DEMONSTRATIO EVANGEUCA & CATHOLICA UNA CUM PRINCIPIIS THEOLOGICIS In Positionibus fystematicis Proposita QUAS Pro coronide 1. /jnni SUB GRATIOSISSIMIS AUSPICIIS CELSISSIMI, ac REVERENDISSIMI S. R. I. PRINCIPIS DOMINI DOMINI BEDT PRINCIPALIS AC IMMEDIATI MONA. NASTERII S. GALLI, NEC NON EXEMPTI MONASTERII 8. JOANNIS IN VALLE THURAE ABBATIS, REGII ORDINIS B. VIRG. ANNUNTIATAE EQUITIS, PATRIS, AC MOECENATIS GRATIOSISSIMI, Scc. &.C. P R^ESIDE R. P. A5MILIANO HAFFNER, ejusd. Monasterii Pro- fesso Capit. & Ss. Theologiae p. t. Pros. Ord. DEFENDENT .^ RR. FF. JOANNES BAPTISTA Bossart, THEODORUS Wick, IN- NOCENTIUS BERNARDT, ibidem Professi, & JOANNES BAPT. Dolder, Scholaris. Die Ji a. Arf Amo M D CC LXXXF. J 'Cum Licentia Superiorum. Typis Principalis Monasterii S. Stiflsbibiiolhsk GALLI. allen 3 .«* WI DEMONSTRATIO EVANGEUCA ET CATHOLICA UNA CUM PRINCIPIIS THEOLOGICIS. Prcenot. /. Cum Theologia proprie aliud nihil fit, quam Revelata Religionis scientia ; tam ipsa ordinis ratio, quam temporum nostrorum necessitas exigunt, ut Theologus ante omnia inquirat, utrum exi- ftat aliqua religio revelata, & ubi ea reperienda sit- Necesse est nimirum, ut, antequam revelatae religionis dogmata explicentur, tum de ipsa facta revelatione prius conster; tum etiam, cum plurimae gentes, & quidem circa eandem saepe religionem, diversas jactent revelationes, ut non minus certi simus, ubi tandem vera revelatio quaeri oporteat. His positis primum Principia certa statuenda sunt, ex quibus, quaenam dogmata in specie revelata fuerint, legitimo ratiocinio deducere, & quibus denique^ totam reliquae Theologiae aedificium superstruere liceat. 2. Demonstrationes non ira rebus mathematicis proprias este, ut ali. is scientiis, atque etiam Theologiae, convenire non possint, jam pridem viri judicarunt hac in re peritissimi. Quin & praeterita & praesens nostra aetas jam plures vidit id genus Demonflrationes evangelicas catholicas a viris summi ingenii in lucem emissas ; quorum nos vestigiis insistentes utriusque demonstrationis tam evangelicas quam catholica? fynopsin una cum Principiis Theologicis in bis positionibus systematicis exhibemus; facta Historica, controversias Biblicas & Criticas, qua? ad eandem materiam pertinere nobis videbantur, ad finem subjungentes. 4 /. /. SYNOPSIS Demonstrationis Evangelien. j, r>eum existere argumentis tum metaphysicis, tum physicis & moralibus ad evidentiam usque demonstratur. 2. Demonstrata existentia Dei, eoipfo etiam obligatio , quae in creaturis rationalibus exsurgit, cultum summi amoris, obsequii ac servitu* * lis Deo exhibendi, seu Religio demonstrata est. „ Minimus inter homines colliget , illico inferet , parenti ob- „ Jequium, benefico Domino fidem , gubernatori invocationem debe- „ n. Hac necessario se Consequuntur : Deus , subditus , serviti- „ um ; donator , acceptor , gratiarum, aci io ; creditor , debitor , „ obligatio .“ 3. Cum obligatio religionis in ipse natura Dei perfectissima & essentiali creaturarum ab ipso dependentia fundetur, religio necessario existit. 4. Üt autem homo cultum Deo debitum exhibere possit, bene prius noverit necesse est, quas sibi ossicia.erga Deum, erga sei psum,& alios preestanda sint. 5. Ad haec officia tantum, quantum necesse est, cognoscenda mini- tne sufficit ratio sibi soli relicta. Si moderni Philosophi plurima religionis naturalis officia clare fatis explicent , id sufficientiam rationis minime probat , cum evidenter ofiendi pqffit , illud ipsum fa&a solum revelationi in acceptum ab ipsis referri oportere , Ut taceam , quod in pluribus dogmatibus naturalibus hodiedum caecutiant. 6 . Ad ipsam proin religionem naturalem perfecte cognoscendam aliqua Dei revelatio moraliter necessaria est in hoc divinae Providentiae statu. 7. Revelatio divina in genere possibilis est, !. e. nec implicat ex parte Dei revelantis, nec ex parte hominum, ad quos revelatio fit, nec ex parte veritatum, quae revelantur; & aeque veritates naturales ac fupernaturales revelari possunt. 8. Revelatio religionis Christianae in specie pariter possibilis est, nec ulla uspiam vel probabilis contradictio, in ipsis nec quidem ejus my> steriis , ostendi potest. Olje- , 5 öbjeSHones Deistarum contra myfleria religionis Cbrifliana solum ex ratione petitas btc in arena solvemus , ulteriorem tamen eorum difcuffionem integra Tbeologiee reservantes. Porro Dei fla' rum jacula pracipue petunt Mysterium Ss. Trinitatis , Incarnationis , Evcbaristia , Sf peccatum originale. 9. Cum vero plurimae in orbe gentes diversas a Deo sibi factas revelationes praetendant, notas characteristicas praesto nobis esse necesse est, quibus vera revelatio a falsa discerni queat. 10. Duas saltem id genus notas ab omnibus admitti oportet: a) ut Religio revelata dogmata naturalia distinctissime explicet; ideo enim revelatio erat necessaria, quia religio naturalis insufficiens est. b) Ut modus, quo revelatio facta & propagata fuit, aliquam arguat divinitatem, & sit humanis viribus superior; quia secus certo sciri non potest, Deum reapse locutum fuisse. 11. Libri, quos Christiani vetus & novum Testamentum nuncupant, genuini sunt, & omnem saltem merentur fidem humanam. Dicimus i fidem humanam, cum enim hoc loco solummodo contra DeistaS agamus ', inspirationem S. Scriptura divinitus faSiam nondum supponere licet , utpote qua aliunde primum probari debet. 12. Miracula St Vaticinia, si quae in aliqua revelata religione exi- stant, certum divinae locutionis characterem constituunt. Poffibilitatem miraculorum , ea ab aliis natura ipfius miris es feSlibus discernendi rationem , ex Pbilojopbia ostendimus. iz. Sola revelatio Christiana dogmata religionis naturalis distinctissime explicat. Jucundum sane est, doctrinam Evangelii cum Philosophorum doctrina conferenti, videre , quam ingens inter utramque intercedat discrimen. Tantum hoc est, ut vel ex hac unica parte Christiana religio, tanquam sola Deo digna, omnibus hominibus sese commendare deberet. 14. Pro sola revelatione Christiana vera miracula & vaticinia exi- stunt. Pra?clariora utriusque Testamenti vaticinia & miracula inferius (§. 4.) afferemus. 15. Paganorum & Mahumethanorum religio neutro horum charactere gaudet, atque ideo ambae evidenter falsa? sunt. 16. Judaeorum religio, pro suo tempore vera, Christianae religioni cessit. Hodierni autem Judaei ex ipsis adeo vaticiniis Jacobi, Danielis, A 3 Agis 6 Aggaei &c. sd eos factis erroris convincuntur ; cum constet, ea nunquam implenda esse, si necdum impleta sint, 17. Restat ergo, ut sola religio Christiana veram a Deo habeat revelationem. i8- Salus sterna obtineri non potest nisi per JEfum Christum, & religionis ab ipso institutae exercitium. Est igitur obligatio Christianam religionem recipiendi evidens , Sr* fimul gravis universalis. 19. Deistae, qui Christianam religionem , publice ore vel calamo proscindunt, aeque ac ipsi Athei fundamenta status {Politici succutiunt; ideoque perinde ac isti in republica Christiana salva conscientia tolerari non possunt. /. II. SYNOPSIS Demonstrationis Catholicae. Pranot. I. /^onstat, plures esse in terrarum orbe hominum societates, quas Christianam quidem omnes profitentur religionem, circa veritatem tamen multorum dogmatum sibi invicem non modice adversantur, quin & aperte contradicunt : adeoque cum simul omnes verse esse nequeant, & veram duntaxat revelationem recipi oporteat, quaeritur quasnam ex dictis societatibus incorruptam Christi Domini conservet Doctrinam ? Pranot. II. Plerique Catholicorum Doctores demonstrationem verae Ecclesiae petunt ex quatuor Notis Characteristicis; nimirum quod debeat esse una iJanffa, Catholica , & sjpostolica. Quae Notae simul sumptae cum verte Christi Ecclesiae ita conveniant, ut alteri nequidem convenire possint, iisque sola Catholicorum gaudeat Ecclesia ; necessario consequitur, hanc solam quoque este veram Christi Ecclesiam. Haec demonstratio jure merito solidissima lempercontra Protestantes visa est; necsoli- dum quid unquam ad eam ipsi Protestantes respondere poterant. Quoniam tamen in ipsius decursu multis saepe ambagibus opus est, ut adversariis varia diverticula praecludantur ; praeter illam aliam breviorem & magis directam Catholicae Ecclesiae demonstrationem in sequentibus Thesibus subjungimus, prcemissis tamen tribus principiis , quae ab ipsis a- deo A catholicis omnibus, si modo Christianam profiteantur religionem, admittantur, necesse est. Prine. 1. Prine, i, JEsus Christus vereri lege abrogata novam aliquam societatem , seu Ecclesiam, ad finem spiritualem & supernaturalem in terris instituit. Thefin hanc ex principiis Juris socialis naturalis ad evidentiam usque oflendere parati fumus. Prine. 2. An vero Christus hanc suam Ecclesiam voluerit este societatem aequalem vel inaequalem, an ipse in ea certam regiminis formam instituerit - - cum haec res ex sola institutoris voluntate dependeat, ex ipsiusmet verbis in sensu naturali & obvio intellectis determinari oportet. Quamvis divinitatem S. Scriptura fine petitione principii hic supponere nondum liceat ; ea tamen verba , quee ah Evangeliftis ceu ab ipso Christo Domino di£la fuisse referuntur , pro certissimis Es 1 2 3 indubitata au&oritatis ab omnibus haberi necejse est juxta dicla in Demonstr. Evang. Prine. 3. Ea Evangelii verba, qute ad completam societatis Christianae institutionem pertinent, clara esse aut pro claris habeantur oportet, nisi Christi Domini Ecclesiam instituentis Sapientiam graviter incusare velimus. „ Si itaque Christus voluit histituere inaqualitatem aliquam , five ), jurisdi&ionem, aut clare loqui debuit, aut , fi noluit instituere , nul- „ la obscura voce dare occasionem credendi , quod instituerit. TJn- „ de omnia verba i qua aliquam jurisdiSlionem exprimunt, aut ex- „ primere videntur , in sensu claro E? obvio intelligi debent. " Idque eo magis , cum Judex , qui hac in re nos doceat , infallibilis , nondum suppetat , sed eum primum inquirere necejse sit. His principiis suppositis , en ! brevem hic demenstrationis Ecclesia Catholica Jynopfin , ex pracipuis Christi Domini verbis huc speSiantibus desumptam. 1. Christus ex Discipulis suis duodecim elegit, quos vocavit Apostolos ; Matth. X. Esc. eisque doctrinam Evangelii fui in roto orbe promulgandam commisit, apud eundem Cap. ult. v. /. Extant igitur j & scmper extabant Traditiones Divinae, seu Verbum Dei non scriptum , & ejusdem sunt auctoritatis , ac ipsa S. Scriptura.— 10. Porro Traditionum Divinarum duplex est usus : a) ut Verbum Dei scriptum hinc inde obscurum lucem accipiat a Verbo Dei tradito magis claro ; b) ut inde veritates revelatae, in S. Scriptura non contentae, eruantur, & nobis innotescant. Unde Traditiones Divinae bene secundum inter Principia Theologica locum obtinent. //. Veritates istae primum instructione orali ad mediatos Domini Discipulos propagatae, ac Ecclesiarum particularium moribus expressae, sensim scripto a Doctoribus, & Rectoribus Ecclesiarum sunt exaratae; non utique systematico ordine , neque etiam sub hac rubrica: Verbi Dei traditi , sed prout ferebat occasio. 12. Unde duo sunt fontes, ex quibus Traditiones divinae hauriri deben \\a) nunquam interrupta Ecclesiarum, praesertim Romanae, pra- xis : b) Testimonium Ss. Patrum, quod, si omnes unanimiter in aliquod dogma consentiunt, infallibile praestat argumentum. 13. Ceteros verse Traditionis divinae characteres recensebimus requisiti. Fatemur tamen, in ipsa Regularum applicatione sine alio infallibili Judice certos nos esse haud posse, quaenam sint verae Traditiones divinae ; sicut etiam absque tali Judice incerti essemus, cjuinam libri sint divinitus inspirati, aut quis eorum sit sensus a Spiritu sancto intentus. Hinc nec S. Scriptura, nec Traditio divina Regulam fidei universe sufficientem constituunt , sed illis necessario subjungenda infallibilis hominum inter homines Magisterii institutio, seu Insaüibilitas Eccteßa. ij. Ecclesiae infallibilitatem non solum Pastivam sed etiam AEH- vam superius diximus in Demonfir. Eccl. Catb. Quod non ita intelligendum est-, ac fi Ecclesia novas identidem recipiat a Deo revelationes , aut nova dogmata pro lubitu condere postit; minime gentium. Sed eo sensu , quod veritates in S. Scriptura Traditione jam pridem revelatas infallibiliter determinare , & earum sensum explicare valeat, Hinc Ecclefia S. Scrip • / B 2 tu- i* WAW tura vel Traditionis divina autbrix dici non poteß ; nec tamen mera earundem depositaria aut custos , verum etiam legitimus illarum interpres , Judex eß- i(. Extendit si: autem Infallibitas Ecclesiae activa a) Ad dogmata fidei — non solum ea , qua stritte Religionis fu- pernaturalis sunt , fir’ vim rationis humana exsuperant , sed etiam quorum intettigentia vires humanas non ita excedit —— ex S. Scriptura tamen c f Traditione divina explicanda. b) Ad dogmata morum —— eodem modo non solum ea , qua Christus lege pofitiva instituit , sed qua etiam Jure Natura pracepta sunt —- rursus ex S. Scriptura Traditione divina explicanda. Studio Thefin istam cum addita explicatione pojuimus , quia sunt non pauci ex modernis Scriptoribus , qui asserere non dubitant , Ecclesiam in dogmatibus Religionis Naturalis aut praceptis Juris Natura falli aut fallere poste- /7. Competit vero hoc inerranriae donum s) Conciliis Generalibus cum Capite suo ., i. e. Romano Pontifice consentientibus , vel ab eo confirmatis. b) Ecclesia dispersa , i. e. Episcopis extra Concilium , suo tamen rursus cum Capite unitis , sive dein expresse sive tacite in ali* quod dogma consentiant. 18 • Sacris Scripturis tamen & continuae Ecclesiae praxi adversum est, Concilium Generale, aut extra Concilium Consensum unanimem, seu etiam tantum plurium Episeoporum esse unicum modum, quo Ecclesia controversias fidei judicio infallibili definire postit. 19. Hinc etiam Romani Pontificis , publice & solemniter ad universam Ecclesiam loquentis sententia, in caussis fidei decidit, & judicium constituit irreformabile. Sententia de solitaria R. Pontificis infallibilitate anno adhuc 174$. extra Galliam ubique fere recepta erat , teßante id Beneditto XIV. in Epistola ad General. Inquisitorem Hispania?. Nostra hac atate multi Germania Theologi ad partes Gallorum secesserunt ■, idque tanta fiducia , ut contrarie sentientes eo ipso , quod contrarium sentiant de Prajudiciis accusare non dubitent. Sed vereor , fi mente prajudiciis omnino libera utriusque sententia mo - rz momenta discutiantur , utrum isti affirmantium rationibus pari confidentia satisfecisse videri merito pofiint. 20. Ex his omnibus sequitur , Verbum DEI scriptum , & Tradi« tum, & ab Ecclesia rite explicatum unicum esse fundamentum, cui aedi» ficium universae Theologiae Dogmaticae superstruamus. /- IV POSITIONES SELECTAE Ex Hermenevtica in S Scripturam, Historia Scc ad eandem materiam spectantes. /. Uistoria Hebraeorum a Moyse & ceteris Hagiographis conscrip- ta, tum antiquitate tum certitudine omnium praestantislima est. Ex Historia profana ante primam Olympiadem , quce incidit primum in annum Mundi 322g. nibil certi depromere licet. Hinc veritati Historice Sacrce nibil officit silentium profanorum scriptorum de rebus Hebrceorum. 2. Codex Pentateuchi hebraicus non solum genuinum est Moysis opus, sed etiam ad nostra usque tempora, saltem quoad narrationis substantiam , incorruptus pervenit. 3. Nec talem corruptionem arguunt Variantes Lectiones, aut Veteres Versiones ab illo codice discrepantes. 4. Nec etiam corruptus fuit a Massorethis, qui scculo V. puncta vocalia textui subscripserunt. j. Cum in sola Chronologia tanta sit diversitas inter textum Hebraicum , Samaritanum & Graecum , codici hebraico cum Vulgata inhaerendum esse censemus, rejecto Tourneminii Systemate. 6. Tria priora Genesis capita in sensu obvio & naturali explicanda sunt, & veram relationem Historicam continent; nec ibi fingenda sunt Emblemata aut figura Hieroglypbica , quod temere nimis aliqui volunt, eoquod dictam narrationem alias cum moderna Philosophia tum Theo- retica tum Practica haud convenire existiment. 7. Et universim Methodus illa S. Scripturam juxta Philosophiam, & secundum Genium, nescio quem symbolicum tam Judaeorum quam ipsorum Ss. Scriptorum interpretandi, quae paucis abhinc annis inter Pro- testantes obtinuit, directe ad Pyrrhonismum & Deismum ducit. B z Do- 14 mw Dolent id ipstmet cordatiores Protestantium DoSlores , quorum ex numero unus ita nuperrime ea de re conquestus est : " Si novum „ hoc systema per decem annos eundem progressum , quem hucusque „ habuit , facere pergat , Diogenis lucerna opus erit, ut vel uni- „ cus, qui vere Protestanticam religionem teneat , inveniri postit 5,- rideo nempe necessarium est , infallibilem este Judicem , qui veram nolis , qua in religionis negotio eundum est ^ viam demonstret. F. Praster sensum litteralem in 8. Scripturis datur etiam sensus Mysticus, ab ipso Spiritu sancto intentus. 9. Miracula praecipua, quae pro vera Religione in V. Testamento patrata fuerunt, quaeque pro veris habenda este defendimus, sunt sequentia : 1. Transitus maris rubri ad Moysis imperium se dividentis, a. Manna per 40. annos in deserto de ccelo pluens. 3. Sol ad imperium Josue pugnantis per quatuordecim horas suspendens occasum suum Ac. In N. Testamento r. Curatio morborum A Resuscitatio plurium mortuorum , A inter hos Lazari quatriduani solo vocis imperio facta. 2. Plura hominum millia quinque panibusA duobus piscibus post trium dierum famem saturata Ac. Ac. 10. Ex Prophetiis V. T. exempli loco sequentes defendendas suscipimus : i. quae habetur in libro Josue VL ais, de eo, qui aedificaverit urbem Jericho. 2. Isai. Cap. XIII- de futura Babylonis forte. 3. Apud eundem XLIV. 2$. de Cyro. 4. Apud Danielem Cap. II, de quatu- or Monarchiis mundi, praeter innumeras de Messia futuro. Ex Novo Test. 1. De futura Judaeorum obstinatione, urbis Jerusalem A Templi eversione. 2. De Vocatione gentium A Evangelii per totum orbem futura propagatione. 3. Ea, qua Christus praedixit mortem A resurrectionem suam. //. Porro secundum Prophetiam Jacobi Gen. XLIX. Messias venturus erat ante ablatum a Juda Sceptrum ; ideoque hoc vaticinium in ultimo primum Jerofolymte excidio impletum fuisse dicimus. 12 . Initium Hebdomadarum Danielis non ab edito aliquo edicto Cyri, Darii, aut Artaxerxis, sed a tempore restauratae jam urbis Jero- solymee computandum est. 13. Natalem Christi Domini statuimus ad annum M. 4000. V. C. adeo ut is vulgarem /Eram toto quadriennio antevertat. 14. Flavii Joseph! de JEsu Christo Testimonium in lib. XVIII. Antiq. Cap. 4. genuinum est. //. S. Petrus Apostolorum Princeps secundo Claudii Imperat : anno Romam venit, ibique Ecclesiam, quam fundaverat, perque 25. annos rexerat, anno Neronis XII. glorioso martyrio confirmavit. /fc..‘c-i • o: ■ :i VM V > !■ 7 j ' ? t-«o!l!ßq:Ts £:■! iu_ z-^lhata «,NL 2 L.«rs.-rv?7K.'::',! msup chu r - ig'^m t iho:u r-^ä?'L.2 ,1* \