptole maeus cognomento Coccus& Subdificius rapuit, è Syria eò profectus. statimque deiectus, nullam e praeda utilitatem percepit. In magno portu iuxta ingressum ad dextram est insula,& turris Pharus, ad laeuam sunt cautes,& Lochias promontorium, in quo re gia est. Ingresso ad sinistram, sunt interiores regiae, continuae ijs quae sunt in Lochiade, multa ac uaria domicilia& lucos habentia. His occultus ac clausus portus subiacet, qui proprius est regum. Item Antirrhodus insula, quae ante effossum portum iacet, regiam habens,& paruum portum, sic dicta, quòd. Rhodo quasi aemula esset. Supra hanc theatrum est, postea Posidium, cubitus quidam ab Emporio quod uocatur defectens,& Ne ptuni templum habens. Ibi Antonius addito aggere magis etiam in medium portum prominente STRABONIS GEGRAPH. prominente, regiam domum construxit, quam Timonium appellauit, idque ad extremum 6 fecit, cum ab amicis 6 derelictus, post Actiacam calamitatem, Alexandriam dicessisset, ac solitariam sibi quandam uitam Timonis exemplo peragendam proposuisset, amicis omnibus ualere iussis. Postea est Caesarium& Emporium,& Apostases quae dicuntur qua si abscessus, inde naualia usque ad septem studium. Atque haec circa magnum portum sunt. Deinde à septemstadio est Eunosti portus,& supra hunc est effossus portus, etiam Cibotus, hoc est arca, dictus, qui& ipse naualia habet. Intra hunc fossa est nauigabilis usque ad Mareotidem lacum perducta. extra fossam itaque restat urbis paululum. Postea est Necropolis(.id est cadauerum urbs.)& suburbanum in quo horti plurimi sunt,& se pulturae, ac domicilia condiendis mortuis idonea. Intra fossam sunt Sarapium,& alia quaedam antiqua fana, abolita ferè propter templorum factam exstructionem. Nicopo li nam& amplitbeatrum,& stadium,& quinquennalia certamina ibi celebrantur: antiquitus uerò instituta uiluerunt. Sed(.ut uerbo dicam.) urbs& donarijs& sacris plena est, pulcerrimum Gymnasium, quod porticus habet stadio maiores, tum forum iudiciale,& luci. Est etiam Panium altum opus manu conditum, forma turbinata, saxeo tumulo simile, in quod per cochleam ascenditur, ab eius uertice tota urbs subiecta undique cerni potest. A'Necropoli uerò platea quae in longum praeter Gymnasium pertendit usque ad Canonicam portam. postea est circus qui Graecè Hippodronius appellatur,& alia subsequentes usque ad Canonicam fossam. Exeunti per Hippodromum est Nicopolis, quae habitatur ad mare ita, ut urbe non minor censeri debeat. distat ab Alexandria stadijs triginta. Hunclocum Caesar Augustus ornauit: quòd hîc proelio eos superauit, qui cum Antonio contra ipsum exierant,& primo aditu urbem cepit: Antonium uerò coëgit, ut ipse sibi manum afferret: Cleopatram uiuam in potestatem suamredegit: quae paulo post & ipsa se in custodia clàm admotae aspidis morsu, aut(.ut alij tradunt.) illito ueneno interfecit. Ad hunc modum Lagidarum imperium euersum est, quod per multos annos Ptolemaeorum durauerat. Etenim Ptolemaeus Lagi F. Alexandro successit, Ptolemaeo autem Philadel successio. phus, Philadelpho Euergetes, huic Philopator Agathocliae, ei Epiphanes, huic Philometor, semper filio patri in regnum succedente. Philometori uerò frater succedit, secundus Euergetes nominatus, quem& Physconem dicunt, huic Ptolemaeus cognomento Lathurus successit: Lathuro autem aetate nostra Auletes Cleopatrae pater: Sed omnes post tertium Ptolemaeum malè regnum gesserunt, luxu praediti omnium uerò persimè quartus,& septimus,& ultimus Auetes. Hic praeter alia flagitia etiam choraulam exercuit:& adeò ea se iactauit, ut non pigeret eum certamina in regia celebrare, ad quae& ipse cum alijs concertaturus prodit. Itaque eum Alexandrini exegerunt,& cum eitres filiae essent, unam natu grandiorem, quae legitima erat, reginam fecerunt: duo eius filij infantes adhuc regno tum prorsus exciderunt. Reginae uirum è Syria acciuerunt Cybio factem quendam, qui se è Syriacorum regumstirpe ferebat. Hunc intra paucos dies regina strangulauit, cùm eius sordes, illiberalitatemque pati non posset. In huius locum Archelaus subijt qui se Mithridatis Eupatoris filium simulabat: Archelai filius erat autem eius, qui contra Syllam bellum gessit,& postea à Romanis ei honor habitus est, acauus eius fuit, qui tempore nostro postremus in Cappadocia regnauit, Comanorum sacerdos, quae in Ponto sunt. Is cum Gabinio tunc degens, tanquam cum eo contra Parthos mi litaurus, eo nesciente per amicos quosdam ad reginam deductus, rex declaratus fuit. Subi dem tempus Auletam Romam profectum, Pompeius Magnus suscipit,& senatui commendat, ac de reductione eius agit,& de nece legatorum qui supra centum contra regem uenerant, è quibus fuit Dio Academicus princeps legationis. Ptolemaeus itaque à Gabinio reductus, Archelaum ac filiam interemit. Sed non multô pòst morbo assumptus est, relictis duobus filijs,& totidem filiabus, quarum grandior erat Cleopatra. Alexandri ni filium natu grandiorem,& Cleopatram regno praefecerunt,& cum sorore in Syriam secessit. Interea Pompeius magnus ex Palaeopharsalo fugiens ad Casium montem ac Pelusium uenit, ibique à regis familiaribus per fraudem interfectus est. Caesar cum superuenisset, adolescentulum interemit,& Cleopatram ab exilio reuocatam, Aegypti reginam constituit, atque ei in regni partem reliquum fratrem addidit, admodum puerum. Post LIBER DecIVSSEPTIMVS. Post Caesaris mortem,& res ad Philippos gestas, Antonius in Asiam profectus, Cleopatram summis honoribus complexus est, ut etiam acciperet in uxorem,& filios ea susciperet. ea in Actiaco bello una fuit, unaque fugit. utrumque postea Caesar Augustus eiecit, Aegyptumque à contumelijs ebriosorum dominorum liberauit. Nunc prouincia est,& tributa maxima pendit ab hominibus modestis administratur, qui in eam mittuntur. Qui mittitur regis loco, est. Ei sub est dicae dotes: id est, iuri dicendo praefectus, qui iudicia exercendi pleraque potestatem habet. Tum alius idios logos, nimirum qui peculiares rationes curat. Is in ea inquirit quae sub alterius potestate non sunt, sed seorsim ad Caesarem recidunt. Hos comitantur Caesaris liberti& administratores, quibus maiora& minora negotia committuntur. Sunt etiam tres militum exhortes: quarum una in urbe, reliquae in agro uersantur. praeter has nouem exhortes Romanorum, tres in urbe, tres in finibus Aethiopiae praesidio circa Syenem collocatae:& reliquae tres in caetera regione. Sunt etiam 8 tres equitum turmae per loca opportuna eodem modo dispositę. 8. Ex indigenis magistratibus in urbe est exegetes, siue interpres, qui purpuram gestat, & patrios honores habet,& ea curat quę urbi sunt necessaria. Item commentariorum scriba,& iudicum praefectus. Quartus est praetor nocturnus. Himagistratus etiam tempore regum erant. sed cum reges male uiuerent, horum uitio& iniusticia etiam bonus urbis status corrumpebatur. Certè Polybius, cùm in ea urbe fuisset, eum statum, qui tùm erat, detestatur. Narrat autem tria hominum genera urbem habitare: Aegyptios,& indigenam nationem acrem, atque ciuilem,& mercenarios milites, multos sane ac refractarios. Nam ex antiqua consuetudine peregrinos milites alebant, qui propter regum ui litatem potiùs imperare, quàm seruire didicerant. Tertium genus erat Alexandrinorum, nec id ualde ciuile, propter easdem causas: melius tamen quam illi. Nam conuena cum à Gręcis essent oriundi, communis Gręcorum consuetudinis non erat planè imme mores. Sed haec quoque multitudo sub Euergeta physione perijt, quo regnante Poly bius Alexandriam uenit. Is Physco eum seditionibus diuexaretur, saepenumero plebem militibus obiecit atque interfecit. Hoc urbis statu inquit Polybius testabat reuerà pofétae illud. Longum iter exantlatur in Aegyptum atque molestum. Odyss. A. 483. Similis etiam erat, si non peior, posteriorum regum ratio. Romani multa pro uiribus emendarunt urbe(.ut dictum est.) composita,& quibusdam pro imperatoribus& monarchis& ethnarchis per regionem constitutis, quibus tamen haud magna negocia permittebantur. Vrbis ubertas hinc potissimum est, quod hic solus Aegypti locus ad utraque idoneus est:& ad res maritimas, propterportus commoditatem:& ad terrestres, quia omnia facilè in hunc locum flumine deferuntur, ubi maximum totius orbis emporium est. Atque urbis quidem uirtutes hae sunt. Aegypti reditus Cicero in quadam ora tione indicans, Auletae patri Cleopatrae ait quotannis CCIDD CID CID ID talentorum tri Tributum Acbutum pendi consueuisse. Vbi uerò is, qui pessimè ac segnissimè regnum administrabat, g’optium rantum in reditibus habuit, quid censendum putas de praesentibus, quae tanta diligentia à Romanis administrantur, Indicis etiam Troglodyticisque negociationibus adiectis? Superiore sanè tempore, ne uiginti quidem nauigia in Arabicum sinum transire audebant, ut extra faues proras prospicerent. nunc maximae classes usque in Indiam& extrema Ae thiopiae transmittunt: unde preciosissimae merces in Aegyptum aduehuntur, ac rursum in alia exportantur loca ex Aegypto, ut duplicia hinc uectigalia exigantur: unum rerum quae importantur, altera earum exportantur. caeterum preciosarum mercium grauia sunt itidem uectigalia, cùm& nonopolia ibi sint. nam sola ferè Alexandrea,& reci pit istas merces,& foras emittit. Quae commoditas loci plenius potest conspici, si quis regionem peragret, ac primò maritimam oram à Catabathmo incipiens. nam eousque Aegyptus pertinet. deinceps est Cyrenaica,& barbari circumhabitant Marmaridae. A' Aegyp### descriCarabathmo Paraetonium usque rectanauigatione est cursus stadiorum ICCocc. Parae-ptio. tonium ciuitas est,& portus magnus xL fere stadiorum. Hanc alij Paraetonium, alij Ammoniam uocant. In intermedio space est Aegyptiorum pagus,& Aenesisphyra promontorium:& Tyndarij scopuli, qui sunt quatuor paruae insulae,& portum habent. Se quitum Odyss ou 228. Canopus- 534 STRABONIS GECGRAPH. quitur Drepanum promontorium,& insula Aenesipasta cum portu: post pagus Apis, à quo Paraetonium usque sunt stadia o: ad Ammonem autem quinque dierum iter, à Paraetonio circiter mille& coc stadia. Interhaec primò est albi soli promontorium, quod Alba acta nominatur, hinc Phoenicus portus,& Pnigeus pagus, deinde Pedonia * insula cum portu. Sequuntur Antiphrę non procul à mari. Tota haec regio nequaquam uiniferax est, testa plus maris quàm uini recipiente, quod Libycum appellant. hoc& Zy tho Alexandrina plebs uti solet. Maxime autem Antiphrae dicterijs impetuntur carpuntur. Deinde est portus Deris appellatus. propter petram quandam proximam, pelli + persimilem. Vocatur etiam Zephyrium locus quidam propinquus, postea est alius portus nomine Leucaspis,& alij complures. hinc Cynossema& post id Taposiris, non tamen ad mare, quo in loco annuus conuentus sacer frequentatur. Item alia Tapositis fatis ultra urbem. Propter eam locus quidam est saxosus ad mare, ubi uerno anniüpore frequens est adolescentum conuentus. Sequitur Plinthyna,& Niciae pagus,& Cherro nesus castellum ab Alexandrea& Necropoli distans stadia Lxx. Laeus autem Mareia, qui huc usque pertendit, latitudinem habet supra c stadia, longitudinem intra& CC. Habet enim insulas octo,& loca circumsita omnia benè habitata. In his locis maxima uiniconia est, ut etiam Mareolicum uinum distundatur,& in longum tempus seruetur. In Aegypti lacubus ac paludibus biblus nascitur,& Aegyptiaca faba ex aqua pocula fiunt, quae ciboria dicunt. Horum uirgae altitudine ferè aequales, ad decem pedes altae sunt. Biblus nuda uirga est, lanuginem quandam in uertice habens. Faba in multis partibus& folia& frondes emittit,& fructum fabae nostrae persimisem, magnitudine solùm& gustud differentem Fabeta iucundum quendam aspectum ac delectationem praebent conuiuia agitantibus. id faciunt in scaphis thalamiferis, densissima fabeta subeuntes,& eorum fo lijs obumbrati: quae adeò magna sunt, ut poculorum& catinorum usum praebeant(habent enim concauitatem quandam ad id idoneam.) unde Alexandrinae officinae ijs plenae sunt,& pro uasis utuntur. Agri quoque ex his fabis reditum habent. ac faba quidem talis. Hoc in loco biblus non multa nascitur. non enim excolitur. In inferioribus uerò ipsius Delta partibus permulta est, alia deterior, alia melior Hierabica appellatur. Nonnulli ut reditus augerent, Iudaicam uersutiam huc adhibuerunt, quam illi in palma caryotica, atque balsamo excogitauerant. non enim permittunt multis in locis nasci: quo fit ut raritati precium imponentes, reditum quidem augeant communi uerò usui damnum adferant. E'Canopica porta exeunti ad dextram est fossa quae lacui iungitur& Canopum fert. Per lacum uero in flumen,& Canopum& ad Schediam nauigatur: prius tamen Eleusinem qui pagus est Alexandriae,& Nicopoli proximus, in ipsa Canopica fos9 sa situs. conclauia habet& 9 loca, ubi capyrijs initiantur& uiri& mulieres: quod est Canopicorum rituum& proteruitatis initium. Paululum ab Eleusine progresso, ad dextram est fossa quae Schediam deducit. Schedia quatuor schoenis distat ab Alexandria, pamus urbi similis est,& nauale habens Thalamiferorum nauigiorum, quibus principes in superiorem nauigant regionem. Ibi etiam earum rerum uectigal exigitur, quae à superiore Alexandriae parte importantur& exportantur, cuius gratia& rati fluuius iunctus,& ab ea loco nomen inditum est, post fossam quae Schediam& Canopum ducit, est nauigatio secundum maritimam oram ei quae à Pharo usque ad Canopicum ostium perducit aequalibus semper spacijs opposita. Angusta enim quaedam fascia inter pelague & fossam extenditur, in qua est parua Taposiris, post Nicopolim ac Zephyrium,& promontorium ac Veneris Arsinoës sacellum habet. Hoc in loco dicunt olim urbem Thonim fuisse, à rege denominatam qui Menelaum& Helenam hospitio suscepit. Sanè de medicamentis Helenae sic poenta inquit: Optima, quae Polydamna illi Thonis dedit uxor. Canopus Cxx stadijs distat ab Alexandria, terrestri itinere. cognominis Canopi, qui Menelai gubernator fuerat,& ibi mortuus est. Habet Serapidis templum religiose cultum, ut etiam nobilissimi uiri ei credant,& pro se uel pro alijs in somnia ibi captent. Sunt qui curationes conscribant: quidam uirtutes ibi editorum oraculorum. Sed ante omnia memorabilis est eorum turba, qui ad festiuos conuentus per fossam Alexandria LIBER DecinVS ET I MVS. lexandria descendunt. Nam singulis diebus ac noctibus nauicularum plena est ei, uiros ac mulieres uectantium, qui extrema cum lasciuia cantant atque tripudiant. Et in ipso Canopo diuersoria habent fossae imposita, ad huiusmodi leuitatem atque oblectationes idonea. Post Canopum est Heraclium, quod Herculis remplum habet. Inde est Canopi. cum ostium,& ipsius Delia initium. Ad dextram Canonicae fossae, Elaitica praefectura à fratre primi Ptolemaei appellata:& non me hercule ab heroë, ut quidam uolunt: è quibus est Artemidorus. Post Canonicum ostium est Bolbiticum: hinc Sebeniticum& Phat-Nili oflid. nicum quod magnitudine tertium est prae er prima duo, quibus Delra terminatur. Nam nec procula uertice scinditur in parte ipsius Delta interiore. Phatnico uero succedit Mendesium, huic Tanincum, ultimum est Pelusiacum. Sunt inter haec alia quaedam ostiola ignobiliora, falsa ostiorum appellatione, habent enim ingressus, non tamen aptos magnis nauigijs, sed scaphis. Propterea quòd breuia ac paludes loca ea obtinent. Pr cipue autem Canopico ostio utebantur tanquam emporio, occlusis Alexandriae portubus, ut ante dictum est. Post Bolbiticum ostium, arenosum quoddam& humble promontorium longè porrigitur, quod Agnicornu appellatur. Postea est Persenspecula & Milesiorum murus. Nam Milesij Cyaxaris, qui Medorum rex fuit aetare& Pfammitichi, XXX nauibus nauigantes, in Bolbiticum ostium appulerunt, ibique egressi dictum opus confecerunt. Tempore post in Saiticam praefecturam nauiga res Inaro nauali proelio superato, Naucratim urbemnon multò supra Schediam considerunt. Post Milesiorum murum ad Sebenniticum ostium procedenti sunt lacus, quorum alter Buticus, à Buto urbe nominatur. Inde Sebennitica urbs& Sais, inferioris regionis metio polis. In hac Mineralam colunt, in cuius templo Pfammitichi sepultura est. Circa Butum Hermopolis in insula iacet. Buti est Latonae oraculum. In mediterranea supra Sebennit cum& Phatnicum ostium, est Xois insula,& ciuitas in Sebennitica praefectura,& Hermopo is& Lycopolis. Praeterea Mendes, ubi Pan colitur,& hircus animal,&(ut Pindarus ait.) hoc in loco hirci cum mulieribus coëunt. Mendetis ad uicina mari praecipitia, Cornuque Nili extremum. quâ salax caprae Maritus humanam audet inire foeminam. Prope Mendetem est Diospolis,& lacus circa eam,& Leontopolis. Vlterius in Busiritica praefectura est Busiris ciuitas,& Cynospolis. Autor est Eratosthenes, communem Barbaris omnibus consuetudinem esse, ut hospites pellant. Aegyptios ue ô accusari, propter ea quae in fabulis de Busiride& Busiritica praefectura dicta sunt, uolentibus posteris loci huius in hospitalitatem calumnari: cum mediusfidius nullus neque tex fuerit Busiris, nec tyranny. Illud quoque in Aegyptios solitum cantari: Longum iter exantlatur in Aegyptum atque molestum. Ad hanc opinionem permultum fecit, quod locus est importuosus,& portus, quem habet ad Pharum, nequaquam patet, sed à lbubulcis custoditur, hominibus latrocinio deditis, qui applicantes eò adoriantur. Carthaginenses uerò demergere dicuntur pere grinos, qui in Sardiniam, uel Herculis columnas nauigant. Persae quoque legatos male ducunt per ambages& difficilia loca. Contigua dictis est Athribitica praefectuia. inde Aprosopitica praefectura, in qua est Veneris ciuitas. Supra Mendesium ac Taniticum ostium est magnus lacus,& Mendesia praefectura,& Leontopolitana,& Veneris ciuitas, & Pharbetica praefectura. Postea Taniticum ostium, quod nonnulli Saiticum uocant,& Tanitica praefectura,& Tanis maxima in eo urbs. Inter Taniticum Pelusiacumque ostium sunt laeus,& maximae ac continuae paludes, in quibus& pagi sunt. Pelusium quoque ipsum est cinctum lacubus, quae nonnulli Barbra uocant, nec non paludibus. Sita est urbs supramare stadijs ampliùs xx. muri ambitus est stadiorum xx. à Iuto nomen habet, quod Graecis polus est. Ex hac parte Aegyptus difficilis intratu est, ab orientalibus partibus Phoeniciam ac ludaeam spectantibus. Sed& ex Arabia Nabataea, quae continua est, aditus in Aegyptum patet. Arabia inter Nilum iaceet,& Arabicum sinum,& in extremis eius partibus situm est Pelusium: uerum tota deserta est,& exercitui inuia. Isthmus qui inter Pelusium est, atque recessum sinus qui ad He: oum uibem accedit, noningentorum est staOdv.T.A. 483. STRABONIS GEGRATH. est stadiorum: ut uerò Pos donius sentit, paulo pauciorum CIDD praeterquam autena quod aqua caret,& arenis est obsitus, etiam multos serpentes habet, qui se abdunt in arenas. A Schediaad Memphim sursum nauiganti ad dextram sunt pagi plurimi usque in lacum Mariam, è quibus est is qui Chabriae pagus appellatur. Ad flumen est Hermopolis, deinde Gynæcopolis,& Gynæcopolitana praefectura: porrò Momemphis,& Momemphitica praefectura. Inter haec sunt fossae plurimae, in Mareotim exeuntes. Momemphitae Venerem colunt,& sacram uaccam alunt, quemadmodum Apis quidem in Memphi, Heliopoli autem Mneuis nutriuntur. li enim dij apud eos putantur. Qui alibi aluntur(.multi autem& in Delta& extra Delta, alij marem, alij foeminam bouem alunt) dij non putantur, sed sacri. Vitra Momemphim sunt nitri fodinae duae, quae nitrum plurimum ferunt, indeque dictus Nitriolicus nomos. Hac Serapis colitur,& apud hos solum in Aegypto ouis mactatur, non procul hinc est urbs nomine Menelaus. Ad sinistram uero in ipso Delta,& ad fluuium est Naucratis: duobus schoenis à flumine distat Sais,& paulo supra eam est Osiridis asylum in quo Osirim iacere arbitrantur. Controuersia de hoc multis est,& ijs praesertim qui Philas supra Syenem& Elephantinam habitant. Fabulantur enim, Isim multis in locis sub terram Osiridis loculos posuisse, in uno duntaxat Osirim fuisse reconditum, omnibus alijs ignotum. Id eam fecisse, ut falleretl whichonem, ne inuentum corpus ex sepulcro erueret. Atque ab Alexandria quidem ad ipsius Delra uerticem tantùm est circuitionis. Artemidorus dicit octo ac uigintischoenorum aduerso amne eam nauigationem esse, id est ottingenta& quadraginta stadiorum. nam xxx stadiorum schoenum facit. Nobis quidem nauigentibus alia atque alia schoe norum mensura distantias indicauerunt, ut quibusdam in locis quadraginta stadiorum schoenum, ac plurium etiam faterentur. Esse autem apud Aegyptios uariam schoenorum quantitatem ipse Artemidorus in sequentibus declarat, à Memphi enim usque in Thebaidem schoenos singulos pronunciat esse centum ac uiginti stadiorum, à Thebaide usque ad Syenem sexaginta. A Pelusio ad eundem uerticem sursum nauigantibus schoenos quinque ac uigintidicit, stßdia septingenta& quinquaginta, superiùs dictum usurpans mensuram. Porrò tradit à Pelusio procedenti primam occurrere eam fossam, quae lacus eos implet, qui ad paludes uocantur. Atque ij quidem duo sunt,& ad siniftram magni fluminis iacent. Supra Pelusium in Arabia dicit esse alios quosdam lacus, & fossis in eisdem partibus extra Delta. Ad alterum lacum est praefectura Sethreitica, quae una ex decem numeratur, quae in Delia sunt. In hos lacus aliae duae fossae conueniunt. Est alia quae in Rubrum mare& Arabicum sinum exit,& ad uibem Arfinoen, quam nonnulli Cleopatridem uocant atque per eos lacus fluit, qui amari uocantur. Hi, cùm antiquitus ama i essent, facta fossa,& admixto flumine, sunt immutati: ac nunc bonos ferunt pisces,& aquatilibus uolucribus abundant. Fossa primùm à Sesostri incisa est, ante bedum Troianum, nonnulli eam à Plammitido filio solum inchoatam putant, morte eum praecipiente. postea Darium primum in operis absolutionem successisse. Is opus poene absolutum deseruit. Falsò enim ei erat persuasum Rubrum mare Aegypto esse sub limiur: ideoque si intermedius isthmus incideretur, Aegyptum à mari obrutum iri. Ptolema ci quidem reges eum incidentes. Euripum clausum fecerunt, ut cum uellentin exterius mare nauigarent, ac rursum sine impedimento reuerterentur. De superficie autem aquarum dictam est in prioribus commentarijs. Propè Arsinoam est Heroum ciuitas, & Cleopatris in Arabic sinus intimo Aegyptum recessu uersus, tem portus& habitationes,& fossę complure,& lacus ijs uicini. Ibidem est Phagroriopoliana pręfectura,& Phag o opolis urb.. Fosse autem in mare Rubrum exeuntis initium est, a pago Phaccusa, cui continuus est Philonis pagus. Fossa latitudinem habet cubi orum c, profunditas ea, quaena iis sit ingem. H. cloca ad Delia uerticem prope accedunt. Ihreft Bubastus ciuitas,& Bubastica praefectura. Supra eam est regio Heliopolitana, ubi Solis urbs est agge i mag o imposita. Solis templum habet,& Mneui bonem, qui in septo quodam nutritur,& ab Hekopolitanis pro deo habetur, quemadmodum& A pis a Memphitis. Ante aggerem la us jacent, in quos propin quae fossae refundentur. Nunc omnino urbs deserta est. habet autem per uetustum templum, Aegyp 10 more étructum, quod LIBER DE CIMVS SEPTIMVS. quod multis manifestis inditijs Cambysis in saniam, ac sacrilegia demonstrat: qui templa partim igni, partim ferro deuastauit, mutilans, exscindens, comburens: quemadmodum& obelicos, quorum duo Romam delati sunt, non omnino corrupti, alij adhuc ibi & Thebis sunt, quae nunc Diospolis nominatur, alij stantes admodum igni exesi, alij iacentes. Templorum structure talis est. In ingressu fani est pauimentum, latitudine qui Aegyptiorum dem iugeti, aut paulo minus, longitudine uerò tripla quadruplaue,& quibusdam in locis e-templa qualia. tiam magis. atque hoc quidem dromus(quod est cursus.) dicitur, ut& Callimachus inquit, Est dromus hic sacratus Anubidi. Per totam uerò longitudinem deinceps ex utraque latitudinis parte sunt positę lapideae sphinges, uigenis cubitis, uel paulo pluribus inter se distantes: ut altera sphingum series sit à dextra, altera à sinistra. Post sphinges uestibulum ingens,& ubi processeris ulterius aliud uestibulum, rursumque aliud. Sed neque uestibulorum, neque sphingum certus est numerus: sed alius atque alius, pro diuersitate longitudinis& latitudinis dromorum. Post uestibula est templum quod ingens atrium habet, ac memoratu dignum,& delubrum mediocre: simulacrum uerò aut nullum, aut non ad hominis formam, sed bestiae alicuios effectum. Ex utraque parte atrij proiectae sunt quae pinnae appellantur, sunt autem duo muri, ęquè alti atque templum, in initio inter se distantes paulo plus, quàm est latitudo crepidinis temoli, postea prorsum procedunt ad inclinantes inuicem lineas, usque ad L aut Lx cubitos. Hi parietes ingentium simulaciorum sculpturas habent, Etruscis& antiquis Graeciae operibus persimilium. Extat etiam aedes quaedam multis columnis structure, sicu ti Memphi, Baibarica fabrica, nam praeterquam quòd columnae multae sunt,& ingentes,& multiplici ordine constitutae, nihil pictum aut elegans habet, sed potius inanem quendam laborem arguit. Heliopoli domos amplas uidimus, in quibus sacerdotes habitabant. Hanc enim perhibent olim sacerdotum habitationem fuisse, hominum philosophiae& astronomiae deditorum. nunc is ordo ac studium defecit, nec quisquam nobis tali exercitatione praefectus ostendebatur, sed homines tantùm qui sacrifice curarent, atque ritus eos peregrinis commonstrarent. Comitatus quidem est Aelium Gallum ducem ex Alexandria nauigantem in Aegyptum, quidam nomine Chæremon, qui eiusmodi scientiam profitebatur: sed ob ignorationem,& arrogantiam ferè plurimum deridebatur. Ostendebantur ergo ibi sacerdotum aedes ac domicilia in quibus hudoxus& Plato ege rant. Etenim Eudoxus cum Platone eò prosectus est:& ambo cum sacerdotibus annos tredecim sunt uersati, ut nonnulli tradiderunt. Isti sacerdotes cùm rerum coelestium scientia praestarent, caeterum arcanam eam seruarent, neque cum quoquam communicare uellent: tamen& tempore& obsequio deuicti, nonnulla praecepta enarrauerunt, cùm plurima interim Barbara occulta ent. li excurentes diei ac noctis particulas supra CCC LxV dies ad anni complementum, tradiderunt. Ignorabatur annus eo tempore apud Grae. cos, quemadmodum& alia permulta: donec iuniores astrologi ab ijs ea acceperunt, qui sacerdotum monumenta in Graecam linguam transtulerunt,& adhuc tum ab illis, tum à Chaldaeis accipiunt. Hinc iam Nilus supra Delra est, cuius dextra ubi sursum nauiga tur, Libyam uocant inque his ea quae Alexandriae& Mareotidi proxima sunt: sinistra uerò Arabiam. Ergo Heliopolitis praefectura in Arabia censebitur. In Libya uerò Cercesura urbs est, iuxta Eudoxi cerulas sita. Etenim ante Hehopolim specula quęda ostenditur, quem admodum& ante Cnidum: de quibus ille coelestium corporum motus obseruabat. Praefectura haec Litopolitana nominatur. Viterius sursum nauiganti est Babylon castellum natura munitum, à Babylonijs quibusdam conditum: qui huc secedentes, eo in loco habitationem à regibus impetrarunt. Nunc in ea colloca a est unia ex trib. legionibus, quae Aegyptum custodiunt. Ab hoc loco usque ad Nilum, iugum quoddam descendu, per quod custodiunt aqua rotis,& cochleis an flumine trahitur, CL hominibus cap iuis continue opus fa cientibus. Hinc Pyramides, quę apud Memphium sunt, in ulteriore regione manifeste apparent, quae quidem propinquae sunt. Propinqua est etiam Memphis Aegyptiorum Memphisregia. tribus schoenis à Delta dissita. Ea Apidis templum habet, qui idem est, qui Osiris Ibibos Apis in septo quodam alitur,& ut diximus apud eos pro deo habetur, albus fiontem,& quasdam paruas corporis partes, caetera uerò niger: quibus signis iudicant qui sit li 3 ad suc STRABONISGEOGRAPH. ad successionem idoneus, alio defuncto. Ante id septum aula quaedam est,& in ea aliud septum matris eius bouis. In hanc aulam nonnunquam Apis emittitur, praesertim ut peregrinis ostendatur. aliàs enim per fenestram quandam uidetur. sed uolunt ut etiam extra spectetur, itaque ubi paululum foris exsultim lusit, rursum in proprium locum recipitur. Apidis templum Volcanio adiacet, quae est aedes, templi magnitudine alijsque rebus 10 sumptuose adornata. 10 In fronte dromi colossus iasset, ex integro lapide. In hoc dromo tauri committi solent ad pugnam, quos nonnulli dedita opera ad hoc ipsum alunt, quem admodum alij equos. dimissi inter se pugnam cient: uictori praemium datur. Memphi est etiam Veneris fanum, quae Graeca dea censetur: quidam Lunae id dicunt. Est etiam Serapium, in loco ualde arenoso, adeò ut arenae colles à uentis exaggerentur. ibi uidimus sphan ges alias usque ad capita obrutas alias dimidia duntaxat eminentes, unde conijcere licebat magnitudinem periculi. si quem eo proficiscentem turbouenti depręhenderet. Vibs magna est& populosa,& secunda post Alexandream, hominibus conuenis referta. Extant lacus in fronte urbis,& regiarum, quae nunc dirutae sunt& desertae: sitae olim in loco edito,& usque ad inferiorem urbis partem descendentes, ubi lacus& lucus adiunguntur. Quadraginta stadijs ab urbe est montanum quoddam supercilium, in quo stant Bramides multae Pyramides, regum sepulturae. Earum tres memorabiles sunt: duae inter septem orbis spectacula adnumerantur. Singulae altitudine stadij, figura quadrata, altitudinem hibentes paulo maiorem quoliberlatere,& mole se paululum excedentes. In media ferè laterum altitudine, lapis exemtilis est: eoque sublata obliqua fistula usque ad loculum. At que eae inter se proximae in eodem sunt plano. Vlteriùs in maiore montis altitudine est tertia multo primis duabus minor, maiore tamen impensa structure. Nam ab ipsis ferè fundamentis usque ad medium constat ex nigro lapide, ex quo mortaria faciunt, ab extremis Aethiopę montibus delato: qui cum& durus sit,& operatu difficilis, reddidit opus sumtuosum. Haec dicitur meretricis sepultura, ab amantibus effecta. Hanc mulierem Sappho poëtria Doricham uocat,& fiatris sui Charaxi amicam, cum is Lesbium uinum negotiator Naucratim portaret. Alij eam Rhodopem nominant, atque fabulam quandam narrant. ea dum laua etur, aquilam alterum è calceis è manu anciliae correptum, Memphim departasse:& in subtime supra regis uerticem iura dantis euplantem, calceum in huius gremium demisisse: regem calcei concinnitate& rei nouitate permotum, per totam regionem dimisisse ad inquirendam eam, quae huiusmodi calceum gestaret: eam in urbe Naucraticarum inuentam, atque adductam, regis uxorem factam,& post mortem hac sepultura adfectam fuisse. Sed unum de miris rebus à nobis in Pyramidibus uisum, haudquaquam praetereundum est. Acerui quidam lapidum frustulis dolando detritis, ante Pyramides iacent, in his lapilli& forma,& magnitudine lentis inueniuntur, quidam ut hordei grana, quę semidecorticata eminent. narrant reliquias ciborum qui operarijs dati fuerant, in lapidem induruisse, quòd quidem satis uidetur uerisimile. Nam& apud nos collis quidam est oblongus, in campo situs, qui tofi calculis in modum lentis plenus est. * Maritimi quoque& fluuiales calculi eandem ferè ambiguitatem praestant, sed ij propter mo tum, qui in aqua fit, lentorem seu, mucorem aliquem habent. isthic indagatio ueri est difficilior. Alibi docuimus,» circa loca, ubi lapides effodiuntur, ex queis Pyramides factę sunt, mons quidam est nomine Troicus satis petrosus,& speluncae sub eo,& pagus his ac flumini proximus nomine Troia, antiqua Troianorum habitatio, eorum qui captiui Menelaum secuti sunt& ibi consederunt. Post Memphim est Acanthus ciuitas Libycę per similis. ibidem Osiridis templum,& Acanthae Thebaicae lucus unde gummihabetur. postea est Aphroditopolitana praefectura& ciuitas eodem nomine in Araba, in quabos alba sacra alitur. Sequitur Heracleotica praefectura in insula magna, iuxta quam ad dextram in Libycam, aut Arsinoiticam pręfecturam fossa est, quae& duo ora habet, cùm paquaedam insulae intercidat. Haec praefectura caeteras omnes,& adspectu,& uirture,& apparatum antecellit. Sola enim oleas perfectas& fructiferas arbores profeit, ac si quis bene colligat oleum etiam optimum fit: negligentes autem rem, multum quidem efficunt, sed pessimi odoris. At Aegyptus reliqua oleo caret, exceptis hortis, qui circa Alexandriam sunt: n qui oleas quidem ferre possunt, oleum uerò non suppeditant. At uini non parum LIBER DE CIMVSSEPTIMVS. rum fert, frumentum quoque, legumina,& alia semina omnis generis. Habet etiam lacum admirabilem, Moeridis appellatum, pelagi magnitudine,& maximo colore, cuius etiam ripas uidere est maris litoribus persimiles, ut idem de hoc loco atque ijs qui sunt cit ca Ammonem existimari possit. Etenim haud sanè multo à se inuicem distant, atque ambo à Paroetonio,&, ut ex multis depraehendi argumentis potest, templum illud prius in lito re stabat, atque haecloca prius maritima erant. Inferiorem uerò Aegyptum,& quae usque ad Serboniticum lacum tendunt, pelamus obtinebat, coniunctum fortasse cum mari Rubro, quod Heroum urbi& Elanitico recessui proximum est. Sed de his in primo geographiae uolumine pluribus dictum est. Nunc paucis admonentes naturę simul atque pro- Aquae& terrae uidentiae opus una consideratione perpendemus. Naturae, quia rebus omnium ad id globus ac nus as unum uergentibus, quod uniuersi medium est,& quae circa id lita sunt, medium atque tiones. densissimum est terra: minus aqui a densa est. utrumque globus: sed altera quidem solidus, aqua concaua inter sese terram complectens. Prouidentiae, quòd cùm uarietatis si cupida& plurimarum rerum opifex, in primis animalia creauit, quę longè caeteris antecellunt, atque horum ipsorum praestantissima deos atque homines, quorum gratia caetera sunt constituta. Dijs itaque coelum, hominibus terram incolendam dedit, quae duc mundi extrema sunt medium ipsum,& id quod ultimum est. Enimuerò quoniam a qua terram circumdat, homo autem non est aquatile animal, sed terrestre, aërem multum que lumen percipit: eadem terram multis in locis excitauit in multis depressit. ut alibi tota aqua, uel maxima eius pars obtineret,& terram sub se occultaret: alibi uerò terra ex staret, atque aquam in se absconderet: nisi quantum hominum generi, cęterisque animalibus ac stirpibus necessarium uidebatur. Iam cùm omnia continuè moueantur,& transmuten tur(aliter enim talia totque, ac tanta in mundo rectè administrari non possent.) existimandum est, nec terram perpetuò ita durare, ut semper tantasit, nec quicquam ei addatur aut adimatur: nec aquam, nec eadem sedem semper ab ijs obtineri: maximè quia transmutationem eis mutuam& propinquissimam addiderit. Proinde terrae multum in aquam conuertitur:& aquae uicissim multum in terram transmutatur. quemadmodum in terra ipsa per se multae differentię inueniuntur: cum alia sit fragilis, alia solida, alia petrosa, aut fer rea, alia aliter. atque eodem modo de humoribus, alius est salsus, alius dulcis& poculentus, alius salubris& medicam uim habens, alius perniciosus& frigidus alius, alius calidus. Quî ergo mirum sit terrae partes aliquas quę nunc habitantur, olim mari tectas:& quę nunc pelague sunt, prius habitas fuisse? quemadmodum de fontibus alij exatuere, alij eruperunt. itemque& flumina,& lacus montes& campos inuicem commutari probabile est. de quibus antè copiosius dictum est: nunc isthaec santo addita. Moeridis itaque lacus Maridis lacae tum propter magnitudinem, tum propter profunditatem sub Nili incrementa excipienda inundationi sufficit, ne aquae, in sata& habitationes exundent. postea decrescente Nilo, abundantem in se aquam fossae adminiculo reddit, per utrumque os utilem intigationibus. Idem praestat& fossa. atque haec quidem naturalia sunt. Vtrique autem fossae ostio claustra imposita sunt, quibus architecti,& influenti& effluenti aquae moderantur, Adhaec est laborinthi fabrica, opus haud impar pyramidibus,& adiacens regis sepultu-Labiryntine ra eius, qui labyrinthum construxit. Locus autem in primo fossae ingressu ad triginta, qua draginta ue stadia procedenti, est planicies quaedam mensali forma pagum habent,& muitorum regum regiam, quot prius praefecturae erant. Nam totidem aulę sunt columnis ambitae, inuicem continuae, omnes uno ordine,& uno pariete tanquam paruo quodam muro, ante se sitas aulas habent. Viae uerò quae ad eas tendunt, ex aduerso sunt ipsius muri, ante ingressus crystallae quaedam multae ac longae, quae inter se uias fluxuosas habent, ut nemo peregrinus ingredi aulam ullam possit, nec egredi sine duce. Dignum ad miratione, quod uniuscuiusque domus tabulata, ac etiam crystallarum latitudines, ex lapi deis pluteis integris,& magnitudine insolenti constructae sunt, nullo usquam nec ligni, nec alius materiae interuentu. Acci quis in tabulatum ascendat, quod non admodum altum est, quippe unica contentum, contiguatione uidere potest lapideum campum tantis lapidibus instratum. inde ad aulas uisu retorto, cernere deinceps eas xxvii, ordine positas,& columnis è solido lapide inuitentes, parietes quoque ipsos ex lapidibus non mili 4 noribus '340 STRABONISGEOURAPH. noribus compositos. In fine huius aedificij quod plus stadio occupat, est sepultura quae dam, pyramis quadrata, cuius quodlibet latus quatuor ferè est iugerum& altitudo par12 Sepulti nomen est 12 Imandes. Dicunt tot aulas ibi factas esse, quia solerent omnes pręfecturae eò conuenire, atque epulum quoddam sacris uiris ac mulieribus fiebat, sacrificij gratia deo reddendi,& iuris dicendi de rebus maximis, quaeuis autem pręfectura in suam aulam procedebat. Praeternauiganti haec ad centum stalia, urbs est Arsinoë, quę olim Crocodilus ci Crocodilorum urbs dicebatur. In hac enim praefectura mirum in modum colitur Croco cur. dilus,& est sacer apud eos in lacu quodam seorsim nutritus,& sacerdotibus mansuetus, ac Suchus uocatur. Nutritur autem pane, carne& uino, quae à peregrinis afferuntur ad eiusmodi spectaculum uenientibus. Hospes itaque noster, unus ex honoratis uiris, qui nobis sacra commonstrabat, ad lacum unà accedens, placentulam,& carnem assam, & quoddam mulsi uasculum ἐcoena attulit. Bestiam in ripalaeus inuenimus, ex sacerdo tibus alij eius os aperuerunt, alius placentam ingessit, postea carnem, deinde mulsum infu dit, ille in lacum desiliens, in ulteriorem partem traiecit, cumque alius hospes aduenisset, & similiter primitias attulisset, cursu lacum circumeuntes itidem inuento Crocodilo obtulerunt. Post Arsinoiticam Heracleeticamque praefecturam est Herculis ciuitas, in qua colitur schneumon, contra morem Arsinoitarum. Hi enim Crocodilos colunt,& propterea fossam habent Crocodilis plenam,& Moeridis lacum, nam uenerantur,& ab ijs ablchneumon. stinent. Heracleotae autem Ichneumones, qui Crocodilis& aspidibus perniciosissimi sunt, nam& earum oua delent,& ipsas bestias interficiunt luto armati quo se inuoluerunt,& postea ad solem exsiccato, aspides capite aut cauda arreptas in flumen trahunt, atque occidunt. Crocodilos insidiose obseruant, quando ij se rictu diducto soli exponunt, tum in ora eorum intrant,& exesis uisceribus, è uentre mortuorum egrediuntur. Sequitur Cynopolitana praefectura,& canum urbs, in qua Anubis colitur,& honor& sacer quidem cibus canibus est constitutus. In ulteriore regione est Oxyrynchus ciuitas, et praerectura eodem nomine. Hic Oxyrynchus colitur,& Oxyrynchi templum est, quamuis etiam caeteri Aegyptij omnes Oxyrynchum piscem colant. Sunt etiam quaedam animalia, quę Aegyptij uniuersi colunt, ut de terrestribus tria, bouem, canem, felem, è uolatilibus accipitrem atque ibim: ex aquatilibus duo, lepidotum(. id est aquammatum.) piscem,& Oxyrynchum. Sunt& quae seorsum coluntur. Sic Saitae& Thebani ouem: Latum uerò, qui piscis quidam est in Nilo, Latopolitani: lupum Lycopolitani, Cynocephalum Hermopolitani, Cepum Babylonij, qui sunt iuxta Memphim. Cepus faciem habet satyro similem, caetera inter canem atque ursum: in Aethiopia nascitur. Aquilam Thebani, leonem Leontopolitani, capram& hircum Mendesij, murem araneum(.siquidem hoc est mygale Graecorum.) Athribitae, alij aliud. Causas uerò afferunt inter se non consentientes. Deinceps est Hermopolitanum castellum, ubi uectigal exigitur earum rerum quae è Thebaide deferuntur. Hinc usque ad Syenem,& Elephantinam stadia sunt, Lx unusquisque continentes schoeni incipiunt. Postea Thebaicum custodiae destinatum castellum, custodia& fossa, quae Tanim defert. Hinc luporum urbs Lycopolis, aliaque Veneris, tum Panopolis antiqua habitatio hominum, linificium& lapidum opera exer centium. Post eam Ptolemais ciuitas omnium maxima quae in Thebaide sunt& Memphi non minor, quae etiam Graeco more institutam habet ciuitatem. Supra hanc est Abydus, in qua est Memnonis regia mirificè structure, è solido lapide: quemadmodum diximus de labyrintho: † Est& fons quidam ibi in profundo positus, in quem per cochleas descenditur, ex integris lapidibus,& magnitudine,& structure excellentibus. Est etiam fossa, quae ex magno flumine in hunc locum deducit. Circa fossam est Acanthôn Aegyptio rum lucus Apollini sacer Abydus olim urbs magna uidetur fuisse, primo post Thebas locor nunc in paruum pagum redacta est. Quod si(. ut nonnulli sentiunt.) Memnon ab Aegy ptijs Ismandes dicitur: etiam Labyrinthus Memnonius erat,& eiusdem opus cuius Abydensia& Thebana, nam& ibi quaedam Memnonia dicuntur. Secundum Abydum est prima Anasis extribus, quae sunt in Africa, dissitainde iter dierum septem: habitatio aquis & uino abundans, neque aliarum etiam rerum indiga. Secunda est iuxta Moeridis lacum. Tertia est Ammonis oraculo proxima, hae quoque optimae habitationes sunt. Multis à LIBER DecinVSSEPTIMVS. ris à nobis de Ammone dictis, id tantum adijcimus, ueteribus& diminationem uniuersam, & oracula in summo fuisse honore, nunc eadem admodum negligi, in Romanis in Sibyllae oraculis,& Etrusca diuinatione per extispicia, auguria,& seruationes de coelo adquiescentibus. Itaque Ammonis oraculum ferè desertum est, quod in honore quondam fuerat. Id ij in primis declarant, qui Alexandrires conscripserunt: qui quanquam adulandi gratia non pauca adiecerunt, indicant tamen quae credenda sint. Callisthenes narrat, Alexandrum ambitione quadam inductum ad id oraculum contendisse, quòd intellige. ret Perseum& Herculem prius eò adscendisse, atque è Paraetonio profectum, quamuis austrinis incidentibus flatibus, pertendisse,& cùm per puluerem uagaretur, imbrium superuentu,& duorum coruorum qui iter commonstrarent, seruatum esse. quae ipsa iam a dulatoriè dicuntur, similia sunt quae sequuntur. Soli scilicet regi à sacerdore concessum, ut in templum ingrederetur habitu consueto: caeteros uestem mutare iussos,& foris omnes oraculum audiuisse, demto Alexandro, qui ingressus intrò fuerit. Responsa non ut apud Delphos,& Branchidas uerbis dari, sed magna ex parte nutu,& signis: quemadmodum apud Homerum, Dixit, caeruleisque supercilijs pater almus Annuit. uate nimirum louem imitante. Hoc autem expresse eum regi dixisse, esse ipsum lo uis filium. His Callisthenes tragicè rem exaggerans addit, cùm Apollo Branchildarum oraculum deferuisset, ab eo tempore quo templum à Brauchidis Xerxem sequentibus spoliatum fuit,& fons defecisser:& hunc tum denuò scaturijsse,& Milesiorum legatos Memphim profectos, multa responsa attulisse de nato è loue Alexandro, de futura apud Arbe la uictoria, de Darij morte, de rebus Lacedaemone nouandis, de generis quidem nobilita te, etiam, Erythraeam Athenaidem effatum, quae Erythraeae antiquae Sibyllae similis fuerit. Talia sunt quae à scriptoribus traduntur. Abydi Ösiris colitur, in eius templo non licet, nec cantori, nec tibicini, nec citharcedo sacrificeum auspicari, quemadmodum mos est alijs deis. Post Abydum est parua Diospolis, inde Teniyra urbs. Eius incolae praeter cae teros Aegyptios excellenter Crocodylum derestantur,& ex omnibus beluis inimicissimum habent. Nam caeteri quanquam eius animalis maliciam norint,& humano generi perniciosum existiment. Tentyritae omnibus modis eos peruestigant, atque occidunt. Sunt qui dicant, quemadmodum Plylli apud Cyrenaicam regionem naturalem quandam uim habent aduersus serpentes: sic& Tentyritis esse contra Crocodilos, ut nihil ab eis damni accipiant, sed intrepidè urinentur,& aquam tranent, alio nemine audente. Cumque Crocodili Romam allati essent pro spectaculo: Tentyritae eos sequebantur,& parata Cro codilis piscina quadam,& foramine in uno laterum, ut ex aqua in apricum egredi possent: Tentyritae erant qui eos interdum rete in aquam ipsi intrantes educebant in locum apricationi destinatum, ut à spectatoribus cerni possent, aliâs rursum eos in piscinam retrahebant. Colunt autem Venerem. Post Veneris templum est Isidis fanum, deinceps sunt ea què Typhonia uocantur,& fossa quę 13 Captum defert communem Aegyptiorum& Arabum urbem. Deinceps est isthmus in Rubrum mare porrectus, iuxta Berenicen urbem quae quanquam sine portu est, tamen ob opportunitatem isthmi idonea diuersoria habet. Dicunt Philadelphia primo hanc uiam exercitu aperuisse, cum aquis ea careret, ac diuersoria constituisse, tam pedibus iter agentibus quàm camelis. Idque effecisse, quoniam Ru brum mare difficulter nauigaretur, praesertim ex intimo recessu. Enimuero experientia utilitatem maximam demonstrauit, atque nunc omnes Indicae& Arabicae mertes,& Aethio picae etiam, quae Arabico sinu aduehuntur, Captum deferuntur, istarum mercium emporium. Non procul â Berenice est Muris statio, quae urbs nauale habet. A'Copto quo que non multum abest Apollinis ciuitas, quare duae urbes isthmum terminantes utrinque sunt, sed Captus& Muris statio nunc excellunt, ijsque omnes utuntur. Initio camelis uecti per noctem iter agebant, astra obseruantes, quemadmodum nautae,& aquam secum portabant. nunc terra in profundum effossa aquarum copiam parauerunt,& pluuijs quan quam rarae sint, cisternas fecerunt. Item est vi, viiue dierum. In hoc istmo sunt smaragdi,& aliorum quorundam praeciosorum lapidum metalla ubi Arabes profundos quosdam cu niculos effodiunt. Post Apollinis urbe sunt Thebae, quae nunc Diospolis uocatur, Ques Nied. a. 728. Thebae. 542 STRABONISGEOGRAPH. Iliad.IT.383. Quas centum portae, per quarum quanquam ducenti Subtimeis in equis& curribus egrediuntur. Sic quidem Homerus inquit. Opulentiam quoque exprimit: Nec quantae Thebis Aegypti, quamlibet amplae, Adseruantur opes. Sunt& alii qui eadem dicant, hanc Aegypti metropolin ponentes, nunc uestigia magnitudinis eius supersunt longitudine xxc ferè stadiorum. Habet templa quàm plurima, magna ex parte à Cambyse mutilata. nunc per uicos habitatur, ac pars eius in Arabia, ubi & urbs est: pars etiam in ulteriore regione, ubi Memnonium. Hì cum duo colossi essent de solido lapide inter se propinqui, alter adhuc exstat, alterius uerò superiores asede partes corruerunt, terrae(uit fama est.) motu. Creditum etiam est, semel quotidie sonitum quendam ueluti ictus haud magni edi a parte, quae in sede ac basi remansit. Ipse cùm Aelo Gallo adessem,& cum reliqua multitudine amicorum, ac militum, qui cum eo erant, circiter horam primam sonitum audiui: utrum à basi, siue à colosso, an uerò ob eam citcumstantium aliquo editus fuerit, non habeo affirmare. cùm propter incertitudinem causę quiduis potius credere subeat, quàm ex lapidibus sic compositis sonitum edi. Supra Memnonium sunt regum loculi in speluncis quibusdam in lapidem incisi, circiter XI, mirum in modum structure, spectauique sanè digni. Iuxta hos in obeliscis quibusdam inscriptiones sunt, quae regum illorum diuitias, ac potentiam declarant, atque imperium usque in Skythiam,& Bactrianam,& Indiam,& quę nunc lonia dicitur, propagatum. Item tributorum magnitudinem,& exercitus circiter mille millia. Thebani maximè sacerdotes astronomiam philosophiamque exercere dicuntur. Hinon lunae, sed Solis cursu annos numerant, triginta dierum duodecim mensibus, quorum quisque xxx constet diebus, quinque dies quotannis adijcientes. Ad totius uero anni complementum cùm quaedam diei particulae excurrant: circuitionem quandam componunt è totis diebus, totisque annis. quot particulae excurrentes& coëuntes diem conficiunt. Huiusmodi sapientiam omnem Mer curio in primis tribuunt. Ioui, quem praecipuè colunt, uirgo quędam genere clarissima & specie pulcerrima sacratur: quales Graeci pallaeas, hoc est pellices uocant. Ea pellinis more, cum quibus uult coit, usque ad naturalem corporis purgationem. Post purgationem uiro datur. sed prius quàm nubat, post pellicatus tempus, in mortuę morem ligetur. Post Thebas est Hermonthis ciuitas, in qua Apollo& Iupiter coluntur. hic etiam bos alitur. Deinde est Crocodilorum urbs quae eam beluam colit. Hinc Veneris urbs,& postea Latopolis, quae Palladem& Latum colit. Postea Lucinae ciuitas,& eius templum. In ulteriore regione est accipitrum urbs, ubi accipiter colitur. Deinde Apollinis urbs quę etiam Crocodilis est inimica. Syene uerò& Elephantina, altera quidem in finibus est Ae thiopiae,& Aegypti urbs: altera insula dimidio stadio in Nilo ante Syenem positę, inque ea urbs quae Cnughidis templum habet,& Nilometrium. Hoc autem est puteus quidam in Nili ripa ex integro lapide constructus, in quo& maxima& minima& mediocria Nili incrementa adnotantur, nam putei aqua cum Nilo pariter crescit& decrescit. Suntque in pu tei pariete notae quaedam insculptae incrementorum,& perfectorum& aliorum. Haec itaque obseruantes alijs etiam significant, ut incrementa cognoscant. Nam ex signis, certis diebus multo ante futura Nili incrementa cognoscunt, idque omnibus praedicunt. quae res agricolis ad aquarum dispensationem,& aggerum ac fossarum curationem conducit: praefectis uerò ad redituum rationes, maiora enim incrementa, maiores prouentus denunSyene. ciant. Syenae puteus quidam est, aestiui index solstitij:& haecloca circulo tropico subiecta monstrat, quando in meridie umbilici nullam faciunt umbram. Hac enim primùm sol nobis supra uerticem fit:& meridie nullam gnomonum umbram proijcit. Necesse autem est, cum nobis supra uerticem fuerit, ut in puteos etiam profundissimos usque ad aquam radios iaciat Sol, quandoquidem& nos ad angulos rectos solo insistimus,& putei ad perpendiculum effodiuntur. Hoc in loco tres Romanorum exhortes collocatae sunt praesidij gratia. Paulò supra Elephantinam est paruus caterractes, in quo nauicularij scaphijs utentes spectaculum quoddam principibus exhibent. Catarractes est ad medium fere flumen petrosum quoddam supercilium in superiore parte planum, ut flumen recipere possit. LIBER Decivsseprinus. re possit desinens uerò in praecipitium, per quod aqua deijcitur, utrinque secus terram alueus est, quo facile sursum nauigari possit. Hâc itaque subuecti defluunt in catarracrem, & cum scapha in praecipitium detruduntur,& ipsi& scaphae incolumes. Paulò supra catarractem sunt Philae, communis Aethiopum& Aegyptiorum habitatio, structure quemadmodum Elephantina& pari magnitudine. Haec templa Regyptia habet ubi ales colitur quem accipitrem ipsi uocant, mihi sanè nihil cum nostris simile uidebatur habere, aut Ae gyptijs: utpote& magnitudine excedens,& uarietate longè diuersus est. Dicebat autem Aethiopicum esse,& inde afferri, cum alterdeficit, ac sanè tunc nobis ostensus est, cum iam morbo deficeret. Nos Philas Syena plaustro uecti sumus, per campum ualdè planum, centum stadiorum itinere. Per totam ferè uiam uidere erat utrinque multis in locis in morem Mercurialium tumulorum qui uijs apponi solent, petram arduam, rotundam, poli tam, propemodum sphaericam, è nigro ac duro lapide, ex quo mortaria fiunt, maiori saxc impositam, ac rursum super ea aliam, nonnullae per sese iacebant. earum maxima erat non minore XII pedum diametro, atque omnes maiores quam huius dimidium. Traiecimus in insulam Pastone. Paeton est scaphae genus èscuticis ita compositum, ut textile quiddam uideatur. Stantes itaque in aqua uel in asseribus sedentes facilè transmisimus inani metu caret enim res periculo, si scapha non nimis oneratur. Cùm in tota Aegypto palma sterilis sit, uel fructum afferat esui non aptum,& in locis apud Delia,& Alexandream: tamen in Thebaide palma optima est. quare admiratione dignum est, quomodo qui eandem palmae plagam habitant, quam ludaei,& ijs sunt finitimi, qui inquam circa Delra sunt& Alexan driam, tantùm ab illa differant: quae ultra aliam palmam etiam caryotam gignit, non mulrô meliorem quàm Babylonia. In Thebaide& in Iudrea duplex est palma, caryota scilicet atque reliqua, ac Thebaica quidem quanquam durior sit, gustatu tamen est suauior. Est etiam insula quędam quę palmam optimam fert,& prouentum maximum principibus fert. regis enim erat,& priuatus nemo in ea parte habebat,& nunc principum est. Enimuerò multa cùm caeteri nugantur, tum Herodotus: ueluti cantus loco, utrhythmi, aut condimenti, prodigiosas fabulas orationi adhibentes. Cuius generis est, quod apud insu las dicunt iuxta Syenem,& Elephantinam sitas(sunt autem complures.) Nili fontes es se,& ad eum locum flumen profunditate esse immensa. Nilus quidem insulas sparsas quamplurimas habet, quarum aliae totae excrescente flumine obruuntur, aliae ex parte. Loca uerò 14 nimis procul à mari remota, riuis per cochlias inductis irrigantur. Caererùm iam inde ab initio Aegyptus ualde, pacata fuit, tum propter suas copias, quibus facilè se sustentaret: tum quòd non temere externis gentibus patêret in eam ingressus. Nam à septentrione ora importuosa& Aegyptio pelago eingebatur, ab ortu& occasu deser, Aegyptis annae tis& montibus Libycis& Arabicis(ut diximus.) munita, austrum uersus Troglodytae, & Blemmyes,& Nubae& Megabari erant, qui Aethiopes supra Syenem habitant. ij ue rò sunt Nomades, neque multi, neque bellicosi, quanquam olim uiderentur: propterea quòd saepe latronum mare incautos adoriebantur. Aethiopes quoque ad meridiem Meroenque porrecti, neque ipsi ualde multi sunt, neque collecti in unum conuentum degunt: quippe qui fluuialem regionem longam angustamque habitent, qualem ancè diximus, nec ad bellum, nec ad aliam uitae rationem bene instructi. Atque adeò etiamnum idem est Aegypti status. Cuius rei indicium est, quòd à trib. Romanis exhortibus, nec ijs staris plenis, custoditur. cumque aliquando Aethiopes aggredi nostros ausi essent, de sua iipsarum regione in periculumue, uenerunt. Sed nec in Aegypto copiae tantę sunt, nec unquam Romani confertim ijs usi sunt. Etenim nec Aegyptij ipsi sunt admodum bellicosi, quanquam multi sint: nec etiam finitimae gentes. Cornelius quidem Gallus, cui primùm prouincia à Caesare commissa est, Heroum urbem quae detecerat paucis stipatus rece pit,& in Thebaide seditionem propter tributa exortam citò admodum sedauit. Deinde Petronius tot millibus Alexandrinorum in eum irruentibus iactu lapidum, tantum suis munitus militibus impetum sustinuit, nonnullis ipsorum interemtis, caeterosque repressit. Gallus Aelius cum parte praesidij, quod erant in Aegypto, in Arabiam ingressus, di. Aethiopes uicti ctum est, quomodo eos esse imbelles ostenderit:& nisi Syllęus eum prodidisset, felicem Arabiam totam subegisset. Aethiopes Romanis spretis propterea quòd pars quaedam copiarum Aethiopum moi res& uictus. ers STRABONISGEOGRAPH. copiarum, quae in Aegypto erant, cum Gallo Aelio auulsa esset, bellum in Arabia gerer. te, impressione facta in Thebaidem,& pręsidia trium exhortium, quae Syenae Elephantinae, ac Philis erant: repentino impetu ceperunt,& manciparunt, ac Cęsaris statuas euerterunt. Contra hos profectus Petronius cum non totis decem millibus peditum,& equitibus octingentis, aduersus triginta hominum millia: primùm eos compulit, ut Pselcham confugerent, Aethiopicam urbem: missisque ad eos legatis, repetijt quę capta erant,& causas quam ob rem bellum mouissent poposcit. ac dicentibus, se iniuria affectos à Monarchis: respondit non illos esse regionis dominos, sed Caesarem. Petentibus porrò triduum ad deli berandum, nihilque interim eorum quae par erat facientibus: mouens contra eos, in pugnam procedere coegit: ac celeriter in fugam uertit cum& compositi malè,& mal'e armati estent, nam scuta ingentia,& è crudo bouis tergore confecta habebant: arma quibus pu gnarent, secures alij, alij contos, nonnulli gladios gerebant. Proinde quidam in urbem sunt compulsi, alij in deserta fugam fecerunt. alios proxima insula excepit qui sese fluuio commiserant. nam hoc in loco propter aquę fluxum Crocodili pauci sunt. Ex ijs erant etiam duces reginae Candaces quae per nostra tempora Aechiopibus imperauit, uitilis sanè mulier, altero oculo capta. Hos itaque omnes cepit, traiecto raubus ac nauibus flumine,& extemplo Alexandriam misit, atque Pselcham profectus, eam cepit. unde numerata captiuorum multitudine eorum qui in proelio ceciderunt, pauci omnino superfuerunt. A Pselcha Premnim uenit urbem natura munitam, cumulis arenae peragratis in quibus Cambysis exercitus obrutus est uento incidente. Eam adortus primo impetu cepit. Inde Nepata progressus est, ubi Candaces regia erat, eiusque filius morabatur. Ipsa cum in castello propinquo sederet, legatos misit, qui de pacetractarent, redditisque statuis,& capti uis qui abducti fuerant Syena. Sed impetu facto Patronius Napata cepit ac diruit, puero fugiente: ratusque inferiora inuia esse, cum praeda retrò abijt, ac Premni moenibus& prsidio& quadringentorum hominum cibarijs in biennium munita, reuersus est Alexandri am. Ex captiuis autem, caeteris diuenditis, mille ad Caesarem misit nuper è Cantabris reuersum. horum nonnulli morbo consumti sunt. Sub haec Candacen cum multis hominum millibus praesidium aggressam. Petronius auxilio suis profectus anteuertit:& castellum ingressus, multo apparatu confirmauit. Legatis ad se missis, mandauit si quid uellent ut ad Caesarem proficiscerentur. ac negantibus scire se quis Caesar esset,& ubi conueniendus, dedit qui deducerent. In Samum itaque profecti, Caesarem inuenerunt in Syriam progredi parantem,& Tiberium in Armeniam amandantem. Ab eo facile, quae uolebant, impetrauêre. nam& tributa eis remissa sunt. Sed de Aethiopicis rebus satis in superioribus dictum est, proinde ita haec cum Aegypto descripta sit. Quod autem dicendum sit: extremas habitati mundi partes, quae intemperatae& inhabitabili regioni adiacent, propter frigus aut aestum esse quasi errores quosdam ac defectus temperatae, ne cesse est. quod ex uita& earum rerum inonia, quae ad humanum usum pertinent perspici potest. Magna enim ex parte audi incedentes, pastoralem ac duram uitam degunt, incertis uagantes tugurijs. eorum pecora, oues caprae,& boues, omnia sunt parua. canes asperi tamen& pugnaces, caeterum pusilli& ipsi, fortasse ob horum paruitarem Pigmaei conficti sunt, quos nemo fide dignus dixit se uidisse. Viuunt milio& hordeo ex quibus etiam potum sibi conficiunt, butyrum& adipem pro oleo habent. Pomis carent praeter palmulas, atque earum perpaucae in hortis regijs nascuntur. nonnulli herba uescuntur, & frondibus tenellis,& loto& calami radice, carnibus,& lacte& caseo sanguine utuntur. Reges colunt ut deos, qui ferè clausi domisedent. Regni caput est Meroë urbs eiusdem cum insula nominis, insulam clypei figuram habere dicunt. magnitudo fortasse uera amplior dicta est, longitudine ter mille ferè stadiorum, amplitudine cio. Montes frequen tes habet,& nemora magna habitant partim pastores, partim uenatores, partim agricolae. Sunt in ea aerariae, ferrariae,& aurariae fodinae,& preciosorum lapidum genera. Libyam uersus magnis quibusdam arenae cumulus ambitur: Arabiam uersus continuis praecipitijs. Austrum uersus fluminum concursu, Astaborae, Astapodis& Astasobae. A septentrione est Nili decursus, usque in Aegyptum, ea quam ostendimus aluei obliquitare. Oppilanę domus ex palmarum fissis lignis fiunt, quibus intertextis, parietes fiunt, aut la LIBER Decim v S E P P P I MVS. 545 aut lateribus coctis. Sales apud eos fossiles sunt, quemadmodum& in Arabia. Abundat arboribus palma, Persico, ebeno& i siliquastro. Venanturéephantes, leones,& par-15 dales. Dracones habent, qui cuméelephantis pugnant,& multas alias feras, quae à tostis& aridis locis ad palustria& aquosa confugiunt. Supra Meroen est Pleboa lacus ingens, qui insulam habet satis habitatam. Porrò cum occiduam ad Nilum regionem Libyes habeant, trans eum sitam Aethiopes: fit ut alteri atque alteri peruices insulae& fluuiali regione im perent, ac uictoribus expulsi cedant. Aethiopes arcubus quadricubitalib. ligneis ac praeuitis utuntur. Armantur etiam mulieres, quarum pleraeque oris labium aeneo circulo traiectum habent. Pelliti sunt quia lanis carent. nam oues eorum caprarum in morem hirtae sunt. Quidam nudi incedunt, aut breuibus pellibus cincti, aut tegmina quaedam induunt, è pilis bene contexta. Deum putant alterum immortalem, qui rerum omnium causa sit, alterum mortalem, qui nomine careat,& non sit cognitu facilis. plerunque autem eos à quibus beneficium acceperunt,& regios, pro dijs habent. reges suos communes omnium seruatores& custodes esse, caeteros uerò priuatum eorum quibus benefecerunt. Ex ijs qui ad torridam habitant, nonnulli sunt qui deos non credunt, qui quidem Solem oderint,& detestentur cùm eum exoriri uident, propterea quod eos urat& infestet: at que ob id in paludes fugiunt. Meroën cultores etiam Herculem, Panem& Isidem uenerantur: ac praeterea quendam deum barbarum. Mortuos alij in flumen abijciunt, alij circum fuso uitro domi seruant, alij in fictilibus alueolis eos circum templa defodiunt. Iusiu randum per eos exigunt,& sanctimoniam adhibent. Regem constituunt eum, qui uel forma uel alendorum pecorum uirtute, uel robore, uel opibus excellat. Antiquitus Me roem summa potestas fuit penes sacerdotes, tantaque autoritas, ut nonnunquam misso nuntio mortem regi imperarent,& ei alium sufficerent. Postmodo rex quidam consuetudinem hanc aboleuit, cum manu armata in fanum irruens, ubi aureum sacellum erat, & sacerdotes omnes iugulans. Is etiam Aethiopibus mos est, ut ubi rex aliqua parte corporis mutilatur, familiares idem quoquo modo patiuntur,& cum eo etiam moriantur idcirco maxima regi custodia adest. Ac de Aethiopicis quidem hactenus. Aegyptiacis uerò ea adijcienda sunt, quae illorum propria dicuntur, ut Aegyptia faba, ex qua ciborium fit, item biblus. Haec enim solùm ibi sunt& in India. Persica uerò ibi& in Aethiopica solum, arbor magna, fructu dulci& grandi. Item morus, quae fructum fert qui sycomorum di citur. nam ficui persimilis est, gustatu uerò ignobili. Nascitur etiam corsium fructus 16 piperi similis, aliquanto tamen maior. Pisces in Nilo permulti sunt ac diuersi qui pro- i6 priam quandam& regioni conuenientem formam habent. sed maximè noti sunt Oxy-Aegypti animarynchus,& lepidotus,& Iates,& alabes,& coracinus,& porcus,& phagrorius; quem etiam phagrum uocant. Item silurus& citharus,& thrissa,& mugil, ostracca dilychnus physa, bos. item cochleae ingentes, quae uocem ululatui similem edunt. Admiralia quoque sua habet ichneumonem,& Aegyptiam aspidem, quę proprium quiddam habet, prae ter alias aliorum locorum. ea duplex est altera dodrantalis, quae celeriùs interficit, altera ulnae ferè longitudine, ut& Nicander ait, qui de serpentibus scripsit. Ex auibus est ibis,& accipiter Aegyptius, qui mansuetior est ijs, qui alibi sunt, quemadmodum & felis. Habent& coruum nocturnum peculiarem, nam apud nos aquilae magnitudine est,& graue canit: in Aegypto uerò graculi magnitudine uocediuersa. Mansue tissima est ibis, magnitudine& figura ciconię persimilis, color duo genera facit. nam al. terum totum nigrum est, alterum ciconiae simile. Alexandrię nullum non triuium eis ple num est, partim utiliter, partim inutiliter. Vtiliter, quatenus omnes serpentes& omnes macelli& fororum opsonoriorum sordes colligit: inutiliter uerò, quia omniuora& immunda est, nec facile à mundorum& alienorum continuatione prohiberi potest. Ve rumque illud Herodoti est: Aegyptiorum esse, lutum manibus tractare, massam uerò ex qua panis fit, pedibus. Caces quoque apud eos peculiare est quoddam panis genus, quoc uentrem sistit. Et cici, hoc est ricinus qui in aruis seritur, oleumque ex eo exprimitur, que omnes ferè indigenae ad lucernam utuntur: pauperiores uerò& operarij ad unctionem tum uiri, tum mulieres. Item concinea texta Aegyptiaca è stirpe quadam conficiuntur, iunceis& palmaceis similia: zythus quanquam perculiariter apud illos fiat, tamen communis kk est eis 346 STRABONISGEOGRAPH. est eis cum multis,& apud diuersos diuersè conficitur. Id de maximè laudatis eorum moribus est, quòd omnem prolem educant circumcidunt etiam mares,& foeminas excidunt, quod ludaeis est legitimum, qui(ut supra diximus cum de eis loqueremur.) origine sunt Aegyptij. Autor est Aristobulus, nullum piscem è mari in Nilum ascendere, Erocodilorum metu: praeter mugilem, thrissam& delphinum, hunc, qui crocodilo est praestantior: mugiles quia à porcis secus terram deducantur stipati, ob quandam naturalem societatem. Crocodilos uero à porcis abstinere, qui cui rotundi sint,& spinas ad caput habeant, periculum ipsis creant. Ascendere itaque mugiles ille inquit, in uere, cum pręgnantes sunt: descendere autem paulo ante Virgiliarum occasum confertim, ut ibi pariant, ac tum in septa incidentes frequentes capi. Huiusmodi de alosa etiam licet causam comminisci. Ac De Aphriea de Aegypto quidem hactenus. De Libya, hoc est Aphrica, deinceps dicendum est, quę una totius terrarum descriptionis pars restat. Sanè ante etiam multa de hac diximus nunc quod tempestiuum uidebitur commonabimus,& si quae dicta prius non fuêre, addemus. Qui totam terram in continentes diuisere, inaequaliter diuiserunt. Etenim existimo id diuisum esse trifariam, quod intra aequa diuiditur. Sed tantùm abest Aphricam tertiam esse orbis partem, ut etiam Europae addita, Asiam non aequet, ac fortasse quantitate minor est quàm Europa: uirtute profectò mulio est inferior. nam maxima mediterraneae pars& regio circa oceanum deserta: paruis praeterea habitationib.& sparsis,& magna ex parte incertis sedibus uagantium hominum distincta est. Ad solitudinem accedit, quòdè multis quae habitari possent locis, ferae quas alit homines arcent. Magna quoque eius pars torridae zonae subijcitur. Nostra quidem aetate feliciter habitatur ea maris ora, quae in ter Nilum atque Herculis columnas iacet, maximè ea quae sub Carthaginensib. fuit: quanquam& ibi loca quaedam intercidunt, siti uasta: qualia circa Syrtes& Marmaridas& Catabathmum sunt. Aphricae figura est, si quis in plano consideret, rectangula triquetra. Basis est ora nobis obuersa ab Aegypto atque Nilo usque in Mauritaniam& Herculis columnas: ad re. ctum uerò angulum ei efficitur latus à Nilo per Aethiopiam ductum, si id eijciamus usque ad oceanum. Latus uerò recto angulo subtensum, est regio tota, quae ad oceanum iacet, inter Aethiopes AFRICA atque Mauritaniam. Loca quae circa ipsum dictae figurae uerticem, iam torridę subiacent, tantum fre ti coniectura quadam dicimus: propterea quod inassessa sunt. unde nec maximam regionis huius is latitudinem dicere promptum est. In superioribus ¾ Mare-nostrum tamen hoc diximus, ex Alexandria in Meroën Ae thiopici regni caput eunti, austrum uersus esse sta dia ferè CCIƀD. inde recti ad Exustę fines& habitabilis alia stadiorum III millia. Maxima itaque Africae latitudo ponenda est XIII, quatuordecimue millium stadiorum. longitudo paulo minor quàm dupla. Atque haec de Libya in uniuersum dicta sunt. nunc singula percurremus, ab occidentalibus clarioribus. que partibus initio sumto. Ibi ergo habitant, qui à Graecis Maurusij appellantur, Libycagens& magna& opulenta. Romani& indigenae Mauors uocant: ab Hispania opposita mari angusto diremtos. Iuxta est etiam fretum, ad Herculis columnas, de quo iam multa dicta sunt. Extra columnarum feetum procedenti ita ut ad sinistram sit Africa mons est, quem Graeci Atlantem nominant, barbari Dyrim. Inde processus quidam emiMauritania net, extrema Mauritaniae pars, occidentem uersus,& Cotes appellatur. penè etiam est oppidulum supra mare, id barbari Tinga uocant. Artemidorus Linga, Eratosthenes Lixum,& contra Gades est situm freto Iƀccoc stadiorum diremtum, ac tantumdem distat à freto columnarum. Lixo& Cotibus ad austrum sinus adiacet, qui Emporicus uocatur, & diuersoria mercatoria habet Phoenicibus mercatoribus destinata. Tota quidem ora huic sinui continua, sinuosa est: sinus& processus si demas, quae sunt in triangula Africae figura à nobis descripta. Id tenendum est, continentem plurimum ad meridiem atque APHRI Orien 842 I H 547 APHRICAE TAB LA PRIMA, CONTINET AMBAS MAVRITANIAS, TINGITANAM ET CAESARIENSEM. PArallelus eius medius rationem habet ad meridianum, quam 13. ad 15. Terminatur autem tabula ipsa ab oriente Aphrica. A meridie, interiori Libya iuxta Getuliam. Ab occasu, occidentali oceano,& à septentrione, freto Herculeo& Iberico pelago atque Sardoo. H. m. H. m. Tingis 14 30 3 36 Mauritaniae 14 20 33 Lixa 30 Tingitanae volubilis 14 15. Zilia 14 26 Ciuitates in 1426 Cartena signes 14 15 8 2 lulia Caesariensis Saldae 14 107 Caesariensis - fere 141583 Oppidum nouum Zuchabari 14-15-12 30 Tubusuptus 6 ou 2 14 Kk 2 APHRICAE P.P. 549 I. VAPHRICAE TABVLA 26½ 25 19 20 18 21 2 7 8 9 11 12 14 15 17 40 de be Sardoum pelague re 40 Pal eares Dein Lusitaniae pars Dein Tarraconensis pars Ara fl. Balearicum MAVRITANIAE TINGITA pelaeus 39 nae Giuitates. Banasa, Baba, Benta, Bocanum hemerum. Dorath. Exilissa. GaHISPANIE lapha, Gontiana. Herpis. Iagath. Lixa. Molochath. Oppinum, Oecath. Ptisciana. Ryssadyrum. Sala, Suriga, Subur, Silda. Taeniolonga, Tamusida, Trocolosida, Trisidis. Vobrix, Volubilis, Vala. Zilia Baetica CAESARIENSIS. Atoa, Astacilis, Arina, Auximis, Auxia, Ausum, Augala, Aegaea, Addyme. unoboro, Burca, Binsitta, Columna Badea, Beda colonia. Carepula, Carcoma, Canuccis, Cisse, ChoHerculis bath, Celama, Casmara, Chizala. Gigluae, Garra, Gasmara, GerDiarhodns Päivä miana. Hydata, Hippa. Icosium, Iarsath, Igilgili, rath, Izatha. Lagni Parall tum, LaRigara, Lamida, Labdia. Mniara, Manliana. Nigilgia. Na Fretù J Mare Mediterraneum, de la rivre 36 t Hercu baburum. Oppidium. Pigaua, Phloria, Paepia. Rusicibar, Russuccoe MetaLässez Tingu leſ ru, Rusubirsis, Rhobonda. Symitha, Suburgia, Sudaua, Suptu, Sit4 8ont o 15 tici colonia. Tapasa, Timici, Tarrum, Tenissa, Thisizima, Tucca. Thibinis, Thudaca, Figis, Turaphilum, Tusiatath, Tubusuptus, le Thubuna, Thamarita, Tumarra, Taruda. Vnizacolonia, Vasbaria, 4. MasiAcrath ces Vrbara, Villa uicus, Victoria, Vagae, Vasana, Vssara, Vazagada, Subar f Vitaca, Vamiceda, Vescethra. Zuchabari, Caratha. lulia Succosi 4 E E Cesarca L.O.I Ce 14 Sala fi: S2t: DÎP be De De Verues Duus fl: b. de 33 Arlas Verbiet Sinus Numidicus Deine " Satey minor Bacuata tout de de Chalcorychij e Cusa Cauny e mots Macanitae ) Machusu 32 Afamae E Herpiditani TINGI be Zalacus mots Alls arath Tulensu Voli Paena? T; NA: Taladui Mons de T Solis Dux fl: Sorei Bilian Votre très-hacque V Sie wäre selle durch seine Diaalex. Angaucant Masesylt be Byren mots Mauren si 31 Mucuni Banium Mazices Parat Phthut&: Nectibere Dryitae e Banurari mötes. Cidamusij Durdi Zegren sijn Herculis CAESARI ENBIS 30 promont. des T'antudiga. Marchures Garaphi mōtes Vfadiö Elubij bij praœt. Baniubae J Tolotae A 15 29 le Erythia R Vous be Scitami A M Acuensi Oceanus 28 Nacmusu occidetalis Phrurgsus 28 Garas mos Maccurae Vacuatae B. E. E. E. E. E. E. E. E. le Sata Myceni be Toduc Malchubij 27 Atlas maior Enaba fu 27 Madethubadus mons Valua mös Prenge M Kreisämtigkeiten könnten können E Nur 20 Cinnaba mots am Münner GETVLIAE ET LIBYAE PARS 12 24 25 I 25. 26 1/2 20 xx DATES DES ACTES 17 DATES DES ACTES kk an LIBER DecIMVS E P P P I MVS. orientem excrescere. Mons qui à Cotibus usque in Syrtes per mediam Mauritaniam tendit,& ipse,& montes qui cum eo patibus porriguntur spaceorum distantijs, commodè ha bitantur, in initio quidem à Maurusijs: in ipso uerò regionis intimo, â maxima Libyae natione, qui Gaetuli appellantur. Plurimas fabulas orae exteriori Libyae adfinxere scriptores, à 17 superciij ora circumnauiganda orsi, de quibus et si suprà mentio habita est, nunc 17 tamen nonnihil dicemus: ueniam praefati, sicubi nolentes omnia silentio pręterire,& narrationem utcunque plenam facere cupientes, monstrosa quaedam referemus. Aiunt ergo in Emporico sinu antrum esse, quod mare ininundationibus in se usque ad septem stadia admittat, ante hoc antrum locum esse humilem,& planum, in quo Herculis ara sit, qui nunquam tegatur aquarum adfluxu, hoc ego inter figmenta numero. Huic accedit, quod in sequentibus finibus tradunt, antiquas scilicet Tyriorum habitationes, quę nunc desertae sunt, urbes non pauciores CCC, quas Pharusij ac Nigretes exsciderint. Dicunt, hos à Linge distare itinere dierum xxx. Enimuerò Mauritaniam feracem esse(parte ea demta quae deserta est.) fluminibusque ac lacubus abundare, omnes tradidere. Arbores profecto& multas& magnas habet,& omnium rerum est ferax, quin& menses ex uno eoque integro ligno uarias Romanis suppeditat. Amnes eius concodilos,& alia animalia habere narrant, eorum similia quae sunt in Nilo. Quidam etiam opinantur Nili ortum extremis Mauritaniae partibus propinquum esse. In quodam flumine arundines nasci septem cubitorum longitudine, branchijs, quarum opera respirant, foraminibus pertusis. Tum in ea regione uitem nasci, cuius caudicem uix duo homines complecti queant, racemum esse cubitalem,& omnem herbam altam,& olus nouum,& dracontium. Staphylinorum, hisppomaratri& cinararum caules duodenûm cubitorum, crassitudine palmorum quaternum. Nutrit haec regio dracones,éephantos, capreas,vublos,& similia animalia.item leonem, ac pardales: fert etiam mustelas, felibus pares ac similes, nisi quod illa rum rostra magis prominent: simiarum quoque maximam multitudinem. Narrat Posidonius, se, cum è, Gadibus in Italiam nauigaret, in Libyae oram delatum, ac sylua quandam mari contiguam uidisse, simijs plenam, quarum aliae super arboribus, aliae in terra sederent, nonnullae catulos haberent,& uberapraeberent, nec sine risu uidisse alias uberibus graues, nonnullas etiam caluas, nonnullas herniosas,& alia quaedam id genus uitia ostendentes. Supra Mauritaniam Aethiopum regio est, qui Hesperij(nimirum occidui.) uocantur, magna ex parte malè habitata. Autor est sphicrates, hoc in loco camelopardales gigni,& elephantes,& eos qui Rhizes uocantur, forma tauris persimiles, uictu uerò& mole corporum ac pugnandi robore elementis pares. Addit magnos dracones ibi esse, quibus etiam herba supernè innascatur. A'Leonibus elephantorum pullos inuadi: quos cum sauciauerint illi matribus succurrentibus fugere, matres cum foetus san guine maculatos uiderint, eos interficere: Leones postmodum reuersos cadaueribus ucici. Bocchum Maurorum regem-cum aduersus Hesperios Aethiopes ascendisset, misisse dono uxori calamos Indicis similes, quorum genu quodlibet octonos choenices caperet,& asparagos pari magnitudine. A'Linge in exterius mare nauigantibus est ciuitas Zelis,& Tiga, hinc septem fratrum monumenta,& imminens mons, multis feris& magnis arboribus plenus, nomine Bela. Columnarum fretum longitudine dicitur stadiorum centum ac uiginti, minima uerò latitudine sexaginta iuxta Elephantem. Vlterius nauiganti, sunt urbes& flumina complura usque ad amnem Molochath, qui Maurorum Massaefyliorumque regionem distinguit. Nominatur etiam promontorium magnum flumini, proximum,& locus aridus, acsterilis Metagonium, ac ferè mons à Couibus huc usque pertendit. Longitudo à Cotibus usque in Massae syliorum fines est stadiorum 100. Metagonium nouae Carthagini respondet, in aduersaripa oppositae. Timosthenes malè pronunciauit, uersus Massaelyliam esse. A noua Cathagine Metagonium esse stadiorum ter mille traiectum, praeternauigationem ab ea Massaesyliam usque amplius sex millibus stadiorum. Caeterum Mauri etsi adeò uberem regionem inhabitant, tamen ad hoc usque tempus, magna ex parte incertis uagantur sedibus. Hicomas cincinnis exornant,& barbam comunt, aurumque gestant, dentes tergent, unguium incrementa resecant, ac rarò uideas inter se contingentes, quin capillorum ornatum tangant. Pugnant ferè ab equis STRABONIS GEGRAPH. quis hastati, equis nudis utentes,& fraenis è fune factis gerunt etiam gladios. At pedites elechantorum pellibus pro clypeis utuntur: leonum& pardalium& ursorum pellibus induuntur, ijsque indormiunt. Ferè autem& ij& sequentes Massaesylij& Libes magna ex parte cultu eodem utuntur,& in caeteris per similes sunt, paruis equis utentes, celeribus tamen& mansuetis adeò, ut sola uirgula gubermentur. Equi collaria ex ligno habent, aut pilo confecta, è quibus habena dependet. Sunt qui etiam sine tractu dominum sequuntur ut instar canum Pelta utuntur parua è corio confecta, lancea lata,& parua, distinPhaurif sti, tunicae amplae,& pellis, ut dixi, uestis est,& clypeus. Phaurusij,& Nigretes, qui supra Nigreits istos habitant, Hesperijs Aethiopibus uicini, sagiitant quemadmodum Aethiopes, falcatis quoque curribus utuntur. Conueniunt nonnunquam Mauros Phaurusij sed rarò, per deserta, aquarum utres equarum uentribus subligatos uehentes, nonnunquam per loca queedam palustria& lacus Cyrtam ueniunt. Quidam ex eis dicuntur Troglodytarum more infra terram in cauernis effossis habitare. Eosdem aiunt aestiuis imbribus abundare, hyeme uerò siccitate laborare, quosdam ex ijs Barbarais, serpentum ac piscium corijs pro indumentis, ac strato uti. Sunt qui dicant, Mauros Indos esse, qui cum Hercule in hunc locum descenderunt. Non diu ante nostra tempora Bogus& Bocchus reges, Romanorum amici, Mauritaniam tenuerunt, quibus mortuis, Iuba successit, cum Caesar Augustus ad paternum regnum hoc etiam illi adiecisset. Is lubae E. fuit, eius qui contradiuum Caesarem cum Scipione bellum gessit. Iubae nuper uita defuncto, successit in Imperio Ptolemaeus Antonij& Cleopatrae filia natus. Artemidorus Eratosthenem repraehendit, qui pro Linge, Lixum urbem dixisset circa extrema Mauritaniae occidentalia,& Phoeniceas urbes permultas ibi conditas, quarum uestigium nullum appa eat. apud Hesperios Aethiopes aërem apertum esse, cum ante dixerit matutinis ante meridianisque temporibus craisum esse,& caliginosum. quomodo enim siccis& aestuosis locis haec esse posse? At ipse longè ineptiora dicit de eisdem locis. scribit enim, Lotophagos quosdam ibi degere exsules, qui siccam regionem incolant,& loton edant, herbam quandam& radicem, qua comesta nullum porum requirant: eosque ad loca usque supra Cyrenen sita pertendere, qui uerò ibisint, lac bibere,& carnibus uesci: quanquam in eodem sint climate. Sed nec Gabinius Romanarum rerum scriptor in describenda Mauritania fabulis prodigosis abstinet. scribit enim apud lingem Antaei, sepulturam esse,& compagem ossium cadaueris absumti cubitorum sexaginta, eamque a Sertorio defectam& rursus humatam. Addit etiam de elephantis fabulosa quaedam, cęteras feras ignem fugere,éephantes ei resistere ac repugnare, propterea quod syluam consumat, eos cum hominibus certare, exploratoribus praemissis, quos ubi uiderint fugere, idem facere. si uulnera accepisset, raMaffefyli. mos uel herbam, uel pulueren supplices praetendere. Post Mauritaniam est Massaesylio. rum regio, à Molochath flumine initium sumens: finiens uerò in promontorium quod Massaelyliorum& Massaelibyum confinium dicitur. A'Metagonio Tritum usque sum stadiorum sex millia: sunt qui pauciora numerent. Ora maritima complures urbes& fluuios habet,& regionem ualde commodam, sed satis sit mentionem eorum facere, quae sunt clariora. Distat itaque Siga ciuitas à dictis finibus ciD stadiorum interuallo,& 18 Syphacis regia, quae nunc diruta est. 18 Post Syphacem Massinissa obtinuit regionem, postea Micipsa, postea eius successores, nostra tempestate luba lubae pater nuper mortui. Diruta est etiam à Romanis Zama huius regia. Post Siga in sexcentis stadijs est eorum portus. ac porro alia loca obscura, quae uero in interiore jacent regione, montana sunt ac deserta: quibus interdum, inseruntur quae Gaetuli tenent usque etiam ad Syrtes. Ibi ueiò ad mare& campiuberes sunt,& urbes multae, fluminaque& lacus. Posidonius scribit (nescio quàm uere.) raris paruisque fluminib. Libyam irrigari. de ijs enim dicit, quae Arte midorus magna dicit: quod de mediterraneis ueriùs potest affirmari. Et huius rei causam ipse affert, quod partes septentrionales non compluantur, quemadmodum neque Aethiopiae, atque hinc saepe propter siccitatem pestes incidere,& lacus cienosos fieri locustarumque existere copiam, addit etiam, orientalia humida esse, quòd sol exoriens citò. praetereat, occidua uero sicca: quòd sol ibi decumbat. Humida uerò& sicca alia ob aquarum copiam uel inopiam, alia ob solis radiorum diuturnam breuemue dicuntur prę SECVN. sentiam, 153 SECVNDAAPHRI CAE TABVLA, CONTINETAPHRICAM MINOREM ET INSVLAS QVAE CIRCA IPSAM sunt. Parallelus eius medius rationem habet ad meridianum, quam 13. ad 15. Terminatur autem tabula ipsa ab oriente, Cyrenaica, à meridie, interiori Libya iuxta Getuliam& Eremum. Ab occasu, Mauritania Caesariensi, à septentrionibus, pelago Afro. H. m. H. 14 12 2 ferè Tabraca 14 15/1 uyca Carthago 14 14 8I 30 Adrumentum 14 15 Magna Leptis 14 Cirta iulia 14 Ciuitates insi14 Sicca Veneria gnes minoris 14 Bularia Aphricae. 42 14 vthina 14 12 Thysdrus 20 14 Mininx insula 14 20 I Cossyra insula 14 20 1 20 Melite insula APHRICAE uf II. 20 A PHRICAETABVL 46 47½ 42 31 16/7/18 Italiae pars 1½ B t Mare Tytrhen V.C.C. 39 CIVITATES. Aspis, Apari, Azama, Aspucca, ammaeMare Epiri pars dra, Auitta, Aquae calidae, Audira, Almaena, Augustum, Ammonis Adriaticum Bularia, Benedina, Bullamensa, Bunthum, Bizacina, Butta. Cirta Iulia, Culcua colonia, Cipipa, Cuina colonia, Cerbica, Cilma, Charbasa, Campsa, Chuzis. Dabia, Durga. Gausaphna, Gazacubada, Gedne, Gisira, Gerisa, Galybe, Ilica, Iscina. Kararus. Lares. CILIA Lambasa, Leae, Lasice. Mininx, Maxula. Macodama, Miraeum, Madurus, Meldita, Muste, Medicara, Muruis. Nisua, Neapo colonia, Narangara, Nensa, Nuroli, Negeta. orbita. Putea, Pisi da Rhuspina. Sacamaza, Siagul, Sabathra, Simischi, Sicca Vene. ria, Sasura, Setiensis, Sumucis, Syddenis, Sicapha. Tacatya, Taphrura, Thegenae, Thunudronum colonia, Thuburnica colonia, Tucca, Thieba colonia, Thubursica. Thubutis, Thebesca, Thunusda, thisica, Theudali, Tobros, Thasia, Thunuba, Themisua, Timica, Tuscubis, Thimisa, Tucma, Ticelia, Tichasa, Tisuru FJ geb. Thysdrus. vsilla, Vaga, Vcibi, Vzan, Vazua, Vol, Vthina, Vepi lium, Vticna, Vlizibira, Vzita. Zigira,fa mamizon, Zurmentum, II Zalapa, Zugar. D be ter Dracôtus 4 Pelagiae in sulAlaché C Lopaduß dras Aethu Larunesia de son Cercina Syrtis parua gites Cinechij Kertz Cataïa A Hedaph Lettre Mideni Libyae Phoenices Mons Iouis Gichthis Machyni Cyrtesij Nigitimi Bazacitis Sigiplosij Cyrtis magna Aftacures Nabattae NVMIDIA Lotophagi ) Machries Tritonis de R Gaiä Achęmenes Eropęi 4 R Dolopes Palus CA R Myni ai lui a eut eu mauvaise B ibi mōtes. Misulani Muiuni Mimaces Palus des Libyt Gephes Thambes Nycpij Muchthusz re Natabutę Mampsari Eleones 1 V. V. Erebidę Macai Sabubures Zuchabarus mons Syrtitae Vzarę dazara nos Nisibes des Marées par les mêmes par les mêmes N Haliardi a une partie Monutirij Sitaphius campus Principium Libyae desertę 20 Deserta Libya Interioris LIBYAE pars 46 39 40 41 42 45 44 35 36 2/ 28 9/ Diarhodus uf LIBER DecinVSSEPTIMVS. sentiam, quod uoluit dicere his uerbis: propter soles, quae omnes septentrionalibus, uel meridionalibus plagis assignant. At enim orientalia& occidentalia certorum respecta dicta locorum prohibitationum& horizontum diuersitate subinde mutantur. Quare de ijs, quae nullo possunt compraehendi numero, in uniuersum dici nequit, orientalia humida esse, occidentalia sicca, quod fortassis respectu totius habitabilis terrae, de quibusdam liceat pronunciare, ut est India,& Hispania. Quid ergo probabilitatis habet eius causae reditio? In continuo enim ac nunquam intermittente solis circumducta, quae nam esse potest immoratio? Praeterea transitus uelocitas ubique est ęqualis. Atque aliâs etiam repugnat euidentiae hoc effatum. Hispaniae uel Mauritanię extrema occidenti proxima, caeteris omnibus sicciora esse: cùm& aërem temperatum habeant,& aquarum largam co piam. Si uerò illud decumbere sic interpretetur, quòd terrae habitabilis in extremo ist hic sol terrae im nineat: quid(.dij boni.) hoc attinet ad siccitatem? Nam& in his& in caeteris habitabilis terrę locis, qui eiusdem sunt plagae, sol aequali tempore noctis absistens, iterum redit,& calefacit terram. Quin& alicubi isthic est bituminis fons,& aeris fodinę, & uolucrium, ac non alatorum scorpionum multitudo memoratur ibi, magnitudine(ut fertur. septen in uertebrarum, tum phalangia& multitudine& magnitudine non uulgari, lacertae e, nbicubitales. In montibus adiacente regione lapillos inueniri aiunt, qui lucernarij& C-echedonios, inque campis ostracorum& cheramydum multitudinem: ut dictum est, c m de Ammone ageremus. Est& arbor apud eos nomine melitotus, è qua uinum corficiunt. Nonnulli terram biferam habent,& duas messes faciunt, unam uernam, altera aestiuam. Culmus est quinque cubitorum longitudine, crassicie uerò parui digiti, fructu affert ducentocuplum& quadragintacuplum. Vere non serunt, sed terram colligatis paliuris conuerrentes ac sarrientes, semine è spicis in messe eo delapso contenti sunt. hinc enim proueniunt aestiuae fruges. Ob serpentum multitudinem operarij ocreas gerunt, caeteras corporis partes diphtheris contegentes, dormituri lecti pedes halio illinunt, scorpionum gratia,& paliuris circumligant. In hac ora sint urbs quaedam nomine sol, quam luba Ptolemaei pater à se instauratam, mutato nomine Caesaream uoca. uit. Ea portum habet,& insulam ante portum. Inter Cęsaream, atque Tritum est magnus portus, quem Sardam uocant. Atque haec sunt confinia lubae& Romanorum ditionis. Etenim uarijs planè modis regio ista fuit diuisa, cùm qui eam tenerent, complures essent,& Romani alijs amicis, alij hostibus diuerso tempore uterentur, ideoque& darent& auferrent alijs alia. Regio sanè Mauritanię proxima, uires ac prouentus maiores habebat. quae uerò Carthaginem& Massaelibyum terram contigit, florentior est,& melius apparata, quanquàm primo Carthaginiensi bello adflicta, ac deinde bello contra Iugurtham gesto. Hic cum Adherbalem Romanorum amicum expugnatum Cittae interfecisset, in regionem eam plurima acciuit bella, quibus alia atque alia successerunt. ultimum fuit quod D. Caesar cum Scipione gessit, in quo& luba mortuus est, urbes cum ducibus deletae sunt: Tisiaus,& Vata,& Thala,& Capsa, ubi Iugurthae thesauri erant,& Zama,& Zincha, & eae apud quas Caesar Scipionem debellauit. primò apud Rhuspinum, deinde apud Vzitas, pòst apud Thapsum& proximum ei lacum,& apud alia loca. Propè erant etiam Zella& Acholla liberae ciuitates. Cepit autem Cæsar primò adortu t' insulam,& The-* nam oppidulum mari imminens, ex his omnibus aliae prorsus deletae sunt, aliae semidirutae relictae. Pharam Scipionis equites incenderunt. Post Tritum est Masselibyum& Carthaginensium regio. Cirta Masinissae,& successorum regia est in mediterraneis, urbs munitissima,& optimè omnibus rebus instructa, maxime à Micipsa, qui& Graecos in e-Numidiaam habitatum deduxit:& tantam effecit, ut decem equitum millia, peditum xx emitteret. Cirta itaque hic est,& duo Hippones, alter Vticae proximus, alter remotior,& Trito propinquior, ambae regiae. Vtica& magnitudine,& dignitate secunda est post Carthaginem, atque hac excisa caput regionis fuit,& receptaculum Romanorum ad res in Africa gerendas. In eodem sinu sita est, in quo Carthago, ad alterum ex promontorijs quę sinum faciunt. horum id quod iuxta Vricam est, Apollonium uocatur, alterum uerò Hermaea. Vrbes ipsę ita sunt sitae, ut unam possis ex altera cernere. Prope Vticam Bagrada amnis habitur. ATrito Cathaginem sunt stadia bis mille& quingenta: quanquam neque de Mm hoc STRABONISGEOGRAPH. 15 Carthags. hoc interuallo, neque de eo quod ad Syrtes est, consentitur. Carthago in peninsula qua dam iacet, quae ambitum habet stadiorum CCCLx, muro cinctum, cuius sexaginta stadiorum longitudinem collum occupat, quod à mari in mare pertinet, ubi Carthaginiensiumiephanti stabula habebant,& locus amplissimus est. In media urbe arx fuit, quam Byt sam uocarunt(hoc est tergus.) supercilium satis erectum, circumcirca habitatum, in euius uertice Aesculapij templum erat, quod Asdrubalis uxor capta urbe secum concremauit. Arci portus subiacent,& Cothon parua insula, ac rotunda, Euripo circumdata ad cuius utramque partem sunt in orbem naualia. Eam urbem Dido condidit, Tyro colonis eò adductis profecta. Et adeò bene cessit, haec Poenis colonia,& ea quae in Hispania est cùm alia, tum etiam quae iacet extra Herculis columnas: ut adhuc optimam Europę partem& in continenti complura loca& adiacentes insulas habeant. quin& Africam omnem sibi subiecerunt, quae non incertas ad sedes uagantibus ab hominib. haberetur. Quibus opibus usi, urbem Romae aemulam fecêre suam,& tria maxima contra Romanos bella gesserunt. Carthaginiensium potentiam maximè ex ultimo istorum bello aestimare possis, quo à Scipione Aemiliano ipsi deuicti,& uibs solo est aequata. Initio enim eius belli, CC urbes in Africa habebant: in urbe hominum millia septingenta. Obsessi porrò& ut ad deditionem spectarent coacti, armaturae grauis tradiderunt et millia: catapelticorum instrumentorum tria millia, ne porrò eis bellum fieret. Sed cum rursum bellum gerere decreuissent, mox arma fabricari ceperunt: ac singulis diebus exi clypei compacti, in armamentarium referebantur,& gladij con,& lanceae quingentę,& mille tela, quae è catapul tis mitterentur. ad quarum funes conficiendos ancillae crines praebebant. Adhuc naues xii habebant ab anno quinquagesimo è foederibus in secundo bello percussis. Tum uerò, tamet si in arcem confugissent, duob. mensibus exx naues cataphractas construxerunt, & cùm Cothonis ostium pręsidio occuparetur aliud effodère, unde subitò classis eripuit adhuc enim antiqua materies in promptu erat,& fabrorum multitudo publicis alimentis sustentata, operi faciundo intenta. Carthago tamen, tanta cùm esset, capta est,& deleta. Ditionem Cathaginiensibus subditam Romani in prouinciae formam redegerunt. nisi quod Masinissae partem tradiderunt, eiusque posteris à Micipsa genus ducentibus. Masiaesfinissa. nissam hunc ob uirtutem,& amiciciam plurimi Romani fecerunt. is enim Numidas ciuiles& agricolas reddidit:& loco latrociniorum eos militiam docuit. Singulare quiddam hominibus ijs accidit. Nam cum regionem uberem colerent, nisi quod feris abundabat: his omissis& agritutò colendi studio, in lese manus conuerterunt, agro seris dimisso. Itaque contigit eis ut uagi& patriae experies uitam agerent: haud aliter quam qui ob inopiam& locorum sterilitatem& aëris inclementiam ad eiusmodi uitae genus adiguntur, hinc Massaesylij Nomadum seu Numidarum nomen sunt adopti. Est uerò necesse tales uictu uti uili,& plerunque radices edere,& carne& lacte& caseo nutriri. Postquam diu Carthago deferta permansit: eodem ferê tempore, quo& Corinthus rursum à diuo Caesare sub idem fere tempus instaurata est, missis eò colonis Romanis, quibus liberet,& militum nonnullis. Hodiè quidem ita ciuibus frequentatur, ut urbs Ifricae nullamelius, In medio ostio Carthaginensis sinus insula est Cassura. His locis è regione opponitur Liszbaeum Siciliae, cIDID ferè stadiorum interuallo, tanta est enim inter lilybaeum& Carthaginem intercapedo. Non procul à Cossura& Sicilia distant, cùm aliae complures insulae, tum etiam Ae[n]imurùs. Nauigatio autem IX stadiorum est Carthagine in proximam oppositam continentem, inde ad Nepherin adscensus est stadiorum Cxx. urbem natura munitam,& super petra quadam aedificatam. In sinu Carthaginiensi est& Tynis ciuitas,& aquę calidę,& lapicidinae quaedam, deinde Hermaea promontori19 um asperum: 19 ac pone urbs cognominis. mox Neapolis. inde Taphitis promontorium,& in eo collis quidam Aspis nomine, à similitudine scuti appellatus, quem Agathoeles Siciliae tyranny condidit, quo tempore aduersus Cathaginienses classem duxit. Hę urbes à Romanis unà cum Cathagine sunt euersae. Stadijs quadringentis à Taphitidae est Costura insula, contra Selinuntem Siciliae fluuium posita, ambitum habens CL stadiorum,& urbem eodem nomine distat à Sicilia ad sexcenta circiter stadia. Melite etiam insula abest à Cossura stadijs quingentis, deinde est Adruma eiuitas: in qua etiam erant naualia LIBER Decivs-SSEPTIMVS. naualia. Sequuntur insulae multae& inter se uicinae omnes nomine Tarichiae, hinc urbs Thapsus, post quam insula est in pelago Lopadusa. Sequitur Ammonis promontorium ad speculandum thynnos, postea Thaena urbs circa paruae Syrtis initium. Alia quoque oppidula permulta interiacent non digna memoratu. In principio Syrtis insula quaedam est oblonga, nomine Cercinna, iustae magnitudinis, quae urbem habet eodem nomine. Item altera minor, Cercinnitis. his continua est minor Syrtis quam Lotophagitim Syrtim Syndis. etiam dicunt. Huius sinus ambitus est ferè CIDIC. Oxis latitudo I2C. Iuxta utrumque promontorium, quae os efficiunt, insulae adiacent continenti, Cercinna scilicet, de qua diximus,& Meninx, magnitudine aequales, Meningem Lotophagorum terram putant, Latophagi. cuius Homerus meminit.& signa quaedam extant,& Vlissis ara,& fructus ipse. Nam lo-Odyss. 17. 84 tos arbor crebra in ea est fructu suauissimo, plura etiam in ea oppida sunt, sed unum eodem nomine quo insula. Quin& in ipsa Syrti oppidula plurima sunt. In recessu ipso est ingens emporium, quod flumen allabitur in sinum exiens. Maris autem ęstus hucusque pertendunt: quorum tempore finitimi maximo studio ad captandos pisces excurrunt. Post Syrtim est lacus, nomine Zuchis CCCc ferè stadiorum, ingressu arcto, urbs cognominis ei adiacet, purpuri infecturas,& omnis generis salsamenta habens. Hinc est alius lacus longè minor, post quem est Abrotonum urbs,& aliquot aliae. Continuò sequitur Neapolis, quam Leptim uocant. Inde ad Epizephyrios Locros traiectus est stadiorum ter mille & sexcentorum. postea est flumen, Cinyphus, hinc murus quidam, quem Carthaginienses condiderunt, uoraginibus quibusdam ponte instratis, quae in regionem recedebant. sunt autem loca quaedam importuosa, cùm caetera ora portus habeat. Postea est promontorium altum& syluosum magnae Syrtis initium, quod Cephalas(.id est capita.) uocant. Cartha gine ad hoc promontorium sunt paulo plura 100 stadia. Imminet autem orae à Carthagine usque Cephalas,& Massaesylios Libophoenicum terra usque ad Gaetuliae montana quae iam Africa est* supra Gaetuliam est Garamantum regio, quae cum illa aequalibus spacijs porrigitur, unde Carchedonij lapilli afferunt. dicunt Garamantas ab Aethiopibus,& Oceani uicinis abesse ix aut x dierum itinere, ab Ammonexv. Inter Gaetuliam& nostram oram multi campi interiacent,& multi montes,& magnilaeus,& flumina, quorum quaedam in terram demersa euanescunt. Hi& in uictu& ornatu frugales sunt, uxores multas& multos filios habent, caetera Arabum Nomadibus persimiles. Eorum equi& boues 20 ungulas alijs longiores habent. Reges plurimum equis student, itaque 20 ad centena pullorum millia quotannis accurata inquisitione facta recensentur. Oues carne& lacte nutriuntur, praesertim in locis Aethiopiae uicinis. Atque in mediterranea quidem haec. Maior uerò Syrtis ICCCCXXX stadiorum ambitum habet, diametrum intimisinus cIDD, quanta ferè est oris latitudo. Maioris ac minoris Syrtis difficultas inde est, quod cum multis in locis fundus sit uadosus ac coenosus propter aestus maris, contingit ut multi in breuia illapsi haer eant,& rarò nauigia euadant, itaque solent procul ab ijs nauigare, cauentes ne incautè à uentis correpti in sinus istos illidantur. Enimuerò hominum audacia, cùm omnia alia, tum istas etiam iuxta terram nauigationes non ueretur tentare. In maiorem uerò Syrtim nauiganti, post Cephalas ad dextram est lacus écc ferè stadiorum longitudine, latitudine septuaginta in sinum effluens. Is insulas quasdam habet Vide proinde & stationem ante os. Post lacum est locus nomine Aspis,& portus optimus omnium tertiam Africa tabulam. qui sint in Syrte. Deinceps est Eughratas turris, Cathaginiensis regionis,& Cyrenaicae, Ptolemaeo subditae limes. postea locus nomine Charax, quo Carthaginienses emporio utebantur aduehentes uinum, eiusque loco succum& laserpicium reportantes ab ijs, qui id ex Cyrena clam exportabant. Postea sunt Philaenorum arae. Tum Automala castellum praesidium habens, in totius sinus recessu positum. Quę per hunc recessum sinus ducitur parallelus, Alexandriae parallelo australior est paulo minus CD stadijs, Carthaginis parallelo paucioribus quàm duobus millibus. Ergo ab altera parte inciderit in heroum uibem, quae est in intimo Arabico sinu recessuab altera in Numidarum& Maurorum mediterraneam, ubi iam reliqua orae pars est, usque in urbem Berenicen stadiorum nouies mille& sD. In longum supra hos siti sunt, etiam in latum porrecti usque ad Philaenorum aras Nasamones, Libyca gens. In eo space interiacent portus non sanè multi, aqua. Mm 2 tiones STRABONISGEOGRAPH. tiones etiam perexigue. Promontorium in quo Berenice sita est, Pleudopenias diciturxta la cum nomine Tritonidem, in quo insula est, quae Veneris templum habet. Est etiam Hesperidum lacus, in quem fluuius Ladon exit. Intra Berenicen est quoddam promontorium septentrionale paruum, quod Syrtis fauces ad Cephalas facit. Berenice contra Peloponesi extremitatem iacet, qu Ichthis uocatur, nec non contra Zacynthum stadiorum ter mille& 100 interuallo. Ex hac urbe M. Cato terrestri itinere Syrtim circuiuit space dierum xxx: ducto X millium hominum exercitu, & in partes diuiso, aquandi causa., profectus autem est pedes per aestum& profundam arenam. Post Berenicem est urbs Teuchira, quam Arsinoën uocant. Hinc est Barce, quam postmodum Ptolemais di cta est, deinde Phycus pro montorium humile quidem, sed ualde porrecta ad aquilonem, pręter re liquam Libyae oram, contra Taenarum Laconiae iacer, bis mille& xxC stadiorum traiectum. Est etiam * ibi oppidulum eodem nomine, quo promontorium. Non procul à Phycunte est Apollonias, em Cyrene. porium Cyrenensium ad CLxx stadia, à Berenice mille, à Cyrene urbe maxima octoginta. Cy rene urbs magna est, in campo jacens mensae formam referente: ut quidem nobis è mari uisa fuit. Theraei codiderunt, Sportanorum, oloni. Thera olim Callista dicebatur, ut Callim laens ait, Nomine Calliste primùm, sed gestmodo Thera: Mater equum ditis mi fuithaec patriae. + Duorum millium Cyrenensium nauale occidenta Oretae prmontorio, quod est Kriu metopon, opponitur libro 10. mille stadiorum traiectu, nauigit. lint Leuconoto. Cyrenem à Batto conditam tradunt, à quo se genus ducere Callimachus a ob regionis bonitatem plurimum creuit nam& equorum nutrix est,& fructus optimos(1) Viros claros complures habuit, quam& libertatem optimè tuè ri nouerant,& imminentib. Barhis fortiter resistere. Sui antiquitus iuris fuit, postea Macè dones Aegypto potiti, ac potentia aucti, eam adorti sunt, Thimbronis ductu, qui Harpalum interfecerat. Regem postea aliquandiu habuere Cyrenaei, inde in Roman. potestatem deuene re,& nunc, puincia est Cyrenaica cum Creta coniuncta. Cyrenaica oppida sunt, Apollonia, Barce,& Teuchira,& Berenice,& alia quędam proximia. Cyrenaeis finitima est regio, quae laset picium producit,& Cyrenaicum succum, quem silphium expresso& coagulato succo dat. Id prope modum defecit, cùm aliquando barbari impressione facta, radices eius penè omnes odio impulsi eruissent. Sunt hi Nomades. Cyrena illustres uiros tulit, Aristippum Socraticum, quam Cyrenaicę sectę autor fuit:& Aretam eius filiam, quam in schola successit rursumque huius F. Aristippum, quam in matris locum subijt:& quod à matre esset edoctus, Matro didocti cognomen tulit. Ibi natus etiam fuit Anniceris, quam Cyrenaicam sectam uidetur emendasse,& Anniceriam ab sese propagasse. Cal limachus quoque Cyrenęus est,& Eratosthenes, ambo ab Aegypti regibus in honore habi ti, ille poëta simul& gramaticę studiosus, hic& in his& in philosophia,& in mathematicis ut quisquam alius excellens. Item Carneades, hos Academicorum optimos uno ore dicunt. Praeterea Cronus Apollonius Diodori dialectici magister, quam& ipse Cron’ dictus est, magistri cognomine in discipulum à quibusdam translato. Post Apolloniam est reliqua Cyrenęorum ora, usque ad eum locum qui Catabathmus dicitur stadiorum CID CID: praeternauigatu non sanè commoda propter portuum& stationum& aquarum inopiam. In hac ora maritima loca sunt praecipuè nobilia, Naustathmum,& Zephyrium op stationem habet:& aliud Zephyrium,& Cherronefus prmontorium, ubi portus est. Hoc oppositum est Cretae Corico, CID stadiorum interuallo, si quis secundo austro nauiget. Postea est Heraclium ac deinde pagus Paliurus, tum portus Menela us:& Ardanaxes, humile promontorium, non tamen carens statione. Hinc magns portus, cuius eregione est Cherroneus Cretae ter mille ferè stadiorum traiectu.Toti.n.ferè huic orę Cre ta aequis interuallis opponitur, angusta ipsa ac longa. Post magnum portum est alius portus nomine Phycus, ultra eum sunt Tetrapyrgia. Ia uerò reliqua sunt ad Paraetonium,& inde Alexandriam us locus autem Catabathmus dicitur. Atque eousque Cyrenaica pertinet, de qua etiam in Aegyptiacis diximus. Syrtis& Cyrenaicae supernè incumbentem regionem Afri obtinent, sterilem sanè& aridam, primi Nasamones, postea Psylli,& Gaetulorum pars,& Garamantes. Magis uersus orientem sunt Marmaridae ad Cyrenam propiûs accedentes,& usque ad Ammonem pertinentes. A'maioris itaque Syrtis recessu, qua21 tuor dierum etiam lento itinere 21 ad Hesperidum hortos dicuntur perueniri. Hic locus est Ammoni similis palmifer,& aquosus. Imminet autem Cyrenaicae ad meridiem uergenti, usque ad centum stadia,& arbores fert. hinc ad alia centum, seritur potiùs, hęc terra etiam Oryzam gignit pro alimento propter siccitatem. Vltra hanc est regio quę Silphium fert LIBER DecIMVSEPTIMVS. fert, deinceps quę sunt non habitantur Garamantum terra laserpicifera, angusta est,& longa& arida, longitudo uersus ortum solis eunti circiter mille stadia, latitudo CCC uel paulo plura, quantum omnino cognitum est. Coniecturam facere possumus, quae sub eodem deinceps iacent parallelo etiam aëris temperiem,& stirpium procreationem habere eandem. Verùm quia uastae interueniunt solitudines, non omnia loca scimus. Itidem ignorantur, quae supra Ammonem,& Anases sunt usque in Aethiopiam. Immò nec Aethiopiae fines, nec Libyae dicere expeditum est, atque adeò ne eius quidem, quae Aegypto adiacet quicquam diserte scimus: nedum eorum quae Oceanum attingunt. Enimuerò quando de his regionib. optimas notissimasque partes Romani obtinent, De imperie Reomnium quae ante ualuerant imperijs superatis:(quorum quidem ad nos deuenerit me mane. moria.) e re uisum est eorum quoque res compendio indicare. Ostendimus Romanos una ex urbe profectos, belli& pacis artibus totam Italiam, deinde quae Italiae proxima sunt omnia, eadem uirtute in suam potestatem redegisse. Diuisa autem terra in tres continentes, Europam ferè totam habent, praeter eas partes quae extra Istrum sunt,& praeter Oceani accolas eos, qui inter Rhenum Tanaimque habitant. Africę uerò ora, quę no bis ex aduerso est, tota Romanis est subdita, caetera uel inhabitabilis& sterilis, uel incolitur misere,& à uagis hominibus. Itidem Asiae ora quae ad nos obuertitur, tota Romanis paret, nisi quis Achaeorum, Zygorum,& Heniodchorum rationem putet habendam, qui in angustis admodum& sterilib. locis latrocinia exercent,& nullibi fixis sedibus ui uunt. Mediterranea& interiora partim Romani habent, partim Parthi,& barbari, qui supra hos sunt, orientem ac septentrionem uersus, ut Indi, Bactrij,& scythae, de hinc Arabes,& Aethiopes, quibus semper aliquid adimunt Romani. Eorum quę Romanis obediunt, partem reges tenent: aliam ipsi habent, prouinciae nomine,& praefectos& quę stores in eam mittunt. Sunt& nonnullae ciuitates liberae conditionis, aliae ab initio per thmiciciam Romanis adiunctae, aliae ab ipsis honoris gratia libertate donatae. Sunt& prin cipes quidam sub eis& reguli& sacerdotes, his permissum est patria sectari instituta. Prouinciae aliter atque aliter diuersis temporibus diuisae fuerunt. Exponam, ut nostro tèpore Augustus imperator diuiserit. Is, cùm ciuitas ei totius imperij administratio. Augesti ein/ nem permisisset,& pacis& belli potestatem ad annos uitae: totam ditionem bifariam di- tutio imperis. uisit, ita ut partem sibi uindicaret, partem populo daret. Sibi quidem, quęcunque militum praesidio essent tenenda, quales sunt regiones barbarae,& gentibus nodum subactis finitimae: steriles quidem& cultui aegre parentes, quare incolae caeterarum rerum penuria impulsi,& copiam munitionum freti iugum detrectarent. Populo autem reliquam concessit, quae pacata facile sine armis sub imperio retineretur. Vtramque portionem in Puincias numero multas diuisit, quarsi aliae Caesaris, aliae populi dicuntur. in suas pręfecturas Caesar ipse prcuratores mittit, aliâs aliter regionem distribuens,& pro eo atque res exigit, suas rationes instituens. At in suas pauincias populus praetores uel consules mit tit. sed& hae diuers è solent diuidi, prout usus postulauerit. Initiò tam duas consulares fe cit. Africam scilicet, quae Romanisparet: ea modò demta, quam prius sub luba fuit, nunc uerò Ptolemaeo addicta est illius filio: Et Asiam cis Halym& montem Taurum, Galatis exce ptis,& gentibus, quae Amyntae paruerunt, excepta etiam Bithynia,& Proportide. Prętorias autem x constituit.» Earum sunt in Europa prima Hispania,& insulę ad eam sitę externè. Secunda quae est interioris siue Baeticae Hispanię,& ad Atacem,& Narbonensem Galliam, Tertia Sardinia cum Corsica. Quinta Sicilia. Sexta Illyricum, adiunctis Epiro& Macedonia. Septima Achaia, usque ad Thessaliam, Aetoliam, atque Acarnaniam,& quasdam gentes Epirolicas Macedoniae ad fines. Octaua Creta cum Cyrenaica. Nona Cyprus. Decima Bithynia cum Proportide,& quibusdam Ponti partibus. Reliquas prouincias Cęsas tenet, ac gubernatum mittit in quasdam uiros consulares, in alias prętorios: sunt& in quas equestris ordinis uiros. Reges autem, decarchię,& reguli semper fuere Imperatoris portioni adiudicati, idque etiamnum seruatur. TRABONIS LIBRI DE CINISEPTI mi& ultimi finis. INLE Mm 3 56 IN LIBRVM Decim VmSEPTIMVM INTERPRETIS AN NOTATIONES. nominant. Historiam è Dionis XXXIX, Plutarcho,& Stapum uero. 1 Omnia de vous avez lisé les alijs petet, qui uolet. haec sunt uarijs personarum mu8 Tres equitum turmae.] Sic interpres,& tationibus confusa, itaque ad 4/ (.ut puto.) non malè in Graecò est ἐπαρχιατ praeseuerbum ferè expreßi. Sembritae P cturae. priore libro Secretae leguntur. 4 9 Loca. J'Anάτας fortè ἐπόνεις, unde ἐποπτι 2 Maxima fertilitas.] et nà sacrifice. apparet autem καπὼρια fuisse aliquen Nopè bis legebatur: bis φοράν ritum& sacrificeij genus, cui ibi initiarentur, dictum de reposui adstipulante etiam interprete. Locus Platoni uoce etiam supra. mox ὄνομα ὥοτοταμου.] Tode ∆ est in Timaeo. πῶνlege, pro τεκνία legendum Tαενία non est ob3 Similis est fasciae.] Graeca reliqui ut inueneram, haud dubiè uitiata. quid enim est, quaeso, κυρία scurum. 1o In fronte dromi. JHac interpretemde suo Ουχομείη; Interpres χειρὶ uidetur legisse. ego κα finxisse, uix est probabile. tamen nusquam exstant in gία propius abesse, à uestigijs receptae lectionis sensi. nostris libris. quod facit, ut conijciam eum scriptolibro, & pro ουχομρὴν ψὴδ legerim, cum uersio nostra oac quàm sit noster meliore usum. In sequentibus quaestendit, tum tabulae geographicae& res ipsa docent. dam emendaui, quorum ratio est in promptu. 4 Breuia.] Bgae XII. qua de uoce aliaâs dixi. nam 11. Qui oleas quidem.] Et hic interpretem sβρὼγχη neque Graecum est, neque si fingas aliqua racutus sum, siue is codice, siue iudicio fretus haec ita extione, huc potest quadrare. itaque interpretem heic an tulit. Nam sententia plana est:& nemo nescit, non ubinatatoi facilè praetuli. Ad ipsos gradus.] E que uinum fieri ubi uites etiam uuas gignunt, quod de πὶ κλιμακος. Interpres κληματος legit,& saroleo& oleae itidem intelligi potest. Moeridis autem lamento maximas teneri naues in portu dixit. Sanè mihi cus ita notus est, ut Muridis haesisse ullo in libro mirer. non contigit uidere nauim, portum, mare: itaque an sar epitomae etiam hac rectè habent. Caeterae confusa sunt. mentis naues alligarentur nec ne, uiderint alij. Sed è y Epitomae habent, antiquos censuisse inferiorem Aegyxi Bæbis scio dici, id quod statim à ripa aut litore est ptum circa Serbonidem, Moeridem,& Ammonium laprofundum. legi etiam& audiui in portibus scalas seu cus, mare fuisse, quod quidem Arabico contiguum fuegradus fieri, per quas è nauibus adscendatur,& è litore rit sinui. De orbe aquae& terrae hic disputare non libet. descendatur. Ergo sub ipsum portum, profundum mare 12. Imandes. I Epitomae constanter Maindem uo ita erat, ut is obstaret fundus, quin magna nauis eò poscant, paulo post ismandes dicitur. De labirynthis locus set appelli. Infra fit bulcorum mentio, sed et hos prae est sic satis perplexis.& ferè interpretem ad uerba exNun donum fuisse germanos, alibi additur. primentem hîc secutus sum. Vide Plinium 36. 13. 5. Quae plus iugero. In Graeco Aldino,& no 13 Captum. JSic& interpres, erat in Graeco Ko stro nihil tale est; tamen reliqui, si fortè è scripto id huc πίν. Captus urbs est, cuius& alij scriptores memineintulit interpres, mihi quidem uideretur nimium hoc runt. sed hac eam rectè poni, optimè disci potest ex Pli esse. nisi infra porticus stadio ampliores referrentur. Infra pro Soma, uidetur legendum ζῶμα, claustrum, nio 5. 9.& 6. 23. sed& paulo post rectè legitur. ubi φόρον tributum interpres habet, φόρτον ego scripsi ex ### singulum. ipsa sententia. 6 Derelictus.] Pροκλησίς. uerba interpretis 14 Nimis procul à mari.] Eßaeλae sed quid dedita opera heic etiam retinui. De Timonio& Tiμοχλίαις ἐπο χετενεσθι sit, nondum didici. Locus ui mone rem Plutarchus expedit in Antonio. paulò pòst detur non constare. Infra de cohortibus ευτελὲς in ἐυ ἐλλό τῆς καὶ ἐλλα τερύρώναι σὐν. σομ in νατελÈς mutaut, ut sensus& uerba confonarent. ων: quod faciundum etiam interpres uiderat. 15 Siliquastro.] Kρατα est in Graeco, inter7 Strangulauit, JἈπεθραγάλισεν, ego dupli pres κερατεια uiderur legisse quem secutus sum, Graeci Yy legi. nam hac uoce etiam alij utuntur scriptores, ca uoce relicta. si quis forte est qui nouit cam, doceal alias ces pée γαλος quid sit, liquet. Si libet accipere, tarogo los ei praecisos fuisse, ut uix sim crediturus, ita non con16 Piperi similis.] Sic interpres, nam Graeca ötendam. Cybiosactis uox mihi suspecta est, quod πα. μοιον τὴ περι θὰγμα, nihil sunt. Pisces Nili nolui ρδσάκτῳ est ad fine. qualis fuit qui mox refertur Aruertere re tam dubia cuique suum arbitrium relinquens, chelaus. Infra in Cleopatrae historia asteriscum notaui: quaedam ex exitomis correxi pro spaex ἰνων legi ὁςρα nam quae interpres apposuit, non sunt Straboniana. Dic κινων. Si uis, Stracinonem. piscem fac. nysus quidem frater fuit Cleopatrae,& epitomae eum Super ANNOTAT. IN VLTIMVM. LIB. STRABON. 563 nunciationis Graecarum uocum uitio haec disputandum 17 Supercilij.] Quid sint supercilia, intelligunt est mihi: qui uno uerbo hoc affirmo, ignorationis& qui honestas translationes in hoc genere considerant. deprauationis eius linguae bonam partem nos horum ὀφρῦς nomen est in hac tractatione frequens: Ophrya elementorum confusioni debere, quae omnia sub unam quid sit, ne conijcere quidem possum. Myconum coacta per 1 simplex efferunt uulgo, fastidi18 Siphace quod res est notißima, ausus sum Grae entes nouitatem). si dijs placet.) cum& ei, εὐ eu, non ca mendo priuare. Iol urbs in Depitomis est lola. Triti ef pronunciemus. Sed de eo alibi. Heic si quaestione mertio sequitur pagina proxima, quod aliâs erat suspe proponere libeat, quaeri etiam de& i potest: μικρ. ctum. Infra de Iugurtha historicos praetuli librario,& an μακρ. sit legendum. Caeterum si pro διὰ μερον, Cirtham pro Vtica posui, etsi in Graeco nihil mutârim. legas περίμερορ: quaerelam correctoris sustuleris. faInsulae nomen est omissum, ubi asteriscum uides. Sed pu miliarißimum est Straboni orarum& traiectuum bre to eam esse, quae itidem ut Iol uocata fuit lulia Caesarea, uißimum,& prolixiorem qui fit ubi sinus intrantur, contra Sani ostia. Vide Ptolemaeum. quod ipse solet ἐγκολπί· δν dicere, comparare. 19 Ao ponè urbs. Ita quidem legit interpres, 21 Ad Hesperidum. Sic esto nihil ego in me& auas uerba non cohaerent. quid autem mox sit Baeis habeo libris, disputatio in Onomastico explicabitur, λίθωνος, nondum didici, quam& omittendi causam DEO dante. De ijs quae sunt in fine libri malo legi dointerpreti fuisse existimo: tametsi notari locum praestactißimorum hominum scripta, quam extra institutum bat, ni fallor. nostrum libentiùs euagari. 20 Vngulas caeteris longiores. In genuè dico, me hoc non satis assequi. μακροχολοτέρος est καὶ ταῦταμὴν δὴ ταὺτη. Χἱρισθεῶ, impressum, amnotauit corrector κα esse, interpretem συγγνώμηχις δὲ πανν κατωρθωΧου legisse. fateor nimis quam uerum me obseruasse, aμλιοις. ἀκμὴν γὰρ ἐσμλὴ pud hunc autorem&& saepe confundi. neque de pro ἀνθρωποι. FINIS. BASILEAE, EX OFFICINA HENRICPETRINA, ANNO SALVTIS HVMANAE CIO I) LXXI. Mense Augusto. 0s 50000 MARINE ET COLONIES