160De ItaliaDe ditione potestate& opibus Venetorum.Aeterum quantum attinet ad diuitias& publicum aerarium, prouentus, telonea, ue-ctigalia& exactiones, quae leuantur annuatim in hac urbe, dici nequi in quantamVenetorum exsummam haec ascendant. Proditum est memoriae, subiectos tantis grauari tribu-actiones.tis, ut anno Christi 1350. Teruisia non ob aliam causam sese dederit Lugoldo duciAustriae. dem egit Tergestum.Carolus magnus dedit Venetis multa priuilegia, cuitamen illi ingrari facti, clàm supperias miserunt Nicephoro Imperatori Constantinopolitano, hosti Carolimagni. Quo comperto, Carolus magnus in mandatis dedit filio suo Pi-pino, quem regem super Italiam constituit, ut iniuriam istam ulcisceretur: Mouens ergo Pi-pinus expeditionem in Venetos, coëgit eos omnes fugere in mare ad Riuum altum, extru-ctoque longissimo ponte, instituit eos bello petere, sed oborta tempestate& facto ponte re-Corpus sancti tractus est à proposito suo.Anno 310. Attulerunt mercatores corpus sancti MarciMarci.ab Alexandria Venetias, condita est pro honore eius basilica manifestissima, in huncCreta sit Vene usque diem consistens.Anno Christi 1202 nacti sunt Veneti Cretam insulam, quae anteatorum.fuerat Imperatoris Constantinopolitani.Sub Ottone quoque tertio Imperatore, adiecerunt ditioni suaemultas alias insulas& cinitates praesertim parentiam, Polam, Arban,Corictam, Corciram, quam modo Corfulam& Corfun uocant: item Pharum quae hodie Lesiniaappellatum,& alias multas ciuitates, in quibus piratae sua habuerunt latibula. Cumque postaliquot annorum curricula, Turcae coepissent Venetos multis& Varijs modis lacessere, eripuissentque eis in Albania Dyrrachen ciuitatem& in Sclauonia Croyam aliam ciuitatem, diffidentes Veneti uiribus suis contra tantum hostem, uolentesque eum habere amicum, donauerunt ei tredecim insignes ciuitates, quas in Graecia de imperio Costantinopolitano obtinuerant, una cum Cosdra magnifica Albaniae ciuitate.Produnt etiam historiae, Vene-tos anno Christi 1400 occupasse Vincentiam, quae fuerat de ditione Vicecomitis Medio-lanensis. Deinde anno 1406 alienarunt à Romano imperio has duas ciuitares, PaduamCyprus.& Veronam.Anno Christi 1473 occupauerunt Veneti regnum Cypri, idque in huncmodum. Deficiente regni uirili legitimoque semine,& turbato regno, accersitus Ludoui-cus Sabaudiae dux, qui regis lohannis legitimam filiam Carlotam nomine uxorem habuit,magno omnium applausurex salutatur. lacobus autem Carlotae frater illegitimè natus, Lu-Ludouicusdouici aduentum haud quaquam expectare ausus, cum amicis in Alexandriam nauigauit, opemœabaudiaerex. Soldani imploraturus. Erat lacobus duos& uiginti natus annos, forma egregia, staturacorpotis patri perquàm similis, uerum animi dotibus& eloquentia longè dispar. Exora-tusque ab eo Sultanus promisit subuenire supplici, moxque regijs alla-tis ornamentis, facit lacobum indui ueste purpurea, declarauitque eumregem,& fecit sibi Cyprum uectigalem, Ludouicum uerò iubet citiusPour Votre très-abire ad sua. At Ludouicus mittit legatos ad Sultanum, qui eius men-Votreortetem lenirent,& causam humilibus uerbis defenderent, dicerentque, Ludouicum Sultano in omne tempus amicum futurum, tributumque suistemporibus praestaturum, Iacobo uerò decem millia aureorum singulis annis quoad uiueret traditurum. Res diu in consilio apud Sultanumagitata est,& parum abfuit, quin Ludouici postulata admitterentur, nisiIacobus multos in aula Sultani sollicitasset, ac deinde Venetos& Mahumetem TurcarumIacobus fit rex Imperatorem, ad ferendum subsidium sibi conciliasset. Cosentiens ergo Sultanus lacobiCypri,precibus, accepit iuramentum ab eo, amandauitque eum cum magna militum manu: qui ue-niens in Cyprum, coegit Ludouicum cum Gallis sibi adhaerentibus fugere in quoddam castellum, in quo aliquandiu obsidionem passus est. Coartus uerò tandem excedere, potitusest lacobus tota insula, duxitque uxorem filiam cuiusdam patritij Veneti, qui uocabatur Marcus Comarius, cuius filiam post eius mortem senatus sibi adoptauit, tandemque per eam ac-quisierunt regnum. Nam Jacobo rege mortuo, uxoreque praegnante relicta, Veneti ceu tutores relictam reginam ad se recipientes, regni administrationem usurparunt. Sunt qui scribunt puerum posthumum paulo pòst natum, à Venetis sublatum, sicut& patrem eius la-cobum uolunt ueneno extinctum, Venetis suae causae hoc pacto prospicentibus. Alij ue-ro aliter scribunt, tantaeque impietatis Venetos reos non faciunt, ut hac crudelitate sibi com-pararint