DELECTUS
OPINIONUM 7
INTER SCHOL/E THEOLOGOS >'
CONTROVERSARUM, ll;
QUEM i
SUB GRATIOSISSIMIS AUSPICIIS
CELSISSIMI, AC REVERENDISSIMI
S. R. L PRINCIPIS
AC
DOMINI DOMINI
CCELESTINIII.
PRINCIPALIS MONASTERII S. GALLI,
NEC NON EXEMPTI MONASTERII S. JOANNIS
IN VALLE THlIRAi ABBATIS , REGII ORDINIS B. V. AN- NUNTIATA EQUITIS , PRINCIPIS AC DOMINI
CLEMENTISS1MI.
Tueri conabuntur
RR. RR. FF. BEATUS SCHUMACHER , & WOLFGANGUS GSCHWENDT ad S. Gallum Professi, & Ss. Theo- giae Candidati.
p ß IDE
P. MAGNO HUNGERBYEHLER ejusd. Princip. Mo-
nast. Profess. Capit. & Ss. Theologiar p. r. Profess. Ordia.
Die 2 . Menfis Julij Anni M D CC LX1V.
— Sr=rftr- «, H|| -ar— ar-rr&x L » - S -- «°
CUM LICENTIA SUPERIORUM.
Typis Principalis Monasterii S. GALLI.
M

Nosmetipfbs inspiciamus, ac statuae cujus- dam instar Theologum ad omnem elegantiam expoliamus. S. GREGORIUS Theologus Orat, u de TmologU .

I.
THEOLOGIA SCHOLASTICA.
I Heologia inter disciplinas, quae mentem humanam erudiunt, secile ■*- princeps reliquas omnes utilitate, ac dignitate superat. Recte dividitur in eam, quae lumine naturali acquiritur, & ä Philosophis tractatur ; atque icem in eam, quae divinae revelationi innititur. Haec solis fidelibus propria est, quam primis quidem faeculis tradiderunt Patres fine certa methodo, styloque liberiori: temporis vero successu in arris famam redacta i Theologis caepit methodo scholastica pertractari: quorum nos officium hoc esse putamus , ut Fidei veritates, Ecclesiaeque dogmata ex Ss. Litteris, & Conciliis sagaciter producant; ab ambiguis certa secernant; quae quavis aetate fuerit Ecclesiae disciplina,erudite edoceant; heterodoxorum sophismata diluant ; Scholae opiniones, ab Ecclesiae dogmatis haeresomque erroribus solerter distinguant; ex certis contestatis- que Fidei veritatibus alias illis implicitas per discursum evolvant; ac denique in tradendis morum regulis non libertatis humana: patrocinium imprudenter, ac temere suscipiant, sed leges interpretentur fideliter, & Ecclesia: disciplinam adversus prurientes Magistros tueantur. Catterum licet authoritati Theologorum non parum detraxerit seu Casuifiarum , quos vocant, inconsulta laxitas, nimiusve rigor, seu etiam Scholasticorum superflua:, & inutiles trica:, ac quaesita scribendi obscuritas ; haud tamen probantur nobis importuni quidam homines, qui praesentem Ecclesia: disciplinam, doctoresque nostra: aetati viciniores usque adeo dedignantur ut in comendanda antiquitate ferme toti sint, nihilque nisi antiqua , ac vel ideo frequenter antiquata obtrudant. Hos meminisse velim verborum S. Gregorij M. „ Haeretici, ait (a) ut ea, quae asserunt, „ comendare stultis mentibus hominum quasi de antiquitate postinr, an- „ tiquos Patres se habere testantur, atque ipsos Doctores Ecclesia: suae „ professionis Magistros dicunt; cumque praesentes praedicatores despi-
A 2 „ ci-
(«) L. *. Mor. c. is.

4
„ chiRt, de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione glorian* „ tur. „ Ex opinionibus, quas in Theologiae quasi limine solent disceptare authores, istas seligimus :
/. Stricta illa methodus, qua: ä multis jam saeculis invaluit, utiliter i Theologis retinetur:
2. Utilis tamen, multumque proficuus Ecclesia: eorum est labor, qui sacrae eruditionis amantes Theologiam i superfluis dialecticae spinis expurgandam, atque in Ecclesia: canonibus magis solidandam sumpserunt.
3. Conclusio Theologica illativa, quae ex una de fide , altera naturaliter certa infertur, per se de fide non est.
PARERGON: Dum Eminentiflimus noster Ccelestinus Sfondratus Theologiam Scholasticam copiose, & erudite contra Heideggericalumnias tuetur, sapienter in harc verba monet: „ ä fine disputandi longissime „ aberrant, qui calumniis, & aculeis orationem exasperant; ita enim „ fiet, ut adversarius animis exulceratis veritatem respuat, imo respue- „ re cogatur, nisi velit calumnias in se jactas approbare, quod viclere- „ tur facere, si in calumniantis sententiam concederet; semper igitur in ,, disputationibus convitiis est abstinendum, qua: & adversarii animum ir- „ ritant, & repugnandi necessitatem imponunt. „
II.
DEUS OBJECTUM THEOLOGIAE.
pvEI nomine intelligimus ens unum omnium perfectissimum , quo ma- jus, vel melius nec este, nec cogitari possit. Hujus Entis notionem acquirere cuique usum rationis habenti facillimum est, ex universitatis enim ordine ac consensu , ait S. Athanasius (b) Principem , & administratorem intelligi necesse est DEum. Inexcusabiles igitur sunt, quicunque aut DEum este omnino negant, aut falsam sibi de DEO ideam fingunt, aut cultum uni DEO debitum transferunt ad creaturas. Dubium tamen manet, an DEI idea hominibus sit congenita, anve per discursum ex creaturis acquiratur ? Nostra haec est opinio.
Nulla natio tam barbara est, tamque ab humanis moribus aliena, cui DEus fui notitiam tanquam primam regulam primumque principium omnis moralis, & honesta: actionis seu naturae, seu gratiae instinctu non indiderit.
PARERGON : Ne illorum sententiae accedamus, qui volunt, exi-
siere
Lib. contra Gentiles.

<«19 » ÜCÖ* 5
flere DEum nullo modo objectum fidei esse, sed rationis, obstat.S Augustini authoritas ita scribentis, (c) Est DEus summeque est, quod jam non solum indubitatum , quantum arbitror , fide retinemus , sed etiam certa , quantumvis adhuc tenuißima forma cognitionis attingimus.
III.
DEI ATTRIBUTA.
r\Eus perfectissimus est in existendo, quippe non modo scientia, & ope- raratione, sed sure etiam substantiae diffusione virtuali praesens est in Omni essentia fine divisione totus, in omni loco sine circumscriptione immensus, in omni tempore sine mutabilitate aeternus ; videri tamen nusquam &.nunquam potest i creatura, nisi gratiae viribus sublevata. His contra Anomaeos, Palamitas, Socinianos aliosque haereticos suppositis; ista inter Catholicos controversa tuemur:
/. Nemo mortalium, cum viveret, intuitive DEum vidit, si unam DEI Matrem excipias.
6. Visionem DEI intuitivam esse possibilem nulla ratio naturalis positive demonstrare potest.
PARERGON : Non minus pro veritate, quam pro honore Sanctorum Patrum militant, qui tuentur, nullum ex illis sensisse, intuitivam DEI visionem impossibilem esse ; neque etiam Augustinum dubitasse, an oculis corporeis sit aliquando ü Beatis videndus.
IV.
DEUS TRINUS.
pRaeclare scribit S. Hilarius : (d)Quod Synagoga non credit , Philosophia non capit , Ecclefia sola intelligit nempe unum DEum in Trinitate, &Triniratem in unitate neque confundens Personas cum Sabellio, neque substantiam separans cum Ario. In Mysterij hujus investigatione sicut infirmatur Philosophia, quae illud possibile este nequit demonstrare; ira confunditur harrest s, quae fidem illi adhibet, quam aliis mysteriis vel hoc solo nomine derogat, quod possibilia esse sibi non possit persuadere. Non nullam Trinitatis notitiam inter veteris Testamenti Patres vi-
A z guis-
{iy L. ii , 4c Wxio arbit, t, Is. {d) L 8. dc Trinit.

m «aä*
guiffe, ex variis S, Scripturas locis colligimus ; clarius tamen per Apostolos hoc mysterium orbi innotuit, qui illius fidem ä Christo acceptam ad nos usque inviolata traditione transmiserunt. Ex iis, quae Theologis adhuc subobscura videntur, haec velut certiora statuimus :
7. Si Spiritus S. ä Filio non procederet, nulla inter ipsos daretur relativa oppositio ; adeoque minime distinguerentur.
L. Liberium Pont, nec formulae Sirmiensi secundae subscripsisse , nec subscribendo in haeresin Arianam lapsum esse certum est.
p. Ariminenses Patres universos in haeresin prolapsos esse citra calumniam affirmare nemo potest ; explicatione igitur egent illa S. Hieronymi verba : Totus mundus Avianum se esse miratus est.
PARERGON : Quanquam speculative forsan probabilius fit, fidem explicitam Ss. Trinitatis non esse necessariam necessitate medii ad salutem; nulli tamen in praxi dubium relinquimus, extra casum necessitatis ignaros hujus mysterii -nte absolutionem sacramenfalem aliquatenus ©fle instruendos.
DEUS SCIENS.
CPiritus est DEus summe intellectivus, meminit p r arter ita , videt prae- ^ senria, praescit futura, verbo : cognoscit omne cognoscibile omni modo, quo est cognoscibile sine imperfectione cognoscentis, i. e. sine receptione specierum, aut productione actus: ex se enim actus purissimus, & determinatus cum sit, in actum, reduci, & ab extra per species communicatas determinari non indiget. Proprietates hujus scientiae divinae sunt sequentes: plenissima est, nihil scibile ignorat ; immutabilis est, nihil de novo discit; certissima est non conjecturis ducitur, nec errore decipitur ; simplicissima est, uno eodemque actu omnia comprehendit. Quam certa haec sunt, tam dubia in Scholis manet doctrina de scientia suturorum, deque medio, in quo ea prospiciat. Relicta cuique opinandi licentia in has imus sententias.
io. DEus infallibiliter cognoscit quascunque futuraj conditionata in quacunque combinatione possibili.
//. Medium in quo DEus futura libera cognoscit estefientia divina non prout determinata est per voluntatem, sed prout est species intelli- gibilis in repraesentando infinita.
PARERGON : P. Billuart ubi CI. Tournelio irascitur, quod scribat : sibi monstra fingere hostes scientiae mediae, uc ea facilius debellent, '

7
in eandem aperte incidit sententiam, & Tourneiiani veritatem judicij in semetipfo comprobat, quando suum mentis praejudicium sibi eripi non patitur, nec affirmare dubitat scientiae mediae ideam, quam suis noris expressam Tournelius tradit, nihil nisi figmentum, & chymasrarn esse»
VI.
DEUS VOLENS.
A Ccedet homo ad cor altum , & exaltabitur DEus ; investigabit divinae ** voluntatis arcana, & omnia supra se posita mirabitur : videbit enim ( si tamen fidei lux illi affulgeat) voluntatem esse immutabilem, & liberrimam , videbit esse sinceriffimam, nec raro tamen effectu frustrari: in uno Aristoteles, in altero Jansenius offendit» Nimirum divina, & humana libertas geminus est scopulus i ad quem, pronum est, ut ingenia nimis praefidentia allidantur. Nos, quod monet S. Gregorius Theologus : se) Ducem potius fidem quam rationem sequamur cum Ecclesia firmiter tenentes divinam voluntatem esse immutabilem, nihilominus tamen liberam, nullamque arbitrio humano inferre necessitatem quantumvis vera, ac sincera sit. Quae salva fide in Scholis agitantur, haec nobis placent asserta :
12. Non omnia volibilia vult DEus actu exercito.
13. Voluntas beneplaciti antecedens dicitur, quae abstrahit ä circumstantiis personalibus consensus vel dissensus hominis, ipsius arbitrio determinandi.
tq. Ratio libertatis Divinae repetenda videtur ab ejus terminatione hbera ad objecta externa, quae sit aliquo respectu interna DEO«
PARERGON. Bene notat Card. Sfondratus in Nodo Praedestinationis : eum, qui solam illam, unieamque voluntatem de se efficacem in DEO dici velit, quae effectum consequitur, litem quidem de nomine movere , sed pessime terminorum confusione rebus ipsis consulere.
VII.
DEUS HUMANI GENERIS CONDITOR.
jpRimus homo creatus est Adam , 4 quo omne hominum genus descen- A dit;
(») Om, j, dc Thtologia.

8
d
%
dit; huic DEus inspiravit animam immortalem sui Conditoris referentem imaginem fecundum sua naturalia, similitudinem fecundum supernatura- lia i. e. gratiae dona : quae gratia non fuit sequela creationis, naturae proportionata, & naturaliter debita in sensu Baij ejusque sequacium : potuisset enim DEus condere Adamum innocentem non destinatum ad supernaturalem bearirudinem, ac proinde nec sanctificante gratia, nec ullo supernaturali dono praeditum , sed nec adstrictum ulli praecepto , quod viribus naturae, A Divino ejusdem ordinis auxilio implere non poss set. Hunc generis nostri protoparentem DEus caput morale constituit, ejusque voluntati annexuit voluntatem omnium ab ipso per naturalem generationem descendentium, nam ut S. Augustinus advertit: Omnes ille tinus fuerunt: in illo uno omnes peccaverunt, & egent gratia DEI per Christum reparanda. De caetero üt nobis videtur
ip. Adamus creari potuit, & relinqui in statu naturae purae i. e, talis , quales nos nascimur, absque peccato :
20. Nec debuit elevari ad statum originalis justitiae etiam debita tantum congrui.
PARERGON : Neque novum, neque vanum est, sed solidisfimuni, & receptissimum apud Theologos dogma, quod in Nodo prtedestinatior nis (f) tradit Eminenrissimus Card. Sfondratus, scilicet praeservationen» ab omni peccato actuali, & personali ( seu personalem innocentiam ) esse plane magnum DEI beneficium parvulis sine baptismo decedentibus sectum, & quidem tale ac tantum, ut ipfl parvuli millies coelo carere mallent , quam vel uno peccaro mortali invwui, nullumque Christianorum esse, cujus non idem votum esse debeat. Juvat hic adscribere verb* Cornelij Musi Ep. Bitumini unius ex primoribus Patribus Concilij Trademini in Coment, super Epist. ad Rom. c. 5. ita scribentis : „ Plus „ potest Christi donum etiam in pueris hisce qui pereunt , quara ,, Adae delictum ; ex delicto enim Adae noscuntur in utero filij irae, „ longe tamen magis misericordiam exercet DEus in eis, quam 'iram „ atque vindictam. „
DEI VOLUNTAS CIRCA SALUTEM HOMINUM.
r\Eus ab homine derelictus hunc vicissim non dereliquit, sed lapsem reparare statuit per Filium suum, quem voluit pro huaaianp genere
mori,
(f) Nod. Frxdcst. $.u. if.

» && 9
mori, ur omnibus & singulis mereretur gratiam, & gloriam, quam ipse nobis vult voluntate beneplaciti, & affectu sincero, quia paterno : nam ut ait S. Ignatius M. Amator hominum est DEus noster , & vult omnes salvos fieri , non tantum abstractione facta lapsus primi hominis, sed etiam eo supposito , neque tantum Praedestinatos, aut fideles sed omnes omni* no homines. Haec autem DEI voluntas non est tantum naturae, cui placet quidquid bonum est, sed rationis etiam, adquam pertinet providere media relative sufficientia ad bonum volitum procurandum. Exocholae opinionibus, quae suos patronos inter Catholicos habent, sequentes praeplacent;
21. Voluntas DEI salvandi omnes etiam complectitur parvulos, quibus i DEO instituta, parataque media ad salutem sufficientia saltem mediate applicantur.
22. Nemini quantumvis indurato, & excaecato deest aliquando omnis gratia etiam remote sufficiens.
PARERGON : Fallens, aut falsus sit, neceffeest, qui cum P. Berti (g) contendat, Cardinalem Ssondratum docuisse: DEum nolle salutem parvulorum sine baptismo decedentium : illa enim Eminentissimi au- thoris verba: Nunquam parvulis ante baptismum sublatis asternam vitam voluit DEus, £fc. non significant, quoa nunquam voluerit voluntate antecedente. Dixerat enim initio ejusdem Paragraph! : DEus , qui omnes homines amat, voluit etiam omnes salvari,
IX.
PRAEDESTINATIO.
T Icet DEus affectu sincero, & paterno velit omnibus in Adamo lapsis ' salutem aeternam, ac singulis etiam congrua provideat media, quibus eam assequi valeant, si velint; majorem tamen curam aliquorum habet, quos longe tenerius, ardenriusque amat, praeparando illis beneficia singularia, easque gratias, quibus prsevidet illos bene usuros, & finem bonum obtenturos. Et haec praeparatio est illa praedestinatio, quam S, Augustinus contra haereses sui temporis asseruit, itaque definiit : Praedestinatio sanBorum nihil aliud est , quam prascientia , praeparatio beneficiorum DEI , quibus certisfime liberantur , quicunque liberantur, (b) Huic definitioni inhaerentes.
2 3 ~ Non admittimus decreto gratiarum praeparativo anterius de- - cretum electionis immediatae, & absolutae ad gloriam ; talem enjm nos
B ele-
(L) L. i*. Disc. Theolog, c. 8. n, }. (-) Dc Duao JJcrliycuat. c. 14.

IO
Hüf
electionem ad gloriam praeparationi gratiae & meritis absolute praevisis posteriorem ponimus.
14. Omnem quoque reprobationem ä gloria, quae omne peccatum absolute praescitum antecedat, negamus.
PARERGON. Vere ac pie scripsit S. Franciscus Salefius: „ Sen- '' tentia illa antiquitate, {navitate, Scripturarum nativa authoritate no- „ bilifsima de praedestinatione ad gloriam post praevisa opera, sane mi- ,, hi gratissima suit, qui nimirum eam semper ut DEI misericordiae, ac „ gratiae magis consentaneam, veriorem, ac amabiliorem existimavi, „ quod etiam tantisper in libello de amore DEI (i) indicavi. ,j (k)
• AUXILIA GRATLB.
A/lEdia, quibus utitur DEus, ut homines ad destinatum ipsis finem supernaturalem perducat, sunt gratiae auxilia, quorum est tanta .ftecessitas, ut fine prcevenient e Spiritus S. inspiratione , atque ejus adjutorio 'stibii salutare , & proficuum ad vitam aeternam fieri possit. Quod tamen bene notandum : Liberum hominis arbittiuma DEO motum , excitatum potefl dissentire fi velit , & inspirationem, qua DEO cor tangente illuminatur, abjicere. Hunc Ecclesiae de gratia sensum pervertere conata est haeresis olim Pelagiana, nunc Janscniana : quae cum totis viribus ad supprimendum dogma catholicum incumbit, interim doctores catholici pro suis de gratia opinionibus quasi pro aris & focis decertant. Nos relictis partium studiis ita sentimus :
2/. Gratia praeveniens, quae juxta Augustinum est Inspiratio dile- flionis qua cognita sandlo amore faciamus , consistit tum in supernaturali mentis illustratione, tum in pia motione voluntatis s utraque a DEO- est in nobig operante sine nobis libere cooperantibus. '
2<f. Gratia quantacunque in hac providentia relinquit Voluntati fui actus deliberati determinationem ipsa gratia juvante faciendam : Nulla igitur gratia consensum voluntatis indeclinabiliter, & irrepudiabiliter efficit seu physice per praedeterminationem, seu moraliter per delectationem relative superiorem,
PARERGON. Caute monet Cl. Tournelius „ a communi, A re- „ cepta necessitatis moralis significatione deflectere non nullos recentio- „ res, apud quos vera proprie dicta necessitas ex delectatione relative
su-
L. z. c, f. ln £p. »4 Lconardum I-cÜiusi,
7?

II
Wf IXU
„ siiperiori proveniens, cui voluntas nunquam resistit, imo nec relative „ resistere potest, moralis appellatur, mitiori, ac molliori, ne aures » offendant vocabulo ; quia nempe vel ad mores pertinet, vel ex de- „ lectatione nascitur. „ (l)
XI.
ACTUS HUMANI.
'oniam gratia non neceslitat voluntatem, sed indifferentiam illi reliq,-
''V^quit, ut pro arbitrio, quo libet, se inflectat; inde confit, hanc indigere directione, ut ne deliberando ä veris morum regulis aberret. In qua directione sicut extrema rigoris, & laxitatis relinquenda sunt, ita medium virtutis, & veritatis est tenendum. Relictis igitur rigoris damnati principiis, qualia sunt i judicium de honestate actionis, quo voluntas in agendo dirigitur, este debere evidenter, & absolute certum , neque licere sequi quantumvis probabiliora: & iterum : actiones omnes, qua? non procedunt ex amore benevolentiae supernaturali, malas este » & peccata reputari. Rejectis quoque, quae ex adverso stant, nimiae laxitatis axiomatis: licere nimirum sequi sententiam quomodocunqueprobabilem ; tantum etiam abesse hominem teneri omnia agere ex mo- tivo charitatis, ut etiam indulgere aliquid possit soli voluptati: relictis inquam, & rejectis his principiis & axiomatis, quae sequuntur, tuto sequenda statuimus :
27. Judicium practicum de honestate actionis peragenda? moraliter certum sit necesse est, vel ex prir ' directis, vel ex reflexis.
2§. Bene distinguitur amor DEI in amorem naturalem, amorem
spei seu concupiscentiae, & amorem charitatis seu benevolentiae: primum possibilem, alterum salutarem, tertium non ex intensione graduum , sed motivi nobilitate discernendum dicimus.
2ß. Sicut tuemur illud genus actuum indifferentium, qui culpa 8 c merito carent; ita rejicimus aliud genus actuum indifferentium , quos multi volunt tam culpa, quam honestate carere.
PARERGON. Si quis petat, quid de usu opinionum minus probabilium sit sentiendum ? verba Eminentissimi Sfondrati reponimus: „ Id „ principium (ait) (m) licere videlicet in materia morum, & peccati ,, minus probabilia sequi, d me non damnatur, nec enim possum; sed „ solum id dico, videri utique periculosum, cum ex illo tot alite opi- _B 2_ ,, nio
(/) (T.) Appcud. dcarbitrii libertate. («) De lege ia frzsumptioae fundata $ j. n,

12
„ niones inique perniciosa? sint deducta?. „ Sane ut illimiratum hoc principium : Liret /equi mimis probabile reli&o probabiliori : rejiciar, cuique satis este deberer , quod vagum quemdam probabstismum nutrire videatur, qui, ut multa experientia est:, studium fugit, Si tollit, ac inutile reddit, siquidem eo ipso, quod ejus patroni reperiant in aliqua summula : talis aut talis opinio est probabilis, absque alio prorsus examine talem opinionem docent, & consistunt non minori securitate, quam si de honestate actionis haberetur Romanae Sedis oraculum. Placet nobis regula, quam Goswinus Nickel Pra?potitus Societatis JEsu suis praescrip- „ liste legitur : „ Sectemur, ajebat, in praxi sententias utiles potius „ quam jucundas, & in dirigendis conscientiis tam voce, quam scripto n studeamus prodeste proximo magis quam placere.
BEATITUDO CREATURA: RATIONALIS.
A Ctuum humanorum finis, & meritorum merces est ipse DEus, in cu* jus visione intuitiva, & amore fruitivo nostra beatitudo reponitur. Ad hanc beatitudinem animae corporibus solutae admittuntur, quamprimum a peccatorum maculis in purgatorio depurata? fuerint. Hanc fidei veritatem, quam ollm non haeretici modo, sed ex Patribus quoque Catholicis aliqui-in dubium vocarunt , merito definivit Ecclesia , ac fidelibus pro dogmate tenendam proposuit- Cave tamen antiquos illos Patres inter haereticos depures, nam ut bene advertit S. Augustinus: (n) Qui sententiam suam , quamvis falsam , atque perversam nulla pertinaci ani* mofitate defendunt . . . queerunt autem cauta solicitudine veritatem, corrigi parati-, cwn invenerint : nequaquam sunt inter heereticos deputandi . A- Titer sentiendum de moderni temporis heterodoxis Lurheri, & Calvini sequacibus, qui apertum Ecclesia? dogma in Florentino, Sc Tridentino Concilio constitutum pertinaciter impugnare non desinunt. Ex opinionibus quas circa beatitudinem agitare solent Theologi istas amplectimurt
30. Animas justorum ä visione DEI usque ad judicij diem excludi, Joannes XXII. nec ut Pontifex definivit, nec ut Doctor privatus as sertive docuit. - 1
31. Parvuli, qui sine baptismo decedunt, coelo quidem excluduntur, nec beatitudkie naturali fruentur, poenam tamen sensus nullam sustinebunt.
{») Epist, ahnt, 61. c, 1. n, 1. -
PARER-

^ c MQ*
PARERGON. Non ex veritate, sed aliorum inductus pra?judiciis
P. Berti (o) in ha?c verba scribit: „ Pueros frui naturali beatitudine, & „ post judicium extremum super terram esse commoraturos censent Ca- ,, tharinus, Pighius, & Card. Sfondratus. „ Interpretatio enim illa, seu consecutio, quam Praesules Gallicani addunt Sfondrati verbis, quasi naturalem beatitudinem parvulis tribuat, quam tribuerunt Catharinus aliique, neque ad mentem authoris est, neque necessaria , & legitima censeri debet. „ Aliud est, inquis Sfondratus (p) perire, aliud beatum „ non esse; parvuli, qui sine baptismo decedunt, beati quidem non „ sunt, nec tamen pereunt. „
DEUS - HOMO.
^RAtiae auxilia, bonorum actuum merita, & beatitudinis praemia per Christum acquirimus, qui (ut S. Athanasius scribit) (q) creatus est initium viarum , qua ad beneficia mundo dispensanda pr ascripta sunt. Hic cum esset perfectus DEus, & perfectus homo utraque natura in verbi subsistentia mirabiliter unita, Patris prajcepfo se subdidit, ac libere moriendo de sei p so obtulit verum sacrificium pro omnibus, ac pro omnium peccatis. Vere igitur ac proprie Redemptor ac Salvator noster est, nosque liberavit non exemplo tantum, & doctrina, quod Sociniani erronee tenent, sed vice, & loco nostri per veram substitutionem moriendo satisfaciens per solutionem pretij non aequivalentis modo, sed etiam super- abundantis. Quae inter Theologos dubia habentur, haec veritati viciniora arbitramur :
32. Christus in adimplendo Parris mandato liber fuit non tantum quoad modum, Vel circumstantias, sed quoad substantiam ;
33- Patri satisfecit pro nostris peccatis ad rigorem justitiae.
PARERGON. An fides explicita in Redemptorem sir necessarium salutis medium, bene inter dubia collocavit Card. Sfondratus, imerito hac in re i Gallis reprehensus. Nemini quoque vitio vertendum putamus, si de salute quorumdam Philosophorum gentilium bene speret , cum enim , ut notat P. Calmet (r) de ceterna salute , Ef damnatione judi- *ium ferendum est , nulli parcendum cautioni autumamus . Modo illud extra
(c) Dc Theolog Discip. L Viti. c. 8. n. 1. /p) Nod. Praedist. §. 1. n ij, (f) Sernj,
de Fide apud Montfoucon Collcct. nov. Patrum Euscbij, Se Athanasij T. II. pag, 10. fr} DiSerr. -m berrpt. T«m, U. pag. a-4.

4ÄD d tXU
tra dubium ponatur, naturalem DEI, & veritatum moralium cognitio« nem tine fide supernaturali saltem implicita in Christum, & line gratia ipsius non sufficere ad salutem.
VIRGO DEI MATER.
T)l£ne scribit amoris Magister S. Franciscus Salesius (s) Redemptio O Deipara; certe fuit admirabilis : Canon nimirum operum ipsius Redemptoris , & Redemptio omnium Redemptionum princeps ; per quam Filius corde vere filiali praeveniens Matrem suam in benedictionibus dulcedinis eam non solum a peccato uti Angelos, sed etiam ab omni peccati periculo , imo & ab omnibus distractionibus, avocationibus, & retardationibus ab exercitio Divini amoris prasservavit, ei elargiens bonum duorum statuum natura; humana;, ita, ut innocentiam, quam primus Ardam perdiderat retinuerit, & excellentissimo modo participaverit Redemptionem, quam fecundus illi acquisivit, hic enim suam ei Redemptionem per modum remedij praeservativi voluit applicari, ut peccatum, quod in omnes generationes velut aqua influebat, ad eam non pertingeret. Ad suaviffimi hujus Doctoris mentem elfe putamus sequentia , qua; tuemur, asserta :
34. Christus prsefinitus fuit ante omnem creaturam, & MARIA prius fuit electa in Matrem, quam DEus pactum inierit cum Adamo.
3y MARIA igitur fuit praefervata ex meritis Filij fui non solum ä macula peccati , sed etiam ä debito proximo illam contrahendi.
36. Genealogiam B. Virginis descriptam esse arbitramur apud S. Luc. cap 3. atque illum qui versi 23. Heli dicitur, Joachimum ejus Patrem interpretamur.
PARERGON. Quod Innocentiae Vindicatae author de originalis peccati macula, hoc nos de debito proximo dicimus : Si & qui asserunt in Adamo non peccasse Deiparam, & qui negant, errare possunt J malim cum iis errare, qui dicunt innocentem, quam cum iis, qui dicunt peccatricem. Sed dicis : hoc ultimum clari loquuntur textus Scriptura?. At dudum monuit S. Augustinus, aut quisquis est author Sermonis de Assumptione B. V. qui habetur inter opera S. Augustini : Non immerito ä quibusdam generalibus excipitur , quam tanta servat gratia , & attollit dignitatis prarogativa.
XV.
, t*) Dc Amore DEI 1. r. «. 7 .

+SÜ 5 M c y& 15
XV.
ECCLESIA CHRISTI.
F\Uo parentes (ait S. Augustinus) st) qui nos genuerunt ad mortem
Adam & Eva ; parentes, qui nos genuerunt ad vitam Christus est, & Ecclesia : hrec virgo est, & parit, Mariam imitatur, quae Dominum pe perit. Hanc Dilectam sibi sponsam Christus eximiis ornavit dotibus , nimirum infallibilitate , indefeBibilit(ite , ac visibilitate , atque ut omnes in ejus tanquam Matris sinum tuto possent recurrere, ejusmodi notis insignivit, quibus inter tot alios heterodoxorum coetus discerneretur : tales notae sunt unitas, sanctitas j Catholicitas, Apostolicitas, quas notas, cum evidens sit, Ecclesiae Romano-Catholicae convenire, inexcusabiles coram DEO sunt, quicunque eam spernunt. Opiniones circa infallibilitatem, quas hinc inde in Scholis agitatas Ecclesia suo decreto nondum fixit, istas amplectimur :
57, Summi Pontificis e Cathedra loquentis judicium dogmaticum irreformabile est.
38. Nullus de numero Pontificum Romanorum errorem in fide docuisse convincitur.
39. Inter Propositiones, quae sunt de fide, istam quoque reponimus : CLEMENS XIII. est verus Christi in terris Vicarius.
PARERGON : Inter fidei, morumque labes., corruptelas, ac novarum opinionum monstra Galli Appellantes referunt Sfondrati doctrinam de statu parvulorum sine baptismo decedentium , ac salute infidelium , dicuntque causam hujusmodi opinandi licentiae neglectum esse Conciliorum. In utroque infelices, tum quod mentem Sfondrati non sint assecuti, tum quod veram novitatum originem non invenerint, felicius forte inventuri in Epist. S. Cypriani 55. ad Corn. n. 6. ubi S. hic Pa-" ter ita scribit: „ Neque enim aliunde htereses obortae, aut nata sunt „ Schismata, quam inde, quod Sacerdoti DEI non obtemperatur, nec „ unus in Ecclesia ad tempus Sacerdos, & ad tempus judex vice Chri-
n sti cogitatur, „ ^
XVI.
sacramenta nov^ LEGIS. ' '
CApiefitia aedificavit sibi Domum i. e. Ecclesiam ; excidit columnas ss-
^ nfem
(O Scrm, 1VA. dc Tcmp.

* 5 & Wf tV&r
ptem i. e. Sacramenta septem instituit, quibus Fidelium salus innititur. Hecc non ut illa antiquae legis vacua sunt dementa, nec, quod Calvinus multis persuafir, mera fidei nostra;, ac pietatis in DEum externa indicia; sed a Christo eorum omnium authore,ac institutore acceperunt efficaciam in anima rite disposita gratiam producendi vi ritus externi, non merito conferentis, aut suscipientis. Sacramentorum numerus a DEO definitus ab homine nec augeri potest, nec minui. Inanis igitur est conatus Fidei Novatorum, qui Ecclesiae, unaque Sacramentis Bellum movent. Pro hominis arbitrio relinqui Ecclesia Christi, & impugnari potest, at everri non potest, sed stabit, dum Mundus stabit septem his nixa columnis., & inter quascunque Regnorum revolutiones, & casus temporum inconcussa. E Scholae opinionibus has ffimimus defendendas:
^o. Minister Sacramenti, qui formam materiae conjungit vel jocose, vel repräsentative tantum, non conficit Sacramentum, sive hic ejus animus pateat exterius, live lateat interius ita ut ferio agere videatur.
#t. Inter Sacramenta, quae ablato obice reviviscunt, non modo illa numeramus, quae characterem imprimunt, sed unctionem quoque extremam, & Matrimonium.
PARERGON : Quamquam Minister Sacramentorum dubia materia non licite utatur extra casum neceffitatis, nolumus tamen adstringi Confessarios ad rigidam eorum praxin quibus persuasum est, requisitam certitudinem de legitima dispositione pcenirentis haberi non posse sine longis probationibus, dilationibus, ac praeviis satisfactionibus, gratis e- nim illi requirunt certitudinem majorem, quam moralem & practicam, seu judicium prudens de dispositione Pcenirentis innixum ejus dicto, a- liisque signis, & circumstantiis per se quidem fallibilibus, hic <Sc nunc tamen omne prudens dubium excludentibus- S. Leonis hoc monitQm est (u) in dispensandis DEI donis non debemus ejfe difficiles*
XVII.
BAPTISMUS, CONFIRMATIO - UNCTIO
J
EXTREMA.
igna est circa nos pietatis Divinae dignatio ; quos enim DEus per Baptismum in novam vitam regeneravit; per Confirmationem roborat ad pugnam, quae pie vivere conantibus nunquam deest : atque ne in aliquo ipsius providentia desiderari posset, remedium instituit; quo
con-
(») Epist, S-,

«Ab Mf iy
contracta per vitam ^quae vere militia est ) vulnera curarentur, extremam scilicet unctionem, cujus inter alios effectus est animae sanatio , quam operatur delendo peccata, eorumque reliquias. Quae circa haec sacramenta Fidei certitudinem necdum attigerunt, ista propugnamus :
L2. Baptismus in nomine Christi tantum collatus nunquam valuit, nec ab Apouolis fuit usurpatus,
43. Chrismatis unctio ad essentiam Confirmationis pertinet.
44. Haec tria Sacramenta Christus per feipfum immediate instituit.
PARERGON : Probabilius licet videatur, singulorum quinque sensuum inunctionem non esse de necessitate Sacramenti extremae unctionis, est tamen certo de necessitate praecepti, excepto casu necessitatis , aut impossibilitatis seu physicae, seu moralis, in quo sufficit vel unum sensuum, vel solum pectus cum una forma universali quinque sensu* exprimente inungere.
XVIII.
EVCHARISTIA, ET ORDO.
Q Ui 4 DEO regenerantur per aquam, 8c Spiritum S. tanquam filij nu* ^triuntur pane Evcharistico , cujus confectio est verum Sacrificium, sumptio salutaris animae refectio, asservatio autem singulare moriendum solatium ; ut adeo pessime suis consuluerint praetenti Reformatores, qui cum sacros ordines abrogarunt, & Christi praesentiam in Evcharistia vel realem, vel permanentem negarunt, DEum Sacrificio, viventes coelesti edulio, morientes viatico destituerunt. Nos quod salubriter credimus, fideliter confitemur, Christum fieri praesentem sub panis, ac vini speciebus per transsubstantiationem realiter, ac permanenter ; iisque tantum, qui ad hoc legitime ordinati sunt, convenire hujus Sacramenti confectionem, & dispensationem. Probabiliora quoque judicamus, quae sequuntur:
Qui Christum sttb unica specie lumit, tantum per se fructum recipit, quantum sumens sub utraque.
4<s. Essentia Sacrificij Misste consistit in sola consecratione.
^7. Non modo Diaconatus, & Subdiaconatus , sed minores quoque ordines Sacramenta dicimus.
PARERGON. De frequenti communione sapienter monet BENEDICTUS XIV. (x) non esse deviandum a semita Decreti ab INNO- CENTIO XI. de sacrae communionis usu editi; caute tamen adjungit j
C Mo-
(»J De Synodo l VII. c. 11,

-8
MU Ä 'Jfk-
„ Monendos esse Confefiarios, ne frequentem ad Evcharistiam accessuoi „ iis aut suadeant, aut permittant, qui in gravia peccata saepe lebuntur , „ nec de poenitentia peragenda, suaque vita emendanda sunt solliciti; st- „ cut nec illis, qui etli gravia evitent crimina, voluntatem tamen ha- bent venialibus inhaerentem. „
XIX.
POENITENTIA.
UTsi moderna Ecclesiae praxis in administrando Poenitentiae Sacramento . benignior sit, quam fuerit quondam maxime post priora duo saecula, absit tamen, ut eam dicamus aut contrariam praxi Vereris Ecclesiae, aut abusum esse, qui fidelium tepidirati originem suam debeat: Varia fuic pro varietate temporum Ecclesia: disciplina non sibi contraria, sed temporibus accomoda. Sint autem, per nos licet, qui fideles per venerandae antiquitatis vestigia reducere studeant, qui tutistima, ac sanctissima suadeant, qui seu Casuistarum docentium, seu Confessariorum pra- cticantium inconsultam laxitatem emendent ; illorum tamen probari non po'est conatus, qui toti sunt in extollendo rigore antiqua: Ecclesia:, Ait praesentis benignitatem tutius traducant, & defpiciant. Sane nec vetus Ecclesia tam rigida fuit, ut quidam rigoris Magistri volunt, nec praesens adeo benigna est, ut emendari debear. Recte quidam ait: Majori quam possumus benignitate peccatorum salutem curemus, benigniorem Ecclesiae praxin sequamur, donec speciales circumstantiae, quae per aliquot faecula adfuerunt, & modo non adsunt aliam rationem ineundam suadeant.. Circa hoc Sacramentum non pauca inter Theologos versantur dubia, ex quibus ista nobis defendenda proponimus ;
4$. Sacramentum Poenitentiae componitur intrinsece ex actibus poe- nitentis, & verbis absolutionis :
49. Nec fieri unquam potest, ut validum simul sit & informe. jo. Fructuose suscipitur non ab eo tantum, qui conteritur per a- ctum praedominantis, aut initialis charitatis ; sed ab eo quoque, qui atteritur per actum spei, seu amoris concupiscentia: supernaturalem.
PARERGON. Ultro damus, contritionem ira formidolosam, ut excludat omnem amorem supernaturalem, etiam concupiscentia: seu spoi, non satis disponere ad Sacramentum Poenitentia: fructuose suscipiendum. Neque etiam negamus amorem hunc spei, seu concupiscentiae naturali quadam necessitate conjunctum esse cum aliquo benevolentiae affectu, & amore erga DEum propter se. Id modo concedatur non ex hoc mo- tivo Charitatis DEum super omnia necessario a Pcenitente diligendum,
ut

Mi ofo
ut fructuose confiteatur. Utiliter tamen notat BENEDICTUS XIV. monendos esse confessarios, ut Pcenitentes ad veram , perfeftam con - tritionem hortentur , L? excitent.
CONNUBIA FIDELIUM.
/^Ontractum Matrimonialem esse licitum, A honestum antiquiores har- ^ retici negarunt; illum vero ad dignitatem Sacramenti elevatum i Christo esse pernegant moderni, quorum pertinaciae minime suffragatur, quod dubia non pauca circa materiam formam, ministrum &c. in Scholis catholicis agitentur: quamvis enim multa sint, quae hoc Sacramentum in casu particulari reddere dubium possint, tum certe validum est, ubi secundum leges & ritus ab Ecclesia praescriptos peragitur. E dubiis haec certiora putamus.
ji. Parochus asiistens Matrimonio non agit Ministrum proprie dictum Sacramenti, sed ipsi contrahentes.
}2. Matrimonium inter absentes contractum validum est, non modo in ratione Contractus, sed etiam in ratione Sacramenti.
PARERGON. Recte non nemo advertit, rem esse plane mirificam, nullus mortalium deterior Antichristo fingi potest, nullum crimen detestabilius Idololatria, & tamen Lutherani, Zwingliani, Calvinista; praecones in concionibus, quas habent coram suis Principibus, in libris, aut libellis, quos iis dedicant, apertissime simul, & impudentissime vociferantur, fcribuntque, Papam esse ipsumet Antichristum; Catholicos Imperatores, Reges, Principes, Cardinales esse tum Antichrist! adoratores, tum veros Idololatras. Iidem liberrime in suis Synodis definiunt , in libris scribunt, in suggestibus vociferantur irrita esse matrimonia, quae Catholici Imperatores, Reges, Principes ineunt ex dispensatione Pontificia cum junctis in secundo gradu cognationis. Et non nisi cum metu gravis mali habeat Pontifex Romanus, habeant Doctores, & Theologi eorum filios, dum aspirant ad participationem jurium subjectorum potestati Pontifici* üt sunt dignitates Ecclesiastica;, & Ordines sacri, pro illegitimis, siquidem sunt ex conjugio lege divina, aut Ecclesiastica damnato ? Patere legem , quam tu ipse tuleris ait Sapiens. ('y)
In Omnibus Glorificetur DEUS.
(j) Cap, «um emn«, 4« Coniti c,

:rs>-
ck» *
. w
**
t< .tu
• vtj
.<" I-'*’"'Hv
Lk.-L
-■» *- r - i..
'-£v»n;-
£- 5 *
< vy > (
■X .*& . ji.Tnon 4
q» <• ^
r- 1 .*
♦ G
mm
*S«r
^ *%*« >