Theses Theologica Oe CONSCIENTIA, & SACRAMENTIS Qu A s Rev. mo & Illuft. mo S.R.Imp. Principi DOMINO, D. SALLO SS. GALLI, & JOANNIS IN VALLE THURAE ABBATI Digniflimo, Patri Obfervandiflimo, Ad aras Natalicias fufpendunt, dicant, propugnant ' PRASIDIBUS. RR. PP. CHRYSOSTOMO PfefFerkorn, ET DOMINICO Ritter, SS* Theologiae in Mo- naflerio S. Galli Profefloribus Infimi, atque devoti Filij RR. RR. PP. JO ANNES BAPTISTA Gembs, LIIC A S Grafs, RAPHAEL Kolhund, ET FF. JOANNES Andlerab Andlern, SERAPHIM Kalin» PAULUS Gugelberg,profelT.Fabariae, MICHAEL Wolf, J O D O C U S Miiller, S. Galli Profeffi. Amo 1686. Menfi Octobris die jf Typis Monaftcrij S. GALLI. J. * efc DEDICATIO. Mnes, Illuftriffime Princeps, quotquot naturam forti- mur, lege ftringimur, canente Poeta : Fata regunt orbem, tertaflant omnia lege. Adeo, ut vitam aufpicatos fafcijs magis, an legibus Aridos ambigam, legem jam pridem naturam comitante arg.§. n. J. De rerum divifl Non ergo miraberis Iiluft. Princeps, fi &nos C onfiientia legibus coar&ati , ad Natalizantis pedes has de Conftientia Thefes venerabundi deponimus : Confiientia enim hominis lex eft docente Do&ore Gentium : Ipfiflbi funt lex teflimonium reddente illis Confiientia ipfirumRom.2. quam fi non obfervat, extra fphaeram faltitat. Pij Patris regulam fequimur, cujus doftrina, &vita eft, legibus aSi- gatum fe Principem profiteri , & majus Imperio cenfert, legibus fubmittere Principatum l. digna vox 4. C. de LL. & Conflit. Te ergo Dudore, Te Do- ftore in aciem praeliaturi defcendimus, & ne dubites de valore, praelium, quodpraeliamur, furumefl, quia Sacramentis expiatum. Acceptum erit, quia a Te diredum, a Te didatum, Confcicntia enim Cordis, Galli (nam Gallus Hebraice cor fomt) Scientia eft Bernardo interprete. Spe certiflima, ut, ubi noftraenon eft-locus tenuitati, ibi genuina materiae gravitas (Confidentiae, & Sacramentorum) a graviffima Illuftriffimae Celfitudinis tuae dignitate ultroneam capiat benevolentiam. Laconicoftyloutimur, quod artificis efle folet, multa clauderem exiguo. Admitte igitur Reveren- diffime Pater, benigno, quo foles vultu, filialis affedus Theffe- ram Natalitijs tuis aris fufpenfam, plurefque deinceps admifTurus canos provedioris aetatis annos, Tibi, nobifque, vive, fave , vale. Ita vovent: llluftriffimaj & Reverendiflims Pat. tis Veftra?. Infimi Clientes Profcftbres com Difcipufis. thsS, ffiSSSn mmm DE CONSCIENTIA PROBABILI. Thesis i. Hia Confidentia dicitur teftificari Rotn. v.fcireRcclefa.ju* dicare /.Cor. to, errare, accufare, excufare, ligare, reprehendere, applicare univerfalem de rebus agendis cognitionem ad res particulares D. Thomas t.p. q. 79- <*• '*» o. At omnes iftae fune attiones intelle&us: rede defcribitur, ejfe judicium pro- confultatum, & certum, moralis operationis immediati dire fiivum. ex D, Thom* loc, cit , II. Q Uod efficaciam habet ab uno, eoque primo principio halitus primorum principiorum, qui dicitur Syntherefis S. Thomas t. p. q. cit, ad }. Quo me- taphyfice certi reddimur de hac veritate complexa ( quidquid alicui ffie fiatis omnibus faltem invincibtlter videtur ejfe licitum, efl licitum) arg. ~R.om. 14 , Omne quod non ejl ex fide ( Id eft Confcientia per c, litteras de Reftit,) pes- Ottumefi, III. Q Uamobrem fx Do&or Angelicus in 9. difttnfi, j 4 . q.t.a.t, affierat (qubdhomo certitudinaliter fentiat debis, qua agenda occurrunt, fuprk hominem eft, &c. ) Non eft intelligendus de judicio Confidentias praefato; hoc enim oportet efle metaphyfice certum per reducibi- litatem analytico-dialefticam in principia fyntherefeos. Eft itaq; intelligendus de judicio moralium operationum mediate dunta- jcat, 8 c remote direftivo. Q llod, ut in fyllogifmo pra&icofe habeat ad inftar conditionis declarantis, conclufionem prafticam (quae eft ipfam Con- A a Icientiae 4 tfp Fcienti® judicium) contineri in univerfiali, 8c metaphyfice certo lynthereleos, aut prudentiae diftamine, quo inotefcit (omne illud effe licitum, quod alicui Ipe&atis omnibus faltem invincibiliter videtur effe licitum ) exigit moraliter duntaxat eflTe certum. Qua; certitudo oritur ex gravi fundamento, tali nimirum, quod fuo nativo pondere poffit inclinare ad affcnfum virum prudentem, 8c omni exceptione majorem, pietate & doftrina, nec non exada. rerum dilcuffione celebrem, qui non finat le, quocumque levium opinionum flatu agitari. Opinio enim vehemenspro certitudine ( morali ) babetur. arg. c, veniens de Presbjt. non baptiz, V. L Icetxgitur judicium,live lententia tenuis, aut levis fundmen- ti,non poffit effe regula,, ne quidem remora, & mediata a&io- num moralium per BttUam Innocenti/ XI. de amrnfyp * in- qua propofitio fequens ex catalogo probabilium relegatur ( Generatim dum probabilitate ,five intrinfica, ftve extrinfeca , quantumvis tenui , modo a probabilitatis- finibus nonexeatur, confifi aliquid agimus, prudenter agimus ) quod tamen opinio vehemens, etfi minus probabilis per fe loquendo vim habeat aflionum moralium mediate direftivam , & ratio fuadet 5 quia fundare poteft per principia moraliter certa , conclufionem metaphyfice certam, quae fitipfum Conficientia; di&amen. Et inluper tam Canones, quam leges infinuant, quae dum ex duabus circa turpitudinem, &honeftatem aftionum inter le pugnantibus lentent ijs, probabiliorem eligunt fiibformalitateconfilij, ad certius vitandum falfitatis etiam materialis periculum, minus probabilem aliorum Authorum laudant, & in praxi formaliter tutam declarant. Videantur e. litteras tuas de Rejlit. Spoliat, cap. ex parte tua de Comerf. Conjug-dement. unie, de SS. Trinit. c. ex litteris de probat. §. ult. Inflit, qui, &quibus ex caufis manumittere non poffint. $, 2/. Inftit , de rerum divifi li Zo.ff. de R.f.L 41.de R.f.l,}6„eod.l. 99. ff.de V. O, VI. p Rincipia moralitercertaaJiafimtextrinfeca, virorumpruden- tum gravi Authoritate fulta , quatenus per. c.extrad, 64. integrum grum efl judicium, quod plurimorum fentmijs confirmatur. Modernorum maxime Theologorum, quorum do&rinamConcilium Viennen- fe plurimi facit in Clement. de SS. Trinitat. ad finem. Alia fune intrinle- ca ex intimis lynthereleos, prudentiaeve vilceribus accepta, cujuf* modi funt ( Inquacumque materia dubia melior eficonditio pojfidentis Ubertatem. In obfcuris , quod minimum efl[equimur. A certa pojfejfione nemo efl privandus propter incerta fupervenientia argumenta. Certitudo fortior efl> quam ut a probabilitate vincatur. Lex , qua non efl fufficicnter promulgata , neminem obligat. Legem oportet ejflclaram l.pp.ff. de V. O. &c .) His fimilibulque principijs intelle&us foecundatus fe metaphyfice certum reddit, Senem v. g. qui lexagefimum fuse aetatis anum complevit, non peccaffe, qui diebus jejuniorum ab Ecclefia praeceptorum, bina refeftione uliis eft, hoc argumento perluafus. ( Quicquid alicui (peftatis omnibus videtur efle licitum, eft licitum. Atqui plurimis moderni sevi Theologis ^uthoritate gravibus ( quoram 150. Antonius de Sarafa recenfet afaeculi 15. anno 30.) (quorum aefti- matio in rebus ad mores fpe&antibus magna eft ( quamdiu de fal- fitate non conflat evidenter j per cap. extra difl. 64. & l. 6. c. de V. I. E.) videtur elTe licitum, poft omnem adhibitam circumlpeftionem, adeoque invincibiliter, (equi minus probabilem lentendam, ergo licitum eft illam fequi. Haec conclufio, quia pra&ica, eft ejufdem certitudinis, cujus Major eft, atque adeo metaphyficae, Sublumit. Atqui minus probabilis eft lententia tradens 60, annorum lenem exemptum efle a neceflitate jejunij ab Ecclefla praecepti. Sancbez. lib. 7. de Martim. D.?2. n. 7. Ergo metaphyfice certum eft , hunc lenem non peccafle bis reficiendo. Ergo formaliter aeque certus, ac tutus fuerat, lequens minus probabilem, ac fuiflet, fi probabiliori leaccomodlflet, quod caeteris paribus conlultius fuiflet, fi nimirum adhuc vegetus, & integris viribus extiterit. colloraria; p Raeceptum, contraflus, votum, virtus liiperior, Jus tertio ac- quifitum, confequuturaabfurda, periculu omittendi aliquid A x adla- n- ad falutem phyfice neceflarium, cujus defeftum ignorantia in- vinciubilis haud fuppleret, judicio fpeculativo probabili vim adimunt, pariendi propofitionem pra&ice probabilem j licet enim V. G. fpeculative fit probabile aquam rofaceam fufficere ad valo- rem Baptifmij huic tamen Reverentia Sacramenti vim adimit in* ferendi hanc propofitionem reflexam j ergo licitum extra cafum neceflitatis aqua tofacei baptizare. 2. I lldex fori, aut ex praecepto, autexquafi contraflru univerfim obftringitur fequi opinionem probabiliorem, per Bullam lumen - tq XI.Jupra tit. propof. 2. %• f A Dvocatus tamen poteft licite fufcipere quamvis opinionem minus probabilem defendendam, dummodo admoneat partem litigantem de qualitate fuas caufae. Alioquin jufte illi dice~ tur, ut inquit D. Ambrofius in quodamfirm. Redde quod accepifti, quoniam tontra veritatem fecifli, iniquitati adfuifii,judicem fefelliftijujlam caufam op* prejjijli , defalfitate vieifti. p Erafli confeflione Sacramentali pcenitens jus acquirit, obti- A nendi a Confeflario abfolutionem, quamvis nolit probabiliori ejufdem Confeflarij opinioni morem gerere. T7 Xcontraftu implicito Medicus corporis tenetur ad medicina adhibendam certius profuturam, quia eligitur, ut lanet optimo modo. Nec licet a Medicina animas ad corporis Medicinam argumentari, quia haec phyfice ad /alutem eft neceflaria, nec ignorantia invincibilis fuppleret defe&um. . 6 . T" 1 Anta eft fidei excellentia, ut ab infidelitate minimeexcule- A tur non credens du&us opinione miniis probabili. Bull. ek, popof*. Probi- * 7 p Robabilius eft Immunitatem B. V. a Mellifluo & Angelico Dodoribus nunquam impugnatam fuilfe. Quin potius argumenta valida relida, quibus eandem fortiter propugnemus. Si enim Dodor Angelicus ex cultu Nativitatis S. Joannis Baptifts, ad ejus fan ditat em arguebat inhb. 4,fent. d. 6 . q. t. a. i.Jed contra 2. quidni 8c nos ex immaculatae conceptionis B. V. Fefto, & officio, ex mente ejufdem Dodoris poft annum 1483. argueremus ad ejufde immunitatem ab omni labe ? Licet autem S. Bernardus Epift. 174. invehatur in Lugdunenfes Canonicos, quod inconfulta Romana Ecclefia Conceptionem B. V. celebrarinr. Conftat tamen, idque p, ManriquezinCbronic-CiJierc. erudite probat, Lugdunenfes repre- henlbs fuiffe, quod juxta opinionem tunc exortam Conceptioni materiali, ante animationem tantum honorem detulerint, quod utique inconveniens erat; quia & nos illam potentia contrahendi labem, quam vocant peccatum originabile, haud caruilfe credimus. Quin ultima Epiftolae verba declarant, Dodorem Mellifluum moderno tempore, fi viveret, fore Apem argumentofam hujus praerogativae, fic enim claudit Epiftolam ( qua autem dixi abf que prajudiciodicla fient (anites fapientis Romana praferttm Ecclefia, cujus autho- ritati atque examini , ficut& catera, qua hujufmodifunt , unirerfa re ferro, ipfius, fiquid aliter f 'apio , paratus judicio emendare.) DE SACRAMENTIS. THESIS I. Bi agitur de Sacramenti valore, fas eft tutam ampledi 1 opinionem relida tutiori: abeft enim periculum irrita- I tionis: At nefas probabilem. DD. ex e. non ut. de Baptif. Siquidem error defedum non fupplet, Arg. c.fi quis, De Prefi ijt. non Baptiz. Excipe neceffitatem» Ergo infer I. T N confecracione Calicis illa verba Pinflii a** r n d . 1- r> omitti pofle. Arg. c. Panis, d. 2, de Gwfecrau At tutius eft ea addere i , Novi, & Aterni &t. per fe tuto ryt. Num * 8 ?$> Num ideo, quia tutius, ejus oppofitum erit periculofum ? annon per Ce tutius eft in Confecratione Panis addere illaverba (quod pro vobis tradetur) num ideo Ecclefu Latina errat, dum ea addenda non praecipit? abfit. c. ad abolendam, Deharet, II. T> Eneficio erroris communis non fuppleri defe&um Baptifini, Ordinis Scc. S. Th. ].p. q. Jj. a. ]. in fuppl. Et ideo in dubio tum juris, tum fafti in iterationem Baptifmi &c. potius inclinandum eft, DD, ex c, de quibus, de Baptif, At dubitant, an licita fit iteratio ? 32. Favendum potius effefidcipienti, quam Sacramento. Arg, t.fimlla.d. 4. de Confetrat. Hoc enim in illius favorem eftinftitutum. Excipe 1. Sacramentum Poenitentiae, in quo error communis jurisdi&ionem fupplet. DD. exi. Barbarius jf.deoffic.prat.c. infamis.], q. 7, Excipe 2. Matrimonium cum impedimento probabiliter nullo initum. DD. ex cit. I. Secus cum impedimento irritante certo, etfi invincibiliter priiis ignorato, contra&um, c. litteras, de refiit, Jpoliat. c. inquifitioni de Sent, Excom. III. D dubium juris in materia Sacramentoru deponendum, re- quiri abfolutam certitudinem. Arg, c. Ad abolendam , de haret. Ad dubium fafti (ufficere moralem. e. veniens.depresbyt. nonbaptiz. Quares , unde habeatur abfoluta certitudo ad dubium juris deponendum ? 32. Ex teftimonio Ecclefiae. Unde tenemur fub anathemate in materia Sacramentorum illi obedire. c. Ad abolendam, de haret . Sed quid fi erret? sf. Implicare ex fuppofito Chrifti mandato. Matb. 18.17. Alias quae errandi neceffitas non foret ? vel enim obedirem Ecclefiae vel non ? fi obedirem, &ip(aerraret in ijs Sacramentis, qua dicuntur neceffaria neceflitate medij in re vel voto , quomodo falute con- fequerer ? fi non obedirem j audirem Ethnicus, & Publicanus. Mattb. 18. At quae {pes Ethnico , & Publicano ad lalutem ? c. una de fumm. Trinit . Aug. I, de fide ad Petrum . & in c, firmijfime de haret. THESIS *& $ & THESIS II. I Ntentio eft de neceflitate Sacramenti. Sufficit virtualis. Dident, seff, 1 7. C4». u. A&ualis enim ordinarii moraliter eft impoflibilis. Th. ;.p. q. 64. a. 8. ad.3. At inefficax eft habitualis, & interpreta- tiva. dd. exi. Corinth, 4. Sacramentum enim eft fignum humano modo fignificativum. & Th, loc, cit. Ergo infer I. B Aptifmum (eadem ratio de Matrimonio) ab haereticis collatum vere efle Sacramentum. At formant intentionem Ecclefiae contrariam ? iy. Eam etiam in dubio praefumi inefficacem, nec a pravo affectu, fed ab ignorantia proficifci. DD. cum Glof. ex c. Dudum de Pra- fumpt. & L. merito. Pro Socio. Limita , nifi aliunde dubium rationabile de Baptifini, Matrimonijve valore oriatur. II. D Iftraftionem in baptizando, confecrando , abfolvendo &c. valori Sacramentorum non obftare; at bene fomnum, vel ebrietatem. QoUig. exS. Th. 3. p, q. 7!. a. 4. & U THESIS III. S Aeramentum indigno adminiftrare eft grande piaculum. DD. ex Matth. 7.6. Nolite &c. c. Nonnulli, d. 1. de pcenit. Minifter enim debet efle fidelis Difpenfator Myfteriorum Dei. 1. Corinth. 4. santt. Chrjrfijl. Homil. 83. inMatth. Limita, nifi juftacaufaexcufet. Tuncenim nec cooperaris ad malum, nec contra offici) tui obligationem agis. Ergo infer I. C\ Cculto peccatori publice petenti SS. Euchariftiam negan- ■ dam non efle. Communis cum S, Th. 3-p. q • 80. aj. Secus fi petat privatim. Sed intentat mortem, nifi des ? iy. Nec tunc licere indigno Sacramentum dare, Art. c.Jacris. de his, qua vi. B II, Dan- & 10 ir. D Andam effe SS. Euehariftiam etiam indigno, &: privatim petenti , fi indignitas ex confeffione fit cognita. DD.exarg, cap, omnis utriufque. depeenit. & rtmiff.c. Sacerdos, d. 6. de Panit,, Dkes , adminiftratio indigno fa&a vel eft intrinfece mala, vel non? fi prius, quo pa&o licebit landa dare illi, quem Icis ex Confeflione indignum , vel etiam occulto peccatori, at.publice petenti ? fi pofterius , cur non aeque excufer fi do San&a indigno privatim petenti, fi negari non poteft ablque periculo vitae? Vf.. Legem Divinam, qua prohjbemur fanda dare canibus» obligare cum periculo vitae: nifi fuperveniat altior ratio excufans, qualis non eft metus mortis S. Chryf. loc.cit.' Tenetur enim Mini- fter procurare ne Sacramentum cum laefione juris Divini, & abfqj frudu conferatur, DD, ex /, c horinh. 4* THESIS IV. B juftam caulam Sacramentum petere licet a quovis Sacerdo» teetiam haeretico cum prasvifione indignae adminiftrationis, Caufa enim jufta exiftente, cenferis moraliter i mpotens, nec alterum ad peccatum inducis. Arg.c. Quomodo exaudit, d, 4. deConfec, dtp. Qui poteft. 23. q. 3. S. Tb.2.2. q. 62, a. 7. Ergoquia non potes, nec teneris a petendo defiftere. Arg.c. Nemo, 4 eR.I.in 6 . Limita , nifi haereticus Sacramentum cum ritibus luae ledae proteftativis adminiftret. t. capit. 24. q. 1. S. Tb. i.z.q. 3.a.2. Qua tnim couuentio Cbrifti ad Belial } aut quapars fideli cum infideli i 2, Corintbjd.tj. Ergo infer I. T Icere in articulo mortis ab haeretico lacerdote abfblutionem petere. Trtd.feff.i4c. 7. At nullatenus extra hunc articulum: hoc enim effet petere remintrinlke malam, ac inducere alterum ad peccandum. .Nulli autem debemus laqueum inijeere. c. 42.De Viduis, 27. q. 1, Va enim homini &c. Matb. 18. v. 7. c. Non eft innocentia. 23. q.f . II. /i Dire olim ( pro certo tempore) SS. Communionem fub uni ' r * Ipeciefumendam, fuiffegrande facrilegium. c, comperimus. d.z. de C«n- decdnfecrat. Et viciflim pro alio tempore lub utraque. Quantomi- nus hodie ccenam Calviniflicam adire licebit ? juxta illud: nonpo- teftit menfit Domini participes ejfe , & menfi dmtniorum. i, Corintb. io.2t,arg. i.ft quis inquit, i.q. i. Collig. ex S, T b. 2.2. q. 94-. a. 2. Dices , faltemob metum mortis, vel infamiae licebit intentione terminare ad ejulmodi manclucatione, uteft res adiophora ? f/. Id licere Metaphy fice, at non praftice, obftante praecepto Confelfionis Fidei: de quo Lue. 9. 26. Aug. inc. Quirejijlit. 11. q. 3. & c. Imperatores. Eadem. S.Th. 2.2 , q. 3.a. 2, His adde periculum fimulan- di veram Fidem, ubi non oporteret fimulare. Hoc enim principio admiffo, quam non facile quis fuam intentionem terminaret etiam ad idolum, non qua idolumledqua creaturam cultus divini tranfitivi capacem, fi thus ob metum mortis illi adolendu effet ? T H E S 1 S V. A D Sacramenta mortuorum fru&uose fufeipienda fufficit attritio. Trident. fejf, 14.C. 4. fed haec non fupplet defeftum Sacramenti, beneautem contritio, vel dilefiio. Lue, 7. & Ezech. 18,S. Aug. c. Baptifmi vicem, d. 4. de Confecrat. c. Debitum, de Baptif. Porro in articulo mortis quilibet Chriftianus in dubio praefumitur attritus, ergo & petere Sacramenta neceffaria. arg. c.famimus.u q.7. ■ Ergo infer > I. I N articulo mortis lufficere veram attritionem cum Sacramento. Ita communis opinio, ergo & tuta. Ex arg. c.prudmtiam. De cffic.jud. Deleg. & Trident. loc. cit. 1 Dices. At pro eo articulo tenemur tutiora fequi ? Arg. c, confideret. d. j. de Emit. Matb. 16.26. vp. Hoc effe confilij non praecepti. Ergo cum non extet prae” ceptum de elicienda contritione in ordine ad Sacramentum Poenitentiae, non debet fine causS induci nova obligatio. Collig. ex S.Th* Qupdl.9.q.f.c.Einal.deTranfatt.c.Legatur,24.q.2, n. A Catholicis longe tutiora juftificationis media flatui, quam afeftariis, Nam contritio, live Dile&io in defeftu Sacram enti vel & & tivel eft neceffaria neceflitate medijad juftificationem, vel non? fi non eft, laltem nihil oberit. Arg. e. Apofiolicam, de Presb. non Baptiz. c. His, qui. 2 6. q. 6. & c. agnovimus. Eadem. Si eft, quantum non periculum erit, eam neglexiffe ? quid enim proderit folumcredidifle, & nondoluiffe autamaffe? Rom. 2.13.&1. Corinth. 13.2.c.fi quis autem. d. f.dtPcenit. III. P Arochos teneri ex juftitia Sacramenta laltem necefTaria moribundis adminiftrare. Collig. ex Trident. fejf. 23. c. u de reformat, d fi Presbyter. 16. q.6. At moribundus nullum fignum dedit ? j£. Si certo conftet non dediffe, negandam effe abfolutio- nem, Arg. e. is, qui pmittntiam. 26. q, 6. SedChriftiane vixit? sf.. Hoc non fufficere, Arg. c. Quomodo, u. q. 3, Limita , nifi ad hoc, ut in dubio praefumatur dediffe fignum. Sed quid agendum cum moribundo ebrio? In dubio ebrietatem praelumi aut lemiplenam, aut involuntariam. DD. eumglojfa in L. Merito, pro fido, & c. abfit, 11. q. 3. Ratio, quiain obfcuris inlpicimus, quod plerumque fieri confuevit. c. injpidmus, de R. L in 6. Ergo fine culpa ( quae plerdmque abeft in ebrietate ) luo jure, quod moribundus habet laltem ad S. Viaticum, & S. Unttione non poteft privari, Arg. e, Difiretionem. de eo qui cognovit. & c. 4 i- Nemo. n. q. 3 , Quares, an ebrio danda fit ablblutio ? vq. Dandam effe lub conditione, fifpe&atis circumftantijs dubium fit, an fignum dederit. In dubio enim praefumitur dedit le, puta, fi ebrietas fuit femiplena. &c. FINIS.