«. 'g x- '**%£% « sl 1 %*n4iy *C '3 £ 5 aJS.il '> -t, *r«« '« « ' rt l> J2 —■ « j- W, kjt^g ..2 5 60^ 5 ^ ^ -C ' Sl ^ u's5 w ' ; £ 2 'O .M N 3 'ts ®9 oo ö- E< '*- u -o *? rty-H* ... N1? ■V4g> : <♦ U -c4_ ü O 35' >’C .0 Fr /lV-£ VjSL »:VK* ¥ ). )"*■ *•'• - ■p -rr 1*'. '/ 1 ' t-a/t a rnip \J ^ ^ • v> c- a~ CATECHISMUS* Oder à> r Intrapuidamamt , o 7 Hjln la Religiun Chrifh’au na per ad ö \ r er d al las Ba- felgias d’Êngadina Bafsa_>. La 4. vota Tfchantâ, Con Licentia d’ün Venc- rand Cclloqui. Stampà in Scuol, tras % n JACOB N.GADINA. 1 Anno. 1739. >» r*i I A r iin TLtitdin vainjl tjiti mânââ ytven , &juvantfdjella : In qttel à t ai vain prefentad , /?<« Coruna bilhi La S, ja daynfs Senger ChriJlf Oò (juiüa cjtti 'sün terra, In Religtun cun Csjntechrifl Sto faimner ftar inguerra, Xffeèt baftittnsfermfundamaints, Cun fiasartalarias, Ilg piod da Deit fcrit, & dat aint, viV.r ü^itntdinfenfcharias, Incunter vixjs , & erruors h> viii*& crettatia Da lufsfms C-hrifts , &fans Dochtors ‘Tofftsk cjttt x,ainz,a fadia Chiotntfch tfcrchiirar jdech finformàr . O Cajki juvent^me, _ T'lafchitnhh tmair , vainft à chiatar , Tlü br'am ^ arfantiime^ Sl Dmda tmair ; tn C hriftum crair \ ~ In vitta chiaminare r /Jndttas ScoCitadin dalCêlpalvair. i 'Ifutch La beadtnfsti 1 Mertare. '-Appofuit CATECHISMUS. Qtial ais teis fulct (ujfort in la vitta dr tn la mort ? C Hia Deis davo qiiaifta mife- ra vitta vèagta am dat.Ia vitta teterna. , , ■ ' Irgio ha DcU' imprer?:’ ci«As diit' i ' la vbt .:^bii-:;pcr quai Icuipandal>ieup A *. no ■.m no nun deflen à quellane met- ter pro ne tor davent ingotta. *• Et Paulus difch: Scha no Apo- ftcls oder ün Àunguel da Cêl ' predgies à vo iin auterEvangeli co quel chianohavain predgia, fchi fia quel fchmaledi. Che trrojfa la S. Scrittüra ? Quai vain cuortamaing de- clara in ils quater principals puonchs davart la Chriftiauna Religiun. Quals fun qucls ? Us defch comtnandamaints dalla Ledfcha da Deis: ils du- defch articuls daila Credenfcha dils Apoftels: L’oratiun da nos I Senger Jefu Chrifti-.&Ia do&rina davartiUS. Sacramaints. IL IL I. PUONCK. Davart la Chrijtiauna lteligiun. Che ais la Ledfchada Dtett? L’âis üna do&rina chi moifa no deflen amar Dieu cun toc nofs cour, cun totta nofla orma» cun totta noifa puflaunza: & ilg proflcm fco no’ns s’vcfla. Im- prometta à qucls chi ialvcn tot quai perfettamaing, la vitta'a- terna : mo à quels chi mao. chainten ilg minimpuönckfchi imnatfch’ ella la mort sercrrra. c JVCatt. zi. Iac. 1. Gal. 3. Co vain fartigio la Ledfchà'da Dieul IN DVAS PARTS. QtfaUst ' La prüma comprcodala pr% A 5 fatiun fatiun, & l’autra ils conunanda- maints - Co difch tü la prafatinn ; 'Eug fun ilg Segner teis Deis, chi t’ha manad our d’^Êgyp- to , our daila chiafa dalla ier- Vitiit. Che vain datt ad incler cun qnaifts plads ; ~ Nos Sengcr a vifa àfeis posvel; Eond ch’ei haveiva ufche grati- ufamaing fat Lia cun el l’ha- veiva spÊiidra da quclla greiva fubjcdiun dalla terra-d’vEgypto, fchi -defs eir quel appufaivel- inaingudrr&o'bedirà tuot quai ch’el ngivaàcommandar. Che’xs.giida à wChriftiauns chia Dicft ' ha i'ptndra feU fòvel our d’tAipypto ; L’ais ftat iina figüra siinlafpiri- tuala tuala fpendraunza da to.t fidels our d’fot la ferviiütdal dimuni, facta tras la mortda nofsSalva- der, & Segncr Jefu Chrifti. bovtxgen partids gio ils commAtida*; mtuntt dalU Ledjcljti da Diett y' Inquels dalla prüma,&;dalla feconda tabla. Qamts comrmtiiamajnts bit /V prüma Tabla ? Quatcer.-' Che > ns mojfen qtteus ; Co no deflenferviri Dieuf Quants commandamaints ha fautra tabla ; Seês. Ch’cns moffiu cjttels , , ' Co tio deften fervfj à nofs proftem. , La I. Tabula. ' ’ . • A 4 Tü nun defles havair ingiün auter Dcis avant mai. Cht tCMmondt Beu con cjuaijl commondamaint ? No deflen cognofcher el fulec pcrilg vair Deis, dcflencrairin el, ilg amar, ilg clamar in agiüd, il ludar tk ingrazchiar,& tfchan- tar tot nofia spranzà, &c fidanza sün ei fuler., Matt. 4 . Ier. 17 . Rom. 1 . Dent. 6. Cht fcumauda < Bieu in qnaifi commandamaint ? No nun dcffen adurar ne crair ne metter fidàunza in ingiüna creatüra, ne in ingiüna chiaufa fatta, uinfpiadapermczdacrc- atüras. Scofaun Atheifts, ftriuns incantaduors, quels chi claman inagiüd ilsmörts, &oters. ' £>i ilg Seeond commandamaint ? Tü nun «JefTas far ingürias figiiras intalgiadas, ncingiiinas imagnas da qucllas chiaufas rhi sunin Cêlsii diura, nedaquel- las chisunin terra gio d’sot, ne da qucllas chisuninlas auguas sot terra. Avât qucllas nun tadef- fes inclinar nclashondrar ; pcr- che cau sun ilg Senger tcis Dcis, ün ferm zelus Di.eu, chi caftig l’iniquitat dils Baps via als in-- faunts infina ilg tcrz & quart grad da quels chi’m völgen mal; Sc fetfch mifericordia in milia:- ra à quels chi’m aman , fiefalvan meis commandamaints. Cbe commanda Diea con quaiji commaadamHint ? Siond Dieu ün Spierti 2àinza masüra ne ân A f fchi vol el efler adurà da no in Spiert,& in vardatfuainter feis S. plxd. Qua tras improincc cl cir da benedir grondamaing tot quels chi inquelmödilg fervea Veut, 4. 8 fai. 44. Job. 4. Che Jcomm inda Dieu cttn quaift sommond .maixt ■; No nun ilg ddfen prjefentar fot inginna fort d’imagnas: ne deffen eir far pcradurar ingiina fortd’imagnas. Quatrasfchiim- natich el trâs fia gronda fermeza $D chiaftiar sgrifehuiarnaingtot à quels ciii c-ontrafan. Ath 1 7. Kom. 1. Nnn s’po'is infaunts 3 odtrilg pövel %ainz,a lctraintfogmdarpro c Dteu cttn imagru'.s ; . Na percne Dicu ha cumanda ;4a, mdfar feis pövei cun feis vi- vaint pltcd, & biichia cun ima- gnas chi nun faun ingotta , las qualas, fco difch David, sun fat- tas cun mauns dalla lgieut: haun bocca,& nun tfchauntfchen hau ö'gs,&: nun vezen.haunuraglias & nun auden ,haun nâs, & nun favuran,haun mauns nun pal- pen,haun peis, Sc. nuchiaminen. Di tlg terz. Commondamaint i Tü nundeflasduvrarilgnorn, dil SengcrteisDeis vaunamaing perche iig Senger nun vain à la- fchar zainza chiaftiar quel, chi dovra feisnom vaunaniaing. Che ccmmnnda Diett chh cjuai ilgfettavelctmmend Tü Tti nun delTcs rumperIa la/g. C 'he atmwtinda Diett chh ejaatjl commondamaint ? No deiTen vivet foinchiamaing aviumt Dieu in vaira honertad, 'Cailitàt, fobrictat, tauntiniig ftadi dalla foinchia laig,co our ‘d'-vat i.i'i vttavd commondamaint ? - Tü nun deifas invular. , Cht Che commonda, Dieu in qttaift otttvel commondamatnt; NodefTbn eun vairu jiirtia, Sz finceritat defender la roba cia nos proflem : eir fcodün in fia vocatiun fidelmaing lavurar per pudair fticcuorrer à quelchi ha bsceng. Eph. 4. Cke [cummtnd* Dieu in qu.i'rft commondamaint; Brichia deck fig.avert ladra-' netifch , dimperfai eir avaritia, riemph , ingion , fasa masüra, fosa paisa, lafehentia, disfar malnüzamaing ilg fieu , òc da quella guifa. Pfal. 1 $.E[>b. $.,Ex(>d. 11. c Di ilg mva vel coittmojtdamàint, Tii nun deffas daf’faufla per» dütta incunter teispf.ol^i^, ... Chz comonda Deis in quHljl com- ~ mondamdiht; JVe No deflcn faimper dir & con- fcflar la yardat, &defenderl’- Ironur Sc innocentia da nos proflèm. 4. *Q)cIfutwitda Dds in qnaifl cotnmondamaint ? 'fofsLb pard'ittasi.da tottas forts ò’manzöguas, dirm.al, fchmur- var, giiidgiar, & totquaichipo n j-cher à i’honurdal proflcm. Y'rov. r i. Pf.il. 1 y. Rom. 1. :> i d'i dtfchavrlommoxdawaint ? Tü nun dcflas giavüfchar la cb_ ; <(a da teis proflem , tü nun dèifas giaviifchar la mulgicrda "teis proflcm, nefeisfamailg, nc iia fantfchclla, ne fcis bof, nc fets afen,ne ingiina chiaufsa chia da tcis proflem fea. Chs cornmofrda Deis in qtsaifl (emmtwdamaim i Nos Nos Scnger voul-chia perfin 1’ giaviifchamaint & impiila- maint da nofs cours faja net, soinck, perfet, & temperà cun. vaira chiaritat via à nos profleni Matt. 7. Rom. 7. Cbe fcumonda Dieti cun quaijl commenitimnint ? Iminchia minim giaviifrisa- maint, ilg qual pudefs nofchcr alg proffcm siin iiaraba, ü siin auters duns chia cl ha arfscnü da Dieu. Rom. 7. Yo eir ilg Chrifiidun falvar indret tots quaifis cornmondarnaints ? • Na : perchc tuotChriiliauus ^ sun mifers , & pouvcrs pechut- -*> ders, & nun poun dafaisveiit' . ncdir,nefar, niauncas’impiü;!r inqualchiofa d’bcen, &quatras n’ciramarindrcc, ncDieu, nc ;v ilg proflem. Jlom. j. Tit. $.Phil. i. ’ Vfp .< Ha dimana c Dieu creà ilChriJliattH ufche naujch > %■ Na: mo Dicu ilg ha cread bim suaintcr fiaimagna cun vairajii- ftia , & Sancb'cat ; ciVel pudeiva »*,yaivar iis cornmondàmaims da '§f I_>ic.u, Gen. r. Col. 3.’ Schi irmonder vain qutlltirtatifcha i Katdra dal tr*JU*un$ ^ Ouvdal falbSi malobedientia dad Àdam, & Eva nos p lü tn f Eap & Mamma inParadys, tras ilg qual nofla natiirà ais ufche cormotra , & guailada, no ngin tuots conccpits, &c . nafchain in iig puchia. Gen. 3. Rom. }. 'fsjÀ Che haVfun ,:o dimana meritk ? Brichia dcck painas inquaift 1 muond, dimpcrfai cir la mort, 1 per-t &: xterna condemnatiun cheDicudifchfvefs: fchmaledi fsja quel chi nun filva tot quai chi fta fcrit in ilgcudafchdalla Ledfcha. Devtr. j.Gal. 3. Nu» fottn forfa cir ilsfidels chifnn. renafihsitJ da ütett , fiilvàr quaifts cpmondamainls 'fèrftttamaing ? . Na: perche eir ils plii foinchs in quaift niond crpdan inrjinclüa dy in ilgpuchjà , mo bncliia n as malizchiia, nfb'ttas debleza dai- la chiatn. Scö mojla ügexaint'. pel da No.ê, dalDavid , daJoB, da Petri, &dad oters fid'els. Gen. 9 . Pfal. j x .sMttt. z6. a A Lhe fii't di^tffna ’kj ha Dictt dàt la Leâfcha ffich -. uo uuu (a fttdaiu Jalvar f A finchia nojmprendan I’an- droura ' J j droura â cognofcher nofs pu- chiats'» . vengcn fufficiainta- maing con vits daquel- Rom^. Che (tis ilgfuchiàl Tuot quai chi d vainta incun* ^er la Ledfcha, òc la völgiada 'Dicu. r. Joh. 5. Nun pudiond no falvar Id Ledfchti fchi co r.gin nt> fpendrats dal~ la ntaiediEtiun daSa Ledfcha\ Tras la viva cretta in Jesum Christum , la quala vain cuor- tamaing compraifà in la Crc- denfcha dals Apoftels. IL II. PUONCK. Davtrt U chrifliattna Religiun. Cê Co di[èh tü ils zsdrticuli dâlht Qrcdenfchn ? 1. Eug craiinDeisBapomni- potaint,Creatur dal Cêl, &£ dalla tcrra. 2. Ec in Jefum Chriftum feis fulct nat Filg nos Senger. 3. Chi ais concepi dalg Spicrt S. nafchü dalla vcrginau Maria. 4. HaindüràfotPontioPiiaro cracifichià, moirt, &£ iepuli; ais idt gio'ad infiern. ’y. Ilg terz di resüftà sü dils morts. 6 . Ais idt â Cêl: fezadai'g drct maun da DeisBaponinipQtaint. 7. Inuonder èl vaio à iüdichiar vifs, & ftiorts. 8. Eug craiinil SpiertSoiftck;.’ B Una 5»-^ na SoinchiacumünaBareI- { gia; comuniun dals Soinchs. ! - tc.RemijTiun dals puchiats. ,'x r. Resüftanza dalla chiarn. | : jfx.' Et la riia seterna. Araen. , C o vxin laQredenfcha parti da gia ! Intrais parts. i. : QttaUs? L’ikia davart DeisBab, &co no iean creats : L’otra davart fc • è D.eis UgFilg;&cono ieantpen- | dracs. La terza davart Deis ilg f ‘ 5- Spiert', & co no vengen fanti- nats. „ Lk L PART. C.f:difcb tü lapriima Part! Engcjrai in Dcis Bap O nnipo- .talnt creatur-dal Cêl, Sc dalla Quaxtas chiauj/ks vain dxt ad . incler in ejuaift dritcull Trais: ...,■ _ Vi;,' Quala ais la prümd Chia Deis tras iia pu{fà«iirt|’àr haja creà il Cêl,&ià terragiJ rnar, &c ror las creauiras chi /iin Ijaint our d’ingorta. Gen. i. Quala es l'et.rrtl Chia Deis tras fia prp jtiden- tia redfcha , guberna , ’&tiianrc- gnia tottas creatürasj gcf>ndas & pitfchnas, da fort,. cM47-uiijza fia völgia & cuflailg nun pofl4- dvantar ingotta. A51. 17. Hebr. 4. Epbs. . ; Qual’ ais la terz.a}i Chia Dieu nofs Bâp r ; ’ns haja: tras fia granda mifericordia tfeh.erniids ; & tuts sü, perdS^fs lifilttints in Jefu Chrifto ;aunf co B 1 - «hi c%i gnifTcn tfchantats ils funda» iitiaintsdal muond. Bpb. i. Che ais ‘Dieu ? Dieu ais un spiert setern ; in« ■vifibel, Omnipotaint, buntadai- vcl; jülV 8c zainza ingüna ma- SjÖia. lok. 4. Pfil.90. Qàabts Dhs aijt ? • II ais tin-Tulèt Deis;feoeldifch pro ilg Prophet Efaias Cap. 44. Êug fun il'g priim; etig fun ilg plii 'dàvjjU*; &-'our dvart mainunais ingun Dcis. Deutr. 6. 1 . Cor. 8. Sitfnd iiu fulet Diete; fchi perche nomnaft tiais'i Diett , _ *. ’• .Diesi Filg .cfDteu ilg - ■Sfitr't. Soingi Pètfclie Dieti s’ha feuvcrt u- fche inTcisS. plsed, chia qudlas trais pcrfunas fajèn iin fu^et vair. Dieu; uiche difch S. Jon. 1. Epi-> itla ftla Cap. f. Esun traisi'n Ccl, ilg Bap; il plard, &c ilg S. Spiert; qucls trais sun iin. Mdtt. $. & i8. Gal. 4. Che fiis crair in D ieu ? Nun fulamaina; crair chi fià ün Dcis, pcrche quai crajen c|r i!s Dimunis: mo ilg aistfchana tar totta fiaspranza, & fiuat>z^ ift Dieu. Iere. 17. *, 1;-:- La II. Part. C» difch tü lafeconda Eug crai in Jeium " &c. Perehe vai» ilg Vüg Hominàltfitsf' ~ -'ü Jefus ais (in plaed VpJ dir iin Salvader, odefjSp'cfj^ ‘drader; percheelfulet’tissjfi^ 4*a da nos puchiats. MàtimjÊjms V « ■^slSKr-V Vtrcht vain elnomink Qhrifius ; Chriftus ais ün plred Gric- hifch voul dir iinunfchü: per- chemil veJg Teftamaintgnivan ils Prophets, Sacerdots, & Raigs titscunöli: qua tras vain dat ad incler ; chia el fea nofs Prophet chi’nsmuoffa Iavölgia daDieu: 'ISIps Sacerdot; chi ha offcri sii fefs corp pcr nofs puchiats, &: in- terc.eda inCêl pcr no :Nofs Raig, cl>i’ns redfcha cun feis plasd, & cumfeis spiert^ & ’ns maina in feis Reginom. Diö& 1%. tlcbr. ro. Ffal. 11 o. Ttrcke vuin elnomixk ilg fulgcntii F:tg dtt D icu fiond chia eir no efchen f üi fi'gs ; No efchen filgs da Dieu tudts sü per gratia 5 mo ell ais feis ce- tern tcrn filg pcr natiira. Iob. 1 . Rom. 8, lerchevain el mminkmfs Senger ; Pcr amur ch’cl ’ns ha cum- prats , &£ fpendrats our fuot ilg Dimuni; briehia cun aur, ne cun argient, mo cun feis pretius faung. i.Pet.uAB.zo. Qhecraiafch cur tü difeh chia el fea cott~ cepi dalg Spiert S & nafckü d illii \ Vtvgiwe Adaria ,* Chia ilg tetern fiig da Dicui chi ais dac tetcrnum inaun -yair Dieu quel fajà eir à.-feis temp tras virtiid dalg S. Spiett dvantà, &c nafchü vair hom du Maria netta juvantfchella per efler nofsSalvader Lttc. i. . f , Ah' dim ina Chrifiuss vair D ieu, & v#ir Crafiiam in üna perfnna $ 'j B 4 Sohi Schi: perchc ingual fco inla perfuna dalg hom s’achiacta corp, &C. orma; ufches’achiarta ein'n la perfuna da Chrifti, Vaira natiiia Divina , 5 c vairanatiira humana. Jzfhi. 9. Matt. r . Ioh. I. Pcrebe ha èlfltivü ejfer iin ’Vair Deis\ . Perch’dtras fia Divina virtiit Sün fcis corp pudefs purtar la paina dal puchiâ ; &r ufche fc hmachiâr ilg cheaudalla vel- giazerp, venfchar lamort, ilg Diavel, il inficrn,&' ’ns conjüftar darcheu la vitta atterna. Beb. i.i. Pet. 3. Gat. 3. Dart.p. l. Tim. r. t 2 ) eri'hc ha elfluvücfl*r ün va'tr Scirk hcm ? Pcrclic la juitia da Dieu vu- leiva leiva cliia quella medema ehiam dal hom chi haveiva pechiâ, quelladeivaeir, fi.vnd ranòhiii- chiadâ; pajar per il puchia. Rcm. 8. i . Ioh. z.Efai. 13. Petche ha tl indürk fot Pontio TiLti 0 ? E1 ais da Poncio Pilato iin mal- jüit Itidifch condemnà alla morc ; per chia no nun ngifien da Dieuügjiift lüdifchcondem- natsalla mort cetet na. CMatt. zy. Rom. 1. 1 ■ Pet. 3. < Tti che ais cl crtuifichiad} E1 ha indürà la fchmaledida mort da la crufch , per fpendrar' à no da la malediâiun dalla Ledfcha perche Dieu difch; Sehrnaledi faia quePchi pen>4a siin ilg laingdalacrufch. ffi-. peut. zi. GaI. x. -V Bt Perchedis cl mort i Pcrmur ch’al puchià ais taunt üna sgtifchufa chiaufTa avaunt Dieu , ehia qucl nun ha podii ngir paijà otcr co cun la mort d.algFiig da Dieu , fchi cun la mortdalia crufch. Hcb.z. Siand chia Qhrijius aumurtper nuo fchi pcrche fht&ins no eir morir; No nun murin per pagiar ilg pttchiaj mo per ngir largsdalg puchia •, & ir aint in la vitta tecer- na. Ioh. p. Ferche a.is elfefali ; Per mufl'ar chel fia vvtamaing ftat mort. Co dts elidtgi» adinfiern cun l’vrma, iicttn Hg corp ; ^Ne cun l’ün, nc cun l’auter; ‘pcrche l’orma ais dalunga ftac ida ida in paradys, daco chcldifch iigfafchin; Hoz vainft ad eficr cun maiin paradys; fe ilg corp ha pufla interrainfiniJgterzdy Luc. i 3 . Sehi co vain a part } •Eugcraiiri ilg S. Spicrt.&c. j Che Che crâtaff JLwtrt ilg S Spiert ? Eug craj cii'c! fca la terza per- suna dalla S. Trinicat, ün vair ae- teruDieu; infcmbelcun Deisil Eap ; Sc DieuiigFilg. Aci. j. Che ais iljt tjfic- d.dgS Sft e t E 1 lavura aint ils cors dals ■fideis la vaira cognoichenfcha da Dieu, la vana cretca in Jefutn Chrifturn , la vaira obedientia Via à fcis S. cumondamaints, & ’ns cuftbrta, 5 c ’ns fa sgiirs da Iiosiaiüt. Job. 3. i.Ioh. 1. Ioh. 14. Rom.%, Cht incltgi >fch tii tras l* Bafilgia ; La raspada da toTs eiets, fi£ Vaic fidels. Ioh.io. C he craigtafch d* cjucll < Bafelgia ; Erig crai chia Dieu haja laim- pcr tngii, &C vegnia ad havair infina infina la fin dal muond iin trcrp da quels, ils quals el ha dad x- ternum innaun t{chernü pro la Vitta teterna, ils ha spendrats tras Jefum Chriftum,its clomma cun feis phxd , ’ls guida cun (eis Spiert , &: v.lin a!s glorifichiar cnn la gliiergia Coeieftiala ; SC chia eir ctig fca vairamaing iia daquels. Rorn. i o. Act. i o. Perche vain rlla ttomnad'i Soirtchia ,• Permurch’cllaais Santifichiada tras ilg Spiert, &Saungda Jefu Chrifti. ‘Pcrch* vain e!U mrnnada, Commütta;' Perche chia clla cotnprcnda tor fidels dal principidal mond infina la finj ils quals haun üa Comüà comtin fundamaint da lurfalüt, no(s Senger, & Saivader Jefum Chriftum. i.Cor. 12. Cot. 1. Vercht vain ella nvm'trnndtt Cemmttnittn dals Sotncks Perche tot soinchs Sc vair fidels hr.un comuniun in iis beneficis ch ia Chriftus ’ls ha congüftacs cun fia mort,s’ tsngen eir I’incon tra tras queiia comunmnda s’cr- vir l’iin l’oter , feo vaira nern- bra da Chriftituoccadafar. llortt. 8 , i.Cor. r 2. C he craigietjch tii davetrt la remiffwn dals pttcbiats Chia Deis tra fia gronda tni- fericordia perduna àtotsfidels ■Jur puchiats per amur da Ia mort Òc paftiun da Jefu Chrifti. Matt. 2 6 . 20. Che C hecrtxigias tudavartla resüfan^a dc.lla chiarn ; Eugcraichia Dieu vengia sün il di daljüdiciàfarresüftarnofs Corps, eun ils qualsno havain vivü in quaift muond, &: vengia darcheu als liar infembal cun noffasonnas, &’lshonorar cun i'ma gronda gloria. Iob.19. Ez>ech. ij.Matt. n. x.Cor. 1 y, lls infidcls veagna eir els à resüftar ; Schfpè^rehe nofs Senger difdh in ilg Evangeli : è vain à ngir l’hura : in la qualatotquelschi sun inils mulimaintsvengcnad udir la vufch dalg fügdaDieu ; & vcngen à gnir oura; quels chi haun fat bain in resüftanza da . la vitta: & qtiels chi haun fat mal in rèsüftanza dalla condetn* mtmn. Datt.iz.Miitt.zu Che 4 • Cht crmjafch tü itfjArt Ia vittn aterna^ EugcraichiadavoquaiR-avit- q ta, f" ja ün’otra, la quala chi diira ’ {aimper, & faiinper ; 4 ii ]a quala Dic.u ’nsha pinats raunta al-‘ grezchia; la quala irigiin cclg nun-b'avis, ingiina uralgiaudi, •&: ifigün cour da Chriltian s’po ,, impi/Iat avòhda. i.Cor.i.Apo.ti. Chc üttcl havatn r.ofchrt >.o criijain t«t quAi ? Sch-a no crajain vairamaing totqiuài, rchi n'ginnocontfchüts , jüib, & hartavels dalia vitta | attcrna. Hab. t. Rom. %. ,[ te’xüi* nc congmfchatt jüff/ t & hartawls âella vitta etema ? .’ Tras la vaira crctta in Jefum l Chriftum.J^. 3 .Rom. 3. Cht Cht als. tjutlla. Cretta ? E! 1 a ais brichia deck crair,chia ilg plced da Dieu faja vaira : mo ilg ais üna fertiva fidaunza , tras la quala eng fun sgiit ,& cert;chia Dicu perduna ils puch,iât ! s> S£ detta la vitta xterna. j ibrichia deck ad otcrs ficlcls rko eir mai, tras spfira gratia'i; pèf am u r dalla mort , & paflui.n' da Jòfu ChrifH. Rom. 4. lo. Gah1. Declcra qaai impà pln hal« ? Cunbain chia no hayain tots furpafsa ils Comondamaims da Dicu , & qua tras meficà l'aeterna mort, & condemnstiun, daf- cheu fcha no crajain viin'amaiiig ch ia ChriAus haia cün’ fatisfat alla jdftia da Dre^fjpef nois puchiats, ichi ngin fno a- ■’ya'ünt vaunt Dieu gratiufamaing libc- rats da quels,&ngin congofchüts jüfts , & hartavels dalla vitta xterna. tant co fcha no nun ha- Veden mâ fat puchia. Rom. 4. dr 5. 1. Cor. r. z. Cor.. p. JShtn pudJin no cjfcr jiifls udcr harta- vels /t.iüu'v/ttu atema p/ramnr danoffus ettvras ,* l^a : perche fcha no pudeflan ngir 'iajvs cun noifas ouvras, (chi noh fuofla ftat bfceng chia Cirriftu-s hayes indiira per no. Gal. i. z r- ■ Perchenunpoddinnomeritar cun'noffas ouvras la v-tt* aterna ? Perchc chia da no fves nun pudarn far ingiiinas. Las plii bunas chia no fain , fun per nofa fa intirmitad laimper inpalads- cun cun puchia: Sc fchabain no Ias fcflen perfettas, fchi ftuvain no, darchcu confcftiir, no fian mal- ntiza famalgia ; & havelfen fat quai chia no ciran culponts dà far. i.Cor. 3. Epii.64. 'Percke dimana impromcttà D iet* aiLts bttnac ouvras la mtrceda dtillii vitta aterna ; Quai imp’'ometta Dieu, hri- chia per merit dallas cuvras; dimperfai fco iin bun Bap, per gratia; per quai vaincir la vittâ 'ictcrna nomnada ii 1 j dun da • Dieu. 1. Cor. 4. Rotv^jc Stevdchial,ubu\*a bunas ouvras ; Na : pcrche lcodgfccnun po cifer zainza chialur, &:i!g(u!ai zainza jplendur? ufche nun po cir la vaira cretta effer zainza! bu-has'ouvras. Jac. z. Gal. p. ,$j 'Qualns fun bunas ouvras} ; Quêllàs chi dvainten tras cret-'| ta ? iuainter ilg pltedda Dieu feis laud, & honur, & aedifi-, catiun da! proflcm. , | Rom. 14 Matt. y. | Cepudainnofat bunas ottvras,fcbtt i no nurt pudainda nofve;snedir , m' njftt.pis.tr tnqualehioft JtlT« aban Nos Senger impraifta à feis cletS’ < CL. » kK. g elets feis S. Spiert, quel chi ra- nouva in els l’imagnà daDieu: la quala no haveivan pêrs tras A dam; & fa chia els renafchen; 0 ' fchneian totta impietat, & mun- . dauns giavüfchamaints; & vi- van fonchiamaing avaunt Dieu. loh. x. R orn.6. 'A , J -_*.anaj. AtM. giA. i II II. PVOINCK. ^ j Davart la Chrifliauni R tligiun. Quals ait la principMla dallat bttnas ottvrati L’oratiun: pcrche tras queJIa (Turvngin no graciadafareirau- pras bunas ouvras. Che aü ttrar; is' C Plon- Plonfcher à Dieu feis maun- guei cun yaira fidaunza, iig cla-j j mar in agud tras Jefum Chri-[ { ftum; & ilg ingrazchiar per feis beneficis. i J ^life licit d.i clamar in agiidils ^Amtguels oier ils Sotnchs chij ttn paffats da qttai- fia vitta i t I Dieu comonda no nun deJTeti udurar, neclamar inagüd , ne ^ crair in ingiin auter, co in el fu* let: & fiond chia ils Soinchs, ^ nuri iaun nofs bfosng, ne congo-. ichen nofs cours ; nc giavüfcheq ^ queH'a honur; fchi nun ils desnd t; eir ciamar inagüd brichia; mo ufchilgö’tsamar! &:tfcherchia( r da fervir à Dieu, fuainterjiu| exainipel. ( ^ { Qtta la aU U plü hnna firma . <1 dad urar, Quillt I Quella oratiun chia nofs Se- L-i nger Chriftus fves ’nsha muf- i-L fats dfchand. B A.p nos quel’ chi efch in ils Cêls. ■ i. FatSoingvengateisnom. a.Teis Reginom vengia nan. i Pro. st i' $. Tia voelgia dvainta fco in 11 g. Cêl; ufche eir in terra. ' u .- 4. Nofs paun d’iminchta d: -js, da à no hoz. •q. y. Perduna à no nofs; debics» cr j fco cir no perdunain à nois debi- n d taduors. nC . 6 . Et nuns manar in provâ* inf maint, mospendrans dâl inal. Perche teis aisilg Reginom ; |Ia puflaunza, &lagIoriàxnieter- tium, Amen. 'd C t uan- Quanta/ parts ha ilg 1 Bap kos ; . i Trais. i Qualas; < La prüma containilgcoman-; < zamaint. La fcgonda ils arceffs: i Sc La tcrza, la ferra odcr la con- clufiun. C o difih tü ilg Cuman^amaint; r Bap nofs quel chi efch in ils i Ccls. < Perchtha Chrifius camanda da mmnar 1 Xiitu mfsBap; i Per ’ns dar qua tras fidaunza; fiond chiâ Dicu ais nofs Bap; fchi vain el gratiufamaing ad exodir à no fci* uffanti. Perche ha'leumanâa da dir Bap * Mofs & na Bap me*s j 1 Pef ’ns dar qua tras ad incler; * no fajaiu tots culpon ts da ruar 1 l’ün l’ün per I’oter, & ditnana no ha- vain ün Bap; fchi efchens tuots frars, &c fours, taunter ilsquals defs efler apuflaivelmaing la chiaritat da JDieu, & dalg prof- s: fem. 1- Terchc ha'l cumanâa /la dir qttel chi tfcb in ils C êls j . Per chia no auzen nos cors Is incunter ilg Cêl ourda chiafsas da quaift muond; inua no h* !r vain nois Bap, nofs frars, nofla, fours, &c nofla hierta. I; Co ais ejuai dad incler , chia D ieu >; fea in C tl mtn aü el (J da per tet ; Schi chia Dieu ais da pertot cun fia gratia, forza, puflaunza. “ moinCêlmos’elprincipalmaing r; fiagloria, &tnajeftat: fcoelha ir. Vis ilg prus Prophet Efaias fur iin n C 3 aut aut & glorius thrun ; &mtuom cl ftand ils Scrapluns, chichan- j teivan &: reipundeivanl’ünl’o-;■ ter: Soinck, Soinck, Soinck,Sen- l: ger datotta pufsaunza; plain ve- - gna totilgmond da fta gloria. 'r ffaLiif.Ejai.G.Ier.ii. La II. Part dalg Bap nofs. Qtuir.t Rouvs contain ^ itgBap mfs! Che ruain nò in itg prüm rw ? Chia i!g nom daDieu vengià, far.dtifichiâ. C.o ais cjttai dad incler ? No ruain à Dieu chia el’ns . dettagrati^, no ; poflen arcogno- Icher fii gronda puflaunza; jö- ftia', mifericordia, buntatj & fa b - /abgenfchà; & qua tras ilg ludar, & ingrazchiar cun dits&, cun hts.Pfal. 145 :. Ier. 9. Matt. 5 . C'be rtiatn no in tan, ’ns vö'.gia retfcher cunfeis plsed, & feis Spiertj ^all^fin’ns manar in feisReginoro dalla g!o- ria Cöleftiala. Matt.j. _ Che ruainnoinilgteix, roe? Chia fia vcelgia d’vainta in terra, fco in Cêl. C 0 aü ejuai dad iptcler ? • .-jSsfo; ruain Dieu % ehia .e! ’ns detta^feis S. Spiert, no, poflen battidunar nofla roaja yoelgia ,.&c C 4 far far fi a S. voelgia,{co ella vain fatta in Cêl dals Aunguels: &: datot beats. Matt. 6. Pjal. i jo. ■ Qhe rnai» nodaDieutnilg quarttce ; Chia el ’ns detta, nofs paunr diminchiadi, hoz. C.o (tü tjaai dad incltr ; No ruain Dieu,chia cl ’ns dcc-- ta fpaifa bavronda, vcftimainta pafch, fandat, & tot quaichia; no liavain bsöng pro quaifta vitta: cir vaira fidaunza: chia no ’ns containtcn da feis duns. Pfil. 145-. Deut. z1&. pfal. 117. x. Cor. z. Math. 6. Che ruain m da Dieu in ilg tfch.mkiavel rce ; Ch’el ’ns parduna nofsdebits fco cir no perdunain ànofsdc- bitadours. * Co ais quai dat incier ? No ruain Dieuchiael’nsvö- lgia pardunar nofspuchiats, per amur dalla mort, & pafliun da Jeiu Chrifti, eir ch’el ’nsdetta gratia; chiano poftenperdunar à nofs proftem, ehi ’ns ha oftais. Pfal. y x. i . 'Joh. i, i, Joh. z. Cbe ‘ns defs muvaniar daper- dunar eirnoanof: projfem, La gronda gratia chia Dieu ’ns ha fat, ans dunar feis.fulgenui Filg: La gronda chiaritat da Jefu Chrifti,chi ais mort per no, fiond no amo feis inimijs : eir quai chia Dieu difch , ch’el nun ’xis völgia perdunar nojfs puchiats, u pöja chia cir no perdunen da cor à nofs pròftem. Qol. 3. Matt. 18, C f Che Cht rtiatn rto da Dictt 'm ilg Jefavel roe ? Cli’el nun’ns maina in pro- vamaint; mo cli’el ’nsspendra dalg mal. C o ais qu.ii dad incler ? No ruain Dieuch’el’nsdetta agiid, no poffen vcnfeher ils ten- tamaints d’alg Diavel , d’alg muond, 6c da la chiarn, perfeve- rar in feis fervezcn. 1. fet. y. Joh. 15.&16. Ln Setira Jalg Bap nofs. C 0 difch tii la ferra dalg Bap noft ? Perche teis ais ilg Reginom: la pufl’aunza, la gioua in aster- num. Amen. ‘JPcrchc ha Cfaifhu comandà da fcrrar Hjchc ? • Per Pcrnsdar adinclcr fiond chia Dieu nun ais fulamaing nois Bap dim.j)crfai cir nois Raig da rotta puflaunza, gloria, & majeftat, uic he ’ns völgia cl, & ’ns pofta eir dar tot quai chia no havain ruvà pcr amur da feisnom. Rtm. 8. Iac. i. Kphef. 3. 1 ’f. 11 j. Che paja ejuel pUd simcn t Amcn paja taunt co dir: ufche faja; ufche dv^inta. il iv. pnoNCfQ. Davart la Chrifliauna Religiun t In chcmoed aus confermaDicula? u _ imprcmfuns dtfvarc • nufs (/tliidl 1 Tras feis S. Sacraipainty. C 6 . Che Che futt ils S. Sacramaints ; ’Ls Saoramaints sun Soincks, ' &y ifibcls fignals, & infaignas da r las impromifiuns da Dicu ils ■ quals daun perdütta, no fian uf- fauntsdaDieu,tras Jefum Cbii. ftutn. Qtiants SacramdintshaChriflm tjchantà sün in ilgN. Teflamaint; Duos: Iig S. Battaifem, &: la S. Tfchaina da!g Senger. DA VART ILG Battaifcm. Che 'aü ilg Battaifer» ? I Iig Battaifem aisilgprüm Sa- 1 cramaint ; chia Chriftus ha : , tfchanta sü inilg N. Teftamainc j ( tras ilgqual el jmprometta, chia -| ufche vàiramaiog co chia no ! 1 ligin tots Iavats cun l’agüa dalg Battem; in nom da Dieu ilg Bap, da Dieu ilg Filg, &: da Dieu llg S. Spiert; ut'che iajennoeirlavats cun ilg faung da Chrifti, da nofs puchiats; &:*qua tras tuts sü in i!g nomber dals uffantsda Dieu. Matt. 18 . & 3 • Att. 2 . 1 . Co hct CbriJlHS tfchantà aint* ilg liattaifem ,* E1 ha dit à feis Apoftels; idt pertott ilg mond, &l ptedgiai l’E»- vangeli à fcodüna Creathra ;Bat • tiond quellas in nom dal Bap, & dalg Filg , & dalg Spiert S.'^uej- chi craja, & vain battigia, va^^i| ngir falv, mo quci'chi n$n41$ vain à gnir coAdcmfta; : s ' c JMatt. x 8 • Marc:\ r 6. ; g Rejmom du ‘ Diet*} Nâ: perche eir els âuden in-fai Lia da Dieu ,& blers infatmrs moriven in ilg V.Teftan'.amc aunt ils ott dits zatnza !a cir- eumcifiun, & i!g mò!rde> stia ia crufch ais eir mort zaihza iigir battigià battigià, & ais darcheu ngü Calv. z. Sam, i z. zj. C o j’ depurtar quels sbi [nn battiuts'i ■ Sco Dicu retfcherchia dad Abraham; cunnomdachiami- nar prufainaing avaunt el; pur- tar la cruich eun patienda; ilg . cufFeilar; perfevetar in la vaira : cretta infina Ia fin. sün fpranza • chiaquclDieu; inilgnom dalg qual els fun battiads , ma nun vegnia als bandunar. Gtn. 17 . Ror/i. 6 . DAVART LA S. TSCHAINA dalg Senger. Cbeaüla tfchaina dalg Settger. £11’ ais ilg fecond Sacramaint chia 1 I t f f f | chia Chriftus ha tfchantà sü iti i ilgN.Teftamaint: tras ilg qual cl imprometta :chia uichc vaira- maing co no mangain llg paun, & bavain iig vin: ufche faia feis i corp crucifichiad, & feis faung r fpons per nofs puchiats. j Co hailg Sergtr tfchuntàs» | qutüu ? ■ Ug Scnger Iefus in quella not ch’el fuotradij&datinlamort, ha tut ilg paun; &havionddit grazch ias, fchi iig ha cl ruoc Sc i dit: pdg a ij mangai, quaiftais I meis corp, chi vain dat, & ruot > pervo. Sumgliontamaingdavo laTfchaia fo i’givrada fchi piglet el ilg backiser, & ha ingrazchia, 1 $zdatadelsdfchand:bavai our dst quaift tuots; quaiftais la ba- vrouda vronda dpJgNoufTefi-amaintin, mcis (aung-r tauntas voutas chia vo quai fàivet ; fchi fat in mia algurdcnftha. c JMatt. 16. Percbe ha Qhrijtmtcmmanda à f duvrar in fta Tfehaina pMrn & vin ? I!g paun ; & ilg vin daun ad incler la virtiit dalg corp, & fang ■ da Iefu Chrifti : perche ingual fcopaun , &vin hoaftenlafom, & lafaiddalgcorp , & manten- | gen la vitta : ufche iJg corp da i- Chtift:crucifichiad:& feis faung ! ;spons, hoaften Jafom , & la faicl ! dal orma-, 8c ’ns daun la vitta [ cèterna. i Mangiain no dimana la chiarn da f Chrijli, & bavain no ■ ' fehi faung ? j Schi : mo brichia chiarnal- maing maing ,moSpiritna!maing,bri- chia ,cun la bocca dalg col p dina- peifai cun la bocca da l’orma. loh, 6. Qhe ais mangtar- la cbiarn da, Cbrifti . & baiver Jeis faung Spritualmaing ? Ilg aiscrair cun vaira fidaunza aint in feis cour, chia Chriftus lraia ofFeri sii feis corp; & spons .feis faung sün ilg laing dalla crufch per nofs puchiats: perche ingual icopaun, &vin nunnn-* zaijen ingotta à quels chi nun mangien, ne baiven: ufcheeir la mort, & paffiun daChriftinun niizaja ingocta à quels chi nuti Crajen. Nun ais diptana ilg corp ela Chrifti in ilg paetn, & feii (atmg in ilg vin Corporalmaingl Na: Na : perchc fiond Chriftus resüfla dals morts, fchiaiselidt à Cêl cun feis corp, & nun vain à turnar da Jà , infina la findalg muond. AÜ. i. Penht dtmana mmnai\g§et>gtr ilg pattn /oèt ctirp y & ilg vin fcitfaung ; Deis ha quella üfiaun^a in ils Sacramaints da dar alg fingal, d nom d* qudla chiafsa,cfti vain i datta ad incler trastlgSignal. Gen. 17. Exod. 1 1. Declerd (juai Cftn ' exaimpels ; La S. Scrittüra difcb : chia quella peidra eira Chriftus ; &: eira dcck ün fingal sün Chri- fluin, La difch chialacircumci- i fiun eira laLia, &eiradeckün , fingaldalla Lia. Chia l’agnê eira la Pasqua; & eira deck iin fingal dalla Pasqua: Ufche cir in ilgfat dallaTfchaina vainilgpaun, &C ilg vin nomnats ilgCorp,& faung da Chrifti; fiond però dech ün fignal, &ünanacmoriadaquel« ; Nu» 'vain ilg corp & faung dit Cbrijli imminchia di nffirit iii dah prcninla meffa; Na: perche Chriftus ha öni vouta svefs ufFeri sü feis corp, icis faung via dalg Iaing dallà crufch per nofs puchiats, Sc ha peffettamaing fatisfat alla jiiftia da Dieu per quels: ' davo quai ais el idtàCêl, &nunvainplü offert sii da d’ingün. Hebr. 9 . z8. C bi defs ir pro US t Tjcfawa; Sula- Sulnmaing quels chi proven sài IvcCs. Chi fttn qttcli ? Quels chi arcognofchen in lur cuurs, chi fian milers,& pou- -Vers pechiaduoi s , chi criuen, &: plonfchcn iur puchiars, Sc crajen vair3maing chia JESUS CHRI- STVS (ia ngii in quait'l muond per far chia. ils pec.hiadours vc- giren falvs : (laun cir stin nerpod: tia «neldrar lur vitu , quai ais, da ftar gio dalg puchia : & viver sninchiamaing avauntDieu. Qhe àtma*ut ai tfcb'tiven cjucts cbi Qomparcn p*o Tjcbaina zM,ma prttvar fai(vcfs\ Perfevcrond els , zainra va.ira ! rüglenfcha, iniurpuchiats. fchi com- i' comparcn els mal dcgniamairi dvaincen culponts dalgcorp, faung dalg Senger,'&nun artfchaiven auter co ilgjiidici. F I N I S. t’hunur à Dieu fulet.’ ’n < «■<-.»* n —J - • » fcj- k? ; w-t r-r •—— pj 1^)3 F.P 2 B ’ivb. " < ^ o- & * «ö ' S £ 2\.E ê °-ö‘S o T> ■ 3 i-j g- 8 • ■ g w -■ 3 CU -* 5 O .'<5t:.. <• -1 ' ■■;- Marbn Str«t>el «ofler fDr Buch und Parterrestau tlerung, Hunzenschwrl