Oictio

pter beclinationes: m eoꝛum oꝛdines. Poſtq; igitur eoꝛuʒ que pꝛediximus ſcientiã pꝛemiſerimus: erit inquiſttio eoꝛum q lunt pꝛeter iſta facilioꝛis vſe: ¶ Quod do poſt pot ad nar-randũ ſumendũ eſt:eſt inquiſitio ſcientie motus ſolaris ⁊ lunaris:⁊ que in eis cõtingũt. Impoſſibile nãqʒ eſt compꝛehendere ſcientiam ſtellarum:et que de earum ſcientia explanarevolumus: ante hoꝛum ſcientie compꝛehenſionem. Quia ĩgitur ſermo de ſtellis eſt poſtre/mum quod in ea ſumendũ eſt:m q; oꝛdinabiliter videtur. tunc vere opoꝛtet. vt pꝛemitta-mus de oꝛbe ſtellarum firarum ſermonem. einde conſequef᷑ hũc ſermo oe quinqʒ ſtellis:que planete dicuntur. Et laboꝛabimus vt declaremus vnũquodqʒ eoꝛuʒ que pꝛediximus:ſumendo mentionem inſtrumentoꝛum ⁊ conſiderationum hoꝛum per res apparentes ⁊ manifeſtas: in qͥbus nõ eſt dubitatio ex eis que antiqͥ tradiderunt:⁊ nos poſt ipos experti ſumusquaſi fundamentum ⁊ pꝛincipia.⁊ conſtituemus ſuper ea quecũqʒ ea ſequuntur:pᷣm ſemitasdemonſtrationum men ſurabilium.

C capitulum tertium Quo ſcitur ꝙ celum ſit ſphericum:⁊ motus eius circularis.

Amma vero eius qð narrãdo opoꝛtet nos p̃ponere:ẽ qð referà. Dico ꝙ celũ ſit ſphericũ: et motꝰ eiꝰ ẽ ſphericus. Et ꝙetiã figura terre cũ omnibꝰ ſuis ꝑtibus ſᷣm ſenſuʒ ſit ſpherica. Et locus eius ĩ medio totiꝰ celi. Et ꝙ ipſa m magnitudinẽ ⁊ ſpaciũeſt quaſi punctum quãtum ad oꝛbem ſteilarum firarum. Et ꝙ ipſa nona habet motũ localẽ. ¶ Et pᷣmittã paucos ſermões ſᷣm demõſtrationẽ devnoquoqʒ eoꝑ q pᷣdiximꝰ ad rememoꝛãdũ. Pꝛimũ qð ĩtellexerũt antiqui de his q̃ pdiximꝰvere fuit hoc qò dicã ex ↄſiderationibꝰ ooctrinaliũ per inſtrumenta poſt longa tẽpoꝛa.Uñconſiderationes intelligi volumus qs doctrinales poſt longa tẽpoꝛa per inſtrumẽta expertiſunt. UNidebant enim ꝙ ſol ⁊ luna ⁊ relique ſtelle mouebantur ſemper ab oꝛiente ad occidẽtem ſuper oꝛbes adinuicem equidiſtantes:incipientes ab infimo inferioꝛi:⁊ paulatim eleuabantur ad ſupꝛemaʒ altitudinem: ac ſi eleuarẽtur a terra. Deinde poſt hoc vno moderaminead infimũ inferius deſcenderent:donec eſſent quaſi cadentes in terrã:⁊ occiderent omninoin ea. Deinde paruo tempoꝛe poſt hoc moꝛarentur occulte ⁊ elongate:poſt etiã oꝛirentur ⁊occiderent:ac ſi alterum haberent pꝛincipium. Et inueniebant hec tempoꝛa que erant mo-tuũ earum ab oꝛiente in occidentem: ⁊ ab occidente in oꝛientem cum menſuratione alternata. C Plurimũ do qð perduxit eoꝑ itellectus ad affirmãdũ figur celi eſſe ſppericã fuit reuolutio ſtellaꝑ ſemꝑ appentiũ: que vident᷑ in circulis ſuis reuolui ſup vnũ cẽtrũ. Neceſſarioigit opʒ vt püctũ illud qð eſt cetrũ:ñt polus ſphere celeſtis. tvidebãt ꝙ quecuqʒ ſtellaꝝ magis appꝛopinquãt pũcto:in circulis reuoluebant᷑ bꝛeuioꝛibus.⁊ quecũqʒ earum ſunt a pun/cto remotioꝛes:reuoluebantur in circulis maioꝛibus:̊m men ſuraʒ pꝛopinquitatis ⁊ remotionis:donec elongatio perueniat ad eas que occultantur. Et videbant ꝙ earum que occul/tantur: quecũqʒ pꝛopinquioꝛes exiſtũt ſemper apparẽtibus: minus moꝛant᷑ in occaſu.⁊ queſunt remotioꝛes:magis moꝛantur:pᷣm quantitatem pꝛopinquitatis ⁊ remotionis. Pec ergo2 eis ſimilia ſunt pꝛima ſolum que eoꝛum intentiones confirmauerunt:⁊ in eoꝛũ cogitationibus fixerunt ꝙ ſigura celi eſſet ſpherica. C Poſt hec ðo reliqua indicantia hoc idem:que ſequuntur iſta:ſunt que nos ſcimus: ꝙ quecũqʒ videmus in eo ex rebus apparentibusſignificant ↄtrariũ eius in quo ↄtradicentiũ conſiſtit opinio. Et hoc eſt: vt ponamus bõdicat ꝙ motus ſtellarũ ſit fm rectitudinẽ vſqʒ in infinitum: quemmadmodũ quidam eſti⸗-mauerunt. Poſſibile ergo nobis eſt vt dicamus Si ita eſt: qũo poſſibile eſt vt quelibet eaꝝſingulis diebus ſuꝑ nos oꝛiat᷑ ab oꝛtu cuinſqʒ: Et qũo eſt poſſibile vt ad oꝛtũ ſuuʒ redeat: cũeius motus ſit Em rectitudinem vſqʒ in infinitum: Et qũo ſi reuerti᷑ nõ videmus fm recitudinem redire: Et qũo non alterat eius longitudo: ⁊ non minuitur ex ipfius magnitudinez lumine paulatim: ⁊ poſtea occidit: Nos do huius contrarium videmus: quoniam apudoccaſum ſuum augmentatur: demũ fruſtatim minuitur: ac ſi a ſupficie terre ſecaret ¶ Ue-rum q etiam dicunt:ꝙ ipſe accẽdantur a terra: ⁊ poſt hoc extinguant᷑ in ea: Oſtendã ꝙ ſer-mo h̊ omni ignoꝛantia maioꝛ exiſtit. Q: ſi nos conceſſerimus: ꝙ hec menſuratio magna ⁊excelſa: que eſt in magnitudine menſurarum earum ⁊ quantitatum ⁊ longitudinum ⁊ loco-rum ⁊ tempoꝛum ſit vana ⁊ falſa: ⁊ ꝙ ſit natura quoꝛũdam finium terre accendens: ⁊ quo/rundam extinguens:ſed ⁊ locus quibuſdam hominibus ſit accenſus:quibuſdam extinctus.⁊ ꝙ quedam ſtelle ipſemet quibuſdam hominibus ſint accenſe:⁊ quibuſdam extincte:⁊ quibuſdã neutre:nõ accenſe nec extincte: exit hoc totũ oeriſio ⁊illuſio dicẽtis ipᷣm.Quid g dicẽtde ſp apparẽtibꝰ:qᷓ nõ oꝛiunt᷑ neqʒ occidũt. Apparentes aũt qᷓ nõ oꝛiunt᷑ ⁊ occidunt in quibuſdã locis:nõ ſemꝑ apparẽt in omni loco ſupꝛa terrã. Et omnino maniſeſtũ eſt q ſtelle ille

in quibuſdã locis oꝛiunt᷑ ⁊ occidũt:⁊ in quibuſdã nec oꝛuunt᷑ nec occidunt. ob qs cauſas nõ

ö