I
I
I
I

V
TESTIMONIIS.
DE PRAECIPVIS
VERAE ET CHRISTIA-
na; noflrs Religionis capitibus, ex Sacra
&Canonica Prophetarum & Apoftoloruru
fcriptura, veterumque Orthodoxorum Panum li bns collefta, per duide» v v.e_t_e_r. '""" r
Sangallenfis Ecdefiae Mmilhum.
V,
iOl
Iti}
1 4413 /
S <_yi N G L L I
Ex officina Leonbardi Straubij

/
V
T 1 "
i
i
f r<
i
V
t't ■' T/ '
.'■J-tll, 'iU.
■r '.V
.1
f
•i

PIETATE ET
PRVDENTIA CLARISSIMIS VIRIS, Confihbus, totijj Senatm,mclit£ Respublica Sangal- lenfis, Domina fms Patribus fumma
tbfemantia honorandis, S. P. D. per Icfum ckrijhim.
/p 5 ^)VAN(iyAM CLARISSIMI prudentifsimiq; vin,teliimoniahaec de prarcipuis verae noflra & Chri- j ftiante Religionis capitibus in pri- uatummeum vliim collegerim,vtile tamen efle & expedire putauenmt fratres Syininyftaemei, fi quas mihi pnuatim con- gefsiflem, typis excufa,in lucem ederem, & ad publicum Ecclefiarum vltim referrem. Nam cum viderent extremo hocnollroSt penculolo tempo* re, quod a domino Iefu ChriRo, Apoftohlque denuntiatum atque praediftumeft, multos de recia Via declinare, multos quoque errores verbo Dei, fi deique fundamento repugnantes, pertinaciter defendere,ne a pietate deficiamus, fed firmi conftan tefq; in vera religione confidamus,nobis hoc maxime neceflanum efle iudicarut, de domini noftri Iefu Chnfti doftrina , locos quoldam breues & fe- leftos in promptu habere, & quafi ante oculospo- fitos,qm non defumpti fintex obicuris ambiguis, & fallacibus humanarum cogitationum libris, fed ex Sacra & Canonica vtnulque Teftamenti fcri« ptura, ex grauifsimis quoque vetufiifsimorum or* thodoxorumpatrummonimentis, ExSacrafcri- ptura , quod 111 eoyomma quae ad pietatem & lalu- tem noftram pertinent,plenti perfeci:eq; contmean :ur:diuinitus emminfpirata eft(mquit PauPApo- (iolus) Sc ytilis ad doctrina, ad redargutionem,ad
x 2 corre-

correfHonem,ad inftitutionem.queeftiniuftitia,
Vt perfe&us fit Dei homo ,& ad omne opus bonii perfefte inftru&us. Ex Patrum monimentis quod fuo teftimonio diuimfsimam illam Prophetarum & Apoltoloium dofiimamnobis commendant, fuifq; explicationibus illuftrant, quod fidas opiniones rei)ciunt, errorelque phanaticos & fuper- iht.ones vanas refutant, quod mutuo fuo confen fu , in afferenda veritate , piorum animos confirmant,& quod a fundamento,fideique regula non recedunt. Edi vero orthodoxis illis patribus fatis magnam, & inprimis grauent authoritatem attribuere videamur , de hoc tamen minime dubita- muSjquin Prophete Sc Apoftoli fuper omnes multum excellant ,vt qui foli ex lingulari Dei dono & gratia hoc fint affecuti, quod eorum doftrin* vet addere aliquid,vel adimere,ne Angelis quidem fit conceffum.Sic enim Augullinuscontraliteras Pe- tilianifcribens. Stquis(inquit)liue de Chnfto,fi- ue de eius Ecdefia, fine de quacunque alia re, qu* pertinet ad fidem vitamque noEram ,non dicam fi nos,fed quod Paulus adiecitiSi Angelus de cado nobis annunciauerit, praeterquam in fcnpturis Legalibus & Euangelicis accepilbs, anathema fit. Etinepiftola ad Hieronimum ait: Ego fateor cha \ ritati tu* folis eis fcripturarum libris,qui iam Ca- : nonici appellantur, hunc honorem & timorem , didici deferre, vt nullum eorum nitorem Icnben- } do aliquid erraffc firmifsime credam: alios autem t ita lego, vt quantalibet fanfbtate doftnnaque j praepolleant,non ideo verum putem, quia ita lpfi fenferuntjfed quia nnhi vel per illos authores Ca- j nonicos , vel probabili ratione, quod a veto j. non abhorreat, perfundere potuerunt. Nec te mi j- frater fentire aliquid aliud exiftimo : prorfusin- p quam, non arbitror ficlegi tuos libroS velle, tan- t] quam Prophetarum & Apoftolorum, de quorum j fcriptis dubitare nefarium eft. Defcriptis quoqut p
Cypria-

k
d
it
i-
se
m
lo
;is
it.
ia
a-
:m
[i-
?m
[UC
pfi
'a*
?ro
mi
in-
in-
um
que
ria-
Cypriani idem Auguftinus dicit. Ego huius epi- fiol* aurhoritatenoteneor, quialiteras Cypriani non vt Canonicas habeo , fed eas ex Canonicis confidero, & quod in eis citumarum fcripturarum automati congruit, cum laude eius accipio,quod autem non congruit cum pace eius, reipuo. Cum itaque in colligendis & edendis hifce Sacrarum icriptuiarum & orthodoxorum patrum teftimo- nijs,in hunc praecipue fcopumfpeftarim,vt a verbi diuini prsefcripto non difcedamus, fed in vera fanftaquedoffrina perfiftamus,nihil alienum me ab officio feciflfe confido, & enixe a Deo peto,precibusque meis oro, vt nos conferuetin hac fiia re^ ligione quam ipfeinllituit,quam Iefus Chriftus filius eius patefecit, quam veteres Prophetae interpretati funt, quam Apoftoli per'omnem terrarum orbem integram docuere. Caeterum Amplifsimi Viri,cur vobis quicqutd id eft laboris dedicarevo- luerim,paucis exponam. Et primum illud dicam. Cum fubinde animo meo obuerfentur multa vel potius mnume--bilia in me veftra: benignitatis collata officia, vifum eft mihi libellum hunc fub amplifsimi nominis veftn automate m publico proponere,vt cum aliud non habeam, faltem char taceum hoc & exiguum munufculum vobis offerrem,animique mei gratitudinem declararem. Praeterea cum mihi quaerendi eflent patroni,qui hunc meum laborem atque conatum contra maleuolo- rum calumnias defendant, mre ac merito vos deligere debui, quos certo fcio mei ciuis veftri,& Ec- ciefiae Chrifti in vvbe v eftra miniftri, patrocinium libenter efle fufcepturos. Adijciam poftremo & hanc editionis & dedicationis caufam. Illuftrauit Deus Ciuitatem veftramEuangelij fui clanfsimo fulgore, ante annos plus minus fexaginta, deditq; tunc Ecclefias fute pallores & do&ores pios , eruditos, & fingulan erga veritatem zelo incenfos. Reipublicas clauum tenebat Vadianus, patrite pa-
* J ter,&

ter,& totius Heluetiae ornamentum,cuius quanta defendendae & propaganda; religionis ftudium& cupiditas fuerit, ea quae bene & feliciter priuatim, & quae publice ex Senatus autoritate gelsit, libri quoque doftifsirni quos confcripfit fatis luculen- terteftantnr. Igitur cum Deus fua bonitate tanta conceiferit beneficia, ne nos ingrati & immemores efle videamur, (criptum hoc ednnus, quo perfpi- cuum fir, Sc omnibus conftet, vos quoque ad retinendam & conferuandam religionem veram & primitus acceptam, fummam adTubere curam atq; diligentiam. Nos vero qui nunc Ecclefiae Chnfri in Vrbe veftra miniftramus, a rccf.r via non defie- ftere, fed anteceflores noftros veftigijs confequi, praeciarumque depolitum cuftodire, atque in ea doftrina quae ab initio reformationis,ex facra Pro phetarum & Apoftolorum fcriptura, patrumque Orthodoxorum libris tradita fuit,conftanterper- feuerare. Quod reliquum eft prudentifsimi Viri do nnni Sc patres mihi perpetua obleruantia colendi, maiorem in modum peto, ne hoc meum fiudium alpernan, fed hanc qualemcunque animi mei fi- gnificationem boni confulere, & me commendatum habere velitis. Deus aeternus & immortalis Ecclefiae fu* femper adiit, eamque in fiia veritate fan&ificet. Vos vero quotidie magis magifquein fyncerareligione propagandafortes & animofos faciat, veftramque Rempublicam florentem con- feruet & tueatur, vfque ad iliulhem lllumaduen- tum gloriae magni illius Dei, & feruatons noftri lefu ChriftijCui cum patre & fpiritulanflo,laus fit & honor in fempiternum. Sangalli, die iy.Nouemb. Anno Donum,
M. D. L X 11 X.
Veftra: amplitudinis
deditifsimu»
Dauid Vueterus.

PROPOSITIONES DE
praecipuis verse & Cliriflianse no- Urse Religionis capitibus.
DE SACRA SCRIPTVRA.
Tn Sacris & Canonicis vtriufijue Tefiamenti libris, orrt ni a qua ad pietatem & fialutem fiunt necejjaria , exafle & plene ejje expofi-a,
DE DEO, ET TRIBVS IN VNA (liumitate perfonis.
Vnum ejfietantum ■verum & mternum Deum,tresautem diuinitaUs V7t0 < 5'oe&&$ fienperjonas, dtfitnffasproprietatibus ^Patrem, Filium,& Spiritumfanfium.
DE DEO PATRE.
Patrem verum et eternu-m ejje Deum, qui ab At er no ge- ner atfiliumfibi c^etscriOfJ.
DE DEO FILIO.
Tdoyoy JeJUm Cbrifiumfilium Det, ab Aterno a Pa tre verum & aternum Deum genitum, confubfiantialem ejje Patri .
* DE DEO SPIRITV SANCTO.
Spiritum fanfium verum & aternum ejfie Deum , dpa *» tre filio procedentem .
DE CREATIONE.
Deum Aternum , patrem domini nojhi Iefu Cbrijh , vnk cum filio Aterno (ptritufime io y cx nihilo creaffe coelum f et terram , <gr contenti in illis, vtfiibilia & inuifibilia.
DE PROVIDENTIA DEL
Deum Aternafiuafiapientia & omnipotentiafiiflentare 7 gubernare, moderari amnia a fie condita y inJut nominis

DE HOMINE*
Hominem ab initio creatum effe k Deo ad ipfitM imagU nem i hoc esi, adfummamperficlionem, in iufiitia veraque fanflitate .
DE LAPSV HOMINIS. *
^Adamum inflinflu f erp entis , <& fita culpa imaginem Dei i & integritatem primam amififie, ideoj; totum genus, humanum corruptum effe , peccato, morti, varijsq; cala* unitatibusfacium obnoxium.
DE PECCATO.
Peccatum ejje quicquid legi Det repugnat •
DE LIBERO ARBITRIO.
Hominem non renatum inaClionibus internis ,fiiritua* libas <& diurnis , non filum non pojje aliquidfuu viribus proflare y verum etiam n c mteileSlupercipere, nec voluntate elgere. Cum vero homo regeneratur, /J eu gratuita fu a mi fericordta intelleilu illiusfic illuminare virtute finitusfan - Cli t vtquo Dei funt,atque adjalutem oternamfaciunt y pofi> fit cognofcere: deinde & voluntatem hominis fic moderari . vt quo Dei funt velit, & ad bonas acltones alacriter feratur .
DE LEGE.
Legem Dei k nobis requirerepuram,perfeflam &perpf tuam obedientiam. Neminem verd mortalium in hac vita (excepto Chriflo^talem obedientiam proflarepoffe.
DE 1E S V CHRISTO.
I.
lefum Chriflum oterni Dei, oternumfilium , verum hominem effe facium ^conceptum efiiritujanclo, & natum ex Maria femper virgine .
II.
In vna eademj;pnfina,qno efl Tefus Chriflus,duas illas naturas, diuinam ac humanam } fic ynitasejfe , vt mutati
aut cott-

autconfufk wnfint, fcd~vt vnum v<pt?d t u£voijconfti!uant faluis ytriujqw naturafubfianua proprietatibus*
IU.
Dominum nofirum Tefum Chrtftun? faluatorem illum ej* feritem Dem prin.fparentibuspronujit , in quvm omniA Prophetarum 'vatiania concurrunt,cutj>Jbh cvnuenit,qMC quidde Mtfha pis.dic.lum e?i tnfcripiuru*
Illi.
Pajfurn effe & mortuum lefum Chriftum Deiqgp Ma* fUfilium pro expiandis nojlrispeccatu , rejurrextjjepro nojlra tujhtia*
V.
Chriftum corpore fuo afcendtjje in axium ? Jedere ad
dexteram maiejtatu tn exctifts.
DE ELECTIONE.
Deum fanTtos quos yultfhluare elegiffe in Tefu Chrifio y antequam tacerentur fundamtnta mundt , vt efientfitnfh et inculpati coram illo per charitatem , yt adoptaret eos in filios per tefum Chriftum , infife iuxta beneplacitum yolunta - tisjus.
DE POENITENTIA.
Salutarem & Chrfiianam poenitentiam effe conuerfio nem hominis ad Dtumftn qua conuerftone difceditur a ma- ' lo,crediturpromifiionipropitiatum*, & ~»it& noust tranfi* genda iuxta yoluntatem Dei fit meditatio*
DE EVANGELIO.
Euangelium effe doflrinam diainittt> reuelatam , in qua annuntiatur liberatio a maltdtflione legis & ira Dei, protlamatur remtffio peccatorum , iufiitia & yita,credcn* tibiu tn lefum Chriftum,propter eiujdem yiclimam y fccun* dumpromtpionem olimpatribus fallam*
DE GRATIA DEI.
Deum nosfuagratiafhoc tTigratuito fauore beneuoe
* 5 lentia*

lentia^nihiltale merentes, complefii in Te fu Chrifie, retnit- terepeccata, donarefipiritum fanthm, & vitam aternam^.
DE FIDE.
Fidem faluificam non tantum ejje notitiam doBrinaa Deo tradita, fedcertum &firmum affenjum, adeoq- tefiifi a tationem jpiritus fanflt in cordibus eleBorum , qua ample- Buntur & accipiuntpromfiones Euangelij , remfionem peccatorumvitam aternam in lefik Cbrifto.
PE IVSTIHCATIONE*
Ittftificari nos coram Deo,hoc esi , accipere remifionem peccatorum,^ imputationem iufiitia Chnfii y non per no* fira opera <& merita,fcdgratis per illnts gratiam,fulafide in Jefium Chrijhtm y quifaBus eTl nobis a Deofiapientiafiufit * tiafanBificatio, & redemptio.
DE B ONIS OPERIBVS.
Qjqamuis non iufiificemur coram Deo ex operibus nofirls - requirere tamen Deum opera bona a iuflifi'catis, qua sum ei placeant fide propter Chrifium mediatorem , habere pres tniaprajentis vita & futura. Opera veto bona ejje qua a, Deo praceptafiunt, & ex fide fiunt perjpintum fiwBumfiti celebrationem gloria Dei , & proximi vtditatem .
DE ECCLESIA.
I.
Semperfrijfie & fore Ecclefiamfidesi hominum congre- gationem y qnam Deuspr+fuopopulo agnofeit, eamfihabe- re externa quadam & internafigna* Externa figna funt } pura doBnna, Sacramentorum legitimus vjits,& obedien • tia doflrina & Sacramentis rejpondens.Interna fignafiunt CommunicatioJpiritm dominiyFides vera,gff Chantas.
II*
Veram Ecclefam dicifanBam , non quiaperfeBafit, & fine peccato in hac vita, fed quod Chrifium fide accipit, qui faBus efl nobis a Deo iufiitia, & fanBificatio, quod re- nouata perfpiritumfianBum y fanBitati fi udet, donec in futura ytta adfummam & per/eBatn /anilitatem perueniat,
Eccle-

irr.
jEcclefiam ideo dici Catholicam 3 quia non e?}alligata ad terta loca & tempora,nec ad certas perfcnas ordinariam fuccefitonem , fed 'quia vhique fyarfa ampleflitur vntuer * Jam do&rinam d Deo per Prophetas & <jApofiolo$ tradita .
de sacramentis.
I
Chrifium infiituiffe in nouo Tejiamenlo duo Saeramen - ta, hoc e?i, gratiaJu£ vijibiliajigna , videlicetBaptifhium & Coenam facram : quibusfignis vt Chrifius juam tefiatur atq; obfignatpromiffione?n nobis fatta:ita nos mcifiimpro - rmffionem fide accipientes , obligamur adiufiitia fanfli* tatisffudium.
II.
Sacramentum e duabus rebus conflare, terrena & cccltm JlijJhte exffgno &Jignato,
IIT.
Tn SacramentisJymbolis rerum , rebus JymholorHm nomina tribui .
DE BAPTISMO.
Baptifontmqui datur aqua in nomine Patris y & FMf t gfr Spiritus fandi,ablu.ioms peccatorum per mortem Chri - JH> & nou& regenerationis y per refurrectionem ChrJH Sa » cramentum ejje-.
DE COENA DOMINI.
I.
Dominum no(Irum Iejum Chriflum infacra Cee na per miniflerium Ecclefa fu a offerre & dare, nonJblum vifibi- liafymbola , hoc eTlpanem gjrr vinum y qu&finfbusperci» piuntur,fed quodfymbola teflantur,verum quoj; fimm cor» pus pro nobis traditum verum fuu mfangutnem pro no * bis ejfufum , qu& mente percipiuntur per fidem <& energiam Jjftritus fanfit y vtJint cibus gt?potus interioris hominis,quo ille alitur , augefit 0- creffit ad immortalem beatam vitam, Eucha»

leniia,nihiltale merentes, comple fit in Te fu Chrifie, remittere peccata , donareJpiritum fanflum, & vitam aternam^ DE FIDE.
Fidem fialuificam non tantum ejje notitiam do fhina a Deo tradita, fedcertum &firmum ajjenfimn, adeoq,; tefhfi* rationem Jpiritus fanflt in cordibus eidiorum, qua ample- {fantur & accipiuntpvomijfiones Euangi-lij , remifiionem peccatorumvitam acernam in hfiu Chrifio.
PE ivstificatione.
luftificari nos coram Deo,hoc esi , accipere remifiionem peccatorum,& imputationem iu/Htia Chrifii y non per no» fira opera & merita,fed gratis per illiw gratiam,fiola fide in Iefium Cbrijhim y quifiaclus efi nolis a Deofapienliafiujh * tia,Jdnfhficatio,& redemptio.
DE BONIS OPERIBVS.
Tfuamuts non iuflificemur coram Deo ex operibus noflris- requirere tamen Deum opera bona a iufiificatis y qua cum ei placeant fide propter Chrifium mediatorem, habere pres tniapvajenus vita &fiutura. Opera vero bona ejfie qua d Deo pvaceptafiunt, & ex fidefiunt perjfiritumfianflum^n celebrationem gloria Dei, proximi vtilitatem,
DE ECCLESIA.
I.
Semperfiuijfie fiorc Ecclefiamfidesi hominum congregationem y qnam Deuspr+ fiuopopulo agnoficit, eamq- habere externa quadam & internafigna . Externa fignafiunt y pura do firma, Sacramentorum legitimus vjus y & obtdien• tia doflrina Sacramentis rejpondens, Jnterna figna fiunt Communicatio ff intus domini y Fides vera,& Charttas.
II*
Veram Ecclefiam dicifianflam, non qttiaperfieflaJit, & fine peccato in hac vita, fied quod Chrijtum fide accipit, qui fiaflus eTi nobis d Deo iujhtia, & fianflificatio, quod re- nouataperfpintumfianflumfanfHiattfludet 7 donec infutura vita adfiurnmam perfieflam fanUitatm perueniat.
Eccle -

it-
e k
fi*
le-
em
o*
in
h*
'tf-
tm
•e* 14
At»
•e-
'ۥ
lt >,
tl*
Ut
U>-
It.
'e-
irr.
Ecclejtam ideo dici Catholicam,quia non eSl alligata ai terta loca 0 tempora,nec ad certas perjcnas ,0 ordinariam fuccefitonem , fedquia vbique fiarfa ampleflitur vmuer* Jam doclrinam a Deo per Prophetas 0 tj/tpoflvlos tradita.
de sacramentis.
T,
ChriftuYH inflitutjfeinnouo Teflamento duo Sacramenta, hoc esi, grati a fu& vifibiliafigna, -videlicet Bapttfrmtm 0 Ccenam[aeram : quibusjignis vt Chrifius fiam tejlatur atq ; obflgnatpromifitonem nobis faclaitta nos vtcifitmpro- rmfiionem fide accipientes, obligamur adiufiitU 0fanfili* tatisftudium.
II.
Sacramentum & du-alus rebus conflare , terrena 0 ccelt* Jlijfiue exfigno 0fignato.
III.
In SacramentisJymbolis rerum, rebtti jymholorttmnomina tribui ,
DE BAPTISMO.
Baptifinumqui datur aqua innomine Patris y 0 Filtf, 0 Spiritus Jancli,ablu:ioms peccatorum per mortem Cbri- Jli, 0 nou& regenerationis ,per refitrrechonem Chr\fli Sa » cramentum efle.
DE COENA DOMINI.
I,
Dominum noflrum lefim Chriflum in facra Ccenaper miniflerium Ecclefix. fisi ofjerre 0 dare , non filum vifibi- lia fymbola, hoc efl panem 0 -pinum , qu& finfibus percipiuntur, "fed quodfimbola teflantur,verum quocpfium corpus pro nobis traditum 0 verumfiumfanguinempro no * bis ejfufim , qua mente percipiuntur per fidem 0 energiam Jfiiritus fancliy vtjint cibus 0potus interioris hominis,quo ille alitur , augefiit 0 crefcit ad immortalem 0 beatam vitam. Eucha-

ir.
Fmhariftiamfiub ytraq : fipecie yniuerfa Fcclefit admi- nifirandam ejje.
iii.
Sacrificium propitiatorium Sacrafcripturei efi yeluflifi fimi patres tribuunt mica sfi fili oblationi Chriflifaftiein ara crucis. Canam yero facram docentfalutifera pafiionis (fi mortis eiusfilenncm ejfe commemorationem.
DE CLAVIBVS.
Miniflros Euangelijtn Fcclefia accepijfe claues regni calorum a Cbriflo domino , hoc eflfermonem reconciliationis, (fi mimjlerium annuntiandi remfiionem peccatorum cuiuis credenti, (fi condemnationem aternam non conuertentibm fi ad Cbrijlum.
DE INVOCATIONE.
Veram Ecclfiam ynum (fi ttternum Deum , Patrem, Filium,& Spiritumfandum inuocare,in ynius lefu Cbn- Jli mediatoris nomine.
DE RESVRRECTIONE ET Vita sterna.
Deum fiatuijje diem in quo mortui omnes cum fisis cor* Doribus 'Cbriflo ad fisum tribunal yocanterefurgent, boni ad gloriam (fi yitam sternam , mali yeri ad aternam ignominiam (fipoenam.

STMBOLVU CHRjSTI^CNyCE Ft- dei,fcnptum ab Iren&o hb. i. cap.z.
Ecclefiaper vniuerfum orbem, vfque ad fines terras lemmata, & ab Apoftolis, & a dilcipuhs eorum accepit eamfidem,qu£eft in vnum Deum patrem omnipotentem, qui fecit ccelurn & terram, mare & omnia qutein eisftint. Er in vnumlefum Chriftum filium Dei,incarnatum pro noltraialu- te.Et in Spiritum lan£lum,qui per Prophetas pra:- dicauitdifpolniones Dei,& aduentum.&eamqug eft ex virgine generationem,& pafsionem,&re(ur- reftionem a mortuis,& m carne&incoelosalcen- iionem dilefti lefu Chnfti domini noftn,& decce lis m gloria patris aduentum eius, ad recapitulan- da viiiuerfa,^ refufcitandam omnem carnem humani generis. Vt Chnfto lefu domino nolito,& Deo & faluatori,& regi, fecundum placitum patris inuifibilis, omne genu curuetur, coeleftium,terre» ftrium & infernorum, & omnis lingua confiteatur ei,&iudicmmiuftu,in omnibus faciat.Et Spiritalia quidem nequitiei, & Angelos tranfgreiros,atq; apoftatas faftas, & impios,& iniuftos, & iniquos, & blafphemos homines, inaiternum ignem mittat. luftis autem & atquis, & praecepta eius feruan- tibus, & in dileftione eius perfeuerantibus , qui- bufdam quidem ab initio, qulbuldam auremex poenitentia, vitam donans, incorruptelam loco muneris conferat, & claritatem aeterna circumder.
HEGFL^C F,1 DEI SCRJPT^T ^ Tertulliano ,libro de Prxfcnptiom- bm Haereticorum.
Regula eft autem fidei, vt iam hinc quid credamus pio fiteamur, lllafulicet qua credmirvnum
omnino

omnino Deum c (Te,-nec alium praeter mundi cvea- r torein, quivmuerfa de nihilo produxeritper ver- r bumfiium,primo omniumemiflum. Id verbum i filius eius appellatum, in nomme Dei varie vifum n Patriarchis, in Prophetis femper auditum, poftre- q mo delatum ex finippatns Dei & virtute, ili virgi- q nem Mariam, carn?'m faftam in vtero eius,& ex ea c. natum,egifleIefurnCiinftum, exindepradicafli v nouam legem, & nouam promiisionem regni ca> pi lorum , virtutes fecifle, fiedifle ad dexteram patris, n fixu cruci, tertia die relurrexifleQn coelos erreptu, federe ad dexteram patris, mififse vicaria vim fpiri tus ianfti,qui credentes agat. venturum cum claritate ,ad fumendos ianftos ih vita: aeterna: & pro- nii!Torumccelefhumfruftum:& ad prophanos iu- dicandos igni perpetuo , faitaque vtnufquepartis refuicitationecum carnis reftitutiOne. „
Haec regula a Chrilfo, Yt probabitur inftituta, nullas habet apud nos quaeftiones, nili quas h*= refes inferunt, & qua: htereticos faciunt
ST MBOLVM CHPyl ST1 A N AE Fidei,editum m Sjnodo Niceiu.
Credo ih vnum D eum patrem omnipotentem, * creatorem coeli & terrae, vifibilium omnium & in* gt uiubilium: Et in vnum dominia lefuin Chriftum, ii{ filium Dei vnigenitum, ex patre natum ante om- re nia fecuIaelumendelumineiDeum verum de Deo Dl< vero:genitum,nonfa£tum,coiifubftannalempa» fe tn : per quem omniafafta funt. Qui propter nos Ey homines,&propternoftramfalutem defcenditdc .at ccelis : &incarnatus eft de Spiritu fanfto & Maria Eu Virgine, & homo faftus efticmcifixusq; pro nobis tti ■fubPontio Pilato,paffiis & fepultus elKEt refurre- Jal xit tertia die fecundum feri p ruras, & afeendit in coeloSj&ledeta dexteris patris. Et iterum venturus cft

rus efl cum gloria iudicare viuos & mortuos: cuius regni non erit finis.Et in Spiritum ian£hun(Con- flantinopolitana Synodus prima addidit, Dominum viuificantem, quia patre & filio procedit: qui cum patre & filio adoratur & conglorificatur) qui locutus eftper Prophetas, in vnam fanftam catholicam & Apoftolicam Eccleiiam. Confiteor vnum Baptifma m remifsionem peccatorum. Ex- pcCto refurrectionem mortuorum, & yitam fu» turi feculi.
TESjyLLl^CNrS L1EKJ3 aduerjix Praxeam.
Aduerfus vniuerfas hajrefes iam hinc pradudi- catum fit, id efle verum quodcunque primum, id efle adulterum, quodcunquc pollerius.
NOMINA PATRVM O R- thodoxorum, quorum teftimonia
in hoc libello citantur,
Vixit circa annum Domini.
vim. fixit arca annum Domini.
lgnatius luftinus 1 renatus Clemens
Tertullianus
Cyprianus
Laftantius
Eufeb 1US
Athanafius
Bafdius
100, Naziazenus 370.
140. Hilarius 3 0 o.
180. Epiphanius 380.
200. Ambrofius 380»
220. Hierommus 3 80.
2 j o. Augufimus 400.
330. Chryfoftomus 400«.
330. Cynllus 430.
340* Theodoretus 430.
570. Vigilius }oo.

TESTIMONIIS.
DE PRAECIPVIS
VERAE ET CHRISTIANAE N O' ftrar Religionis capitibus, ex Sacra Sc Canonica Prophetarum & Apoftoloru fcriptura, vetemmq; Orthodoxorum Patrum libris collefta, per DAVIDEM VVETERVM, Sangallenfis Ecclelite'
Muuftrum.
DE SACRA SCRIPTVRA.
IX S^CC^IS ET CANONICIS VTRJ- ujque Tejhtmenn libris, omnia, qu<£ ad pietatem etfiltttemJient nccejfiiru^exa- Be CT plene ejje expojita.
Teftatur facra fcriptura.
EF TER ONO M. 4* JV O /V addetis ad "perlmquod egopr&cipio yobis, neque diminuetis qutcquam ex eo, yt cufio dialispracepta Itboua Dei yefirt,qua pracipto yobis.Pfal.12. F.ioquia lehouSy eloquia munda , argentum excoclum injbr nace terrea,defcatumfeptempliciter. Pfal. I9. Lex lehoui perfiffa,conuertens animam,'tefiimonium Ithotis.fidele fa- pientpn efficienspamulum,pr&cepta 1 ebou& retia, l&tifican Jit1 cor.praceptu [ehoustpurum,illuminans oculos, Pfal . 119. ftLucernapedi meo yerbum tuum, & lumenfernit& mea. Prou.^Q, Omnis frmo Dei purgatus,clypetis esljperanti- bus in fe.Ne addas y er bis eius,ne forte increpet te,&mendax depr&bendurh. Efa ♦ 2 , Cum autem dixerint ad yos.
tMi Siwtritt

Quarite a Pythonibus, & a diuinis ^uigarriunt et loquuntur (dicite illu ) Nltrn populus d Deofuo requiret pro vinis, a mortuu?KsJdlegem <& adte/hmontufino dixerint iuxta ■verbum hcccquia non e fi ei aurora.Matth. 28. Et accedens Jefus > locutus esi eis,dicens:Data eTl mihi omnis authorit.es in cocio p? in terra. Profecti erg 6 docete omnes gentes: baptizantes eos in nomine patres, py/lu, & /bimusfandi: docentes eos firuareemniaqua mandam vobis. loan .4. Me/sistt cum venerit nobis y annuntiabit omnia, loan.i 4. Par acie» tus autem ille jpirttus/ancius, quem mittet pater in nomine meo j ille vos docebit omnia , &/uggeret vobis omnia qua dixi vobis loan.i).Non amplius vos dicam firuos,quia fer uus nefeit , quid faciat dominus eius: Vos autem dixi amicos quia omnia que, audiui d patre meo , nota feci vobis . loan . 16 . isfdhuc multa habeo 3 qu$ vobis dicam JednonpoteJUs portare modd* i/uiim autem venerit ille ? ideTi,Jpiritus ille veritatis,introducet vos m omnem veritatem,non enim lo* cjHeturd femelipfoftcl quacunque audierit loquitur:qti£ ventura fiunt j enuntiabit vobis. I Ile me glorificabit , quta de meo accipiet renuntiabit vobis .Omnia qua habetpa ter meafunt:propter ea dixi quid de meo accipiet y quod re- nuntiabit vobis, loan. 20. Atulta igitur etiam alia figna edidit hfins coram difiiptdisfiuis , qua nonfiun:firtpta in It* bro hoc. fj.ee autemfirtpta fiunt vt credatis quod lefus e 71 Chri/hts illefilius Dei, <& vt credentes, vitam habeatis per nomen cis>. <_A(do. 2 o. "Vos fcitts a primo die quo ingrejjits fiam *yifa'm , quomodo vobifiiumper omne tempusfhertm: jWuien- domino cum omni mode/ha , multis lachrymis ac tentalionibu-s,qua mihi euenerunt ex infidus htd.eorum.Vt nihiljhf/itgcnm eorum qua nobis conducerent , qmn ea an- nuatur im vobis, & docerem vos publice,ac perfingulas do mus. Tefitficans ludx-is fimulet Gr&cts eamquz erga Dett eii rtfiptjcentiam ac fidem, erga dominum nofitum.Je/um Chriftum.Etpofiea:No,* uifmfiiptefiigi quo minus annuit tiarem vobis omne co-filium Dei. Rom. ly. Qgf anteficru ftafhnt , in nufiram doclrinam firiptajunt: vtpcrpatientiam et confoiv.ionefirip turarumJpem habeamus.2. Tim. $ tu mane iniis que dtdtctfii, que tibi concredita fimt,
fidens

fttens a quo didiceris, & quod d fuero Sacras Hieras none* ru,qua tepoffunt peritum reddere adflutemperfidem qut eTfn Chrifio IefiU. Tota enimficriptura diurnis efi injp irata tt vtiiis addoflrin.fad redargutionem,ad corregionem ,ad inflitutionem qua t-Tl in wJHtia. Vt perfidus (it Dei homo ,
omne opus bonum perfide tnfirudm. <_s4pQC.ii. Enim <l*ero contejhr cuiuis audienti Verbaprophetia huius ,Ji quis adiecerit adhac,imponet ei De 9 plagas feri pias m libro ifio.
Et (i quis abfiulerit ex verbis libri prophetia huius, auferet Dew> Partem eius e libro vita , & ex vrbefatifla , & ex ijs qua fcrtptafiunt in libro ijro.
Confentiunt patres.
<^/2pofioti Euangelium tuncprs.coniauerunt,pofitea vero [ren.hb.i* per Dei voluntatem inferipturis nobis tradiderunt, funda- cap.y mentum & columnam fidei nojira futurum.
t^Adora fcriplura plenitudinem . Scriptum ejfie doceat ^ ^ } ^ fJermo°em$ ofridna. Sinunesi (criptam umeat v& illud, rr , tayaentibws aut attrahentibus aejimatum.
j JSobis yero nihil ex nojlro arbitrio indolgere licet ,fed ^ ^p ■■
\ nec eiiperequodaluiuts dc arbitrio fuo induxerit. i_/ipoth= L l ri ' e , rA * II*', * J . r . e J r fcript.bAYt.
los aomnii trahemus autores, qutnectpji quicquamex Juo *
arbitrio quod inducerent elegerunt: fed acceptam a Cbyifto * difciplinamfideliter nationibus afiignauerunt. ftaq; etiam/e ^Angelus de codis aliter EnangeUXaret, anathema diceretur a nobis.
A obis curiofiitate opus non ed posl Chrifum lefium^ jq en%t neque inquijitionepoTl Euangelium..
Solent dicere non omnia t^Apofiolos (cifje, eadem agitati T}
' j • ' J d }J , Idem>
dementia,quarurjm ccnuertunt,omnia quidem t^Apojfotos
ficiffe, fed non omnia omnibus tradidijfie , in yiroque Chri- \ Jlum reprahenfioni inijetentes, qui aut minus injiruclos, aut . parumfimplices ^Apoflolos mfierit.
Dixerat plane aliquando' Multa habeo adhuc yobis lo- Idem, qui,fed nonpotejlis ea modofuftinere.-tamen ddijciens,Cum yenent illefipiritus yeritatis, ipfie vos docet Uvomni verita = te.Oflendit illos nihil ignorafje, quos omnem veritatem con Jecuturosper fbiritum veritate rsprvmiferat. Et ytique im -
2 pktiit

pleuit repromijfum, probantibus t^Aflibus <_/4poflolorunt 9 defcenfum jpiritw fandi.
CypadPop St canalis aquut^qutcoptoje prius & largiter profluebat^ contra epijl.fibdo defjictat,nonne ad fontem pergitur , yt illic defiflw- Stephani. nis ratio nofiatur, ytrumne crefientibus yenis, in capitefi- caiient,an vero integra inde & plena procurrens, in medio itinere deJUlertt ? t^Autfi vitio interrupti "velbibuli canalis efjeclam eTl, qui mimis aquaperfiueranter,continue ac tus ■ giter fiueret,reficio gr confirmato canali, ad vfum atq- } potum duitatis, aqua colleda eadem ybertate atque integri* taterepr&fehtatur ,qua de fonte proficifcitur. Quod & nunc facere oportet Dei Sacerdotes, pr&ceptadiuina feruantes , yt in aliquo fi nutatur it & yaallauerit yeritas, adorigtne Dominicam & Euangelicam et t^Apofiolicam traditionem reuertamur , & inde Jurgat afhts nojhi ratio, ynde & ordo gy cri<*o furrexit. Nam fi ad diuinx traditionis caput gy ori ginem reuertamur, cejjat error humantes, gy fa, ramento* rum ccelefium rationeperjpeda, quicquidfitb caligine, ac nube tenebrarum olfcuru latebat, luce yeritatis aperiatur, jfthan con Sufficiunt fanch gy duiinitus injpiratx Jcriptur£,adom.
gentes. nem infiruciionem yeritatis.
Sifidelis e?l dominus in omntbusfirmonibus Juis, gy fi* J Bafd Serm g e n a omn ia mandata ei:is,manifefia eTi tlapfio dfide gyJu>+ defd. confe. p ey p i& cr imen, aut reprobare quid ex bis qux Jcripta Junt, aut juperinducere quid ex nonfimptis, cum Chriflus dixe» rit: Ouesmex vocem meam audiunt, aienum autem non Jequuntur fid fugient,quia non cognouerunt yocern eius. '
H'd*r hb.ii. Dei firmo gy yerxJdpientU dvclrina, qua loquitur & '
4, Trimtate perfecta gy abfotutafimt. .... !
Spiritus fan&i doSlrina c-Ti, qua Canonicis literis pro»\ '
eS * y couira quam fi quidfiatnunt confilia nephas duco, | J *'V ‘ “ * Quod deferiptura authontatem nonhabet, eadem faci*
Hier, tncap. htate contemnitur ^qua probatur. 1
i\Mutth. . Si quid dicitur-abjque firiptura, auditorum cogitath\ 1 Cbryfoji. m c l au£ l icaK y K
rum ybiefiripturaprodijt tejjimonium y gy /flj 1 */ a 9 5 quentis firmonem,gy audientis animumfonfirmat. \ 1
Cbry.adTit. Manififlauit temporibus fuis yerbum in prxdicatiom 1 hom i. qu£ credita efl mihi.Hxc efiprxdicatio. Omnia enim Euan
gelium

cap. 9 .
Idem in epi. lo.in. Trac. 2 .
TdemTrdC.m
loan.^q.
gelium continet,&pr*Jentia & futura,honorem,pietatem, fidem,fimul omniapradicationis -verbo conclufit.
In bis qua apertepojitafimt infiriptura ,mueniuntur illa jfug.de dot omnia , qua continentjidem , morefq- viuendijpem fcilicel chrijl. Itb 2 .
chantatem.
Maxime debetis animaduertere,et memoria vefira man dare, qudd contra infidiofas errores Deus voluit ponere firmamentum in fcripturis , contra quas nullus videtur loqui, qui quoquo modo fi vult videri Chrifiianu- Cuemm je pal pandumprabuijjet, non illifufficit, nijidefiripturis confirmaret cor credentium , profiptciebat enim nos juturos in quo nos palpemus,non habemus, & quod legamus habemus.
Cum multa fecijfet dominus defias, no omniafiriptaJunt, eleffa autem junt tjuafcnberentur, qua falutt credentium fufificere vifiafiunt.
Jpfe dominus lejks cum refb.rrexiffet d mortuis, & difii- Jdemde Vni* pulorum oculis videndum,mambufip tangenda corpusJitum tute llcclej: offineb, ne quid tamen fallacia fe pati arbitrarentur, magis eostefiimonijs Legis & Prophetarum , & PJalmoru, confir mandos efie iudicauit, oftendens ea defi impleta, qua fuerunt tanto antepradilla. Sic Ecclefiamfiuam commen-
dauit,dicens:pradicari in nominefttapoenitentiam & remifi fionepeccatordyper 0mnesgentes, incipienttb 9 ab Hterufiale.
Hoc in L ege & Prophetis , & Pfalmis ejje(criptum , ipfi commendatum tenemus. Hoc eius ore commendatum te * nemus. Hac fimt caufia nofira documenta , hac fundamenta, hac firmamenta . Legimus de credentibus qui* hufidam in \_Aflibus ^Apofiolorum dtSlum , quod quoti* diefirutarenturfiripiuras,an hac itafe haberent , ijuxs ita * quefiriptnras nifi Canonicas Legis gy Prophetarum ? Huc accefferunt Euangelia,i_ApoJluhca epifiola, t^AClus *Hpo fiolorum ,<^Apocaiypfis Io annis. Scrutamini hac omnia.
EcclefiamJuam fipojfiunt dcmonfirent,non in firmonibus tfr rumoribus forum, noninconcilijs Eptftoporumjuo rum, non in literis quorumlibet dijputatorum, non infignis C? prodigfis fallacibus : quia etiam cor^ra fia,verbo domini praparati, cauti redditifiumusjedinprafiripto Legis,
in Prophetarumpradichsjn Pjdlmorum cantibus,in ipfius
xjf. 3 paflori't
jfug.de Vn. Ecclejia.

pafl oris yocilus,tn Euangeliflarumpr&Jieathmbstt & U* borilusfiioc, eTlinomnilus Canonicis fanlhrum librorum^ auAboritattlu*.
lAu^ufl. co. Sed nunc nec ego Ntcenum , nec tu-deles <^Aximin.enfe y 9 /laxim.lil.^ tanquam pramd\catur:tsproferre Concilium. Nec ego huius cup. 14 . authoritate, nec tu illius detineris. Scripturarum authorita- tilm y non quorumcunqueproprijs ,Jed ytriufique communibus tefiilus, res cum re y caufa cumcaufa , ratio cum rattoot concertet .
tdeiVJa. 57 . uwiuferantuT de medio charta, nofira , procedat in me» dium codex Dei. ^Audi Clmfium dicentem, audi y er it a» tem loqttcntem.
Cyril.lih.il * Non igitur omnia qua Detis fecit conferipta funttfed.qua
feribentesytam ad mires y quam ad dogmat amputaruntfiiffi* cere , yt refla fide & opertius , ac yirtute rutilantes, ad re - gnum codorumperucniamus,per Iefum Chrifium.
Yheod. Eccl. Libri (inquit Confianiinus Imperator, inconfeJJU Epi» bijldi.i.ca.y fioporum ConcilijNiceni') Euangeliflarum g<r tpofiolo - vum , quin etiam yetcrum Prophetarum oracula plane nos infiruimtfinjh numinisiproinde hcfiilipofita difiordta ,Ju» tnamus ex dtclisJpiriius explicationes quafiionum.
DE DEO-ETTRIBVS IN
vna diuinitate perfpnis.
u.jstdm esse T^cnrr m vepum et.
Aeternum Deum, tres Autem dmmitatk v7roscc(reig feuperpn'VS,dijhnELuproprietatibus, Patrem, hoyojjjeu, Filium, zsr Spiritufan&u.
Teftatur facra fcriptura.
EVT.Sp. Tili oficnCum eTl , ytfcires quddIehoua eTl Deus, non eTl yltra prater eum . Deuter.6 ♦
x^Audt JJradfichouah Deus nofierfiehouah ynus eTl. Dent. 3 1 . Vidtte nunc quodegs . ego jiim:& non funt dtj fnecum>/ojue % 2. Ithouab Deus nofier,eTl Deus in calo fur*
fum fjt
Di
/

JUm, & piper terram deorfum. I. Satn.t. Non eTljanflu* Jicut Ieboiiab:quia non eTlpr&tsr te,nec esifertisJicut Deu* nofierl.Reg. 8. lehouah Deus tjrael, non eHfimihs tibi, nec in ccelo defiiper, necfuper terram deorjum.i.Reg.iy En nunc nouiqttodnon eTl Deu* in tota i erra , nifetn fferaeie. l.Paraltp.ij.O Jeboua,no etifemiUs tibi,nec esi Deus pra terte. PJal.iH. Quoniam quis Deuspr£ter lebuuam? & quis fortis pr&tcr Deum noferum. Pfd, 8 6- Mannus es iu,& facu mirabilia, tues Deusfolus.pfii. 4? Ego,ego lehouah & non esi prater me feruntor. E fi. 4 4. Ego primus, & ego nomfimus, et prater me non esi Deus.Maiach.i. <_An non pater vnus ex omnibus nobis? t^An non Dens vnus cyeauit nos. Atanb.ic,. Nullus e?i bonus , nife vnus nempe Dens . t_A.cior.i j. Deus quifecit mundum , & omnia qua in ve . fiunt Jyic coeli & terra cum fit Dominus, non in manu feclis templis habitat. Rom.%. V'nus e?i Deiif.X. Cor. g. Nobis ynus esi Dens,pater ille,a quo omnia, fy nos in ipfo: <& v* nus dominus Jefiis Cbrijlus,pt-r cjuem omnia, <& nos p er l p* fum.Epbef. 4. Vnum corpus, <Qr -onusJpirit%> ficui <*y vo* cati efits in vnamjpcm vocationis vefira. Vnus dominus, ynafides, vnum baptifma. Vnus Deus <&paler omnium 9 qui e 71 Juper omnia ? per omnta , in omnibus vobis.
l.Timoth.2. Vnm enim Deus, vnw etiam mediator Dei & hominum yhomo lefus Chrtfins.
G E N. 1. Inprincipto creauit Deus ccelum gr terram. Terra autem erat defolata & inanis, tenebraq; erant in fit- perficie voraginis 3 & fpiritus Dei agitabat fe in fuperficie aquarum. Dixitq; Deus fiat lux. Exod. 5. Ego Deas patri* tuifDeus ^/traham,Deus ffitac,& Deus lacob. Pjkl. 5 5. Verbo Jeboua coctifaliifunt, & ffiiritu oris eius omnis exer citus eorum. Pfial. 6J . Benedicet vobis Deus y D eiis nejler. Benedicet nobis Deus. Efa . 6, Sani hafandus fia nelus le* bouab exercituum, Matth .5. Etbaptijatus lefits,afeendit Jlatim ab aqua,^ ecce apertifunt ei coch y cgy viditfpiritum Dei defendentem quafi columbam , & venientem fiuper ipfum. Et ecce vox e cedis dicens:Hic esifilius ille meus dtle dm,inquo acquiefio. Aiattb. 28. Docete omnesgentes,ba* plicantes eos in nomnepatris y &filij, fpirituiJanSli.,
i m A 4 loetn.Z*

Joan. 2 . Ego a Deoproeefii-& ventjoan-l ?. Cum autem venerit paracletum, quem ego mittam vobis a patre, Spiris tus ille veritati *, qui a patre procedit , i//e iefiabitur derne, 2.Cor. 13. Gratia domini fefu Chrifli,i& charita* Dei,<& comunicatio jf intus Jani l i fit cum omnibus vobu.l.Ioan. J. Tresfunt qui teftifleantur in calo , Pater, Sermo, Spiritus fanttus, & hi tres vnum funt.
C o nfen tiun t P a tres*
Ifn.adtbil. Vhus esi ^genitus Deus,pater, & vnus vnigenitusfi-
tius, Deus, Verbum,^ Homo, vnusparacletus ff intus
veritatis.
lujl.inexpo. ^ nnt> er £° retiera esi vnuierfitatis huius Dem, qui inp<t
fidei. tre &fiho grfbtritufanflo cognofiitur.Cum nam fi exfub
flantia fua pater filium progenuerit, atq- ex eadem jpiritum produxerit, ture optimo , qttx vnam candemfiparticipant ejfentiam, vna eadem fi dignantur diuinitate. tlem.hb.if Laudamus vnumpatrem, & filium, vnkcumfianflo ffi Txdagog. ritu,qui vnus esi omnia,in quo omnia,per quem omnia,per
quem eTi quodfemper eTi. '
Tert.ib 4. Veritas Chnfiiana deflriSle pronuntiauit, Densjinon aduMarc. vnus esi,non eTi.
Tertu contra Protulit Deus firmonem , ficut radix fi-utteem, & fons
Traxtat» fluuium .<& Sol radium. ( fiuia omnis origo parens e$l:& om ne quod ex origine profertur, progenies eThmultd magis Ser mo Dei,qui etiam proprie nomenfilij accepit. Necfutex tn menkradieemecflmmts a fonte: necradius a Sole dtfcetnU turfeut neca Deo Sermo. Igitur fecundum horum exemplorum formam profiteor me duos dicere,Deum & Sermonem eius,patrem & filium ipfm.Nam & radix & fi-ut ex dux res funt, jed coni uncis. , fons flumen dua /pectes
funt,fledindiuifle, & .5 ol& radius dux formafluntffld co- bArentes. Omne quod prodit ex aliquo, fecundumflt eius, neceJJeeTl, de quo prodit non ideo tamen e$lfeparatum,fe* eundum ante vbi esi, duo funt Et tertius vbi eTi, tresfunt. 7~ertius enim esi ffiritus k Deo t & filio , Jicut tertius k radicefuihts exfiutice. Et tertius a fonte, riuus ex flumine .
Et ter**

Xt tertius a Sole, apex ex radio. Nihil tamen a matrice \ di enatur 7 a qua proprietatesfuxs ducit. Ita Trinitas per con
fertos & connexos pradus a patre decurrens y & monarchia . nihil objlreptt y & omovoifioisflatum protegit.
Deum dum dico,patrer?}, & filium,&Jpiritumfandum Grcg, Theol. dico y neque vitra hac diuinitate tpfa diffundenda y neque in* in Or. Pafk, tra hac determinanda . Ita quippefanda fanitorum qua ip - Jis Seraphin celantur , & tribus fandificationibusglorifi• cantur, in vnam conueniunt dominationem & deitatem. i. Vnus Deus pater verbi viuenttsfiipicntU JubfiJ! entis,& I-ufeh. Hijl. virtutis Jua 7 figura , perfidus perfidi genitor, paterfilij EccZ.hb.j. vnigeniti , vnus dominus,filus ex fioio figura et imago Det,
Verbum penetrans fiapientia comprehendens omnia.
Credo vnum nomen diuinitatis mpatre^fyfilio, ffi= lAtb.m.h.de
{ ritu fando fiemper&fiuijfe&ejje,quia non in nominibus, Catbol.gr
■ Jedin vno nominepatns etfilij &jpiritusJan. U, fecundum Cosifefi.
dominiprsucplum baptizamur, & efficimur Chnfitani.
n^/lutor mus esi omnium, Vnus eTl enim ingenitus pater Hi.ih.i.dc \ ex quo omnia , & vnus vnigenttus dominus nofier lefius Trinitate. j Chnfim , per quem omnia : & vnusJfiritus y donum in r omnibus.
Fides perficitur per Baptifimmn. Baptijhms vcrC funda- Bajil.de fptr. mento fidei nititur, & vtraque res per has voces impletur, fimcl.cap.n* 1 Sicut enim credimur inpatrem,&filium, &Jpiritumfian = dum 7 fic & baptizamur in nomine patris & filij & jfiri~ tus fandi
ProfefiofideieTl.vtpatrem Deum, &filium eius vni- ^mhr.hb.S genitum,Jpiritumfandum veneremur. Flanc trinitatem e pfi>cp. 40* vmus cfiefubfi antis., maiefiatk diuinitatis • In hoc nomine patris & filij & fpiritusfandi baptijarenos , quemadmo* dumferiptum efl.
Omnipotens Deus, pater, & filius,&fpiritus fandus, iri,er ' e P l - 7 mus atq;trinus\vmu videlicet in natura,tnnus inperfonis,
Quamuis pater & filius & Jpiritusfandus fiunt vna na >Aug. de fide tHra,firmifiime torne tene tres ej]'tper/bnus,patremq;fblum adVetrum ej]e qui dixit: Hic e?lfit ut mens diledus, & filiumfolum , ejje fu per quem illa vox infionuit, et JJnritumfandum Jolum
i ejje qui injpecie columba fiuper Clmfiu baptifatu dfcedit.
' isi S Tret

fi/rm qutfi. Trespcrfonas fecundum fleripturas /anclas intelligimus: adOroJ.t. idefl y alium effle patrem qutgenuttfilium, altum qui genitus esi a patre, alium ffiritumfandumtnon aliud } quiafitbftan tia vnttmfiunt,perflonas difiinguimus, no deitatefeparam 9 . Idem de ver Videmus Solem in coelo currentem , fulgentem,calentem, Vommi * Similiter ignis tria habet, hoc e?l motum , lucem & feruo ■ rem: diuide ergo fi potes tylrriana Solem -vel ignem tunc demum diuide Trinitatem. Aia?na prorfus inopia humanum laborat eloquium : didum tamen efl tres perflant, 11 on vt illud diceretur,fedne taceretur omnino: non enim rei ineffabilis eminentia hoc ‘vocabulo explicaripotesl.
mr+ t^Attende candorem lucis , in cado eFl, & expandit can-
idemtoan. j A
TraB 20 ^ 0T emper terras omnes , per mana omnia , & vtique corporalis lux e?i.\Stfifaras candorem Solis a Sole, fepara "verbum kpatre De Sole loquor,lucerna vnaflammula tenuis, qua. vna flatupofit extingui y jpar^it lucem fluam fupercun* dia qua fub tacent: vides lucem jfiarfam k flammula generatam: emiflionem vides,feparationem non -vides . hitellvfitc fratresfle Trinitatem,patrem,filium, jfiritum fandum, (ibi cohdrere, omnia opera vnius Dei effit :h ac effle patris,has
fUijybac effle ffiritusflandi.
tie in Tfil J* Fides catholica non duos aut tres deos pradicatfled ipflam Trinitatnn vnum Deum, Non vt eadem Trinitasfimul pofltt aliquando pater , aliquando filius , aliquando fpirttus fandus dici: fleut Sabellius credidit ,fle d -vtpater non nifl pater y gr filius non niflfilius y &fp tritus fandus non niflfpi ritus fandus: & h&c Trinitas non nifl ynus Deus. Qui<t eum dixifflet t^Apofiolus: Ex quo omnia, per quem omnia Trinitatem ipflam infinita fje creditur. Nec tamenflubiecity ipfls gloria fledipfl gloria.
Cyrihlih-^o Reda fides tn Deum patrem esi, in filium,non fim-
tnloan.ca.q. pliciter,Jed incarnatum, & inJf tritumflandum. Sanda enim conjubflantialisq; Trinitas nominum differentiisfidefl perflonarum proprietatibus difiinguitur. Pater enim pater efl, & non filius, filius quoquefilius eTl , (jr' non pater, gr jpiritusflandusfi)irttusfandus eflpatris atquefilijproprius. Eadem enimflubflantia deitatis efi. Quare non tres,/ed vnu Dmnpr&diwmw. Oportet tgitur m Deum nos crederefled
dtjlinde

diJHnSte latius j; fidem exponentes, yt ynicuique perfint eandem glorificationem referamus. Nulla enimfidei differett tia efl.Non enim mator debet ejfe tnpatrem y qu'am infilium aut inJpiritum fanclumfed inia & eadem ratio eius & mo dw efl,in tribas squali menfuraperjonis confificns\yt etiam hocpa&o ynitatem natur & tn Trinitate fateamur. Hac firmiter tn animis nofirisJplenderefides debet , qua inpa rem & in filium e?l, & in filium dico etiam,pvfieaquam fatim bomo.&injpiritumfanftum.
DEDEO PATRE.
PATREM VERTM ET ^ETERNVM ejfe Deam , qui ah sterno generat JiliumJthi ouotscnojj.
Teftaturfacra fcriptura*
P S i_st L. 2 . lehouah dixit ad me , Filias meus es tu, ego hodie genui te Pjal.llO. Dixit lehouah domin » meo: Sede ad dextram meam.Efa. 44. Stc dixit /e» houah rex IfraeUs, gt? redemptor eius lehouah exercituum . Matth.l. Et ecce 7>ox e cxhs fiicens: Hic eTi ille filius meus dileflus , in quo acquiefio. Foan. I. Vidimus gloriam eius,gl& rtamyt unigeniti a patre, loan i . - Ita enim Deus dilexii mundum >y i filium fuum -unigenitum dederit Joan.y Sicut pater babet yitam mfiipfi, fic dedit &filio habere yitam tnfiipfb. Joan.i?, H&c e?iautem yita &terna, 7 >t te folum cognofiant Deum yerum, & quem mififii lefnm Chriflum . *f 4 tlo. 3 . Deusiile braham, Jfaac, gfi Jacob,Deus inquam patrum nofirorum glorficauit filiumfuum Jefitm, Ephefi. Benedicius Deus, et pater domini noflri Ieju Chri Jli.Ephefi4.Vnus dominus, ynafides, ynu baptifma.Vnus Dem et pater omniu, quieft fup omnia et inommb ? yobis . Edeb.i.Deus multis uictbus,multis j; modis 0limlocutusejl patribusper Prophetas. Vltimis diebus hifce locutus e?i nobis per filium quem confiituit haredem omnium ,per quem
diam

etiam mundum condidit. Qtij cum fit fplendorglori&,et C4- rader perflent illius fifi ineat fi omnia verbo illo fuo potente. Colofi.i. Imago Dei wconfpicui,primogenitus omnis crea* tuv&.i. loan.%. Hic esi i^Antichrfius negans patrem &filium. , z.Ioan . Sit vobifium gratia, mtfiricordia , pax a Deo patre , & a domino iefti Chrifto filio patris cum verita » U & cbaritate.
Confentiunt patres*
Jufl in expo.
Sic igiturfilium ex patre genitum cjfe intelligimus ,
fidei
HlkrdeTri
mtateJib.%.
luti lumen de lumme relucens .
Filius inpatre esi, et infilio pater, non per transfufionem refufionemq; , fid per viuentu natura perfidiam natiuitate. Ita in Deo patre, & in fihopteque duos conumerabis Deos , quia vnum vterquefunt.nequelingularemprsidicabis,quia vterque non vnus esi. JS/on habet igiturfides Apofiohca duos Deos: quia neque duos patres habet, neque duos filios. Confitendo patrem,confijfia filium eTi: credens in filium, cre dit & in patre 5 quia nome patris habet infifilij nomen. taB h 4 c.q ¥ na ^triqm mens , vnus fpiritm, vnaJubfiantia e?l. Sed
iUequzfi exuberans fonshic tanquam defluent ex eo riuus , ille tanquam Sol: hic tanquam radius ex Soleporrechxs,k patre infiparabiluyjiiut nec riuiu a fonte, nec radius a Sole fiparatur:quia & aquafontis in riuo eTl, & Solis lumen in radio.
jfnglde In* Proprium eTlfilij quod k patre genitus eTl.fi Ius afolo co-
quifi Trinit ttternus & confubjlantiahspatri.
IdemUb.j. Ille genitor,hic genitus. Ille non defilio,hic de patre Ille
Haref. principium vnum , & caput Chrifti dicitur , quamuis & Chrifius principium, fid nonpatru , hic vero illius- imago 9 quamuis nulla parte difiimilis, omnino indifferenter aquales .
Idemfir. ti$. Paterfilium genuit non voluntate, non necefiitate , fid
deTemp. natura .Sfuare Chrifius no dicitur filius jpmtusjanBifient
JdemLb.i. l eat£ virgini dicitur? Rejpondeo. D e illa.fiquidem fanBa Trimi ' ™ r Z ine esi filius. Detficut de matre,non de vlhfitlicet
jpintufiinttoficut depatre,ne duo patret dicerentur mfan - fU Trinitate . DEDE Q

DE DEO FILIO
TOM .AO.ro N IESFM CHRJSTrM Fl- ImmDei } ab sterno a Patre verum sternum Deum genitum, confubjlantudem ejfi Patri*
Tefbitur fatra icriptunu
P S*_AL.2. lehouah dixit adme^Eilius meus estu,?g* badie genui te.Pfii. 4 5 . Soltumtuum,Deus in fetu* lum &feculam, virga‘Aquitatts eTl virgaregni tui* P/al. 6 %. Exaltate eum nm equitatftptr coelos, in /ab nomen eius,exultate coram co Pfiil.iiQ. Dixit lehouahde* mino meo, Sede ad dexteram meam.Efa.j .V ocabit nome» eius Immanuel.Efa . 9 . Pamulns enim natus eTl nobis,fiditts datus eTl nobis, & fuit principatusfuper humerum eiutity Vocabit nomen eius ^Admirabilis y Confliarius, ~D eusfor* tis,pater aternitatis y prmcepspacis.Efa. 4 4 .Sic dixit Iehor 'Uab rex lfiaelis,&redemptor eius lehotiah exercituum:?** primus & ego nouifiimm, &prs.terme nonefl Deus.Efu 53 . Generationem eius quis enarrabit. Efa 54 . AI ari tus tuus eTlfa flor tuus, lehouah exercituum nomen eius: & re= demptor tumfanSlus Ifiaelu, Deas vmuerfk terr& vocattt?- piter .‘lyEcce dies ventent fixit lehouah,etjufcitab 0 Da nidi germen iuflum y & regnabit rex, & pro fere aget, & faciet indicium <&*iufiitiam in terra. In diebus illis falnus trit Iehudal),& Ifrael habitabit confidenter, & hoc esi n* men eius quod vocabunt eum lehouah iufius no fer, Dan. 2 . ^Abfcijfus esi lapis,qui non manibus abjcijjits erat. AHch+% Egrefus eius ab initio a diebus sterni tatis. Zach . 13 .0 gl a die/uf ita tefuper paftorem, & fuper virumJbcium meum 9 dixit Iehouah exercituum Malach. 3 . Ecce ego mitto lega • tpm meum y & verret viam ante faciem meam,&fatim ve niefikdtemplum fuum dominator, quem vos queritisj& legatus foederis , quem vos optatis, ecce veniet, dicit Iehouah exercituum. Cuc.X. fuod na/ce tur ex te fandum vocabitur
filius Deu

filius Dei.Io an. X. Tn principio erat Sermo ille firmo ille erat apud Deum,eratq; ille Sermo Deus.loan.%. Priufijua t_Abraham jieret egofum. loan. io* Ego & pater ynum fumas, loan 14. Creditis in Deum 3 etiam in me credite . loan. 17. Nunc igitur glorifica me tu pater, ea gloria quam habui apud te priufquamhic mundus exifierct . Ioan. 20, Hac autemfcripta fiunt vt credatis quod lefits esi Chri/luf ille filius Dei ? efi yt credentes Vitam habeatis per nomen eius, o. Spiritus fandus vos conjUtuit Epifcopo$ y
adpafcendam Ecclefiam Dei, quam acquifiuitfiuo illo fan • guine. Rvm.<). Ex patribus Chrijhis efl qtio ad carnem , qui efifinpra omnes Dem laudandus in fecula Colo fi. 1 fiuj r 71 imago Dei inconfiicui, primogenitus omnis creatura. Heb.i. Splendor gloria y <& ch.irafler perfinut illius.Phil 2. Sdttt cum e fit infirma Dei, non duxit rapinam parem ejfie cum Deo i.Timoth Deih confitcuusfaflus tfiin carne. X.Ioan.^.Hic efl yerus Deus 3 & yita sttema,
C o n fen ti un t patres.
§». ttdMag
Jujlin.dial. cum Tryph Jren lib. 4 . Tert.co. Fra.
Jltban. hb. j.de vilitate etfemp.fub Trinitatis.
Htban. cont tufeb.
Vnus e?l Deus omnipotens, qui manififiauitfeipfumper lefium Chrijlum filium fiuum->qui e 7 i yerbum ipfius, non pro lattuumfitlicetfedfubfiantiaie, no n locutio articulata yocis fedoperatio Deitatis ,Jubfiant:afisilicetgenitaj inomnibu 4 placensjuogenitort,
H^c yera patris progenies ante omnes creatura*,cum pa* tre erat, Dominus , Deus,Dtij;filius.
V erbumjd e?l, Filius Deifiemper cum patre erat.
Quacunquefubfiantiaferm<mi$ fui ,illam dico perfinam & tlli nomenfilij yinduodumfilium agnofio fecundum dpatre defendo.
Nos Deum efiepatrem prodicamus y quia omnipotentem Deum } quaUs ipfe esi in natura,talemgenuitfihumficut in feripturh cautum inuemmus,qui effquifuit,qui yentu- rus e 7 l omnipotens Deu*.
Non res quapiam extrtnfecus adinuentn esi,filijfubflan- tiameque ex nihilo ihduda ellfed expatru fubfiantia na~ ta efi quemadmodum d lucefflendsr 3 quemadmodum ah
aqu 4

*qua yafor, Neque enimjploidor, neque >apor cTUpfo *? qua aut Ipfi Sclytieque res aliehafied defluxu,* ex patrisfub flantiafla vtpatrisjisbflantia nonperpejfafitpartitionem*
JSJaai quemadmodum Sol idem manens non minuitur radijt ab tp/o ejftifls:ita necjubflantiapatris mutationemperpejfa tsl.qnumhabeatfluam tpflus imaginem flUum. , .
Filius tn patre eflnon per lramflfionem 3 refufionemq; *
mutuam y fiedper >mentis natura perfectam natmitatem.
Deus ex Deodu-me de lumine , i'cnts Deus de i>ero Deo , *Amb. hb.\u ex patre natus, non fafttcs y^niusfnbflanttA cum patre . Sic defidc. nempe nojhi fecundumflripturas dixeru ntpatres.
Filium confiteris neceffe esi, Pium de JJeoJumen de /«- tAtbanafld$ minet 'verum de 'vero filium depatre 3 natum nonfachsm y >- beatitud .j niusfubflanthe cum patre.
Gemtit paterfilium.ynicus ynicuniy Detis Deum perfer Chryfhom. Ilum, it a fentiunt Cjmftiani. degdetChr*
Proprium eTlfitfquodd patre genitus eTl 9 felito d felo 9 *Aug.deTn* eostUrntis & confubflanttaUspatri. Trinit»
Deus cum yerbumgenuit y id quod ipfie tTl genuit, nec de *Aug.defldg nihilo fiec de aliqua iamfucla 3 conditaq .* materiafiddefe- C? ipfioy id quodip/e eTl.
DE DEO SPIRITV Sancio.
SriHJTUM S^iNCTUM VE^VM ET
sternum ejfe Deum> k Patre Cr Fiho procedentem:
Teftatur facra feriptura.
C y E A 7 .l. Et fptritus Det agitabat fe in juperficte * aquarum . Pjdl 143. Spiritus tuus bonus deducat .1 meinterrare&a. Efa.il. EtrequiefcetJupereum Jptritus Ithoun yfpiritusfiipientia & intelhgentixy JJ) iri tus conjllij & fortitudinis , Jpiritus Jcientia, & timoris Jehou£ m Ffa. 4 4. Effundam fpiritum meumfuperfemen tuui. IdeL 2. Effundam fpiritum meum fuper omnem carnem.JH.it. 3 .Et yiditfpiritum Dtt dficendentequaficolumbam. JVlatt.2%.
Doceto

Docete omr.esgentes, baptizantes eos in nomine patris etfilij & fpiritus fandi. loan.14.. Paracletus autem ille fpiritus /ancius, quem mittet pater innomine meo, ille vos docebit, omnia. Io an.15. Cum autem venerit Paracletus,quem ege • mittam vobis a patre, fpiritus ille veritatis,qui a patre pro* cedit,ille teflabitur deme.Ioanacl Cum autem venerit ille fpiritus ille veritatis, introducet vos in omnem veritatem.
j. ^Anama cur impleuit Satbanits cor tute, vt mens Ureris inJpiriiu/antlu?JSo es mentitus hominibus fed Deo.
1. Cor .5. x^/ln nefiitis quodtemplu Dei eJHs y <&fpiritus Dei habitat in vobis. 1 .Cor. 6. <Jdnno noflis,qudd corpus ve* firum templu efifpiritusfandi. Et paulo po/l. Glorificate igi tur Deum in corpore vejiro. Gal. 4. Deus mi/itfpiritufuu.
fbdad.
Iren.lib,^.
Confentiunt patres*
Tgnat.epi. ad Ynus Deus vete'ris & noui Tefiamenti, vmts etiam mediator Dei & hominum, vnus quoq-paraclttus,qui operabatur in Mofe,& Prophetis & t^ripofiolis.
Dcfcenditfpiritusfandus in filium Det hominefitblum, vt affuefeeret cum ipfo habitare in genere humano , re-
quiefeere in hominibus , atq- operari in eis voluntatem Dei, & renouare eos,a vetufiate in nouitatem Chrifti. jfthanaf.ad Nicena Synodus non alienauitjpiritum fandi* a patre, Jouin Imp. & filio, <& in vna fanda Trinitatis fide,eo quod vnafitin de fide. /irnela Trinitate deiuvs.
deEc* Credimus vnum Deumpatrem, & filium, & Jpiritum chfidog. f u trilum: patrem eo quddplium habeat: filium eo quodpa - trem habeat,Jpiritum fanChtm e6 quodfit exfilio & patre procedens.
*Aug. oio. Cognoui te Deum verufifi vnum (piritum fandti, patris ety filij,ab vtroq; pariter procedentem, confiibftantialem & coAternutn, patri filio,paracletum & aduocatum nofiru, qui/uper eundem Deum, et dominum nojlrum lefwn C hri- fium in columba jpecie defcendtfti y et Cuper ^Apofiolos in im guis igneis apparuiJU, i^ui et omnes fandos Dei , a principio tuAgratia munere dccutju, & ora Prophetarum, vt enarra rent mirabiua regni Dei aptruifiti, qui ab omnibusfandis Des cum patre gr filiofimnl adorans &glorificaris.
DE CREkSI*
cap.p.

DE CREATIONE.
J) E P' M ^AE T E EJA P M, P yt T % E M domim nofin kfu chrifit , vm cum filio aterno finritu fitnfto ex nihilo creafie coelum cr terram, & contenta m illis, vifibilia O* imitfibdu.
Teftatur facra fcriptura*
G Fn. i. In principio creauit deus coelum & terram Gen.i^.Benedidlus ^Abram deo alttfimo, pofjefi Jore coeli & terra, Exo, 20. Sex diebusfecit Jeho* uah culum & terram, & mare, & quecunq; in eis funt . 4 .
Beg.19. Tues deus folm,omnium rignorum terrs, tufeciflt ccdum terram .Pfal.%^. Verbo hhou£. ccclifaflifunt, &
Jpirttu oris eim omnis exercitus eorum. PfaL Iiy. Bene diti i yos a fehoua,qui fecit cotium & terram. Efa.si.Qui extena dit coelos , & fundauit terram Hier . 3 2. Tu fecifli c&lum & terram potentia tua magna. Zach. 12. Dtxit Iehouab extendens coelos , & fundans terram, finxitq;Jpiritum hominis in medio eo .Ioan.i. Omniaperipfum fatlajunt, &fine ipfa fattumeTl nthilquodfacium eTl. Coi. 1 .peripfum creata funt omnia, qua in coelisJunt, qux. in terra, yifibilia & inuifibtliafiue throni, fiue dominia, liue imperia, fiuepotes flates. Omnia per eum, eius refpeClu conditafunt, ipfiq; efl ante omnia, & omnia per eum confiflnnt» Tieb. linqui creauit omnia eTl deus.
Confentiunt patres*
Quod colimus & hos, detis ynus esi . qui totam- molem ^ er * u ? m a P°& iflam cum omni imitamento elementorum, corporum, /piri* Qa P’ l I' tuum, yerbo qua iufiit,ratione qua dijpojutt: virtute qua potu\t:de nhilo exprefiit, in oranmentum maieflatisfu&i Ipfius dei (olum yoluntas efl mundi creatio. Solus enim deusfecit, quoniam ipfe eTifilus “verus dem,fila yirtute 0* ***** mpat
petatur,eim filum ydlefaflum ejfe cenfituu
$
VirMt

tui. t(S. !• Virtute «tq ; confli» det, tx nihilo tfl conflata mmenfl»
tap \. tM diuint operit.
Bpipb. Lii.J Santla ecclcjia confitetur ex trinitate patret, &filrf, &
Tom.i, Jpiritusjaiafli omnia creata effle,non yt ynqnamfuerint,ner
que fimul fuerint eum deo neq; preextitermt ,fedflafla funt ex nihilo,ad hoc ytfint a patre, & filio, & jpirilufincio. Jtu o de etu Tria quadam maxime /cienda de creatura mhit oportet
Deui lic li ‘ tti ‘ mar ‘ •' c i l>u eam fecerit,per quod jecerit, quiafecerit. Si er»o queritur quit fecerit deut en. Si per quod dixitfiat,& fiaBa jient. Si quareficerit, quia horne* eil. A T ec enim autor eTiexcellentior deo , nec are efficacior dei yerbo, neccaetfie melior,quam yt bonum crearetur a deo bono.
Gratiat ago tibi lux mea quet iUuminaJle, me tfy cogito* Sohltquior. ul tt . qualiter cognoui te ? Cognaui te filum deum pluunt & yerum creatorem meum . Cognoui te creatorem cccli & terra, uifibilium omnium & inuiftbiltum,deum yerum om* nipotentem, immortalem & inuifibilem, incircumfiriptibi* lem, interminabilem, ttternum, inaccefiebilem, incomprt- henjibilem , imperfbutabilem, incommutabilem, immenu fum, infinitum,principium omnium yijibilium tfgr inuifebt* Itum creaturarum:per quem omnia fada func.pcr quem cun* flajubfijlunt elementa: cuitee maitfta*ficut principium nuito quam habuit,fic nec definet in eeternum.
DE PROVIDENTIA DEI,
VEVM ^iETE^N^t SV^t S^CElEtt tta £?• omnipotentiafuftentare,gubernare (y mode - ran omnia afe condita, mfui nomini*glorum.
7> flatur facra feriptura*
I Ob. 54. Deut nihil impie agit, gr omnepotent non pera uertit iudicium, quemprtflecttfibi/uper terram ? fjrquit dijpofmt orbem yniuerfim ? Si apponeret fuptr eum cor fium/pintum eim,(ix flatum citu ad,(efi colligeret: Interi* ret omnes caro fimul, & homo in terram reuerteretur. PfiU IO4. S^uam multiplicata funt opera tua lebena: omnia ipfa
ittfim

inJapieHtiafecisti, impleta efl terrapojfefiionibus tuis. PJhl. I 4j. Oculi omnium in te fperant, gr tu das illis efiamfuam in tempore fuo.^pperis manutn tuam, gr faturas omni vi* uens ad voluntatem, Pfal. 148. } Laudate deum de coelis, Laudate nomen lehoua, quia ipfepracepit, jjr creata funt: & flarefecit in perpetuum, (rp infeculam flatutum dedit, (gp non prxteribit.Pflal.ltf. Omnia qUa voluit lehoua,fecit iit coelo & m terra , in maribus ptp omnibus voraginibus. Pro. IS. Hominis funtprseparationes cordis:/eda lehouaeilre- jponfio lingua . Pro. i 2. Oculi lehoua csisloduint feientiam. Pro. 2 1 Non eslfapientia, neq; intelligentia, neque confli* lium contra lehouam. Efa. 40. ^Hn non nosti , an non auduifli quod deus aternus lehoua, qui creauit terminos ter » re non laflfatur,nec defatigatur, & non e?t tnueTligatio in - telhgentix eius ? Efa. 45. Ego lehoua & nullus nulltts eit vitra, formans lucem •, (jp creans tenebras: tgo lehoua, (pe nulltts eil vitra. Hier. 10 No»; lehoua, quod non eil ho » mini via eius, nec eil viri ambulantis vt prxparetgteffum tuum. Dan. 2. Sic nomen dei benediclum, a ficulo vfq; in feculum, quia fapientia Crfortitudo eius eil. Et ipfe mutat tempora (pp atates. Matth. 10. Nonne duopajferculi a/fa* rio veneunt: (p vnum ex eis non cadet humi fine patre ve* Jhro ? Veflri vero etiam capilli capitis omnes numeratiJitnt. Itan. j. pater mens vflque adhuc operatur & ego operor. t_Acl 14. deus non expertem teilimonijfeipfum cjfefinebat, dum beneficia conferret de coelo, nobis danspiuuias, (fi tempora fiufhfira, implens cibo, (rp latitia corda noflra. oiil. 17.per ipfum enim viuimus, & monemur, (pfumus. Heb. II. Ferens omnia, verbo potentia fisa.
Confentiunt patre*.
Deus omnia fcit , omniapoteil , omnia continet , in ipflb _ , • ^
tmnes viuimus,mouemur (tpflhmut. ^
Cum dominus in Euangeltofeto dicat. Nonne dtsopajfe » resa/fe veneunt, (cp neuter eorum cadit in terram finep a- Idemlib.t. tris voluntate? Cum ille nec minima fieri fine voluntate di* eptft .}. eat, exiflimat aliquis fumma (pp magna asst non fidente, aut non permittente m tcclefiafieri?
S t VniueT•

T.ufih. de Euan. cj/M*
Jtug. de a* ttitdeih.io. CJO.14.
{ wP/S/. 14^- r./fugvjhn. de Ciuit. dei Tu xo. W.14*
in Soltloqul C^.24.
Cty.Jt.
Vniuerfa diurnaprouidentia exiTtere & gubernari, ve*
raptetatis pradicant tura.
Illum deum coiimus,qui naturis afi creatis & fubfiflend* mvuendt initia conjhtuit: qui rerum caufivs habet,nouit, . atq; dijj>anit,qut vim fiminum condidit: qui rationalem 4- ntmam quod dicitur ammm,quibus voluit indtdtt .
Omnia qua vanis videntur in rerum natura temerefieri,non faciunt nifi verbum eius: quia no Jiunt nifi iuffu eius. Omnia qui pre/lare hominibus vel angeli vel homines pojfunt,m vnius ef]'eomnipotentispotefiate,quifquis dtjfiti* tur tnjanit.
fntua voluntate cunflafimt pofita, & non eTl quipofiit refiflere voluntati tu*, domtne vniuerjorum,principatum te * . nens omrns carnis , quacunq; vis facis, in ccelo <& in terra, inmariygr in omnibus alnftis<
i_Sln quijquam fefe fi ciendi erit artifex ? an aliunde qua a te trahitnr ej]e <& viuere ? Nonne tu es ejje y a quo ejl omne. effe ? ijuicqmd enim esi,a te eTl,quiafine te nihil esi. Non netuesfons vita,a quo fluit omnis vitafquicquidenim >/* uit per te vtuit, quia fine te nihil viuit,
Sanfle fianttorum, deus inajhmalilis malefiatis , dem deorum , dominia dominorum y mirabilis inenarrabilis , tncogitabHiSy insflimabilisy quem contremifiunt in ccelo an* gelicapotefiates,que adorant omnes dominationes & throni, & omnes virtutes pauent dconjpeflu tuo y cuius potentia ty. fapientia non eTl numerus , qui fundaTli mundum juper ni # hilum& mare colligaTlt tn aere quafiin vtre, omnipotens tifiim* fanfhfiime forhf ime deus Jfnrituum vniuerjk carnis,a cuius conjpedu fugit ccelum & terra ? ad cuius nutum omnia fi /ubijciunt elementa: te adorent & glorificent omnes creatura tua.
DE HOMINE.
HOMINEM ^€B INITIO CRJZ<s€TP"M ejjek deo ad ipjtws tmagmem,hoc eHadJUmmatn
perfeHionem, m tufhtia vera^
fanchiate.
Teflan-

T cftantur ^acra^ feriptura?.
C *Y En. I. Dixit autem deus , Faciamus hominem ad
imaginem noTlram,fecundum fimilitudinem noflra, J Item. Creauit itaque dem hominem ad imaginem fiam: ad imaginem dei creauit illum. Ft pofiea- Vtditque deus omne quodfecera f , & ecce horni erat valde. Pfai 4 9. Homo cum inhonore effetnon intellexit. E fit. 43. Omnis qui "vocatur tn nomine meo y & adgloriam meam creaut eu-, firmauieum } etiam fieteum.Ioan.j, Omnuper tpfumfael 4 fint ahfip eo faflum e?{ nihil quod faclumft. Eph. 4.
E dofli eFUs in ChriTio de ponere veterem hominem , reno* uari vero fpintu mentuvefira , & induerenouum hominem , qut tuxta deum conditu* eTladiufiittam , &fanflimoniani veram. Coi, 1. ExuiThs veterem hominem induifhs no* uum,qui renanatur ad agnitionem f eundum imaginem eius qui condidit ipfim.
Confentiunt patr? s*
Condidit deus homines , vtji ipfim voluntati obtempera' lufl.Jtpol.Z, tentyCum illo degerent y regnarentq; immortales.
Liberum fui arbitrii , grfuxpoteFiatis inuenio horni* Tertul.lib.t, nem d deo infiitutum, nullam magis imaginem & fimilitu* aduerfiMart dmem dei in illo animaduertens , quam eiufmodi jhvus for - mam. Neq; enim facte , & corporalibus lineis tam varijs in genere humano ad vnifirmem deum exgrejjdi efi: fed in ea fibflantia quam ab ipfio deo traxitfidaiantmam,adforma deifpondentis > & arbitrij fui libertate & potfslatefigna - tus e?{.
Plane deas, deifilius ad imaginem vita immortalitatis *AthanafiTu fis, & fimilitudinem aqmtatisfua fecit hominem , vt homo ^ a jJ um P t ’ in qua tuftitia fattus fuerat imagine incorrupta permaneret , hommxs '
& fimilitudinem voluntatis per operationem ffiritualem > faclorem immitandopofitderet.
Imaginem in eo obtineo quod rationalis funi , id autem Ba/flius. * quod tuxtafimilitupinem eTl^fioxum honisfum.
Faciamus hominem ad imaginem & fimilitudinem no* E pipb.in firantyteflefecundum hoc quod interius & principale horni* Jlnac. nu etUideflfecundum mentem accipitur y ex illo enim quod
& 3 in hae

lAmb .fcrm.
tnPfil. Ii 8 -
Hier.in l.ca. E\ecb.
^ug.hb.de
tjfent.diu.
Idem li. con. tuddof
in homine principatum tenet, quod eum distinguit k beluis, totus est homo aslimandus.
Dominus Jecstudum animum te ad imaginem fzrfimiii- tudtnemfui Jecit,hoc est rationalem,iuslum,pudicum. Jn eo enim ad imaginem es,(i fis iuPhts, v.tfis imago iuPlitia,fifis castas,-ut immaculata intefiguraprttfulgeat.
Imago & fimtlitudo dei,non eficorporis forma,fidmentis,defer ipta adfimihtudinem hera imaginis Chnsli.
Similitudo dei in homine refertur ad opus iuPlitia,dicente domino, Sancti eflote, quia ego fanflas fum deus -repter, de quo S.Paul.infirmato ait.RenouaminiJpiritumetisrejlre .
Primus homo a deo, ex limo terra ad imaginem dei fa- (hlt ef,pudicitia ornatus,temperantia compoftus, charitate circumdatas,immortalitate vePlitus.
Primas homo ftefacius ePt, -vt nihil omnino, voluntati eius reJiPleret,fi vellet deipracepta feruare.
DE LAPSV HOMINIS.
1 NST 1 NCTP SERJ>EN- tiier (ita culpa imaginem det <57- integritatem primam ami/ijfe,ideoque totum genus humanum corruptum ejfe, peccato morti,vartfs^cala-
tn statibus faBum obnoxium.
T eftatur facia feriptura.
C "V En.l.pracepitq; Iehouah Deus homini dicendo. Ex _ omni arbore horti comedendo comedes, estt de aro .1 bore fcientia boni Qr mali non comedes ex ea: nam in die quo comederis ex ea, moriendo morieris. Cap. 3. Et dixitfirpens ad mulierem.No moriendo morieris.Vidit igi‘ tur mulier quod bona ejfet arbor ad vefcenda quodq,defiie/ trabilis ejfet oculis, & concitpi/cib-iis arbor aa inteUigend» fff tulit dejruBu ipjius, & comed. , deditq; viroJuo,& co* tnedit.ca.}.eslda veriait^Deus' /uiaparui/li voci vxorit tue,®- comediPU de arbore illa de quaprtteeptram tibi, dicit do. Non comedes ex ea Maledtfla terra propter te. Gen. 6, Corruperat omnis caro viamfuam Juper terram. Gen . 8,
Cogitatio

Cogitatio cordis humani mala efl a pueritia Jit*. Pjal.fi.
Ecct y in iniquitate genitus Jum , &■ in peccato ealefatl* esi deme mater mea. Htoh.i 4. Quis dabit mundum exim* mundo f ne vnus quidem, pjtob. iy. ifuid esi homo vt tm» mundus Jit, & vt tuTitficetur natus c muliere ? Eccc tnftn- flisfuis nonpoJUitfiabilitatemyty c&h nonjunt mund* in o* culis eius,quanto magis abominabilis & contemptibilis bo * mo bibens fient aquam,iniquitatem. EJa.53. Omnes nos Jt* cut oues errauimus y vnujquifcp ad viam Juam declinauit. fdier. 17. Fraudulentum efi cor homtnts pra omnibus rebus &peruerfum,qun cognofcet illud ? Hof. 6. Ipfi auttmficut t^Adam tranjgrefifuntpafium, tbipr&uaricatifun in me.
Joan.%. t^Amen amen dico tibi nili quis fiterttgenitus den» ho , non potefi videre regnum dei. Et , quod genitum esi ese carne caro esi. Rom.s,, Omnes enim peccauerunt, ac deficiuntur gloria dei . Rom. 7. Noui quod non habitet in me id osl in carne mea bonum. Rom . f.Propterea jient pervnum hominem peccatumrin morf.m introii/., ac per peccatum mors, ita & in omnes homines mors tranfijt , in quo omnes pecca- eunt. 1. Cor. 15. Sicut enim per ^Adam omnes moriuntur» ita & per ChrtTium omnes vivificabuntur.
\ Cpnfentiunt patres.
Primum poffeftonis diaboli vas fachss esi <jAdam y queni Tren. Ub\
& tenebat fub fu a poteflate 9 hoc eTiprauarifationemini- cap.fl. que m ferens ei , ^7 per occafionem immortalitatis mortificationem faciens in eum. Et enim promittens futuros eos tan- quam deos, quod ei omnino noneTipofiibile , mortem fecit in tis y inde (Jr iuTieadeorecaptiuatus y qui hominem capti- uum duxerat flutas esi autem condemnationis vinculis, qui captivus fuerat homo.
Sicut deus, homini vit£ fla tum induxit y ita homojibi tuor Xertul lih .1, tif fi at urii attraxit. con.\iarc.
\Sldam peccando poflerosfuos mortifubieeit) & vniuer- fam rerum creaturam hutc delicio reddidit obnoxiam. f u ji d : a!.co.
Infans non debet prohiberi a baptifmo, qui recens natus Tryph. nihilpeccarit y niji quodjecundum t^Adam carnaliter natas y . > ^
contagium mortis antiqua prima nativitate contraxit . *' *
B 4 Jnftiix

tAynht. Infelix ego homo,quis me liberabit ? Infelicem hominem
lbm.%. dicit quia nafcitur fubpet cato . Nunquid non -nere infelix efl,qu't in hancprstuaricationis hereditatem fuccefit, hofpi- tem ficum habens peccatum , per quod ad illud aditum habet Satanas? Gradus enim fabricauit avidam, per quos ad filios eius expoliator afeendit.
\Au? dever Videte figo fiatres, videte genus humanum, a prima il- ap Ser 4 liusprimi hominis morte defluxtjfe. Etenim peccatum d pri pio homine intrauit in huc mundum, & per peccatum mors, & ita in omnes homines pertranfjt. pertranfjt, pertranfjt ■verbum attendite quod audiuiflis confiderate, videte quid eUpertransijt ? inde eTl & paruulus reus, peccatum nondum fecit,fid traxit. Etenim illud peccatum non m fonte manfit , fidpertransijt, non in illum,aut in illuni,fedin omnes homines pertransijt. Genuit peccatores morti obnoxios primus pec cator,primus prstuaricator. V entt adfanandos de vir finefal nator,qui ad te non qua. yeniTli, venit. Non enim ille de co- cupifientia maris & facmina,non de ill0vinculo concupfien ti£ , quia ergo non qua. venisti ad te venit, liberat te. Vbi te inuenit? Venunjlatumfub peccato, iacentem in morte primi hominis, trahentem peccatum primi hominis,habentem reatum,antequam haberepofiit arbitrium.
'iAugufi.de Natura vero illa hominis qua vnufquijq; ex t^Adam fut.et Crat. nafcitur iam medico indiget,quiaJana non ejl.
*** DE PECCATO,
T ECC^tTFM ESSE QJf 1 C QJf 1 D legi dei repugnat.
T eftatur facra feripttua.
D E ut 2 ?. Maledtflut qui non fiatuerit verba legis ifitus facienda illa. EJa. 24 . Et terra inutilis fa= eia e71 propter habitatores fuos ,quia pmuaricati Jient leges,mutauerunt ius, dljjolueruntpaliumficuli. Hier. 4 4 ■ Non obtemperauerunt, nec inclinauerunt auremJit a m , vtconuerterenluramaliciafua. Hier. 6. ^AuditerratEc* se ego adduco malum fuperpopulum tjlum ,fiucium cogita *
tiomm

tionum eorum, qui -oerbis meit non attenderunt, & legent meam reprobauerunt. Ole. 8 .palato tuo adhibe tubam, td~ quam aquila yenit hofiia, contra domum fchou&ieo quod tranjgrefiifuntpallam meum, & in legem meam prauari- catijunt.Rom .3. per legem agnitio peccati .Rom.j.Vbi non tTl Lexibinon etl tranfgrefho. Rom.yQuidergo dicemue?
Lex peccatum etl ? imo peccatam non cognoui, mji
perlegem, nam etiam cupiditatem non nojjem n fi lex dtxif fet. Nonconcupifces. I. Ioan. 5. iiuifquis committit peccatum y etiam legem tranjgrediturtnam peccatum (ci,vciaice)le gis tranfgreJiiofUj »
V Confpntiunt patres.
Nihil aliud malum etl,quam deo n r n obedtre, toUtth"
Iduidetlpeccatum nifilegh di ( iricatio,&cale- '/;£ j.
Pium mobedientiaprxceptorurn. Paradyjo.
Peccatum e?l omne dillum, velfallum, W concupitum, ^fugrift.hb. quedjit contralegent dei. v contraTauft.
DE LIBERO ARBITRIO.
HOMINEM NON KENyCTPM, IN acHomhus internis ,Jj>intualihm et diurnos, no fiolum nonpojje aliquid juis ^tribus praifiare, verum etiam nec tntelleHu percipere, nec voluntate eligere. Cum vero homo regeneratur, Deum gratuita jua mijencor dia tntelleftum illius fic illuminare virtute Jjnrttm fanfli, vt qua! DeiJunt, ate^adfalutem aeternam faciunt,pofsit cognofcere: Deinde esr voluntatem hominis fic moderari,vt quae Dei fiunt velit, cr ad »
honos aeltones crialatf rferatur.
Teftiitur facra feriptura.
G En.6. Non difeeptabitjpiritus metu cum homine in
feculum,eo quod tpje eTi caro. Pfal . ^ <_Sl fchouct 77 grcjjM hominis diriguntur, & -viam emsyult. Pro,
ZQ.isi lehouahgreffw yiri diriguntur, homo autem quo* -
B j modo

modo inteUigit viamfetam. Hier. 10 Nosti domine quod no ost hominis via eius y nec eTi viri ambulantes ,>t prapareZ' grejfum tuum. Mati). 7. Nonpoteft arbor bonafucha malos ferre y neq; arbor putris frufius bonos fetre. Io an. 3. Ho* n*o nonpoteTl recipere quicquam y ntfifuerit ei datum e calo. Joan . 8. Si ergo vos Jilius vindicauerit vere libert eritis . I0an.x5.Nam abjq,; me nihilpoteslu facere. Pfal. 8 O.Dem exercituum conuerte nos: & lucere fac faciem tuam & fer* itabimur. Pfil.14.3. Docemefacere voluntatem tuam y quia tu es detis mens. Spiritus tum bonus deducat me in terra re • lia. Hier 31. Dabo legem meam in medio S eorum y & in cor * de eorum deferibam eam: fty ero eis in deum , & ipfierunt mihi inpopulum . Thren ♦ 5. Conuerte nos fehouah ad te & conuertemur. Efech. 3 6. Dabo vobis cor notium y ^r Jpiri* tum nonum dabo in medio veftri:&auferam cor lapideum r carne vefera , daboq; vobis cor carneum. Etjpiritum meum dabo m medio veTlri , efficiamq * vtin preceptu meis ambis* lett$i&tudteia mea cuTiodiatis , & Jactatu tila. Matth. 13, Vobis datum eTl nojfe mysleria regni coelorum.Matth. 16 . Caro &• fqnguisnon reuelauit tibtyfed pater meus qui esi.in («lis. Joan. 6. Nemo potesl ventre ad me nifipater qui mi* Jit me traxerit eum. Rom. J Scimus quod lex[piritualU efl 9 ego autem carnalisfum , venditus fub peccatum:quo.dentm perpetro, non agnofeo non enim quod volo, hoc ago:fedquod odi , hoc facto. 1. Cor. 4. Quid, habes quod non acceperu? quodfi etiam accepvsli , quidgloriaris vt qui non acceperis * X.Cpr.if. Gratia dei fum quod fum. Eph.l. Omnia ejjieit ex confilio voluntatis fu£. 2. Cor. 3. Non quod idonei fi* mus e% nobifipfis adcogitadum quicqua y velut ex nobifipjis* fedquodidomifumus tdexdeoeTi. Gal. J. Caroconeupifi cit aduerfia fpiritum. Spiritus autem aduerfm carnem , hae auttm interfi oppofita funt , vt non qu&cunq; volueritis fa* ciatis Rom, 9. Noneil eius qm velit,neq; eius qui currat 9 Jed mfirentis dei.
^ Confentiut# patres.
Cyp.h.ep.i' DeieflydtiinqmmtHomne qmdpoffumm y tndeviui* J ‘ ’ ’ r mm mdepQliemHt*

Quis reliflusefl x nobisgloriandi loeut,recordantibus om* ^ niaex deo ejje. Si noninomnibus opus esldflmifiricordia, J '
etiam omnia nobis .tanquam ex notiro fint vindicemus.
Frusbra femper oramus, fi in no siro arbitrio eTl facere „
f 1 Hier.lw.s.
quod volumus. ,ni
tta humana naturam prima nominis prauaricattone vi- tiata, etiam inter beneficia, inter precepta & auxilia dei, mb.de vo. femper in deteriorem esiprocliuior voluntatem, cuicommit-& enU M ' clf ti non efi aliud quam dimitti, fjacitaq; voluntas vaga , ('«« certa, inflabilis, imperita, infirma ad efficiendum, facilis ad audendum in cupiditatibus caca, in honoribus tumida,curis { anxia, fujpicionibus inquieta,gloria quam cupiditatum <*• uidior, fama quam conflantia diligenlior & per omnem Jui experientiam miferior, fluendo his qua concupiuerat, quarti carendo nihil infuis habet viribus,quam periculifacilitate.
Ferum cfimaonas arbitri liberi vires cum homo conde- . .
. . r .Aur.ievtr.
retur accepit,Jedpeccando amtfit. ..d oli Hr 2.
Libero arbitrio male vtene homo,dfffcperdidit et ipjum. ‘
Deus enim Fi qui operatur & velle & operari,pro bona basby.ad
voluntate.Vbifatis offendit apostolus, etiam ipfam bonam f* ur ' ca ’ !°‘ voluntatem in nobis operante Deo fieri. Nam fi quaramus, JtdUymp.li. vtrum donum Dei fit voluntas bona, mirum fi negare quifi- quam audeat.
Quapropter vt in Deum credamus. & pie viuamus,non .Ad'. Vitalem volentis j neq; currentis, fid mi ferentis Deiefl. Non quia epifi.iaq. velle jjr currere non debeamus, fed quia ipfe in nobis, & vel Ie operatur & ourrere.
Dominus vt refponderetfuturo Pelagio, non ait fine me j. difficilepoteflis qutequamfacere,_fed ait: Sine me nihil pote- flufaeere. Et vtre/ponderetfuturis etam iflis,in eadem ipfit ‘ • zxa V 1 ‘ Euangelicafinientia non ait; Sine me nihil poteflis perfi* sere,/efifacere. Nam fiperficere dixifiet, pojfent tfii dicere, non ad incipiendum bonum, quod a nobis efi ,Jedadperfio ciendum effe Dei adiutorium neceffarium. ^ f
St vis potes mefaluare,ego autem, etfi.vedemnonpo/fum. z
Magna efi multitudo mifiriarum mearum mecum. Velle quidem mihi adtacet,perficere autem no inuenia. Velle quod /
bomm efi nonpojjurn, nfitu velis, nec quod volo poflfum, fiVOv/fi
nifi

tiifi tua potentia me confortet,td quodpojJUm aliquando lo,nt(i tua voluntas fiat, fient in calo & in terra. Et quod "polo poJJum ignoro jiifi tuafapientia me illuftret.
eAmhrof, de Licet infit homini bonum nolle, tamen nifidonatum non
vocgenlt.i. habet bonum "pelle, & illud contraxit natura per culpam, hoc recipit natura per gratiam.
Jtug, dete ^ eU6 * n cvr dibm hominum atq; in ipfi libero opera -
dcg.dog.c.2j tur ntbitYto,vtjan£la cogitatio,pium confdtum,omni> j; mo • tus bona voluntatis ex Deo fit: quia per illum aliquid boni poffumuiyfine quo nthtl pojfumus.
DE LEGE.
LEGEM DEI ^C NOBIS BEQTI^EBJE puram } perfeHam Cr perpetuam obedientiam . Neminem vero mortalium tn hac vita (excepto chrtjio) talem obc~ dientiam proflare poffe .
T eftatuv facra feriptura*
D EVT. 6 . Diliges lehouam Deum tuum, ex toto corde tuo, & ex tota anima tua, & tota fbrtitudme tua. Leuit. i$. Diliges proximum tuumficutte- 'tpfum. Exod. 20. Non concupifies. Deut. 27 MalediHut qui nonfiatunit vvrba Legis tflius, faciendo illa, PJal.i 4. Jehouah e cceiu profpexit jiiper filios hominum , vt videat *nfit mieUigens, querens Deum. Omnes declinauerunt pariterfxtuerunt,non efl faciens bonum y non efl etiam vnus, Jfa. 6 $. Eramus autem y vt immundus omnes nos, & t*n* quam veftimentum inquinatum omnes iuflitia noflra : Ecce iratus es y quiapeccauimus:in in ipfisfuimus ih feculum # PJal • 130. Si iniquitates obferuaueris 6 Iehouah , Domine quis Jlabit ? Pfid. 143 .Et ne venias in iudicium cum firuo tuo, quia non iuflificabit Je in confpeflu tuo omnis viuens . Matth. y. Omnis quiiraftitur fratri fuo temere,tenebitur it* dicio. Et: Omnis qui afpicit mulierem ad concupifeendum eam,iam adulterauit eam in cordeJuo,Luc,iy * Quumfice*

ritis omnia qua iniuntta Cunt vobis 9 dicite: Serui inutile 4 Jumus:quod debuimus facere 9 fecimus, t^Atlo.n. Perbunt ( Chrijium ) vobis rermfiiopeccatorum annuntiatur: ab omnibus k quibus non potuifiis abfolui per le<*em Mofi abfithdtper hunc omnis qui credit abfoluitur.Rom. 3. Propte • rea ex operibus , legis nulla caro iujlficabiturm conjpefhs eius ,per legem enim agnitio peccati. Rom. j. Lex iram efficit JiquidemvbinoneTl (ex , ibi nec tranfgrefiio eH. Rom,5. Nam legis impotentia cum nihil pojjet in carne, Dernfuo ipjius filio mijjby conformato carni peccato obnoxia , idj; pro peccato y condemnauitpeccatum in carne. Rom.7. Lexjpirio tualis efiiat carnalisfium, venditusfiubpeccaturri. Oal. 2.
Non iufiificabitur ex operibits legis vlla caro. Et,fiper /e- gem e?l iujhtia , Chnflusfine caufa mortuus efl. 1 Cor. 4, Nullius enim rei mihi confictus fumfidnonper hoc iuflfica» f tus Junii Philip .3. Non quod iam apprehenderim, aut iam
| perfifhtsfimfedperfequor anquoq; apprehendam l.Ioan.i . St dixerimus nos peccatum non habere:nofipfosfallimus Veritas in nobis non esi i
Confentiunt Patres*
Si L expotuijjet lumenpr&btre Gentibus ipjkm recipien - Tnjl.dialxii tibus,quid opus futjjet nono Tejlamento: quod Deus promi* Tryph. JitJemiJJurum .
Spiritualis cum lex ejjet 9 manifefiauit tantummodopec- Tre.li.i.e.20* catum,non interemit.
Non tantum abflinere debemus a matis operibus i fed Jdcm4.ca.27 etiam a concupifiehtta eorum .
Hac eTl hominis verafapientia,mperfe£hm fe ejje noJJe< Hieronymus isdtq; (yt ita loquar ) omnium in carne tufiorum imperfecia perfectio eTl. , .
Et lex habuit iuflitiam fedadpr&fens,non quia iufiifica - m ' a a '*
retapud Deum: Remittere enim peccata nonpotuit , vtde peccatoribus faceret iufiosfed ad hoc data ejl,vt terrori ejjet, prouocans homines ad bonam vitam, irreuerentespuniens, ideocj; non eTl data lex qua pojjet viuificare, fed condemnare. tsfug.deffiift
Proinde hoc primum praceptum iufiitia,quo tubemurdi • C^biera, ^
hgere

Jlu.it fitir. DomtAum ex toto corde, & ex tota anima, ex tota (p liter*. mente, cui e?{ de proximo diligendo alterum conjequens, in
illa yita implebimus , vbi videbimus facie ad faciem-. Sed ideo nobis hoc etiam nunc praceptum esi, vt admoneremur quid fid.e expofcere,quo fpem prxmitter e, jy obltuifcenda qua retro funt , in qua anteriora extendere nos debeamus, estt per hoc, quantum mihi videtur, in ea qua perficienda eTi iufittia, multum tn hac vita ille proficit, qui quam longe fit a perfectione infinite,proficiendo cognofitt. dehhiEstr. Omnia mandata Dei implentur, quando quicqucdnon
cap.iq. fit ignofcitur.
Idem de pec. Si quaritur, vtrum in hac vita aliquis Jitfine peccato,
mer.h.i.c.y. ejfe non credo , magis enim credofiriptura, vbi fandorum voxeTi:Si dixerimus quia peccatum noti habemus,nos ipjbt Idem et>ht6 fidimus, & veri'as in nobis non efl, propter illudimper- adllicron ' vitium: fi dixertmus quia peccatum noti habemus,
nofipjbsfidncimtts, <& veritas in nobis non esi, propter illud etiam vitium quanttimlibct projecerimus necejfarium esi nobis dicere:dimitte nobis debita nojlra.ex quo vitio non iu• flificabitur in conjpedu Dei omnis viuens.
Idem inffil. Si iniquitates obferuaueris Domine, Domine inquit, quis fujlincbit ? JEcce apparuit de quo profisndo clamaret. Clamat enim Jitb molibus eprfiuthbus iniquitatumfisarum. Circumjpexitfi, circumjpexit vitamfuam, vidit illam vn- diqueflagitijs p? facinoribus Coopertam: quacuntf; rejpexit, nihil infe boni inuemt , nihil illi iuflitU ferenum potuit occurrere.Et cum tanta & tam multa peccata vndiq;, & ca* ternasfielsrumfisorum videret,tanquam expauefiens exciit- r/iauit: Si iniquitates obferuaueris Domitte, Domine quit fuflinebit ? Non dixit fjo nonftiflineo : fid quisfuflinebit. Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis, accufari omnes confiientias cogitationibus'Juistnon inuentri cor caflum,prxjumens defisa iuflitia, quodquia in * nenirt nonpotesl,prsefismat ergi omnium cor de mifericordia domini Dei fisi, eir dicat Deo. Si iniquitates obferuaucris domine,domine quis fuflinebit}
Chryfojl. ad Lex issbet omnia fieri qua in ipfetfiriptafiunt , ac nonfit-
tap.i. cientem punit. Omnes igitur tlll mortui fumus,ei quod nullus
tam implet, D E

DE IESV CHRISTO*
% i.
IBSrM CHEJSTPM j/fETEEJZi DEt ttttrnutn Filium,t/erum hominem ejjefaftuntj, conceptum e jjnntufknfio, (p- natum ex Martajcmper virgine.
T eftatur Scriptura.
P R \ytF- T ERE %y 4 (dixit leboua Desuadjerpt- ttm } inimicitia*ponam inetr te, & ipfitrn mulierem, & interJimen tuum, fifemen eius fipfism conteret lio ii caput. Gen.ll. Et benedicentur in femine tuo onmeigentes terra Gen. 4 9. A 'en recedet fceptrum de lehuddb, fi legislator d pedibus eius,donec veniat Stloh.Deut.iZ.Proo plietd e medio ehuifiatnbus tuis, vt egofum,fufcitabit tibi Jebouah Deus tuus. Ifa.p. Ecce virgo eritpragnans parient filium: fi vocabit nomen eius Immanuel. ifa.p. Par- stulus enim natus eilnobis,filius datus eTl nobis./fa.11. Et egredietur virga de femine tfai, (£r Juratius de radteibu* eiuscrefiet.Jerem.il. Ecce dies veniunt,dixit Jebouah, (fi fufeitabo Dauidi germen iujhtm, (fi regnabit rex, (fipro- Jheri aget,(fi factet tudteium (fi iujlitiam in terra. In diebus eius faluus erit hhudab, (fi I/rabel habitabit confidenter: (fi hoc nomen eius quod vocabunt eum lehouah tujhu ttoJfer.Dan.p. ,Sib exstu fermonss de reducendo populo (fi edtficando Hterufalem, vjq- ad Cbrijlum ducem,>hebdomadafeptem, hebdomadafexaginta dua. Micb.f. Tn autem Hethlehem Ephrata,parutila es, vtfis in millibus ludahtex te enim mihi efiredsetur, vt Jit dominator in lfrael,fi egrefi fiu eius ab initio, a diebus Jeculi. Pfal. 4jr. Puli heres admodum prafiliis hominum. lYl.it ib. 1. Pariet ( Marta ) plium, (fi vocabis nomen eius lefum. Luc. I. Concipies (fipariet filium: ac vocabis nomen eius lefum. Et, Spiritus fitnCiu* Juptruemet sn te,(fi virtus altijhmi inumbrabit te.propterea id etiam quod nafceiur ea tefanciuni, vocabitur filius Dei. iaan.i.Etjermo ille tarofaUm tsi,fi commoratus esi inter

ms.Rom. i. (‘Paulusfeparatm adpradicandum^Euange « l Itum quod ante promiferat per Prophetasfuos in feripturis \ fianfhs dejlhofuo fafto ex femine Dauidis y quo ad carnem, Phil. 2. Cum (lefm Chrifius') ejfeetin firma Deunon duxit | rapinam parem efie cum Deo . Sed ipfefe inaniuit firma ' feruifumpta,fimdi$ hominibus fa£lus y <& habitu compertus | vt homo. Heb . i. Semen t^Abraha afiumpfit.i . Io an. 4. Omms fpiritus qui confitetur lefum Chrtflum in carnem yenifie,ex Deo eTl.
Confentiunt Patres*
Verum corpus Mariapeperit: quod tum effit quafinatu • * Tgnat.adTral r& diuina domicilium y vereq-, natus esi Deus die XoyoS,tale iuinos. nimirum de virgine corpus indutus, quodbac omnia-, qua propria fiunt corporis hiimaht y hobifcum communia haberet, omnes homines in maternisfingit vifeeribus y ipfie quoq; Jibi verum corpus in Maria vtero y exfolis feminibus virgis neu,abfij; omni feminis virdis commixtione effiormauitdbiqi Jicut noSyConfeseto temporis curriculo,geflatus ejhquopera&o vere natus,maternisq; vbenbus ablaclatus,communi hominum cibo,potuj; vfiu esi,
ftt.fi. ad,Ant. Nunc autem imperij veflri temporibus, ex virgine homo
pium Orat, genitu* fiuicta Patris confiltum & voluntatem 7 propterfalu- tem ei credentium nullificari, etpafiioneJubireperfeuerauiU ■ Cbryjofi tam € $U qm esifplendor gloria y qui efl <a- .
Hebr*z. rafierJubflantiet, qui fecula fecit y qui fedet in dextera patris,
i fi e voluit & fiudutt fiat er nofler in omnibus fieri , & pros pter hoc angelos reliquit, & alias virtutes, &ad nos defeen • ■ dit,& nos apprehendit*
Jfug. contra Nos autem Chriflum dominum i verum hominem fiifie* fylani, cap.2, pifie credimus m ipfe vifibihter inuifibihter hominibus apparuifje, in tpfo tnter homines conuerfatum fuiffe , in ipfe ab hominibus humanapertislifie , in ipfe homines docuifje,a quibus efiet recedendum , quid effiet perfiuendum y quo e fi et tendendum. Totum autem hoc nulla fecit necefiitate, vnde ipfe ait: Propter hoc me pater diligit, quia ego pono animam meam.
Dicat mihi ludam incredulus,quemadmodum virga ari*
da fien*

t' 11
I
i
1
9
<
i
i
•t
e
i
d* fonduit,&floruit, & nuces protulit: & ego dtcdilli, qu» modo virgo eoncepit &peperit. Sedprofecio ncc Ind.tus vir g£ poterit explicare conceptum,nec ego virginis partum.
II.
IN VN E^fDEMgr E EEEJON^t qua efi leftu chnflm, iitM illa* luturas,diurnam et humanific vnttws ejfe, vt mutata aut confuji non [int,fed vt vnum vcptsccpLtvojj con- Jlituant,ifaluh vtriuj ^ naturafub- jiantia cr proprietatibus.
Teftatiir facra fcriptura.
HI E R. 23. Sufiiidbo Dduidi germen iuflum. Et mox: Et hoc efi nomen eius, quod vocabunt eum lehmah iufim nofter.Mich.j. Ex te {BethUhern) egredietur, V t Jit dominator in Ifiael , ei egrejjus eius ab initio, a diebusficuli » Matih 3. Et ecce vox de codisdicem > Hic efi filius meus dileclmpnquo acquiefco, loan.l. Et Sermo ille caro fadus tSi,& commorauit inter nos.Lue ,1, Id quod nafietur ex te fiindum y vocabiturfiiius Dei.Rom. 9. Ex quibus(Jfiaelt* tis') efi Qhrifius quo ad carnem, qui eslfuprd omnes Deus laudandus inficula. Ephef. 4. Cateru illudafiendit, quid efi nifi quod etiam defienderat, tn infimas partes terra. Qui de * fcendit ipfe efi , qui etia afeendit longeJuper omnes coelos , vt impleret omnia. Gal: <\.*Poftqua venit plenum tempus,emi jit Deus filiumfuum, faSlum ex muliere, facium legi obdo- xium. Colof.2 ,. In eo habitat omnis plenitudo deitatis cdrpo* taliter. Phil.i. Cum (Chrifius lefusfijfit hifirma Deipion duxit rapinam, parem effecum Deo. Sedipfi fi inani uit r formaf j ruijUmptafimilis hominibus fadus, & habitu com pertus vthvmo. i.Tim. 3. Etfinecontrouerfia magnum efi pietatis myTlerium * Deus conjpicuus faflus esi in carne, iu~ fiificatus esi infiiritu, conjpechts esi ab angelis, pr&dicatus esi gentibus,fides illi habita efi in mundo, jurfum receptui isl ingloriam .
C
Ctnfin*

Confentiunt patres.
fidet.
Idem .
Iren.lib. 4.
TcrtuU.cont
Traxeam.
fyna.adTrat. Nulli pateant aures veflr&, qui aitquidafferat ppuodk Chrifio Icfu, fi Ito Dei, defemine Dauidis ex Alaria fafh, alienumfit atq; indignum. Re ner a enim <& ex Deo, & ex virgine naturam habet: non eadem quidem ratione ( cum Deus bomoq; diuerfi (int ) fidcorpus difiin&e djjkmptum balet fecundum illud KoyoshiC, carofafhueTi, & in »0- bis habitationem inflitutt, expers omnis peccati.
Enimuero Chrijlus no e diuinttate & humanitate Chri- ujhn.expofe € f- c clus e$},nec aliude?l, qnam duotfia, vtrafi videli* cetjjoc esIyDeus <& bomoujui D eus ej]e intelligitur ex pro* digtorum operationeihomo autem ofeenditur ex aquabilibus, irreprehenfibihbas natura noflrstperpefiionibus.
Manet quidem corpus, fiqutdem Deus corpus non tTlfam tlumeft quide corpus particeps diuinst dignitatis ,no natura, i>ui ex virgine Emanuelem prodicant, vnionetn verbi Dei cumplafmate ipfius defertbunt.
Inuentmns vfp quaj; filium Dei&filiis hominis ,D eum hominem,fine dubio fecundum vtramq-fubflantiam, tn fu a proprietate diflantem.
Clem.inPar. Hic verbum Cbriftus,& vt nos olim effetnusferat enim in Deo vt bene efjemus caufafuit. Nunc autem apparuit
hominibus hic tpfe , verbum qm filus eTi ambo , Deus & homo.
Cauendnm e?l ne inducamus ctuierfam aliquam fubflanm tiam,quam tamen velimus capacem ejfeproprietatumprima fubjlantia*
tjfthcm de in dVoycs non colligatus eH corpori, fedipfi corpus continet ,
Carn verbi. ** & tn €0 fi textrA omnia^ <& tnfinu patris, neq; cum fit in omnibus,fit pars aliorum,fid omnia vitamfufientationemq; ab eo accipiunt.
Fitcaro verbum, hoc eTl, homo Deus.Et qui homo eflin codis e?l,<& qui Deus ef/ de ccehs eTi. o Afcendit defeendens , tgy non defeendit afeendens. Efl qui erat, & quod esi tson erat.
In verbo intelligo Verum Dei filium, in carne cognofio gyVnit.Dei yerumbominufilium, & vtrumq; fimulin vnaperfina,
Ca P- z - ' Dei&
JfthdH.hb. de Synodo.
Hyl deTrin. bb. 10.
*Att.de Tnn.

Dei & hominis inheffabill gratia largitate coniunclum. ^ » a( [f a r
Necfepararifds. eSi filium hominis afilio Dei, quiaipfe ' J ‘ filius Dei facias esi filias hominis , non imitando quod erat' y fed affumendo quod non erat.
Totus homo cum verbo, & verbum cum homine, & ho- InFfeltf- mo & verbum vnus bomo y & verba & homo vnus Dem,
Daarum naturarum fatlaeH vnio , quapropter vnum CyrtU.tn epi. Chriftum^vnumfilium, vnum dominum confitemur, ficun- adOnenU dum eandem inconfufk vnwnis intelligentiam. Confitemur fitnflam virginem Deigemtricem, propterea quod verbum Vei incarnatum , & b omo facium fit i & iam inde ab ipfit conceptione , in vtero illitufibijpfiex ea ajfiurnptum y inierit templum.
Laudantes inhumanattonis modum, videmus duas naturas fimul inuicem conueniffe,fecundum vnionem indtjlrafle, inconfufi,injeparabditer. Caro enimearo esi, & non deitas, quamuisfaclafit Dei caro. Similiter & verbum Deus e¥h /y non caro, quamuis propriam fibi fecerit carnem, iuxta di* fpenfiationem y vnus ex vtrijq; fafttts eTtfilius.
Homo nominatur t natus ex virgine ettamfi fit Deus & patris verbum i. quia particeps e?l fangumis & carnisficut nos. Sic enim conjpettus eslin terra,ncc desijt effe quod erat y fed cum ajfnmpfijfet uofiram naturam y perfe fle retinuitJuam
proprietatem. Theod dial ■
i<W Deum verbum in carnem mutatum effe dicit, ne v*£ num quidem relinquit filium. Namipfia caro per fe non efl filius.Nos verd v num filium confitemur,qui femen ^Abra - ht affumpfiiy & qui diuinus efl ^HpofloLus y & qui horni - num faiutem reparauit.
Immutabilis quidem Dem A oyoi & erat f & esi & erit, humanam vero naturam affumens y homo fiaclrn esi. Decet ergd nos vtramq; naturam confiteri , affumentem & ajfumptam.
Cum de naturis loquimur fiuumcuiq- tribuamus, & fiamus quadam effe diuinita tis, quadam humanitatis propria .
Cum autem deperfona verba facimm, communicandafiunt naturarum propria, <& hac atq; illa/dluatori Chrifiotn* bitenda fiunt > & idem appellandus e?i & Dem & homo^
C i & filius
DUlx
id mu

filius Det , & filius homtnts, & filius Dautdis, & da- minus Dauidis, & fimeti <^Abrah& y & conditor K.S/brah&, Ego ytrumq; effugere fcopulum cuptQj<& impia confufio* nis,<& impia diuulfionis. Mihi enim Ytrumq;, nefarium >/- detur, & ynum filium diuidere in duos , <& negare dualita * tem naturarum .
Nonergd in aliam naturam mutatum esi do mini corpus, fid manfit corpus dtuinagloria plenum , & ffargens lucis radios , cuifandorum corpora erunt conformia,
Vigil.lib . 4 . Vntu Dei filius, idemf hominis ficlus filius y circumfirim biturloco, per naturam carnis fu& y <& loco non capitur per naturam diuinitatisfua. Hac esi fides & confefito catholim ca, quam ^s&poftoh tradiderunt,Marty res robor auerunt y & fideles nunc yfq; cufiodiunt ,
III,
V 0 M IN V M NOST/^FM 1ESFM chnjlum felmtorem illum ejji , quem Dem primis parentibuspromijit, m quem omnia Prophetam vaticinia concurrunt, cw^foli conuemt,quic- quul de MeJIta pradiBu ejl mfiripturit.
T eftatur facra fcriptura.
Gen.^.Ipfum femen)conteret(JerpentT)caput. Gen.Xl, 1 2.2 < 5 . 2 8. Et benedicetur in femine tuo omnes gentes terra, Gen 49 . Non recedetfieptrum d lehuddb, & legifiator d. pedibus eius y donec yeniat Siloh . PfaL 131 . Iurauit lebouah ipfi Dauid yeritatem, non auertetur ab ea, defiuclu yentris tuiponam fiperfolium tuum. /fi.11, Et egredietur yirga de femine Jfii, & firCtilitide raditibus eius crefiet. /fi. 40 . Ecce dominus lehouab cum forti exercitu yeniet, & bra* chium eius dominaturfibi. Jfi.^x, Eccefiruus meus, inni• tar ei:eleflus meus y inquofibi complacuit anima mea. Ifa% 4 Rorate caeli defuper, & coeliflillent iuftitiam,aperiatfifi terra,&proueniantfilus & iufiitia.Ifa. 46. Foco ab orien te auem,de terra longinqua yirum confilfj mei f locutus fum
tyboc
[dem*
Idem.

& hoctpjum adducam i firmam & factam illud. Jfit. 49. Leue eTivtfis mihi ferum adJufiitandos tribui lacob , ad reducendam defilationem Jfraelis: etiam dedi te in lucem gentium y vtfisjalus mea vfip ad extremum terra ./fit. 52 .De nudauit lebouah brachiumfandumJuum,in oculis omnium gentium, "videbunt omnes fines terra falutem Detnoflru
lfii. 6 1 . Spiritus dominifuper me, ec) quod vnxerit lebouah me,adannunciandum manjuetis mifit me.Ifk. 35. Tunc ape rtentur oculi cacorum yty auresJurdorum patebunt. Tunc fiiliet vt cerum claudus > & laudabit lingua muti. Jfa. 6 2. Eccefalus tua ventt. Hier em. 33. lebouah iufius nofler * E^ech . 3 4. Ecce ego ipfie requiram oues meas , quaram
e0s.Zacb.5t. Exulta valdefilia Syonjubila filia Hierufa - lem: Ecce rex tuus veniet tibi luflus, &Jaluatcr,mitis,& fidensfuper afinum, gy fiuper pullum filium afina. Mal.$. Veniet ed templum fisum dominator , quem vos quaritis, & legatus foederis, quem vos optatu, ecce venit dixit lebouah exercituum. Luc.i, Sicut loquutus cTi ad patres noflros,nimi ru ^Abrahamu y & femen eius.Luc.i. Sicut locutus e?l per osfandorum qui a ficulofuerunt Propheta rufii oruvn.Aiatt, II. Caci vijum recipiuntclaudi ambulant,leprofimun* dantur , gr Jurdi audiunt, mortui excitanturpauperes eu angebantur, L uc. 4. Hodie impleta e?l hacftriptura au* dienttbus'vobis . Luc. 24. Nonne hac oportuit pati Cbri* flum, & introire in floriam fiuam ? Et exorjus a Mofe & om nibus Prophetis, interpretabatur illis tn omnibusfiripturis, quadefifcriptaerant. Eodem capite. Hifiuntfirmo nes, quos locutus fum ad vos, cum adhuc efijem vobifcum, quod fiilicet oporteret impleri omnia qua fcripta fiunt in lege Mo - fis &, Prophetis & Pfal.deme Ioan.i. Inuenimus illum y de quo fcripfit Mofes in lege 9 et Propheta, lejumJiliu lofiphillu Na%armum.%^Ado,^. Omnes Propheta a Samuele,(£r ije qui deindeficutifiunt,quotquot locutifiunt y etiampranuncia - runt dies flos.Differebat fum Theffalonicenfibtts ) ex fert - pturis, adaperiens & proponens 9 oportuiffe Chriflum pati rejurgered mortuis : ($r bunceffe Chriflum lefium y quem ego ( inquit)annnncio vobis.Rom, 1.Paulusferuus Jefiu ChrtJH vocatione %ydpoflolHS,fiparatm ad Euangelium Dei,quod
C j ante

fgwiliuA ad ttAagnif.
Iuji.Orat.ad Vfnton.
fren.Ub.^.
Clemens. 6. Strom.
Lactantii*.
*tntepromifirat per Prophetas Juosin fcvipturh fanflis. X. Cor. i. Quotquot enim fiuntpromtfiivnes Dei , in ipfo fiunt etiam & amen.
Confentiunt Patres*
Propheta jpirttu eum ( Chrifium ) prcjpicieb ar,t,exfpef\4 bantvt doflorem y exoptabant vt dominum atq; conferunto * rem. Ipfe(inquiunt)vemet gr Jeruabit nos.
Nam qua tandem ratione homini crucifixo fidem habe• ternus: primogenitum eum vnigeniti Dei efje credentes ab eo humanum genus vniuerjum iri indicatum , mfi tefiifi- cationes ante de eo quam homofaflus aduenit, promulgatas inueniremus,& rem ita a fiam ejje -videremus.
Vnus & idemJpiritus Det in Prophetispv£coniauit,quis & qualis ejjet aduentus domini, inJeniortbus autem interpretatus etl bene } qua bene prophetata fuerant. Jpfe & in isdpoft-ohs annuntiauit y plenitudinem temporum adoptionis yenifje^proximajje regnum ccdorum, & inhabitare intra homines credentes in eum qui ex -virgine natus efi Emanuel.
Petrus in prodicat io ne de pojiolu agens, inquit. Nos cum reuolueremus eos quos habemus Prophetarum libros, quialicubip parabolas,alicubiperanigmata, ahcubicufide difertis -verbis ChriJUl Jefium nominat,inuemmui aduentim eius,& mortem, <& crucemreliqua tormenta omnia,quA cunq; illi intulere Judai,t& refurrefltvne, & tn coelos ajjum• ptionem , prius eJJproditiam quam EJttroJolyma conderentur , ficutificnpta junt hac omnia , qu£ ipjiim pati oportuit, qu&cppofiea Junt futura. Ea tpfia cum cognouijfemus Deo , credidimus per omnia qu£ in ipjum Junt/cripta.
Non idcirco a nobis creditus Chrijlus y quia mtrabiliafe * cit y quia -vidimus in eofiafla effe omnia, qu& nobis annun - ctatafunt vaticinio Prophetarum .Fecit mirabilia-magnutn putajjemus, vt & vos nunc putatu , & lud£i tuncputaue - runt, fi non illa ipfia faflurum Chrifium, Propheta omnes ■pno JpiritupradicajJent. Non igiturJuo tefiimonio(cui enim defe dicentipotefl credi ) Jed Prophetarum tefiimonio, qui omnia qu& Jecit & pajjus eTimultd ante cecinerunt, fidem diuimtatis accepit .
Prome

Pro me aduoeattto apud patre Cbrtfim efi,pro me Clrifti fungitis ejfufm esi, facta cft mihi culpa mea merces redemptio tth,per quam mihi Cbrifhts advenit, fspter me Chriftu* mor temgujiauit ,fi-u£luofior culpa quam innocentia y innocentia arrogantem me fecerat , culpa fubietlum reddidit. Et tantorum illius beneficiorum participes omnesJiunt, qui in eum cre duntyfiue lud&ifuegentiles, ipje yniws Jideidux & confum mator, per quem peruenitur ad patrem; nec aliud eTl nomen, fub ccclo datum in quo oporteat nos faluos fieri.
Venit Chrtjhts,complentur ineius ortu,y ita,dialis faCHs, pafionibus,morte } reJurreTUone } ajcenfione, omniaprxconia
Prophetarum*
Pradicfafunt omnia: exhibentur omnia , it Euangelium per orbem humanum. Omnis labor humani genens tn hoc tempore tejiimonium dicit. Implentur omnia qua inJcripturis pr£diclafmit. Sicut yfq; ad hodiernum diem omnia yenertit, Jic & qua rejlant,euenturafunt ,
O beata ecclejia,quodam tempore audiuifli,quodam tempore yidiJH. ^Audiuit tn promifionibus, yiaet in exhibitio* nibus. t^Audiuit in prophetia,yidet in Euangelio. Omnia enim qua modo complentur y anteaprohetataJunt.
In illo impletum efl,quicquidpro falute nofirapyopheta - tum eTl: quoniam ad illum omnia qua diuinitus fcnptajtint referuntur. I-Joc autem in terra efje yoluit y quia propter eos qui in terra junt,dia confixipta funt. Vnde & ipfi in terram yenity yt ea cunflafirmaret, ideTIJnfemonfiraret impleri. Oportebat enim, inquit , impleri omnia que. Jcriptajuntm lege fy Prophetis & Pfalmis, de me,
nn.
P^€SSFM ESSE ET MOEjyyM 1E- fum chrifium Dei fy Mari*filium , pro expiandis nofiris peccaris, et refiurrexifie pro nofira mjhtia.
T eftatur facra fcriptura.
C 4
vftnb.dedaif & be.vtta*
xAug.ad Vol epfil.
rnPfil.66.
tnVfaltf,
tnVfdlyla
Ctn.%,

GEPJ.$.Ettu f/erpenfyonteres ei ( fiemint')calcaneum. ■ Exodi l2*lmolate P&Jah.Leuit.^. Offeretfiacerdos tuuena cum yitulum immaculatum Jehou&, pro peccato. Num. 21. > Eae ubi ignitum fierpentem,^ pone eumfuper yexilium tritqmcunq;morfimfuerit, etaffexeritillumpviuet.Pfal 2. Vt quid congregant fie turmattm gentes, populi meditan *
tur inane. t^Ajlant reges terre-, et principes confilium capiunt pariter aduerjus Iehouam,et aduerfim Chriffu eius. Pfal. 2 2, Circumdederunt me canes , congregatio malignantium circumdederat me : foderunt manta mea* , & pedes meos:tpfi afficiunt & intuentur me.Jfa. 4 3. Seruire fecifii me in pec• catis tuis , laborare fectfii me in iniquitatibus tuis. Ego-,ego , Jum qui deleopr&uaricationes tuas propter me, peccatorii tuorum non recordabor . IJd.$ 3. Ipfe autem yulneratia esi propterpr&uaricationes nofiras,attritus eTi propter iniquitates noJbrca:caftigatiopaca noflrafiupereum, liuore eius fa
nitasfuit nobis. X) an 9. Po?l hebdomadas verd jexaginta . duas excidetur Chrtfha. Zach.9, T u quoq; (firuaberis ~)fan | guine foederis tui : emifi yinclos tuos de de cifitrna in qua non e$} aqua. PJal.16. Etiam caro mea habitabit confidens i ter , quoniam non derelinques animam meam infepulchro: | nec permittesfantlum tuum videre corrupticnem.JJa.il. Pe quies eius erit ingloria,IJd.tf,. carcere et iudictofiublatui
tsl.Dan. 9. t^Adfiniendamprauaricationem,&a d confium ; mendumpeccatum, & ad iujlitiam fieculorum adducendam , lon.i. Etpracepit Jehonabpificiilli, & euomuit lunam in aridam. laan.i, Ecce t^Agnus ille Dei qui tollit peccatum mundi.Joan .3. Sicut autem Mofis extulitferpentem in de* fierto:ita extolli oportetfilium hominis :yt omnis qui credit in . eum non pereat )fed habeat yitam diternam. Ita enim T)eus , dilexit mundum,ytfiliumfuum ynigenitum dederit, vt om . nis qui credit in eum non pereat,fied habea t yitam aternam. loan. <5 Panis autem quem e<ro dabo,caro mea eTfquam ego f dabopromundi yita./oan. 10. t ^Animam meam pono pro cuibus. loan. 17. Ego pro eis fanflifico meipfium y ytfint & ipfifiant}ficatiyere. Matth . 2 6 . 27. 28. Mare. 14. 15. 1 6. Zuc.22 23.24./04».i8.I9.2O.2I. iAfto.26. Sto tefiifi- cam tum parma tum magnus , nec quicquam dicem extra
ea que,

ea qua Propheu ac Mofes pr&dixerunt futura effe. Nempe quod Cbriflus efjetpafjurus^acpnmus ex rejurreihone mortuorum.Rom. 4 .Qui traditus fuit propter peccata nofha } & excitatu* efipropter iuflificationem nojirt.i. Cor. ij. Tradidi enim yobts tnprimts quod & acceperam.quod Cbriftus mortuu* fit pro peccatu noflns fecundumfcripturas. Etquodfem pultus fitquodfujcitatusfit tertio die, fecundumfcriptu * ras.l. ioan.i. Sanguis Ieju Chnfiifiiij eius purgat nos ab om ntpeccato, i. Pet. y. Tefiis affliliionum Cbnfii,atq; idemgle- tict patefacienda concors .
Confentiunt Patres*
Vere esi autem, non opinione cruci affixus, ipfiq; mortuu* intuentibus, id qua in coelo , qua in terra, quaq- infi-a degebant.
Verbumfua 'aparricidis Iud&is carne fuffcnfii,eam tertio die re/ufatauit a mortuis: atq; infiar anetfirpentis in des ferto,ad falulemfempiternam in fefe pertraxit yniuerfos.
Ita no s amplexus e?l, ytfeipjum exponeret,fitoq; nosfiin » guine redemptos,mundos in aternam yitam reduceret.
Mihi fiurrnva yerifiimaj; antiquitas crux CbrtfH, mors & rfurref}io,atq; qua in b<tc defgiturfides,quibus iu- Jlificare me vejhisprecibus impetrare cupio.
Sicut homo cratpvt lentaretur , ita & yerbum ytglorificaretur,requiefeente quidem verbo,ytpojfet tentari, & m- honorari,& crucifigi,& mori.
Nunc autem imperij yejirt temporibus ( CbnThisfix yir ginehomogenitus , iuxtapatris confilium & yoluntatem, propterfalutem ei credentium nullificari,&pafsionemfubire perfiucrauit y yt monens afq; refurgens mortem yinceret.
Cbrifius in carnem ex carus nafii habebat, vt natiuita - tem nvfiram natiuitate fit a. reformaret , atq; ita etiam mor = temnofiram mortefua difj'olueret,rfurgendo tn carne finqua natus e?i y yt & mori poffet.
Quod ante occifo agno pr&ceditin imagine, impletur in Chrifiofecutapoftmodum yeritate . Vt illicperfifi t^/iegy* pto, ludaicuspopulus euadere non nifijanguine etfigno agni potuit.ita & cum y(filari ceperit mundus etpercutt,quifquis
C i in/an-
Jguat.eptfi. adTrall:an .
Jfd Smyrn.
jfdTraUia.
Jfd VbiLcd.
Tren.lib 4. cap* 21.
fu/l.ad
Orat.
Tertul.lib.^
aduer.^farc*
Cyp.adDcm

infangutnc & fgno Chrifti inuenttufuerit, filus euadet. j
Cypr Expof. Sicut ergo hamum ejca, confiptum fi}> tfiis rapiat, noti fi* '<
Symboli. e fiam cum hamo non remodet , fid <& ipje de profundo ■
ejca aiysfuturus educitur : ita. & ts qui habet mortis impe» ‘ rium,rapuitquidem in mortem corpta lefu,nonfenttens in eo ? bamti diuinitatis tnclufum,fid i>l>t deuorauit, hsfit ipfi con* ; tinud , 0 dfiuptis infimi claufiris, yelut de profando extra - ftus traditur , vt cfcafiat alijs .
Jdmb.Jtiper Noli tantum amittere beneficium o homo , propterca Chri
BeaUimmac. jIm damnationi mortisfiJubdidit, ytte a iugo damnationis erueret, illefufiepit mortis firuitutem, vt tibi tribueret viti aterna libertatem ,
Superloan. Fratres,yt apeccato fanemur, Cbriftum crucifixum tntue j
tnur, quomodo qui intuebatur firpentem nneum in deferto, no n peribat morjibus ferpentum: fic qui intuenturfide Chri• , fii mortem fanantur morfibuspeccatorum. \
Ltb.deVirg. Injpice "vulnerapendentis, fanguinem morientis,precium j redimentis,cicatrices rejurgentis: caput habel inclinatum ad , ofiulandumgor apertum ad diligendum firachia extenfa ad ■ amplexandum , totum corpus expofimm ad redimendum, t Fiat quanta fint cogitate y bxc infiater<rvejlri cordis appen- j dite y >t totus y obis figatur in co r de,qui tolus pro nobis fixae 1 esi in cruce.
Sup Tfil. 37 . Omnino adipiumperuenit ysra mors^yt adnos perueni* \ ret yera yita,etiam ad tpfum peruenit mortis maledtfho, yt ad nos pcruemret yita benedicito.
SupTfil.no Non magnum v?{ credere quod mortuus efi Cbri/hts. FJoc 0*pagani, 0 ludai 0 omnes iniqui credunt. Hocomnet credunt quod mortuus esi. Fides Chrifiianorum rtfimetti* Chrijh eil.
v. 1
CHFJSTFM CO^PO^E SVO <y€SCEN* ! thjfe tn axium,Cr/edere <tddexteram maiejlatis m excel/is.
T eftatur facra fcriptura.
Pfil.47.

Pfal.A-7-K^fienditDeus cum iubilo, Iebouah cum yo.ee tub&.Pfai. <5 8. %_sifcendtfii in altu m,captiuam duxtfit capti « uitatem,acccpifli dona mkomintbws.Pfal.no. Dixit lebo- uah domino meo: Sede ad dexteram meam. Marci j 6 . Do * minus igiturpof quam locutu* fiijfcteu , furfum ajjumptws efi in coelum, &fedet a dextera Dei.Luc.i 4 .Etfaflum efi dum ipfe benediceret eis, dtfiunCiu 6 e?l ab eis furfumferebatur in coelum. k*aBo.i. afficientibus tpfis eleuatus e?i,<& nubes furripuit eum ab oettits eorum. Et cum effent intentis in coelum oculis, eo profictfiente y ecce yiri duo afiiterunt illis albo yefittu } qui& dixerunt: Viri Gallici,quidflatis in* tuentes in coelum f Hic Iefus ejui furfum receptus esi a yobis in c edum fit a y e ni et quemadmodwfpeciaftis eum proficifcen- tem in ccdum.^AClo. 3. Quem oportet coelum capere,Ephe. 1, Sufeitatuit eum a mortuis, & collocauit ad dexteram fisam in coelum.Longefuj er omne imperium ,etpotefiate,etpoten* tiam & dominium 5 & omne nomen quod nominatur noti filum inficulo hoc^yerum etia in futuro.Ephef 4, Caterum illud afccndit, quid eTinifiquod etiam defenderat prius in infimas partes terra: qui dfiendit ipfe esi qui etiam aftendit longefiuper omnes coelos y yt impleret omni a, Phil.^.Nos ent ytmunicipes coelorum nos gerimus: yn de etiam firuatorem ex peCtamtys dominum nofirnm Jifium Cbrif:um.CoL$ . Itaque fi refurrexiftis cum Cbrifiofuperna quatite, ybi Chriflm efi ad dexteram Dufedins. Jdtbsi, Sedet ad dexteram maie- fiatis in excelfis.
Confentiunt patres*
EnimueropcTl tantam tamf claram yerifiim&fu &, cete ttfiimstq ; refurredionis demonfirationem:totuspr&terea qua= dragtnta dies cum illis 1 dit & bibit: ficj; demum mtuentibus ipfis, cum carnefua afjumptus eH ad eum, a quo mijjus fuerat :cum eadem dentio yentuvus ingloria potentia.
Jn ipfa calorum regia adhuc fidet lejus ad dexteram pa- tris,homo etfi Deus,t^Ada nouifsmws, etfifirmo primarius , caro & fanguis y etfi nofiris puriora,idem tamen & fubfian» tia&forma y qua afeendit,talis etiam defcenfurwfyt ^Angeli ajfirmant)agnofiendusftilicet eis,qm illum conuulnera «
uerunt.
Tgn.adSmyt
Tertu.lib.de vejur. carnis

uerunt.Hic Jequefier Deiatp hominum appellatum,ex vtri- ufquepartu depojito commijjo fibi, carnis quoq; depofi tum firuat infimetipfo arrhabonem fumma totius, quemadmo m dum enim nobis arrhabonem flnritUs reliquit, ita & nobis arrhabonem carnis accepit & vexit in coelum y pignus totius fumma illuc quandca; redigenda.
(ypr.fxpof. ^fondit ergo ad coelos,non vbi verbum Deus ante non Symoo t. faerat,quippe qui eratflmper in ccehs,<& manebat inpatre y
ftd vbt verbum caro facium non Cedebat .
+Atbanaf m Eius eTi ire & venire , qui aliquibus locorum terminis dijp.cot Jlr, circumjcribitur, & eum in quo erat deferens locum ad eum vbi non erat, veniebat C&terum verbi diumitas vniuerfa implens nullis locorum terminis feparaturflcut nihil efl vndt diftedat,ita mhilesiquo veniat .
Piem. iduando dicit; quapropter & Deus illum exaltautt, &
donauit illi nomen quod efl fupra omne nomen, de templo corporis ipfius loquitur,non de diuinitate. Non enim altifitmut exaltatur,fid caro altifimiin fublimitatem effertur,& carni altifimi donauit nomen, quod eTi fupra omue nomen y neq; verbum Dei quod erat in principio capit vocari } Jed caro ip- fius cum ipfo diuinum honorem confequitur ,
Chryf.bom. Natura cums caufa paradyfus a Chernbim cuflodieba - eJtjcen. tur,hodie/uper Cherubim cum fummo honorefufiepta efl y & natura tui ditium efl: T erra es & in terram reuerteris hodie in coelum init, tyfine termino fuper ccelos regnat,
Hefurrexit Chriflus tertia die y afcendit in coelum y fedet ad dexteram Dei patris,manente ea virtute carnis, in qua na * tus &.paj]'u* eTl,in qua etiam refurrexit. Non enim exinanita eTi humanitatis fubftantia,fedglorijicata<& in Aterni* cum deitate,manfura.
J[yn. in tac. Cl>njhis nec fupra terram, nec in t&rra quet nendus eTi,fed
lib.icca.i 4 . in calo vbifidet ad dexteram Dei patris .
Serrn defer Semper quidem diuinitatefua nobifeum eTi,fidnifi corpo
bo domini ra hter abiret a nobis, Jemper eius corpus camaliter videremus.nunquam fpiritualittr crederemus. jfuapiJl.^j. Noli itaquedubitare ibi nunc ejfe hominem Iefum Chria
t ad Dardan. flum,vnde venturus eTi, memoriterq; recole & fideliter tene Chriflianam confefionem, quoniam refurrexit a mortuis 9
afeen -
Hieron.ad
Dam.zf

aficcndit i n coelum>(edet ad dextera patri*, nec aliunde quam inde tenturus efi y ad yiuos mortuosffufeitandos. Etfic yen tu rus eTl t illa %_Angelica >oce tejlante : quemadmodum ire ytfus eTl in coelum, hoc eTl, in eadem carnis forma atque Jkbftantia, cui prof* flo immortalitatem dedit, naturam non abflulit * Secundum hanc formam non eTl putandus ubique dijfufus . Cauendum eTl enim,ne ita diumitatem adruamus* yt 'pentatem corporis auferamus .Non esi autem confequens , yt quod in Deo esi ita fit ybiq; yt Deus. Nam & de nobis y eri fima firiptura dicit , quodin illo y luimus, monemur & fumus ^neq; tamenficut ille ybnpfitmus: Sed a liter homo ille in Deo,quoniam & aliter Deus ille in homine,proprio quo dam tyfingulart modo< Vna enimperfona Deus & homo *Tl y & ytruniq; eTl ynus Jefus Chrifus. Vbiq; per idqitod Inead epiJL Dem eTl, in coelo autem per id quod h omoiNam fpacia loco= rum tolle corporibus,nujquam erunt.Et quia nujquam erunt nec erunt i Tolle ipfa corpora qualitatibus corporum,non erit ybifint. Et ideo ntcejje eTl yt honfint.
Chrifinm autem dominum noflrum, ynigenitnm Deifis Itum, aqualem patri y eundemq ; hominis filxum quo maior eTl pater. Et ybiq; totum pr£.fentem ejfie non dubites tanquam Deum,et in eodem templo Dei ejje * tanquam inhabitantem Deum. Et in loco aliquo coeli,propter yeri corporis modum* Tra&atutn Sedquonia yemefl quod ait: Eccecgo yobifiujum yfiq; Joan.^o. adeonfiummatione fieculi^et abiit, etbiceffet redijt, et nos no defieruit, ccrp 9 em fiuu intulit coelo, maiefiate no abfiultt tnif-do
Nec cos audiamus qut negant ad dexteram patris fiedere Deag ChrL filiumDei, dicuntentm: NunquidDeus pater habet latus dextrum aut finifirum , ficut corpora ? Nec nos hoc de Deo fintimus. Nulla enim forma corporis Deus definitur atq; coit eluditur. Sed dextera patris eTl beatitudo perpetua qu& fian*
{lis datur y ficutfiniflra eius reflifime dicitur mifiriaperpe *
1ua,qm impijs datur , ytnonin tpfi Deo ,fidcreaturis,hoc modo quo dtximus intelligatur dextera &finifira. Quin & corpus Cbrtfli quod eTl ecclefia in ipfa dextera,hoc ejfin ipfit beatitudinefuturum eTl,ficut Ksitpoflolus dtcit: Quia&fi * mulnosfiuficitauit, & fiedere fecit in ccdeflibus Qu^amuie tmm corpus uoftru nondum ibi fit y tamen Jf es nojlra :bi eTl.
Si dim»

Cf // ltnyi/1 SfiYh*/* off+b *f4 1 n.fn /itttMniA. aiv #**
Ciri lib. 2, de Trinit.
magnitudine, & quantitate ej]et,nec effugeret 'circum* finptionem.
Quamuts a nobis abeTl corpore t virtute tamen fua nosgu bernat, & adeTlfe-mper omnibus, qui eum diligunt*
Lib.y.tnlod.
DEELECTIONE.
DEUM SANCTOS QUOS WULT S^CL- t*ttre,elegijfiin Iefa Cnrifio,imtequum lacerentur fm damenta mundi, vt ejfenrfknEh CU inculpati coram
illo,per cbaritatem,vt adoptaret eos in filios per Iefum chrifium in fefi, luxta beneplacitum voluntatis}u£.
Teftaturfacrafcriptura.
A" ODI 33. Ego pr&terire faciam omne bonum meum ante faciem tuam,<& vocabo ex nomine leho-
JL^/ua coram te y gr mifirebor cuius mifirebor y gy clemens ero in quem clemens ero .Dent .26» Iehouab quoqp exaltauit te hodie , vtfis ei mpopulumpeculiarem.P/al.78.Elegit tri* bum Iuda y montem Syon quem dtlexit. Pfial. <? $. iQuia ipfi efl Deus nofier , & nos populus pafiuA eius, & pecus manui eius, ifa.q-9,Iehouab ab vtero vocauit me, de ventre matris mea memoranti nomen meum.Ierem.i.Priufquam te firma* rem in vtero $noui te:& antequam exires de vuluajantlifi* cauite. Malacb.i. Nonnefi-ater erat Efiiu ipfi lacob(dicit Iehouab fit dilext lacob? Efitu autem odio habui}loan. 1 o, Oues meas vocem meam audiunt, ego cognofio eas } &fie* quunturme: & ego aternam vitam do eu, nec peribunt in AternuWy neq- raptet eas qutfquam e manu mea : pater meus qui eas dedit mihi, maior omnibus eTi: rieq; quifquatn poteJl eas rapere e manu patra mei.loan.ij. Quos dedifiimihi ego <uftod'mi y <& nemo ex eispertft Ioan.1%. Ex ijs quos dedifii
mth i } non perdidi quenquam . 0. i).Et crediderunt quot
quot

qUot erant ordinati ad yitafH aternam.Rom . t.QuosprafiU uitpradefiinuuit conformesfieri imaginifilijfUt > yt is (Itpri* mogeniim inter multosfi-atres (fnos yero pradeflinauit,eot etiam vocauit* 9 & quos yocauit r eos etiam iufiificauit, quos autem iuftijicauitjhos et glorificanti. Rom.9, Itaq; cuius yuit mifercturiquem ante >uti indurat. Ro.11. Igitur & hoc te* fore refiruatio fecundum eleftibne gratuita faCta efi. Epb.l ►
Sicut elegit nos in ipfo, antequam tacerentur fundamenta mundi , yt ejjemu* Janeri & inculpati coram ipfi per cbaritd tem , qui pr&deflinauit nos , quos adoptaret infilios fer /e * fim Cbriftuminfife ypro(ponte bencuolo afiettu roluntatts fu£,adlaudemgloriofigratia fux, qua gratos nos reddidit it» dileth. 2. Tim.i. Solidum tamen fundamentum Det fiat , habens figtllum hoc: Nouit dominus qut fim fui. Pbil.q.* iduorum nominafunt in libro yttA.^HpbcaLzi. ifuferipti fiat in libro yiu agni. Rom . n. O profundas diuitiasjum Japienti£ y tum cognitionis 'Dei: quam tnfcriitabtliafunt in* dteia eius , & impernefiigabiles yia eius: quis enim cognovit mentem domini? aut quis er fuit a confilijs? aut qui* prior de• dit ei? Nam ex eo , gf per eum 3 m ipfi funt omnia fipfifit gloria in fecula,
Confentiunt patres*.
Non omnet yocati fecundum propofitum fiunt yocati. '-AuxoAuas M nlti enim yocati fauci yero eletli 4 ipfi ergoficnndtim pro tpty^eug. pofitum vocatiy qui eleflifunt ante conflituiion-em mundi.
■ Nouit dominus qui funt eius y ipfi funi oues t aliquando InUua. Joznc f eipfi nefeiunt^fedpaflor nomi eas.fecundum iflampr&defii - TraB.^. nationem, fecundum ifiam Deipr&feientiam, fecundum ele*
Bionem ouium ante conjhtntionem mundt.
Hac de tjs loquor qui prsidefiinaii Jitnt inregnum Dei , Decorrcpt, quorum ita certus esi numerusy yt nec addatur eu quifqtiam & gratia ntc minuatur ex eis. cap.ip
Firmifiime tene y <& nullatenus dubites } omnes quos vafi 4( j
tnijericordiAgratutia bonitate Dem fecit , ante conjlitutione -p et , ^
mundi yin adoptionem filiorum Dei pr&deftinatos a Deopne- 3
que perire pofije aliquem eorum quos Dem pradtfiinauti ad
regnum

regnum coelorum , nee quenquam eorum quos non pradefi- namt ad vitam vllapojfe ratione venire.
Z)ever. «A'p.
Serm.16. dejhnaret nos, Deus pro nobis vt vocaret nos, Deus pro nobis vtiujlijicaret nos. St Deus pro nobis quis contra nos pra deflinauit antequam ejjemus. V^ocawt cum auerfi ejjenius, m
fiijicauit cum peccatores e femus , glorificauit cum mortales ejJemuj.Si Deus pro nobis,quis contra nos.
iduis tollit pradeflinationem Dei ? *_sinte mundi confli - tutionem vidit nos,fecit tios r emendanit nos,mifit adnos,rem
demit nos,hoc eius confilium manet in ater num.hac eius cogi
tatio manet in fecula fecularum.
Hypog.ltb .■$. . Cur hoc illi operetur, illi non operetur, metuentem me & trementem iudtcia eius irifcrutabdia, <& incomprehenfibilia
’s . ^uta quod lego credo , non autem dijcutto: homo qui rejpondeat Deo.
nolo interroges, q uis eTl enim h
lib.-i.eont.i . Secundumpropofitum Dei vocatur alius , alius non vo- epift.Pel.ig. catur: vocato datur gratuitum bonum,cuius boni eTl vocatio
ipfit principium. non vocato redditur malum, quia omnes rei Jimtex eo , quo per vnum hominem peccatum mtrauit in mundum. Cui vult mijeretur: qUem vult indurat : qui facit aliud vas in honorem, aliud in contumeliam.
fflerS.Hedo. Vnus esi filis calor, & fecundum ejjenttasfubiaccntef, quajl. io. alia liquefacit,alia indurat,alia fluit, alid confringit. Lia
quatur enim cera, & induratur lutum, tamen caloris non esi diuerfa natura. Sic & bonitas clementia Dei,vafa ira qua apta junt in interitum,id eTl,populum /fiaeiindurat vaja autem mifericordia qua praparauit in gloriam vocat,
hoc esi & nos.
lAin.de vcc. Deus quippe apudquem non eTliniquitas , & cuius vni»
lent.hXc.i. uer jl
via mifericordia & veritas , omnium hominum bonus
conditor, iufius esi ordinator, neminem indebite damnans, neminem debite liberans, noflrapleSlens cumpunip noxios, Jua tribuens cum facit iuflosivt obflruatur os loquentium mi qua , & wfiificetur Deus in fermonibus fuis , & vincat cum iudicatur.
Omnes qui in regnum Dei cuiufibet temporis vocatione yenturifunt 3 in tfla quafecula cunflapracefht, adoptione
Jignati
I

Agnatifunt. Et fient nullus infidelium in hacfirte numera* tm>, ita nullus piorum ab hac torte dtfcretus esi. De plenitu• dme quippe membrorum corporis CbriJH, prstfiientia Dei, quafalli nonpotesl, nihilperdit, t&, nullo detrimento minui pote$l,Jumma pracognita, atq : in Chrifio anteficula sterna prselecld.
DE POENITENTIA.
S.ZtLTT A HEM ET CHKJSTl^Ctf^€M ptsmtentiam ejfe conuerfionem hominis ad Deum, m tjm conuerjtone difceditur k malo, creditur promip- Jiom propitiationis, cr vitee nottie trdnji- gendec,iuxta voluntatem Dei.
Teftatur facra fcriptura. j
I ERE M.f. Conuertiminifilij rebelles,dixit lehouah, nam ego dominatus fum vobis: affumam vos. Tere. 18.
Repente loquar aduerfist gentem aliquam, gy aduerfits regnum) vt eueUam,et cotyfnhgam, & perdam. Sin autem conuertaturgens ipfia d maloJuo,pernitebit me mali quod co » ottaneram facere ei. Ierem.il. Fac me comtcrti,gy conuer* tar’ quia tues lehouah Deus meus: pofleaquamenim con= uerjus Jum, poenituit me, gty pofleaquam oflenfum esi mihi, percufiifimur gy erubui, cotifufusfism gy erubui.lerem. jy. Conuerttminiobficro vnujquifque d viafua mala,gy bona facite opera veJlra.Tbren.j. Conuertenos lehouah ad te,et conuertemur. lerem. H-Viuo ego dicit dominus lehouah: Si volo mortem impii,fid i >t auertatur impius d viafisa, gy vi~ uat. Conuertimini,conuerttmini d vijs vejbris malis, gy vt quid moriemini domus Tfiael. loel. i. Conuertimini ddnie to lo corde veflro.Zach.l. Conuertimini adme dixit lehouah exercituum, gry conuertar ad vos, dixit lehouah exercituu. Jfa. i. Lanate vos, mundi eflote, remonete malum operum vejlrertm } d confice lis oculorum meorum: definite maleface-
D re, di*

te,difiite benefacere. PJal. 37. Recede 4 malo & fac bonum, tp habitabis infeatlum.Pfal.il. Di xi confitebor aduerfum tnepr&uaricationes meas Iehoua, *£ tu remififit iniquitatem peccati mei Pfal.$l Purifica me byfipo, & mundabor: Utut tne, pr& ntue dealbabor. Ija.l* Si fuerint peccata veflra tanquam coccinum, velut nix albefccnt : fi fuerint rubra tanquam vernaculus 9 velnt lana alba erunt ter. 31. Pec+ cati eorum non memorabor amplii**. Mattb.%. Refipijcite , appropinquat enim regnum coelorum. AIarc.i.Refipijcite & credite Euangelio.Muttb. 9. Non veni vocare iuflosjedpec catores ad refipijcemiam. Luc.li Ntfi refipijcafts, omnes itt - demperibitts. Cuc t iy. Gaudium erit coram angelis Dei fu « per vno peccatore refipifeente. Luc.l 4. /tafcriplum e?l:& ita oportuit Chrifiumpati: & refitrgere a mortuis tertio die. Etpr&dican in eius nomine refipifeentiam remifiionem peccatorum apud omnes gentes. 2 ♦ Refipijcite, & ba*
pti^etur vnusquifijue veflrnm in nomine leju Chrifit mrea mifiionempeccatorum , & accipietis donumJf intus fanfli* tfiiclo. 3. Refipijcite igitur, & conuertimini y vt deleantur peccata veftra.<_s£c}o 20. Tefiificans lud&isfimulGr& cis eam quz erga Deum e?l refipifeentiam, ac fidem erga dominum noftrnm lefum Cbrijlum. isicio.26. <^/lnnuntiant vtrefipijcetent, & conuerterentJe ad Deum,opera facientes digna ijs qui refipuijfent. 1. Cor.f. Expurgate igitur vetus fermentum, vt /itis nona majfa. Rom.6. Nona 'rita incedamus. Eph. 4. Coi 3 .Deponere quod adprifhnam conuer- Jationem attinet, veterem illum bominem:et induere nouum. j.loan 3 Ifujfqttis habet Jxzhc Jpem ineo purificatfeficut ille purus esi. 1, Pet. 4. paj]u> esi in carne dejiitit 4
peccato . *^Adboc vt non ampliu* cupiditatibus hominum, fed voluntate Dei,quod reltquu e fi temporis fin carne yiuat .
I
i
Confentiimt patres.
Tert.co.7Aar, J n Grtco finopoenitentia nomen non eqc delicticonfeffio*
lib.%. nejed ex animi mutatione compofitum esi.
C'jp. de Cee* Non patitur contriti cordis hoiocaufium repulfam , quoties a dommit te in conjfeclu donum videofifpirantem 3 JfiritumJancium
non

non dubito ajpirantem y cum intueor fientemfintio tgnos fi'entem.
Non ita vult Dem mortem peccatoris, vt conuerfionem Bajilit 9 ,
filutem. Tempus e?lfiftinentia 7 tempus longanimitatis , tempus conualefcentia, tempus in melius conuerfioms.Lapfus esprefurge, ipeccajh quiefie. Ne confiflas in yiapecccatorum, fedfac yt. refilias. Cum enim conucrfmfueris y <& ingemueris, tkm falmis eris. Ex laboribus ndmq; venit finitas, exfa* dotibus fidus.
Ergo idipfim quod agimur poenitentiam , niji Dei nita= Theron.in mur auxilio, implere non pojfumus. Pojlquam enim conuer= ca P-l l -? er *° teris nie , & ad te conuerfus fuero y tunc cognofiam , quia tu Dominus meus es, fc? nequaquam errores mei atque peccata- mea interjicient me.
idui peccatis humiliatus csl y & aggrauatus eTl confcien* Inca.z.Sopb* tia delitiorum, ac loquiturficut onusgrauegranata funtfi - per me,ijie debet audire: Venite ad me omnes qui laboratis,
& onerati cjhs, et reficiam vos.
Petrusproruptt ad lachrymas,nihil voceprecatus. Inue- xAm.fir.^%» nio enim quodfleuerit,non inuenio quid dixerit.Lachrymas eius lego,fit isfartio nem non lego.
Hac enim yera poenitentia esi Jam cejfare d peccato « Sic Jlmbrofin tnimprobat dolerefifioifi de catero definat. 2 . Carint.t.
NemopoteTi agerepoenitentiam y niji qui fyeraueritm- jJm.l depce* dulgentiam. nitent, cupa.
Non enim apriflinis tantum malis defifierefidetiani me ^bryf.bvmt Ihrafequi officia } dicitur pcen i tenti a: dicit u r enim declina a a dp 0 p.S 0 . malo <& fic bonum. Nec adfinitatem nubis fatis esi, figit A tam tantum extraxijfe , yerum medicamenta vulneri funtapponenda.
Sifides e?i fundamentum poenitentia ,praterquam nihil Jlug.de p ce• esi quod bonum e?l, appetenda ertpoenitentia,quam confiat nitentuu in jideejfe fundatam. Non poteTi enim arbor bona fiuclus malos facere. Poenitentia itaq; qua exfide non procedit, vti * hs non esi: oportet autem crediremediumpoenitentia dfiU uatore concedi.
FFl enim poenitentia bonorum & humilium poena quoti - dianafin qua peiiura tundim 9 fiicetes: Dim itte nobis debita^
D z noftra*

ttofira. ^Atquehis verbis humiliantes animas noflras,quo* tidianam quodam modo non cejfamus.
DE EVANGELIO.
EV^NGELIVM ESSE DOCT^IN^M. dminitu« reuelaum, in qua annunciatur liberatio k tnalediBtone legis £r ira Dei, cr proclamatur re- mijSio peccatorum, tujhtia Cr vita aterna credentibus m lefitm chrifium, propter eiufdem viBi- mam,fecundum promif tonem olim patribm faBam.
T eftatur facra fcriptura,
E S <_y 4 T ,^4 E I. Si fuerint peccata yeflra tanquant coccinum,veluti nix albefcentffuerint rubri tanqua vermiculus, velut lana alba erunt. Ffa . 3 j. Dicite feflinis corde ; Confortamini,ne timeatis, EcceDeus -refler cum yltione veniet, 'cum retributione Dei: ipfe veniet & Jaluosfaciet -ros.Efa. 4 o. Confolamtni b Propheta,confola mini populum meumj, dixit Deus -refler. Loquimini ad cor fjierufalem, & clamate ad eam: quod completum esitem* pus eius,quodremijfa eU iniquitas emstquodfufcepit de ma* nu Iehoua duplcia pro omnibus peccatisfluis. Efa.i y. Perdet dominus mortem in fempiternum, & abfterget dominus lehouah lachrymam ab omnifacie. EJa.a. ScientiaJiti iu- flificabit iuftus Jeruus meus multos, & iniquitates tpforum ipfiportabit. EJa. 6lSpiritus domini Iehouafup me,ei quod vnxerit lehouah me: ad annuntiandum manfuetts mi/it me, ~rt alligarem contritos corde , -rtpradicarem captiuis liber* tatem,efl> vinflts apertionem carceris. Ierem. yo. In diebus illis, & tn tempore illo, dixit lehouah, quaretur iniquitas Jfiael, & non erif.peccatum Iehudah, & non inuenientur: quoniam parcam eis quos relinquam. Ofit 13. Epoteflate
infero »

inferorum redimam eos, a morte redimam eos: ero mors tua 0 mors,ero morfus tuus o infirne.Zach. 9. Tu quoq; ( firua- beris^fanguinefoederis tui, emifi f indas tuos de cifterna in qua non eTl aqua.Ioan.i. Deum nemo vidit vnquamtvni- genitrn illejtlius, qui eTl injinupatris, tlle nobis enarauit.
Marci 16. Pradicate Euangelium omni creatura. Rom.i.
1 /Ipoftolus feparatus adpradicandum Euangelium, quod ante promiferat per Prophetas fuos infcrtpturis fandis de filio fio. Et } Non me pudet Euangelij Chrifli,potentia fiqui- dem e}i Dei adfilutemaiiuis credenti.Rom.10 .Quamjfe- ciofipedes euangeli^antium pacem, euangeliTantium bona. kHcIo. 4. Hic eTliapis ille pro nihilo habitus d nobis adifi * cantibus, qui fadius eTl caput anguli. Nec eTl in alio quo * quam ftlus: nec enim aliud nomen edifub ccelo yquod datum fit hominibus, per quod oporteat nos feruari.i. Pet.i. De quafialule inquifiuerunt, & quamfirutatijunt Propheta, qui de ventura in nos gratia prophetarunt. 1. Pet. 2. Qui peccata noflra pertulit in corpore fuo fuper lignum. Gal. 4. sSttposlquam venitplenu tempus, emifit Deus filium fuum facium ex muliere, fuClum legi obnoxium. Vt eos qui legi erant obnoxij redimeret, vt adoptione filiorum reciperemus
Cpnfentiijnt patres.
Eximium quiddam atq; peculiarefibi Euangelium ve»' tgnai.adVbi dicat, aduentum videlicetfaluatoris noftri Iefu Chrifli,pafi fidei. fionem } atq; ipfam d mortuis refmreEltonem.Quod enim Pro pheta dixeruntdonec ille venerit, cuireferuatur, & qui esi exjpettatiogentium: id in euangelica hac pradtcationis in- Jiitutione completum eTl : Ite, meosq; difcipulos facite omnet gentes, (ff baptiftte eos in nomen patris,filtj , sjr Jfiritu* fanSli.
Claufula fuangelij eTl, vt credatis Iefum Chriflumfi - fert.adTrent itum Dei.
Euangelium eTl Dei bonum nuncium, quo peccatores ad gjjm.ie
indulgentiam conuocantur.
Euangelium eTl Dei verbi, domini noftri Iefu Chrifli Hthanaflue. prafintia ad humani generis falutem incarnati , ex Jfirittt fanclo de Mariajemper virgine.
D 3 Tri*

Tria bttc fecundum legem effe cogncuirmts, umbram, ima ginem,veritatem.Vmbram in legerim aginem in Euangelio* yeritatemin indicio : fed CbrijU omnia, # in Chrifto om= nia,qu<t nunc fecundum 'veritatem videre nonpcjfu m m, fed yid,emM quafi quandam imaginem futurorum, quorum vm bram in lege perfj> eximus. Ergo Cbrifus non vmbra, fed imago Dei,non vacua imago fed veritas. Et iaeo per Mo- Jen lex , quia vmbra per hominem, figura per legem 2 per Ie* jum veritas. Neque enim veritas aliunde , nifiper veritatem procederet.
yfm.Row.i. i^ex data esi adcoireflionem difciplinst,Euangelium au*
temDei eTi,per quod mjflertum Dei mdnifflatur, quodla* tuit a feculis in Deo,quodeU Cbriftuslad quod omnes inui- tati apopbereta duplicia confequuntur.RemtJfam enimpecca torum accipiunt , # filij Det fiunt , vt iam mori nenpofiint fecunda morte.
jfug.de con* Inter omnes diuinas autoritates,qu£ fanflis {iteris conti*
fenfuhuang. nentur,Euangelium merito excellit.i^uodenim lex # Pro - pbetafututmn pr&nunciauerunt y hoc redditum atque completum in Euangelio demonfiratur.
Tbeodoretue» Eradicationem autem Euangelium appellauit y vt quod multorum Juppeditationem promitteret. Feliciter enim an- nuntiat Dei reconciliationem , diaboli dijfoiutionem,pecca torum remtfiionempmortis cejfitionem,dmortuis re/urreCtSQe nem^vitam suemam,# regnum coelorum.
DE GRATIA DEI.
DEFM NOS Sr^l GE^ATl^A, HOC tR gratuitofamre cr benevolentia,nihil tale meren tes competii m lefa chrijlo, remittere peccata, dona* rejjointumfantlum & vitam aternam. Teftaturfacra fcnpmra,
E N. 6. Noah inuenit gratiam in oculis fbouz. Exodii, Inuemfligratiam in oculis xneis, # noui te ex nomine.Pfal.i^Q. Expeclet Ifraellehouam:
quia
'%Amb. deve* fureli.fidei.

quia cum lehoua esi nufiricotdia, et multa apud eum redem ptio. Pfal.2 f. Propter nomen tuum Jebouab y pYopitiaberif iniquitati ruet y quoniam multa eTi. Pftl.yi. Altfirere mei J) eu-s.fecundum mifericvrdiam tuam, fecundum multitudU nem nnfirationum tuarum dele pr&uaricationes meas. PfaL 103. Nonficudumpeccata nofirafecit nobis ,neq;fecundum iniquitates noftra* retribuit nobis. Quomodo miferetur patet filiorum-, mtfeyetur lehouab timentiumfe. Joh.$, Verefio quod ita Jit, & quomodo iufiificabitfe homo cum Deo? Si •velit contendere cum eo,non refpondebit et ad vnum ex mil* le.F-fa. y2. Gratis venundati eflis y & abfque argento redi-^ memini.E/a,^. .‘tonnesfitientes venite ad aqua*, vos qui - bu* non e?t argentum venite,emite & comedite, venite in* quam, emite abjfj; arcento,& abfjue vlloprecio vinum & lac. Ej'a.6'1. Propter amoremfuum, indulgentiam fuam redemit eos. Dan.9. Non enim in luiiitijs nojlris nos profter - mmtvi deprecationes nofira* in conjpeflu tuo, ftd in ntifera - tionibus tuis multis . ioan.l . Et ex plenitudine ipfiu* omnes Jutnpfimus,^ gratiam pro gratia. Nam lex per Aiofen data eTi: Gratia & verita* per lefum Chrifiumfacia eTi.
\%.Ptr gratiam domini nofiri lejic Chrifii, credimus nos fera uatum iri,quem admodum egr illi.Rem 3. Omnes enim pec- cauerunt,ac deficiuniurgloria Dei. lufiificantur autem gra* tts (id esi) eiusgratia.per redemptionem faflam per lefum Chrifium. Ro. 4. Propterea exfide eTt hsredta* , vtfitpgra tia vtfirma fit promifiio.Ro.il. Qupdfiper grattajam non ex operibm:alioquingratia tam non esi gratia. Sinex ope - ribus, iam non eTi gratia: alioquin opm iam non esi vpuu Gal 2. Non abrogo gratiam Dei: nam fi per legem eTi tufii - tia, Chriftu* fine caufa mortuu* cTi. Ephefi 2. Gratia enim efii* feruatiperfidem, idq; nonex vobis: Dei donum eTi,non ex operibus,ne quuglorietur.Ttt.^. Sedpofiquam bonitas, & erga homines amor apparuit feruatons nojlri Det. Non ex operibus tufiis qua fecerimus nos , fed ex/ua mifiricordia feruauit nos, per 1 au aerum regenerationis renouationem fpiritits fantli. 1. Joan. 4. In hoc esi charitas,non quodnos diUxerimu* Deum t /edquod ipfe ddexertt nos,& rruferitfi~ Itumfuum, yt efjet propitiatio pro peccatis nofirts.
D 4 Coxifen-

Confentiunfparre*.
Bajifiutiit Non in firtutepion inflapientia humana,fid in Detgra- VM* tiaeUfalus. . ,
Chry/oflom. Etjinon falde dignusJis,ne defpondeas animum , habent
magnum patronum,dilefiione indicantis. Etpropterea cum disciffet; Spes non confundit, totumJalutis negotium,non in probefaihs ,fed in dilefItonepofuii potitu. Vnde manifeflum inquit,quodidic dabit nobis Deus bona. Vnde? Exhtsqua hic dedit:quid dedit?' Jfiiritum, inquit, qui exfola dilectione Dei,qua dilexit nos,nobis prouenit.
Hieron.li.i. Tunc ergo tuflifumus, quando nos putatoresfatemur, & aduer.Pefog, iujiitta noflra , non ex proprio merito pP </ex Deiconjijlit mijericordia. .
Jjmb.lib.io Sunt innumerabilia tefltmonta, qua expaginis gp nout epifl.84. & feteris T eflamenti, quadam co nclamatione confirmant , hanc ejfe fera humilitatis excellentijiimam dignitatem, ft omnia qua hominemfaciunt Cbrifltanum, ad diuinagrattt donum referantur.
Jlmbr. in 11. " Si merces efi, no efigratia. Sed quia merces non ejlfine du Cap. adpom. hio gratia esi, quia feniam dare peccantibus , non aliud.
quam gratia esi , his qui non requirunt ,fcd offertur iliis ft credant.
In m.i. Eph Duplicem gratiamflagitat, quia gp redemit nosJanguine
Jito,gppeccata nobis non imputat, id esi, redemit gp manu » mijit. ■
Jlugnfi. in
p/a/.ji.
InPfdl.efi
Merces non imputatur fecundumgratiam ,fed fecundum debitu. Quid efi hocpufi quod merces noflra gratia focatur. Si gratia es lgratis datur.quid emigratis datur .gratis coflat. Nihil bimifecijh,gp datur tibiremifiio peccatorum, tyitten duntur opera tua, gp tnueniuntur omnia mala. Si quid deletur tfiis operibus Detis, rederet, ftiq: damnaret. Stipen « dium enim peccati mors: Malis operibus quid debetur nifi damnatio? Bonis quid debetur? regnum ea lorum. Tuautem in malis operibus tnuentus es ,Jl reddatur tibi quod debetur, puniendus es. Quidergifiet? Non itbireddit debitampoe* namfled donat indebitam gratiam.
Si merita noflra aliquid facerent: ad damnationem no *
Jbram ycn

Jlram veniret. Non venit ille ad injpeflionem meritorum , fiedadremiflionempeccatorum. Non fuifli & factus es,quid ‘Deo dedijHt Malus fuifli (g liberatus es, quid Deo dedifii ? quid non ai eo gratis accepifii ? Merito & gratia nomina* tur, quia gratis datur.
Gratia eTt nullo modo, qua non esi gratuita omni modo. Coni.luhan:
fiac igitur Cbrijligratia non meritis redditur, /edgratis Lib.co.Velt, datur,propter quod gratia nominatur.ludificati, inquit.gra- , tu perfiangmnemtpjius.
'Si enim vilis meritis datur, iam non gratis donatur\, fed Dcpat.c io» debitis reditur: acper hoc non vero nomine gratia nuncupa*= tur.vbi merces. ( HfLut idem dicit t, slpoftolus ) non imputa = turfecundumgratunbfiedfecundum debitum. Siautem vt vera Jitgratia]? id eB gratuita, nihil inuenit in homine cui merito debeatur , ( quod bene inlelligitur tpT ineo quod dictum eFl,pro nihilofaluosfacies cosfjprofetlo ipfa dat meris ta,non meritis datur.
DE FIDE,
FIDEM S^tLFlFlCgtM NON TgtN- tum ejfe notitiam doftrmaaDeo tradita,(ed certum Crfirmumajjinfom, adeo^tefiifiiationemSpiritus fanflttn cordibus eleflorum } qua ampleBuntur o* accipiunt promifitones Euangelq,remtfiio- nempeccatorum, (sr vitam ater- namtnleju chrtfio.
Teftatur facra fcriptura.
C y tE N. IJ. Crediditqf t_y4.br anf Tehou.s,^f impietatem esi illud ei ad iujlitiam. liom.a. 'fui contra J Jpemfub Jpe credidit, vt fieret pater multarum gentium : fecundum id quod ei diffum ei fuerat, Ita eritfemen tuum. t_Ac minime imbecillisfide , non confiidtrauitJimm ip- Jim corpus iam emortuum , cum circiter centum annos natus
D f ejfiet,

effet y nec mortuam ‘ruiuam Sara t^4duerfus prcmiffionem j autem I)ci non dtjceptauit infidelitatefsd robuflits factu* tj} Jide,datagloria Deo. %^Ac plene pc rfu a fis ,eum quod promi - firat,pvfje etiam jacere* Rom. 4. Propet rea ex fide i>t fit per prunam i i>tfirma fit promi fio. PJkl.119. Alemento “verbi , jemo tuo fin quo ffierare fectjti me. H&c tfi confolatio mea itt affiiCUone mea 3 quia eloquium tuu yimjicawt me.Pfai 12;. ifiut confidunt in Jehouab fiunt ~i>t mons Sion y qui non com* moueusrfedinfeculum permanet. Efia 43. Ne timeas > quia redemi te: ~»oeaui nomen tuum , tnem es tu. Hier. 1 7. Bene di» Otii “vir quifidit /ehou£:&esi Itbouabfiducia eius. Hiob. ly-Ego quoque nouiredemptorem meu&ejje viuentem , nouifiirrium quifiuper terram Jurget. C/ic po?i pellem meam \ coninuerunt ifiud 5 ex carne mea ridebo Deum: quem ego yiftirusfiam mih 1 oculi mei conjfieciunfiunt y & non
ahenns.Mattb.y. Confide fili remifjajimt libi peccata tua. Eodem capite. Confide filia,fidts tua teferuauit. loan. 6. Et . nos credimus & cognouimu* y quod tu es Chrifiu* , ille filius Dei viuentis,Ro,$. iufiificati igitur ex fide pace babem 9 er ga Deum,per dominum tufirum letum Cbrifium, per quem etiam fide habuimus aditum ingratiam hanc y per quam fi a mu* & gloriamur Jub jfie gloria Dei. Rom. 8. Non enim acceptjhs jfiirtlum firuitutis rurfius ad metum : fidaccififii* jfiintum adoptione y per quam clamamus t^Abbapater , qui ipfe(fitritus tefiatur vna cum ffiirttu noftro , quodfimusfilii Dci.Dfioffifilifetiam haredes Jyttredes quidem Deucoha- redes auie CbrijH.Etpofiea, Nam mihiperfuafum e?{ y quod neq; mors,neq; i?ita y neq; angeli y neq;principatus,neq;pote - fiates , neq; infantia 3 neq; futura, necpfubiimita*, neq; ~vlla aha res creata potent nos jeparare a charitatq Dei , qua eTi \ tn Cbnflo lefiu domino noflro.Epbefi, 3. In quo habemus li~ lertatem,& aditum cum fiducia,per fidem ipfiu*, Colofi. 2. Radicati&fuperftrufli in eo y ac confirmati fide ,ficut edofU tfii* Hebr. 4. x_Acccdamus igitur cum fiducia ad thronum ; gratia 5 >f confiquamur mifiricordiam.Heb,10. t^Acceda* mu* cum yero corde, & certapcrfiuafionefidei Heb.il. E$l ■ autem fides VTlQyOtcftS rerum qu£ jfieranlitr y argumentum mtum qua non ytdentur. iJoan. £. Scimus cum apparuerit
fimtlet

fimilesei erimus. E tfeiils quod ille patefiamus e fi, vt peccat# noftra tolleret. Et per hoc cognoficimus, quod ex veritate farnus, & coram i/jd Jecura redditum corda noftra. Nam fi condemnet nos cor nofirum, potentior eTd Dem corde nofiro y nouit omnia. Cap. j. <fuj eredit tnfilium Dei,habet tefii - moninm tnfeipfe,equi non credit Deo,mendacemfecit eum t quianon credidfetejhmonio,quodtejhficatus eTi Dem defis lio fio. Eodem capite, Sedjcimus quodfilius Dei venit, & dedit nqbis mentem vt cognoficamus illum qui -verax esi: & fimus tn verace illo , in filio eius Iefiu Chriflo , hic esi verus Deus vita aterna loan.i4. Paracletus autem ille (piris tusfandius,quem vntketpater tn nomme meofille vos docebit omnia,etjungeret vqqts ota qu& dixi vobis,/oan.l6. Cu au tem venerit jpiritm ille ver itatis.introducet vos in omne ve vitate. 2 . Cor. 4. Et quia habemus eundefpiritu fidei ? jecun* du illudquodfirtptu efl: Credidi et ideo iocuVfuminos quoq; credimus, ideo etiam loquimur . Vhihp.i. Vobis datum esi tn Chrifii negotio , non jolum in eum credere ,fid etiam pro eo affligi. Ioan. i.ifuotquot eum acceperunt, dedit eis hanc dig* titiat em,vtfilij Dei jierent, nempe ijs equi credunt in nomen eius . Ioan . 3. Sicut autem Mojes extulitferpentem in deferto: ita extolli oportet filium hominis .V t omnis qui credit in eum non pereat,fid habeat vitam AternamJoan.C. E^ojum panis viuifiem, qui de cado defendi, fi quis ederit de hoc pane viuet in aternum. loan.i? Verbaqua dedifti mihi,dediets.
ipfiacceperunt , & co^nouerunt verequoddte exiui, egf crediderut quod tume mfefii. %Acl. 10 .Huic omnes Prophe t£ tefiimoniti'ferunt,quod retnifitor,* peccatori* accepturusfit per nomen eius,quifquis crediderit m eum. 2 6. Vt aperias oculos eorum, vt Jc conucrtant d tenebris ad lucem, & d potffiate Sat$n£ ad Deum vt remtfssonem peccatorum, & fortem interJanbhficatos ( tS A ccfi&fj ) accipiant perfidem qua efi erga me. GaL 3. Vt accipiamuspromifiionem fpiritus per fidem,Epbefii.Vt inhabitet Chrijlus per fidem in cordibus vefiris.vt tncharitate radicati & fundati valeatis a/Je qui(itctfx^4$£0$-M)cum omnib 9 fiin£lis,.qmfit latitudo » {fr lonfitudo , profunditas, &jublimitds .l.Timoih. 6 . Cepa prxclarum certamen fidei. '(jiitiKctfii) apprehende
yitam aternam. Confen*

jConfcntiunt patres.
Cjp.demort yirgrauis efl laudabili) aliquid polliceretur, ha •
' ■ heres -utiquepollicentifidem,nec tefalli aut decipi abeo ere-*
deres , quem flare in/ermonibus atque in adibasJitisfcires: nunc Deus tecum loquitur, efl tumente incredulaperfidus jluduas? Deus de hpc mundo recedenti tibi immortalitatem atque aternitatempollicetur, efl tu dubitas? Hoc esi Deum omnino nonnoffe,hoc efl, Cbriflum credentium dominum et magiflrum peccato incredulitatis offenderethoc efl, in ecclefia, conflit ut um fidem,tn domo fidei non habere .
Idem. yi chriflum credimus fidem yerbfl yfl promifiionibut eius habeamus, efl non morituri in titernum, ad Chriflum cum quo efl yiduri efl regnaturi femperfumus, Utajecu* ritate yeniamus,
Cbryfqfl. in lde 6 fideles yocatifumus , yt bis qua dicuntur fine yllit
I. Timoth. 4. l )£ fi ta ttonecredamus.
Hihr.tn c. 5. Regnum caelorum quod Propheta nunciauerunt, Toannet
Mattb. pradicauit, dominus nofler in fe ejjepofitum eSt, profeffut yult fine aliqua .incerta yoluntatis ambiguitate [peruri, ^yllioqui luflificatio ex fide nulla esi, fiipfa fides fiat ambigua,
sAu.inMan. 'fluia erob nonfecundummeritanoflra,fiedfecundum illius mifencordiamfirma es.ipromijlio, 'nemo debet cum tre• pidationeprxdicare, ynde non potesi dubitare.
Idui de yeniapeccatorum fisorum dejperat, negat Deum ejfie mtfericordem, magnam Dea iniuriamfacit, qui de eius mifericoidia diffidit,quantum infie eH,negat habere Deum charitatem , yeritatem efl poteflatem, in quibus tot aJpes mea confiflit.
In aternum regnabit Deus in fandisfilis, hoc promi/it Deus,jiparis e?i hoc iurauit Deus, quia ergo nonficundum ■ merita nofira, fidfecundum illius mifericordiamfirma eU promifiio,nem» debet cum trepidationepradicare, ynde non potesi dubitare.
Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Chrifli, efl tu audes tibi promittere , quia in iudicium non y entes. ^Abfit, inquis , ythuc mibt promittere audeam, Jid credo promit»
tenti
Idem.
JuVfam.
Yra&atu in /#«». 22 .

‘tentiQn indictum non veniet .) ideo nonprtfumptione mea, /edipjiuspromifione in indictum non "venio.
Sine jjnrttnfulci, nonquifjuamrefle crediturus est. Gratia Dei infantiis esi, ad confirmandum eos, & aece ferunt tam gratis, per fidemqua a Deo esi, hon habuerunt ante fidem,quia vt Dautd ait Pfal.tf.pro nihilofaluos fa* cies eos .
iiuantum illucfidei capacis adfenmm,tantum inde gratia inundantis haurimus.
DE IVSTIFICATIO NE.
lrsTimc^ffj nos co^am deo,
hoc efil,accipere remtjiionempeccatorum,impu- ; talionem lufhtia ctmjli,nonper nojira opera ey menta , fedgratis per illius gratiam, fila fide m icjitm chrijlum,qut fa filus efl nobu a Deojdpientia,
I iuJlitia„Janfilijicatio cr redemptio.
T eftatur facra fcriptura,
G E N.lf. Crediditq; QiSibraham) Iehoua, & imputatum eil illud ei ad iuftitictm Jioni.a. ,/IUjUi ei qui operatur,merces non imputatur exgratia, fedex debito. Ei "vero qui non operatur, fed credit in eum qui iu- fiificauit impium, imputaturfidesJua pro isiflitia. Sicut ea tiamDauidnarratbeatitudmem hominis, cui Deus imputat iuflitiam abfque operibm(jdicens)Beati quorum remijfic fmt iniquitates, eg quorum obteclaJitntpeccata. Beatus yir cui non imputat dominus peccatum. Efa. 4 y. Inleho- \ uah iujlificabunt fefe & laudabuntfefe omne femen Ifiael,
Efa.j 3. Scientiafui iuflificabit iujlusferum meus multos, et iniquitates tpfirum ipfeportabit. Hier. 2 3. Hoc eSl nomen eius,quod "Vocabunt eum lehouah, iujlus vafer. Danai. 9. Vid conjummandumpeccatum, & expiandum iniquitatem, &
HiSixtam efrifl 105.
Coni'
U.-j.Hjpcg
CjpM.v.ep.%

tem, & adiuflitiamfeculom adducendam. Toan. 5. Tta enim (Illexit Deus mundum y ytfilitini jutirn ynigenitumd'edi : Ht,
■y t omms qui credit in eum , non pereatjed habeat yitafh ternam. loan. 6 . t^/Zmen arftcn dico Vobis,qui credit tn me habet yitam&terndm. loan. 2G. H&c autemftriptafunt credatis,quod Jefm esi Chriflm ille filius Dei t & yt creden tes y ita habeatis per nomen eim. Alar. y (Movop 7 fti<psv{) 1 Solummodo crede. t^Aclo.^..Nec enim aliud nomen eTifub , ctelo , quod datum Jit inter homines, pekqiiod oporteat nos ' feritari. 13. Notum igiturfit yobts fi-atres y quod per
hunc yobts remtfiio peccatorum annunciatur, & quod ab amnibus , quibit* non potuijhs per legem Mofis ab fotui, per hunc omnis qui credit abjbluetur.Rom.i. Non enim mepu- , det Euangelij Chrifii,potent ia fiquidem e?l Dei adfalutcm \ ruinis credenti, Jud&o inprimis, tum etiam Grxco. lufiitia \ enim Dei per illud exhibetur ■, ex Jide tnfidem, ficut ficrip tu ' eThlufius autem ex fide iduet. Romy* Non enim eTl diflin , t c ho:omnes enipeccauerut^ac deficiuntur gloria Dei. Iufiifi ' rantur aut em gratis 3 eius gratia-, per redemptionem faflam per Chrtjrum fejum, quempropofuit Deu* (yt effef placa- \ men per fidem, (fiujo') fianguinefiio, ad declarandam iujh - tiam fiuam,per r emifiionempracc dentium peccatorum. Ex Dei tollerantia, ad declarandam iufiitiam fiuam pr&fentt tempore. ytfit ipfe iu/hts, & iuflificaus eum qui eTl ex fide Jeju. V bi igitur gloriatio? exclufia esi. Per quam legem? ope* ru rrf Ncn: imo per legem fidei . Collidimus igitur , fide iuflificari hominem,abfiq- operibus legcs.Rom. 4. Nbnfiri- ptum eTl autem propter eumfi^/ibraham) fiolum,quod hoc imputatum fuerit ei: fiedeitampropter nos, quibus futurum eTl yt imputetur,qui crediderimus m eum qui excitauit lc* fumdominumnojirv.mdmortms.Traditum in mortempro - pter ofjenfits no (Iras , & excitatum propter iufhficationem noflri.Rom. 5. ludificati igitur exfide,pacem habemus er- \ ga Deum per dominum nojlmm lejum Chriflum: per quem \ etiam fide habuimus adituingratia hanc per quam flamus. \ Eodem cap. legitur: Sicua per i>na ofjenfam (geatus Venit ) in omnes homines ad condemnationem: ita per ynam itiflt - | ficationem ( beneficium tcdundaiiit) m omnes homines, in
iqflificd*

tnflificathnemvita Rom. 8. Nulla igitnr nunc eH condem*
natio iis qui jknt in Cbriflo Jeju Etpoflea: Quis intentabit crimina aduerfus ele flos Dei? Deno esi qui iuflificat: eflqui condemnet ? Chnflus eTi qui mortuus eTi, imd verd qui etiam excitatus eTkqni etiam eTi ad dexteram Deiiqut etiampoflulatpro nobu .1. Cor i. Fatim eTi nobisJapientia a Dco,iu/iitiaj;,&Janflificatio & redemptio.Gal.^.Coi» clufitfiriptura omniafubpeccatum , vtpromijho ex fide le* fu Chrfli daretur credentibus. Gal.l. Scientes non mfltfi- cari hominem ex operibus legis,mfip erfldem leju Chrifli. 2..Cor.$, Omnia autemfunt ex Deo, quireconcilianit iu>s flbiper Chrijium,deditfi nobis mimjfenum reconciliationis ■ JSUmpe quia Dem erat in Chrtjlo , mundum reconcilians fibipion imputando eis peccata torum. Itaq; nomine Chrifli legationefungimur, velut Deo vosprecanteper nos: orate mus Chrifli nomine, reconciliamni Deo. Fecit enim vt is qui non notutpeccatum,pro nobis peccatum efj'et, vtnoseffi ceremur lujhtia Det m eo. Ephef.t. Gratia emmeflisjer* uatiperfidem , idfi non ex 'vobis , Dei donum cThnon ex operibus,ne qmsglonetur. Philip. 3. v ,/irbitror omnia dam* num ejje,propter eminentiam cognitionis Chrifli !e(u domi» ni meujppter que omnibts ijhs meipfum muklaui , e a fi rete - fla } ducopro incrementis y vt Chrifliilucrifaciantcomperiar in eo , qui non habeam meam iuflitiarn que. eTi ex lege M tam qui per fidem esi Chrifli, iuflitiarn quaesi ex Deo per fidem. I. /oan,]. Lfat/huis credit lefumtfje Chrifli um ex Deo eSi.
Confentiunt patres.
Omnes itaque flaii&t^uotquot ynquath fuerunt,hoc efi Tgmt.aithi qui oiim in eum jflerabant, eumq; expefiabant, er qui nunc ladelph. meojflefluuntur, tnj; prejiito Euangeliofunt tihtjires,per folum CbriflumfuntJalutem confecutt, in eoj; /anciifleati,
Nemo ex illes quidem quife pofleros ^yibrahamgloria - „
tur , quicquam ajfeqttetur, nifli ex animo fidem tfiibrahs. ' , u °' Cj * referat. rypnone.
Sicut per inobeditntiam ynins htminv, peccatoresflacii
fitnt
•*

frenltb /untmultt, & amifirunt vitamcita oportuit per obedientia capi. vnius hominis fpqui primus de yirginenatus esliuftficari
libro 2 .
Tpiph.m.in
Anae.
Ba/ihConc. de Humiln.
multos> & percipere falutem.
Cyp. epift.s,. Si ^Abraham Deo confidit, & deputatum eU ei adiu- Jlitiam, vtique qttifipuisD eo credit,&fide viuitiiuflus in- uemtur.
Facias efi mihi ( Chriftus') iuftitia ,fan£lificatio efi re = demptio, lufiitia quidem, quomamper fidemipfitts peccata diffolutt: Sanctificatio vero , quia per aquam & fiiritum (cr verbisme liberauit. Redemptio autem efifanguis ipfius dum precium redemptionis agni veri pro mefeipjum tradi * dit,propitiationem purgationis mundi, reconciliationis omnium in cselo & in terra.
Qui gloriatitir in dominoglorietur , quod Chriftusfaftun esi hobu a Deo iuftitia,fapientia,iuftificatio Q- redemptio. Hac eSlperfetta & integragloriatio in Deo , quando neq; ob iuftitiam fud quisfie ia(lat,fed nouit quidujeipjum vera iuftitia indignis efte, fila autemfide in Chriftum iuftificatu. Hil in Matt Mouet Scribas remiffitm ab homine peccatum. Homi - ta p nem enim tantum in Tefts Chrifto contuebantur , zyr remifi
Jumabeo, quid lex laxare nonpoterat. Fides enim fota ludificat.
Hiero inepi Conuertentem impiumperfiblam fidem iuflificai Detis,
adRom - ‘ n:n D P cra bona que non habuit.
, Quomodo autem imphtur in nobis iuftificatio, ni/i cum
Amb.iRo.S , . ‘ . r r , • . ■
datur remifsto omnium peccatorum , vtJublatu peccatu tu-
flificatio appareat.
Bpift.ji.I.j. Fides efi qua liberat per fanguinem Chriftt t qnia beatm ille,cuipeccatumremittitur, & venia datur.
Incap-a-ad Quomodo ergi ludaiper opera legis Je iuftificariputant
Romanos, iuftificatio ne ^Abraha, cum videant lA-brabam non ese
operibus legis, fedfila fide tuftificatum. Non ergo opus esi lege,quando impius perfilafidem iuftificatur xpud Deum, Hoc conftitutum cTt a Deo , vt qui credit in Chriftum, fiaiuus fit fine opere: Solafide gratss accipiens rermfiionem peccatorum
Pro nihilo faluos facies eos :id eil,gratis datagratia tua.
Jhi.Cor.i.
xfi«.trfa. 55 .
Quid ille Utro attulerat adtrmemflefauce venit ad iudt*
cium, de

\
c Ium,de indicio in lignum >de ligno in Varadyfum.Qredidit propter quod locutu* esi. h'ed & ipfi m fide m quis donauit, nifi qui iuxtapependittpro nihilofaluos facies eos.
Fal/O queritur de naturafu a genu* humanum. J\ r c t m (i Lih.de nat.et perlege eil iuftitta , ergJgratis Chriftm mortuu* < j f? y fi au-.e grat. nongrath-rriortum esiy in illo foto iufificatur impiu* y cut ere denti m eum qui mjUficat impiu^deputaturfides ad iujiitia.
( ^utfunt be att? Noninquibns Deus non inuenit pecca* In PJal.^j. tum. iSam in omnibus inueni*. Omnes enimpeccauerunt,ct egentgloria Dei. St ergo in omnibus peccata inueniuntur y remanet i>t nonfint beati y nifi quorum remijja fiunt peccata.
Hocergd t^ipofiolus ficcommendaw%\ Credidit t^Abra-
ham Deo & reputatum eW illi adiujhtiam. ^ _ .
Remifito peccatorum Jit per mediatorem Dei bomt- ^ ca
W) hominem /efimi Chrijlum,per quem faclapeccato* rumpurgatione■„reconciliamur Deo.
DE BONIS 0'PERI B VS.
Qjfi.A M VIS NON iesri FICEMFJl C0-: ram Deo ex ofer ibus nofirii, requirere tamen Deum opera bona a mjhficatis, qua cum ei placeant fide pro pter chrifium mediatorem, haberepramiaprafentis vita cr futura. Opera vero bona ejfie,qua k Deo pra - ceptaJunt, & exjide fiunt per fi tritumfan- tlum,in celebrationemgloria Dei,
Cr proximi vtilitatem.
Teftatur facra feriptura.
C V EN. 17 . u4mlula coram me & eflo perfe Cluso Leuit.ig.SanCli eftote,quiafanClusJUm ego leho- .1 uab Deus -refler. Dem. 6. Diliges ergo Jehouani Deumtuum, ex toto corde tuo, ex tota anima tua, & tota jortitudine tua. Leuit.ls. Diliges proximum tmmfuut te -
E ipfumc

ipjUm.PJaL$ 4 ' Dedinaamalo &facbonum. Prtuerb.3. Time lebouam, gy recede a malo. Efia. I Definite male - facere,epp difiite benefacere. Aiattb.f. Efiote igitur yospet fidi.ytpater yefter qui eTl in ccslis,perfidus eTpMattb. 3. ferte igitur fiudum dignum refipifientia. Lue r. Vtfine metu te manu inimicorum nofiroru liberati, fetuiremus ipfi* cumfanchtate <&' lujhtia coram ipfi , eundos dies yit& nos fir&. io an. y. E ccefames fadus es>ne amplius pecces . io an. 8. Vade & ne-amplius pecces, t^iclo. 2 6 ^Annuntiant gen* ttbus vt refipifierent > & conuerterent fe ad Deum , opera fit cientes digna ys qui refipuifient. Rom. 6. Peccatum yobis ! non dominabitur, quia non ejhs fub lege , fidfiubgratia. I C>al. C.Benefatiendo autem nefignefitmus.Ephe/. 2. Nam i tpfim op 9 furnus f conaitt tn Cbrijto leju ad bona opera,qu& pr&parauit Deus,yt in eu yerfaremur. Tit.i. Illuxit enim gratia Dcifalutifera omnibus hominibus « Erudiens nos,yt abrogata impietate , mundanis cupiditatibus, moderate & tufie, & pie "nuamus in prafentificulo. E xpedantes bea tam illamjpem , ^7 illufirem illum aduentumgloria magni illius Dei,acfieruatoris noflrt lefu ChriJH: qui dedit femet* tpfumpro nobis y yt redimeret nos ab omni intquitate,&pu rificaretfibijpfipopulum peculiare , findiofum bomru operu.
G E iV. 4. Et refpexit fehouah ad \_Abel & oblatios nem eius. Heb. II. Per fidem amplius facrifcium obtulit t^Abelquam Cam Matth .n.^Aut facite arborem bonam & fi-udum eius bonum: ant facite arborem putrem , & fu» Pium cius putrem. Ioan.15. Ego fum y ituros palmites fi qm manet tn mc,& xnquo ego maneo , hic fert fiudum mul - tum, nam abfque me mhilpotejhs facere. Rom. 14. iduic* quid exfide non eTP,peccatum eTl.PLeb.11. PLi omnes tefii » monium adepti per fidem.
DEVT.2%. Ego pono cora yobis hodie benedidione et maledidione Bencdidioncfi obedierispceptis Tehoutz Dei 1 yejirt, qux e<>o yrzcipio yobu hodie. Maledidionefi no obe dierts. Pjal. y. Tu benedi es iufto lehoua. Pfal.92. lufius yt palmafiorebit. Mattii. 5. Merces yejira multa e fi tn codis Mat. 2 j. Serue bone ctfidelis fup er pauca futfnfidelis Juper multa te conjhtuam : ingredere in gaudium domini tui
Luc,i+.

Lac.1$. Retribuatur tibi in rejurrefttone iujhorum. .1 Cor. Ij Labor yefier non eTi inanis par dominum .2. Cor. y. Om nes enim nos 'faanifeflari oportet coram tribunali Chrtjh , yt ynu* quifque reportet,qu& in corpore (recipiat') congruente? adid quodfecerit,yel bonum yel malum, i. Tim .4. Pietas ad omnia ytil/s eTi, vtquz promifiiontm habeat vita pr&- „ Jentfs CST fatur &, z.Tim.q.. Certamentllud praelatum de» certaui,curfum confummaui,fidem jer uaui. iduodfipereTi, repofita eTi mihi iuj}iti& corona, quam reddet mihi dominus in illo die,tujius ille ludex : non Jblum autem miht,jed & omnibus qm expetierint illujirern illum ipfius aduentum . CoL^.f^A domino recipietis mercedcm hureditatis.Heb.io . Ne abieceritis igitur fiduciam yejlram , qua magnam ha» betpr&mij retributionem.
D E V T.$ Cujlodite ergo yi faciatis,quemadmodum pracepit Iehouah Dens yefier yobuine decimetis ad dexte* ram y aut adfiniftram: per omne yiam quampr&ceperat le- bouah Deus vefter ambulate, vt tuatis Efa .50. V& fiiijs declinantibus, dixit Iehouah , yt factant confiTmm & non ex me:& tegant fe tegumento & non exfpiritu meo, yt ad dant peccatum fupet peccatum Hier. 7. fsdmbulate inom* ni yiaquam pr&cepero yobis,>t benefit yobis. Matth.if, Frujlra vero me colunt,docentes doclrinas , qu& funt man- datahominu.Ioa. 8 .Si yos manjeritis infirmone meo,ycre dtfiipuli met eritis . han. Ij. Vos amici mei eritis ,fifeceritis quacunque ego mando yobis. Coi, 2. &£uf ex mandatis dodrims homiiium(g>r&fcriptafunt)opinionem quidem habentfapieniis. in cultu yoluniario,<gcyJubmifitone ammi^et in eo quod corpori non par eant: non ( tamen ) y IliusJunt pre» cij,cum ad eajpeSlent quibus farcitur caro.
Gt^AL.5. Vitam quam nuncyiuo in carne yiuo, perfide filij Dei.j Thn.j. Finis mandati eTi charitas ex puro cor de % ty confcientia bona,<& fide nonfimulata. 2. Pet.i.Suh mimfirate infide yefira yirtutem.
P S kSI L. 51. Spiritumfantium tmm ne auferiis k me. Rom. 8. Vos autem non efiis in carne,fed infpiritu: fiqut- dem Dei Jp iri tus in yobis habitat. Uuod fi quis jpiritum Chrifii nm habet, hic non eHetsti. Eodem capite.
M 2

quot enim fiiritu Dei ducuntur, ij funtfilij Dei Galat. f. EruSlus Jpiritus, &c.
Mt^ATTH. 5. Itaffilendeat lux vefira coram horni* nibus , vt videant vefira bona opera y glorificentq;patrem veftrum 3 quiesi in coelis.i.Pet.i. Ex bonis operibus glorificent Deum. Cap. 4. Vt in omnibusglorificetur Dem per Jefim Chrifium. Pbil.i. Plenifiuflibus iuftitiaper lefum Chrifium,adgloriam & laudem Dei.i.Thefi. 2. Vtglori - ficetur nomen domini nofiri lefu Cbrifii.
IOk> 4 N. 1 ’). Hoc eTlpr&ceptum meum 3 vt diligatis alij alios,Jicut dtlexi vos.Ioan. 13. Mandatumnouum do vobis 3 V t alij altos diligatis,ficut vos dtlexi, vt & diligatis alij alios.Rom.i\, Nemini qutcquam debeatis,nifihoc,vt alij altos dilidatis.,
o
Confentiunt patres*
Clem. vlt.
Strom. Cyp.dejimp. TraUt. Irenti-i . c.22
Chry/ojl.tn
Math.ko.iz.
Jlm /i. 2. de Camet t Ab.
Jdugep. 105.
xAm. de voc. gen.h.ixa. 1 ).
Opera fiquuntur cognitionem,Jicutvmbra coipus.
Credere fi in Chrijium quomodo dicit, qui non facit quod Cbrijlus facerepracepit
Sicut nihil efl deleflabile hominibus fineluce,ficfimt- liter nihil efl deleflabtleatque acceptum Deo } abfquefidei lumine.
Sicut lampas non ex oleo accenditur, fidab igne: per oleum tamen nutritur, & nifioleum illifub minifiraueris , extinguitur: Sic & fides non ex operibus accenditur,fid ex verbo Dei: tamen per bona opera nutritur, & ntjifub - minifiraueris ei opera bonafieficit.
t^Ante omnia nos fides commendare debet Deo. Cum fi- dem habuerimus 3 elaboremus, vt opera nofiraperfiSh, fint .
Deus vnicuiquepartitur menfuram fidei, opera quippe bonafiunt ab homine,fides autemfit in hominefine qua illa a nullofiunt homine: Omne enim quod non efl ex fide pec * catum efl.
Sicut nulla funttam deteflanda facinora, qu&pofint gratia arcere donunr.ita nullapojje tampraclara opera exis re,quibus hoc quod gratis tribuitur , per retributionis iudi - cium debeatur. Vilefieret enim redemptio/anguinis Chrtftil
nec mi -

nec mifiricordU Dei humanorum operumpr&rogatiuafuc* cumherev.fi tufi'tficatio,qu£ fit p gratia,meritis pr&cedentib 9 deberetur, vt non minus largientis y fedmerces ejjet operatis.
Non gloriabor quia iufius fumfiedgloriabor quia redemptus Jum . Gloriabor non rt,uhi, quia vacuus fumpeccati,fed quia remijjafimt.
cob &beat* vita.cap.6.
De ipjk reparatione , de fecunda natiuitate quid di SI uri Vi a - ca P' * fumus? Merita nojlrafecijfe y vt nobis illa falus perpetua Hugujl.tn mitteretur k domino? <~Abfit. Si merita nofira altquid facerent, ad damnationem noflram -veniret. Non -venit ille ad injpecHonem meritorum fied adremif tonem peccatorum .
Nonfuifli, faSluses: quid Deo dedifli? Malus fuifii fpX Uberatus es . quid Deo dedifli? Qujd non ab eo gratis accepifli ? Meritd & gratia nominatur , quiagratis datur. Exigitur igitur hte y vt & tugratis eum colas, non quia dat temporalia fedquiapr&ftat aterna.
Non commendo opera manuum mearum. Timeo necum injpexeris, inuenias plura peccata quam merita . Hoc folum rogo fi oc dicofioc impetrare dfidero. Opera manuum tua= rumne defpicias. Opus tuum in me vide y non meum: Nam meum fi videris damnas , tuum fi videris coronas y quia & quacunqueJunt opera bona opera mea, abs temibijunt 7 <& ideo tua magis quam mea fimt. Ephefi.
Spfim enimfigmentumjumus creati in Chrifio Iefuino~ TnVfal.up, pertbus bonis ■ Noli ergcJ putare te aliquid operari,nifi in quantum malus es. ^Auerte ab opere tuo te: ad opus illius qui fecit te. Ipjefirmet tpfe quodformauerat,& tu ex*
terminafli, reformet. Vt enimfis ipfe operatus esi, vt bonus fis fi bonus es,ipfe operatur.
probum ejje y tamen omnino Deo gratum e'$t & acceptum. c ont.iua.
Contra quddfitprater Dei voluntatem , acfecus quam iUe vultfieri, quanquam exiftimetur acceptum Deo , tamen eH omnium pefiimum & iniqufiimum.
iiuigloriatur, in dominoglorietur. Ergo dementisfuis jr} e( Jift 0 ' 1 nihil afiignarefibt debet nifi peccata, qu£ fimt proprie no= j
flra. C&terum virtutes & athopurgata, coslitus datur ho -
fninibw^donatur a Deo.
E *
Nam

Cypr.tib. i. tpift.S'
'lAugujl. in VfaU 5-
fifam fle ut Tud&i a Deo alienati funi , propter quos no - men Dei blafpbematur in gennbus; itacontra Deo cbari funi , per quorum dfciplinam nomen Domini laudabili te- jhmonto pr&dicatur,fiiuljcriptum esi, domino pr&monente, dicente. Luceat lumen yejhu-m coram hominibu/>, yt W deant opera yefira bona-, & clarificent patrem yefirum qui in ccehs efl. Et Paulus <^ipofiulus dicit: Lucete ficui iumi* narta in mundo. Et Petrus Jimiliter hortatur Sicut hojpt- tes &ptregrint,inquit,ab]}.nete yos a carnalibus defiderijsy qui m iliiant adnt-rfiis animam , conuerfationem habentes in tcrgentfes bonam , yt dum detrectent de yobu-.quafi de ma lignu,bana opera yefira afpicientes, magnificent dominum .
( Luceant opera yefira coram hominibus.)Einem attende,infinem cantaiqnofine facias >ide. Si ideo facu, yt tu glorificeris .hoc prohibui.fi autem id e 6, yt Deus glorificetur, hoc lufii.Pfallite crgd non nomini yefirofied nomini domini Det yefiri. Vosp/allite, ille laudetur, yosbsne yiuitefille glorificetur ,
DE ECCLESIA.
1 .
SEMPE\ FFl SSE ET F 0 K^E ECCLE- Jtdm, id eU,hominum congregationem , cjuam Dem profuopopulo agnofht, eamj habere externa quadam internafignd , Extemajigna Jiunt pura do-
Brina,Sacramentorum legitimus vjm , ey obedien- tia, doBrtna &• Sacramentis recondens., Interna ftgnaJimt CommunicatioJJmtm domini,
Fides vera, & charitas,
T eftatur facra fcriptura,
G jE iV. 17. Et fiatuampaSlum meum inter me & tefinterjp femen tuum poti te jngenerationibus fitif fadereperpetui: ytfim tibi in Deumfemini tu9
foTi h*

poTite.j.LZeg. xs.JVtfft enim derelinquet Tehouah populum Jutem,propter nomenfiwm magnum, quia voluit lebouah facere jibi voFpopulum.Pfal 78. Elegit autem tubum Je » budab,montem S joncjuem dilexit. Et &dijicauitficut^pa- latiafxcelfafandorumfuorum ,velut terram c^uam funda• uit in feculum.Pfal.87 .Semen eim infeculum criv.fy thro* nus eiusficut Sol coram me. Sicut Luna jlabilietur tnfe- culum,tefiis tncalo jideiis. Efa.4-6.Vfq; adfeneda ego fum ( vobifcu'fvfque adcantctcmportabo vos: Egofeci, & ego feram,ego quoque portabo eruam. Efa .59, Hoc autem padum meum cum eu,duxit febouab Spiritus mens qui esl/uper te, & verba meaqua pofui in ore tuo,non rea cedent de ore tuo, & de orefeminis tui, dixit lebouah cx hoc tempore ,£7 vfque in hoc fcculum Matlb.16. Porta inferos rum nonpraualtbunt adutrfits eam. Maiih.z 8. Ecceego vobifiumJum omnibus diebus , vfque adconfummationem feculi.loan io. Nonperibunt (oues mea^nequerapiet eas quifiquam e manumea. z.TbejJdl.l. Jpfe au-tcm Deus pacis janchficet vos totos: integer v ejhrjp 1 ritus , ^7 anima & corpus , inculpate in aduentum domini nofln hju Cbrijti Jeruentur.
Pfal.2 y Omnesfimita lehous,mfericordia & veritas cujiodientibtpspadum eius & tefiimonia eius. PJal. cernapedi meo verbum luum,ty lumenfemtu mea.E a. 8.
legem & tejUmontum } fi non dixerint tuxta verbum boc.quia non esi ei aurora doan. 8. ex Deo efl , verbn
Dei audit, loan. 10. Oues mea vocem meam audiunt,tjcp ego cognofco eas, &fequuntar me. Galat 2. Si quis vobis euangelijet pr&ter id quod accepiftis,anathema fit. Efb. 2. JSon efhs bojpites & inquilini, fed conciues fandorum, ac domefhci Dei. Superfitudifuperfundamentum c Apojto- lorum ac Pnphetarum .
G E N. 4. <_Abelfacrificat. Gen.8. A 7 ©*. Gen.ii* i^/ibraha. Ge.17. Circumcidetis carne pr&putij vfrt,eritq; fgnu padi mter me et vos. Exod. 12. / mmolabit{agnum ) vniucrfa congregatio coetus Ifrael. Siattb. 28. Docete om» nesgentes,bapttifftes eos in nominepatru,acflij,&fpirttus fan$t.Lu, 2 2..Hocfacite in mei recordatione. *yid. U -Erat
£ 4 que er*

que perfiuerantes in doflrtna t^Apoflolorum, & communi? catione,&fiaCiione panis, & orationibus Epbefif Chrts Jha ddexitecclefiam,&femetipfum expofuiipro ea''*** ear} ? fantlificaret,purgans lauacro aqua per yerbum.
E A' 0 /->.19. Si obediendo obedieritis yoame£,& cti~ jiodieritispaclum meum , eritis mihi thefaurus diletlus, pm cmntbuspopulis 3 Eu. io. Qui yos audit me audit, loan.iy. V *rb a qua dedifli milii dedi eis:& ipfi acceperunt.^Aci .2. Qui ergd libenter acceperunt jermontm eius, bapti%atifiant. Rorn.i. Per quem accepimusgratiam & i^ 4 poflolatum 3 in obedientiamfidei. Heb.\ 3. Obedite ijs qui pr&funt -vobis.
EZECtP.^G. Et Jptritum meum dabo in media yefiri, effictamp yt tn preteeptis meis ambuletis, & tudicia mea cuftodiatis, et factatis illa.lotii Ejfundam Jpiriium meum Juperomnem carnem. Joan.16. Cum autem y enentfpiruivs ' ille yeritatis , introducet yos in omnem yeritatem. Rom. 8. Si quis Jptritum ChrijU non habet non e 7 i etm. Ephef. 4. Vnum corpus et ynusJpirttus. 1. loan. 2. Et yos ynclionem habetis afianilo illo, l.loan. 4+ Per hoc cognojcimus ineo nos habitare y & ipjimi in nobis 7 quod de jpintujuo dedit nobis . '
ES 28. Sic dixit dominus Tehouah:Ecce ego fundo in Syon lapidem,lapidem munitionis, anguli praciofi,fundamentifundati:qui credit3nefeflinet . Hof.i . Et dejpon - fabo te mihiinfide-, & cognojees lehouam 'loan. 17. Non pro eis autemrogo tantum , fed pro ijs qui crediturifint perfernwnem eorum in me. Rom. IO. Corde enim creditur ad tufitiamyore autem fit confefiio adfialutem . Gal.i. Vis uo aw.eniynon amplius eg03fid yiuit in me Cbrijhts, c& y\* tam quam nunc ywo in carne pino, perfidemfilij Dei 3 qui dilexitme,fy tradidit jhpjlrm pro me. 1. loan.5. Qtfijquis credu lefum ejje Chvifium,ex Deo natus eTi.
DEVT .6. Diliges lehouam Deum tuum,ex toto corde tuo3& ex tota fortitudine tua.Leutt .19 .Diliges proximum tuum ficut teipfum . loan 14. Si quis diligit mefermonem meumferuabit: <& pater meus diliget eum , ad eum ><?- niemus^et manfionem apud eumfaciemus .Rom.12. Quem* admodum enim in yno corpore membra multa habemus*
membra

ynembra vero omnia eandem non habent attionem. Sic multi vnum corpus fumus in Chrifio,fingulatim autem alij aliorum membra, l.loan .3. Hac e?i ergo doflrina eius, ut credamus in nomine fis* eius lefu> Chrsfi , & diligamus alij alios,ficut mandauit nobis. 1. foan. 4. Dilecli diligamus alij'alios,nam charitas ex Deo e?l; qutfqnis diligit, ex De<f natus eTij gr cognomt Deum.,
Confentiunt patres,
Vnus esi Chriflus, per quem omnis gens, omnifque lin * Tgnatmad gua fide & confefiione vnita eTl: ficj; qui corde fuerunt Lt- “Magnefi pidet,/ilij fafli JUnt Dei, & amici in.br ah amoenius in fe- mine benedicti intelliguntur, quotquot ordinati fint in Chrifio ad vitam a ter nam.
Vnapradicatto , & fides vna, vnum baptifrna: vna Tren.li.i. c.5. quoque Ecdefia , quamper totum orbem fanch Apofloli Juis laboribus , Juo.j; fudore, in Chrifii/anguinefimdaue * runt. idcirco vos qui populus peculiaris,gens fi fanCta (fiu, omnia debetis magno confen/u, concordiaque in Chrifio peragere.
Sola vera& yiutfica fides illa esi, quam Ecdefia ah JfdPbikd. t_Hpofiohspercepit^difinbuitfilijsJuis .Etenim dominus omnium dedit <^/2pofh'iis potefiatem Euangelfper quos ve ntatem,hoc esf fiiij Dei doctrinam,cognoutmus: Quibus & dixit dominus:qut vos audit me audit, & qui vos contemnit me contemnit, & eum qui mifit me. Non enim per alios cognouimus /alutis dtfpojittonem, quamper eos per quos Euangelium peruenit ad nos. Quod quidem tuncpraco nia - uerunt, po/ica vero per Dei voluntatem in feripturis nobis tradiderunt fundamentum ac colnmnamfidei noftra futura.
Quiamqueperjuafifuerint & crediderint vera e/]e qua TuJi.Orat.ad ) a nobis traduntur & dicuntur, ac viuerefe itapoj/e credi - HntoEium, dennt, orare teiunantes ,<& petere a Deo priorum peccato - rum remifionem docentur t nobu cum illis vna & orantibus gy ieiunantibus. Deinde eo adducuntur dnobis vbiaqua eTi,atque eo regenerationis modo,qu6 ip/iregenerati fumus, regenerantur. Nam in nomine rerum eundarumpatris om=
E % nium

nium, domini Dei, & ferttatoris noflri Tcju ChrijH,& Jpiritm jhnftt tn aqua tunc lauantur. Ckrtfttts enim ipje dixit: 1\ iji regenerati fueritis : non introibat* in regnum ccs* lorum.
fnead.Orat. Sv%qui dicitur die, omnium qui vel in oppidis 'velruri denri,m , tn eundem locumconucntM Jit : & commentaria ±s%poj}olotum,aut /cripta Prophetarum,quo ad tempus fert leguntur» Deinde lectore quiescente , prAfidens orationem qua pupulum injimit, ad imitationem tam pulchrarum rerum cohortamur,habet. Sub hacconjurvimws communiter omnes, & precationes profundimur: <(</ flenti retulimiM,pre cibusperaiiuf^'iotf) ojjcrtur,vinum,et aqua : <& pr&poflt;u> itidem quantum pro virilifua potes}, preces & gratiarum actiones fundit populus faujre accla
vnat, i^stinfen. Et difiributio communicatiofift eorum, in quibus graiittfunt afU cuifipr&fenlt: ahflentibus autem per diaconos mittitur. Ceterum qui copio/ioresfunt & volunt , pro arbitrio quijque fuo, quod viflum cTl contribuunt; quod ita colligitur apudprApo/hum deponitur,atque ille in- de opitulatur puptlih viduis, & his qui propter morbum aut aliquam aliam caufam eget } quifi tn vinculis funt peregre aduem entibus bojfttibus, & vt/impliciter dicam, indigentium k omnium curator fi.
Tertu^pol. Coimus ad dium arum hierarum commemorationem ,fi Cap.yj. quidpra/entium temporum qualitaspnmoner.e cogit,aut rt
cog nofl ere . Certe fidemfani iis "vocibus pafitrnuy+fpem eri• gimw> fiduciam fidimus flifciplinam pr&ceptorv.m nihilominus. inculcatibnibm denflamus. ibidem etiam exhortationes, cajtigationes,^y i enfttra diuina.
T>e Corona C/iqv.am adituri, ibidem, fed & aliquanto prius in tndii. EcrUfajub antijhti* manu cont flamur no s renuntiare dia
balo, & po*npA,et angelis eius. Dehinc ter mergitamur,am piius non aliud rcfpondetes quam dominus tn Euangelio de tevminauit. Indefujcepti laiclis & mellis concordiampr£- gujramtts. Ex fi ea die lauacro quotidiana per totam hebdoa madam abflmewM.Eucbartflia Sacramentum,& m tempore viblus,omnibus mandatu a domino , etia anltluca nts cceub 9 , nec de altatu quam prfident in manufumimu *.
In um*

In tempore hoc, ex quo obtinuit h&refis Ecclefias, nulla , r * , probatiopoteH ejfie ver.t CbnjUamtatts-.neque refugium po ^attho' teli ej]e Chrifiianorum aliud, volentium cognofierefidei ye r\tatem,nifijcr\ptur& diuinz* _ .
Corpus autem eius esi Ecclefia y non autem ifi a aut illa, ^ ,.V f" fid toto orbe difjufia. JSec ea qua nunc cTi in hominibus,cui pr&jentem vitam agunt, fid ad eam pertinentibus etiam iis qui fuerunt ante nos y &'fi qui futun JunipoTi nos vfique in finem ficuli.
Vfique infinem erit Ecctcfia Si enim non futura eTt h&c ideinPfyQ. vfque in finem fecuh-quibus dominus dixtt?Ecce ego yobi - ficumfium vjtjue in conju-mmationenificuli ?
Inferi pturu didicimus Chrijlum, infiripturis didicimus Epiji.t6€. Eccltfiam , has fcnpturas communiter habemus, quare non in eu gp* Chrijlum gp Eeclefiam commuutter retinemus.
Internos & Donatifias cjUctJHo eTi, vhifit Ecclefia . eot.ep.VetiL Quid ergdfaC i uri fumus. Jn verbis nojfris eam qu&fiiuri>an in verbis capitis jiu domini nvjhi feju Chrijli ? Puto quod in illius potius verbis querere dtbemus , qui veritas esi, & optime nouit caput juum.
Os non comnunuetu ex eo , fid vnus ex militibus latus jivg.de Ca* eius apperuit , ger conimuo exiuttfianguts gp aqua,qu£fiunt tachifcap.i. matris kcclejiagemina Sacramenta.
^jipojlolw firtbens ad Ephfiios, ait. In quo credentes jfm. de jptr. Jignatt cfhsfftriiupromifiiomsJanflo. Sanfio igiturfpintu Salloh. i. tf.fi fignatifumus, non natura fid a Deo,quia jlriptum e si. Qui vnxitnos Detts y quifignauit nos, gj- dedit pignus Jpiritus in cordibus noflrts. Signati ergo jpiritu a Deo jumus. Sicut enim in chrijio morimur vi rmajcamur: ita etiam fg tritu Jignamur, vtjfleudorem atque imaginem cius, gp gratiam tenerepoj?imus,quod esi v iquejbixituale ftgnaculum.
Clanem Petri fidem dixerim ejje Petri , per quam codos ofmb.Ser. j$ apperuitypenetrauit infima jecumsgnana calcauit intrcpi- ptdtts. Tanta enim t_yipojlolt'&fidet virtus eTi, vt cunffa illi elementapateant ,hoc eTi,non illi tj%ngelic£ claudantur tanua,non porta, pr&ualeant tartart, non aquarum fluenta fubjidant . Ifi a autem ipfia clauts , quam fidem dicimus y vi» deamut quemadmodum conflet t quemadmodumfiltdafit, ,
iSirbi *!

^Arbitror illam duodecim artificum operatione confiatftm t Duodecim enim t^ApoflolorumJymbolofides fianblaconce* fta efl,qui yelutiperiti artificis, m tnum conuementet ,cU tiem Juo confilio conflauerunt. Clanem enim quemdam ipfim jymbolum dixerim,per quod referantur diaboli tenebra, yt Lux Cbrifii aduemat:apperiuntur confcicntia,claufapecca - > ta,yt iuftitU fulgeant opera manifefia. Icitur hac clauis o-
fiendenda eslfiatribm noflris, yt & ipfi tanquam difiipuli Petri infirnafibi reftrare 3 ccelos apperire conjuefcant. jfmb.Xib . Si qua e?i Pcclefia,qu& fidem rejpuat, nec ^ApofloVtci,
inLuc . ca.q. pr&dicationis fundamenta pofiideat , ne quam labem per fis detpofiit afpergere,deferenda e?i.
jSugft.fapcr Dileflto fibla dfiermt inter filios Dei & filios diaboli. iUstdslo<m‘$. Signentfe omnes figno crucis , refbondeant omnes t^Amen, Jnhocmmit cantent omnes ^/illeluia , baptizentur omnes , intrent Pes JefiifuntJiLij clefi.xs fimpleantparietes bafihcarum, non difeernuntur filij Dei a filqs diaboli, mCi charitate, idui habent charitcttem nati fiunt ex Deo. idui non habent charitatem , non fiunt ex D eo.
' II, .
VE^yCM fiCCLBSl^CM DICI S.AX- Bam,non quia perfeBaJit y fine peccate m hac vita, fed quod chrijhim fide accipit, quifaBm esi nobis a Deo tujittia & JanBsijicatio, y quod renoua- taper Spiritum fanBum fanBitatifludet, donec m futura vita ad fummam y ptrfeBam fanBitatem peruemat.
Teftaturfacra feriptura.
E S t_/4 J 2 . Sufiita te, fufcita te, induefortitudine tua Syon : indue te yefiimentugloria tua Hierufalem ciuitas Jau:Li: quia non adij ciet yt yeniat perte yllraincircunci- frn & immundus. Excute te depulmre } fwgejede Hieru*
falem:
A
i

falem: fi lite te a vinculis colli tui 9 captiva filia Syon. Sic enim dixit lehouah: Gratis venundati efhs y gr abfque ar* i gento redimemini. loeL 2. Erttf Hterufalem /ariditas. Ioan. 17. Et ego pro eis jandtfico meipfum y vt fint ipfifan- fhficati vere. 1 Cor.L. S andificatis in Chrifio Iefu y vocatis fandis. I. Cor.1.Sed ex ipfi vosefiis in Cbrtflo Iefu:quifa~ das ed nobisJapientia a Deofiufiitiaj;,&JdndiJuatio, <& redemptio. 1 .Cor. 6 .Sedablutie/Usfidjanciificati eJHsfied inflificati ejhs in nomine domini lefu, gy perfpiritum Ilei nofin.Ephefi 5*. Chrtjlus dilexit Ecclefiam, gyfemetipfum expofuit pro ea. Et eamJandficaret,purgans lauacro aqua 1 per verbum. Vtfiflerct eam fibigloriofam Ecclefiam, non j habentem maculam aut rugam, aut quicquam ewfbwdijl d vtefiltfanda gy inculpata.Heh.2 . Nam gy quifimcitfi - | cat,gy qui fandificantur,ex vnofunt omnes.1. Ioan. 3. Et j quifqws habet hanc Jfem in eo , purificat fi , ficut gpy illa | purus efl.
Confentiunt patres*
1 Sandificatos nos dicit ( <_y 4 poflolus ) in nomine domini Cypr.TOraL lefit Chrifii,gy injpiritu Dei nofln.Elzc/dndificaiio vt in domtTUoaa. nobis permaneat oramus : gy quia dominus gy tudex nofier fanato d fi gy iufiificato comminatur y - iam non delinquere 1 ne quid ei deteriusfiat , hanc continuit orationibus precem facimus,hoc diebus gy nodibuspofiulamut, vtfanCificatio gy viuificatio y qu£ de Dei graneifumitur ppjittt perfec lione.
/eruetur.
Fulget Ecclefia non fuo y fid ChrifH lumine, gy fplendo= rem fibi arcefiit de file iuflitia, vt dicat : V iuo autem iam non ego, viuit autem in me Chrifius.
JOicunt Pelagiani Baptifmo per/ede homines innouari: atque ad hoc tfiApofloli adhibent tejlimonium ad Ephefi^. Sedfi dixerint fi nonhabere peccatum, re/pondet eis Joan* nes,quod feipfos decipiant y et veritus in eis nonJit. Si autem confiteanturp eccatafua y cumfe velint effe corporis membra y quomodo erit illud corpus, id e 7 l Eiclefia, tntfio adhuc tem* poreperfeda,ficut ipfi Japiunt ■> fine macula gy ruga, cuius
membra
jZmb.Hex*. hb. 4 . cap.S.
<Aw>. ad Bo- nif.li.^.ca.y.

membra nmyntndtciter confitenturfi habere peccati Qua propter & in Baptifrnate cunela dimittuntur peccata, et per ipjurn lauacrum aju& m ytrbo exhibetur Chrifto Ecdefia fine macula & ruga.quz nifi ejj t baptista, mfiu-chioja di ceret, dimitte nobis debita nolra , donec perducatur adglo - riam } >bi etperfilliu* nuda infit macula & ruga. tdetnPJh.fi. f^Aliter hic non potes ejje perficius : nihfiias te hic non pofje ejje perfecfum. ■ Hac ergo erit perficito tua,fic te quadam tranntifjfi } vt ad quadam properes:fic quadam te trun- fihjjjtyvt re/tet aliud, ad quod omnibus tran/kchi, tra nfiUen dum ef ?. Hac tota fides esi. Nam quifquu iam fi peruentjfi tt , putat, in alto fi ponit & cadit.
IdeinVf. 54 . Ftnts no fi er perficito nojlra ejje debet ? perfeflio no fini
Chrtjhcs eTl: in illo enim perficimur , quia ipjhn capita membra fumus.
fdetnPjaSj. ffnus qmjquefidelium dicat,fanElm fim, non oyJ ifa fu»
perbia elati Jedconfefto non inorati. S i cn m dixeris tefati I Bum efeex tejitjitrbm es,rurjm fidelis in Chrifto, & mem brutn Chrtfi. St te non dixeris ejfe janclum ingratus es: Dic Deo tuo fantiusfim,quiafancUfcafii me,quia accepi, non quia habui,quia tu- dedtjit, non quia merui, tdem epi. ad ^/Imbulanim in re laborts,mjpe quietis,tn carne yettt * Unua. 119 . fatis,jed infide novitatis.
III,
ECCLESLsCM IDEO Dici C^CTHOa licam,qma non esi alligata ad certa loca et tempora, nec ad certat perfonas gr ordinariam fuccejUionem, Jed quia vhiqueJJarfd ampleBitur vmuerjam doBrmam 'a Deo , per Prophetat gr ^Apojlolos traditam.
T eftatur facra feriptura.
6 E N.zz. Et benedicentur in femine tuo omnei gemii
terra.

ttrrt. Gen. 4 9. Non recedetfieptrum a lehudah , & legijld tor 4 pedibus eius,donec vernat Siloh, ei erit aggregati*
gentium' Pfal. 2. Pojhila a m? t dabo gentes hereditatem
tuam & pojjefiionem tuam terminos terre. Pfal.7 2. Timebunt te mm Sole , & ante lunam in generationegenerationum Dominabitur a mare vfique ad mare, & a fiumine , yfique ad terminos terra. Efa.i. Et erit m nouifiimis diebus praparatua ertt mens domus lehouz in vertice montium , <& eleuabn jepra collibus , confiuentque ad eum omnes gentes», EJa. 46. Vfique adJenefiam egojiim vobifum, & vj'jue adcaniciem ego portabo : ego fici & ego firam, ego quoque portabo eruam. EJa. 49, Leue efivtfis m>htj'eruw> ad fufcitandas tribas iacob , & ad reducendam defilati-onem Jjraehstetiam dedi te in lucem Pentium, vtjis (aha mea, vfi que ad extremum terra. Zacb.9. Dominum eitps dilatabit Jefea mari vjque ad mare , gcy a fiuuio vjque ad terminos-, terr£.Alalach .1. Certe ab ortu Solis,vfique advcca/itm eius magnum esi nomen meum intergentes, & in omni loco in » cen/Umojfirtur nomini meo , oblatio munda: certe (inquam') magnum erit nomen meum inter gentes ipfius, dicit Jehouah exercituum. Alatth. 8. Multi ab oriente &* occiden te venient,& dificumbent cum ^braham , ifaac, Iacob
in regno cceloru. Aiat.x 8. Ecceego vohifiujum ommlP die bvu vfi^adcon/ummationemjecuh.Luc.17. Nonventetre gnum Dei, ita vt obfiruarlpofiit. Neque dicent: Ecce hic , aut ecce ilhc.ecce enim regnum Dei intus habetis. Joan. 4. Venit hora, quando neque in monte hoc, neque Hierojoly * mu adorabitis patrem. t_A({o. 2. V obu fahla esipromifiio, liberis vejiri■*, omnibus qui longe fiunt, quojcunque ad
uocau^rtt dominus Deus nofier.l Cor. 1. Ecclefist Det qua esi Corinthi ,fan£\ificatis in Chrifio leju , vocatis fandis, cum omnibus qui innovant nomen domini nojiri leju Chri• Jli,in quotus loco,tum i(forum,tum nojbi.
DEVT. Lo. Dem magnus & terribilis,qui non accipit ptrfiona. 2 o. Sed in qu.tw? '>ete,quifquv timet tpfim, ts acceptus eTiei. Rom.. 2. Non enim es l perfinaru rcfpettut apud Deum. Gal. 2. Perjonam hominis Deus non acaptt t CoL 3. Vbimnesl Gtacm & Uid&m ? cimmcifio &• pm*
putium 9

futium, Barbaras , Scytha, firuu$ 9 liber 9 fid omnia & iri omnibus Chriflus.
E S 48. In 1'oce clamoris annunciate hoc 9 ejferte illud vjque adextremam terra : dicite , Redemit Jebouab feruumfuum lacob. Eja.51. Attendite ad me,popule mi 9 & gens mea aures arrige ad me : quia Lex a me exibit,<& iudtcium meum in lucem populorum quieficere factam. PfaL 19. In ompem terram exiuit linea eorum , <& in extremum orbis eloqu1aeorum.Mattb.28, Profecliergo docete omnes gentes:baptizantes eos innomine Patris,et Pileet epirum Janch .Alarc. 16. Profecti in mundum vniuerjum,pr&dicaie Euangelium omni creatur a . Luc.24. Hafcrtptum eTl t &* ita oportuit Chriftunipati, & re/urgere a mortuu t. r:to die . Et pradicari in eiits nomine refiptfcentiam remifhonem peccaiorum 9 apudomnesgentei, incipiendo ab HierufaUm . i^Acfa.i.Eritis mihi tcjles & in Hierufalem y tn tota in d#a, Samariaf yfiq; ad yltimas terras ;
IO t^.N.1.Quotquot eum(Chrifium) acceperunt ,dedit eis hanc dignitatem 3 >f filij Dei fierent, ijs qui credunt in no meneimJoan.%. Ifui ex Deo esi, verba Dei audit, ioan. IO. Oues me&yoeentmeam audiunt, & egocognojioeas 9 & jequuntur me. I. Cor. 4 . In Cbrifto lejuper Euanges liumego yosgenui. Gal. 4. Filioli mei,quas iterum partu~ riOyijque quo Chriflus formetur iny obis, Ephefi 2. igitur non efiis hoff ites inquilini 9 fedconcines fanclorum, ac do meflici Dei. Superflrucli fiiperfundamentum t^Apofiolo^ rumet Prophetarum,imo angulari lapide ipfb lefiu Chrifio. 1. Cor. Namfundamentum aliud nemo poteTtponere,prA- ter idquodpofitum e?l, quode?l Iefiis Chrijim. i.Pet.i. Renati non ex femine mortali,fed ex immortaliterfirmo J hem Dei y i ut, & manentis in Atetnum.
Confentiunt Patres*
Iren.h.i. c.$. Ecclefa in yniuerfum mundum dijfeminata ,fi dem
ceptamab t^Apofohs diligenter cuflodit y quafi ynam dos mum inhabitans, <&fimiltter credit,hu yidelicet 9 quaji vna animam habens, &• vnumcor, & confimanter hacpr&dicat
& docet t

* docet , & tradtti quafi vnumpofiidens os. Nam etfi in | mundo loquela difiimiles fiunt y fed tamen virtus traditionis j vna & eadem ?$l. 'Et neque ha qua in Germania fundata funt Ficltjia aliter credunt j aut aliter tradunt, neq; h& qua in Hiberis funt, neque h& qu& in Celtis funt, neque ha qu& in Oriente,neque ha qu& in x^Ae'*ypto,neque h& qua in Li \ bta y neque ha qu& in medio mundi funt conflitutte. Sed fient j Solcreatura Dei,in vntuerfb mundo vnus & tdemeThfic & lumen,pr&dicatto ventatis , vbique lucet, & illuminat i omnes homines.
•sipoftolt in E ^'defiam y quafi in depofitorium diu es, ple ?*' r f4, 4*
ntfiime contulerut omnia qua fiunt y er itatis, ybi omnis qui cunq; velitfumat ex eo potum vita . Hac enim tsl vita ut* trottus. Omnes autem reliqui fures funt & latrones,propter quod oportet dt-uitare illos,qust au*int funt Ecclefa tum ma \ gna diligentia diligere,et apprehendere veritatis traditione.
Vbi Ecclefa , ibi & fpiritus : vbifptritus Dei 9 illic Cap.^o-
( Ecclefa, & omnis gratia spiritus autem feritas,
| Etenim dominus fic differuit difipuUs finispoTlrefurre* bib.^.cap.^ I (Itonem Juam d mortuis, & ex tpjis feripturts ofendens eis, i quoniam oportebat pati Chrtflum , & intrare ingloriam juaminnomine eius remifiionempeccatorumprxdicari in toto mundo. Et erit confummatus difcipultts,^ fimilis patri fam Has, qui de thefauro fuo profert noua & vetera.
H&retici quidem alienum ignem afferentes ad altare Fodem Cap* Dei , id e si, alienos do fIrinas, d ccdefh igne comburentur ,
I quemadmodum Nadab <& \Slhihvu.
y^ib omnibus igitur talibus abfifiere oportet, adharere ^ A P' 44 * 'J i Vero his, qui et ^Apoflolor um,fient pr&diximus, doffrinam (ufiodiunt, cumpresbytefi ordinefermonemfanum, & confirmationem proflant fine ojjenfd , ad confirmationem corregionem reliquorum .
$dutd ergo (i Epifcopus ,fi diaconus, fi vidua,fi virgo fi Tertu.deprm dochr y /i etiam martyr, lapfus d regula fuertt: ideo h&refes fenp. barcU veritatem videbuntur obt* nere ? Ex perfonis probamusfi= dtm, an exfide perfinas f Nemofaptens esi,nemo fidelis, nemo maior mfi Cbnfiiamts. Nemo autem Chrifitanus ,nifi ad finem vfq; perfiuerauertt*
E Conflat
I

Etdem libro Conflat omnem doSlrinam, qux cum iU.it e c defis u4po»
' floiicts matricibus & originalibusfidei confpiret , yeritati deputandam:&fine dubio tencntesiquod Ecclefix ab poflohs,^Apofloh a Chrtflo, Cbriflus d Deo accepit. Reliquam yero omnem do ftrinam de mendacio r&iudicandam quaJapiat contra yeritatem Ecclefiarum, & x^Apoflolo» rum , ^ Cb rtfli , & 7) ei
Bodemlibro. Ceterum fi que. audent interfirerefi xtati t^Apoflolic£ 9 yt ideo yideantur ab ^Apofiolis tradita , quiafiub i_sipo- flolis fuerunt*pofumus dicere. ^Aedant ergo origines Ecclt fiarumjuarum.euoluant ordinem Epifoporum fuorunu Ita, per fuccefiiones ab initio decurrente: i>t primus ille £pijco= pus aliquem ex *^Apofiolis yel ^Apoflolicu yiris, qui tamt cum tflpoflolitperfieuerauerit , habuerit autorem & ante* ccforem. Hoc enim modo Ecclefix 'poflolicx cenfia fuot defiruntficut Smyrnxorum ecclejla Polycarptim ab loanne collocatum refert.ficut Romanorum Clementem d Petro or dinatum : id & proinde ytique & extera exhibent y quot xylpofiok in Epifcopatit conflitutos t^Apoflolicifeminis traducet habeant. Confingant tale aliquid hxretici.iduid enim illis poTi blafihemiam inlicttnm eli ? Sed etfi confinxerint , nihilpromonebunt * Jpfa enim do tlrina eorum cum tHpo- fiolica comparata y exdiuerfitate & contrarietate fisa pronuntiabit,neque <^Apofloli alicuius autoris efe y nep <^Apo fio lici: quia ficut ^Apofioli non diuerfa interfe docuifent, ita & <1 Apoflolici non contraria ^Apoflohs xdidifent , nifi tUiqutab ^ApofloUs elefeiuerunt, & aliterprxdicauerunt. t^Adhanc itaque formamprovocabuntur , ab illis E c defis, qua licet nullam ex ^Apoflolu yel ^Apoflolicis autbortm juumproferunt, yt multd pofieriores, qux denique quotidie inftituuntur: tamen ineademfide conjpirantes, non minue t^Apoflolicx dep utantur pro confanguinitate do firma.
Cyp J,., Ecclefia yna e71 qux in multitudinem latius incremento phc.pvxlat. fecunditatis extenditur: quomodo Solis mnluradijfed ht' tnen i >num: & rami arboris multi ,fed robur ynum tenaci radice fundatum: & cum de fonte yno riui plurimi defluunt numero fit as licet dtffhfii yi dentur, exundantis copta largi* tate 3 ynim tamen feritatur m origine, %Auelle radium Solis a

Ui rf corpore, diuifionem lucis vhitxs non capit : ab arbori ■ frange ramum,fiaSlusgerminare nonpoterit:e fontepr&cide riunm,pr<ecfis arefiet. Sic Ecdefia domini luceperfufa y per ■ orbem totum radios fuosporrigit , vnurh tamen lumen e$l quod vbique dtffhndiiur,nec vnitas corporis fparatur y ra* mos fuos in vniuerfam terra copia vbertatis extendit, ffiue tes largiter riuos latio* expandit, vnu tamen caput eTl,et o- dgo yna-><& vna mater,fhtcundttatisfitccefiib 9 copiofiijlh 9 fetu nafiimur y illius lacte nutrimurfpiriiu eius animamur. ,,
Ego yotem paftoris inquiro. Lege hoc mihi de Prophetaj lege mihi de Pfalmo, recita de Euangelio, recita de t_Apo- jlold.Jncle ego recito Ecclefiam toto orbe dijfufarh, <& domi n \j uQ Ca p ^ num dicente. Qupfunt oucs me& y voce meam audiuht,<@r fi quunturme. ifuj. eTl vox palloris? Etpradicari innomine eius ptxnuenttdm & retmfionem peccatorum, per bnines gentis i incipientibus ah frJierufalem. Ecce voxpafioris, agnofie eam, <&>fiquere fiouis es.
Si autem Chrifii ecdefia Canonicarum firtpturaritm di~ Cap. io. urnis tefitmonijs, in omnibus gentibus defignata esl,quic= quidattulerint y tfy vndecunque recitauerint ,qui dicunt. Et tib.de PaJL ce hic Chriftm, ecce illic , audiamus potius y fi oues eius fid- Ca P' H* mus, vocempafioris riofiri dicentis:Nolite credere. Illa q»ip- pefinguU in multis gentibus , vbi ifia e?l non inueniuntur. hac autem qua vbiqueeTl, etiam vbi illa fiunt,inuenittif.
Ergo in ficripturisJanCUs (EcdefiamJhlicef requiramus.
infemine tuo benedicentur omnesgentes y Lex Dei dicit,
\~Ab ortu Solis yfip ad occafumfacrificium mundum offet-^Qfe ep.pei tur homini theo y quoniamg'brtficatu efi nomen meum ingen ca fr-4' tibus,per Prophetam Deus dixit. Dominkbitur d mari vfiq; ad hiare, & a flumine vjq; ad terminos orbis terrarum. Per Pfalmiflam dominus dixit. Eritis mihi tefles in fJierufalem in tota Tudaa y & id Sarharia, & vfqne ad fines terret filiu4 Dei ore fuo dixit.
DE SACRAMENTI S-
i..
CHRJSTTH INSTITUISSE IN NOEif
B * Tefid

Tcfictmento duo Sacramenta, hoc eflgrstti*fiet vifi- bilufigna, videlicet Baptijmum & Casnamfueram: quibus fignii vt cbnfiuo fiam tfatur at ,^ obfignat promi fitsnem nobisfaHam : ita nos vicifiimproms~ fiionem fide accipientes obligamur ad iu- Jhtiacr findit at is fiudtum.
Teftaturfacra feriptura.
M <_si T T fJ.iZ. Profecli ergo docete omnesgen» tescbapliZantes eos in nomine Patris, & Filij, & SfiritmfanBi.Marc.s6. idui crediderit &• baptiZatm fueritferuabitur eslilo 2.Refipifcite,efr bapti- Zetur vnus quifjue neflrum in nomine lefu Cbrifti , inre- mifiionem peccatorum , & accipietis donum jfnnuis fundi. Etmox: ( fi[ ( rgo libenter acceperuntfermonem eius,b apti "iattfunt. Erantj; perfiuerantes in do lirina o Apofloloru', & tomunicatione,^fractionepanis,et orationibus.Matt. 26. Mare. 14. Lnc.iz. X. Cor.11. Et accepto pane,atmgratiat tgijfet,fregit, ac dedit eis, dicens:Hoc esi corpm meam,quod, pro -robis datur : hoc facite in mei recordationem. Itidem etiam poculum, poslquamcoenaffet, dicens: Hoc poculum tiouum illud Tejl amentum per fangmnem meum , qui pre nobis effunditur.
t^ACToR 22. Exurge,baptizare, & ablue peccat* tua,inuocato nomine domini. i.Cor.12. Etemmper ynum jpmtum,nos omnes in imum corpus baptiZatifumus. Gal .3. Quicunque in Chriflo baptiZati ejhs , Cbrtjluminduijlis. Ephefs Chriflm dtlexit Ecclefiamfuam , femetipjum txpofuitpro ea, nt eam fanllijicaret, purgans lauacro aqua per i/erbum. Tit. $.Seruamt nos ex nufericordia tua per lac ttacrum regenerationis , ep? renouationem Spiritus fanBi. I Pet $.In diebm Noa cum appararetur arca, ta quapau* es,hoc oli,ocio animaJeruats,/imt in aqua. Cui nunc corre- Jpondens exemplar baptifmi nos quoque feruat, non quo carnis pirdes abijciunturfed quilfit i>t bona conflentia D eum interroget per refurrellionem Iefss Chrifi.l, Cor.lo. Poculum b e*

Ium benedictionis , cui benedicimus, nonne communicati #
/anguinis Chrifli esi} Pani* quem fi-angimus, nonne commto nicatio corporu Chrifli eTt.Quoniam ynuspanis t ynum cor pus multifimus :nam omnes ynius panis fumus participes .
Confentiunt patres*
Ego fime mihi de yobisperfuadeo, nulli yos aliena do- t^n. adVbiL firma adharere: quo confifm fandam ycflram charitatem f per Utens admonendam de eo tantum exiflimant , yt hac etufdem fidei pr&dicationis, & Euchariflia ynitateperpetuo perfluamini . Caro enim domini leflu, yna esi caro, &
/anguis pro nebis ejfufius >ynus e7l/anguis, idem enim panis fiaflus esi omnibus ^ idem poculum diflributum yniuer* fis,Vna domus pr&cationis communis e?l yniuerfo coetui, & ynus Epi/copus fimul cum presbyterio,confleruiflj; meis diaconis : quemadmodum ynus Deus ? hoc efi ynus pater ille nunquam genitus y ynuflppatris filius ynigenitus Deus. hiyof->ac homo:ynus item paracletus y yeritatis Jpiritustita & ynapradicatio , t£rfides yna } "unum baptifma , yna quo que Ecclefla .
Porrd alimentum hoc apud nos appellatur Euchariflia: TufltnOrat. quod nulli alij participare licitum e?( 3 equam y er ani ejje do - ad<Ant.¥m, arinam noflram credenti , & lauacro propter remiflionem peccatorum & regenerationem abluto , <& itayt Chriflu* tradidit yiuenti
Lauacrum illudobfignatio eslfldei: quafides apceniten= Ttrt.de p(en.' tUfide incipitur & commendatur .
Certa data eTl exlegc dflinflio y qua effletpafialis obla - Cypr.de Re» tio,ftcy tempuslocus,et modus: quando y yel ybi } y?lquo fure.CbriJU « modo flacra deberet hoflia immolari. Vifiima agnus,locus y yna perfingulas familia* domus , caro non elixa,fled afla ho ra yejpertina.Efac cum eo tempore fiererentinfigura y quod nos in yeritate agimus, typice loquebantur , tfy dirupto in Chrifli morte templi yelamine y yerus agnus filus inter fi*
Hos homtnnm fine macula Chriflus atate yhima , in qua mundi yejjteraficit conditio ab ynapopult Chriflianifami * ha in ynitate Ecclefia aJJus in cruce: proieflisforas haretim
F % mnm

vum fermentis, fincerifidei fohdata compagine inconfurn* t/e ptibiliter edttur,creditur qt tenetur,
ffrfna Chrt Mac tempore poflquam refurreClione demini mfiri Te fu ihxcat} * Chrfli manifeftt(?imum noflrsi libertatis indicium illuxit, ^ ne eorum quidemfignQmmi qu£ tam mtclhnmiu operatio * negraui onerati fismia : fed quadam pauca pro multu^ea*- demj; facillima , <& intelleftu au^ujhfiima, <& oofiruatione cajiifiima* ipfe dominus & ^Apojiotica tradidit d/hphna: futitt eTlbaptifini Sacramentum* & celtlrado corporis & fanguints domini, qua ynufquifque cum percipit *quo referantur imbutus agnvfcit,yt ea non fcruitute carnali fed fpi- „ £ j nu rituali libertate iteretur.
E ^/| u8 Prinid itaque tenere te yolo,quodefl huius difiutationis
*. ' ' caput « Dominum nofrum lefum Chri/lum ficui ipfe in E-
uangelio loquituXileuiiugofuo nosfubdidijfe*^ farcinst le- uiMnd? Sacramentis numeropaucifiimu^obfiruattone fit» cillimisfignificationepr^fiantifiimis,fbcietatem noutpopuli Jaluator co.lligauit . Sicut. e?t bapttfmm trinitatis nomine confecrattts ,communicatio corporis & /anguinis ipfius* g<y Ji quid aliud tnfcripturis canonicis commendatur. ld$tPJahj$. Kydliafunt Sacramenta dantiafalutem: altapromitten-
tiafiluatorem . Sacramenta nout Teflamenti dantfaluitm: Sacramenta -reteris Teftarnenti promif runt faiuatorem. Cum ergo iam ter. e.vspromtffa , quid querispromittentiafal udiorem,iam habens . Hoc dico teneo*pycmijja , nen quod iam acceperimus yitam tetemo,fed quia iam yenerit Chri- Jhis y qui per Prophetat pronuntiabatur. Mutata funt Sa* crametafaflafunt faciliora* paucior a^faiuhriorafhc ora, Idem dc Ca» j- 0 ns ijie vtfibuti/imilitudo esi £ ternifmtis:renaf em i ni tychl.cap.%. ex fJe ^ ua ^ jpiiitu . i_/?qua illa nonfilum corporisfirdes inundat,jftdanimam dpeccatis liberat. Debetis autem nofi fe* cur viytus illius aqua & anima profit corpori * Non enim omnis aqua mundat.fanCHficatur hocper confkcratio- nem yerbi. Tolle enim yerbum*et quid. eH aqua ni/i aqua? \ m Accedit yerbum ad elementum & fit Sacramentum .
De "Moribus yj illofiacrofianflo lauacro inchoatur renouatio noui ho• Manicb.h.i. trinis , -»t proficiendo perficiatur, in alii citius, in alijs tar- f&tf* dtus:d multis tamen proceditur in ftouarn vita\n 7 Ji qui/qua non inimice fiddtligenU r intendat. Aiut*t

Mmet trgi i>uh accipere vitam.NamJin»* gtrm ?
mutet ttuam,adiudttmm accipiet yitant.
vlducnl.
I I.
S^CCg^fMENTrM E DVJlBVS 1[E-
bmconjhtre, terrena ©- c<Elejh,Jtue ex
jigne CT Jtg i
Tcftatur facra fcriptura.
G EN.l?.Hoc eTipaflum meum quodobferuabitis inter atque inter femen tuum poTite y vtdrcunci-
datur in vobis omnis. mafcuhu. Circumcidetis vero carnem praputij veftri, eritq-fignum padt inter me & vv$ s Eritq; padum meum in carne veftra infccdus perpetuum . Exo. 12. Tollentfibifinguli agnum per domum patrum, Cap.ij Sa* trifidum P&jab efl ipji /eho ua, qui tranjilijt domus filiorum Ifrael.Marc.i. Ego baptizo aqua,ipfe ver 6 baptizabit vos
jfiritufando. Matth .28. Baptizantes eos innomine Pa* tri*i& Ftlifygr Spiritus fandi.Matth. 26. Edentibus autem eis accepit fefus panem, gy cum benedixijfetfiegtt, de* ditq * diftipulisity att:*_Accipite comeditefsoc t?{ corpus imum. Et accepto, poculo^ aegratijs adis i dedit eis edicens B bite ex eo omnes Hoc eTi enim /anguis meutynoui Tefia- m?ntt,quipro multis effunditur in remifl'tonempeccatorum . t Cor io. Poculum benedtdionis cui benedicimus, nonno Communio janguinis Chnfti e?l ? Panis quem f angimus y nonne communio corporis Chrifii esi}
Confentiuntpatrci.
TCojlra aute confonans efl fententia EuchariflU,ft Eu- lrcn.lb.\, tharfiiarurfus confirmatfententiam noflram. Offerimus cap. 33., enim ei , qua funt eius 3 congruenter communicationem & vnitatempr&dicantes carnis 0 fpiriists. Quemadmodum mim qui elt c terra panis, percipiens vocationem Dei> iam
F 4
»90

tdemiih .p
Te y tul hb i. aduer.TvUrc,
Cypr l.r.ep. G.adMagn.
Chrvfoft- ad CtfMonacb
C.ryfoft. in Muttb.i6 .
xAug. contra fytax.l.b.^. C.ip. 2 ?.
liem in Ser. ad hrftnt.
U m T racla. in 45.
Idem bo 16. in [<mh.
non communis pams esi , fed Eucbariflia, ex duabus rebttf con/lans,terrena & ccriejii. Stc & corpora noflrapercipiet» tta Euchatiftiam> iam nonjunt corruptibilia ,/pem refur* reVtioms habentia.
iduando mixtus calix , & fi-acht* panis percipit ‘verbum Det Jit Euchariflia corpori* & fangutnis Cbrifli 7 ex quibo* augetur eonjifht carni* noflra fubftan:ia.
Sed ille quidem vjqu? nunc nec aquam reprobauit crea* toris qua fuos abluit t nec oleum 'juo juos vngit^nec mellis & laihsjoctetatem quajuos infantat 3 necpanem quo ipjumcof pusreprsfentat.
JSam quando dominu* rorpus fuumpane vocatfie mula Urum adunatio ie congeflum , populum noflru quem portabat Jndicat adunatum , <2* quando fanguinemfuum ‘vinum appellat y de botris atque accini* plurimis cxprejjum atq; in vnum coaflum, gregem item no (irumflgntfleat y commixtione adunata multitudini* copulatum.
Kydntequamfanclifi’etur panis,pane nominamus, diui- na autem illajanfhjicantegratia,mediantefacerdote,liberatu* quidem eTl ab appellatione panis , dignus autem esi habitus dominici corporis appellatione, etiam fi natura pa- ni* inqjbpermanfit.
( hyiflws quando hoc myflerium tradidit , etiam pofl refur reClionem in nuda myflerij menflitvino \>fu> eTl,exgenimt- ne autem(ytit) viti* qu& vinum non aquam producit
)n Saeramentis minime confiderandum eTl quidfntfed quid (ignificent : Signa enim rerum funt aliud exiflentia f 'aliud fivnficantta.
ifuod vidflis panis eTl & calix , quo "vobis etiam oculi veTlri renunciant , quod autem fides pofluiat inflruenda,pa nts eTl corpus Chrifh,calix eTl fun<*ms Cbrfit.
Judaipro magno Sacr imento eiufdem Chrifli, biberunt aquam profluente m de petra, nos quid bibamus noruntfideles * Si fpectem vtflibUem attendo* f aliud tTlfin inttlhgibi * lem fignificationem, eundem potum Jpi y itualem biberunt.
Securus acccde ; p anis eTl,non venenum.
IU

IN SACRAMENTIS SYMBOLIS RE- rt*m 9 rebt&Jjmbolomm nomina tribm .
Tcflaturfacra fcriptura.
G E N. 17. Omntno circumcidetur natus domtss tu.t, emptus aro- >nto tuo:eritq- paclum meum in carne vefira^ in facd.isperpetuum. Exod.iz. Cum autem dixerint vobis filtj Vejlri, quide7l cultus ijie vobis ? 7'uncdicetis\Sacrificium V&fah e?i ipfi leboua. Exod. 30. Et expiabit ^yiharon Juper cornua eius femtl in anno:fanguine oblationis pro peccato expiationum ,Jemel in anno expiabit fuper illud in *e* neratiombus vefrisjfanclit.isfanflitatum esi lehoua. Le» wt. 4 Et educet imentum extra caflra , & comburet eum tbi peccatum Ecclefid ipfi e?l. h’of. 4. Piceata popult mei comedi-nl Sacerdotes. loan.i.Ecce agnus ille Dei. 2 Cor. y. Fecit enim vt ps qui noti nouit peccatum,pro nobisptccaium ejjet, vt nos efju oremur iujlitta Dei in eo. 1. Cor 5. Pafiha noftrumpro nobisfacnfiratum e?l y Clirifius. <Apocaly. 13. tAgttus mactatus a iaCtis mundi fundamentis. tA^o. 22. Baptizare & ablue peccata tua. Tit-%. Seruauit nes per la» uacrum regenerationis.l. Cor. 11.Dominus lefus mea nocte qua proditus esi, accepit panem . Etgratijs aflis fiegit ac dixit: ^Accipitexedite , hoc meum efl corpus quodpro vobis fangitur: hoc facite in mei recordationem. Itidem poculum,pofiquam ccenajjet } dicens : Hoc poculum eTlnouum il* lud Teftamentum,per meum fanguinem I. Cor. IO. Bibe» bant enim exJpiriiualifequentepetra,petra vero erat Chri Jlus. Eodem capite .Poculum benedictioni* .cui benedicimus , nonne communiofanguims Chrifli esi , panis quemfiangi * tnus y nonne communio corporis Chrijlt esi. lenoniam vnm panis,vnumcorptu multifumusmam omnes vniuspanisfu- mas partii ip es.
Confentiunt paties.
iAcceptum panem y et dijlnbutum difii putis corpus fisum
F s illum
Tert. aduerp Mari. hb. 4 *

ilium fecit: Hoc esi corpus meum dicendo, id eTl,figura cor - potis mei. Figura autem non fuijjet s nifi ventatis effit corpus.CAtertim "vacua res quod esi phantafina figuram capere non.pojjet. t^/Iutfiproptereapan^m corpus futimfinxit , quia \ corporis carebat veritate , ergd panem debuit traderepre 1 nobis. Faciebat ad vanitatem Aiarcionis, vtpanis crucifigeretur ♦
Cypr.cpi. 6. 'Dominus corpus futim panem vocat , de multorum gra,*
&t.ad Ttlag. norunt adunatione congcfium y ty fangttinem fisum Vinum appellat y de botris atque acinis plurimis expreffum,atque in vnum coaflum.
tibi.eptfl.i Cvfrr Ser» de VnB. Chrtjl.
Cano.
y&nbrofin
a.Cor. iu
Ide demyji. initianti.
\
Idem 7/6.4. Ht Ster. C.4.
iniqua fanguincm Chrifii nonpoteslexprimere.
Videmus in aqua populum ‘mtelhgi 3 in vino ofiendifiin • guinetn Cbrifit.
Dedit dominus in menfafn qua vltimum cum <^/tpvfto* lis participavit convivium, propriis manibus panem ty vi» numfin erute vero, manibus miiitumy corpus tradidit vulnerandum yVt in ^ytpofioiis ficrctius imprejfafine era veritas exponeret gentibus y quomodo vinum typanis caro ejfet ty /anguis ,ty quibus rationibus y caufz effeti ibus conueni* rent, ty dnterfa jiomina vel/pecies ad vnam reducerentur effentiam,ty fignificantia tyfignficata,e’fdem nomimbm cenfcrenttfir.
Hei:quit autem nobis monumentafitlulari<pafiiotiisfica, qu& propofuimus iuxta ipfins mandata.
i/uid enim morte domini uberatifumus,huius rei memores,in edendo ty potando, carnem tyfanguincm quxpro no biijtint oblata figntficamus.
■ Sacramentum tflud quod accipis y Chrifii fermone confi* citur. Vera vttepue Chrtfii caro,qua crucifixa e?i y qu£ fepuU ta eTlyVcrc ergo carnis illius Sacramentum eTi. Ipficlamat dominus IeJUs :Hoc e?l corpus meum.i^Ante benedi&tonem verborum ccclefitum, altaJpecies nominatur, poTl confecta* tionem corpus Chrifii figmficatur. Similiter ipfid citfan* guinetn futim. t_Vbite cotifecr (itionem aliud dictiur 3 p oTl coit* /ecrationemfizngttis nuncupatur.
Sicut tn Baptifmo mortis fimilitudtnemfitmpfifli, ita etU in Eucbarifii*fimiltiudinvmpreaofi/anguinis bibis.
Sibae

Sih&c vafafanflificata. adpriuatos vfits transferreperi- *^ rN r 0 h tfW ' tulofum eTl JnqutbuS non eTl verum corpus Chnfiifedmy- ■ ^j att fertumcorporis eius continetur, quanto magis vafa corporis n-
voJiri,qu£jibt Deus ad habitaculum praparauit,non dcbe- vim locum dare diabolo agendi ineis qu& vult.
Qu^d enim apptUo communionem i idem ipjum corpus Idem m i. fimm.iigtdnam JJgniJicatpanis ? Corpus Chnfii. Quid ^ or ‘ i0 ’ autem Jiunt qui accipiunt* Corpus Chrijh.
PoJJiim etiam interpretari, pr&ceptum illudinfigno effe Hugnfl. hb. pofitum. A 1 on enim dominus dubitauit dicere:Hoc eTl cor- CGnL ^dtm. pus meum jCti rn fignum daret corporis fui. cap.n.
Dominus nojier lejus Cbrifius , nouimrn vnde acceperit Tdemferm. carnem , de virgine Maria-, infans Inflatas rTl,nutritus eTl, adlnfint. creuit^adimen lem atatemperdu-Slus e?i,d ludetis pcrficu- tionem pafjus eTl, lignojijpcnfis eTl,in ligno interfeftus esi , fepultas ejl , tertia die nfurrexit, quo die voluit ad ccclos afcendtt , illuc leuauit corpus fuum^ inde eTl tenturus, vl iu» dicet viuo< & mortuos , ibi eTl modo,/edens ad dexteram ptt tris: idnomodo ergdpanis corpus eius ? & calix, vel quod, calix habet quomodo eTlfanguis eius ? IJlafiatres ideo di» cun-UTjquia tn th aliud videtur, aliud intelltgitur y qudd
videturjpeciern habet corporalem, quod intelltgitur futium habet Jpiritualem.
Si enim Sacramenta qnandam fimilttudinem earum re- Ide epijl. a4 tum quarum Juni, nonhabtrent, omnino Sacramenta non ejfent.Ex hac autem (innlitudine,etiam ipfarum rerum no mina accipiunt. Sicut ergo fecundum quendatn modum, Sa er amentum corporis Chrtjh, corpus Chrijti esi, S aeramen* tum fangumrs Qhrifii, /anguis Chrifii y ita & Sacramen» tum jidei fides eTl.
Stcutdetpjo baptifmo <_yfpofiohi*. Cofepulti,inquit,fum 9 IneadeepijL ChrJlo,per bapttjmum in montem. JSJon ait fepulturamfig- nificamus,fed prorfus ait confepultifumus. Sacramentum ergo tanti, rei ,nonnijl etufdem rei vocabulo n{incupauit .
Hac enim Sacr amentafuntfn quibus non qutdjintjed idem contra quid ofltndant , femper attenditur y quoniam figna fiunt re~ 'Maxim. Ii 5 . rum,aliudexiftentta y & ahudfigmjicaniia. cap.n.
Non ditium <Tl y petrafignificabat Chrtjlum, fedpetra IdemTraft.
erat tytnloan.
1

erat ChtifiiM . Tta enim filet ficrsptura loqui , vi res fitgnifif an tes, tanquam illas qua, figwficantur appellet.
Solet res qu&fignificat,eius rei nomine quajignijicat nut% jAe tn Leuit. CH p aY ' i: fi C utfiriptum est,fi‘ptem {picafiptem anni fiunt.Non KA t l 7' . dicitfipte annos Jtgnificant &fieptem bouesfepte anni fiunt 9
et multa huiufmodi.Hinc eflquoddiciueft. Petra erat Cbri fitus. Non enim dixit petra (ignificat Cbrijlumfid tanquu m hocejfet, quod vtique perfubftanttam nonhocerat,jcdper Jigmficationem. Sic & /anguis, quoniam propter vitalem quandam corpulentiam,animamfigntjicat, in Sacramentis anima dicla esi.
TdeadEuod. Maxime cauendum ,ne cuiquam Dei natura, vel patrii
velfilij , veljfiritus fianCti commutabilis , vel conuertibtlit efje credatur, nec moueat quod aliquando res qua (ivnificat, nomen eius rei quamfiignficat accipit , Spiritusfandus di- £ha e?i , corporali jpecie tanquam columba , dejcendijje, & tnanfljjefuper eum. Sic enim petra Chriflus,quiafignificat Chriflum 3 ncc enimfienfibilis lapis esi Chrifha. ,
CyriliToatt. Cbrifhti difcipuhs fragmenta panis dedit, dicens: <^Hcci* hh.^.capA^.piie & manducate J>oe e7l corpus meum, tbeod.du r Orthod. Tpfi igitur Saluator nofier, permutauit nomina, & corpori quidem fymboli nomen impofiuit, fymbolo ve ro corporis nomen. Sic vitemfiipfium nominans f fim^uinis nomenfymbolo tribuit* Era. Hoc quidem vere dixifli. Volo autem difeere caufampermutationis nominit . Orthod . Manifefius e?l fi opus i;$,quifkris initiati fiunt.Voluit enim Sacrametis vlentespton intentos ejfein natura eoru qua cer nunturfed per nominn permutatione ptedere ei qua ex <>ra- tta fici a esi mutationi. Qui enim naturale corpus triticum panem appelUuit,& turpis feigfnyn vitem nominauttfi vifiibUia fymbola corporis & fianguims appellatione bono» rauit, non naturam mutans, fiedgratiam natum adifeienu
DE BAPTISMO,
B^fPTlSMP r M QVl
in nomine Patris, cT Fiiif,£r Sptntus pnth,ablutio-
m pcc-

niipeccatorum per mortem chrijit, Cr neu* regenerationis , per refnrrechonem ebrt- Jis Sacramentum ejfe.
Teftatur facra feriptura.
M t^ARCJ i. Baptizabat Toannes in deferto
pr&dicabat Baptijmum refipfientia } in remijfio- nem peccatorum. Joan. 3. J/lmen amen dico tibi-, nifi quii fuerit genitu* ex aqua &Jfiiritu y non poteTi intra* re tn regnum coelorum. < _Ach. 2 . Refipifiite baptizetur >nus qui/que vefirum in nomine Jeju Clmflt , in remifiio - nem peccatorum, & accipietis donumfpiritus JanSli fAtl.
22.Baptizare ablue peccata tua,inuocato nomine domi - ni.Rom.$. x^An ignoratis quod quicunque baptiZati fumut in Chriflum lefumfn mortem eius bapttZatifimits? S epulti igitur fumus -una cum eo per B aptifmum: ytficut excitatus es} Cbrijhts ex mortui* ingloriam patris, ita & nos noua y ita incedamus. Ephefij. Chnfius ddexit Ecclefiam , pjr fe* metipfumexpofuit pro ea , yt eam fanttificaret,purgans la*
! uacro aqua per yerbum* Tit. 3. Exfua mifericordiajeruauit \ nos (Dens^per lauaerttm regenerationis, & renouationem Jpiritusfanlit,quem effudit innos coptofe perlefum Cbrtfiu , feruatorem nofirum .
C onfentiunt patres.
Chriftut cum primogenitus ejfet omnis creatura^ & pri= Tujlin.dilog0 toogenitus ex mortuis, prnnititdp dormentium , prineiptum cumTrrpb* rurfus alterius generis fiat, regenerati ab eo per aquam y &
1 fidem, & lignum, quodmyflerium crucis obtinet: quemad- i modum & No a in ligno firuatus efi y yna cum fuis fuper aquis inueElus.
Ttnfli illuminamur,illuminati infilios adoptamur,ado- Clem. Tstda* ptatiperficimur,perfefli immortales reddimur. libi. cap. 6 .
Nouifiime ( Cbrijhis dtfcipuhs ) mandans yt tingerent Tert ul.adu . mpatrem , &filturn, &ffinturnfanClum , non in ynum: Praxeam.

nam necJtmel, jedter adfingula nomina inperfonas fingn* .
las tingimur.
de reju Mona vetera jhl hoc nomine conumerunt: 'egreditur r gft Chnjlt . Ifrael dejeruituie <^Aegypti, exitpopulus Vei de regno dia boli:baptizantur innube & mari Hehr&i y & iam foirim fanclo & !anguine Chrifli nitidatur d peccatis popuLis Vei. BftJiUtb.de Sicut enim credimus in patrem , & filium & Jpiritum Spir.fiin.c.vjanclumfic & baptizamur innomine patris], <& filij , rJST jlnritus JdnCli.
Jdem de in* Baptijm.is eTlfimilituda crucis , mortis.jepultur& , rem
jhuendts adj^ rr ^^ on i s mortuorum.
Baptijmum. Jn Baptifimo homo renouatur nec conflatur, refi-ingitur Jdem in Vx* nec con ^ r h tiY - curuatur nec dolorem fentit.Exferuitulepee ort.a A ¥' C£i ti in libertatem refiituitur 7 ^Angelorum confirs accitus efficitur fit filius Dei pcrgraliamjj&res ccelefltum bonorum confiituitur.
taBant. It 4 Tinctus esi Chrijhts d Toanne Propheta in Iordanefiu - cap.is. m'ine,vt lauacro jpirituali peccata, nonjua r q u& vt-que non
djabebat Jed carnis quam gerebat ^aboleret , vtquemadmo• dum ludet osfujcepta circuncijione , fic etiamgentes Bnptif* mofid eTl,purifici roris perfufionefaluaret . xAmb.lib. 1. Pertumfontem tranjitur d terrene* adcceleflia, hoc esi
deSacram. enimpaficha, hoc esi tranfitm dpeccato ad vitam^ d culpa ad gratiam $ ab inquinamento adfanciificationem, qui per jfit lib 2 ^ unc fonte™ tranfit , non moriturfied refurgit.
® ** Baptifmus eTl Sacramentis noufi vit&,& dUrn&falutd.
Jam vos mundi eflis , propter verbum quod locutusJum vobis:quare non ait, mundi eflis propter B apii/mu, quo loti eflis, jed ait propter verbum quod locutas jum vobis « mfi quia & in aqua verbum mundat: detraheverbum,et quid esi aqua nifi aqua. ^Accedit verbum ad elementum-, & fit Saeramentum y etiamipfum tahquam vtfibile verbum.
Idem de ve « Vna eTl natiuitas de terra,alta de c&lo eTl t vna cie carne
H mnocent. cilia dejjiritUy vna eTl de atemitate, altera de mortalitate 9 vna eTl de mafoulo ^ccj'oimma } alia eTl de Deo gp Ecclefia, & ipjk duce, finguiar es fiunt*
com. Crejc. IdemTraB. ioanldan.
DE COE *

DE COE NA DOMINI.
i.
DOMINAM NOSTRAM IESPM CfjRJ- jlum m facra Cana per mimjierium Ecclefia Jkx efferre ZT dare nonfilum vifibilta fymbolafioc e 17, panem t Cr vtnu qua fenfibmpercipiuntur, fidquod fimbolateftarstur verumquotp (itum corpus pro nebit traditum,et verumfuum fanpume pro nobis ejfu- Jum,qita mente percipiuntur perjidem Cr energiam Spiritus fanBi, vi fint cibus &■ potus interioris hominis , quo ikealitur, augefiit (y- crefcit ad immortalem cr beatam vitam.
T eftatur fatra fcriptura.
M ' t^ATTEE. 26. Edentibus autem eis, accepit Tea fas panem, & cum benedixijjet. Lee. ii.Cvmgra tias egijfet. Mattb, Fregit, dtdtlq- dijcipahs, & ait, Recipite comedite : Hoc eTi corpus meum. Lue. ifiod pro vobis datu-r. i. Cor.li. Quod pro vobis fiangiiur.Hoc facite m mei recordationem Mattb. Et accepto poculo.Lite. Pofiquam caenaffet.Matth. Alarc. 14 . Cumgratias egijjet, dedit eis, dicens. M-sttlb. Bibite ex eo omnes. Mare. Et biberant ex eo omnes, & dixit iliis. Mattb. Hoc eTl enim fingitis meas qui esi notti ~l'eftamenti,qui pro multis effunditur in remtfiionempeccatorii. Lnc, Cor,Hocp-oculuefl w* uum illud Teflamentumper 'meumfanguinem, quipro ><?** bu effunditur:h oc facite quotiefcunque biberitis in mei recor ditionem. Qugtiefcunque enim edentispanempoculum hoc biberitis , mortem Domini annuntiabitis , yfque . tjuo venerit.l.Cor.\o* Poculum bene dictionis y cui benedi * cimus,nonne communio[anguinis Cf) rifii eTi? Panis quem fangimits , nonne communio corporis Chri/lie?l ? Joan.6 . £gofumpanis viuificui 9 qui e ctxio defcendifi quk ederit ex
hoc pa*

lujf. tndialo. CumTryp.
Tertul. de Re
fuY.CA.tnti.
Cypr de Cee ma domim.
Idem.
b<*epane y titiet in teternum : Vanis autem quem e*o daho % caro mea eTi, quam ego dabo pro mundi ytta. Etpvfiea. Sciens autem Jefus apudfi quod murmurarent de hoc d[fci* puli ipfiusydixit eis: Hoc yos offendite ^uid igitur fljpeila- ueritu filium hominis afienden.em eo ybiprius erat. Spin * tus esi qui yiuificatycaro nonprodefi quicquam , yerba qux ego loquor jpiritusfnntyty yitafunt.
Confen tiunt Patres.
Tnhoc quoque yaticinio de pane agitur y quem Chriftut nobis nojier tradidit , in commemoratione corporationisju£» propter credew e sin eum , quorumcaujapatibilis e?i fachu> y facere <& depoculo , quod in recordationem /anguinis jux tradidit gratias agentibus facere.
Caro abluitur y yt anima emaculetur. Caro yngitur 9 yt anima conferretur. Caro fignatur, yt anima muniatur. Caro manus impofitione adumbratur , vt anima Jpiritu illuminetur.Caro corpore &Janguine Chrijh yefcuur 3 yt unim4 de Deofagmetur.
Immortalis alimonia datur, d communibus cibis diffe* rens 9 corporalisfuhflantix. retinensJpeciem , fidyirtuth di• uinx. inuifihiii efficientia probans adejfipr&fintiam-
Noua & y e ter a fub hoc nomine conuencrunt , egreditur Jjraeldeferuituit ^Aegypti-, exit populus Dei de regno dia boli:baptizantur innube^ mari Hebrs.i-><& infpimufan fio fanguine ChriJH mundatur a peccatis populus Dei: ex dtuerfisfamilijs, yniJit dom-ts, ynafit trib u*, ymta e?{ cibus fignijicantia <gr fignificata->res <& figna , yirtus inuifi* bilis } & ytfibtlia Sacramenta, fic faciunt ynum corpusyfi* cut caro & Jpiritus , <& quod videturnomine & yirtute Chrijh corpus cenfitur.
Efus igitur carnis huius quidam auiditas e?l , fgp qtiod» dam defiderium manendi in ipfi ,per quodfic imprimimus, C? eliquamus in nobis dulcedinem charitatu , yt bxreat palato noftro, yifceribusfapor dilectionis infufm,penetras & imbuens omnes anima corporis j; recejfus , potus & ejiu ad e andempertment rationem ; quibus ficut corporea nutrtm

turJubflantia 0 viuit>0 incolumisperfiuerat, ita vitafpi ritus hoc proprio alimento nutritur , 0 quod cTl e fica carni, hoc anima vTlfides, quod cibus corpori , hoc 'verbum Jpintui excellentiore vtqtute peragens Aternaliter, quod agunt ah* menta carnalia temporaliter 0Jinaliler.
Hac n Ch^ifii comemoraiion -retrac/antur a fidelibus, Idem 0 defx catis animis carnis eius edulium non e$i horrori, fed honori,potupjdnfli, 0fiin&tficantu /anguini* jjnritm de* le.laur. Hac quotiens abimus , non dentes ad mordendum \ acuim isfiedjide jynecra panem Jane lum fi'angimus 0 partimur,dum quod dtuinum 0 quod humanum eTl difiingui - mos 0 feparam u, itemfifimulfiparata tundentes , vnum Deum 0 hominem fatemur. Sed & nos ipficorpus eius effecit Sacramento 0 re Sacramenti capiti noftro <,onnecU- mur0 vnvmur Cinguli aher alterius membra ., mmifierium ddeciionspro inuicem exhibentes,communicamus charita • te,participamus joiidtudme , eundem cibum manducantes,
0 eundem potum bibentes , tjui de petra jptrituali profuit 0 enianat , qui cibm 0 potus eJl, dominus nojter it fias Chrijhu. ^ _
Indmina menfa nt humiliter intenti fimus ad propofitum- Conc.tticen paneni 0poculum , fed exaltata mente fide confideremus fitam e/Je infanda illa menfid agnum Dei tollentem peccata mundi.
Spiritus esi qui viuificat, caro non prodesl quicquatn „ ^thanaput Verba quA locutus fum,jfintm et vita/unt. Et hic quidem deverb.Jiuz virum,p defi pr&dicauit, came 0Jpiritum , 0 carnem d Qgfiuq, Jptritu dtjitnxit, vt non tantum quod -videbatur, fed hoc e- 5 fr '
tiam quod in illo erat tnutfibUe credentes difiereht, quod ed U cont ‘ iic ‘ quoque quA loquebatur/non e/fient carnalia fedjpiruttdtia/ quot enim hominibus fujfecijjet corpus adejuni, vt hoc totius mundi fieret alimentum i Sed hac decaufa meminit qfcenfionts in coelum fi fi hominis , vt corporalem cogitatione ab illu auelleret , 0 pojihdc difcerent , carnem de qua fuerat locutus, cibwn ej]e e Jupernts codejlem , Jfiritualeni alimoniam ab tpfij darv.quA enim dixi vobu, inquU,jpiritus fiunt 0 vita,qtwd idem valet ac (i diceret,quodquidem 6/iendi - tur et datur } pro mundi datur alimonia, vtjfiiritualiier hac,.
G in vn$*

in vnoqnoque digeratur, fiatq; omnihts confiruatorium 44 refurrzchvnem vtt.t aterna. Sic gp Samaritanam dominae abfirahens a rebusfin!ibdih,ti ,jptritum appeliauit Oeum 9 nepojiea corporaliter, fidjpintu diter cogitaret de D*o . Cbr^phom, (Quoniam cr;o tllc dtxtt: Hoc eTl corpus meum,nulla te* neamur amhintitz*e\fed credamus, gr oculis intellecha id perjpidamM. Nam T tu incorporavi efies, nude tpfa corpo* rea doni tradidifiet tibi iiu^n-am vero rorpori coniuncla I eTl anima tua,infinjibdib.u mtelligenda tibitraduntur ,
tl.i* autem appellat y vt offendat ad alta tum opor~ tdem faper tere contendere, qui ad hoc corpus accedit,et nihil cum terra tXQr.ho-.14. debere ei ejje commune , neque adinjiriora trahi ac repere:
% Jeda lfuperiora femper volare, gp in Solem infUtid. intueri
menti/f oculum acutifsitnum habere. <_Hquilarum enim non graculorum bzcmenjaesl : g<? tunc occurrent ex cedis defendenti 9 qui nunc merito fluuntur >*quemadmodum qui indigne, v It ima patientur.
Vt qmdpar.is dente et ventrem? Crede gp mandncafti.
■ TraB manducat carnem meam y et bibit fanguinem meum %
fit £ foan. 75. in me manet , gp t?o in illo . Hoc eTl er<ro manducare illam Ide>n piper efam, gp illum bibere potum , in Chrijio manere, • gp illum lAzn.Tra.26, in fi manentem habere. %_/ic per hoc qui non manet m Chri fio, gp tnquo non manet Chrifius, proculdubio non man* ducat (pintu-iltter carnem eius , nec bibit eius fiwguinem v hcet carnahter gp vijibihler premat dentibus Sacramen* tum corporis gpj'anguini* Chrifit.
Hic ed t rgo panis, qui de codo- defiendit, vtfi quis man* fdem eodem dncauent ex ipjo y non moriatur,fidqmpertinet ad virtutem Trn&atu. Sacramenti, non qui pertinet ad vifibile Sacramentum ,.
qui manducat intus non firts, qui manducat in corde , non qui premit dente.
Manduca vitam fiibe vitam, habebis v itatn , gp inte* td* d*verh % r * e 'lvita Tunc autem hoc erit fd eTl, vita vnicutque trii s, Scrm -> corpus gpjangui* Chrifit ,fi quod in Sacramento, vifibiiiter jutmtur uiipfa veritate fptritualucr l manducetur, fpiritua li.te)r bibatur. ^Audiutm-a* enim dominum duentem: Spirim tusesl qui vimjicat, caro noti prodest quicquam . V er ha Ma locutwfumffnrrtM g$p vita fiunt* ■

E fiam -vita accipit fty poculum vita bibit t qui in Chrt - flo manetote? cuius Chrifius habitator eTi. Nam qui difcor- dat d Chrijio,necpanem eius manducat, necfanguinem bi«. bit,etiamfi tanta rei Saeramentum ad iudiciumJkz pr&Jum pttonis quotidie indifferenter accipiat .
Spiritus eTi qui viuificat,caro autem nihilprodesi. Ver - ha qudt locutus jum -robis,fpiritus funt <gr vita, Spirituali - ter intelligite quod locutus Jum . Non hoc corpus quod videtis manducaturi ejhs, & bibituri illum fanguinem , quem fufurtfunt qui me crucifigent. Sacramentum ahquod vobis Commendant fpirituaiiierintellelium viuificabit -vos. Et fi neceffe eTi illud vifibiliter celebrari: oportet tamen inuifibi - liter tmeliitri.
Sipr&ctpuua oratio eTt,autflagiiium y aut facinus -re= tans,aut yttlitatem, aut beneficentiam iniens non eTi figurata. Si autemfi agit i um autfacinus -videtur iuhere, aut vti iit at em aut beneficentiam vetare.figurata eTi. Niji mandis caueritis,inquit,carnemfilsj hominis,&J'anguinem liberi * tis,non habebitis vitam tn vobis, facinus velfiagitium vi” detur iniere. Figura eTi ergo pr&cipienspafiioni domini ejfe, communicandum , fuauiter atque vtiliter recondendum in memoria, quod pro nobis caro eius crucifixa & vulne< ratafit.
Manna alimentum non aternam vitam, fidbreue famis, remedium afferebat,non ergo erat cibus verus , hoc eTipanis de coelo. Saucium ver6 Chrifii corpus ad immortalitatem vitam aternam nutriens cibus eTi. ,
Nam etfi corpore abeTi patri pro nobis apparens, ac a de xteris eius /edens,habitat tamen infanchsperJ/tritum,neq; patitur illos orphanos effis *
II.
Idem deverd innocentias
Ca P'S>9-
ideinVfqt.
idem de dot, Cbrijl.hb.l~ cap.i6>
Cyni. lih . 4 . C ap. 6.1o*n,
Idem lib.it, capf
EFCB^Cfil STKA M SFB FTP y ^€ QFfU ff>ecie,vmnerfti Ecclefia admmijirandam ejfe.
Teftatuf facra firiptura,
G 1 MtsiT.

Mt_ATTH.76.Marc.i4.Luc.i2. i.Cor.it. 'Edenti * has autem eis, accepit Iefus panem , & cum gratia* egifjety fregit,dedttq; diJhpuUs y ait: (^Accipite comedite,hoc eTl corpus meum quod pro vobis datur. Hoc facite in mei recordationem. Et accepto poculo , poflquam cxnafjet, cumgra • itas egijjet,dedit ei* dicens: Bibite ex eo omnes,& biberunt ex eo omnes, & dixit ilhs. Hoc esi emm fanguts meus, qui eTlnvui Teframenti , qui pro multis ejfunditur.^H°c facite quotiefiunque biberiti* in mei recordationem, iduotiefcunq; enim edenti*panemhunc,^poculum hoc biberitis,mortem domint annunciabitis,v[que qui venerit. I.Cor.io. IS'olo -vos ignorare fratres , quodpatres noftri omnes frub illa nube piserunt, & omnes per mare tranficrunt. Et onfnes in Mo« fenbaptiZatifuntnuhe <& mari. Et omnes eandem efrcam jpiritualem ederunt. Et omnes eundem potum Jpiritualem biberunt. (^Bibebant emm exfptrituali fequentepetra, pe * tra vero erat Chriflus .') Et poculum b e ne dici io nts cui bene* dicimus , nonne communio [anguinis Chrifri efrf Panis quem frangimus, nonne communio corporis Chrifri eTl. foan»6. t_Amen amen dico vobis, niflederitis carnemfilij homints, bibentis eius fanguinem , non habetis vitam in vobis • ,
Z*ui edit carnem meam, & bibit meum fanguinem, habef J vitam £ternam:Cr egofrsfcitabo eum m vltimo illo die. Ca • ro enim mea vere esi cibus, & [anguis meus vere eTlpotus, idui edit meam carnem, & bibit meum fanguinem, in me manet <& ego in ipfo . Oal. 3 Fratres, humano more loquor . Hominis licet pactionem authoritate confirmatam,nemo ab rogat aut aliquid et[uperaddtt.
C o nfentiunt patres,
Jgnatm ad Ego [ane mihi de vobis perfuadeo nulli vos altent, doflrt
Thtkl nt adbtrere : qud confifus fanSlam veflram charitatemper < Uteros admonendam de eo tantum exiflimaui, vt hac eiufi demfideiprtdicationis , C? Eucbarifrit vnitateperpetui ferfruamini. Caro enim domini Jefu,vna eTl caro, fan- guis eius pro nobis effufus, vnm eTlfanguis: idem enim panis fraflus eTl omnibus ? idem poculum difrributu vniuerfis .
Prtctbm

Pr&eibtuperahUs pani* offertur,# vinum,# aqua,# prapofitus itidem , quantum pro vmlifiuapotesl, preces # giatiarum afliones fundit , # populus faufie acclamat x_Amen. Et diflribuitur,communicatio^- fit eorum, in qui* busgratia funt a fla, cuifi pr&finti, abjentibus autem per diaconos mittitur.
Proinde panis # calicis Sacramentum tam in Euange* \io proh animus y corporis # Janguims dominici veritatem aduerfus phantafma Marcionts.
Quomodo docemus aut prouocamus in confefitone nominisJanguinem fiuum fundere , fi eis militaturu Cbrifli fan= guinem denegamus*, aut quomodo admartyrijpoculum idoneos facimus Ji non eos prius ad bibendum in Ecclefiapocu» lum domini iure communicationis admittimus .
Orautor nunc # ferocior pugna imminet, ad quam fide incorrupta,# virtute robujiaparare fe debent milites Chri fii,confiderantes idcirco fequolidie calicemJanguinis Chri - fi i bibere , vt pofiint . # ipfi propter Cbrifium Janguinem fundere ♦
Quomodo de creatura vitis nouum vinum cum Chrifto in regnopatris bibemus, fi infacnficio Deipatris # Chri » fii vinum non ojjerimus, nec calicem domini dominica tra* ditione mificemus.
Eite accepta # haufla efficiunt, vt # nos in Cbrifio,# Chrifius in nobis fit.
JSon ficut in veteri lege partem quidem facerdos comedebat,partem verd populus, verum omnibus corpus vnum ynum proponiturpoculum vnum. Ea qua fiunt Eucba- tifiia, communia funt omnia mterfiacerdotem # populum.
O Imperator {inquit ^ylmbrofius ad Theodofium') # princeps conferuorum , quomodo huiujmodi manibusJuJci* piesfiinflum domini corpus, qua temeritate ore tuo poculum fanguinis precio fi percipies , quando furore verborum tuos tum tantus miufle eTl/anguis efjufus.
Dominica ccena debet efife communis , quia ille omnibus difcipulis qui aderant aqualiter tradidit Sacramenta.
Sacramenta illa fuerunt infignis diuerfa , fied in re qua Jignificatur par ia finit. ^Apofiolum audi. Nolo vos fitiquit, » G 3 ignorare
Iufi in Ora ad^-lnt.Viu
Tert aduerfi Tviart hb .5.
Cypr lib.i. epijl.2.
Ltb ^.epi. 6 .
Lib. 2. cpi. j.
Hiltrllib. J, de Trinit.
Cbry.2.Cor , 2 . bcmil. 1?«
Tripart.bift. Itb.y.cap.^Q
Hieron.in r Cor. n.
Trafi*
z6.tnIoan.

fenerare fiatres, aulapatres nofiri omnes fub nube fuerunt, fty omnes mare tranfiertmt y & omnes per Mofen baptiTCati Juntinnube & in mari ? & omnes eandem ejcamjpiritua * lem manducaueruntjpiritualem vtique eandem, nam cor- poralem alteram,quia illi manna, nos aliud,Jfnritualem a» tem eandem quam nos.Et omnes eundem potum fpiritualem biberunt, aliud illi, aliud nosfidffecie 'vifibili qutdem, ta* Mcn hoc idem fignficante yirtutefpmtuaii .
T>e viil.age. Petrus anmmtiauit alendum eum quem crucifixerunt, panit.cap.j yteim iam fanguinem nojjent bibere credentes y quemfuderant fiuientes.
Cyni. hb. a. ^Aquamilliex petra bibebant , quid igitur illi lucrati, Cap.6'tloan fiunt, qui mortuifiunt* Non igitur potu* illefid potus yerm eril fanguis Chrifii, quo radicitus mors eucriitur atque de* Jhuttur. Non enim hominis fimpliciter eTlfanguis y fid eius qui naturali vita coniunflus, yita effetius eTlfropterea cor pus & membra Chrifiifumus, quia per hanc benedictionem myfierij ipfum filium Det fufeepimm.
I II.
S^CI^l FICI EM P^OPirr Sacraferipturee, <y vetuflijdimipatres tribuunt v- nica Cr foh oblationt chnftifaBa in ara crucis.Coe- i nam vero /aeram docent falutifera pafiio-
nis ZT mortis ems folennem ejfe commemorationem.
Teftatur facra feriptura.
E S cSt. 4 -,. Non emifti mihi argento calamum,ncc adir pe yiftimarum tuarum inebriaJH me:fedferuire fccifli me in peccatis tuis, laborare fecifli me in iniquitatibus luis. Ego ego fum qui deleo prauaricationes tuas propter me, & peccatorum tuorum non recordabor.Efa.tf. Vere languores no- jirosipfe tulit, & dolores nojlrofportauit. Item. Ipfe autem
yulne-

vulneratus eH propter prauarieat tones nvjiras , attritus eTl propter inifuhates noflras : cajiigatio pacis nojha fuper eum, tfi huor eius Janitos fiat nobu, Et , Ofprcjjks fiuit,^ ipfi afflitlus y & non appensu os fut-mficut agnus ad matta tionem duf.hu r/?,g 7 ytlut quis coram tondentefi obmutuit, necapperuit os juum. Et, Cumpojitcril fiipfumJacrificium pro dthcla anima eius, yidebttJcmcn quod proloiigcbtt di< J voluntas Ichov.£ in manu eia* profperabttur. Eideo partem dabo ei asm multis, (ficum fortibus diuiciet fpolta: eo quod efiudit in mortem animam fisam, & cum prs.it ari» caloribus annumeratus tsi.tp/e quoque peccatum multorum tulit ^efi pro prsiu arte at oribus cranii. Uan^ _ Po?v bebdo* wada6 'nero fexaginta duas excidetur Chrfitts. L u ,'.x. fdoc Jacite in mei recordationem, lodn.l Ecce agnua ille Dei qui tollit peccatum mundi, foan.zo, «_Animam meam pono pro suibus. foan. 1 7. Et ego pro eis funciifico meipfum, in fint et tpfijanchjicati verc.loan 19. Cum ergo acctgtfiet lejics ace tum, dixit: Confummatum eTl. Rom.%. ijueynprapofuit Dent yt efflet placamen per fidem fufo fangutnefuo. ftom.2»
Proprio.filio non pet>erci(fidpro nobu omnibus tradidit cii. Rom. 6. Chrijlus excitatu* a mortuis,non amplia* moritur’ tnors et amplius non dominatur. Nam quod mortuus eilpee cato mortuus eflfimehquodaute vitat,viuit Deo. 2. O r - 5 « Eum qui non nott-tt peccatum , pro nobu peccatum fictt y yt nos efficeremur iufiiiia Dei per illum, Hebr. y . Talis enim decebat yt effit nobis pontifex 5 pia >, innocens, impollutus, fioregatas a peccatoribus, <fi Jublinuor cechs fafhis.Cui non Jit quotidie necejje, quemadmodum illtspontficibus , priU 4 pro peccatis ptoprijs victimas offerre ^ deinde pro peccatis populi: nam id fecitfimel , quu fimetipfum obtulit. Lex enim homines conjhtuitpontifices infirmos, at fermo turtfiurandi poTi legem conceptiJihum conJtituit y qui in aeternum esi/dn* thficatus. Heb . 9. Per proprium Janguinem mgrejjus cTlfi* md inJacranum,Rternam r< demptionem nafhs*. Item, V bi Teflamentum^esi mors intercedat yncefje esi tejiatons. Te- jlamcn^um enim in mortuu ratum eTl, quandoquidem non» dum yalet < um yiuit tfilator. Et, fxeqne vt fipe offeratJe- metip/um jjlcHiponttfex ingreditur infacrarium quotannis
G 4 eum

fumjanguine alieno, ahoquin oportutjfet eum fepe paffurn fuijje a condito mundo ) fednunc femel in confummatione foculorum, ad abolendum peccatum, per immolationem fui - tpfius patefacta eTl. Et Jient illud manet homines ~vt Jemel moriantur,pojlea tero indicium: Ita & Cbriflus fanelobln tus eTl,yt multorum peccata tolleret,altera wce ah/ejuepeccato conjpicietur iis qui ipfum e xp e fiat ac! falutem. x. Pet. 2. ££ui peccata nojira pertulit in corpore fuo J/per lignum. l.Ioan. 2. Et iffe eTl propitiatio pro peccatis nojtrts.
Confemiunt patres*
1ufl.dUlo.cu
Tryphone.
Cyp hh.i. **P- 3 *
Chryf.ho.i 7 adHebr.
Horni/. iP.
Hufde dem-
Eua.il. c‘.IO
Oblatio qua tradita eTl vt offerretur pro eis quialepr 4 purgabantur, figura fuit panis EuchartftU , quem in recordationem pafiionts , quam pro hisJujimuit hominibus, quo * rum animi ab omni purficantu*prauitate, dominas nofter fatere pr&cepit , yt gratias ageremus Deo , cum pro eo quod mundum cum yniuerfis quas compleflitur rtbus hominis gra, tia crearitttum ob tdettarn,quod ab omni in qua fuimus ma, iitta nos hberarit,acprincip itus potefiatefq;perjecla occiderit occifione,per eum qui de confido & voluntate eiusfafhu eTl patibilis.
Qutapaflionu eius mentionem in Jacrificifs omnibusfa* cimus (^pafito eTl enim domini, Jacrificinm quod offerimus) nihil aliud quam quod ille fecit facere debemus. Scriptura tmm dicit: ifuQtieJcunque enim ederitis panem tfium, et calicem tfiurn biberitis 5 mortem domini annuntiabitis, quoad yfque veniat, Quotiefcunque ergo calicem in commemorationem domini & paffionis ofjenmm,id quod conflat dominum fecijfe faciamns.
ffugd nos fac imus,fit ad commemorationem eius quodJemel facium eTlfitiicet m cruce:non aliudfacrificium ,Jed id- ipfum femptrfacimus, magis autem recordationem Jacrificij operamur,quia ipfe dicit: Hoc facite in mei recordationem.
Si Dem dimifupeccataper vnam hofiiam,nec dum opus eTlfecunda.
Igitur tyfacrtficamus, & incendimus,alias qutdem memoriam magni illimJacnficq fecundum ea qus. ab tpfo tra »
dita funi

dita /unt,myfieria celebrantes, &gratiae Deo pro faluten0 fira agentes, religivjofcjue hymnos, <& orationes fanclvs illi v/erentes: alias nofipjos totos ei conj cerantes,eiufip ponti - fict,ipji vtique Ver bo,corpore antmoj; dicantes.
Jn Chrifio fiwel oblita eTi hofiiaad fa/utem fimpiter- ittep.
nam potens.T/uid ergo nos ? Nonneperfingalos dies ofjeri - a dHtbr. mus? Sed ad recordationem mortis cius.
iluoniam morte domim redempti furrms in memoriam Tdeim.Cor. huius ret edendo & potando carnem & fangumem ipfius, cap.10. qua pro nobis oblata fitn* fignificamus.
CodejUspanis,qui Chrifn caro cTl-fuo modo 'roratur cor cont. pus Chri/ti, cumreuera fit facramenium[cotporis Chrifii, yUxmun. 'vocatur ipfii immolatio carnis, qux/acerdons manibus fit Chrifii pa/sio,mors, crucifixio, non rei verttate. /edfignifi- cdntemyfieriq.
Omnia Iv.d&orum fiicrificia multis gn> variis modis mu fd?cot. Fau. Jacrficinm, cuius nunc memoriam celebramusfignipcarunt hb, 6 .cap Nullius martyris /anguis tnremifiionem peccatorum fu- jdeminloan fui eTf.Hocfitlifa Chrifii opusfot. JVafl.64.
Huius jacrificij caro fixnguis ante aduentum Chrifii u
per vii liniat fimilitudinum promittebatur, inpafione Chri J e c °t- ^au. fit , pertpjam veritatem videbatur. Post ajcenjum LfynJU per/aeramentum memoria celebratur.
Idem firmo.
, de ver. Eua.
do ; Hoc cpuottefcuncjue feceritis , in mei memoriam facietis .
Quodexponens t^Apofiolus ad Corinthios ait:i^uotieficuna; manducabitis panem hunc, <&. calicem bibetis , mortem domim annunci abitis, donec veniat. Illius ergo pa ms & caiim cis oblatio,mortis Chrifii eTi comemoratio, & annuntiatio, qua non tam verbis , quam rcbm my/Hcis agitur,per qua no firts mentibus, mors illapreciofa altius & /brtius commem» datur i/uidenim eTi mortis Chrifii commemoratio ,mfi ch<t ruatis ipfius commendatio ? Propterea iturus adpafiionem 9 & perrefurrettioms , <& afcenfionis gloriam e mundo di- Jce/juruA,i'oc Sacramentum vltimum , finis difiipuhs tradi• dit , vt memoriam tanta charitatis ,per quamfilamfatuamur,melius eorum mentibus infigeret.
O S
Hoc tantum dominica oblationis myfterium quanta pie tate g<x amore agendumfitfipfi commendat dominus\d cen
Jn illis

, -. Tn iths carnalibus'oicitm» fi*uratta fiat carnt* Clrtflt % liem de fide n r ,- s j' »
*dP*t i* 18 c l uam P° p c C'atu riojtrts ipfejtne peccato fuerat obDiurta,
& /anguini* cuttn erat efju/urw in rermfiionem peccatorem no/irorum. In tjh autem jacrificio graliatum at lio, atque commemoratio e?i carnis Chrifii quarti pro noba obtulit , & /anguina quem pro nobis idem Dens epjudtt , de quo beatus PauIua dicit tn i_Achbiu t^Apofotorum. ^Attendite yohii yniucrfo oregi, in nuo yosfpirttus fanciuspofitit Epifco* pos regere ecclfiam Dei , quam aquifiuit/anguine juo. In - tibi ergojacrificijs quid nobis effit donandum figurate fi»ni* ficabatur. Itiboc autemfa<ri;cio % quid nobis iam donatum fit y euidenter ofenditur. In tlhs farrtjicijspnenunoabaturfi* .
iiits Det pro tmpijs occidendus , in hoc autem pro impijs an* • \ nunciatn r o ccffi , te flante ^Apofolo. Quia Chrifim cum ad huc infirmi ejfitniu,fi fundum teprsa pro impiis mortuas efl y et quia cum inimici effiemus nconcihaa fumus Dtoper mof ; tem filij ei-as .
Jfng adbo* S£p e ita loquimur, yt Pafiha appropinquante dicamus^ mfic.ep.ii. crafmam yel perendinam effi dominipafiionem y tum ille ante tam multos annos pajfa * fit , nec omnino nifijemel dies pafito fici a fit. Nempe tpfo die dominico dicimus, jhfodit. dominiis refiirrexit: cum ex quo refirrexii tot anni tranfie « runt. Cur nemo tam ineptus c-Tl s yt nos ita loquenies ar* guat ejfi mcnitloi i ntfi quia i[hi$ dies , fecundum iliorum \ quibus hac ocfa funt , fimiliiu-dmem nuncupamus: yt di caturipfix dces y qui non esi- ip/e, fid reuolutio ne temporis fimi hs eius , gfi dicatur dio die fiet i p rapter Sacramenti celebra tionem,quodnon in illo die, fid tam ohm facium e?i. Non ne femel immolatus eTl Chrifus in fi ipfof & tamen in Sa * cramaCo non filum per omnes pafiha filennitat-s, fed omni dfipopulis immolatur y nec ytique mentitur y qui interrogatu<■ tum rejpondet immolari. Si enim Sacramenta quandam (i* thilitud-nem earum rerum , quarum Sacramenta fiunt y non [ haberent.omnino Sacramenta non ejfint . j
Cn noui Tefl'amenti Sacerdotes myfi r am Lyturgiant I Theod. is c. feu facrifiau peragunt, cum Cbrifius qui eTl Sacerdos ficun ;
9. aiUrltb. dum ordinem Aieldjjedcch y oferens fai rtfictu y efecit vt aha JhcnJicU hon.ejjent necejjarta? Sed clarum t?iijs,quiinre»
(tus di*

Itis diurnis fimt eruditi , nos no aliudofferre,fed illius vniut & falutans memoriam peragere. Hoc enim nobis praccpit ipfe dominus,Hoc facile m mea recordatton.eni:vtperfigu* rarum contemplationem,earum qtiapro nobufijceptafimt , perpefiionum recordaremur, & benefactorum hcneuolenua <onjeruemus,<& futurorum bonoriipraccptionc expellemus
DE CLAVIBVS.
MINISTROS EE^CNGELII IN ECCLE- fu accepiffe cUim’s regni ccelomm k cbrtj% domino, hoc efl Jermoncm reconcthcationis, & mimjiermtn tnmmaandi revnfsiinem peccatorum euntis cre - denti ,cp condemnationem sternam non conuertentihpuJe ad Chrifiusn •
Teflatur facra (criptura*
M <^ATTET.\ 6 .Et dabo tibi claues regniccclorum, & quicquid. Ifiaueru in terra,erit ligatum in ccs= U*:g<r quicquidflueris in terra , entfoluium in cos lis . Matth, i§. i^Amen dico vobis, quuacunqueligaueritis in terra, er iit ligata in codoigcf quacunque /elueritis in terra eruntfoluta in ccdo.loan.i o. Jrlauit in eos,gcy dixit: <_Ac- cipite fpiritum Janfrum , quorum cunque remifiritis peccata , remittuntur eis : quorumcunque retinueritis retenta fimt. Marc,x 6 . Et dixit eis, Profecit in mundum vniiic:fuw,pr& dicate Euangelium omni creatura, qui crediderit & bapti - Zatus fuerit,feritabitur: qui vero non crediderit condemna » bitur. Luc, 1 4. Ita fcrtptum esi, (jr* ita oportuit Qbrifium pati , gp refurgere a mortuis tertio die. Et prs.dk ari in eius nomine refipifientiam ac remifiionem peccatorum apudom* nes gentes, incipiendo ah Hierufalem. .2. Petrus au * 'tem ait ad eos. Refipifiite , fgr baptizetur vnus quijquc ve~ firum innomine lefi Chrifii, in remifiionem peccatorum . t^Aclo .10, Huic omnes Propheta tejhmcnium ferunt,quod remifiionem peccatorum accipturua fit per nomen cius,qui fi quis crediderit in eum.x^dc}o.i 6 . Crede in dominum Icfiim
Chrifium

@hrijlum t & Jeruaberis tu ae domat tua. i.Cor.f. Omni* vero ex Deo,qui reconciliauit nosfibtper Jefum Chri/lum, deditq ; nobis mtnifleriu reconciliationis: Nempe quia Dem erat in Chrtfio , mundum reconciliansJibi , non imputando eis peccata tpforum:pofuitq; in nobisformo nem huncrecon - filiationis . Itaque nomine ChriJH legatione Jungimur velut Deoprecanteper nos: oramus Chrifh nomine reconciliamt- ni Deo. Fecit enim vtis qui non nouitpeccatum,pro nobit peccatum ef]et,vt nos efficeremur iujUtia Dei in eo.
t^ACT OR 7. Duriceruice,& incircunctjicorde au ribus, vosfimperJfiritutfitnfto vos obqcitisficutpatres ve- jvriyita vos. t_d 4 ft.il. Vobis neceffc fuit primu exponi fer mone D eijojlqud au te abigitis illum,et indignos vofipfios de cernitis Aterna vita:ecce conuertimur ad gentes. x^Afto. 2 8. c _Auditu audietis } & non tmeUigetis: et videntes videbitis , non cernetis , pin^uefaftum esi enim cor populi huius. 1. Cor. 5. Fgo vt abfins corpore, prxjens autemJfiritu, iam vtprajens indic au i y vt is quihoc itaperpetrauit vobtsin meo fj>irttu , in nomine domini nojtri Tefu ChriJh congrega- tis,cumpotejlate domini nojlri Iefu ChriJH, tradatur eiufhio di Satana ad interitum carnis, vtjpiritus falumjit indie illo domini lejh. 2. Cor. 2. Suffiat ijliufmodi obiurga» tio hac-faci a a plurimis ■ Vt e contrario potius vos condo ne» fis, & conjolewini, ne quo modo redundante triflitia abjor • beatur huiufmodi. i.Tim.l . Nonnulli fidei naufragium Je* cerunt^cx quibus esi HymcnAus ^Alixander y quos tradidi Satana, vt difiant non blajphemare ,
Confcntiunt Patres,
Tertnl.in ,£• Si quis ita deliquerit, vt ii communicatione orationis poi.cap.ty. conuenius y & omnis Janfti eo mmerctj relegetur, prxfident probati quiquefeniores honorem tjium non precio ,JedteJli • monio adepti , neq; enim precio vila res Dei conflat. Cypr.defim # Quam tu* <_ApoJhlu omnibus poTl rejurreftiontmjuam phe . praht fictrem potejlatem tribuat & dicat: ficut mifit me pater, & ego mitto vos, accipite fpiritum janftum: Si cui remifiritis peccata , remittentur illtffi cui tenueritis, tenebuntur : tamen >t v mi at em mamfejlaret , vnam cathedram conjlituit, <&
v ni tat

ynitatis elufdem originem ab yno incipientemJua authori- tate dijpofuit.Hoc erant 'vtiip & c&teri t^ApoJluli^quodfiat Petruspari conforttopr&diti , & honoris £7 potefatu, fed txordiuniab ab ynitateproficijcitur.
Verbum Dei dimitiitpeccatu.Sacerdos e£? iudex. Sacer dos quidem officiumJuum exhibet fid nullius patefiatis ittra exercet.
Peccata per 'verbum dim iti utitur, cuius interpresfine ex~ pofitor LeuitapTl*
Nunc 'videamus ytrum peccata donet(piritas. Sed hinc dubitari noripoteTlicum iffe dominus dixerit: ^Accipitejpi ritumfanflum , quorum remifentis peccata , remijfa erunt. JEcce quia perjpiritumfandum peccata donantur. Homines autem iri reniif tonem peccatorum mihi/lenum fuum exht » bent } nonius alicuiuspoteftalis exercet.Neq enim in/110 fed in patris & filij etJp iri tus fandi nomine peccata dimittunt , tJU rogant,diuinitas donat , humanumenim obfequiurnjed munificentiafupern& esi potefatis.
Jjium locum bresbyten non intelligentes, aliquid /ibi de Pbarficortfmfutnuntfupercilto, >t >el damnet innocentes > >el (oluere fe noxios arbitrentur: cum apud Deum nonfin * tentia Sacerdotum, fed eorum 'vita qu&ratur. Legimus in Leuitico deleprofis, 'vbi iubenutrit ojlendantfe Sacerdos tibus / ^7 'fi lepram habuerint, tunc a Sacerdote immundi fiant , non quod Sacerdotes lepro/osfaciant & immundos % fedquddhabcant notitiam leprofinon lcprofi,&poffini di/cernere qui mundus,quine immundus (it. Ifisomodo ergd ibi leprofum Sacerdos yel immundumfacit, fic & hic aliis gat <& foluit F.pifcopus & presbyter, non eos'qui infontes Junt ~vel noxii fi dpro officio fuo cum audierit "varietates fiit qui ligandus Jit, quine joimndus.
Regnum coeiurutn dicuntur firiptur<e 3 quia in illis infertis eTi regnum caelorum, lanua earum mtelledm earum. i_Aut regnum caelorum eTi beatitudo'cceleftis.lamia autem iufitia perquam introitur.Clauicularij autemfunt Sacerdotes 3 qui biiA creditum esi "verbum docendi interpr&tandifcriptu * ros. Clanis autem eTi "verbum (cientis, feripturarumfer qua appetitur hominibus ianua yeritatis. ^Adapertio autem esi ? interpretati» >cra. Opor*
Amb. depot nitent.
Idem lib.de Cain et Ab»
Tdemdefptr. junci.Hi 5 . cap. 19 .
Hieroni.**
Matt.Ciip.i6
Chryfinop. imperfe. 24 .

Id^rf!de -fide ® carnalibus tictmi* fipnratio fuit ramis Clriflt,
iftfPit fit ig quamp o peccatu nvfiris ij>fejme peccato fuerat otolaturtsi, & faupuints qutm erat efjufurus in rermfiionempeccatorum noflrorum. In t/lo autem Jacrifch granatum ad io , atque commemoratio eTi carnis Chrifii quam pro nobs* obtulit^ fy* fan«uiws quempro nobis idem Dens cpptdit , de quo beatas P Aldus dicit m t^Achbta ^yipop, olorum, tundite robis
rniiurfo «repi, in auo >oiff intusfanduspofitit Effico* pos repere ecclfiam Dei , quam aquifiuit/anguine fuo, in tflh erpofacrijicijs quid nobis effiet donandum fipuratefi^nis ficahatur. In hoc auttmfa-ri^cis, quid nobis iarn donatum Jit,euidenter ofienditur. In illis farrtficuspr&nuncabaiurfi* lins Det pro impiis occidendus , tn hoc auttm pro impijs an* - nuntiatur occf's*,te flante ^/ipojiolo. idfda Chrifim cum ad huc infirmi effit rntu , firundum teprsa pro impijs mortuus efi y et quid cum mimici effiemus reconciliati Junia* Dto per mor temJilij eres.
Jfttg adBo* Sape ita loquimur, >t Pafiha appropinquante dicamus, mific.ep.ii. crajiinam W perendinam ejje domini pafiionem , tum ille.
ante tam multos annus paj]'u< fit , nec omnino nifijemel illa paj?to fidafit. Nempe ipjb die dominico dicimus , Hodit dominiis refurrexit: cum ex quo refurrexit tot anni tranfie* runt. Cur nemo tam ineptus e?l, vt nos ita loquenies ar» gnat effit mentitos ? nfi quia iftvs dies , fecundum illorum quibo* b&enejla funt , fimilitudrnem nuncupamus: ytcli caturipfit du-s,qui non esi ipfefidreuolutione temporis fimi hs eius , & dicatur ilio die fiet i p rvpter Sacramenti celebrs tionew,quodnonin illo die 9 fidiam oltm facium e?i. Non neJemel immolatus esi Chrtjha infiipjo? & tamen in Sa* t?amm l o non filum per omnes pafiha fiolenmtat-s-,fed omni ddpopulis immolatur piec vttque mentitur f qui interropatus- eum rtfpondet immolari. Si enim Sacramenta qnandam fi* thtlitudnem earum rerum , quarum S aeramenta fiunt y non haberent.omnino Sacramenta non effient.
Cn nout TeflamentiSacerdotis myfiPatn Lyturpium Theod. in c. fieufiacrtjiciu peragunt, cum Chrifius qui eTi Sacerdosficun 9 . adhleb. dum orduiem Melchjedech,offerens fainjiciu \effeat vt alia facrtjicia, hon.effent tmejjkrta? Sed clarum t?i ijs,qui tn re»
6m dt*

lt'j diurnis furit eruditi , nos no aliud offerre,fi d illius yniu4 & falutaris memoriamperaoere. Hoc entm nobispraceptt ipfe dominus. Hoc facite m mea recordationem: vtperfigu* rarum contemplationem,earum qua pro nobis Jufiepta funt, perpefionum recordaremur, <& bencfa florum beneuolcntta <onferuemu$,<& futurorum honorispraceptione expediemus #
DE CLAV1BVS.
MINISTROS EFtANGELlI IN ECCLE- Jio, Accepijfe chues regni calorum k cbrij% domino, hoc eft Jermonem rcc/mcdicationi*, £r nnmjierimn 4 nnuncumdi rernijtisnem peccatorum cumis credenti, Cr condemnationem etternam non conuertentibmfe ad Chnftiim.
Teftatur facra feriptura.
M K^ATTH. t 6. Et dabo tibi claues regni catiorum, quicquid.ii^aneri* in terra,erit ligatum in ecs- hs:gy quicquidflueris in terra , erit flutam in cat lis* Aiatth.j%. t^Amendtco vobis, quu&cunqueligaueritis in terra, er ut ligata in cosloity qu&cunque(olueritis in terra, eruntfoluta in codo.Toan.z o. Piauit in eos,cfi dixit: <_Ac~ cipitefpiritumfanftum , quornmcunqnc remifiritis peccata, remittuntur eis : quorumcuneme retinueritis retenta funt* H4arc.i6, Et dixit eis, Pro feli in mundum ‘)>niucrfum,pr& dicate Euangelium omni creatur#, qui crediderit & bapti- Zattts fuerit x fi ■,-nabitur: qui vero non crediderit condemna» hitur. Luc. 1 4 . Itaftrtptum e$7, & ita oportuit Qhrifium pati, & refrgere a mortuis tertio die. Etprzdicari in eius nomine refipifeentiam ac remifivncm peccatorum apudor,u> nes gentes, incipiendo ab Hier ufalenuxAi flo . 2 . Petras au» tem ait ad eos. Refipifeite , fgr baptizetur vnus quijquc ve- Jlrum innomine lefu Chrifli, in remiftonem peccatorum. t_yiflo.\o, Huic omnes Propheta l efhmcnium ferunt, quod remifionem peccatorum accepturus fitper nomen citis,qaifi quis crediderit in tum^uAclo. 1 $. Crede in dominum /cfim
Chrfium

\jiugufi in Oportebat pati Chriflum , & refervere tertia die a mor *>
t.Ioan. epijl. ****** & p radie an m nomine eius poenitentiam <& remifone Traft. io. peccatorum.V bfremtfiopeccatorum, tbi Ecclejta eTfquo* modo Eccltfiadllh enim ditium esi. Tibi dabo clanes regni coelorum, ^7* q' A& flueris in terra folato. erunt & in coelis y et qua ligauens in terra ligata erunt & in cocio , qua diffundis tur ifta remifsio peccatorum , per omnes gentes pncipientes ab Hierufelem.
DE INVOCATIONE.
FEP^yCM ECCLESIAM rNPM ET sternum Deum, Patrem, Filium, O " Spiritumfin- ttiim muocare, m vmw lefii cbnjh mediatoris nomine.
Tcftattu: facni feviptura.
G EN. 4. Et ipfi Setb etiam natus eStfilias, &
canit nomen eius Enos: tunc ceptum efl imtocari no mcn teboua, Gen.i2. K sZbram adifcauit ibi alta* reipfi^houa.inuocauitq; nomen lehoua.i Rcg.To. Et di* fcit El l as Propheta, lehouah Deus ^Abrabam , Tfaac <& JJraelis , hodie cognofiatur, quod tues Deus m Ifiaele.Deu tsro. 6.febotiam Deum tun timebisipfum coles.PfaL 4, Jnpace pariter accubabo, et dormiam: quid tu Iehoua filus confidenter habitare facies me. Pfal. 50. Inuoca me in die an gufUa eruam te, gr? honorificabis me. Pfal 72. Benedicius fc houah Deus IfraeUqmfacit mirabilia filus. Efa. 44. Sic di xit [ehoudh y & redemptor eius lehouah exercituum:ego t>ri mus et ego nouifiimus,etprater me no eTtfeeus.EJd. 45. E- go lehouah, noneTi amplius y prater me non esi Deus\
Efa.65.Tu enim pater nojier es^tiamf ^Abraham nefiat nos, et Jfiaelnon cognofcat nos:tu tamen lehouahpater no* fler y redetnplornofter,dficulo eft nomen tuum-Hier.2 Duo malafecit populus meuspme dereliquerunt yenam aqua yi* u£,yt effoderentfbi ciftemas , cijiernas confiaClas y qua non tentinent aquas. E^ech .37, Non polluent fi yltra idolisfais
tyabomt

ahomitiattonihiii fhi* y & runFflsprtHaricfiUenih& J7 mt jaluvsq; faciam eos de vntutrfis habhationibu*Jhts in qui» buspeccauervnt,et emendabo eos , eruniq- mthi in populum , i'>o ^ero ero eis in Deum. Et ferunt meus Danid erit rex jiiper eos. & pajior vnivy cvtt vniuerfis ipfis. E)an. 9 A unt igitur exaudi Deus nofier orationemj<rui tui > & deprecationes eitMy & iliufira faciem tuamJi-perfunCtuarium tuum diJcUtumpropter Dominum. Ofe. 13. Ego auitmjum ltl?9 uab Dem tum e terra Mtjraim 7 <(cr Deum pmterwe hc* fetes y ne<j;Jeruaior erit tibi pr&termc. Matth 4. Dominum Veum tuum adorabis eijvafiruus. (\1atih.6 Vos igitur ita orate: Eaier nojier qui es tn cctUs. Matih.il. Venite ad me omnes qui fatigati ejiis & onerati, & ego faciam vt vos requiejcatis. foan.i 4. Ego jum via, ventas vita : nemo venit ad patrem niji per me. loan. 16. i^xSmen amendico >9 bu, qu&cunq; petieritis d patre in nom'ne meo dabit vobis, llom. 8, Quis intentabit crimina adu rf.i* elefius Dei} Deus esi qm iufiifcat,(jnis eTl qui condemnet? Chrfim esi qui mortuas eTi,imo vero qui etiam excitatum e?i 3 qui etiam ed ad dexteram Dei:qui eti»m pojhiDt pro nvbxMom.i O. Quomodo igitur iuuocabunt eum tn quem non crediderint, Epbef 2 . Per ipjkm (Chrijluni) habemus aditum , vtriqu* per vnum Jf tritum ad patre. 1 T imoih . 2. Vnus enim Dent vnm etiam mediator Dei & hominum y homo Jcfm Chri* JhiS. Heb. 4. t ydccedamm igitur (untjidmia ad thronum gratict, ytconfquamur nfifericordiafthtygratiam inuenia• Sis* adoportunum auxilium. Heh.7. Jurauit dominus, & non pernitebit tum: Tues Sacerdos in £ternum fecundum or dintrn Melchifedec . Tanto pottoris foederis jfonfor fu:hi* eJI Jtfa*. Et illi quidem plures fac ii fuerunt Sacerdotes,propte^ rea quod mors prohibere t tos permanere. <_sit ijre propurect quod in ctternum manet perpetuum habet Sacerdotium.Vi » de &ftruare perfecte poteJi eos qui per ipfum accedunt ad Deurthfimper viuens, vt imerpslutpro eis.l.ioan 2 Edioli liSLcfcribo vobis, vt non peccetis, quodfi quisptccauerit y ad* hocatum apudpaireni habemus, ejum Chrijium tujium. Et ipfe e?{ propitiatio pro peccatis nojirts , nec pro nofris fotum , fideliampro totuu mundi, u^poc- 2 ©. Et cecidi an*
te pedes.

frentib Cap. 6.
Tert .Apol.
€ap.lj.
Cbvrfho 5 , inMuttb ■
lAmhrof. in €ap.i. ndRo.
te pedes } eiufy>t adorarem ipfum,fid dixit mihi Vide nefe • terir.conferuus tuusfum ex patribus tuiSjqui habet tejiimom nium JtjH)Dettm adora,
Confentiunt patres*
Inuoco te domine Dem t_Abraham y & Deus Tfaac 5 <& Deus facob , qui es} & ffraei, pater domini nojin lejU Chrifli, Deus qui per multitudinem mijericordta tu<e $r» benefenfjh innabunt te cognof: amas ^qui fecifriccelum terram, & dominaris omnium,qui esfbius & -veras Deus, Juper quem alius Deus, non e?t 7 pr<£ter Dominum rtoflrum lefam Chriflum,dominatione quo-p dominaris fjiiritusjan* {ii, da omni regenti hanc fcripiurarn cognoflere te, c/uia fo- lusDeits es , & confirmari tnte ? & affljlere ab omni b&* retica , <& qua eTiflne Deo & impi ifententid.
Hfuod colimus & hos , Dem ynus e?f qui totam molem iflam cum omni tnjlrumento elementorum, corporum,fpiri» tunm,i>erbo quo luflr,ratione qua dijpojuif.yirtuie quap9 tuit y de nilo exprejsit,in ornamento maiejlatis futt.
, Si mente vigilemus >multd magis nofbo,quam alieno tuti ejjepofjumasJlsjfiagio. Nam & Deus faiutem no/iram,non tam alqspro nobis rogantibus ‘vult donare quam nobis. Sic enim Chanan&am illam aliquando mxferatus e?l,fic etta meretrici donauitfidem 7 fic denique latronem a cruce in P<a radifum tranflulit,nullius patroni y nullius precibus mediato ris inflexus.
Solent tamen pudorem paflineglefli Dei, miflra vti ex - cujattone, dicentes per tflos pojje ire ad Deum,ficui per comi tesperuenitur ad regem. *_/ige,nunquid tam demens e?lali“ quiSy autjalutts fusi immemvr , vt honorificentiam regis vth dicet comiti , cum de hac re y fi qui etiam traclare faerini in * uentiytUre vt rei damnentur matejiaiisl Et i/lt tenon putant reos } qut honoredeferunt creatur £ , <& relvto domino tofir- hos adorat yquuflfit aliquid plus quod re feritetur Deo Na et ideo ad regem per tribunos aut comites itur, quia homo Vlnj; eTirex,et nejcit quibus debeat rcpubltca credere Dn£
aute promerendis (quem vtip nihil latet omnium enim meri
ta no-

t4 nouit ) promerendum fufifiagatore opus non e?}, fedmente demta
H&c eTl religio Cbrifltana , >t colatur vnus Devufty nonmultt dij,quianon flactt anima beatam,nifi vnus Deus, participatione Dei fit beata-i non participatione/ancla anima fit beata infirma anima: nec participatione t^Angeh fit beataJan&a anima jfidfi qu&rit beata ejje infirma anima, qu&ratvnde beata fit/ancta anima . Non enim beatus ejfi» cieris ex ^Angelo tu, fed ynde ^-Angelus beatus inde & tu.
Ciama,advocatum habemus apudpatrem. Videteipfum Joannefleruante humilitate ? certe viriuflus erat et magnus , qui de pedore domini myfleriornm ficreta bibebat, ille qui m bibendo de pedore domini diutnitatem rudauit: In principio erat verbum,et verbum erat apud Deum file talu vir non dixit: o Aduocatum habetis apud patrem fid fi quis pec cauent,aduocatum inquit habemus y non dixit habetis. Nec me babetu dixit, nec ipfum Cbriflum habetis dixit , fed & Chrifiumpolutt,non/e, & habemus dixit y non habetis. Aia luitfeponere in numero peccatorum , vt haberet aduocatum Cbriflum, quam ponere fe pro Chriflo aduocatum .
Non enim ad creaturam iubemur tendere , vt efficiamur beati,fed ad ipfum creatorem.
Nam/i cfjet mediator Paulus, efflent vtifl; & cstericoa* poflolteius:acfi multi mediatores ejfentpnec ipfi Paulo conflaret ratio,qua dixerat: Vnusenim Deus>vnus mediator Dei hominum,homo Chriflus Iefus.
O'popule talem elige Sacerdotem , pro quo non cogaris »r are,fed de cuius oratione pro te fe eurus effle pofiis. lpflees} dominus nofler Iefus Chriflus: vnus mediator Dei <Qr horni numfiomo Chriflus Iefus.
Non eTliufla oratio : nifiper Chrifium ♦ Oratio autem qua, non fit per Cbriflum pnonfolum non potes} delere piceatum, fed etiam tpfia fit in peccatum.
Didium eTlab t^Apoflolo etiam poT} reflurreCHonem do - tnini noflri leflu Qbrtfli: quifedet inquit ad dexteram Dei qui etiam interpellat pro nobts.iduare interpellat pro nobu? quia mediator ejfle dignatus eTt. ifiuid eTi mediatorem effle in ter Deum & homines. Non inter patrem <& homines,fle i m
/-/ ter Deum
Tdeinfoan . 7V«c.i3.c<*.5.
Idem Trac.ti in.epJoan.
Ide hh. 3. de Iib.arbit.
Idem cot.ep. Varmen.lt.2. c*p. 8 '
ideiVfd.tf*
Idem in Vjal 108,
Ide i F Jal. 15

tdem inVjal. 154.
Cyrilcont.
XuUib.6,
Ur Deum & homints.Quidtff Dew? Pater, jpiritu* fandus. ( futdfunt homines? Peccatores impij et mt > tales Inter tUam Trinitatem & hominum infirmitatem,me diator faclus eTi homo, non iniquus,fidtamen infirmus, vt exeo quod non- iniquas iungeret te Deo ex to quo dinfirma* propinquaret tibi, atq; ita vt inter hominem 0- Deam me - diator exijieret ^verbum caro fadufn (Ti,td eTi, verbum bo* mo facium eTi.
Deu* faPnss eTi homo , vt hominem fiquendo quo potet, ad Deumperventas,<juodnonpotero*.
Sanctos martyres, neq ; Veos efjt decimas,neque adorare confueuimus: laudamus autem eos potius fummis honorthtts, qttodpro -veritatefreme certauennt, grfidei Jynceritatem Jeruauertnt,ita vt & fisam animam contempfennt^tfr rwor- tis terroribus valedicentes,pr&ualuerint infummis periculis, tant<eq; fuerintfifrtitudinis , quafi fiatuos Ju£ vita excita * turi. Proinde no eTi indignis, imo etiam necejfarium eos qui tam dans operifi* gloflofifiunt, perpetuis honorari laudibus *
DE RESVRRECTIO*
ne earnis, & vita acerna.
DEFM ST^ATEISSE DIEM, IN QTO mortiit omnis cum fuit corporibus Chnjfu ad Juum tribunal vocante, re turgent boni adglonam Cr vitam teternam, mali vero ad «ternam
ignominiam ce f tEnim. Teftatur facra fcnptura.
E .VOD / 3. Ego Deus patres tui, Detts ^sihrahtm Dem Ifaac.C Detis iacob /oi.tj. Ego yiioij; noui redemptorem meum ejje viueHtem, ytii & in nouifii tm> confitrgetfuper/4centes)tiipultiere. Etpojltjnam corra - /trini ( Termes ) corpus tfiud , ex carne mea Udebo Deum, iduem ego yijtmujum, & ocuh mei con/Jefturifunt.etnon alienus. Pfal.lt, Caro mea habitabit eonJidtnier.Efa.i6.
Viuenl
V

linent mortui tui , eum c ad tuere me* refuvgent: expergifici»
mini, et laudate habitatores putueris: quia vt ros olerum, ree tuus t etterra mortuospreijciet. E^ech. 37- Vaticinarejuper ofiibustftU. Lege totum caput. Dan. 12. Alultij- dormientium in terraputueris,expergificentur, hi ad vitam Aternam, & illi ad opprobria, & ad contemptumfempiternum.Matt, 2 2» De refhrreelione vero mortuorum npn legtfhs, quod v0» bis diclum eTi a Deo, dicente: Ego fum Deus <^ 4 braham, & Deus Ijaac,& Deus lacob.Deus ntieTl Deus montto rum,fed viventium loan.y Veniet hora in qua omnes qui in monumentis fiunt, audient vocem eius , Et prodibunt qui bona fecerunt in rejurref! tonem vita.qui vero mala egerunt in refiurreflionem condemnationis, loan. 11. Ego fum refiir* reftio et vita.qui credit in me y etiamfi mortuus fuerit,vivet. Et omnis qui viuit,& credit in me,non morietur m aternu. l.Cor 15. Quodfi Chriflus prodicatur ex mortuis fifcttatut tjfe. Lege totum caput. i.Thefj.4. Nolim autem vos ignorare fratres, quod ad eos attinet, qut obdormiverunt. Leg* fiequentia.
PSkjAL.$. lehouah infeculumpermanebit,parauit ad indicium foliumfuum Et ipfi tudieabit orbem in tujUtiafu dicabit populos in refHtudme.Efa 66. Ecce Iehoua in igne veniet,& tanquam turbo venientquadriga eius:vt reddat in ira furore fuum , & increpatione fisam inflammas ignis » Dan.?.Videbam in vifionenofiisecce m nubibus coeli, tanquam filias hominis veniebat, f$f vfij; ad antiquum dierumperuenit, & ineon/peflueius appropinquare fecerunt illum. Deditq,• eipoteftatem,&gloria atq; regnunr.omnesj; populi,tribus & lingat ,eiferuient.potefias eius patefias ater na,qut non auferetur , & regnum eius,quod non corrumpetur. loel. 3. Congregabo omnes gentes, & defcendere faciam eas invalle Jofapbat,ty iudicio contendam cum illis.Zacb, Z4 .Venietj; lehouah Deus meus, & omnesfanflt cum eo» Matth.i4.Et videbunt filium hominis-Lege vfq; ad finem t 4 pitis,&fequem cap. zy i^Aclo.i?. Statuit diem quo tu • fie indicaturus esi orbem terrarum, per eum virum quem d* Jtnijt,fide palam fafla omnibus,illo a mortuis excitato ..
£ S c/tf-30. Prtparata eTi ab kert fopbcth etiam ipft H 2 regipra*

regiprAparata esipro fundum,fecit eant (Deufddatauit y py ra eius ignis y gy ligna multa (erant)flatu* IehouAJtcut tor* rens fulpbuns ardet in ea. EJd.66. Vermis eorum non morte tur, g? tgm$ ipforu non extinguctur: eruntq; opprobi iu omni carni . Matt. 13. Eos qui faciunt iniquitate proijctent in ca* minuignis,illic erit fletus gyflridor dentiu Matt.15. te d me maiediSlt in ignem &ternn , qui paratus e?{ diabolo et angelis eius. 2 1 T hef]' 2. Cum flammeo incendio , infligens ultione ijsqui non nouerunt D eum y neq{dufcultant Euan* gelio domini noflri Jefu Chrifti. ^Slpocal. 20 .Et qui non in uentus esi in libro vita fcriptiu ,comeflus e?l inflagnu ignis «.
E S<_A 55. Redempti d lehouah reuertentur, gy vmiet in Syon cum laude. Utilia q^oq; perpetua eritjuper caput eo rum,gaudium gy Utttiam apprehendent , fugtentq; trifiitia etgemitm.Efit. 6 4. Et dfeculo non audierunt,neq; auribus perceperunt: oculus non vidit Deum (alium ^praeter te, qui faciatfic expettanti ipfum.Efa. 6 f. Gaudete gy exultate in ficulumfeculi. Efa.^6, Namficutcoelinoui gy terra noua quA ego facio, fiant coram me, dixit lehouahtficfiabitfime vefirum gpnomen veflrum. Dan.y Regnum pofiederunt JanSli . Dan.12.Hi ad vitam Atema.Mattb. 2 j. iufii ibunt in vitam Aternam.loan. :.y. 6. £dui credit in me habet vi* tam Aternanu Ioan.11 . Vbi ego fuero,illic gm mimfitr meus erit.I0an.14-.Et cum abiero , gy parauero vobis locum,rur Jus veniam,g? afiumam vos ad meipfum,vt vbifitm ego, et vosfitis.Ioan. 17.Pater quos dedijHmihi,cupio vt vbiJUm ego,gy ilUfnt mecum.i .T hef]'. 4 .\S emper cum domino eri• mus.i. Pct.j.Vocauit nes ad Aternamgloriam in Iefu Chri• Jlo.K^Apvc.\§. Gaudeamus gy exuhemus, gv demus gorit eiupuia venerunt nuptis, teloni. ^Apoc. 22. Dicit qui tefta- tuntaiettam venio. r cito,<^ytn:en. Etiam veni domine Iefu.
Confentiunt patres,
luft.tnOvat.' Duplicem eius aduenium g? pr&fentiam pronuntiarunt
adjInt.Viu,£ an £ii ^atesrvnam quidem iam exhibitam , vt dejpefli gf pafionibus fubieSit hominis fecundam autem quando e cot* lis cum gloria gy- angelica militia fuaadueniet, ade)itq;fi- cutiprxdiflum eTitcum omnium etiam qui vnquam extitere
morta •

mortalium corpora excitabit: atq; dignos quidem induet na» tura corruptibilitatis vniuerfit experta :iniuftos autem in per petuo fenfu , vnii cum malisg enijs in igne mittet fempiternu.
iStdpotentiam Dei refptciendum, qui non modo mor* Idem quaft. tuosferefifiitaturum effi pollicetur , verum etiam per eam & rejp.Lib qu£ tam pr&cefiit faluatoris noflri Chrifit re/urrefhonem, certam nobis fecit eiusfidem & perfuafionem.
Jnglonofo aduentu fuo excindet omnes qui odio perfecuti Idem de ver» funt eum-, quique inique defiiucrunt ab eo: fuos autem in re - Cbnji quie collocabit,reddens illis qu<& expeflauerunt omnia.
Jn fine in nomfiima tuba clamante domino rejurrefluri frendtb.f. Junt mortui,quemadmodum ipfiait: Veniethora mqnaom nes mortui qui inmonumentis funt audient vocemfilij homi nis, & exient qui bona fecerunt in refi.rrefUonem vit£ 9 & qui mala in rejurreflionem iudicij.
RefiurretUo quidem communis esi, ante tribunal Chri tyP-dc re» Jli neceffe ell in corpore iuflosflare & impios , Dei hoc di- f ur ^hrifiu flante tuflitia, vtpietas & impietas in operatoribus debitis fiipendijs donarentur , qui finem habere contempferunt in
tnabsfmfinita clauderentur vltione in p cenis ^ qui gloriati funt in cruce , cum crucifixo regnantes, beata fierent pereit tutatu participes.
Sicut in tempore hyemis inter viridas & aridas arbo- Chryfkom* res difiretio non eTi, cum autem venerit tempus beatum ver 54’ deamer* nale, dificernuntur. ha tunc vnujquifquefecundum fidem Jham, & operafua manifeflabitur, impijs quidem nulla pro* ferentibus folta , necfruflum : CanCh autem &fiuiluglorix ornabuntur,gy folijs vefhenturaterna vita.
Omniajecit Deus ex ni!)ilo Jpfe enim dixit, & facla *Amb. de Jt» ' funt.ipfe mandauit,& creata funt:cur miremur renafcipofi derejur. fi quod fuerit,cum videamus natum ejfe quod non fuit,
{Solite{'educi, Deus non irridetur, ifiiduertimm quam Idem . grauefitfacrilegium, refurreclionem non credere. St enim, non refirgimus, ergo Chrifhtsgratis mortuus e$l,ergo Chri= fius non refurrexit. Si enim nobis non rejurrexity viiq ; non tejurrexit,qutfibi vtrefurgeret non habebat.
Hoc itaque fides habet, atq; ita rem fi habere credendum f?*'
0 ?i 9 neq; animum , neq; corpus humanum, omnino interitum c
H 3 futi,

fati,/id impios rcfisrgere aci pontos inafiimabilev.pUt autem ad nitam sternam.
tdem it ver» Carnis refisrrefUonem non credunt,qui dicunt: Quis huc bis vfpoji. -unde reuerjus esi ? Credsturoije nolunt niderifiqutsparen- Strmis. tum fisorum reuiuifceret. Sed maledicius homo qui Jfcm fisam ponit in homine, ideo ergd Deus homo fathes,mori efa’ refitrgere noluit, nt cfr quod futurum effiet homini,in horni- nis carne ojienderetur , & 1 Deo tamen non homini eres
deretur.
liem in li-S- Primum enimfides catholica diuina authoritate regnum
Hjpog. ejfiecredit calorum,nnde non haplifatm excipitur. Secundum Gehennam, nbi omnis apofiata,nelk Cbrsfltfide alie nus fitpplicta experiatur. Tertiism penitus ignoramus, im* nec ejfie infiripturisJanftss inuenimus.
TERTVLLIANVS DE PRaE- fcript.aduerfus Hxrec.
A yeritatediuertere nemini expedit, qui memt- oeritfuturiiudicij, quo omnes nos necefle eft a- pudChrifti tribunal artare, reddente* rationem inprimis ipftus fidei.

ERRATA SIVE OMISJA fic reftitues.
Pagina nsi i.&jm jj .legepro nebie pyobis.,. tua 6 ^Jege atmemun. eSt 4,inmargine lin.S lege Lib,\. aduerfifllarc. <_A 4.lin.4j,lege y VnHi*HtngenitHi Idfgp pater, i.lin.j^.legeynofiatu.. B 3. !tn.Z 4 .pro bomt lege hnnux R Ulelege dla.B yltn.ll.addeesi.
B y. linea Zfi, in preptiH u.ime. lege, alacriter. B_ S . li/u* 39. pro yel o teqe nolo. B r. linea t_. diS aUbL- ui. _ B 8. lege egredietur. C iJin. 6 ^.poTifis adde&.Ci. linea 3. lege mutando. C z. linea < 30 . lege benedc* eentur. C j.lin.sS. addefid. D t.lln.iz, inprspofitiemt adde fit meditatio. D 3 Jln. l.ieoe tua. D $.li».^6.legefm quam quem. F I. lui. 4 3. lege praiudieaniam. F l.lut.fB, lege traduces. F 4J1n.6O.pro quo lege quod. G l.lin. 47. let>e infinfibilibuf. G 6 .hn. i.lege eruditi. G i.im.O -f.fe»* ttmmereij. G S.hn.jO./ege legenti.

'WtigtV
■:;■■ _ t-s > : -i
‘kmim.
mm
■’}£$&