mm
v> >
.MM
uv; v:
. A ys"
.4 r >
,\ - ^
*\V>;

*S* ^ly :; .r$m
tiQ
f\Qr J?P
y , ^
t*‘: r. v*
i-:-*:
LL.L
3i*&
■ - ’>>_

te.'*#/*
.rtrl*.
‘£&K3* J

■PW-I WPI J1
>:'s&
®jjL£S*£
:v£y
'&■(, <*•
.;^7tX'
■c*r-*:
aNK;-"*:
.TÄV
S»ii-3K;.
.^*e
sso^,
Z-KKL^«
ME
iSfes.
'P:3
■%.Zii£äi
fmg§
E-wa
"ch--/.
*•**?
r.T •

JOANNIS KEPPLERI
ALIORUM QU E
EPI8TOL/E.
MÜTU4

T f

r
i
EPISTOL/E
A D
JOANNEM K.EPPLERUM
MATHEMATICUM CiESAREUM
SCRIPTS;
INSERTIS AD EASDEM
RESPONSIONIBUS KEPPLERIANIS,
QUOTQUOT HACTENUS REPERIRI
POTUERUNT:
OPUS NOVUM, QUO RECONDITA KEPPLERIANAL
DOCTRINA CAPITA DILUCIDE EXPLICANTUR, ET HISTORIA LITERARIA IN UNIVERSUM MIRIFICE ILLUSTRATUR,
NUNC PRIMUM
CUM PRAEFATIONE DE MERITIS GERMANORUM IN MATHESIN,
♦ INTRODUCTIONE IN HISTORIAM LITER ARI AM SAECULORUM XVI. et XVII. ET JO. KEPPLERI VITA
JUSSU ET AUSPICIIS
CAROLIVI
ROMANOR. IMPERAT.
S A P F V P P
EX MANUS CRIPTIS EDITUM.
I
r-4S'
f
CUM EJUSDEM SACRM CJES. MAJESTATIS
PRIVILEGIO SPECIALI.
Anno AErä Dionvsian/e
CIO ID C G XIIX.
. ^

\
k'K i
•v, ?
f.‘i i
n/AH
\ * i*. 5f
•><
r r\
i; ^
U'
•>i£s.
•* *
<H >

AUGUSTISSIMO atsue INVICTISSIMO
PRINCIPI ac DOMINO
DOMINO
CAROLO VI.
ROM.IMPER. SEMPER AUGUSTO,
PIO, FELICI, VICTORI,
GERMANIA, CASTELLA:, LEGIONIS,
ARRAGONUM, UTRIUSQUE SICILIT, HIERUSALEM, HUNGARLE, BOHEMIT, DALMATIAE, CROATIA, slavonia, NAVARRA, GRANATAE, TOLETI, VALENTIA, GALLECIA, MAJORICARUM, HISPALIS, SARDINIA, CORDUBA, CORSICA, MURCIA, GIENNIS, ALGARBI, ALGECIRA, GIBRALTARIS, INSULARUM CANAR, nec non INDIARUM ORIENTALIUM ET OCCIDENTALIUM, INSULARUM AC TERRA FIRMA MARIS OCEANI etc.
REGI, ARCHIDUCI AUSTRIA, DUCI BURGUNDIA, BRA- BANTIA, MEDIOLANI, STYRIA, CARINTHIA, CARNIOLA,' LUCENBURGI, WIRTENBERGIA ET TECKA, SUPERIORIS ET INFERIORIS SILESIA, ATHENARUM ET NEOPATRIA, PRINCIPI SVEVI A, MARCHIONI S. R. J. BURGOVIA, MORAVIA, SUPERIORIS ET INFERIORIS LUSATIA, COMITI HABSPURGI, FLANDRIA, TYROLIS, BARCINONA, FERRETIS, KYBURGI, GORITIA, ROSSILIONIS , ET CERITANIA , LANDGRAVIO ALSATIA, MARCHIONI ORISTANI, ET COMITI GORCEANI, DOMINO MARCHIA SLAVONICA, PORTUS NAONIS, BISCAJA, MOLINI, SALINARUM, TRIPOLIS,
ET MECHLINIA Ac. Ac. Ac. •
IMPERATORI, REGI, AC DOMINO MEO
CLEMENTISSIMO.

AUGUSTISSIME ATQUE INVICTISSIME
IMPERATOR, REX, ac DOMINE
mwii i
DOMINE CLEMENTISSIME.
Dgenua AUGUSTISSIMA CASAREAMAJESTATIS VESTRA provolutus trium
memoria EJUS Deceffo-
'O/ISl

Decestbrum Mathematicus ßtbjeßisfimus JO ANNES KEPP LE RUS post fata in elucubratis ingenii fili monumentis fiiperjles , quem Tychonis Brahei commendatione e Styria evocatum in fiiam fitfcepit clientelam D,
RUDOLPHUS 'II cuistipendia auxit D. MATTHIAS, quem denique variis beneficiis ornavit D.
FERDINANDUS II ,inquorum ßrvitiis triginta annos exegit: hic, inquam, ad genua AU G Ü STIS 8 IMAE C/ESAREAE MAJESTATIS VESTRAE provolutus providentiam EJUS in firiptis fiuis ab interitu vindicandis atemo devotionis humillima cultu, me interprete > prosequitur, & gratisfima mente veneratur. Quo quidem munere eo lubentius defungor, quo certius efi, Opera hujus Viri ab Universa Europa Mathematicis aternitate dignififima judicari, & arcano DIVINAE SAPIENTIAE consilio temporibus AUGUST IS SI MAE C/ES ARE Ai MAJESTATIS VESTR/E refiervatd eße integra, ut ex Divali in editionem illorum Munificentia EJUS poste-
ritati conßaret : CAROLUM VL
unum ä multis retro fieculis extitiße Imperatorem avita virtutisfiimmo dignitatum fastigio distinßa propagatorem fine exemplo, cujus mens enthea pari cura & felicitate belli munia U pacis artes atque ornamenta coluerit. Bellicas laudes &f decora CAESAREA MAJESTATIS VESTRA fi figillatim recenfire instituerem, dies me, imo & annus defice-

ficeret: cum inter Pannonicos triumphos, augufio augurio, nata spem viB oriar um inipß ortu Orbi Chr iß i anofecerit, eamque tot palmis, tot lauris,tot coronis,incredibili celeritate non impleverit tantum, sed fitmma etiam felicitate dudum Jiiperarit,ut hoßes ipfifacikprajagire pojjint, SUMMUM rerum ARBITRUM CAESAREAM MAJESTATEM VESTRAM ad inufitatas rerum humanarum elegisse amplificationes. Ad Mufis potius prifiino Jplendori d CAESAREA MAJESTATE VESTRA rflttuendas mea fi convertit oratiocujus sane magni moliminis, & a nemine mortalium,prater IPS'AM,exfieBandi pulcherrimum in hoc Operum EL E P P LERI Prodromo, flecimen sufiipit Orbis, maximoque reliquorum inflammatur desiderio. Qua, fi sereno vultu me porro reflexerit Diva Nummoxia, ut alendis ad computationes, descriptiones, correBiones&delineationes idoneis adjutoribus sufficiam, intra paucorum, annorum flatium, DEO O- M. fiitam viresque largiente, absolvam, publicisque typis AUGUSTISSIMO C/ESARE.E, MAJESTATIS VESTRiE NOMINI fptod hoc ipfi in immenjum illud tempus & in possessionem omnis avi transibitJ devotissime inscripta exhibebo. Oro igitur AUGUSTISSIMAM OESAREAM MAJESTATEM VESTRAM publico nominefiibjellifjime, ■nepatiatur orbem diutius carere Documentis obfirvata- rttm & d Keplero examinatarum Eclipfium, thesauro pose- ritatiprofuturo: oro, ne patiaturperire Hipparchum, pra-
cipu-

cipuum illud ingenii Keppleriani documentum, quo plus ille, non ex meo,sed aliorum judicio, admirationispromeritus eß, ad cognitionem divinorum operum mortalibus viam aper iens, quam ipsa Naturae Oper a,perfi quidem bruta, merentur: aro, nepatiatur interire amplisßmos Martis Commentarios nondum editos , qui lucem editis affundunt clarisßmam: oro, nepatiatur, diutius in tenebris delitefiere Chronologiam Reformatam,dignum Opus,quod C/ESARET MAJESTATIS VESTRT, Aujpiciispublicam lucemvideatioro denique,ne patiatur, ut ventura ßeculä,pßquam ingentes illas IPSIUS contra Ottomannidas res geßas fuerint mirata,causam Jpreta ab IPSA Matheßsposßnt requirere. Atque hac omnia oro,
nonautboris, non mei,fidargumenti,ad DEI GLORIAM, AUGUSTISSIMI C AS ARE/E MAJESTATIS VESTRA NOMINIS immortalitatem,humani generis utilitatem, & Germana gentis decus pertinentis,fiducia. Accipiat igitur AUGUSTISSIMA CASARE A MAJESTAS VESTRA, quod, Kepleri vice fungens ego, fiippkx jam offero, multis nominibus IPSIUS Opus: quod IPSIUS aujpiciis,\?SWS prafidiis in lucem editum,in Clientelam IPSIUS etiamgesiit recipi, ut AUGUSTISSIMO MAJESTATI S VESTRA NOMINI inscriptum, Honorique consecratum,animi meinen ingrati apudprafins&venturasecula extet monumentum. Faxit DEUS IMMORTALIS,
ut AUGUSTISSIMA CASAREA MAJESTAS VESTRA felici fima & maxima fit omnis memoria! Faxit IDEM, ut
* * Impe-
/

)
Imperiale E]\l$fqstigium, SUO proximum,ea effulgeat gloria, qua nullus ante IPSAM CAESARUM eluxerit, nullus poft IPSAM eluceat! Faxit IDEM proxime, ut videat, qui in fhrono IPSIUS ßdeatpoß IP tot regnor umfieptra,
pie,pacate, beate, quodl P SA nunc facit, olim moderetur! Faxit IDEM,«/ fitfimper domifortunata, ßmper inpublicum felix, ßmper AugPißa, IP SI qu e aßiirgat, quicquidubig mortalium colitur l Faxit IDEM, ut AUGUSTISSIMAE DOMUI AU STRIACA, qua clementiam cum rigore,pacis ßudium cum belli artibus, opulentiam cum liber alitate, Majeßatem cum gratia, potentiam cum moderatione, PIETATEM cum JUSTITIA, CONSILIUMINDUSTRIA, AMOREM cum TIMORE, CONSTANTIAM cum FORTITUDINE rarisfimo ßmper junxit comubio , nunquam deßt heres ex aße avitarum virtutum , cujus virtutibus fortuna quoque tam longam latamque imperandi dßantiam admetiatur,
Imperium Oceano Famamque ut terminet Astris!
AUGUSTISSIMA CASAREA MAJESTATIS VESTRA
Lipsiac,
Ipfis Idibu* Decembribus Cia Is CCXVU.
subjectissimu* L humillima devotioni«
servus
Michael Gottlieb Hansghius,
i

LECTORI BENEVOLO
5. P. D.
MICHAEL GOTTLIEB HANSCHIUS.
E Meritis Germanorum in Mathesin ut quaedam profari instituerem, antequam rationem Tibi L. B. redderem eorum, quo in editione hac prostita sunt: commodam mihi occasionem praebuit illud KEPPLERI pronunciatum in Epistola ad Tycho- nem secunda, quae est in ordine l x v i. p. 109. de M at h e m at i s vero decore unius Germani.®. Quod veritati consentaneum este, qui Migrationes &FataMathescos in variis gentibus cognita atque perspecta habuerit,fateri neceslum habebit. Cum enim disciplina haec, cui salus Reipublicae & commoda hujus vitse omnia, quibus si carere cogeremur, vix commodius brutis viveremus animantibus, maxima ex parte debentur, primam in Chaldoa sedem fixisset, in eaque diu latis esset exculta: in iEgyptum postea migravit, in qua ipsa regionis ad observandum opportunitas homines ad jucundum coelorum spectaculum invitabat: limites,Nili inundationibus turbati, ad Geometriam excolendam non invitabant tantum, sed necessitate quadam adigebant: Ars nautica vero, cui gens haec maritima prae aliis dedita erat, amplissimum ad excolenda reliqua Mathemata aperiebat campum. Non mirum igitur si Mathesis, accedente inprimis Regum munificentia, Obeliscos & Pyramides non magis ad pompam quam ad artium & scientiarum profectum ingentibus sumptibus extruentium, multo auctior, quam advenerat, ex^Egypto transfretaret in vicinam Grociam, ingeniis optimis storentissimam, a quibus comiter excepta & certatim non sine honestissima omulatione exculta est. Sed bellis & intestinis dissidiis inde expulsa in iEgyptum rediit, ubi sub Grocorum, Romanorum- que regimine per plura fecula, nunc ferventiori nunc remissiori studio expolita, in feväs Saracenorum incidit manus; a quibus indigne habita, cum diu in tenebris delituisset, id tamen impetravit, ut eorum auxilio in Hispaniam, indeque in reliquam Europam, adeoque & in nostram transiret Germaniam. In hac quomodo excepta, quoque ingenii fervore, laborumque patientia fuerit exculta, ut partium absit studium, Te,L. B. ex PETRO RAMO, sui & praecedentium feculorum historiam in Scholiis Mathematicis pertexente, quam ex me disce- . re malo. Equidem passim male audiunt apud exteras nationes Germani, quasi' sub sterili nascantur cado, & obtusa adeo pectora gestent, ut nihil, quod sublimius aliquid spiret, ab illis lperare liceat. Sed vindicat injuriam hanc abunde Divina Mathesis, quas, cum vix primos trahere spiritus coepisset in Italia, barbarie adhuc potissimam Europa: partem obsidente, prodiit in Germania cultior, dum GEORGIUS de P E U R B A C H, ä natalitio oppido, in Austrfe Bavarfeque confiniis sito, sic dictus, (familia: nomine non constante,) primam Astronomie (Astronomiam autem cum nomino, reliquas Matheseos partes, indivulso nexu cum ea cohaerentes, non excludo) post prisca fecula restaurationem molitus est, prout apud PETR UM GASSENDUM in vita E jus legi potest. Dignum hic in hac ardua provincia reliquit successorem, discipulum suum J O A N N E M M iiLL E R U M, : qui de Monte Regio, Franconfe oppido , REGlOMONTANVS : communiter dicitur, omnium feculorum Mathematicis oquiparandum, proferendum plerisque’ 1
* *
omni-

P R JE F A T I O.
omnibus, si ultra quadraginta annos vitam protraxisset, vel feliciori evo vixisset. Certe laudati RAMI judicio, Tarentum Archyta, Syracusie Archimede,Byzantium Proclo, Alexandria Ctesibio non justius quam Noriberga, ubi suam fixerat sedem, REGIOMONTANO gloriatur (*). Triangulorum,planorum eque ac sphericorum Doctrina, clavis ad potioremMatheseos partem , ipsi suam debet perfectionem. Sinuum ratio veteribus prorsus erat incognita. Diametro enim assumtaccx.aut ccc. partium, sexagenaria ratione porro laboriose dividendarum, Canonem construxere omnium in semicirculo subtensarum, qui tamen infra gradus dimidios non descendebat: operosissimum etiam calculum reddente molesta Romanorum eque ac Graecorum per literas supputandi ratione. At REGIOMÖNT A- NUS coeptam a Preceptore Sinuum doctrinam ut ad siimmum perduceret fastigium, primus omnium ausus est labore prorsus Herculeo Sinuum Tabulam condere, ad singula quadrantis minuta prima se extendentem, assumto radio 10000000. Excitatus tanto exemplo ER ASMUS REINHQLDUS Salfeldensis, Tangentium Tabulam superaddidit: cuiGEORGIUS J O AC HIM VS, a patria R H E TIC V S ^cognominatus, Secantium Canonem adjunxit. Germanis proinde debetur liber, cujus immensum per universam Mathesin usum etiam illi norunt, qui eam vix primis degustarunt labris, & per consequens, quicquid compendii, quicquid perfectionis calculo subtiliori inde accedit, iisdem acceptum ferendum. M on hic re- * ticendaest JO. NEPPERI Baronis MerchistomÜ! Scoti inventio Canonis mirifici. Logarithmorum: sed nec J O A N NIS KEPPLERI demonstratio eorundem : &adChiliadem numerorum vulgarium applicatio pretercunda ; nec BENJAMIN URSINI Sprotiani Silesii novus Canon Logarithmorum, adhibito radio octo ey-
. Civis Norimbergensis, oblitus videar, quippe qui praecipuus REGI OMONT AN I assecla fuit: Observationes ejusdem circa Meridianas Solis Altitudines: Norim- herge institutas, tantum attingam, qua: uti Astronomie verioris citra omnem controversiam fundamentum sunt, ita propter eas aTYCHONE BRAHEÖ Equite Dano (cujus Synchron! fuerunt, WILHELM VS & MAVRTTIVS, Landgfavir Hasse, cum CHRISTOPHORO ROTHMANNO & JWTO: BYRGIO, ob merita in Mathesin nunquam fatis laudandi) memoria perpetua oranique laude dignissimus ille judicatur. Hujus institutione & instrumentis in observando usus est JO ANNES SCHONERVS Carolostadii natus, qui observationes Walthe- rianas, cum NICOLAO COPERNICQ,Torunensi, communicavit, RHETICI jam memorati Preceptore, cui genuinas renafcentis Astronomie Hypothefes acceptas refert posteritas, tanquam hereditatem, cujus pretium adhuc ignoraverit ipse CQPERNICUS. TYCHO autem BR AHEUS^ Observatibnibus Waltherianis fundamenta motus Solis hausit, suisque pep annoy-bene mustofttam Fixarum quam Planetarum exquisitis Observationibus.auxit,-ut exinde JOANNES KEPPLERLIS Tab u las RUDOLPHINAS, que communi AstronomorumTMagio palmam.ad-' huc, reliquis omnibus preripiunt, incredibili labore construere , indeqg^ßpEIE- MERI DES (que REGIOMgNTANO pon quidem- primam originem', fest pre- sentem tamen formam debens:) deducpre potuerip, quas LAURENTIUS/E'IG H- STÄpiUS ubertus essprpsecutus» ' Quicquid igitur boni accessit; rei Astrpnymi ceexObtzryaMibus B R AH PANIS, id totum diligende KEPPLERIAN# ad- scribendum ,estf M .Illud.vero, quo se recentior Astronomia. pr^ veteri extollit,.
- j • s .. '{*) P» G,a s j e nd u 5 Prassi in Tychonis Vitärfl p, yo. Ellipses

P R /E F A T I 0.
Ellipses scilicet in locum circulorum intricatissimorum substitutas, divino KEP- PLERI unice debet ingenio. Quantam porro post Tychonem sideralis scientia ex Observationibus accuratissimis J OANN I$ HEVELII, Gedanensis; Solaribus maxime & Lunaribus, utilitatem ceperit, ab omnibus oquis rerum censoribus grata mente prasdicatur. . Nec minor manebit gloria Observationibus summa diligentia Norimbergo cele'bratis'a'G'EpRG'fO'/C'HRISTOP.H. EIMMARTO & Dn; JOANNE PHILIPPO WV Ü R ZELBAU (quem DEUS Astronom!«' bono adhuc longum servet!) quosjam laudatus H EVEL'IÜS in Prodromo Astronomie Gap. I. pog.4. ob singularehvindustriamin rebus coelestibus administrandis commendavit publico. Neque 1 etiam minora sunt Geimanorum in reliquas Mathematum partes merita : qua;'enim & quantain Music6S cultura rion praestitit AT H AN AS IU S K IRC HERUS* Fuldensis ? Qua; non A quantain instauratione Geographie tum PETRUS APIANUS clictuS BE N EVI Z, tum Senator ille Nori- bergensis BILIB ALD U S PIRGICHEIMERUS, & insignis ille ThalassiarchuS, e Patritiorum Noricorum pariter familia oriundus, NI ARTINUS BEHAIM,qui Tabula, quam condidit, hydrographica, in qua locus Insularum Moluccarum fuit designatus, Christophoro Columbo csterisque American detectoribus, navigationes suas rite instituendi viam preivit? Gerte GERHARDUS MERCATOR, GVILIELMI & JO. GVILIELMI Duo um j u l i a c i &; G l i v i te Gosmographusj prima ingentis operis, quod Atlas Major vocatur , posuit fundamenta * ut deinceps per J O- DOCUM HONDIUM ,. JOANNEM & GVILIELMUM BLAVIOS &JOANNEM JANSONIUM Belgas, in tantam molem excrescere potuerit. Architectura Militaris tantum;non in totum-vindicanda est Germanis, cum. ab his inventa sint tormenta beljica, ususque pulveris pyrii, & consequenter indo dependens modernapraxis oppugnandi defendendique munimenta. Imo & ipsa in hac scientia ab exteris edita opera, Argentoratensi Architecto SPECKLINO [am sub initium precedentis seculi librum de yarii generis Fortaljtiis edenti, inventionis 'gloriam debent. Ex quo> etiamTjLibl^] Ö-ANN.E. LIPPERSHElKl Vesaliensi, (PETRO BORTLLO id.ex Arcbicts Mddelburigensibus, ub! olim habitavit, in peculiari libro demonstrante) sub initium seculi xvi. inventi sunt:
.i n’ " ‘ - *1 • ■ ■.A*.;. •• ‘ 'r'V' r - 'U- . > ■ . . . . .
slcllärum nudo oculö incönlpi'cüarum, congeriem, quantam vix absque Tubis in toto liceat deprehendere: Coelo, mirandorum horum primis testibus.in Germania SIM ON E'M ARI Ö ‘ Gunzesihusa-Francbj inltalia autem G A L ILLO GALI- LJEl. "Mc minori adfniratibhc'afficiebaturidiim ä CElRisAoPTiÖRo SCHEU N E RO Minddheimensi doceretur , Solem ,’ mundi ocüium', non carere ingentibus maculis j multum ad negoMm lioc cbbercsite M A ^ O VEL8 ERO, Se* natöre Abgustario & JO ANNE I<EPPLTRCP, qüi; Mercurium pariter diu ante in Sole prodixerat conlpicieiidum, (qUejin etiam tum primus his ieculis observavit JOANNES R E MU S,‘ alias QUIETÄNE 1 S) & omnes ad intuendum hob^ spectaculum ; excitaverat pUbMe,<lpse : autem, ütmter cceliteaipectaret cominus* asino fere priuste mbrtali coilpoM TvolaVbrat. Galehdäria cüm liberanda essenrV
tot erroribus^5quibüs’ ; ädörnatiö ä Festdrüm'sitcröram,cohträ r äütbritatC'ni'Coricifi6- f rütti &:commuriiaomsiium vöta f ; aftiiCe Gbmputistarutn,- qqbz vbcM ; bscitänria^ subjecta^ sunt'koirrWk ad idi negotii J O AN N E M : - R E Gf Ö M Ö NTA N U . ** 3 Norim-
/

PR^F ATIO.
Norimberga Romam evocaverat; quo, G. TRAPEZUNTII filiorum invidia veneno sublato, solus CHRISTOPHORUS CLAVIUS, Bambergcnsis, sub finem Seculi x vi. tantus est vifiis, cui idem labor a Pontifice crederetur. Eundem tanti fecit JOSEPHUS S C A LIG E R, ut ab illo corrigi, quam ab alio laudari maluerit, Quid jam de invento acatis nostra; pracipuo & infinita; utilitatis Calculo Disserentiali &Summatorio dicam, nescio? Multum illum debere Germano laga- cistimo GODEFRIDO GVILIELMO LEIBNITIO Lipfienfi, fera demum, si qua erit, dijudicabit posteritas, ex publicata naturali vereque analytica inveniendi illum methodo - litemque de inventionis gloria, ortam Germanas inter atque Anglos, tot etiam prodaris in Mathesin meritis inclutos, procul ab omni invidia&partium studio, ex ipsa rerum gestarum serie,suum cuique tribuendo, ju- stiffime decidet. Quid dicam de Reruip naturalium scientia, ope Antliae Pnevmatica;,ab OTTONE de GVERICKE, Consule Magdeburgensi, adin- venta, mirum quantum locupletata. Sed ad hujusmodi sigillatim recensenda de- Icendere animus non est. Ignoscant igitur pneclane animce, qua; adhuc vitali hac aurafruuntur, & in id elaborant, ut hujus gloria palmam hactenus obtentam palmis cumulent, gentique sua; perpetuam vindicent, me illarum in Mathesin merita tacito hoc loco venerari cultu, qua; cum recensitis nec numero nec pondere cedant, & indies adhuc ab ipsis augeantur, uberrimam mihi alio tempore suppeditabunt disterendi materiam. De omnibus hisce Germanis luminibus, aliisque viris plurimis meritorum in Mathesin gloria claris, quorum vel sola memorare nomina Prsfationis nobis constitutos excederet limites, pleniorem ex Epistolis, qua; nunc demum OESAREIS AUSPICIIS ä me e Manuscriptis eduntur, hauries notitiam. Opus novum appellari jure potest, quod nihil editorum consulto illi infertum est. Quantum vires permiserunt animi corporisque, maturavi, editionem harum deliciarum Literati orbis, &, qua; Dei fuit gratia, intra semestre Ipa- tium, idque nondum adimpletum, feliciter absolvi; eo quidem fine, ut, cum deOperibus summi philosophi JO ANNIS KEPPLERIin universum tractent prsgustum prsberent reliquorum omnium, desideriaque illorum in animis Tter' narum veritatum cupidis, incenderent. Quamvis vero de felicitate illa, quod in
manusmeas madere volueritDivinaProvidentia huncManuscriptorumKEP PL E-
r i A n o r u m thesaurum, vere gloriari, mihique de fortuna Kepplerian/e hsreditatis gratulari possim: tantum tamen abest, ut adeo mihi sim sussenus. ut nihil prorsus operum hujus Viri desiderari posse credam, forte adhuc dispersum & latens in scriniis
aliorum,quo etiamResponsionesplurima:spectant,quas ipseKeppLERus vel conservare noluit studio, vel initio non descriptas recuperare non potuit ut potius ömnes Europa Literatos jam publica voce rogem, orem, atque obtester dienen tur, si qua norunt, vel ipsi forte possident, hujus Viri fragmenta & particulas' non quidem a toto divulsas, quo de, ne particula quidem unica, HEVELIo" possessore priore, teste, periit, sed separarim existentes , m publico? nssis con^ cedere. Lemper enim post messem uberrimam, spicilegio cuidam suus erit reii- ctus locus Ante vero quam L. B. ad Operis lectionem & Censuram admittaris,monendus es de qjiibusdam, editionem harum Epistöl arum concernentibus ’ Argumenta primo, quod. attinet, Epistolarum., ista non esse sterilia videbis etsi gravissimis rebus familiaria, etiam subinde misceantur. . Quodsi enim illa'rese- ' • cassem,

P R JE F A T I O.
cassem/non sene Epistolas, sed excerpta Epistolarum, contra institutum, dedissem. Feres itaque, L. B. Lquo animo, si forte quasdam tibi vulgaria & inutilia videantur, cogitabisque, quT tibi inutilia videntur, ab aliis utilia & ad Historiam Litera- riam pertinentia judicari. Quare sufficiet asquo rerum arbitro: in hoc fundo non steriles dominari herbas; sed utilislimarum inventionum uberrimum este proventum: quadam etiam, me non advertente, vel prorsus invito, irrepsiste. Ceterum stat sententia: nsenias cavillatorum atque obtrectatorum non aliter nisi generoso vindicaturus sum contemtu. Opus hoc sine erratis typographicis prodire non gloriabor, quamdiu meminero (obliviscar autem nunquam per omnem vitam meam) me hominem este: illud tamen asserere non dubito, illa non magni fore momenti, ut propterea laboris exantlati (maxime si quasdam marginalia, quL ipse non curavi, excipiantur) me pceniteat. En! quas inter relegendum oculis se obtulerunt vix alicujus momenti: pag. 21. a. 1.27. lege satius, 59. a. 1.32. motus pro mores. 64. b. 1 .29. libratur, 91. b. 1 .25. jo. Kepplerus pro Idem, 149. b. 1.2. commendate pro commendatus, 176. b. 1.49.Uranie, 182. a. I.46. prohibent, 185. a. I.25. devincias. 195. a. I.26 Spream, 207. a. I.25. Procuratorem pro Profectum, 219. a. I.38. ex pro etiam, 224. b. in margine lege: in concursu catheti incidentia cum radio reflexo. 294. a. I.44 responsoriarum, 1.49. charilsime, ziz.b.l.y. pro: & quidem fuerunt, lege; ut quidam ferunt, 320. b. 1.39. (ßcigoug), 1.40. puta, 335. a. 1 .31. KciTotfydoTrav, 338. b. 1.30. Jam quid si tuam, 376.2.1. 33. pro ccxxxiii. lege ccxxm. b. in Tabella adde Sal gemma:Epist. ccxxv. 388-b. I.34. potius, 408. a. 1.2 Ö.Trapetfogov, 414.a-l.36. Apro Ad, 405.ad.36. doroQxSi 483. a. 1.10.1626. pro 1625.536. a. 1.21. dic, b. 1.8- emersioni, 1.11. tanto. 601. b. sin. W Signa Kepplero familiaria retinui, quale etiam est illud Terras ®. Annorum seriem in ordinandis Epistolis sequor,npn tamen sine respectu Auctorum: quos primo secundum annos, quibus primas ad Kepplerum literas dederunt, disposui, tum singulorum literas reliquas secundum temporum seriem subjeci: quo me hoc consecutum esse confido, ut argumenta literarum continuo quasi filo co- hsereant. Nota tamen: primo, Epistolas lix, lxi, lxii. non quidem ad K E p p l e- r u m scriptas esse, sedadJuLiANUMMEDicES Oratorem Magni Ducis Hetrurias in aula Cassarea; continere tamen negotium ad Kepplerum sectans: secundo, inter literas Brenggeri Extractum addi ex literis ad alium datis, quod tamen, utpo- te observationem continens &Keppleri notis illustratum,p. 274. subjungere pla- cuit: tertio, Epistolam ccxci. este relponsionem ad epistolam ccxcii, adeo que sequi illam jure debuisse: quarto, quas Epist. cccclxxxiii. parenthesi inclusa sunt, margini in Manuscripto fuisse adseripta. Inscriptiones & subscriptiones interdum retinui non sine causa. Quod Auctoris nomen attinet, cum se ipsum promiscue subscribat per duplex & simplex P,ipse quoque in eo libertatem servavi. Ubique bona fide egi, nihil, quod alienum a mente auctoris senium fundere postit, scienter admisi, D E O & conscientia mea testibus. Ultimo loco subjeci Indicem, commentario quasi subinde illustratum, sub Introductionis in Historiam Literariam Seculorum xvi.&xvn. titulo: quod ex illo non poenitenda Virorum eruditorum, eorumque conaminum haberi possit notitia. Hxc te monere volui plurima inter avocamenta curasque domesticas, DEUMque, Solum Sapientem, per Jesum Christum ex intimis animi mei, intime commoti, penetralibus veneror, ut hunc laborem meurri cedere jubeat in Sui Solius gloriam & Publici emolumentum.

AD
AMPLISSIMUM, CLARIS SIMUM QUE
VIRUM,
MICHAELEM GOTLIB HANSCHIUM,
OPERA JOANNIS KEPPLERI AUSPICIIS CiESAREIS EDENTEM.
/T ? Ternas mundi leges, ccelique meatus,
£ -1—^ Et queis decurrunt tempora certa vias:
"Qualia nec solers Babylon , nec turgida Memphis Noverat 5 arcanis ingeniosa facris:
Unus te docuit^felix Germania> civis,
Uni naturam fic penetrasse datum.
Eudoxus primos ausus componere fajlos.
Successus Jlupuit protinus ipse suos.
DoBior Hipparchus dimensussidera ^ totum Exili tabula claußt Atlantis onus.
Aß hi quam vellent Keplerum discere: nullum Germano vidit Grcecia doBa parem.
AUGUSi UM venerare fUUM) qui munere tanto Devincit^ meritisfidera plenasuis.
^ Namque tuos cequat celebresyPtolemcee) favores:
Exprimit ajfeBus ille> Rudolphe, suos.
Cceteraficsimilis, GERMANI GLORIA SCEPsRI, Necßudiis minor est) C A R OLE ,QUIN T E 3 Tuis.
Sed "Tibi Kepplerus nunc grates debeat , Hanfchi >
Quales Kepplero Claudius ille refert. (*)
Obsemntlae'causa p.‘•
JO. JACOBUS MASCOU.
(*) David Palmins REPLER UMobnavatm insignem CLAUDIO Ptolm&Q oj>erm P TOL£M£ Um GER- - MANI CUM vocat .
; oc ' • JOANNIS

JOANNIS KEPPLERI P. 5 .
VITA.
rEf-antiquä (i) fk Equestris ordinis äpud GetmäftöS KEPPLE- P- ^ Ä RORUM» (2) sive CAPE L LARIORUM (3) familia est, ex^ £RÜ5 qua ortum ducit illud invidendum > Uti communi Patrias nostra Germaniae (4) ita in hac praserrim Wirtenbergias fuL (5) no- Gemita men, Vir omni laude superior JOANNES KEPPLE- RUS 3 primo Styrias Procerum, tum trium gloriosissimas memoria Imperatorum Augustissimorum D. RUDOLPHI II. D. MATTHIDE D. FERDINANDI II. nec non Ordinum Archiduca- tus Austris supra Onasum, tandemqüe etiam Megapolitani Fridlandias & Sagani Ducis AL BERTI Mathematicus prorsus incomparabilis, idemque in Universa Europa meritorum in Mathesin gloria longe celeberrimus > orbis Literati Decus immortale, cui fata servaverant, ut primus revelaret mortalibus
Jura polh rerumque Fidem > Legesque Deorum,
Nam, qui Tritavus fuit JO ANNIS, FRIDERICÜS KEPPLERUS virtutis luas rerumque gestarum gloria meruit, ut EqUCS AuratUS a SI GlS- MUNDO Romanorum Imperatore umt cum Fratre HENRico^^.
solenni ritu Romas in Ponte Tiberino crearetur (61 Factum id esse arbitror Anno quitum de
KEP-
ANNOTATIONES
AD
JOANNIS KEPPLERI
VITAM.
Oriundus
PLER
(1) LUDOVICUS KEPPLERUS JO. FlL. in Literis Supplicibus adCAiSAREAM MAJESTA-
tem FERDINANDUM II. Ultimo, inquit, loco Augustissimam CassiareamMa-“ jestatem V estram subjectissima mentis devotio-“ nc rogo, ut clementissime considerare ne dedignetur" servitia, non tantum Parentis mei ; led & Majorum lpfius u secundum Lineam reBam , usque ad mei Abavi Proavum ,"
Augustissimas Domui Austriacas fideliter«
praestita. „
(2) KEPLEROS etiam Misnia tulit, sed e gente alia oriundos, Epitaphio sequenti teste: olo Io LUI. Nascitur in Urbe Misenensi MARTINUS KEPLERUS« Non. Nov. qui literis operam dedit Argentorati & An-« degavi in Gallia: nunc instituit Principes illustres Indi " tiDucis Wolfgangi Palatini Rheni, Ducisque Ba-“ varis Filios, natu minimos. G, FABRICIUS An- « nal.Mtsn&Lib. ///.
(z) Ita vocaturProgrammate a Rectore Lc Senatu Academi« Regiomontans in exequiis LUDOVICI KEPPLERI PhiE&Med.D. Publice Propositi: quod benevole mihi communicatum ab Amplissimo Viro, Domino CHRISTIANO GOLDBACHIO,
Potentissimo Borussias REGI a Consilii*
Aulicis, tanquam charta ob raritatem fugiens, inferius justo loco Inferetur.
(4) JÖ. KEP PLERUS ita de se ipCo pJ04.it) Admonitione ^Bibliopolas exteros,praesertim Italos: Scripsi haec, Flomo GermamiS, more & Libertate“ Germanica *. quae quo major est, hoc plus fidei conciliat" ingenuitati philosophantium. Add. Epistola CCCCXIV .« pag. 643.
(f) J. K. Epist. LXX. pag. 123. Loco Magistratus mei, " cessante officio, jam agnosco PRINCIPEM ce
WIRTENBERGICUM (quem««
Dedicatione Mercurii sui in Sole PATRI JE SUM « Parentem vocat) vigore cum obligationis, tum Li-" terarum Reverlalium.
(6) LUD. KEPPLERUS in Literis aliis ad
Imperatorem D. FERDINANDUM II. humillime datis, Sc JO. JAC. BART- SCHIÜS JO. KEPPLERI Nepos, in Genealogia Kepple-. riana , quam ex Serenissimi Ducis Regentis Wirtenbcrgici DOMINI EBERHARDI LUDOVICI, Domini mei elementissimi technophylacio mihi humanissime communicavit Vir Cl. j 0 ANNES SCHUCKAR- D LIS Serenissimi Ducis Wirtenbcrgici Antiquarius meritissimus MARTINUS CRUSIUS Epist.
LII. pag* SS- qu> tamen in eo memoria labitur , quod HENRl cllM illum KEPPLERUM pro Avo 7 0 - ANNIS paterno venditat: cum FRIDERICI KEP PLERI JO. Tritavi frater fuerit. Add, ipse KEPPLE- a RUS

ii JOANNIS KEPPLERI
JErx Dionysiana: supra millesimum quadringentesimum trigesimo secundo (7), quo Imperator SIGISMLINDUS Francofurti ad Moenum jam Anno c 1 0 c c c c xi. die xx. Martii electus (8 ) Romam demum venit Mensis Maji die xxi. in ipso Ascensionis Festo, & coronatus est in Festo Pentecostes die xxxi. Maji, etsi jam Anno cid ccccxiv. in Italis confiniis fuerit, Diplomate teste apud G. G. pr-anti LEIB NITIUM in Cod. Jur. Gent. diplomatico (9). Filius autemFRIDERIC 1 , CASPARUS KEPFLERU S Prsfecti Veredariorum Imperii splendido functus est munere Wormatis, in Libera Imperii civitate ; illo tempore, quo
D. MAXIMILI ANUS I. ad Filium suum PHILIPPUM I.
Hiftaniamm Regem> qui ducta Anno cidccccxcvi. in matrimonium
JOHANNA, FERDINANDI CATHOLICI & ISA-
BELLiE Filia, regnum hoc Domui AuftriaCSB acquisivit, maximo cum apparatu Legationem splendidissimam instruxit; cui si non ipse interfuit; plurimum tamen prudentia sua & dexteritate ad eam adornandam contulit (10). Reliquit hic Filium sui similem, nominisque simul ac virtutum paternarum heredem SEBALDUM KEPPLERUM: qui licet civem egerit Norimbergs (11) & privatum; avitam tamen gloriam vits innocentia conservavit. Hanc vero Filius ejusdem nominis SEBALDUS II. JOANNIS nostri Proavus mirifice auxit, stipendia merens sub Nepote D. MAXIMILIAN I I. & JOHANN JE Filio CAR. OLO V. Rom.Imp: cujus fortitudo, durante gravissimo illo bello contra FRANCISCUM I. Gallis Regem quam maxime eluxit (12) in prslio Ticinensi Anno cid io xxv. commisso, cum Ticinum Gallus per totam hyemem obsedisset, ipso die CAROLI Imperatoris natali, qui erat xxiv. Februarii captus & postea in Hispaniam abductus ; siliisque suis hereditariam quasi reliquit , ADAM O natu maximo, SEB ALDO dein & DANIELI, tandemque MELCHIOR! natu minimo. Quatuor enim hi fratres in militaribus officiis
tam laudabilem, Fratris CAROLI V. FERDINANDI I.
Imperatoris Filio D. MAXIMILI ANO II. Imperatori navarunt operam: ut non tantum honorifica prsclarorum in patriam meritorum testimonia; sed immunitates etiam & privilegia consecuti fuerint Nobilitatis eminentis, qus inter tum jus investiturs de Feudis Regalibus secularibus sque ac ecclesiasticis, tum jus constituendi judicia disertis verbis adducitur (13). Hos inter Avus JOANNIS, SEBALDUS hujus nominis III. Wils natus cid id xix. (14) in Patrias suT Consulem postea emersit: Vir prudens, celebris,sine eruditione felix, septem marium & quinque femellarum ex CATHARINA MiiLLE- RIA (15) parens ; honores in media astate adeptus, omnes magistratus gessit; gravissimis pro conditione patriae negotiis admotus, gratus maxime Nobilitati, ma-
f narumque opum fortuito & ex testamento in senectute heres (16). Hujus inter ilios HENRICUS KEPPLERUS, JOANNIS Pater Anno cididxlvii.
die
RUS Efifl. CCCLXXXFII. p. 607. ubi noto discrepantiam quandam a Genealogia laudata, in permutatione nominum HENRlClSc FRlDERtCl, duorum kra- ttumde KEPPLER: nisi hanc pronominum transpositionem Amanuensis olcitantiae tribuere malis.
{7)inEpistola CCCLXXXFII.p. 607. pro ciaccccxxxir. extat numerus rotundus c t d c c c c x x x.
(8) SE THUS CALVISIUS in Opere Cbronolo- guo p. 77 7 - ö' ?S6. Ed.sec. Er.mcof.ad Od, 1620. sol .
(?) Part.hp.d07.
v (io) Genealog. Citata Lit, C.
(n) J. K. in literis autographis ad Senatum Norimber- genfem : item Genealogia citata Lit, D.
(ir) Geneal. cit. Lit. F.
(iZ) Geneal. cit. Litt. J. K. L. M.
(>4) JO.KEPPLERUS in Uteris ad Senatm N'9- rimb.& in Investigatione Thematis Avi sm. MSS.
(>;) Geneal. cit. Lit. K.
(16) J, K. in Investigat, Them, Avi siti. MS.

III
VITA.
die xix. Januar. i.H. 30'. WiliE pariter natus est (17), & cum copiis Wirtenbergicis primum in Belgium concessit, Decurionis ( Corporal vulgo dicitur) munere fungens : sed haud ita multo post sub auspiciis Ducis ALBANI Signifer, Anno cio id Lxxni. talem se praestitit, qui in Bello maritimo Neapolitano, Duce Comite LODRONIO (18) adversus ANTO NIUM Portngallum (19) insulas Canarias obsidione prementem, cididlxxxix. Centurionis locum cum Eam laude tueri posset; donec tandem, impetrata dimissione, cum cohorte sua Patriam ^ NRl ' repetiturus diem obiret in confiniis Civitatis Imperialis AugustasVindelicorum (20). '
Nuptias hic HENRICUS KEPPLERUS celebravit Anno cid id lxxi. die xv. Maji cum lectissima Virgine C AT HARINA GÜLDEN MAN NI A MamcA- annos tum xxiv. circiter nata(21), M E L C HIO RIS GiiLDENMANNI (22)
Filia. His parentibus in hanc lucem editus est Vir Maximus J O A N N ES dei/. KEP PLERUS Anno Reparata Salutis supra millesimum, qumgentesi-^^' mum septuagesimo primo, die Jovis, qui erat mensis Decembris dies xxvn. Jo- na f citur anni Evangelist^ in Fastis sacer 2. H. 30 (23) . Verum quemadmodum 'iTlxxi
Septem urbes certant de gente infignls JJoTHGVl^ die xxvu.
Smyrna , Rbodus , Colophon , Salamis , Chios , Argos , Athena; unaquaque magnum hunc filium, & cum eodem laudem etiam ejus partamque gloriam sibi vindicante : ita & de Summi KEPPLERI Patria certamen; non quidem septem inter Germania urbes, sed inter duas praecipue, easdemque non procul ab invicem dissitas civitates, Wilstm & Leonbergam_, Nostro gloriosissimum exoriri posset. Leonberga olim arx jam civitas est non infimi ordinis in ducatu Wirtenbergico, arce Principis speciosa insignis, sita ad fluvium Glems, ab EBERHARD O quondam Comite civitatis privilegiis donata Anno cid cc xLvni, occidentem versus a Ducali sede Stutgardia unico cum dimidio milliari ,a Tubinga ad septentrionem tribus cum dimidio milliaribus, & a Wila unico tantum milliari plagam versus collateralem (Nord- Ost) distans, in qua ex gente KEPPLERIAN A plurimi magistratus gesserunt; eosque inter & SEBAL- DUS KEPPLERUS ConsulReip. Leonbergensis regens, &Academise Tu- bingensis Curator, cui Genealogiam, aliquoties jam laudatam nuncupavit JOANNIS ex Filia Nepos JOANNES JACOBUS BARTSCHIUS; quam
Decembr.
a 2
maxi-
(17) IDEM in Lit. ad Senatum Norimb, citatu; & in Themate Patris MS.
(18) Puto esse HIERONYMUM LODRONIÜM, cujus meminit THU ANUS Histor.Lib.LXX. pag. 404. Ei. Genev. 1620. in fol.
(19) ANTONIUS hic erat LUDO VICI., Filii J O H ANNIS III. Portugalliae Regis, nothus filius, qui cum regnum illud invasisset, plebis magis quam Nobilium auspiciis Rex declaratus, d. PHILIPPO II. Hispaniae Rege, CARO LI V Imperatoris ex IS A- BELLA sorore LUDO VICI, ANTONII illius Patris, Filio, ad Alacantaram oppressus, regnumque Por- tugallis Castellae Regno subjectum est. Legi potest THU ANUS Hiflor. ub. LXX.p. tfi.fiqq.
(zo) Geneal. Cit . Ut.aa.
(zi) J . K. in Investigatione conceptionis SUI: St in Themate Matris MSto natam perhibet cid p xlvii. d. vili. Nov. 8 H. o'.
(«) J. K. in Themate Avi materni MS.: natum dicit CP 13 xiv. motuum cid id ci. d. vii« Jan./, p .
(r;) Testis est ipse70. KEP PLERUs amni ttctptl ons major in Themate proprio tnanupropria scripto , & in
Investigatione Conceptionis SUI MS. Corrigendus proinde erit PETRUS GASSENDUSde Vita Tychonis Lil>. V, p.ijfm ponens Horam 1, 30', qui tamen scire haec adeo accurate non potuit, cum a documentis necestariw haud fuerit instructus. In Prafatione enim ad Tychonis Vitam conqueritur publice, fc documenta ad descriptionem Vitae Magni illius jO.KEPPLERIa Filio LUDOVICO KEPPLERO obtinere non potuisse, licet ad jO AN« NEM HEVELIUM Gedanum eapropter literas dederit, ut pro ea, quae ipsi intercedebat cum KEPPLERO, Regiomonti vivente, amicitia, obtineret ab ipso, quic- quid tum ad pleniorem Vitae TYCHONiSillafcatio* nem, tum ad Vitae ipsius KEPPLERI accuratam delineationem faceret, quam vel seorsim vel conjunctim cum TYCHONIS Vita edere in animo haberet. Corrigendus est etiam ipse Filius KEP PLERlnostriin Synopsi Vitae paterna; manuscripta diem natalem ponens xjcni.Dec.? H. 3 - , 8 / » cum tamen certum sit, Anno cid idLxxi. diem JohannisEvangelistae,qui estxxvn. Decembris incidisse in diem Jovis, & anno sequenti ob intercalationem in diem Saturni 3 adeoquesi KEP PLERUS natus esset ciä id lxsci. d.xx 111. Decembris,no» esse natum die Jovis, sed die Soli».
i

IV
JOANNIS KEPPLERI
maxime autem miraculosa mulieris (cujus corpus ita coaluerat, ut humi reperet innixa scabellis palmi circiter altitudine) sanatione superiori saeculo nobilitata* Cujus quidem miraculi sufficientia documenta hodienumin templo Leonbergenst servari, nuperrime ab oculato eorum teste, Excellentissimo TubingensiumMathe- matum Physiaeque experimentale Professore Domino JO.CONRADO CREILINGlOper literas humanissimas edoctus sum; cui etiam distantias Leonbergae a Wila Locisque circumjacentibus me debere gratus agnosco, publicaque voce prodico. (24) Wila Civitas est Imperialis ad Wormatum fluvium sita, & a F R. I D E RJ C O 1 1 . Imperatore privilegiis suis donata , unico distans milliari a Leonberga versus plagam collateralem, {VVeft gen Süden ) Tu- binga versus Septentrionem tribus cum dimidio milliaribus, a Porta vero Herci- niL duobus cum dimidio milliaribus ad plagam ( Süd gen VVeßen) sub Elev. Poli secundum KEP PL ER UM quam proxime 49 0 , vel 48°, 54, ex Creilingii autem laudati observatione 48°, 49', longitudinem agnoscens 2 9 0 , 7': clade illa insigni, tanquam charactere quodam, in Historia illustris, quam perpessus est exercitus conrcederatarum civitatum imperialium Rheni, Svevit Bavarbe&Franconise tempore W E N C E S L A I imperatoris, subsecuta mox An. CIO ccc lxxxiix. celebrati illius fcederis dissolutione* (25) Utraq ue sane pro vindicando sibi hoc Decore, argumentis certare posset, quam maxime lpeciosis, palma utrinque dubia manente : (26) nist testis adestet ipjse KEPPLERUS,quo nec incorruptior nec integrior alter
esse
(14) add. MATTHIAS BERN E GGERUS m tpistolis ad WILHELMUM SCHICKARD UM p. 133, quo loco Descriptionis hujus miraculi publicis typis evulgata: mentionem injicit,
(25) CHRIST O P HO Rll S LEHMANNVS in Chronico SpirenstLib, VII. c. 66.p. $31). c. 6g.p. 843 • GEOR- GlltS FA B RICIUS in Originum Saxonicarum Libi VI. p. 662.
(26) LEONBERG A sequentia pro se adducere posset argumentorum pondera quod (1) KEPP LERIAN A FAMI LIA a multis saeculis ibi nota fuerit, plurimique exKEPPLERIS citra dubium Leonberga oriundi sint: (2) quod temporibus HENRICIKEPPLERI Patris J O HANNIS Reformatio Ecclesiarum Wirten- bergensium plenaria contigerit; quam secessio Catholicorum atque Evangelicorum a se invicem exceperit: cum itaque Pater KEP P LERI Evangelicorum partes sequeretur, Wilae amplius hoc rerum statu degere non potitis set; sed vel Magstadium in pagum jurisdictionis Wirten- bcrgicas unius horae circiterlpacioaburbe imperiali Wild distantem, & immediate quidem, hi fallor, ad Praefecturam Boeblingensem, mediate autem, una cum aliis locis circum circa Wilam sitis, ad Praefecturam Protectorialem {Schirms- Vogtey vulgo Vocant) Leonbergensem spectantem, ut hinc in agro hoc Leonmontano nati communi hodienumse nomine Leonmontanos dicant, velLe- onbefgam se conferre ncCeffe habuisset : (z)quodlicet KEP PLERUS fuisset natus Wilae, sacris tamen Evangelicorum ibidem non potuisset initiari; unde probabile fiat, eundem Vel Magstadii , vel Rentings vel in vicino quodam alio Loco Wirtenbergicte jurisdictionis esse & natum & baptizatunr! (4) quod KEPPLER US ipsein scholis inferioribus fe constanter vocaverit Lconmontanum: (5) quod se JViknfim interdum potuerit vocare, intuitu vel stipendii, quo Wil en fes in Academia Tubingensi fruun- tur, vel Patris, qui tempore nati KEPP LERI nostri Wi- 1 am cum Leonberga nondum commutaverat (d) quod Avus ipse, eum Magstadii esse natum affirmaverit. Vid. Epifi. CXLVII.pag. 220: (7) quod filius LUD OVIC US in Synopsi citata locum ortus Patris dicat fuisse Leonber-
gärn: Natus, inquiens, JO. KEP PLERUS Leoberga in Wirtenbergia: ($) quod licet natus esset WiU, receptus tamen fuerit innumerum AlumnorumWirtenbergcnsium; Consequenter reputatus pro genuino Wirtenbergensi: (9) quod cum Pater jus civitatis obtinuerit Leonbergae, idemque ipse Filius voluerit renovatum cia o cxxv. (SCHICKARDUS in Epistolis ad BERNEGGERUM p. 41,42 A) & filius fuerit educatus in Wirtenbergia, usque dumGnecium vocaretur, ipfequc fe ideo PRINCIPI silo ad reditum obligatum profiteatur: (videnum.y.) meliori eum jure Leonmontanum quam Wilenfim&,c\. IVILA & contrario ad adducta haec argumenta sequentia posset reponere: (1) quod, non obstante, plurcs ex Gente KEP- PLERIANAe Wirtenbergia esse oriundos; citra dubium tamen Avus & Pater JOH ANNIS WilL nati fuerint; proavus autem Norimbergae; atque hinc posito etiam, non concesso, KEPPLERUM Magstadii, vel alibi in vicinia natum esse ; tVilenstm tamen esse ; cum Filius civitatem ex qua Pater ejus naturalem originem ducit , non domicilium sequatur per /. 6. §. i,js. ad Municipal : (2) quod, etsi KEP PLERI Pater Evangelicorum partes fuerit secutus t filius tamen Wilae nasci, & in vicino pago Wirtenbergico Magstadii vel Renninga, baptizari potuerit: quod autem Wila fuerit natus, ipsum testari; nec adesse rationem, cur,testimonio huic proprio in literis ad Magistratum Evangelicum extante fides denegetur: (;) quod KEPPLERUS fe vocaverit quidem Leonmontanum •, sed judicio nondum maturo: postea vero in virili te täte se Wiknfim dixerit iyium.y 7.) (4) quod pateat ex testimonio, [num. 27.) KEPPLERUM se intuitu ortus dixisse Wilenstm} etsi unius causarum im- pulsivarum positio, non sit reliquarum exclusio: (5) quod testimonium Avi ex incerta alterius 'relatione haustum., cedat merito, testimonio manupropria Nepotis, de cujus patria controvcrtitur, scripto: (6) quod Filius, non possit testari contra Patrem, in re facti, cujus notitiam certiorem habere pater praelumitur; & quod qui intempq- re ortus Paterni citra dubium aliquidhumani fuerit pas sus; cum fundamento praesumatur etiam in loco «jcy- foAoyav, inprimis praesente manifesto in contrarium te-
stimo-

VITA. v
esse potest, in conservato autographo quodam Literarum ad Senatum Norimbei- gensem datarum Wilä 3 ortus fui fortunam asserens. (27) Manebit nihilominus Leonbergse non minor educationis gloria: cujus intuitu non tantum ab aliis Leonmontanus dicitur; (28) fed& ipse interdum ita fe subscribere & vocare
stimonio t (7) quod nihil sibi präeter solum Ortum Viri, dicet; reliquam autem cx Civis hujus educatione glori, am Leonberga in solidum Iponte cedat t neque repugnare poslitj si beheficiotum in ipsum collatorum relpectu e* * undem sibi in totum asserat.
(r/) En testimonium J O. K E P t L E RI , de cujui „Patria agitur, manuproprii scriptum j ita habent i Elapsi „sunt praeterita iv. Januarii nonaginta & octo anni ex „ quo Proavus meui Sebaldüs Kepner (cur h pro 1 scri- „pserit divinando assequi non possum) Literas OrtUs sui „aNobili Senatu Norimbergensi accepit, in quibus ipsi »«Patris frater Henricus Kepner , Civit pariter Norim.
»> bergensit, cum aliis testibus, hanc suppeditat notitiam.
Fratres de KeppleR.
Fridericus H e N r i c u i.
non
quod natus sit Patre Sebaldo Kepner, qui a longo tem-“ poreNorimberg® consederit,optime audiens Lcc, qui-" bus cum literis dictus Proavus meus in Willanam ci-“ vitarem concessit, in qua Avus meus Sebaldus, pater" meus Henricus, & E G O nati siimus i postea in Ducatu Wirtenbergico educatus, &absolut's studiis meis adof-" ficia Procerum Ducatus Styri®, tandem autem Anno‘ k eio id c ab Imperatore R.U D O L PH O» ad sol- u licitationem celebris Tychonis Brahei, in aulam Cae-" saream evocatus sum. Qu® quam optime consentiunt"
cum Genealogia Keppleriana* quam quatenus
ad Nostrum spectat, hic subjungo:
C a s p A R U s,
t---- - - - x
Sebaldus Noribcr- Henricus,
g® consedit.
1-— A - 1 ---"i
Sebaldus, V 7 ilam Joannes.
concessit Noriberga re. licta 1522. Cire,
j—- a- - - - - 1 ——--— -/ '
Adamui, Sebaldus, Daniel, Melchior, EVAj Anna, Elijabetha, Agnes, Ursula. Wil® natus Uxot CarhaR.
Mülleria.
«-—— ^ — -‘ ■ is --- - ■■■ — " ----■-- - -:-
KuNieuNDA, Catharinä, Henricus, Ludovicus, Fridericui, Anna Maria.
^il® natus.
Üxor; CatharinA Güldenmann iA.
JOANNES, N, Henricus, Christophorüs, Vid. Margaretha, Vid. XVil® natus 1571. Epist. XLV. XLVl. Epist CCCCXLVI.
Uxor I. Barbara Mülleria de Mühleck.
Uxor II. SusAnna Reüdingeria.
■ — -—.
1) Henricus,! 2) Susanna,! 3) Susanna, 4) Fridericus,! 5) Ludovicus M.D, 6) Margaretha'Regina, ! 1616,
' 598 .
» 599 -
i6ol.
1604.
1607.
Marit. II. MartiNus Hyllerus
—i
Marit. I. J a c o b us, Bartschius, Med. D.
f-'-:- - -s r*
l)J o.Jacobus, 2)SusannaMaria, 5)Jo.Gottlieb, f 4 )Naxhanael, 5)Anna Marit.Go XtfRieö Mar.PAU-
GüntüeRus, Senator lus Elpe-
Laubanensis insupe- Dus.
riori Lusatia.
7) CathaRINa, f 1617.
8) Sebaldus, i6ip. p) Cordula, 1621.
10) FridmaruS.
11) HildebeRtüs, 1Ä2J»
12) Anna Maria, 1630,
Uxorl. AnNA (*) Reimeria. Uxor.II. Anna deTHORHACKEN,
i)Süs. Elisabetha, 2) An. Barb ara, 3)Fridericus, 4)Anna ChrisxiNa,
1) Susanna Sophia, 2)Doröthea, 3) CNristina Maria,
4)Gottfrid, 5) J o ann a, 6) RosiNA, 7)JoaNnes Jacobu«.
(*) Maria habet Programma in obitum Ludovici Kepfleri, quae Matthajj
R e 1 m e r 1, Gr®c. Ling. in Acad* Regiotnontana P. P. fuit Filia.
(*8) ita'vocat GEORG 1 US ERASMtlS L. E.de ZERNEMEL inEpistola, quani subjungo :
GEO RGillS ERASMUS B. DU ZERNEMEL jfOANNI KEPLERO.
En, quo natus ßum, annum nüllesmum , quingentesimum sexagesimum septimum , Januarii diem vicesmum sextum , syli antiquioris 1 heram detimampomeridianam ! En casum i nam A. C.fti ti XCt die Xm Martiisylirecentioris horia pomeridianis , quo decurrendo, graviter lapsus sum , nihil quam oculo , vel potius circa, oculum (id quod tamen postea b facili

VI non
JOANNIS KEPPLERI
_ dubitavit (29): puer quippe quatuor annos natus erat, cum Pater Willanaj
civitati renuncians Leonbergas fixam sedem eligeret, ibidemque ^des emeret (30). Et quemadmodum nemo sane Wirtenbergiae maximorum in ipsam meritorum O. JOANNEM BRENTIUM dubium reddidit, utut etiam Wilje natus fuerit (31) : ita pariter Magnum JO ANNEM KEPPLERUM Wir- tenbergias vindicabit jus civitatis Leonbergensis a Parente jam obtentum, totaque vita; atque studiorum ratio, in sinu Wirtenbergia;, tanquam matris indulgentissi- mx, inde ab anno statis quarto exacta. In ortu KEPPLERI id quam maxime Septime, notatu dignum invenio,quod septimeßris parius fuerit, fietusque masculus quidem; jiris par- fiddebilts & properatus (32): singulari scilicet divius sapientis documento, qus ad m: opera in hisce terris perficienda organis uti solet abjectis primo intuitu & immaturis quasi, ut solam DEO gloriam tribuere discant mortales. Parentes primum hocce divina; bonitatis pignus tenerrimo, ut prosequerentur amore, omnino decebat: sed Pater castra secutus, Filium materns curs reliquit (33); mater autem, tantam, quantam par erat, prolis curam gerere non poterat, sub idem fere tempus -r-1- peste laborans (34): divins igitur providentis in deploranda hac rerum domesti- lxxii. £ arum p ac - e KEPPLERUS noster potissimum curs fuit: ut hoc ipso etiamdo- fxxui ceremur exemplo; organa divins gratis hodienum in mediis sspe calamitatibus,' privatis sque ac publicis mirifica ratione conservari, ad exequendum suo tempore opus a divina sapientia prsstabilitum. Certe Mater KEPPLERI domi du - risßme habita inhumanitatem socrus mariti sua pervicacitate haud multum superans
secuta est maritum in Belgium, filio suo unico domi relicto (36). Filius hoc ipso matris abitu infelicior, sine dubio Avi Paterni, qui adhuc in vivis fuit cididxciv, annum statis agens septuagesimum quintum (37) curs potissimum commissus est: D ! EO tamen hoc magis curs fuit, qui ipsi m periculosissimis etiam morbis po- th r? tenti suo adfuit auxilio, Parentum vicem abundantissime compensans. Factum ^xjv : enim in absentia Matris, ut ex variolis gravissime sgrotans & duriter habitus pagrum abesset, quin illis enecaretur, nisi divina gratia ipsum amplisicends sus glo
agrotans
facili opera curatum fuerat) Iasiis. Pervelim quid de coti - jugio augureris. Gratissimum certe mihi fuerit , quicquid diligentia aut laboris , idque quamprimum , mea tausa posteris. Naboda judisium ubi Tuum habuero, perlegendum
Tibi transmittam , atque de ea quoque conditione , qua de inter nos sermonem contulimus , interim curabo , ut certum aliquidscias. Swerdberga Calend, Nov. cid id xcv» Inscriptio:
Eruditione moribusque prastanti Viro M. J OHANNI KE PLERO LEOMONTANO Gracii Styriain Gymnasio Provinciali Matbematum Profesiori.
ns
B REKTIÜS (Praepositus Stuttgardianus) fulgentis-“ simum novi, mox etiam in Religione seculi Lumen: “ qui Anno cid id lvii. fuit £ collocutoribus Augustanae “ Confessioni addictis, in colloquio Wormatix,Praeside“ JULIO PFLUGIO Episcopo Naumburgensiittsti-“ stuto : Catcchifmi vero Explicatione per Ducatum“ Wirtenbergicum recepta, hec non Confessione tenbergica nomine Ducis CHRISTOPHORl cid iD lii“ Concilio Tridentino exhibita, & contra PETRUM (t d SOTO peculiari Apologia defensa meruit Nomen“ REFORMATORIS WIR TENBERGIjE > alia» etiam conscriptis in Libros Sacros utriusque Testamenti commentariis celeberrimus. Obiit cididlxx. die XI.
(29) In Albo membranaceo inclutae Facultatis Philosophie» Tubingcnsishaec habentur: Anno cid Idlxxviii die xxv Septembris creatus fuit Baccalaureus Decano M. GEORGIO BURCKIIARD 0 Professore Dialectices, Promotore M. ABELE VINARIO Musico, JO ANNES KEPPLER Leonmomanus, locum obtinens inter lii Candidatos xxxvm: & in Illustris Stipendii Theologici Tubingensis veteri testimoniorum Libro, constanter legitur; M. JOHANNES KEPPLER LEONMONTANUS bene respondet & condonatur.
(30) J. K. in Themate suo: Anno clt It LXXV- Pater Villana civitati renuntians, Leonbergam si coMulit-, ides eniit.
(31) S. JO. ÜLRtCUS PRE GIZER ÜS inSv&U & Wirtenbergia Sacra p. tu. 145.295. Anno mccccxcix in Oppido Svevi« Wila, die xu Junii natus J 0 ANNES
Sept. »tat. lxx.
(32) ]. K Epistola ad Deckerium Profesto S. Matthab Apostoli citttcvuscripta: Ipse qui h»cscribo septime- <S stris partus sum. IDEM in Investigatione Conceptionis SUI t quam factam ponit cid dlxxi. die xvi. Maji H. 16.27', eo quod abortus matris fcetusque editi Imbecillitas tollat suspicionem anticipat» impr»gnationis, atque hinc dies conceptionis, rectehuptiis postponatur, inter alia: natus, inquit, sum exterricineus, xxxii septimanis, sive ccxxiv. diebus horis x, die Jovis post conceptionem,
(;;) J. K- in Revolutione Anni clt P-XX III. & cid id l xxiv Patrem jam Mense Novembri Anni cid id lxxiv in Belgio sitisse annotat.
( 34 ) J- K- i” K A- clt b LXXII. & ch ti LXXIU.
(35) IDEMl.c.
(36) IDEM in R. A. ch D LXXIV. fis ch ItLXXf ■
( 37 ) IPstM in Themate Ari Mawstrigto,

VITA.
vii
servatura mortis faucibus eripuisset (38). Anno sequenti Parentes e Belgio re- cI > i> duces filium adhuc ex variolis sgrotantem inveniunt (39). Cujus quidem morbi LXXV: tanta se exseruit malignitas, ut ä manuum truncatione vix ac ne vix quidem liberari potuerit (40). Accedebat loci mutatio, quam ad hunc annum refert ipse KE PP L E R U S (41), quo Patrem Willans civitati renunciasse, Leonbergam se Leonhr- contulifle, ibique sdes emisse asserit. Sed anno supra millesimum quingentesi-g^^'
nium septuagesimo septimo, prima jacta sunt profunda; illius doctrina; fundamen ta, ex quibus, sequentibus annis femper magis magisque auctis, admirandarum ii -lxxvii. larum veritatum ä Nostro detectarum successu felicissimo exurgere potuit sedifi*-^ n * w ** cium. Nimirum, pro more in Wirtenbergia recepto, Parens filium huncce siium, *
ignarus adhuc quam magnis a DEO servaretur ausis, in ludum misit germani--^«/,«, cum (42), ut prima literarum elementa addisceret, & deinceps in Coenobio ali quo, in quo studia, qua; vocant, humaniora quam maxime doceri solent, ad altiora ^' prsparatusTubinga; tandem coeptum studiorum cursum feliciter absolvere posset. Peculiari enim quodam jure SERENISSIMIS WIRTENBERGIAS DUCIBUS immortalis hsc debetur gloria, quod Bonorum a Piis Majoribus gloriosissima memoria Ducibus, CHRISTOPHORO maxime & E B E R- HARDO III (43), non nisi piis usibus consecratorum solicitissimi fuerint Conservatores & Administratores munificentissimi. Ubi enim locorum, obsecro, in Germania provinciis majori cum zelo Monasteria, qus vocant, reformata in auspuih Scholas Monasticas mutata videas, quam quidem in amplissimo Ducatu Wirten- bergico ? T estantur id sane xiv illa Coenobia, qua; hodienum ä Serenissimo Patris Patre munificentia Tanto Principe digna foventur. Ubi locorum in Germania hxc Ecclesia; & Reipubliae plantaria majori sollicitudine conservantur, quam quidem in ditionibus Wirtenbergicis? Testantur id sene Abbates sereris. doctrina & pietate clari, & Prsceptores etiam Monastici, qui Professoribus Illu- WMOiJMtf stris Gymnasii Stuttgardiani dignitate pares habentur (44), suaque auctoritate & industria hodienum efficiunt, ut in Monasteriis illis vigeant pietas & morum honestas, juvenesque ad studia Academica maxima dexteritate prsparentur. Ubi locorum majori liberalitate optima ingenia aluntur, quam quidem in Wirtenbergia? Testantur id sene tot Alumni Ducales, quibus non tantum de victu & amictu librisque necessariis in laudatis Monasteriis prospicitur, donec in Illustre'illud Stipendium, sive Collegium Theologicum Ducale, quod Monasterium olim fuit Augustinianum, recipiantur, ex quo, velut ex equo Trojano, & olim prodiere & nunc prodeunt Viri tum Patris prsclarissimam prsstantes operam, tum in regiones longe dissitas honorifice evocati donis suis divinam apud exteros etiam glori- mmn- am promoventes: sed & in celeberrimum illud Collegium ex Monasteriis trans - ber &* latis tam paterno Serenissimi DUCIS providetur animo, ut nihil habeant, quod vel in mensa, vel inhabitatione commoda & amoena, vel in privata institutione, vel in lectionum auditarum repetitione, vel in exercitiis philosophicis ac theologicis, vel denique in sedula atque indesinenti inspectione jure desiderent. Quam in bonas Mentes, artesque liberales singularem DUCUM WI R T E N B E R GI- ducum CORUM indulgentiam una cum sengvine in Serenissimum Wirtenbergia & Tecc^e Ducem hodiernum, Dominum, Dominum EBERPIAR- DUM CUDO VICUM, Dominum meum clementissimum, (quem ut NUMEN IMMORTALE Provinciis suis, immo Germanis uni-
b 2 veris
08) IDEMinR.A.chhLXXIV. & e b tiLXXP\
(39) LÜDOV. KEPPLERUS in Synopsi Cit.
(40) JO. KEPPLERÜS I.C ,LUp, KEPPL. I.c. (41
(41) IDEM in R. A. th D tXXVlL QfFILIUStc
(43) CL.DN.M. GEORG. CONRADUS PREGI-
ZERUSin Supplementis Svevk & Wirtenberm Sacra, Parentis fui p. 242. & 246, 6
(44) IDEM l. c.p.jfa

VIII
, JOANNIS KEPPLERI
versie cum tota Serenissima Domo longum,servet, est, quod precibus meis pro SERENI 1ATIS SU^£ perenni incolumitate fusis a divina Bonitate impetrare contendo) propagatam esse, si omnia alia deessent argumenta, ( 45 ) vel unir ca Denckendorssensis Coenobii loco Hirlaugiensis, a Gallis ferali incendio Anno cio io c xci, devastati in Scholam monasticam conversio sufficienter demonstraret, quae Auspiciis SERENITATIS SUiE Anno cioioc cxm. a Summe Venerando Praesule D. JO. FRIDER. HOCHSTETTERO solennster peracta (46). KEPPLER LIS sane ad id fastigii non esset eluctatus, nisi Patris Patriae suae, ceu vocat ipse Serenissimum Wirtenbergia: Ducem ( 47 ) liberalitate & ^P4/wbenesicentia fuisset adjutus. Sed miramur hic iterum arcanam divinae wpovoiets' ir> aTij Acmonem, quae non sinit perire beneficia publicis commodis destinata, servatque lxxviil sibi semper aliquos, qui pro bonis in se costatis Patriae gloriam reddant auctiorem. impeditur Pater KEPP L£i?/eodem anno praes factus, id infortunii expertus est,ut argento in P ud " s: omni emunctus aedes vendere, victumque sibi Cauponariä quaerere cogeretur ( 48 ). lxxix. Quae Patris calamitas studiis etiam filii mirum quantum obfuit: novo praesertim pjmendin -sequenti anno septuagesimo octavo accedente malo, ex improvisa osseae lagenae C& ulveris py rii fobito incensi ruptura, qua facies Patris mire est dilaniata ( 49 ) . Fakt- /- sium hinc, ut anni demum septuagesimi noni autumno Elmendinga (celebrem lxxx. quippe cauponam ibi conduxerat Pater) rediret ad Scholam, in fecundam* ut voveant, clajfcm introdu&us ( 50 ) . In qua pro aetatis suae modulo profecit quidem,sed lipit: non sine variis studiorum, ut queritur, impedimentis. Ab anno enim octogesi-
tl3 ij mo , quo Muficam tractare coepit ( 51 ), (in cujus penitiori scientia, quantum postea profecerit. Harmonica Viri Opera abunde testantur) ad annum usque octogesimum fiudm a- secundum se operis rufiicisgnaviter sitisse exercitum ait ( 52 ), ut per hyemem demum ann * octogesimi secundi studia reassumere potuerit ( 53 ). Anno tamen sequenti Lxxxiiß Parentibus studiis peculiariter dicatus ad tertiam ClaJJem & ex hac varie deinceps eadem re- promotus est ( 54 ). Sedsicerat in fatis ; ut parentes sspius consilium mutarent, sihomque ad sordidas operas revocarent ( 55 ) . Apparet hinc sufficienter, quanta se Lxxxiii. K E P P L E R O undiquaque ingesserint in primo studiorum cursu impedimenta, escontinu- qu£, Divina adjutus ope, felicissime superavit universa: manifesto sane documen- ~to; bona: menti nunquam de successu actionum suarum desperandum, sed pecu- liare potius in divina bonitate sapientia & potentia repositum esse praesidium. ai i) Neminem profecto donis suis frustra ornat Divinum NUMEN: sedadfinem Koilfs' S E dignum eadem dirigere & novit & potest. Anno octogesimo quarto nova rtntumca- Parentum calamitas in studia etiam Filii redundabat. Nam Matre optima pesii- lamime lentifebre correpta, Patre etiam pefie laborante (76) infiniftra aure, filio idem ma- Ium imminebat, nisi patriam infectam mutasset ( 57 ): per duos tamen continuos lxxxv. annos cutis vitiis laboravit; sepe duris ulceribus , siepe male medicatis vibicibus inve- morbisite- seratorum vulnerum in pedibus reflorescentibus ( 58 ) . Tandem anno supra millesi-
r duL 7 Fe mum
(45) IDEM l. c.p. 24S. Vix Regimini admotus Se- (50) IDEM in R.A.ebhLXXlX- LXXX. renissimus Princeps Dom. EB ERHARD US LUDO- (51 ) LUD. KEP FLE RUS in Synopsi Cit.
VICUS radiis Ducalis Clementia: Stipendium Theologi- (;r) JO. KEP PLERUS in R. A, clj I) LXXX - cum illustravit, misso ad Academiam suam Edicto, quo LXXXI Hiac scribit ad Gallicum Epistola LVIILp.py .« lites & Controversiae in Ecclesia Wirtenbergica nata* Ego, Galilaee clarissime, neque Italus sum, neque ex« caute & prudenter dirimuntur, & plus simplici vice illud politissima Germanorum natione oriundus, neque lau-u visitatione dignatus est, immo numerum Alumnorum ita tis domus patria: conditionibus, inter speciosa sermo-« jam auxit, ut a prima fundatione major in Stipendio non ' n ‘ - -
fuerit.
(46) IDEMl c.p.jjj, & 14p.
(47) JO KEPRLE RUS in DedicationePbanomeni singularis. JO FRIDErico, FRIDERICI Filio, JVirtem- bergia Duci l. m. sabla.
(48) ID EM in R. A. ch h LXXVIl - LXXVIII.
(49) IDEM in R. A. cbh LXXVIII LXXIX.
monis gestuumque exercitia educatus, uttecuna, insigni« artisice, urbanitate contendam.
( 5 Z) ID EM in R. A. ch h LXXXII ( 54 ) IDEM in R. A, ch h LXXXIIL Cjj) IDEM l, c.
6'6) IDEM in R. A. ch h LXXXIV.
(J7) IDEMl. c.
(5if) IDEM in R. A. ebb LXXXV.

IX
r
VITA.
mum quingentesimum octogesimo sexto KEPPLERI studiis arridere visa est Fortuna melior diuturniorque, cumff Novembris Maulpronnani (59) in ce '" s ^ Är Iebre illud coenobium (60) promoveretur (di), annum agens itatis siiD decimum c i, n quintum. Erat illo tempore Monasterii hujus Abbas JACOB US SCHROP-f* 0 ?- PIUS (62) quem hoc mactat encomio Poeta (6z) mCceno 1 ‘
Ingenii virtute potem lingvaqtte disertus
Vraco DEI , pura cum probitate sacer .
Sobria cui teritur foedo ßne crimine vita,
Vita DEI cultrix & Pietatis amans .
iim Muli- fontanum
(puique feum fiudio format feierte clientem , Ejus & extenta commoda fulcit ope.
Seu doceat linguas Jacramve edisserat artem , Seu mores facili dexteritate regat.
th io LXXXVII
Hujus sub moderamine in AlumnorumMunificentisiimi Principis Sui coopta-jw mox tus numerum, vividissimi ingenii in artibus liberalibus exercendi praeclarum ‘m^ e P 0 fi li0 - gressus est stadium, in quo ad invidiam commilitonum usque decurrere perrexit suo etiam exemplo comprobans, hanc individuam Virtutis comitem esse, & a primis quasi incunabulis Viros ad magna natos sequi. Multum enim conqueri-#* adnT ‘ tur, de infensis sibi sodalibus suis plerisque, quos inter etiam Collinum quendanr ^ varias ipsi lites, sub amicitis specie intentantem, aliumque Robßockium , ipsum pla-£x.m/x ne percudentem & Molitorem alium, iniquissimum hostem suum nominat (64). An-**/y*f« r no autem sequenti octogesimo septimo, quo t j Octobris Depoftionis , ut vocant, l0 ß 0 s ; ritu initiatus est (65), cum periculo mortis s. Aprilis agrotavit (66). Superato dc» Baccaiau- mum morbo Anno JEm Vulgaris octogesimo octavo statis decimo septimo
creatus
(59) Maulpronna in Wirtenbergia ver tui Palatinarum Rheni sita est sub Elevatione Poli 48°, longitudo ejus est, 19^ 6*, o 7 : distat Stuttgardia42 mill. Tubinga 7 milliaribus, nobilitata optimi per totam Wirtenbergiam Vini Alfingcrensis proventu.
(60) Monasterium illud ordinis Cisterciensis praepotens A.C.cio cXLvm. in Dioecesi Spirensi Ducatus Wir- tenbergici fundatum est xvm. Kai. April, ä GÜNTHER O Episcopo Spirensi, Comite Lciningensi: ad quam fundationem multum quoque contulit "WAL* THERUS de L AMMERSHEIM, qui,relictoseculo, monasticum induit cucullum , vitamque reliquam in hoc coenobio traduxit. Facta est dedicatio Basilicae Maulbronnensis lub pritno Abbate DIETHERO ab ARNOLDO Episcopo Trevirensi, & mox sub quinto AbbateBERTHOLDO, deROSWAGEN Monasterium de Paris, in pede Montis Vogasi situm, Monasterio huic Maulbronnensi unitum, & suppressa Ab- batiali dignitate in Prioratum conversum fuit. Sed & ex Maulbronnensi monasterio olim primi Abbates & conventus assumti & exciti sunt ad extruenda & plantanda duo potentissima in Franconia Monasteria, speciosam scii. Vallem , Sihönthal, prope Meckmübl, & Brun- bacum , prope TVerthemium. Et quandoquidem semper in Maulbronnensi hoc Coenobio viguit regularis observantia, ordinisque institutio ac personarum regularium multitudo, ideo ex illo sepe ad diversa ordinis Cisterciensis monasteria Abbates ordinati&missi fuerunt. Habitum in hoC monasterio per septem dies est colloquium in Historia Ecclesiastica notiffi mum Annocio iDLxivdic x Aprilis jnterCHRISTOPH ORlWirtenbergiaeDucis, &FRIDERICI Electoris Palatsoi Theologos, dc
praesentia Christi in S. Coena Dominica, collocutoribus Palatinis, Micbaele TiUeno , Petro Boikwino , Casparo Oleviano, Zacharia Ursino, & Petro Dattbeno : Wirten- bergicis autem somne Brenlio » Praeposito Stuttgardi- ano, Valentino Vannio , Abbate Maulbronnensi, Jacob Andrea, Praeposito & Cancellario Tubingensi, Theodori. 10 Scbnepstio , Pastore Tubingensi, & Balthafaro Bidenba- cbio, Concionatore Aulico. Extat sequenti carmine celebratum a NICODEMO FRISCHLINO;
Eß etiam Maulbronna vetus redituquesuperbum Coenobium , (S prisca retligione sacrum:
Coenobium dives , quod L OMERSHE 1 MIVS olitn Censibus exundans adificavit Herus ;
Nobilitate potens , cujus cum stemmate Nomen Posteritas uda consepelivithumd.
Usque adeo segnis Majorum incuria summos Heu studio quodam ttmstt inerte Viros.
Hoc igitur juvenes Sophia (S Pietate ter ollo Imbuit , atque aliquod nomen haberesatil . PREGlZERUS l.c.pjp 146.&pz.
(61) J. KEPPLER US in R. A. th h LXXXVI. L NEBELE R US in Synopst cit.
(61) ab Anno scii, cioto i-xxviil. nsque ad Anntitn clalaXClV, quo eidem successit Vir in Scholastica Theologia verfatisiimus, editisque in hoc studiorum genere scriptis celeberrimus ^ILHELMUS tiOLDE- RUS. PREGlZERUS l.c.p.pe. Hodie summa cum laude hac dignitate fungitur Dominus JO.D A VIDES SCHMIDLINUS.
(6;) pREGIZERUS Ic.p.qqi.
(64) J.KEPPLER.inR.A, thhLXXXVIL tfLXXXVffl*
(65) j.KjnRev. Ami clo h LXXXVI E
C66) IDEM I t.
e

,
X JOANNIS KEPLPERI
creatus Baccalaureus die Septembris v XXV. Decano quidem M. GEORGIO BURCKHARDO, Professore Dialectices ; Promotore autem M. A B E L E VINARIO Musico: (67) & succedente promotione, sequenti anno die Se- a» i) rembris xix Tubingam translatus eft (68) , Rectore Academise Eberhardina: Magni- fico ANDREA LAUBMAJERO J. U. D. & Professore Ordinario (69). in Coütgi- Quod ut rite ab exteris intelligatur, Promotionis gradus, Superiorum auctoritate, um Ducale [n Ducatu YVirtenbergico introductos breviter attingam: prima promotio e pL- dagogiis fieri solet in monasterium aliquod inferius, post exantlata examina con- fvetain Ducali Consistorio Wirtenbergico: hanc excipit secunda ex hoc inferiori in superius; quale est Bebenhusanum, Maulbronnense &c. conjuncta cum pra- vio Depositionis ritu, nec non Inscriptione Tubinga prima. Qua cum Noviti- os ex Alumnis efficiat Studiosos, qui exacto in Monasterio anno circiter, Tubin- gam se conserunt ad examen publicum, atque, hoc superato, Gradum Laurea prima consequuntur (70), &sub Veteranorum nomine Coenobium suum repetunt; hinc fit, ut, succedente tertia promotione e Monasterio in Collegium Ducale Tu- bingense, jam ut Bäccalaurei in Academiam veniant, & secunda vice, urgente in- primis id Rectore illius semestris, inscribantur; qui postea, exacto anno integro, ad Magisterii Gradum; si digni fuerint, & tum demum ad sacrosancta disciplina studium admittuntur. Ex quo sapientiffimo laborum studiosa juventutis ordine fatis manifestum est, quanta indulgentiffima mater Wirtenbergia filiis seis ad summa in omni scientiarum genere emergendi osserat adminicula. Atque hac sibi etiam divinitus oblata occasione KEPPLERUSsic usus est, ut brevi in totius literati orbis luce versaretur. Caterum fatalis hic annus erat domesticis ejusdem rebus: dum eodem Patrem •vidit matrem duris fime traBantem , in exilium abeuntem , morientem; matrem autem fimul etiam a Parentibus affiiBam morbo laborantempericu- hfisfimo, vix mortis faucibus ereptam', fi ipsum denique habentem pessime ex ulcere thhxc. quodam infinifira malaci). Nec melior status erat anni nonagesimi, quo non tantum ipse morbo laboravit ficco , ut vocat (72) ; sed & fratrum unum amifit, 8 zalte~ 7 u»a. rum vane de vita vidit periclitantem (73). Ut hac ratione satis a DEO jam in juventute praparatum sit pectus ejus, ad sustinendas majores, qua ipsum, non aliter id ferente temporum illorum infelicitate, ex arcano DEI consilio manebant in virili atate calamitates & persecutiones. Eodem anno lis ipsi cum duobus commilitonibus intercessit, tam atrox atque vehemens, ut mox separatio plenaria sequeretur: quam tamen resarcivit novum amicitia foedus cum alio tam diuturnum, ebhxct quam initio intimis affectibus desideratum (74). Annus illius saculi nonagesimus primus novorum quidem honorum, sed & morborum ferax ipsi fuit. Propter frigus enim hoc anno perdita laboravit scabie (75), & f 2 Februarii caput vehementer doluit, multumqne etiam f} ejusdem menfis expertus eflvomitum. Restitutus tamen pristina sanitati, mense Martio ad suos abiit, & die Ejusdem xxiv st. v. Tubingam studiorum suorum sedem repetens insequenti die, comite MOEGERLINO, iter suscepit Suacium, Murkardum, Halam, Maulpronnam, Portam Herciniam, Calvam & Wilam, Tubingam rediens die Aprilis decima (76). Succedebant promeriti Magister Magisterii philosophici honores die Augusti undecima: Decano M. ERHAR- phiiofo- 00 GELLIO; quo inter xv numero Candidatos j O A N N E S KEPPLE- f tur; Tea ' RUS Wilensis locum obtinuit secundum: medius inter primum J O A N N EM HIPPOLYTUM BRENTIUM Tubingensem, & tertium ANDRE AM
(67) in R. A. tbbLXXXVill. Addatur Humerus 29.
(68) ID EM in R. A. tlj lo L XXXIX.
(69) PREGIZERUS i. c.p 2?s.
(70) Videri potest laudatus jam saepius Dn. G. C.PR& GIZERUS f 334.
(71) J. X, in R.A.cl3l} LXXXIX.
AMPT-
(71) IDEMinR. A. cb I3XC.
(77) IDEM l.c.
(74) IDEMiu Ä. A. ch I3 XC.
(75) ID EM in R.A.CI3 h X C/.
(76) IDEMl. e.

XI
VITA.
AMPT MANNUM Clagenfurtanum (77). Novis hisce honoribus auctus, & ab Avo paterno SEBALDO KEPPLERO, Viro maximae apud Wilenses auctoritatis, commendatitiis ad Academiam instructus, sine dubio, ut particeps fieret illius stipendii, quo Wilenses in Illustri Eberhardina fruuntur, studium Theo- cllxcii, logis aggressus est; eo quidem cum successu, ut honorificum semper promtitu- dinissuae in sermonibus ad Populum habendis a Prsceptoribus reportaret testi- eh monium (78). Sub idem tempus, quo literas Avi acceperat (erat xxiv. Dec. st. v.) ingens ipsi lis intercesserat & atrocisfima offenßo , cum Ortholpho quodam, quem ex Epistola XXXIV. verbis : quod quaeris de annis &c. Praeceptorem illum monasticum fuisse, haud obscure colligitur, qui diu reconciliationem tentatam renuit. Eodem mense Wilam descendit, & bis Hirsaugiam: die sylvestris autem difficilst- ö*
mo itinere Cuppingam contendit, ibidemque in convivio quodam, (in quo acerrima vesicae tormina persensit) sibi primum oblatum ejfe honeßum pulchra cujusdam virginis conjugium memorat (79). At non erat tum in fatis, ut in jucunda haec vim cula illo tempore se conjiceret: licet a Venere in juvenili aetate non abhorruisse videatur (80). Non praetermittenda mihi hoc loco est occasio excolendi studium Astrono- Astronomicum, quam aperit ipse in Commentariis de Martis motibus (81): Fa- ww; tum quodpiam, inquit, inter alia occulte homines alios ad alias artes impel-" lit, certosque reddit, sese, ut pars sunt creati operis, ita & in parte divinae pro-" videntis esse. Cum primum per aetatem philosophiae dulcedinem cognoscere " potui, universam illam ingenti cupiditate sum complexus, nihil admodum de A-" stronomia in Ipeciem solicitus. Aderat quidem ingenium, nec difficulter, Geo-" metrica & Astronomica, quae Scholarum ordo suppeditabat, capiebam, figuris sub- " nixus & numeris & proportionibus. Sed erant illa necessaria studia, nihil quod " inclinationem potissimam ad Astronomiam argueret. Cumque sumptibus D U-"
CIS WIRTEMBERGICI sustentarer, viderem vero commilitones meos,“ quos Princeps interpellatus in exteras nationes mittebat, tergiversari varie" amore patriae, durior ego (infelici forte parentum conditione permotus (82)) ma-" ture admodum mecum concluseram, quocunque destinarer, promptissime sequi."
Prima se obtulit functio Astronomica, ad quam tamen obeundam, (vere dicam)" votatur extrusus sum authoritate Praeceptorum; non longinquitate loci territus, quem" metum in aliis damnaveram, (ut jam dixi) sed inopinato & contempto functio- <( cbi,xcm nis genere, & tenuitate eruditionis in hac philosophis parte. Hanc igitur adii" instructior ab ingenio quam a scientia (83), multum protestatus, me jure meo ad" aliud vits genus, quod splendidius videbatur, nequaquam cedere. Scilicet obi-" tu GEORGII STADII vacabat Professio Mathematum in Gymnasio Pro- in locum vinciali Grscensi. Est autem GRM CIUM urbs celebris ad Muram fluvium, qui georgii viginti milliaribus germanicis infra Grscium Dravo se miscet, (ajunt Romano- rum VALERIAM quatuor infra Gratium milliaribus scpultam Attils imma-
c 2 nita-
(77) Ex Veteri Actorum Inclutae Facultati« philosophicae Tubingensis Libro haec benevole communicavit Ampliis. Dom. Professor CREILINGIUS, Fautor & amicus meus jam supra laudatus. Addatur L. K.in Synopsi ut,
(78) Vide supra numerum 2g. Idem testantur Inlcri- ptiones Epistolarum de Anno clolo XCIII Melchio- ris Schcereri & Helisoi Roslini, in quibus dicitur Tu- tinge in Stipendio Principis illuflri fiurofanUa Theologia operam sedulam navare. Add. Epist. XLIX p. 86. Theologiam illam jam tuam , cui te juvenis totum tradideras , aut potius animi fortitudinem vere theologicam in medium profer.
( 79 ) J' K A - tIj 13 XCIT.
(8°) Epist, XXXIV. p. 73' Qua tu fronte me de meis
amoribus examinas, cum ne verbo quidem tuorum mentionem facias ? Te enim non adeo ab illis alienum ejfe probe novi ; cum LS" antequam descenderes Gradum , dispostos ibi amores habueris . & prima noble ab illis invitatus fis.
(81) Part.JLc.VILp.sz.
(82) j. K. inR A.cl 3 Ii XCIII.
(83) Consecutus tamen jam tum fuerat famam A* strologi judiciosi: SCHiERERUS ad J, KEPPLE- RU M in Stipendio adhuc Principis versantem th h XCIII. d. XXVII. Januarii , JViderna: Intelligo Te in illis (A- strologicis scii .)fludiis haud vulgariter ejfe versatum: eu- jus rei non solum tefies mihi fiunt illi, qui te familiariter norunt^ sed Utera etiam tua ad me data , infertaque Themata, in quibus indufiriam tuam fatis probas.

XII JOANNIS KEPPLERI
ad nitate) (84) sub altitudine Poli 47 0 .2. A Proceribus igitur Styrise cum idoneus Vr °rui ST ADII in statione illa quaereretur successor, inventus est judicio Praeceptorum Tbmatum in KEPPLERO, qui reversalibus prius Serenissimo Principi suo exhibitis, in jf*’ Styriam,felicibus auspiciis,ad obeundamMathematum Professionem dimissus est (85}* ^TiTio Qüid primo biennio in hoc sibi concredito munere praestiterit, M Y S T E RI UM xcik loquitur C O S M O G R A P HIC U M, anno illius saeculi nonagesimo quinto jam ch i’ ad perfectionem luam perductum: superatis non tantum itineris superiori anno in ifvenit' Styriam suscepti, sed & morbi, quo cum ipsi eodem anno conflictandum fuit, dif- *4 yflerium ficultatibus (86); & edito jam primo Graecii specimine, Calendario scilicet, in usum Cofinogra illustrium Styriae Procerum, secundum stylum Gregorianum concinnato (87)* fbiam : Quanti inventum hocce discipuli sui fecerit MM STLIN US , Praeceptor K E P- FLERI, quosque ipst stimulos addiderit ad reliquam Astronomiam amplectendam, tum ex libro ipso, & Epistola ejus viri, praefixa Rhetici Narrationi, tum vero ex ejusdem Judicio, Pro-Rectori Academiae Tubingenfis insinuato satis honorifico (88) patet. Quanti vero idem inventum ipse fecerit KEPPLERUS, vix melius in-
telligi
(§4) f. KEPPLERUS Epistol. CCXIX ad Nauton- fjerium Mecometria Scriptorem p, q6j & prout ex Epistola 1111 .p. 89 & CCCCXLIV. p. 664. patet, ipse K E ? P L E- RUS Antiquitates Styria , Illustrium Procerum auspiciis, conquisivit: sed utrum earum aliquid lucem viderit, mihi nondum innotuit. Add. Epistola CCCXCI p. 619.
(85) LUD. KEPPLERUS in Synopsi ciuVid.Ep.L. sag. 87.
(86) J. K. in R. A. en id xciv.
(87) Vid. Epist. I.pagina, r. XXV. p. 64 .
(88) MdBSTLINI Liter« ad PRO-RECTOREM Academiae Tubingenfis : Magnifice Domine Pro • ReBor:
* Scriptum DoBtstimi Domini Magistri Keppleri legi, judicium meum de eo Vestra Magnificentia benevole accipiat rogo » Materia , 0 * res ipsa, ut nova est, (X qua nullius unquam mentem subiit, it a profeBo ingeniosiffma est, IS publicatu, qua in doBommhominummamtsdeveniat, dignissima. st)uis enim unquam cogitare, nedum tentare austts fuit , fe fphararum mundi numerum, ordinem, magnitudinem, motum,sive fecundum usitatas five alias quafcunque hypotbe/es.dpriori docere, rationem reddere, adeoque qttastex arcano DEI ireatoris consilio, depromere posse? Hoc autem KEPPLERUS (S aggressus est, (S feliciter prastitit, Ipse enim primus est, qui
animadvertit , quod distantia Planetarum a fe mutuo , quas Astronomica demonstrationes ex observationibus patefecerunt, non quidem in usitatis bypothefibus (in eis enim nihil tale sperari potest) sed fecundum Copernkum, tanta intervalla habeant, quanta in quinque regularibus corporibus Geometricis, inter fpharas inscriptas (S circumscriptas intervenit. Net est, ut quis absurdi tat e Hypothesium, de qua Copernicus d multis accusatur, offendatur, existimans, quod ex fälst quoque verum sequi postit, (Sc. Nam, ttfi id fiat, per accidens tamen 0 " raro tantum fit, 0* inprogressu demonstrationum catera non aliter, quam palea , ioharent. At hic omnia aptistimo ordine pcrfe-
Bistimoque connexu colligata sunt, ut ne minimum eorum tolli, vel transponi, vel leviter mutari absque confusione IS everstone totius univerfi postit. Hoc ergo ceu fundamento d priori dato, dubium non est, quin qui observationes colligunt, voti fui, ad reformandos motus corporum coelestium, adjumentum maximum sint habituri. Jam enim non , ut antea Ptolemaus , qui
in Hypothefibus usitatis nihil taleprastarepotuit nec, ut Copernicus, cui hoc non fuboluit,facere oportebit, ut fphararum dimensiones d posteriori, hoc est ex observationibus (quarum multa fatis crasta, ne dicam dubia Jisnt) investigentur : siquidem ta a priori cognita observationibus adhibebuntur, unde calculus motuum multo felicius extruetur. De jucunda & gratissima sptculatme, qua inde oboritur, nM hic dicendum pmo.
Ut autemremipfammaximopen commendandam puto: ita in traBatione nonnihil desidero: videlicet ejus nimiam obsttt- ritatem 0 “ perplexitatem. Scripsit Dominus Keplerus hunc libellum, qui multis meditationibus, ut vir doBistimus (S ingeniosissimus totum negotium sibi reddidit notisstmum: inde ex- suo ingenio de aliis judicat similiter, quasi scriptum hoc situm solummodo in torum manus perventurum fit, quibus omnes etiam abstmsisfima Copernici demonßratioms notissima fint: item, quibus omnes corporum regularium, subi,pyramidis, do- 'decaedri, Icofaedri 0 OBaedri proprietates, 0 dimenstones ex posterioribus Euclidis libris fint perfpeBissima ; i deo que Copernici sententiam dc ordine fphararum earum que dimen- stones,item de corporibus regularibus disquisitionem, ve tut res omnibus obvias is notas velomittit,velnimis concise ponit.Verum res longe aliter habet. Nam quiscriptum hoc leBurisunt,ut sefe novitate oblcBent, eorum non pauci aliis studiis, aut arduis negotiis dediti tantum ocii fibisumere non possunt, ut,&si 0* Copernicus & Euclides fint ad manus, ea , qua indeprafiitu necessaria fimt, adstdidum inquirere sciant aut postint. fstujn etiam ii, qui Copernici scripta nota habent, (X qui in Euclideis propositionibus versati sunt: non tam eu mox inpromptu bibent ea, ad qua hic alluditur. fstuare fine fruBu hoc scriptum ad multos, licet Mathematum ani antis fimi fint (de zoilis non loquor) perveniet. Existimo igitur,fi Dominus Kepplerus moneatur, ut hoc stuum laudabile 0 nobile inventum paulo dilucidius 0 popularius proponat: quod forsan fieri posset, fi promitteret (scriptum enim ipsum esi dtxeQctkov) narrative expositionem planiorem Hypothesium Copernici .*■ st recitet fphararum ordinem (s dimensionem, atque indicet loca, quibus earum dimensio d Copernico traditur, adhibito simul Schemate 0 numeris , quia fine schemate res profeBo obscurissima est. Pojfet autem schema vile (f qualecunque fieri, quale est in Copernico, quod & ipsum fatis rude est, intento tamen ejus satisfacit. Deinde fi promitteret aliqualem expli. - tationempracipuarum proprietatum (quantum ad prafens institutum necejfe est) Regularium Corporum cum commonstra « tione calculi numerandi semidiametrosfphararum circumscriptarum 0 inscriptarum. Hoc enim nisi fiat, res profeBo omni luce orbata est. Praterea in cateris etiam majori perspicuitati studeret. LeBor enim attentus obscuritate 0* perplexitate non ostendendus est, sed perspicuitate 0" plana atque aperta traBatione excitandus & invitandus est. Ha enim fimi delitia 0 lautitia, quas Dominus Kepplerus ipse unice propofi- tas optat, quibus non tota mensa cum omnibus in universum ferculis conteBa latitat. Hoc fi fecerit, non dubito, quin ipse abunde voti fui compos futurus, multusqUi ad rempublicam
Mathematicamfruclus reditum sit*

. X
XIII
VITA.
telligi potest, quam exTHOMA LANSIO ( 89 ). Eodem hocanno atrocem Tu- bingae expertus est adversarium Rectorem Universitatis, quem fuisse puto JO- ANNEM HOCEIMANNUM I. Ü. D (90), (qui enim hunc secutus est MATTHIAS HAFENREFFERUS S. Theol. D; Patronus Keppleri & Promoter extitit (91) & conjugii cum Nobilissima Foemina BARBAR A deinemfo MüLLERIA a MüLECKH, JOBST MüLLERI a MüLECKH&«w MARGARETHE ab HEMMETTERN Filia, Vidua LORENTII, qui^ w/ * ex ea Anno cid io xc filiam REGINAM, KEPLERI postea privignam, Iu- c 1- 1 * sceperat (92), ineundi prima jecit fundamenta (93), quod anno demum nona- gesimo septimo Gnecii consummatum est: impedimentis variis remoram REP- PLERI consiliis injicientibus. Cum enim sponsas cognati in conjugium illud consentire nollent, nisi prius sponsus Originis Sua: j^obilitatem demon- /« wirte »* straffet, toto anno dilatum est (94), & KEPPLERUS iter septimestre in Wir tenbergiam eapropter suscipere cogebatur (95)}- Quamvis & alite causie iterhoc^f^ extorserunt: machina; alicujus argentea ab artificibus minus recte curata: pro Serenissimo WIR TE NB ER GIE PRINCIPE FRIDERICO restitutio, qute multum negotii annis etiam sequentibus Kepplero in aula Wirtenbergica facessivit (96). Accedebat Prodromi fui curanda editio, cui initio Theologi minus favebant (97). Utriusque moliminis sequentibus demum annis optatum diu vidit exitum. Anno illius feculi nonagesimo septimo, (sub cujus initium morbo se Ia- tu borasse annotat (98),) conjugium, hactenus variis ex causis (99), tandem ex vo- XCFIL to consummatum est, celebratis Grascii nuptiis; sed quas mox varis lites dotis SIT caula exceperunt (100). Interim curabatur Tubings editio Vrodromi Dissertatio- Gradi: num Cosmographicarum (101) a MESTLINO in typogra (sekoo G E O R G I \ ede f dum GRUPPE NB ACPIII, qui jam anno seculi decimi sexti sexagesimo quinto 01-eur*probi Literato Libris quibusdam Scriptune S. nec non aliis Theologorum inSlavoni-^“ cam vel Croaticam linguam ä Viris doctis exulibus, quibus CHR IST OPHO-^* 2 *' RUS WirtenbergisDUX in ditionibus suis permanendi licentiam clementissime indulserat, conversis, quos ille typis suis eleganter curaverat excudendos (102).
Ex quo mox nominis fui in orbe Literato peramplam consecutus est celebritatem, doctis certatim nobilissimo invento applaudentibus (103). Licet autem initia KEP PLERUS crederet, Inventum suum intra vulgata: Astronomia; subsistere
d subti-
(89) in Mantissa Consuit, is Orat.p. 792. seq. Dignissi- mus profecto fuisset illa Regia Lutetiae Professione, quam P. R A M U S vel fuse cessione sposponderat Mathematico & Philosopho Germano, qui Astrologiam veritati Astrorum suorum respondentem describeret, quamque vanus quidam promissor ipsi obtulerat. Vid. Epifl. X.p. 20. At non contigit ipsi esse tam felici, ut dignam invento suo Magnatum experiretur renumerationem. Vid. Epifl XIV . p. 31. nisi quod a Proceribus Styriae pro dedicatione praemium certum expectaverit. Vid . Epiflol. LXXIII
pAg.izp.
(90) creatus est Rector cid n xcvm. die xxvm. Aprilis. Vid. laudatus PREGIZERUS /, t.p.276.
(91) Vid. L.M. FIS CHL INUS in Memoria Theol. Wirtenbtrgensium P. U.p. /j.
(92) mortuam Eno clo Io CXXII .4 J. K. in Themate Uxoris & Privigna.
(93) J. K. in R. A.cIj l 3 XCV.
(94) IDEM in R. A. cl3 IiXCVl.
( 95 ) LUD. KEPPLERUS in SytiOpß cit.\Epiß. XXVI. p. 66.
(96) de Opere hoc Astronomico artificiosissime ex argento fabricato legend« suat Epistok VI U, pag. 1$.
I X.p.19. X.p.20. XII./>. 29. Promoverunt illud in Aula Principis, Director BALTHASAR EISENGREI- NIUS, OSIANDRI LUCAS atque ANDRE- A S, & ipse M iE S T LIN U S.
(97) Epist.X p.20.21. MAiSTLlNUS KEPPLE-' RO: Inventum tuum nostros Theologos etianrnonnihil offendit, authoritate tamen Principis nostri, cuf principale Schema dedicatum est, moti in medio relinquunt. add Epifl. XXVIII. p. 67. isXXIX.p. 68.
(98) J. K. in R. A doIoXC VII.
(99) Epifl. VI p. //. XXXV.p. 74.
(100) J. K. in R. A. tU Io XCVII. B ARBARAt illa tribus Viris nupsit: Primum Conjugium cum di- vite & splendido initum durabile non fuit; alterum 46 cum morbido & impeditarum rationum & malorum <c liberorum parente infelix; Tertium cum KEPPLERO,‘ c cum maximis turbis conjunctum. Nata est cid id LXxm. Mense Junio: Pater ejus sex praeterea cum MARGARET H A sua (quam cid id lxxii. die V i t i Solis xv. Ju. nii duxit) genuit Liberos. J. X, in Themata Conjagit
(101) Epifl- r lL P' 's-fiqq-
(102) Vid. Laudatu. G. G. PREGIZERUS l c.p.14^
(103) Vid. ßpiß.LV.p.^u LXV.p.ioi, LXXI.p.»;* Sspasflw,

*IV JOANNIS KEPPLERI
-subtilitatem: summo tamen ardebat desiderio inquirendi; an idem omnem Observationum pateretur rigorem. Atque ex eo tempore serio de Observationibus comparandis cogitare coepit (104). Cumque anno hoc ad TYCHONEM siribit ad BRAHEUM summum fui temporis Astronomum scripsisset (105), rogans utsu- Tjcboncm am de Prodromo illo sententiam diceret, ipseque respondens inter CLtera siiarum etiam Observationum mentionem fecisset, ingenti KEPPLERUM cupiditate jw earum videndarum inflammavit. Ipse vero T Y C H O B R A H E ex eo non destitit KEPPLERUM ultro hortari,ut ad se veniret (io< 5 ). Sed locorum distan- tum tia obstabat, quo minus voti fui fieri posset particeps. Divina tarnen^ qu£ Restitutionem Astronomia per KEPPLERUM decreverat, Providentia, res T Y- ad CHONIS in Dania Patria sua jam labantes, haud ita multo post eo devenire
permiserat, ut ipse, impetrata Augustiflimi Imperatoris D. RU D O LPHI II. Maecenatis Scientiarum summi Gratia, ad quam ipsi jam aditum paraverant Summi fi Viri, T A C O B U S primum CURTIUS, Imperii Procancellarius, hujusque postea in tanto munere successor RUDOLPHUS CORADUCIUS, sicut & invitat THADDTUS HAGECIUS &JOANNES BARVITIUS (107), cum ^ff^'omni suppellectili sua (108) in Bohemiam concederet, quo etiam KEPPLERUS venit seb initium anni cio 10 c, spe Planetarum correctas äTYCHONE addiscendi eccentricitates (109). Quod iter in sequentibus pertexere animus est, ubi prius fata KEPPLERI memoratu digna, annis nonagesimo octavo & nono breviter at- tJj ii tigero. Illo enim Graxii tum novo munere sibi ab Illustribus Proceribus gratio- xcruife Amandato ita functus est, ut conamina ejus communi exciperentur applau- suscepit /-sii tum novi conjugii fui primum suscepit pignus, filium HENRI CUM (110), b moml stuem etiam, divina sic ferente Voluntate, eodem anno, mense Martio, aetatis die tum: lx iterum amisit (m), eandem cum Pneceptore suo MzESTLINO, qui eodem anno filiolum AUGUSTUM & acceperat & amiserat, expertus calamitatem, qua edoctus uterque: DEUM, quas singulares nobis largiri lolet benedictiones, easdem siepe vix delibatas rursus adimere. Hoc autem, licet Grjecii, quamdiu licebat, delitesceret, id tamen praemii ex laboribus suis consecutus est, ut magis ma- el311 gisque doctissimis quibusque illius sieculi Viris innotesceret (112). Prasenserat XCIX - enim jam exilium imminens Annocioioxcv (113), quod cum ipsi (inscio tamen & invito Serenissimo Principe suo, tum Archiduce hERDI NANDO Subeundum
(104) JO. KEPPLERUS/'» Commentariis de Marte p. 52. S 3 *
(105) Epistola est in Ordine LXIV. sag. m.
(106) Epi tt.LXV.pag.ioy.LUD. KEPPLERUS in Synopsi cit.
(107) Legendu* est P. GASSEND US de Vita Ty- thomsBrabei. Patroni TYCHONISin aula Caesarea erant: JACOBUS CURTIUS Imperii Procancellarius; qui quanti ipsum fecerit, liter* testantur responsori* apud GASSENDUM Lib. IV > pag. toS. iop, & iter in Daniam susceptum, solius TY CHONIS visendi gratia Lib. IV. p.iji; THADDAEUS HAGECIUS,qui CURTIO fatis functo, successori in illo munere RUDOLPHO CORRADUCIO TYCHONIS res apud CAESAREM perficiendas commendavit, ejusdemque ipsi benevolentiam (ummamconciliavit; JOANNES BARVITIUS, cui, curante HENRICO RANZOVIO, ab Electore Co- loniensi erat commendatus, qui a Secretis CAESARI nihil non apud SUAM MAJESTATEM poterat Lib. V. f. I46. & 1JJ.IÖI.
(108) Episi.LXVII.p . 114. GASSENDUSl. c.Lib. V. pag, 160.
(iop) J. KEPPLi in Commentar, de Stella Martis pag.JJ.
ID EM in Literis ad FERDINAND UM Archiducem Austri«: RUDOLPHUS II. Rom. Imp. Potentissimus,“ Patruelis Tuus, Serenissime Princeps, immortali benesi-“ cio posteritatem omnem demeruit, accessito in Ger-“ maniam TYCHONE BRAHE, Nobili Dano, qui in“ insula freti Danici H u e nn a, lectissimis usus instrumen-“ tis, Regiisque sumptibus FRIDERICI II. Danorum“ Regis p.m. adjutus motum coelestium Historiam, quam“ Observationes appellant, per annos vigind praeteritos, “ totidem voluminibus est complexus : incred bili dili-“ gentia & subtilitate Naturam pene ipsam superans: & fu-« per his, ceu fundamento firmissimo, CAi SARIS Auspi-« ciii, a quo tria florenorum millia accepit annuatim, A “ stronomiam de novo extruit. Id cum ego intellexissem,“ nihil prius habui, quam, ut hoc laudatissimi Monarch*“ beneficio, hacque loci opportunitate inter primos frue-“ rer, & itinere in Bohemiam suscepto, Astronomia:, quam“ amo & colo, renovat* formam apud TYCHONEM"
cognoscerem.
(no) 7. K.inR, A. cb b XCV 1 I - cb b XCVttl.
(111) Epift.XII.p. 34,
(m) 7. K in R. A. cb b XCIX.
(«;) 7 - K ' in d. cb b XCIX. & tb b CL

VITA. xv
dum esset cidid xcviii (114) in Hungariam tantisper secessit (115), hocque otio suo 2 ^, £ ' v ' & ab ordinariis Laboribus vacatione ad emendationem Astrologie (116), & Ma- \oüocat: thematice Mechanice culturam usus est (117). Sed eodem, quo exilium - quod metuebat, ultro preverterat, anno, & se ab illo revocatum, pristineque Gracii gnitati restitutum (11B) & sequenti anno ibidem conjugem dulcissimam secundum vidit puerperam, enkam scilicet filiolam primam, cui in sanctisiimo Regeneratio-yS»»^.- nis lavacro aM. PAULO ODONTIO CondonatoreD.D.äWINDISCH-^ 13 c GREZ in Waldstein nomen S U SANNAE inditum est; vix tamen aetatis diem trigesimum, quintum attingentem (119). Sub idem tempus Observationes suas instituit
Magneticas instituit (120), & Dissertationes conscripsit, Unam de Magnete & alte-®^"^' ram de Sapientia divina in Creatione Mundi , tertiamque de Caufis obliquitatis in Zodia-^ netuAs: co (121). Sub idem pariter tempus calamitates in Styria Publicae indies auctae K E P- P LE RU M etiam admonebant de sede alio transferenda. Dedit itaque hoc & sequenti anno millesimo sexcentesimo literas ad Amicos suos, quos inter habebat maxime siium JO. PAPIUM, & in Wirtenbergia Praeceptorem MAESTLI- NUM, GERLACHIUM, HAFENREFFERUM, aliosque Academiae Tubingensis Professores; qui ipsi abitum initio dissvadebant, quod periculum minus evitaturus in majus incidere posset ; putabantque satius esse, persistere in statione sua, quamdiu id permitteretur (122). Sed PAPIU S (vadebat, ut illo rerum statu adiret TYCHONEM BRAHEUM, qui novus in Aula Cassarea exilieret Patronus (i2z). Mater etiam Optima de salute filii sui valde erat sollicita (124).
Sed paruit KEPPLERUS tandem Consilio PAPII, annique supra millesimum sexcentesimi mense Februario Gradum relinquens iter inBohemiam ad T YCHO- NEM, post multas hujus citationes (125) instituit (126), quamvis nullo adhuc in™”*’ ejus servitia transeundi animo. Svaserant enim’illi GERLACHIUS&HA- FENREFFERUShoctempore,ut regressum in Wirtenbergiam tentaret,datis, occasione Operis fui Astronomici ad Serenistimum Principem literis (127).
Quam eorum sententiam adhuc insequenti anno approbabat KEPPLERUS (128). Factum tamen est divina providentia, ut cum, desperatis StyriL rebus, ipsi secundum cum familia migrandum esset (120), (quod futurum sibi jam cio id xcv, praedi- de xerat, licet anno uno citius evenerit (130),) conditiones cum TYCHONE^^^ iniret (131), de transferenda familia sua & siippellectile libraria. Rediit igitur i» Bobemt
mense Junio (132) Gradum, compositurus res suas, cum Illustribus Provincia*»«#- Proceribus, ä quibus, cum in ipsorum Lre esset, dimissionem impetrare non poterat.^ GMm
d 2 Quare»-
(«4) J K. in R. A. cIjIjXCVIII - XCIX. itera Epist. LXXIl.-p.u6.
(115) Epist. LXXIL p. 116.
(116) Epist. XXXVI. p. 74.
(117) Epist. XXXVII. p. 74. XIII.p. 27.
(»8) Epist. LXXIII. p. 128. L KEPPLERUS in Synopsi cit.
(119) J.K.in Themate Fili#.
(no) Epist. LXXIX. p. 133.
(ni) Epist. LXXVIII. p. 131.
(ni) Epist. XIII. p. 26.
("Z) Epist. XXXVIII. p. 7f.
(124) Epist XIV. p. 3 i.
(nj) L. KEPPLERUSin Synopsicit.
(126) P . GASSENDUS de Vita Tychonis Lib.V. pag. 168.
(127) Epist. XVI p. 34.
0 * 8 ) Epist. XXX. p. 6 9 . LXX. p.124. LXXXIX.p. ,q< 5 .
0 * 9 ) L-K.in Synopsi cit. Ep. XIII. pag. 27. Epist. LXIX. p.nt. LXX.p. 124.LXXXIX.pag. /4 7 .Mv£STLINUS ob perpessas plurimas calamitates KEPPLERUM Martv- rem in sua religione alicubi vocat. 7
(130) Vide num 113.
(131) J. K. apud GASSENDUM de Vita Tychonis Lib. V.p.id8. seq. Graecii dissipato nostro ccetu dilcenti-“ um, ipse salarium, quod capiebam a Proceribus provin-“ ciae sine opera bene collocaturus,consilium tandem coepi" TYCHONEM BRAHE visitandi, toties invitantem.“ Et commemorato TYCHONIS Benaticam usque pro-" gressu: Haec omnia, inquit, mihi FRIDERICUS“ HOFFMANNUS L. B. Styrus, Imperatoris RU D O L-« PHI Consiliarius Aulicus, qui tunc Pragä venerat, re-“
tulit: me ad capessendum iter adhortatus est, loco mihi“
oblato in comitatu siio. (Vid. ipse HOFFMANNUS“ Epist. XCV.p. ijp.) Ita factum, ut ad B R A H E U M ve-“ nirem initio Anni cb b C, quando FERDINANDUS“ Archidux nuptias Grabcii celebravit cum consobrina sua“ r Bavarica, brevique captis Braheanorum laborum, vicis-“ simque exhibitis ingenii mei experimentis, pactus condi-“ tiones (mense Junio) cum ipso commorandi, quasStyriae“ Proceres ratas haberent; post aliquot mensium convcr-“ sationem reversus sum Graccium.
(132) Epist, XCVIII. p.ifo.

XVI
JOANNIS KEPPLERI
Quare fine stiora T Y C H O NI significabat per literas, quod promiffis stare non posset (133)* Hoc etiam mense prolixas dedit ad Principem suum clementissi- fer - mum FERDINAND UM Austrias Archiducem de deliquio solari, XXX. DUM^r . e i uS< ^ em men ^ S futuro, literas, reditum suum Celsitudini Ipsius commendaturus cbidutcm Astronomico quodam munere, quT inter Documenta observat armn & examinatarum scribit: d Magno KEF PLERO Echpßiwi ) opere immortalitate dignissimo, suo tempore, locum ab auctore ipso assignatum occupabunt. Aderat;am tum Benatica? CHRP STIANUS SEVERINI LONGOMONTANUS, quemKEPPLE- R U S non fine divina difpofitione invenit in corrigenda Martis Theoria occupatum, ex cujus motibus omnino necesie est, nos in cognitionem Astronomie arcanorum venire, aut ea perpetuo nescire, utut aTYCHONE Lunaribus praesertim emendandis esset destinatus (134), tempore illam potius in manus quasi dante, eo quod versarentur in observatione acronychii situs seu oppositionis Martis cum Sole in 9° Leonis (135). Obtinuit hac occasione licentiam observationes suas de Marte accommodandi instituto proprio ; cui deinceps adeo acriter incubuit, Ut novennio post,insigne Opus ediderit de Stelle Martis motibus ex Observationibus Tjchonis (136). Literis aKEPPLERO acceptis T Y C H O statrm respondit, se cum C AS AR E egisse, ut amplioribus, quam apud Proceres merebat, stipendiis donaretur, efsicereturque M A J E S T AT IS EJUS Mathematicus (137). His Grsciosta -motus KEPPLERUS insequenti Octobri cum tota familia sua ad Tychonem miiam accessit (138). In hoc itinere quartana correptus est, ut magno fui & Tychonis dolore nil quicquam ardui moliri potuerit integris decem mensibus (139). In- quartani tctim tamen scripsit contra NICOLAUM URSUM, jubente TYCHO- laborat:. ]%t £ ? & a }j a ipsius studia pro ipsius arbitrio & suis viribus adjuvit. Specu-
traUrfitm-. latus etiam est quaedam in Venere & Mercurio utiliter, in Luna prorsus frustra, & in Marte primam inaequalitatem correxit (141). Conjuncta etiam fuit hLcmigratio KEPPLERI cum insigni facultatum jactura, quas mediocriter paulo ante de mora auxerat (142). Hinc deliberandum erat ipsi de mora Bohemica (143), quamdiu Bohemica scilicet posset suis sumptibus, nullo suffultus salario, exspectare in aula Imperatoria dchberat. eventum ne gotii sui cum T Y C H O N E incepti: &, hoc non succedente, vel in Wirtenbergiam se conferre posset, quod certum haberet, qui eo venerint exules, maxime si Alumni fuerint Principis , illis de victu statim, & de conditionibus primo quoque tempore prospici: vel in Academiam aliquam propinquiorem, qualis Lipsia, Vitemberga, Jena promoveretur (144). In hoc itinere a Junio in Octobrem privigna a malevolis detenta curas ejus auxit (145). Medicina? etiam cursum hoc anno, suadentibus Prsceptoribus, eo consilio continuavit, ut, si forte in Wirtenbergiam rediret, Tubinga? ex praxi vivetet, §c, occasione sic ferente. Professioni Medicin# admoveretur. Febre licet nondum esset liberatus, Praga? tamen relicta ' uxore (146), iter in Styriam suscepit, stipatus commendatitiis TYCHONIS,occasione
(ijj) GAS SEND ÜS t. c . Lib. V. p.
(154) J- K. Epist. C. p. lyi. „Te sane tua Llina, mequan» '„doque spectatore, misere exagitavit, quamdiu me scio* „Me 6 Mars meus male habet, decet te commiseratione „tangi eadem passum. Et LONGOMONTANUS „Ep. procedenti p. Aj. Meministi, mi amice Keppiere, Be*. „naticae olim operam inter nos fuisse divisam, scii, ut tu „Martem, ego autem Lunam sub arbitrio Magni TY- „CHONIS curarem.
(>;;) J« K- m Comment, de Marte p.sj,
(13Ö) GASSENDUS l.c.Lib.F.p.nsp. Ordinem ia- Lorum suorum per aliquot annos Martis restitutioni impensorum ipse describit KEPPLERUS Epist, G, p«g>
171. Mi'
(137) Epst. LX1X p 120. LXXXVil. p. 147. GASSEN; Diis l.c.Db.V. p. /7/.
(138) Epst- LXX. p. 124,
(izp) ab OElobri chh C. ad Augustum chh Cs Epst. C» p.171. GASSENDUS l.c. Lib. V. p.176,
(140) Scriptura adliucest dvkooxov: J. KEP. Refutatio Libelli de hypothesibus Astronomicis a N. U RS O editi. Add. Epist. LXVII. p. tog. uo. LXIX p, /«.
(141) Epst- C.p. 171.
'(142)7. K inRcv.A. chh C. coli. R.A.chhXCF*
(14 j) Epst LXX. p. tijfeq. LXXXIX, p. Ä
(144) Epst. CII. p. i 7 {'
( 145 ) E Pst- LXXXIX p, ijf.
( 146 ) Epst, C. p, tpu

VITA.
XVII
casione hereditatis hujus nomine adeunde, quod inutile prorsus fuisse alibi queritur (147). In absentia KEPPLERI inimicitis suborte sunt inter ipsum & TY- C HO NEM, quod hic denegasset Uxori pecuniam (148) - quas cum haud e re Astronomica futuras este facile provideret KEPPLERI Patronus, FRI- DERICUS L. B. HOFFMANNUS, mature in id elaboravit, ut animos iterum conjungeret (149), ipseque KEPPLERUS non invitus prscipitantiam suam agnovit & deprecatus est (150). Cum, Mense Septembri, rediisset Pragam, redit k & prospera uteretur valetudine: nihil amplius cunctandum ratus TYCHO,^*^ K E P P L E R U M ad C JE S A R E M deduxit, qui letatus de ejus valetudine chohe, recuperata, eum hac conditione in siium assumpsit Mathematicum, ut simul esset f""? °f‘ TYCHONIä calculis (151). KEPPLERUS igitur ab illo temporelaborio-jS^ sissime coepit inquirere proportionem secunds Eccentricitatis Solis, in quo Ejus- mancus dem labore TYCHO postea mortuus est (152). Hoc anno plura decoxit, nullo adhuc selärio suffultus , ut de eo querendi ansam habuerit in literis ad 3 JO. GEORG. HERWARTUMabHOHENBURG, CancellariumBa- mnmen- varis, Sereniss B avaris DUCIS Consiliarium & Prssidem Suabs, qui hisee mo- d * ! “ r R 4t> tus KEPPLERUM sequenti anno, die xxm. Februar, commendavit JO. BAR- warto VITIO J. U. D. & Consiliario Imperii Aulico: cujus etiam postea commenda- jo.bar- tionc apud C/ES. MAJESTATEM effectum est, ut KEPPLERUS WH0 ' ne dimitteretur; cui alias laudatus H E RWARTUS, insignis Astronomus, Pro-
fessio-
-
( 147 ) f. IC. in R. A. ch h CI.
(148) Epist. CIE. p. 177.
(149) Epist. XCV. p, 15q.
(150 1 J K. ad TYCHONEM BRAHE : Sons manus , qua nuper ad ladcndum celeritate ventos antevertit: quodnam ini - tium faciat ad leniendum vix inveni/. Nam quid ego primum commemorem ? An meam intemperantiam ? Cujus acerbissima est recordatio'. An tua, Nobilissime TYCHO, benefacta ? ffjua jam net enumerari pojfunt, nec pro dignitate perpendi. Per duos menses gratuito me victu liber aliter aluisti j toti tua fitmiiiameam incolumitatem, mea desideria commendasti: omnia humanitatis officia praftitijli: qua habuisti charis fima,mihi communicasti: nemo me dicto vel facto volens laßt unquam: in summa, non liberis non uxori, non ipfi tibi plus indulststi quam mihi, fjjua animo pratcrea volvebas de me promovendo, ex iis, qua mea causa suscepisti, facile vidi. Gjua omnia , cum ita habere sciverim, faffius suerim, scripto etiam testata reliquerim: magna cum animi consternatione recordor, adeo me a DEO, # d Spiritu sancto meis intemperiis, animique morbo fuiffie permissum, ut ad tot # tanta beneficia clausis oculis, pro modestia , trium hebdomadum continua morositati erga totam familiam ; pro gratiarum actione, iracundia pracipiti-, pro reverentia, audacia summa erga tuam personam, tam illustri stemmate, tam prastanti eruditione, tanta nominU claritate venerabilem ; pro amica valedictione, fufpi- ciofisfimis imputationibus, (f acerbissima scribendi prurigini tantum indulgere potuerim, nec me respexerim, nec quam crudeliter tuum animum, qui praclarestmperdeme senseras, hac odiosissima ratione fim offensurus, perpenderim. §jua fi hostili animo, fi nocendi proposito fufcepijfem : equidem vix vel h D E 0 petere fuiffem ausus, uti te mihiprastaret placabilem, juflamque Il legitimam vindictam impediret, Sed quia totum hoc impotentis animi furoris cholera prastitit exuberantia, juvenile vitium curiosttas, cum pracipitantia judicii: abfuit vero diffamandi animus : quia non experieris,me un-
quam cum quoquam mortalium ita de te locutum, uti ad te unum ex falsa imaginatione feripst: quemadmodum ne que in quenquam unquam talia designavi: ex hac qualicunque consolatione post graviffimam poenitudinem , animum nonnihil recepi: (A quia, qua feripst, coram DEO solo teste M. T. imputata fuere; primum DEum Optimum Maximum veniam exoravi, deinde # pro Christiana reconciliatione summe fui sollicitus. G)upd nifi me afflicta valetudo, immoderata affectionis haud dubia stimulatrix, impedivisset; primo quoque tempore Benathkam excurrissem , meque M. T. ad omnem satisfactionem promptum stitissem. Jam quia fors ita tulit, Ut prior M. T. Pragam veniret supplex ad M. T, Vento per DEI misericordiam orans, uti mihi hanc atrociffimam offensionem Christiano animo remittat. Ego contra qua dixi vel feripst in Magnificentia Tua personam, famam , honorem dS* doctrinam:vel quocunque alio modo injurioftffima, {fi nulla valeat in meliorem partem interpretatio ) uti (quod ex animo doleo) dixi firipfique quamplurima # plura quam meminerim : omnia #singula revoco, irrita, falsa # probatu impossibilia sponte & ingenue agnosco atque pronuntio. Neque enim ullum facinus patratum , aut ullam partem honestatis d Magnificentia Tua unquam violatam, vel vidi, Vel audivi. Si quid Jufpkionibus etiam indulst: id omne, ut Christianum decet, ex animo ejiciam', fic ut protestationi Christiana acquiescens, temeritatem in suspicando libenter DEO xag^ioyveb^ fatear. Promitto etiam bona fide, me inpojitrum , ubicunque versaturus stm, non tantum hujusmodi male fanis actibus, dictis, factis # literis abstenturum, sed neque ullo pacto Magnificentiam Tuam injuste # ex propostto offensurum, neque quicquam,quod non deceat, contra Magnificentiam Tuam moliturum. Oro autem quia lubrica est vita hominis, ut st Magnificentia Tua animadvertat, me imprudentem in tale quid vergere: me mei ipstus admoneat: experietur enim me morigerum. fjjmnimo polliceor, daturum me operam, quod quidem nunquam adhuc mentis compos intermifi: ut omni genere officiorum Magnificentiam Tuam ulterius devinciam , fij* quantum mihi pofflbile est, fuperiorumquemeorumpatitur au- thoritas, in omnibus honestis rebus, quasque Magnificentia Tu 4 gratas intellexero, obsequium prastem, #fic ipso facto demonstrem, aliter me in Magnificentia Tua personam effle # femper fuisse affectum, quam ex illa trium septimanarum intemperata dispositione animi# corporis colligipoterat. Et precor,utAd id prastandumme DEus adjuvet.
( iji ) P • GASSENDUS Lib.V, p.177,
(ijx) Epist. C.p.ijt.
e
t

XVIII
JOANNIS KEPPLERI
sessionem Mathematum Laugings in Academia Serenissimi PHILIPPI LUDO VICI Palatini ad Rhenum procurare potuisset, siquidem id e re judicasset
cum C/ES. MAJESTATIS, tum Reip. Literari;e, nullo per universam Europam Mathematico jam vivente, qui, consideratione ad omnes rei circumstantias habita, ad complenda magna illa TYCHONIS BRAHEI opera magis sit idoneus. Hoc pariter anno D AV. FABRICIUS Augustans Con- fjbrI' sesti in Orientali Frisia in Pago Reßerhaven Minister, cum KEPPLERUM prs- c io per sentem videre, atque audire Prags haud potuisset, (quem propter animi in abstru- iiteras a- p 1S \j ran i S mysteriis inquirendis heroicam magnitudinem pridem instar PTOLE- TonnZh /M/EI G E R M ANICI fuerat veneratus) literis suis Prags d.xxm. Junii relictis, amicitiam ipsius exambivit; creptumque semel literarum commercium ad annum usque cioiocix, diem xu. Martii hos inter Amicos , ceu feie vocant, Uranicos con- ffimda-* tinuatum est. Scripsit etiam eodem tempore defundamentis Aßrologia , & sua cum mentis A- M ATTH IA HAFENR EFFERO de Populorum propagatione meditata com- siroiogk municavit (153). Nihil autem hoc quidem anno tristius K E P P L E RO accidere potuisset ipso T. BRAHEI obitu, qui contigit mense Octobri, cum vix per pagano- duos a reditu suo menses ejus uti potuisset consvetudine (154). Rebus tamen «e: KEPPLERI jam melior fortuna affulgere visa est. Nam sub anni hujus finem (154) a
STr.CAESAR. MAJ. D. MAXIMILIANI II. Filio D.
DOTEHO II. in Mathematicum Cssareum adseitus est, eique ultro tuiiari: simul assignatum salarium die XXVI. Octobris, operam ad id luam conferente Opti- “nmtrfa - mo P A R VITIO (iy6). Die tandem Decembris ix. Prags observavit Lunse
g Urum: Eclipsin (157) sicut mense Junio observaverat Eclipsin solarem, qua de postea LON- ebfervat GOMONTANUS (qui eandem ultra Nidrosiam in Norvegia sub Elevatione 2 Ü?* Poli 6 f proxime in ipso Horizonte, adjuvante Refractione, hora prima observa- cjib eu. verat (158),) ad KEP PLERUM scripsit (159). Ineunte anno novi seculi secundo, Gratis C JE S A Iv E -E effectum expectans confirmationem Salarii suscipit «'petiit & obtinuit,Martioque mense primam accepit pecuniam (160), Julio autem u Z re /n.' ejusdem anni uxor SUS ANNAM pulcherrimam filiolam enixa est (i6i),qus, sän- vivo adhuc Parente, J AC OBO BARTSCHIO Medicins Doctori & Mathe- NAM-, m atico clarissimo nupsit, prout suo loco dicetur (162). Beneficio igitur, quojam fruebatur, CiESAKEO dignum se praebiturus KEPPLERUS, Obser- Utigat cum vationibus ad Martis Theoriam perficiendam pertinentibus sedulo incubuit: sed h TYCHo- superveniens litibus, qus ipsi cum Tychonianis heredibus, occasione Observa- ms: tionum ab ipso, illis insciis, asservatarum, intercedebant, TENGNAGLIUS, conaminibus ipsius minus squus, in aula effecit,ut in KEPPLERI studia inquina opti reretur sollicitius, ne pecunia inutiliter collocaretur. Quare KEPPLERUS, tam feto- Commentaria de Marte , & Partem Aßronomia Opticam nominans, seposito tantisper tumappU j^ arte f UOj a( j Opticam se totum applicuit, in eaque fingenda atque refingenda thh c///.sub finem sequentis anni lsculi illius tertii adhuc fuit occupatus (163). Hoc ipso etiam anno edita sunt Progymn asm ata TYCHONIS, qus, paulo ante obitum
(15;) Epß. XXX. p. 69. CII. p. 176,
(154) GASSENDUS /. c. Lib. V.pag. 17p. LUD, JCEPPLER. in Synopsi Vita TYCHONIS MSta . JO.
— ^ • *-ri / i 1 l f ^ _ „t. *
i-* jl a Lj aa xv. '-"s"*'sj .
KEPPLERUS inse in Prsf inTabb.Rudolpb.p-S- libi
(isä) Epiß . C.p. 172.
(1^7) GASSENDUS l.c. Üb. V. p. 172 •
(is8) GASSENDUS l. c.p. 173. sieol Eoiß. XCIX. 0.1C1S.
IcbbCIl Filia: nattraefle
J «-» d-.nr.arn lj IJ11 l . AAJi.
06 j) J.K e £- C- p. rpi.
4d Vitam TYCHONIS p. yj\
iDsaEpiiWKEPPLERI/s/ft? C p.172. Quamaegre 1
dii
(155) J.K. in R, A. ebb CL

XIX
VITA,
tum suum, ipseTYCHO publici juris facere voluerat, REPPLERUS autem in ordinem redegerat, Notasque adjecerat, quas, subortis se inter & heredes TY- J C H O NIS simultatibus, promiscue omnes, ipso amplius non consulto, editas elfe, mn asmA- indigne se ferre nequaquam dissimulat (164). Utque Augustissimo IMPE - ta: RAT ORI SUO Hudium luum & diligentiam probaret, Ephemerida Martis con- c01 f lt E ‘ didit, & una cum Operibus suis jam elaboratis subjectissime exhibuit (165). In£^/
transformatione Lunarium Menses Martium Aprilem duosque alios conliimpsit (166). tramfor- Ad Martem demum rediit anno sexcentesimo supra millesimum quarto, quo tum mattor>i Commentaria scripsit, tum Tabulas non tantum prosthapharefium Orbis annui genera - ^cho< les, & cuicunque MartisRestitutioni adaptatas, sed Tabulas quoque Pro- ms in- ßhapharefium ex hjpotheß phyfica incredibili labore condidit (167): simul autem bi- cuml;it: mestri temporis ipatio cum Uxore dilectissima xgrotavit (168), variisque curis do- c r b J- t c ad mesticis, quo etiam aedium mutationem & sollicitationes in aula, quL dimidium Manem temporis ipsi eripuerunt (169), & operas typographicas’, quibus pene hoc totos UU} ”> anno fuit occupatus (170) & mille alia negotia refert, in studiis suis severioribus im- Tabulas peditus est. Mense Decembri hujus anni natus ipsi est Filius secundo genitus ejus condit: FRIDERICUS,in urbe Pragensi a Concionatore fissi Utraque, ut vocabant, *& rotat . & Teinensis templi baptizatus (171). Exorta hoc anno Nova Stella KEPPLERI ^SuTim. quoque occupationes adaugebat. Ejus enim contemplatio peperit peculiarem?^,«?: de Stella Nova in pede Serpent arii, & qui sub ejus ortum de novo iniit Trigono Igneo Libel- Ium, Astronomicis, Physicis,Metaphysicis,Meteorologicis& AstrologicisDisputa- /.' Xionhus ev^o^mg^iTrapeidQ^oig plenum (172) secundum editumPragai cioiocvi. in cum: 4to, cum Narratione dßronomica ad Illustrem & Generosum Dominum J o FRI-^J*
DERIC UM HOFFMANNU M, L.B. S. C. M. z Consiliis Aula; Impe-
rialis de fella tertii honoris in Cygno , quas usque ad Annum cidid c luit incognita, nec dum exting vitur, & Confideratione novisfima fint entia LAURENTII SUS L Y-
QJE Poloni DE jf ESU CHRISTI Servatoris vero AnnoNatalitio^dPtr-
Illustrem Virum Dominum ]0. BAR VITIUM S. C. M. R.UDOLP HO II. ä Consiliis Imperialibus Aulicis Secretis intimum, sub titulo: Sjha Chronologie & ; in n-
quo Libello suam etiam evulgavit Genesin (173). Ad hunc pariter annum referenda est Editio Paralipomevm ad Vitellionem , quibus Afironomia Pars Optica traditur ; po- mem . tissimum de artificiosa observatione & asstimatione Diametrorum deliquiorumque Solis & Lunas cum exemplis insignium eclipsium, Opus, quo Visionis modus §c
* e 2 humo-
(164) IDEMl.c. p. 171.
(6;) IDEMl.c.p.172.
(i66) l.c, (167) l.c.
(i6g) J K. in Literis adDAV. FABRICIUM d, xt. „ Ottobri* chh CV. datis: Dc morbo meo quaeris? Fe- „ bris erratica fuit & biliosa, quartum recidiva, cum subin- „ dc in diaeta peccarem, xxtx. st. n. Mensis Maji adegit mc ,, uxor importunitate sua, ut, quia balnea horreo, vel tan- „dem aliquando corpus abluerem. Immersit me in labrum aquae bene calefactse, qui calor me afflixit, meque „coangustavit circa praecordia, xxxr. Mail purgavi ex „more usus irctvypifiaydyM leni electuarii forma, i. J unii „venam secui iterum ex more, non urgente morbo, ne su- „ spicione quidem morbi. Atque hoc non sane ex praescripto Astrologiae, ut facile vides. Minuto sangvine „bene habui per horas aliquot, velpere facto, difficilis me „ somnus invitum in stragula conjecit, praecordia coangu- „stabantur. Tunc scilicet bilis ferebatur in caput, juxta „praecordia transiens, ti. Junii non optima tempestate, „calida tamen, transivi in minorem urbem, ut mihi me- „lius esset motu uso. Biduo hoc Rhenano vino per- » quam generoso eram usus. Led ad hujus diei prandium
frugaliter vixi circa horam pomeridianam tertiam hor-“ rör me excepit, dum domum contendo, & ut fit apud me“ in omnibus febribus, cerebrum invaluit somno, dormi-“ vi inquiete toto pene biduo, nullo usus cibo, subinde vo-“ mui bilem admodum corruptam. Paroxysmos nui-“ los vehementes habui. Totus morbus in effusione“ bilis in ventriculum fuit. Triduo post, nempe iv. Junii, “ incidit una uxor mea in quotidianam febrem tanto peri-“ culosiorem, quod esset gravida. Reliqua particularia“ non annotavi, nisi quod ad fex vel septem septimanas“ conflictatus ea sum. Interdum decem diebus liber, ut“ sanus crederer, itaque usu vini ad vomitiones redii & ad “ horrores &c, cum duraret obstructio alvi Credo me ex“ eorum njumero esse, quibus ex bilis folliculo ventus ia“ ventriculum abit, qui solent esse ßpa%pß l0t ‘
(169) J. K. Ep. C.p. 172.
(170) /.*•
(171) J.K.t» Themate FiliiFRIDERIC l OAtum dicit Pragx d. m. Oec. 3. H. 48 st» n»
(17t) Ep.XXXII.p.7».
( 1 73 ) t a i' M’

XX JOANNIS K E P PL PERI
humorum oculi usiis contra vulgares Opticos & Anatomicos vindicatur Franco- furti ad Moenum c id io c iv. in 4. quorum Exemplar obtulit incluto Senatui Academico Tubingensi (174), qui sequentibus Literis gratam luam erga KEPPLE- RUM voluntatem declaravit (175). Quanto autem cum applausu a Medicis oque , ac Philosophis excepta suerint hoc Paralipomena, ex Epistolis (xliv. & cli &c.) fatis dispalescit. Coterum licet Hungario tumultus K E P P L E R U M etiam teneret sollicitum, hoc tamen & sequentibus annis in Bohemio metropoli substitit, donec anno foculi duodecimo, Mense Aprili circiter, Pragam cum Lincio. Austrio Superioris Metropoli commutaret (176) prout suo loco commemorabitur. eM^c^In annum secui i superioris sextum & sequentes incidit Disputatio KEPPLERI CU P 1 MiESTLl'NOdS? Mercurio in Sole viso, qua de ad annum octavum suculi. Um de hujus plura referam, ubi prius ad annum septimum notavero: illo KE PPL E- Mercurio RUM Filium tertio genitum LUDO VTCÜ M Prägte in veteri urbe a Divina Zmdo™' bonitate impetrasse (177), eodem tempore, quo ipsi e Styria migrandum (178), & JT/jcW/aula Cosarea, grassante lue, per Bohemiam esset dispersa (179): interim vero iit occupatur adornandis Martis Commentariis sedulo perrexiste, operosissimarum Contem- piationum plenissimis,quod in illis proMetaphysicaAristotelis Physicam Coe- \ comme» - L e s t em erat traditurus (180). Cumque anno suculi illius octavo fatorum fuo- miis de rum dubius cxisterct K E P P L E R U S, se suosque, inprimis autem Artes suas Tu- S^teteSERENissiMi Principis WirtenbergiciJO. FRIDERICI, D.FRI- tuiam in DER ICI Filii commendabat, utpote quas sub Liberalitate & beneficentia LU- Soie pro DO VICI Prodecessoris Ipsius primum degustatas , tum jussu & sumptibus
JTcnxKU DOLPHI II. Imperatoris perficiebat; occasione singularis alicujus tdupbf phonomeni in Sole visi (18O , cujus paulo ante in scripto quodam vernaculo de ™™ui*re Cometa Anni CII id c VII. mentionem paucis fecerat (182). Negaverat autem M sive M /ESTLINUS in Disputatione quadam de In&qualitatibus Motuum cosleßium , Mercuri- .Respondente M. SAMUELE HAFENREFFERO habita CID ID c VI, thesixcvm: (in qua plurima Opticorum Eepplerianorum examinantur, 6cvel confirmantur vel confutantur) possibile esse Mercurium tum temporis siib Solem incurrisse. Quare KEP PLERUS, qui de eodem argumento jam d. xvi. Nov.cididcvi. ad Respondentem scripserat (183), innixus Observationi suo, quam anno cididcvii. die Luno, qui fuit ff. Maji Prago celebrato, contra Proceptorem
defen-
wn suum
in
Sole
(174) Epifi. XXXIl.p.70.
(175) Literas Tutu, Fir Clarissime, una cum Opere tuo Pa- ralipomevo) ad Vitellionem, accepimus m. Januarii Juliani anni präsentes. Hoc quidem nobis pergratum , quod illo Bi- bliothecam nojlram ornari voluifii, illas gratiores, quod plurium nobis ingenii Tui fcetuum spem faciunt non objeuram ; utrumque vel eo nomine gratissimum,quod Te balent, & habitura sunt, quatxpeflamus,authorem, olm difiipulumcivem • que nostrum : uti parentes laudi sibi ducere & nonnihil ad se referre solent eorum, qua a fitiis praclare fiunt. Pro munere tuo primum habemusgratias, reddituri quoque,,ubi fise dederit oc • easio, nihil dubitantes, magnam scientia & disciplinis Mathematicis accesfionem suturam, fi praclarisfimi TTCHON 1 S tot annorum lucubrationibus observationibus, tuum ingenium eT industriam communicaveris. Quod vero petis h nobis, ut Tuorum de Motibus Martis Commentariorum exemplar, in vostram fidem & custodiam ea conditione accipiamus, ut, fi tu morte proventus non posfis, Nos editionem eorum procuremus: equidem omnino speramus, adeoqtte optamus, ut ipfi- tnet Laboribus tuis & adis agendis posfis ejfi superstes. Quod fi vero DEUS aliter disponat , Nos spei&fiducia tua, quatenus id citra offensionem SACRJE CJE S A R. M- A JES TA T IS fieri posfit, d te edoflipro nostr a
parte non ßmus destituri. Vale. Dabantur VII. Kai. Februar. cb b CIV.
Re flor,Pro- Cancellarius (T Senatus Academia Tubingenfis.
Teile inscriptione EpistolaXXXll p. 71.
(177) J. K. in Themate Filii LUDO VICI natum dicit d. xxi. Dec H. 7. antem. 45'.
(178) Conferatur dc statu illorum temporum PilFEN- D ORFlllS Rerum Svecicar, Lib. I. p. 10. a.
(179) Epifi. CCXVl.p. 362.
(180) Ep. CLIV. p 24S-
(igi) J.K.in Dedicationi Phänomen! singularis, sive Mercurii in Sole vifi fafla V > Kal. Martii cb h C VIII, add. Epifi. CLVIU. p. 26t).
(>8r) Titulus Libri est : J. K. ausführlicher Bericht von dem neulich im Monatb Septembriund Oflobri des töop, Jab ■ res erschienenen grossen Haarstern oder Cometen , und seinen Bedeutungen: Item Discourspvas eigentlich die Cometen seyn , Woher ße kommen, durch Wem ihre Bewegungen regieret Werden, und Welcher Gestalt sie dem Menschlichen Geschlecht etwas anzudeuten haben, Hall in Sach/en 1608. in f.s.pl, add. Ep.CLVILp.260.
083 ) Epistola est in ordine XCXVI. p.jSe,

VITA. xxi
defendebat fidem Historias in Vita C A R. O LI M. ad annum d c c c vn. in Annalibus Francicis extantis de Stella Mercurii xvi.Kal. April, in Sole instar parvae maculas nigrae visa, aMiESTLINO labefactatam. Verum licet M M S T- LINUS argumentis KEPPLERIANIS fe vinci, sibique maculam solarem pro Mercurio in Sole obtrudi pateretur: attamen, cum postea» DAVID FA- v '^ m:
B RICIU S (in Prognosticis suis ad annum c i d i d c xv. cio io c xvi. cio io c xvn.) KEPPLERUMad agnitionem erroris fui, quod maculam pro Mercurio vendi- tasset, publicam adigeret: hic inter alia FABRICIO ita respondet; ut appareat, eum veritatis quam gloris fuisse studiosiorem (184). Interim pro Dedicatione hujus Opusculi a Munificentissimo Principe cyatho deaurato donatus est (185).
Anno demum nono saeculi decimi septimi Editio Commentariorum de SteUa Martis lhh CIX
KEPPLER UM tenebat occupatum, quae jussu & sumptibus D. R U D O L -mlntilu
PHI II. Rom. Imperatoris typis Vogelianis Heidelbergs in lucem pro- d sf r fst dierunt (186) sub tit: Astronomia Nova diTtoÄ.oy^ra seu Pbystca coelestis tradita com- defendit mentanis de motibus stella Martis , ex observationibus G. V. TTCH ONIS BRAHE. Motum Cumque ipsi propositum esset in hisce Commentariis stabilire veras motuum eoe - Ttrr * iestium causas: motus terrs ante omnia demonstrandus erat, quem sensu philosophico & jocoso cor suum atque animam appellare solitus est. Id quod etiam summaria ratione in operis illius IntroduBione , in Opere vero ipso Iparsim, sed sufficienter tamen prsstitit (187). Difficillima KEPPLERQ erat sustentatio familis in Bohemis metropoli, & educatio trium liberorum laboriosissima (188), quam tamen ingenti animi constantia sustinuit utramque, injuria temporum Salarium omne intercipiente (189). Factum hinc est, ut variis inhiaret conditionibus (190); prs- chi> cx. sertim cum conventus Principum Prags celebraretur : quibus, occasione sic serente, ita approbavit studia sua KEPPLER US , ut varis hinc inde conditiones lautiores illi offerrentur; sicut & in Italia Patroni non deerant, JULIANO MEDICES & GALILAEO GALILEI operam suam huc conferentibus (191), qui ejus prssentiam desiderarent. Sed gravissims obstabant rationes, quo minus Germaniam cum quavis alia Regione permutaret (192). Ediderat hoc tempore Diffemti- Bohemus quidam MARTI NUS FIORCKY Lochovicensts , postea Medicins on ^isu-
Doctor/*
(>84) In Introiuüione ad Ephemer, p. 17. „Felix (sum) „eo ipso, quod primus hoc &culo macularum observator: „eripio ergo filio tuo palmam hanc eodem jure, quo M A- „RIU S G A LIL M O satellitii Jovialis primum visi Iau- „dem eripuit. Nam si ego nescivi, me Solis videre ma- „culas, nescivit & ille principio, se Joviales Satellites alpinere; cum tamen aspiceret &c. Vicit hic tandem patefactis maculis, Maestlinus, cum se jam ä me victum ipse „fassus eiset, herbam praebuisset, ratus & ipse, quam anno „cio tDcvii. vidi maculam, eam fuisse Mercurium eoque „& de antiquo illo Astronomo tandem confessus idem. „Et pag. ig. Ad revocationem etiam me videris vocare „solennem & publicam, exemplo Roslini laudato. Non „expectavi Te, Fabrici; monuit me bonus quidam Geni- „us (ipsa scilicet agnitionis jucunditas), ut hanc defor- „wem (vah) necessitatem sponte mea prxvertcrem, pri- „mum atque literas Apellis tuique una filii Libellum legi. „Currebant eodem tempore & Galilaei literte ad Vel ferum, , >& meae ad Galilaeum: praetercaque etiam ad D. Hernar- „dum, & ad Mtestlinum, cujus intererat intelligere, se vi- „ctariatn mihi largiendo sibi ipsi fecisse injuriam. Quid? „Tune fidiculis opus e sie putas ad consessiones hic extor- „quendas, aut deprecationibus ad eblandiendas, inter eoi, „qui non pro gloria, sed de veritate certant? Nam quod „publicana hujus agnitioni* significationem non dedi:
causa est, quia locus illi non fuit aliut, nisi hic ipse, ubi“ inter exteros planetas, etiam de Mercurio ago. Librum" autem peculiarem hoc vili argumento scribere, id fuit" insanire." Add. Ep. XIX. p, 41.
(>85) J- K. I. c.p. ig. ita ludit: „Mirum, nisi LNeleys" Wagheria surgat, & Princeps Wirtenbergix Mxcenas" meus clementilsimus reposcat donatum mihi Cyathum au-“ ratum pro illarum Dedicatione pagellarum : imo & alte-" rum addat, tuo judicio 5 quia quod plane novum erat," Maculx in Sole, id a me modestia infelici, pro veteri illo" Mercurio fuit oblatum: quin etiam filius, Fabrici, tuus," suum mihi cedat honorarium: quia Solis maculas prior" ipso detexi, idque ante inventum Telescopium Belgi-" cum; ut quidem passim in delubris obvium est, observa " re has Solis maculas: quod Ratisbonx in Templo Cathc-" drali anno CI3 0C xm. multis ostendi."
(186) Epist. CLIV. p.24g. CLVIII p- 262.
(lg 7 ) J. K. Epist, CXCVIII.p.jji. CCCXLI p.j ft ,
(>88) Epifi.XEFIII.pgf. CCCXIV.p.yoi.
08 9) Epifl- CXC.p.ji6. Totos dies in Camera"
aulica tero, in studiis nullus sum."
(190) f X. Epist. CCCLVlll. p,
(19.) Epist LX.p.gg.
(192) Conf. Epist. CCCCXIF. p.64^

xxn JOANNIS KEPPLERI
Doctor, Mutina; scriptum virulentissimum sub Veregrinationis nomine contra GALILAEI Nuntium Sidereum (193), in quo etiam ad KEPPLERI consensum in edita hoc anno Dissertatione cumNuncio Sidereo (194) provocaverat (195)? ut hoc nomine KEPPLERUS se GALILEO purgare (196), & in H O R C KIU M in- tm N«»-vehi neceffe haberet (197), qui mordicus nullos novos circa Jovem Planetas G A- eioSidereo per £pi c iU 0 observatos essie defendebat (198). Ad hunc quoque annum
satiat' pertinet commercium illua Epistolicum KEP P LERI cum JO. ANTO- <»» **NIO M AGINO, qui ad suas Ephemerides KEPPLERI Tabulas ^delidera- G f odt bat (199)5 quas KEPPLERUS ex certis causis MAGINO denegabat, offe- % pbet » eri - rens conditionem computandarum in commune Ephemeridum pure T y CHO- dum: nic ar um cerris legibus (200). Eversa tamen esi ha?c compositio mutua dim-
dentia, & mox insecutis turbis Bohemicis (201). Annus enim superioris sieculi undecimus KEPPLERO undique fuit luctuosissimus. Ut enim taceam difficultatem stipendiorum, quorum unam partem ab orario Imperiali, alteram a Ca- von acdph meraSilesiaca ex clementissima Augustissimi Imperatoris KUDULI Hi saUrium ; vo luntate ? expectabat, ideoque a cura Ta b u l a r u m Rud o lphin arum multum remittere cogebatur (202): intervenit etiam obitus AUGUSTISSIMI MAECENATIS Sui; qui non modo salarium honestissimum ipsi adscripserat, sed & prteter editionis Commentariorum de Motibus Stellas Martis impensas, tum stipendiorum residua, qua; ad duo millia moneta; argentea; majoris excreverant, tum älia insuper duo millia persolvi confestim mandaverat. Et quamvis Successor
D RUDOLPHI II. D. MATTHIAS Imperator ipsi non,'
tantum continuari stipendia; sed residua etiam exsolvi jussisset (203), atque insu- per Lindum vocasset,ubi Patronos,concessu Imperatoris clementissimo(204), Zaum nactus est Illustres Austri* Supr-Anisan* Proceres, postquam Prags per undecim abimpera- annQS an i mo f ane i nv icto inopiam ex stipendiorum defectu toleraverat: tamen Thia*' adhuc anno feculi illius decimo sexto querebatur, expectare se mandatorum ex- ' optatissimorum effectum (205): Eo quod non sufficiebant ad continuanda studia, assignatio fixa; sedis Lincii,modicumque illud stipendium a Communitate Ordinum Austri* adjectum, quo sine, ne domum quidem sustentare potuisset (206).
Cum
(195) Efist.xmip.3l. LIX. p. 97. CCCIV.p.490.
(194) titülus est: Narratio de observatis a se quatitor Jo- •uis satellitibus erronibus , quos 6alitius Galitii jure inventionis Sidera Medicea nuncupavit. Cum adjunUa Dissertatione cumNuncio sidereo nuper ad mortales mijso, Prags &Fran- cos. 1610. & i6u. in 4:0.
(195) Epist: LVIII.p. 96. LXp.pg.
(196) J.K. Epist. LVI p. p2.fiq. LX.p.pg,
(197) IDEM l. c. & Epist. CCCVII p. 491.
O98) Epist. CCCI.pag.487, CCCUI.P.4S9 . CCCIV. sag. 49».
(199) Epist. CCC1, p. 426.
(100) Leges praecipuae huc redibant: I. ut Operis titulus esset: Ephemeridesperfefta, ex Observationibus TTCHO- NIS BRAHE, Hypothesibus Tabulis KEPPLERI, calculo vero MAGI NI. II. ut super innovatione & ordinatione & forma totius Operis inter MAGINUM & KEP PLERUM conveniret} ubi quid KEPPLERO placeret, MAGINO, quidMAGIN O placeret,KEPPLERO communicandum eflet. III. Ut Ephemerides communi utriusque sumptu excuderentur, in loco, qui utrique placeret, <Sc ubi minimo cum sumptu fieri posset. IV. Ut Taxa statueretur exemplaribus tolerabilis, & de hac communi poflesfione, quilibet, quovis tempore lumeret dimidium collectae pecuniae, aut si mallet, etiam Exemplaria in Taxa ssmel statutd, qu* tunc pro divenditis haberentur , & summae pecuniarum collectarum accenserentur, V, Ut Societas ad haeredes transiret, & cujusque femissis cum omnibus juribus & privilegiis cuicunque vendi pofc fet: reservata tamen alteri facultate redimendi illam se- missem eodem pretio. VI. Ut alter alteri idonee caveret, exorata confirmatione Magistratuum, & sponsionibus Rc- tumpublicarum duarum, alterius trans Apenninum, alterius citra Apenninum, quas inter hodie vigerent commercia. VII. Ut nulla in Ephemeridibus mentio, ne quidem levissima, fietet certaminis M A GINI cum ORIGANO, Cujus ille Ephemeridibus tenebras offundere satagebat.
(201) J.K. Epist. CCCXLI. p.sja. i (202) J. K. in Dedicatione Eclogarum ChronicarumTO-
BHE SCULTETOdeBREGOSCHIZ & SWA- N EN SEE Hzreditario in Hirschfeld. J. U D. Caesar. Palatii comiti D. R U D O L P H I Imper. &
postea D. MATT HIaE Consiliario, Fisci Regii per Silesiam & Lusatiam inferiorem Patrono cia io c xil. inscriptarum öcEp. CCCLXXXVII. p.6tt,
(203) J. K Dedicatione Ephemeridum Partis Prim*
D. M AT T HI aE Imperatori facta.
(104) LUD. KEP P L ERUS in Synopsi Vita Parentis citat.
(205) GASSENDUS de Vita Tychonis Lib, VI, p. 3oy t
(106) J. K. Epist, CCCLXXXVII. p. 6ll .

VITA. xxrii
Cum jam de novaLincii sede certus esset, uxor dilectissima, melancholica alias & infirmas valetudinis, diem obit. iEgrotaverat per totum triennium, & vix respirans, imagine cruentas pugnas in ipsa urbe Pragenfi commissas obstupefacta, &, meliorum temporum desperatione, correpta febri Ungarica maculosa morte sua ingens fui Marito desiderium reliquit (207). Quam maxime enim KEPPLERUS eam laudat ob Pietatem in D EIIM & beneficentiam in egenos, talemquepra- dicat, quam publica fama honestatis, probitatis, pudicitias cum forma & comitate UX0REM citra litem conjunctas elogio decoraverit, & tanta commiseratione prosecuta: sint populares, ut essent, qua: exclamarent in ejus funere: stoß hanc fipdtam 'm terris non & fiiperejse Bonam (208). Matrem morte provenerat silius F RID E RIC U S, puer F u itm sexennis,matris simillimus, parentibusque omnium charissimus (209), die quarto fride- ab irruptione militis Passaviensis in parvam Pragam variolis extinctus (210). \ n RI cuM: tanta malorum domesticorum multitudine, cum praterea hareditas ipsi cum Privigna esset dividenda ; mirum non est, si & ipse iis sustinendis vix par, Paralysin timet sibi timuerit; utut vanum fuisse Prognosticon hocce fateatur (211). Maculas Solares ^ ara ¥ : hoc anno observavit accuratius (212) & sub finem ejusdem sententiam suam de illarum substantia exposuit (213). Eodem Vioptrice (214) KEPPLERI prodiit Augusto Vindelicorum, & Francofurti ad Moenum scriptum exiguum de Nive Sexan-kfirvat gula ab illo ‘editum est. Conductus a D. M ATT HIA Imperatore de^£" novo Lincium se contulit (215), Liberis Caustadia in Moravia relictis (216), fkcbbcxn paulo post etiam adductis (217). Hic socium nactus calculi JANUM GRIN- GALLETUM Sabaudum (218), cui imaginem suam donavit, quamMAT- THIAS BERNEGGERUS Bibliothecas Argentoratensi consecravitICal.
Januar. CIDID CXXVII (219), Ephemerides ipse composuit, quas cidid cxvii. edidit, ad- componit jectis observationibus meteorologicis, quales jam in dies singulos ab anno cid id xciii E / e ^ merU instituerat (22), quamvis se in hoc labore variis modis impeditum esse non dissi- mulet (221). Lincium delatus in lites incidit cum Theologis, quos inter M. DA- turbas NIEL HIZLERUS Primarius templi minister & Scholae Inspector, notam ei m j ni : publicam haereleos muslit: propterea, prout lple lcnbit (222), quod in ommbusy^ co m . partibus ea probaret,qua: verbo DEI consentanea deprehenderet, ea fugeret, vel «<***• saltem contra protestaretur, quae in omnibus tribus sectis vel novitatem sapiunt, vel antiquam haresin. Cumque nollet per omnia subscribere Formula Concordis in Ecclesiis Evangelico-Lutheranis recepta in articulo de Omniprasentia Carnis Christi, Verbo unita, a Communione etiam exclusus est (223): sententiam autem suam de gravissimo hoc articulo sequentibus versibus expositam reliquit, quos integros in annotationibus subjungere e Re fore duxi (224). Excurrit etiam
s 2 Pragam
(207) Vici Epiß. XL 1 X. p. s 6 . J. K. in R. A. cb b CXl
(208) J K, in Dedit, Eclog . Chron ciu
(209) J. K. Epist CCLXXXIV. p. 441-
(210) J, K. in Tbemate Filti FR ID ERICI MS.
(211) J. K. in R A. cb h C X.
(212) J.K.£/. CCCXLI. p.yj2.
(213) ! K. Epist.CCCXLlV p.ffs.
(214) Titulus Libri est : Jo Reppleri Dioptricc seu De - nionstratto eorum , que visui & vifibilibus propter conspicilla non ita pridem inventa acctdmt. Prämisse Epistola Galilei de iiSfCjue post editionem Nuncii fideriiope perspieiüi, nova Ist admiranda in coelo deprehensa sunt. Item Examen Fresa • tionis Joannis Pene Galli, m optica Euclidis , de Usu Optices in Philosophia. August* Vindel, ciancxi. in4.
(115) J. K. Epist. CCCXXt. p. S op.
(216) Videatur infra Programma in ÖbiturU LUD. REP* PLERI num. 32p,
( 17 ) 7 ' R’ i» R • A. tb h C M*
(218) 7. K. Ep- CCCLXXXVIl. p. 6iu
(219) J. K. Ist M. B. Epistol. mut p. $j.
(220) J. R.Ep. CCCXLI. p.jj2.
(221) J. R. Ep. CCCLXXXVIL p 611.
(222) J. R. Ep. CCCLXXIX. p. jpt.
(2i})Conf. LUD. MELCHIOR FISCHLINUS in Memoria Theolog IVirtenberg.P.H, p.pp, £7 342.
(224) Este negat CHRISTI Carnem Calvinus ubique ^ Et causam vetiti nominis edit: Homo est.
Si nihil est, ni fi Home, stactis include locorum 3 Sed fimul infernum non reparatus adi.
Est CAR 0, DI VIR A sed te virtute redemit i Hoc illi prestans linio, Poste , dedit.
Est LOCUS in caiis CARRI, sed RUTUS UBIQUE,
Hoc illi prestans linio poste dedit.
Morte opus est illic, constat prefintia REGRO. Elige turum levius f an RE GERE, anne MORI*
Mortt

XXIV JOANNIS KEPPLERI
Pragam hoc anno'residui Salarii causa , & mense Novembri rediit (225). Cum tmcxm^rmo sequenti decimo tertio a Novo Imperatore D. MATT HIA vocatur ad g. m. Comitia Imperii Ratispons essent indicta, in quibus inter alia de Reformatione Comitia Calendarii quoque consultandum erat, KEPPLERUS etiam per speciale man- Rambe- datum (de X xix. Dec.cio io c xii. V iennL) adeste jussus est addiern XXIV. Aprilis st. n. nenßa . jy- ercur j j p 0 ft Miscricord. Domini. Ascendit itaque in Comitatu CAESARIS Ratisponam (226), tum curis connubialibus (227), tum aliis negotiis ad Calenda- jcribitDia-m correctionem spectantibus (qua de Dialogum prolixum ad editionem paratum re- logumde }iq U j t ( 22 g) distractus, ut Astronomie plane fuerit oblitus. Reversus cum thneca- IM P E RAT ORE Lincium, Mense Octobri (229) nuptias celebravit Eferdin- hndarii: gT, tribus milliaribus supra Lincium, ex dispositione Illustrissimi Civitatis Domini nd “ pTa E R A S MI Comitis a STARHENBERG, ejusdem Mensis die xxx. (230) cum voZsicun- Virgine duodecenni indigena, civili, & indotata (231), SUS AN N A JOANNIS da transui R E U T T IN G E RI Civis Esterdingensis, opificio arcularii, & BARBARAE Uxoris ejusdem filia, in Gynsceo Starhenbergensi sub Illustrissima ELISABE- THAdeSTARHE N BERG, nata UNGNADIA, educata (232), ut studiis sibi a CAESAR. MAJES TAT E demandatis invigilare liberius, Liberosque ex prima conjuge susceptos sollicitius educare posset (233). LIoc anno scripsit Libel- scribiteon- lum Germanicum Argentins impressum contra HELIS/EUM RoSLINUM(234), sstate anni hujus, qu£ prima ipsi, domo composita, post infortunia & migratio- rnoiitur nes varias quietem restituere visa est, Restitutionem Motuum Stellte Veneris aggresc Restitutio - scs est (235), recoxitque ad exterorum petitionem Commentatiunculam paulo ante ” Vene ' germanice editam de V ero anno, quo &ternus DEI Filius humanam naturam, in utero be- chhCXlvnediBtZ Virginis Maria ajfumpfit , locupletatam Rejponßonibus ad objeSla SETHI CALVISII , firibit ^.&MELCHIORI CLESELIO Episcopo Viennensi atqueNeostadiensiinscri- p tam (236). Anno sieculi decimo quarto quieti redditus Lincii, studia sua ad
annum
Morte D E U M media cepit C ARO mortua: vivens (228) Titulus est : Dialogus de Calendario Gregoriano, in
tine de Vero anno Christi na- t alit io:
Anne DEI ad REGNUM non queat ejse capax ?
At vel multiplicat (dicis') pr&fintia CHRISTUM Immensum vel E U M corpus habere facit ? Tolleris, & sumptas humano d corpore leges Niteris Autbori conciliare DEO.
Quo caret Ipse DEUS, non hoc dedit Unio CARNI:
Qupd tenet,'hoc sruitur conficiata CARO. Cernitur in cunilis JE II OVaEprssentia rebus, Dum videt, adjutat , dirigit, arcet, amat.
Effcliis non clara minusprafentia CARNIS ,
Ipsa quoque adjutat, dirigit, arcet, amat.
Indiga sed J EHO VAE non sic Natura locorum est , Extruftos ut non vixerit ante Locos, lltqtte Locis prasens fallis nunc omnibus adstt:
Non Natura DEI sed Locus ipse petit.
Non replet ergo Locos CHRISTI CARO Sancta creatos i
Fustlis exhaustos ut replet unda cados:
Naturas st quaris abest: Opera aspice ubique est; (*) Sic Vigil in Sacris erudiere Libris.
0 curas hominum, O quantum est in rebus inane, Non aliter prasens st sit UBI Qll E DEUS. (*) Localiter non adest in terris neque Divina, neque Humana natura : localiter ergo abest utraque. K.
(rrz) J. K Epift. CCCXLI. p. SSS- (226) ID EM Epist. CCLXXXIV. p. 441.
quo de Reformatione Calendarii Juliani, de Corrcilionis Grc- goriana fundamentis & accuratione , item, utrum prastet, ut Status Imperii Protestantes Julianum Calendarium in quibusdam mutent, an ut recipiant Gregorianttm, varia Consilia suppeditantur.
(229) J.K. Epist. CCLXXXIV. p.441.
(230) J. V. in R. A. eh I) CXHI. & Epist. CCCLVIII. pag. yj8. LUD 0 V. KEPPLERUS in Synopsi cit.
(131) J.K.l.c. L.K.l.c. J. K. in Carmine invitatorio ad nuptias Legato REGIS Angliae misso ita insit: Hallenus infandas volvens sub pettore curas Extendi viduo marcida membra thoro.
Virgo biennalem solvit pulcherrima lucium,
• Si qiiaris nomen? casta SUS ANNA locat: Dotem ? Nulla fuit, cum fleret utrumque Parentem :
Nunc amplam tempus curaque honesta dedit.
Non quam vulgus iners, saltem unius astimet assis,
Sed quam Philofiphi libera vita probet.
(232) ORDINES AUSTRLE SUPRANISAN^ in Resp. ad Literas invitatorias REPLERI Lincio cid id cxm. d. xxix. Octobr. Describit sponsam suam J . K. Epist. CCCLVIII. P-S78- Conf. etiam Epist. CCLXXXIV.p. 441 . CCLXXXIX. p. 447. CCXCIV. p. 4 6 j.
(233) J. K. Epist. CCCLVIII. p.S74. &S 7 S.
(234) Titulus Libri est: Bericht, daß JESUS CHRI. S TUS nicht nur ein oder ztvcy, sondern siinffgantzer Jahr
x '-rr - r- n- c _ vor dem Ansang unser gebräuchlichen Jahr-Zahl gebühren
(22 7 ) De quibus prolixe ipse REP PLERUS^ Argen dn* 1613. 4 fo add .Epist.XX.p. 4 *
CCCLF7JJ./-J7i-/^. ad Patronum, quem PETRUM jf & . :> 1 n *
HENRICUM L.B. a STRALENDORFF fuisse, <> 35 ] I* K - E P‘ft' CCCLXXXI.p- 594 - «X sequenti mox Epistola colligi posse videtur. (236) Francofurt.cn id exiv. 1*4x0.

VITA.
XXV
annum usque vigesimum incredibili meditationum & laborum patientia ibidem continuavit (237), licet subinde infirma uteretur valetudine, & ventriculi debilitate laboraret (258) • Elaboravit etiam hoc tempore Pitbometriam suam & VELSERO &nri»i misit, ut edendam curaret (239). Anni decimi quinti potissimam partem in Geo- metricis & Stereometricis insiimpsit, in gratiam Typograpfii, qui recens Lindum ve- aggreditur nerat,& materia magis populari alliciendus erat (240), licet REPPLERUS an- Rrfituno -. tea etiam in Restitutione Motuum Mercurii utiliter operam, collocaverit (241), atque . insuper Eclogas suas Chronicas typis exscribendas curaverit (242) ex Epifiolis doßisß- Geometri * morum aliquot 'virorum & suis mutuis cum Commentario in locum EP IPFI ANII de eaQsSte p Cyclo ^veteri Judaorum. Quemadmodum autem hoc anno ex nata Filia M A R- Y *°™ etn ' GARET HA REGINA (243) singularem cepit voluptatem, ita ex adversa edit Edo . Matris fortuna dolorem sensit incredibilem., Caiiim, qui ad hunc sequentes an* &** cbr0 ~ nos pertinet,non meis sed KEPPLERI verbis referarp: „PXsc, inquit, (mater"^^^ KEPPLERI) cum essiet fcemina moribus alpera, jamque septuagenaria & inquieta," altera ton * nacta est Anno cidocxv, per occasionem hticularum ex amica hostem, sioeminam“^^^ olim impiidicitis nota publice affectam, tunc feris capitis doloribus, propter retham
ctus uteri, (quia sterilis arte facta) identidem tortam. Hsc cum a matre (R E P-“ R £ gl PLERI) esiet atrociter lacessita, exprobratione vita; anteacts; coepit ei crimen“ ^ intentare apud populares venefica potionis sibi exhibjts, unde hi.dolores; ma Jt matrem ter vicissim se defendere, illam in jus vocare. Et commodum inciderat fii Do-" » ctorem juvenculum, qui tyrocinium f artis edidit in hac ipsa causa, maximo K E P-"^^ PLERI malo. Disceptatum per annos quinque, interiin fama serpsit: muta-" tus etiam loci Praefectus, & qui successit, a matre Miis fuit, ut qus illi, cum mi-" nus is ei satisfaceret, paupertatem priorem, nunc subitas divitias objecit. Tan-" dem conspiratum in caput miserae. Fcemina illa ex sea quinquennali facta accu-" satrix, allegavit eosdem testes, quibus illa diffamationis ab annis quinque fuerat" autor & incentrix facta. Cum xxiv. Julii Anno ciO d c xx. Lavatus occupasset" Lindum, ipsa quinto Augusti post, ad petitionem adversaris, conspirante Prsfe-" cto, in custodiam data & plane ad torturam postulata. Nihil erat potius, quam" ut a LXX. milliaribus accurreret filius, qui invenit Fratrem ipsum, iulpicione in-" sectum ex imperitia, ob indicia levissima arte adversariorum concinnata, nec fatis" ad extraneos cautum, ob impatientiam morum Matris. Laboratum hac in re" usque in iv. Novembr. anni cioidcxxi. cum solenni judicio Mater fuit a tortura" petita absoluta, eque custodia emiffa, atque ita liberata Mater KEPPLERI pe-" riculo, domus KEPPLERI ab infamia & ignominia. Jämque & de injuria &" de sumptibus agebatur in adversariam, cum ecce d.xm. Aprilis Anni cidid cxxii." DEUS finem Vits Matris & litis fecit statis anno lxxv. " (244) Anno ssculi cio 1, decimi septimi decimo sexto, multum in HIPPARCHO suo adornando labora- cxvt *
vit,quem jamPrags inchoaverat, & D. M AT T H1 2 E I M P E RATO RI, .
desiderantibus Consiliariis, subjectissime exhibuerat, &Stereometriam, quam supe-^' 4 ^ riori anno Latine scripserat, in germanicam lingvam transtulit ad praxin magis oLtdlm vulgarem accommodatam (245). Etsi vero Linciensis Schola KEPPLERI
tempo- ww '
(237) LUD. K EP P L.in Synopsi iit,
(138) J. K. in R. A. cb h CX 1 V.
(139) Ep. CCCXL. p.jyo, Sequenti anno edit* cstLtn- cii in fol. sub titulo sequenti: Nova Stercomctria Doliorum Vinariorum , inprimis Aufiriaci, figura omnium aptissima (fi ttsus in eo Virga Cubica compendiofisfimus (fi plane singularis: accesfit Stereometrie Archimedea Supplementum Lincii cio 10 c xv. in Fol. I» Dedicatione occasionem scripti, qücE doliis vinariis, cum novafti nuptam duxisset, in rei familiaris usum coemtis, debetur, explicat«
(240) J.K Ep. CCCtXXXL p- 594 -
(141) IDEM l c. p. }p4.
(142) Francos ad Moenum cb ncISV. 104.
(243) J K in R A. ch h CXV , (fi in them. Eilia MAR- GARETMvE REGIN*E, natam dicit d vtt. Januat b 6 . H. o 1 .
(244) J- K- E P- CCXCUI.p. 466. atr. CCXCV. pAg. tffi* CCCXLVII. p.jdj. in R. A. cb h CX.Pt
(245) Prodiit Lentiis sub titulo: Auszug aus der Ural-
u ***

elaborat Partem Primär» Ephemer! dta» t
adornat Epitomen Astrono- miaCoper- nie am: eJj Io CXVIL incipit edere atram- que;
recusat ob- latamPro- fesfionem Bononiensem: proficiscitur in Wir- tenbergi- am:
loquitur tun* Scbick- hardo IS Mast lino.
XXVI ‘ J O ANNI S KEPPLERI
temporibus floreret (246), dolendum tamen quam maxime est: KEPPLERO non licuisse esse tam felici, ut in profundissimis Ipeculationibus suis pergere citra impedimenta potuiflet; sed coactum este P'artem Primam Ephemeridum elaborare, adeoque a meditationibus pulcherrimis animum revocare ad calculationes, quae industrio & in illis studiis exercitato homini committere potuisset (247). Verum quia stipendia nondum acceperat (248), Prognosticis & Ephemeridibus victum sibi ucerere cogebatur, & Astronomiae matri petendum erat subsidium ab Astrologia lia meretricula (249) . Ut igitur Prognostica & Ephemerides ipse posset suis fumti- bus imprimere, Typorum causa iter instituit Passavium (250) sicut negotiorum causa eodem anno in Moraviam proficisci & Viennam necefle habuit. Hoc etiam anno Matrem e Wirtenbergia venientem excepit, quam ut filius reducem mox reviseret ipse, matris causa & filii pietas postulabant. Epitomen Astronomia C OPER - NIC AN/E, de qua adMAESTLlNUM scripserat (251) eodem tempore adornavit, & sequenti anno non tantum Primam illius Epitomes Partem Lentiis edere coepit, sed etiam a CES A RE evocatus (252) primam ex Tabulis computatam Ephemerida attulit viscndamque exhibuit, & comprobatam typis ad opus idoneis are & dictatu suo comparatis (253) evulgavit. Ut primum domum rediit ad Opus etiam Tabularum & Ephemeridum rediit, & ut sumtus ad duorum annorum Ephemeridas expediret, vile simul scripsit Calendarium cum Prognostico ; quod paulo admodum honestius vocat quam mendicare (254). Factum hinc est, ut Ephemeris ad Annum cio 10 c xvm, post reditum perfecta prima novis typis exhiberetur, praterita priori anni cioiocxvii, ut qua lapsu temporis jam consenuerat, &
postea cum dedicatione S. CES. MAJ. facta, nec non fundamentorum explicatione , & instructione de nova forma superaddita est. Dum in his occupatur KE PPL E RUS ossertur ipsi Professio Philosophia in Academia Bononiensi, lautis & honorificis conditionibus, quam tamen sonticis ex causis , quas ipse exponit (255) recusavit. Iter, quod in Wirtenbergiam destinarat matris caufii, ut maturaret, E LIENI Generi Litera effecerunt, quibus ipsi obitum Uxoris sua, KEPPLERI privigna, prope Ratisbonam in Walderbach die £ mortua (256), Marito liberisque tribus communibus acerbissimum nunciabat, per omnia sacra Socerum obtestatus, ut filiam ipsi luam S U S AN NAM, annorum jam xv. virginem in solatium Liberorum matre orbatorum, adque curam domus meliorem ad breve tempus concederet. Nihil igitur amplius cunctandum ratus KEPPLERUS, mense Octobri cum filia profectus est adverso Danubio Ratisbonam. Relicta filia apud Generum perrexit Eques in Wirtenbergiam (257), & forte fortuna Jubilaro interfuit Lutherano. Postea, Domesticis negotiis ob vindemiam ferventibus MALSTLINUM invisit, cumque illo de omnibus partibus Tabularum co-
ten Messe - Kunst Archimedis , und derosclbcn neulich in Latein AMgangener Ergantzung , betreffend Rechnung der Cörperli- then Figuren, holen Gefäßen , und WeinfAffer, sonderlich des Oesterreichischen, so unter allen andern den artigsten Schick hat: Erklärung undBestettigung der Oesterreichischen Wein - Vtsir-Rutben, und deroselben sonderbabren gantz leichten und behenden Gebrauchs an den Land-Fasern: Erweiterung des sen auf die Ausländische, so auch auf das Geschütz und Kugeln. Sammt einem sehr nützlichen Anhang von Verglei- cbung des Land -gebräuchigen Gewichts, Ellen , Klassier,
Schuh, Wein- und Traid - Maaß unter einander und mit andern ausländischen auch alt Römischen in Fol.
( 146 ) Ep. CCCXCVII. p, 612.
( 247 ) Epist. LL p. 87- 1
( 248 ) GASSEND ll S l. c.p.20j. & J. K, in Dedicatione
ram
Partis I.Ephemerid. O- M ATTHI JE I M P E-
RATORI faBa.
(249) J. K. & M- B. Epistol. mut. p.33.
(zj-o) J K.inR.A.cbb CXVI,
(251) Epist. XXII. p 46.
(iji) J. K. in Dedicatione Tabularum RUDOLPHINA-
rum D. FERDINANDO II. fia,
f.2. a.
(253) GASSENDUSinVita Copernicipag.tfo. J.K. Epist, CCCXLVII, pag.jtSj. in Dedicatione Tabularum f. 2» a.b.
(* 54 ) 7 - K. Epist. CCCXLVII.p.563 •
(* 55 ) J-K Epist, CCCCXIV p. 643.
(256) 7 K.in Themate Privigna MS.nata trat tbbXC-
( 257 ) 7 -^- inR.A,cbb CXVII.

-VITA. xxvn.
ram contulit. Invenit etiam eodem tempore in oppido Nur singen WIL H E L-,
M UM SCHICKHARDUM, tum juvenem, tandemque dilpositis utcunque domesticis negotiis, mense Decembri per Augustam & Walderbachium, jam nataliciis feriis inchoantibus, domum reversus est. Ex eo tempore curavit Editionem Ephemeridis Anni cid id c xvii, intereaque ad Tabulas & Astronomia P artem alteram respexit (258). Augusto mense nata illi erat ex altero conjugio Filia secunda C AT H A RIN A (259 ), (paulo ante, quam priorem cui trimul xnastitut phthisis & epilepsia tandem mortem accelerarunt, amiserat die vm. Sept. mane ip f te F r ^j. hora x.) quam domum reversus invenit catharris periclitantem, ut diu difficillime \thari > respiraret, ad extremum autem paucorum; dierum atrophiam Epilepsia & lenis na, mors subsequerentur d. ix. F ehr. bor. xn. sequentis noctis (2 6 o). Dimissis ergo qum riore
Tabulis, quietem requirentibus, animum ad excolenda Harmonica applicuit, ZZiuit: verso in latinum Sermonem Libro III. Harmonicorum PTOLEMAEI,scri- ptisque in eum Notis, quibus suas Harmoniarum coelestium inventiones, cum^ 771 ’ PTOLEMAEI eodem de argumento opinionibus comparat (261). Prodixerat 'mmoni- hoc anno obitum toti imperio luctuosissimum Clementissimi IMPERATORIS^*..
&DOMINI SUI CAESARIS MATTHIiE bis tribus McMotianhaZmm
Mundi MATTHIAS Mense Martio morietur (262 ), quem etiam motus mox ingen- mat- tes in Bohemia maxime excipiebant, & die xxi. Maji celebrata illa in annalibus Regiorum Officialium ex fenestris in fossam arcis procipatio sequebatur. (26z).
T urbato hoc rerum statu, Kepplerus P AT R O N O orbatus, dubium tamen eventum expectabat Lentiis Noricis ad Danubii Ripam, ibidemque Epitomes editiemiu Astronomicae Libros, de Doctrina Sphorica tractantes, Primum, Secundum & Tertium typis evulgabat (264). Anno insequenti ibidem silium primigenium ubZsT. suscepit ex altera Conjuge SEB ALDUM, expirante Cometa die xviii. Januar. n.esm. 5.H.30'. mane (265) natum, & Libros Quinque Harmonices Mundi censuro Orbis subjecit, qui instar Epidromi sunt Dissertationum Cosmographicarum, cum na f c mr Appendice, in qua habetur Comparatio hujus Operis cum Harmonices PTO -ips tFllius LEM2EI Libro tertio, cumque ROBERTI de FLUCTIBUS Harmoni-f^ 1 ' cis speculationibus (266). Occasione hac usus est KEPPLERUS ad fortuno e d,tLibros januam in Anglia sibi aperiendam, Dedicatione ad Serenissimum Magno Britan- v.mrmo-
nio REGEM D. JACOBUM, sapientissimumPrincipem,directa,cui di -™ smm ‘ vinum KEPPLERI ingenium & multifaria eruditio, per ministros Suo M AJE- ST ATI S, in Aula C AE S A lA E A versantes, innotuerant: sicut & Epheme- rida Anni cid id c xx. J O. N E P E R O Merchistonii Baroni Scoto dicaverat. De da adAtt - Cometis jam Anno cid id c vii, quodam erat commentatus (267): sed hoc anno ZZcxx. demum Novam suam Demonstrationem apparentiarum & altitudinis Cometarum, es cpii annis cididcvii. & cid id c xviii conspecti sunt, cum Physiologia Cometica & d ls°s s ttU judicio de significationibus Cometarum tribus libris complexus Augusto Vindeli- ZuZ
g 2 eorum
(* 58 ) 7 K. Epist. CCCXLVIL p. 56}. feq.
(159) J. K. in Themate Filia CA THARINsE MS. natam dicit d. xxxi. Aug. H. o' mane.
(160) J.K.i» Themate Filia CA THARINAE & Epist. CCLXXXIX. p- 447 ; 4 *
(z6i) J. K. Epist. tCC XL VII pag. jfy. 0 * in R. A chb C XVIII. add. Epist. CCCLXXXVII. p. 611.
(161) ,J.K, Epist- CCCXXVIII pag. fio. 3. add .FRID. GL AD O VII Versuch einer Reichs-Historie von Deutschland Lib. VII. c. g. §. p. p 34 2 '
(26$) Vid. THEATRUM EUROPIUM ad Annum ebb C XVIII. p. , 7 .
(264) 3. K. er M. B. Epist. mut. p.tf.
(265) J K. in R. A. chb CXIX. & Epist. CCLXXXIX. pag- M7. ,
(266) Lincii Atistriain Fol.
(267) Epist- CCL.p.4.r,y. collata Dedicatione ALBERTO Arcbiduci Austria facta, & Epist. C C C L XX XVII. pag.612. Germanice ediderat Hala: Saxonum jam Anno cid ID c vii. Librum sub tir. leq. Ausführlicher Bericht von dem neulich im Monath Septembri und Octobri des 1601 Jahres erschienenen Haarstern oder Cometen , und feinen Bedeutungen. Item Difcurs, Was eigentlich die Cometen seyn , woher fie kommen .durch Wem ihre BeWgungtn regieret Wer den f und wel her. Gestalt ße dem Menschlichen Geschlecht etwas anzudeuten haben. Hall in Sachsen 160g. in 4.

y
Ävm JOANNIS KEPPLERI
trorum-editam Serenissimo Austrias Archiduci ALBERTÖ, unico trium fratrum D. D. Imperatorum RUDOLPHI IL &MATTIiIriE J. & Archiducis M A X IM ILI A NI heredi (268) inscripsit. In Dedicatione adhuc de Stipendio Aulico nondum accepto queritur, rogatque Serenissimum Archiduc-cm, ut me- morglorias Domus AUSTRI ACiE Tabularum ä D.’RAIDOLPHQ Fratre denominatarum curam aliquam in se cx fraterna pietate suscipiat. Cum an Italia Epitome Aßronomm Copermcnn& paulo ante publicata in numerum Librorum prohibitorum zRox. relata (269), idemque fatum Harmonicis suis libris timeret, Admo- scribit AI* nitionem ad Bibliopolas exteros , prafirtim Italos scripsit (270), novum in Italia Patro- monitio- num amplexus in ComiteVINC E NTIO BLANGHO (271), sicut veterem '
IbhopoUs’ in Aula CiESAREA eodem anno in J.M.WACK HERI O ä WACK- mer°s: H E N F E L S amiserat (272). Ut Ephemeris ad Annum praesentem ex Ta b u- • larum R u o o l p h i n a r u m fundamentis computata, & typis propriis exscripta Francosurti ad Moenum distraheretur, ipse navi cum exemplaribus profectus est Afibamum , in quo itinere ridiculum fatum habuit, quod ipsum legas referentem in ebbcxx Epistola CCCXXVIII. ad JQ. REMUM scriptaj^j). Annus sasculi decimi
septimi vicesimus KEPPLERO illuxit infelicissimus. Nam ut causam Matris Optimae desperatam silentio prasteream (274), quae eum longinquum & periculosum iter in Wirtenbergiam suscipere adegit: MAXIM ILI ANUS Bava- riae Dux, antequam seCiESAREis Copiis in Bohemia jungeret, superiorem Au- striam subigebat (275), atque hinc in Metropoli Austrise periculo etiam expone- beWcaU- batur,non tantum Bibliotheca Keppleriana, sed & sumptibus haud exiguis com- • P arata Typographia (276). Dedita igitur provincia cum Familia Lincio, petita prius absentia venia, Ratisbonam se contulit (277), suisque ibidem relictis, mox matris causa in Sveviam concessit (278). Mense Septembri fuit Ingolstadii perre- abit h cturus in Wirtenbergiam (279). Hoc anno effigiem K E P P L E RI Lti inciden- sveviam: dam intimus ejusdem Amicus M AT 1 HIAS B E R N EGGE RUS sculptori tradidit (280), a JANO GRINGALLETO, domestico KEPPLERI, dono acceptam (281): sed infelix sculptoris manus parum similitudinis KEPPLERI expressit (282), TFIOMA LANSIO id ingeniosa fictione in subscripto Epi- e uu grammate palliante (283). Ab anno xx. ad finem anni xxi. Lentiis abfuit (284); cxxi. ex nimio pudore, quem desperata ei Matris causa incusserat, se omni fere amicorum commercio subducens (285). Ulms eundem hoc etiam anno fuisse ex Dedica- nvertitur tioue Relationis duarum Eclipßum Lunarium patet (28 6). Lindum reversus, N o vembri
demum
(lgj) KE P PLERI i]U£ nomen habet, cur peccat Imago Gstta tanto errori caujfasubejfepotest?
Scilicet est terrae KEPPLERI regula cursus,
Per vim hinc sculptoris traxerat Erro manum,
Terra minam nunquam currat , fimperque quiestat i sstupstc KEPPLERI peccet imago minus.
Th. Lansius,
(*84) J. K. Epist. CCCXXXV. pag. 344. W. S. &M. B, Epist. mut. p. F. ia.
( 2 g 5 ) IK. S.&M.B. Epist mut pag. 13, Huc cdlimant etiam, quae inscripsit Albo STEPHANI LANSII adducta ad Epist. CCCLXXVI. pag yg 0 ,
(^86) Titulus scripti est : Aflfyor/iifiher Bericht von zweyen in abgelaufenen 1 ö 20, Jahre gesehenen grasten und seltsamen Monds-Finsternissen j tät auch von der soffen Sonnen- Finsterniß,so im 1621, Jahre den Mast erscheinen Wird, mit kurtzer IViederhoblung aller grossen Sonnen - Finsternissen, so innerhalb achtzig Jahren in Europa gesehen Worden, und Was jcdesmahls vor und nach, der Zustand in geistlichen und Weltlichen Sachen gewest. Gefielt durch Job. Ke- plern, lUmKuipnq, J.KEp,CCXCU. p.qyi.
(:6g) Epist. CCCLXXXVII. p. 611.
(269) J. K. Epist CCXXVI. p.314.
(270) Epist. CCGLXXXV. p. 604.
(271) Epist. CCCLXXXV. p. 606.
(272) J. K. Ep . CCCXXXII. p.532,
(‘ 73 ) P'g'W-
(ipß) J. K. Epist. CCXCII. p. 45 G
(275) Vid. S. PUFENDORFIUS Rerum Suecica- rum Lib I §.F. U' THEA TR ' EUROP. Tom.l, sag. 392,
(276) J, K. Epist. CCXC1II. pag. 460. 461. CCXCVI. pag. 477-
(177) J. K. Epist. CCCCXVII. p. %.
(278) J-K.inR.A.chlo CXX. & Ep. CCXCII-P-W-
(279) Epist. CCCCXX. p. 64p.
(2go) Epist. CCCCXXI. p. 64S.
(28l) J. IC ö* M. B.Epiflöi.mut, p. $f*
(280 ^ SCHICKHARDI&MATmm SEHNE G GERI Eptstok mutua f.
\

VITA.
XXIX
demum anni vigesimi primi, de salarii sui continuatione incertus (287), in Angliam fsßjs ab H. W OTO N O invitatus est (288), sed variis de causis Germaniam relinquere am . dubitans, scripsit Demonßrationem legitimam Logarithmorum ad numeros rotundos seriei firibit De- naturalis d 1000 ad /, appellavitque Chiliada. Hunc Libellum.anno sequenti xxii. misit M2ESTLINO Tubingam, ut imprimeretur: at postquam per annum &gmthmo- amplius halstet in MAESTLINI manibus, tandem repetiit eundem, ut forte im- rm: primeretur cura Serenissimi Hassie Landgravii PHILIPPL cui etiam anno xxiv. eosdem Logarithmos misit. Hic vero totum negotium commisit Typographo siio Calparo CHEMLINO, qui illos eodem anno Giessie edidit,Serenissimo Landgravio PHILIPPO consecratos ab Auctore, quem Princeps beneficentissimus L. Imperialibus eapropter donavit. His Loganthmis postea accessit Supple - nascitur mentum. Ceterum totum hunc annum in causa matris insumpsit in Imperio: cumque ipsi mense Januario die xxii. i.H.i^. antem.nata esset Ratisbone filia ter- LA . tia CORDULA(289), iterum descendit Ratisbonam, mox rediturus inSveviam. Francofurti autem edendos curavit Libros Astronomias suas V, VI & VII (290): edit Libros sicut & editionem secundam Mysterii Cosmographici post annorum xxv. decursum, recogniti, emendati, explicati 5 , confirmati; potissimum ad illustrandas occasiones mmU co- Operis, Harmonice Mundi dicti, ejusque progressuum in materia & methodo, pemnam: cum adjuncta Apologia pro suo Opere Harmonices Mundi adversus demonß rationem ana - Ijticam ROBERTI de FLUCTIBUS (291) adornavit. Prioris editionis dedicatio cosmogm- facta fuerat SIGISMUNDO FRIDERICO L. B. ab HERBERSTEIN Ca-/*«
rinthias Camerario &Dapifero hereditario, Styrieque Capitaneo: posterioris toti Illustrium Austrie Supranisime Ordinum, quibus tum serviebat, Corpori, quod adversus trecentos ipsi pro dedicatione siorenos solvi -ussit (292) : Novembri, ut dixi, Lin- fssß
cium redux factus, Decembris diexxx. ä CAESARE D. FERDINAND O bus: Imperatore Augusto in Mathematicum SUiE MAJE ST AT IS adseitus est (293). Mirum etiam hoc tempor t'falendario KEY PLERI fatum obtigit a ne- i m s mine facile prasvisum, cujus exemplaria ab Ordinariis Procerum Styrie, advocato mMathe- ejus mandatario, publice flammis exusta sunt omnia; ex nulla alia causa, quam^E^ quod, cum de Precedentia cum Austrie Ordinibus certarent, KEPPLERUS amburitur Magistratum suum prefentem in Dedicatione Styrie Proceribus anteposuisset (294). ejusCaien- Quo facto Lentiis Labores suos usque ad Annum cid idcxxvii. continuavit, ibi- demque Librum quartum Epitomes Astronomie edidit, & in Hipparcho ador- cxxii; nando fuit occupatus (295), de cujus forma (in Commentatiuncula ad J O. TER- Librumiv RENTII Epißolium ex Regno Sinar um ad Mathematicos Europaos missum ) TER- E Js r ° ms RE N TI O, qui eum jam prodiisse credebat, sequentia respondet: Prodiit, si esse-" JiZdl: ctum respicias, in Tabulis Rudolphinis, presertim in allegatis foliis, in pa-" nippar- rallaxibus scii. Solis & Lune, semidiametrisque Umbre, & preceptis eas forman-" flßßß di: non prodiit, si demonstrationes desideres. Sed proxima erit editio, si Vitam" do 1, DEUS concesserit. Precipuam partem occupabit Sciametria , que constat de-“ cx xui: monstrationibus geometricis jucundissimis, quibus quantitas diametri umbre," cum parallaxibus Solis & Lune, & femidiametro Solis,arctius connectitur; quod" hactenus fuit neglectum ab artificibus (296)." Annus agebatur feculi fepius memorati
(287) W.S.& M.B. Epiß. mut.p .//.
( t. 8 8 ) J< & & M. B. Epist. mut. pag. 41. add. Epiß. CCCCLI K.pag. 68». ficut & a GEORG. MICHAEL LINGELSHEIMIO ipsi optime cupiente Gallis commendatus est. J- K . & M. B. Epiß. mut. pag. 6 1. 83. 99 -
(189) J.K .in Themat. Filia CORD ULM MS.
(290) ibidem recusa chb CXXXV .F,
(291) Francofurti ebb C XXL in sol .
(292) J- K. Epiß. CCXC1II. p. 461.
(j 9 j) J. K. in R. A. cb b C XXI.
(294) J. K. Ep. CCXCIII. pag. 461. CCXCV. pag. 472. CCXCVL p • 478 '
(295) J. K. Epiß. CCXCHI. p. 4j2 seq.
(296) Scripta Mense Decembri ciodcxxvh. Ratisbo- nje edita Sagani Silefiae enne xxx. in 410, add. Epiß. CCXCUl.p.453. K &B.Epiß.mut.p.tst.

XXX
JOANNIS KEPPLERI
vatusipfi morati vigesimus tertius, cum natus illi est Lincii silius ex altera conjuge fecundus, fridma stuem FRIDM ARUMnominavit (297), in mediis Germania?motibus (298).' Eodem rus: Cvnjunäionem magnam Lentiis discursu germanico (299), populariter descripsit:
anno autem vigesimo quarto maturatio TABULARUM RUDOLPHI- N A;RUM tantopere desideratarum iter Viennam KEPPLERO svafit, quod scribit ger -mense demum Octobri ingressus est (300), ut urgere posset stipendiorum suorum maniC m%^° ^ u ti° nem & lumtuum ad Tabularum editionem necessariorum; obtinuitque onema.- * n M prLter sex millium florenorum assignationem (301). Anno &culi illius vi-
gr-a: gesimo.quinto ineunte Observationes TYCHÖNIS BRAHEI adversus
cxxiv. pL AR AMONTIUM & HORTENSIUM in peculiari Libro tuetur (302) quem sex milii a incluta? B R AH E ORUM Genti dedicavit, & Supplementum Chiliadis Loganth- ■ florenorum morum, continens pr&cepta de eorum ufit äd Illußrisßmum Principem & Dominum Dn. illi assi- * p ssiLip puM Landgravium Hasst Marpurgi in 4. edendum curavit. Cum vix Ja- *£ i> tiuario mense domum rediisset, mox Aprili in Sveviam iterum excurrit, jus suum cxxv: civitatis Leonbergs renovaturus, Augusto demum exeunte Lintium reversus (303).
Vidit ante abitum periculosum uxoris partum felici exitu terminatum, qua? d. vr. tycho Aprilis © H.S^o'. st.n. (304) filium enixa est natu minimum, cui a Parochialibus n/srr/*-E cclesia? Romans baptizato HILDEBERTI Nomen indidit, utpote quem % E slppie- Authorem egregie de Csremonia Eucharistis farta tecta conservanda scribentem mentum tunc in recenti habebat memoria (305). Itineris causa erat, quod literas obtinu-
fnSnviam 1 ^^ D. FER.D IN AND O Imperatore A u g u s t o ad Campidu- excurrh: nenscs, Mcmmingeuscs & Norimbergenses, quibus C /V. S A R ipsi reliqua Ru- IpsiTtiius dolphina solvi desiderabat, ut iis sumptibus adjutus Tabulas & Ob servati o- hilde- nes edere valeret. Svevics itaque urbes, qus promissa C ÄL S A RI nondum solverant, KEPPLERO solverunt, Norimbergenses autem, a quibus mutuum pete- duiis Go^-batur, quod de Contributionibus CirculiFranconici, proxime Futuris,refunderetur, pingas, idem recusarunt (306) . Ustis est in hoc itinere Acidulis Goeppingensibus, & mensem v b “ b S n nat ur Tubings transegit creber cum M/ESTLINO SCHICKARPI hospes (307). Re- °ejusBibho -formatione hoc tempore fervente, circumscripta illi est Bibliotheca, utut aulica theta: functione subnixo promissa esset immunitas (308). Anno ssculi sspius dicti vige- cxxvif imo Uxto Lincio Passavium profectus est ad Fusorem typorum Linearumque causa, Pafavium turbulentis ob Reformationem temporibus, quam hoc anno Rusticorum seditio prosieisii- insequebatur a quibus cum Lincium cingeretur, KEP P LERU S in urbe obfes- \Zmcwsa: si° nem toleravit (309). Obsessione hac vix soluta, Novembriillius anni inde k di- obsidetur a {cessit cum familia, eaqueRatisbons relicta, Ulmam perrexit, Norimbergs invi- ruflicis: sens PHILIPPUM ECKEBRECHTUM, quo cum plurimas editionem Tabularum concernentes commutavit literas, ibidemque typis incubuit
(jol)Vid. GASSEND'llS de Vita Tychonis L. Vh p>2tp.seq. TituluiLibri est: TychonisBrabei Dani Hyper- afpistes , adversus Scipionis Claramuntii Anti - Tycbonem in aciem produftus d J. K. quo Libro dotlrina prasiantisfima de Parallaxibus, deqtte Novorum flderum in sublimi mhere di- sturflomhus, repetitur, confirmatur , iüuflratttr. Francofurt; cia id cxxv. in 4.
(zoz) J. K. Epist. CCCXXXV.pag.j^. Hoc tempore occasionem dedit W. Schickardo inquirendi in mensu- rara prisci Pedis Romani S. £T B . Ep. mut. p. 41.42.
'(304) J. K in Themate Filii HILDEB ER TIMS. (305) J. K. in Epist, CCXCVIL p, 47S- (;v6) ID EM l, c, er in R. A. cb h CXXVi ( 3 ° 7 ) J■ K - E p. CCXCVIL p. 41 S- (3°8) IDEM l.c. p.479.
(30p) J. K. in R. a. cb b C XXVI «M. THEAT. Elb ROP, Tom, I. p. pfi,
(197) Natus est filius FRIDMARUS Januar. 3. Hor. nuat. J. K. in R. A. cb b CXXIIL Ö* in Themate Filii FRID- MARI MS. add.Ep. CLXX. p.zgo.
(zpS) J. K. Epist. CCXCII. p. 4fi,
(rpp) J.K. L c.p. 4jt. titulus scripti est: Difiurs von der grossen Conjtmllicn oder Zusammenkunsst Saturni und Jovis im feurigen Zeichen des Löwen ,fo da geschieht im Monathjulio des 1623, Jahres, wie auch von den viel und mannigfaltigen Frognoflicationibus über dieses Jahr , Was eigentlich zu einer jedensllrsach gegeben, auch wessen man steh zu einer und der andern zu versehen habe, samt beygefügten gewöhnlichen Pro- gnoflico Über das Gewitter, Fruchtbarkeit, Gsttalitat der Lujft , und Was auf die Menschliche Händel vorn Gestirn natürlicher Weise folget. Lintz 1623. in 4.
(300) J.K inR.A.cb b CXXIV.&Epist. CCCXXXV. sag. 544-
(301) J.K. l.c.

VITA. xxxt
buit Qro), ut Librum illum, quem REX in'verbis illis PsalmiXIX.
enarrant gloriam DEI Fortis , innuit, in HONOREM D. RUDOLPHI ^ni. & humani generis utilitatem ad finem perduceret. Quod factum demum est edit ta- m? n ° xxvn ',illius foculi, qui erat vigesimus quartus a morte TYCHONIS^^f BRAHEI, postquam viginti fex annis in praeclaro hoc Opere fuerat desuda- p H wjs: tum (311). Causam mora; ipse KEPPLERUS exponit in Praefatione Tabu- tio ij larum (312). Mense Septembri Francofurtum adiit, inde Ulmam, hinc Ratis- cxxvm bonam petiit, tandemque Decembri] hujus anni Pragam venit (313). Huc dela- tus non tantum ab Augustissimo Imperatore FERDINANDQ II.En««, summam quatuor mille fiorenorumj sed licentiam quoque impetravit, transeundi in patrocinium Principis Fridlandite ALBERTI, Mathematum & maxime edimus Astrologia amantissimi (314); apud quem CiESAR illi assignaverat stipendio- rum residua, qua; ad duodecim millia fiorenorum moneta; Cosareo excreverant, NES T r- testibus supplicibus Literis Filii LUD. KEPPLERI ad CjESAR. MAJ. FERDINANDUM 11.(315). Eodem anno ä Magno Hetrurio Duce donatu^ in singularis gratia; documentum monili donatum fe esse prodicat (316). Res igi- momh * tur suas ad abitum compositurus, mense Majo Praga Ratisbonam contendit, atque iSmria inde vocatus a Duce Saganum in Silesiam le contulit (317). Hoc anno typis 0*«- Saganensibus propriis Postridie Nonas Novembres KEPPLERUS ad Episto-^/" lamJACOBI BARTSCHII Laubani Lufati, Medicina; Candidati praefixam bar t- Ephemeridi in Annum cid idcxxix. publice relpondit de Computatione & Editione schi o: Ephemeridum (318). BARTS CHIUS autem sequenti anno Admonitionem edidit ^xxix. ad Afironomos JO . KEPPLERI nomine de raris anni xxxi. Phaenomenis ex Ephemer i- editAdmo- de anni cio n c xxxi. (319) excerptam. Quo eodem etiam ex mandato Ducis Frid- »j®*«* landio, qui ducatum Megalburgicum, & per consequens jus Patronatus Acade-^^™" mia; Rostochiensis jam in propriis reputabat, ab Academiae Rectore D.THOMA raris ami LINDE MANNO ad professionem Mathematum sub iisdem conditionibus,^^ quibus Sagani sustentabatur, a Duce prostandis, vocabatur. Impletis autem quentibus demum conditionibus, KEPPLERUS sequi paratus erat. (I.) Si per Princeps a C M SARE ipsi veniam impetraret. (II.) Si quod ante annum Princeps Bart fi hi ' illi ex Ducatu Mechelburgensi promiserat, fe reproscntaturum: id nunc Rostochii IZam ai reprosentaret; solutionem scilicet omnium protensionum siiarum aulicarum ad xir. professio - millia fiorenorum excurrentium, ut ei mandatum esset a CAESARE. Ineunte anno nemMa - soculi decimi septimi trigesimo Commentatiunculam publicavit inR.P. JO.TER-^Xr* RENTIIeS. J. Epistolium ex Regno Sinarum ad Mathematicos Europoosmis-*»/?»*.• sum, cum Apotelelmatis Calculi Rudolphini ex Ephemeride Anni cididcxxx.-J^^. de Insigni desectu solis (320), novo ad promovendam O b s e rvat ionum Ty- commnu- c h o n 1 s B r a h e 1 editionem Patrono suo ALBERTO Duci nuncupatam, cui«, m Epi- etiam Rjirtem Tertiam Ephemeridum secundum TABB. R UD OLP HIN AS ad IdusA^^
(Z'v) J.K.inR.A chh CXXVI.& Ep.CCCXXXV.pJ4I-
(51O J. K. Ep. CCLXXXVII. p.446. CCXCIII. p. 4 Sh CCXCV\\.p ag . 479 . CCCLXXXVII./>. 6u. GASSEN- J) ll S Lib. V. p. 2oj.
(V l )pag.6.
(;>;) I- K. inX A. thb CXXFIL J. K. & M. B. Episi . mut. p, 102.
(514) Vid. de satis ejus Epitome Rerum Germanicarum
?- l6 7. fiqq.
(515) T K. & M. B, Episi. mut.p. i, 2 . u 4 , HU
(;r6) J. K. in R. A. ch h CXXVI/I.
. (37) £ « Ö. KEPPLERUS in Synopsi vita Parentis
dt, J. K. inResip, ad Episi. BAR ES CHII p, 6, (V in Dell 2
Julias J7/ e Sina- tum regna
r urn rvgm
Jia.m.Bm.m.EfbmM. ALBERTO Z»'
» c m & cum fi™-
BARTSCHII ad Ephemerida ad annum cbh CXXIX. pihhc at rnmjtdtam feorfim excusa cbbCXXX. Saganim 4 . Partm ^T'iTtulüKst : JO. KEPPLERI de raris mirisque Tertiam • r V CXSTI Phanomenis, Veneris puta (T Mercuriip uar im
fiudiost. f. c ß 0 huic pramifflt & edita d M. JACOB 0 ‘baRTSCIHO LA U BAN 0, Mathem.&Med. C. Lissi*
eia ia c xxix. in 4 . ,
( 3 : 0 ) Vide nurn.pA'

XXXII JOANNIS KEPPLERI
Julias inscripsit. Eodem hoc anno sibi emortuali amplexus est novum generum suum JACO 13 UM BARTSCHIUM jam Medicinas Doctorem Argentorato, (ubi &Doctoratum susceperat & nuptiarum solennitates d. II. Martii erant per- mfcitur actas) cum optima Filia S U S A N N A reducem (321): cum sub idem fere tempus 1 ?f tult jZ a postremum conjugalis amoris pignus filiolam ANNAM MARIAM exolcu- na ma■ Utus esset(322). Quamvis autem Dux ALBERTUS KEPPLERO non RiA: tantum de Collega ad continuandum Ephemeridum Opus, sed & de sede quie- ta ^ salubri, nec non typograph«<w prospexerit (323): residua tamen stipendio- rafo fiUam i'um, quas voluntas erat AU GUSTISSIMI IMF ER AT ORIS clementissima, mmgenero n0 n solvit (324). Ut igitur mercedis promeritas ad vitam honeste traducendam siim- pro/Mci- me uecessariT promptiorem solutionem obtineret: visitavit Comitia Ratisbonensia, turadco- quo venit die xxx. Octobris, inde iturus Lincium, & rediturus ad Ducem Saganum mitia Ra- ja siilesiam. Lipsiam in hoc itinere transiens apud alterum BERNEGGERUM tisponen* f uumj PHILIPPUM MüLLERUM Academia Mathematicum, divertit die incidit in iv. Octobris st. v. (325). Ratisbonam delatus, & tot studiorum vigiliis tot itinerum morbum molestiis defatigatus, adeo infirmis utebatur corporis viribus, ut paulo post in ictbdem: morbum incideret,quem BERNEGGERUS ardentem febrem, LAURENTIUS autem EICHSTADIUS, catarrhum, quem apostemata quasdam cere- mritur bri ob nimiam equitationem prascesserant, fuisse perhibent (326). Hunc die 4* diexv.No- Novembris, Pridie Lunaris Eclipseos, circa meridiem mors pia & placida subsecuta IZl'ltat est (3 2 7), postquam annum astatis quinquagesimum nonum nondum compleverat, ux, magnum fui desiderium Praceptori M 2 E STL INO relinquens, qui, anno demum ame sequenti CIO 10 cxxxi. exeunte fere, astatis LXXXI. vitam[cummorte commuta- linum: vit (328). Reliquit autem ex priori conjuge Filium LUDO VICUM & Filiam superstiti- 'SUSANNAM, BARTSCHII Uxorem, ex altera superstite autem, quinque busqmtu - Liber0S SEBALDUM, CORDULAM, FRIDMARUM, HILDE- Zluspii- BERlUM&ANNAM MARIAM superstites, qui tamen omnes in tenear. rä adhuc state diem obierunt supremum, LUDO VICO unico Paterni Nomi- Epitapbi- n j s hsrede ^0). Epitaphium Magno ViRO d.vii. Nov. Ratisbonas ;in Coemetrio
umKEP- J r L 1
KLERU
(321) Legi poliunt de hisce KEPPLERI £ 5 * BERNEG-
GERI EpistoU mutua pag. 12S. U 9 - ! d ! - l 47 - ‘S 4 > ’SJ •
j•
(322) Nata est Sagani die xvm. April. 10. H. izsi an- tem. J. K. in Themate Filia ANNuE MARIAE: K.& B. Epist • mut. p. 162.
(313) J.K .in Dedicatione Partis tertia Ephemeridum ALBERTO Duci facta,
(324) L HD. KEPPL . in Litteris supplicibus ad CAZS. MAJESTÄT. GASSENDUSl.c.p.zoj.
(325) J. K. & M, B. Ep. mut. p. i6j.
(326) apud GASSEND Ll M L c. Ltb. VI.p. 203.
(327) JO. CASP. EISENSCHMIDIUS Praf. ad Tabb. Manuales Logarithmicas Argentorati chh CC.denuo editas. LUD» KEPPL. in Synopsi cit. IV. S.&M. B. Epist. mut. p, 133. Recte proinde M O R E R Y, eum decennio ante mortuum perhibens, notatur a B A Y LIO in Dittionario Uist. Crit.p. 233.
(Z28) S. B. Ep. mut. p. 173. '
(329) En Partem Programmatis in obitum LUD. KEP- RL ERI ab Academia Regiomontana Publice propositi supra »aw.^.promisiäm : Vir Excellentissimus, Clarissimus atque experiemifstmus Dn. LUD OVICllS KEPPLERUS P hilos. O* Medie. Doclor natus est Praga in Regni Bohemia Metropoli, ejusque primario dstriBu, quem Veterem Urbem vocant, anno 1607. D. Thoma sacro Festo. PAR ENS ei sitit, NO B ILIS SIMIIS, EXCELLENTISSIMUS, ac,in
UniversaEuropa CELEBERRIMUS VIR, JOHANNES KEPPLERUS, ex antiqua CAPELLARIORUM Familia oriundus, primo Procerum Styria, tum INVICTISSIMI RUDOLPHIII. IMPERATORIS, Successorumque MATTHIJE & FERDINANDIII. nec nonProcerumAustria superioris, & tandem Fridlandia Principis, WALLEN ST EIN II, Copiarum Casareanarum per Germaniam PRAiFECTl GENERALISSIMI, MATHEMATICUS, MATER NOBILISSIMA AC VIRTUTIBUS FOEMINEI SEXUS ORNATISSIMA MATRONA BARBARA, ex nobili MULIEROR UM A MULECK Styriaca Familia prognata. Horum suorum Parentum Cura, post sacro Baptismatis fonte lavatus mundus que Christo DEO offertur, ac subfiquentibus annjs optimarum artium doUrina imbuitur. Gjtip fine, cum anno 1612. post obitum RUDOLPHI IMP ER. gl.m. quo tempore & fvavifftma Mater fatis cefferat, Beatissimi nostri parens a Proceribus Austria vocatus effit, Caustadii in Moravia i Nobilissima Matrona Vidua PA URITSCHIANA , & anno siubfequenti in Civitate Welsinsi a Speblatissimo Viro .JOHANNE SEIDENTHALERO, Cive ejusdem primario, cum Sorore filerter educabatur, donec d Comitiis Ratisbonensibus,ad qua, ut Controversiam Calendariographo • rum fatis intricatam ac difficilem, de Juliano ac Gregoriano Calendariis enodaret, citatus fuerat Parens, Redux faElus, hunc suum, domum revocaret, ut privata partim, partim publica in Illustri Lyncensi Gymnasio infirmatione,inprimis Do- lliffimomm Virmrn EN. CHRISTOPHORI SCHWÄR TZ-
BACHIl
/

VITA.
XXXIII
ad D. Petri sepulto positum e cineribus belli Svecici jam resurgit ab Ampliis Viro D.D.G. SERPILIO e documentis Ratisbonensibus MStis erutum mi- hique humanissime transmissum:
IN. HOC. AGRO.
QUIESCIT.
VIR. NOBILISSIMUS. DOCTISSIMUS.
ET. CELEBERRIMUS.
DOM. JOHANNES. KEPPLERUS.
TRIUM. IMPERATORUM. RUDOLPHI. II. MATTHIJ. et. FERDINAND! II.
PER. ANNOS. XXX. ANTEA. VERO. PROCERUM. STYRIAE.
AB. ANNO. cIdIdXCIV. USQUE. cIoIdC. POSTEA. QUOQUE, AUSTRIACO- RUM. ORDINUM. AB. ANNO. clalaCXII. USQUE. AD. ANNUM, cbbCXXVIII. MATHEMATICUS. TOTI. ORBI. CHRISTIANO. PER. MONUMENTA. PUBLICA. COGNITUS. AB. OMNIBUS. DOCTIS. INTER. PRINCIPES. ASTRONOMIAE. NUMERATUS. QUI.
MANU. PROPRIA. ASSIGNATUM. POST. SE. RELIQUIT.
TALE. EPITAPHIUM.
MENSUS. ERAM. COELOS. NUNC. TERRAE. METIOR. UMBRAS.
MENS. COELESTIS. ERAT. CORPORIS. UMBRA. JACET.
IN. CHRISTO. PIE. OBIIT. ANNO. SALUTIS. cbbCXXX.
D. V. NOV. AETATIS. SUAE.
SEXAGESIMO,
Atque
BA CHII 0 * WEISSII opera ac fidelitate, feliciter in siu- diorum cur fit progrederetur. Hic jaBis fundamentis anno 161g.cum PatreRatisbonam, tum anno 1624. Viennam fefe conferens in Poefeos potissimum ac Philosophia exercitiis , tum 0 * arte fculptoria tam egregios fecit profeElus , ut, cum Emblema quoddam, ex injlinclu parentis, d fe affabre elaboratum, Casari obtulisset, GT gratiam 0 * pramium fatis amplum inde reportarit. Cum vero anno 1626. vigore EdiEli Cafarei, omnes porticus ac via militibus obfeffa effent, ut nemini absque literis compassus, discedere liceret: Ipse , ope nobilis cujusdam Ma * trona, ipso etiam Patre inscio, fefe subduxit, ac per avia Ratisbonam primo, bine Altorjfium, 0 “ non diu post, tum propter obstdionem Metropolis Austria superioris a seditiosis Rusticis institutam,sub fidior um d Parente in Urbe una obfeffo, acquirendorum, sublata spes effet, Sultzbachium fefe contulit, ubi d Principe Neo - Palatino AUGUSTO , gratiose susceptus, Lecliones publicas in Gymnasio perintegrum semestre audivit: inde d Principe commendatitias obtinens, Titbingam profeElus est, ibidemque tanqttam Hares & agnatus FICKLERI, J. II. D. Celeberrimi 0 * olim in CAMERA SPIRENSt Adfistoris in Collegium Ficklerianum, susceptus, Anno 1627. primum in Philosophia Gradum obtinuit ac Magisterii titulo non diu post est ornatus. Atque ita tum egregia in Philosophia specimina edidiffet, Medicina studium aggressus sedulo est atque ex commendatione Academia, Ephorus constitutus Gene •
rofi ac Nobilis fimi JOH. DIETERl CI d KARPFEN, Fncasterii Wiirtcnbergenfis Prafidis emeriti, filii unici. Cum quo anno in Galliam mittendus erat. At placuit eidem Bafilea sttbfißerc ■, ubi sub ingressum Disputatione, sub prafi- diosummi Medici STUP ANI, habita , annum integrum arti Medicinali operam dedit. Postea Argentinam progressus, cum sub auspiciis Nob. 0 ° Excel. DN. MELCHIORIS SEP, I TZ II, Disputationem solennem instituisset, interim de Excell. Parentis, qui diem suum Ratis bona obierat, Morte, certior satius, ad sttos reverti , bareditatemque obire jubebatur.
Iis quoque e voto pera Elis, cum G EN EROSI, atque ILL U* STRIS DN. AUGUSTI d SVITZENDQRFF Filio JOH. JOACHIMO anno t8j 2. Genevam fefe contulit , ibidemque Medicis acceptus , Ptochodocbia sedulo visitavit , Hoc per integrum annum continuans, negotiorum qmrmdant causa Francofurtum petere, cogebatur: Hic in amicitiam Excel!. DN ROBERTI AMBSTRÜTTERI REGIS ANGLIJEsper Germaniam LEGATI EXTRAOR- D IN ARII affumptUs, atque ab eodem Generoso DN. GE- ORGIO DUGLASSIO, Nobili Scoto, in Borusfiam acL Trallatus Polonico-Svecicos delegato, de meliori nota commendatus, cum eodem ad nos fefe contulit. Regiomontum igitur an. 16 ß. ingreffus, Promo tore Excell. ac Cei. DN. D. L O- THO, P. P. b. m. pramisso tentamine, ac Disputatione de~» Phthisi, in numerum. PraElitorum suscipiebatur. Hinc ver9 pLofl aliquod tempus in Italiam cum discesfiffet, acquisito Patavii Doli oris titulo Regiomontum denuo fe recepit. Caterum ecco- nomicis hic curis fatisfaEUmiS, sociam vita fibi elegit Pudicisfi- mam Virginem MARIAM, Excell.ac Clar. ViriDn.MATTHAEI REIM ERI, Gr. L. Pros. P. b. m. Filiam, cum qtta_u Hungariam adiens triennio curandis agris occupabatur. Sed inde Regiomontum revocatus, defunfiapriore Conjuge, qua. eundem fex liberorum, e quibus Filia clua at uniens filius paterni nominis bares, ntme superfiunt, patrem fecerat ; ad Vota fecunda transiit matrimonio sibi anno 1854. jungens Ornatissimam Virginem ANNAM Von Thorhacken , h qua intra tranquillissimum Conjugium, filium tmurnunamque filiam, i quibus superfies hac saltem est, fuficepii, quam cum Matre divina proteElioni commendamus. Quemadmodum Vero morti obnoxii omneS fimus, ita 0 * hac forte eximi non potuit beatissimus KEPPLERUS, sed tandem post varias corporis imbecillitates, post innumeras adversantis fortuna injurias, quaS patienti animo, e manti DEI,fine citjus nutu, nihil in boc orbe fieri aut accideri poffe probe didicerat, suscipient, tolerabat,
omnium tandem misertarum liber > ad udi gaudia nuperrime 1 "

I
X
xxxiv JOANNIS KEPPLERI
Atque ita occidit eheu! & nimis cito mortalitatis horizontem subiit illa mathematici coeli stella primae magnitudinis, cujus ortus aetati mundi ultimae erat reservatus; „idque vi legis universalis in sublunaribus hisce a Deo stabilitae, ut, sicut „omnes stellae , quae ab Oriente veniunt, quamvis sint magnae claritatis & virtutis, „tendunt tamen ad Occasum, & ibi, secundum diversos circulos aliae tardius, aliae „ocius sese a nostris aspectibus abscondunt: sic etiam homines universi, qui ab „Oriente i. e. per nativitatem, intrant in mundum, quamvis ibi aliquandiu rutilent clarescant,neceste sit tamen, ut tandem ad Occasum mortis,alii tardius,alii citius, „secundum cursum durationis, quem a DEO acceperunt, veniant, decidantque, „& a mundi aspectibus sese subtrahant & recedant (330). Ü t reliqua adhuc magni KEPPLERI summarim persequar: primum quae praeclara Virtutum omnigena- Ejusdm rum ediderit specimina recensebo. Elucent autem Pietas, virtutum omnium pieus. fundamentum ex Pietatis exercitiis domesticis cum familia frequenter institutis (331): Modesti*. Modestia ex laudum suarum deprecatione, ne scilicet dum propter cognitionem
est promotus. Sed & corpori suus honor exhibendus d nobis hoc die merito est; quem ut prafintia sua Cives quoque nostri adornent, hortamur , P. P. d. 16. Septemb. Anno 16 6q. SIGISMUNDUS PICHLERUS PP.de Itineribus LUD. KEPPLERI hac in Carmine funebri habet:
Insuper & tota jactatus Teutonis ora es,
Belgica teque habuere & Cimbrica littora civem. Conjuge & inde nova T£ a dstringere Prusfia visa est : Sed pepulit vos hinc ambos Bellona Lubecam,
Sicque, ut Fata volunt, rursus pax alma reduxit.
InprimisCarmen HEINRICI BUSSENIIde Itineribus ejus peculiaria continet, quod integrum subjungo:
Si vita forsan stt peregrinitas Dicenda, Nostri jure suo meret Id nomen ; error sed viarum,
Continuumque iter est vocanda ! lustrat suitis curriculum Viri,
Sequis Parentem nesciat illius
KEP P L E RUS astris mancipatus Terminat undique nomen astris.
Sequutus istum, ceu aquilam, sagax Pullus, Parentis sponte via institit :
Vix Praga vitam pustonis
Format, Ö' Austria mox recepit.
Tiibinga posthac artibus imbuit Cultis Sophorum , pramia subjicit}
Argentoratum deinde migrat}
Helveticasque salutat urbes.
Post arva lustrat Bavara, ceu jubet Suos ephebos gens generostor,
£juos tum regebat ■, Galitarum Delicias, Italasque vistt.
Dimissus illis ingreditur filum Tandem Borujsum, quod thalamos parat}
Spes turbat autem Uva sortem,
Dat Medicam Patavina laurum.
Post Hungarorum sponte colonia In transeundo nuncupat hunc sttum ;
Borussa tellus inde rursus
Monstrat amice aliquam quietem.
Lubeca demum commoda fors sita Laudat Beato, sospes is intrat hanc,
£t plura Dani pollicentur }
Prusfia fid tamen huic placebat.
Illam revisit jam vice septima Gaudere motu pectora cognitum est Cognata coelo, jam Beatus Spe citius tenet en quietem!
Mcestus scripsi
M. HEINRICUS BUSSENIUS, Sch. Cathedr. Rector.
EuitS. R. MAJ. POLON. & SVEC. uti & Serenissimi Electoris Brandenburgici Medicus & immunitatum Electoraliuin Regiomontanarum. Physicus ordinarius. AnnociDiDcxxx. Argentinae solenniter disputavit. Pro Receptione in Facultatem medicam disputavit de Incubo, RespondenteJACOBO MOLDENHAUERThoruniensi Borusso, Liber ejusdem delncubo editus estRegiomonti cid id cx1.1v.in4. Nuptias celebravit cum filia RE 1 MERI ciDiDCXL.d. 2. Jan. REGINA Filia ex REIMERIA nata cid id c xlv. d, vi. Dec. mortua d. vn. Aug. cid id cxlvi. Altera conjunx Anna von Thorhacken vulgo Claustethack superstes cid id c lxviii. mense Novembri C O N R A D O GOERITZ ab anno cididclxxv. d. xxxi. August, ad ciDiDCXC.d.v.Aug.quo obiit,DiaconoCneifhofiano nupsit: ipsa vero mortua est cididclxxv. LUD.KEPPLERUS Mortuus est d. xiii. Sept. cid id c lxiii. Filius superstes Chirurgus fuit nomine LUDOVICUS, obiitque Amstclodami, In Catalogo Librorum Bibliothecae Palaeopolitanae Regiomonti BorussorumextatZttD. KEPPLERI Methodus conciliandarum Sectarum in Medicina Regiom. cid id c xlviii. in fol. LUD, KEPPLERI etiam nomen praTert Liber Galeni de Symptomatum causis secundus in theses contractus cid id c xxxi. Argentinae. Caeterum de Parentis scriptis nihil ipse edidit, praeter Astronomiam Lunarem, dc qua JO. KEPPLERUS ad BERNEGGERUM scripserat, (vid, Ep, mut. p. 126.) Videatur etiam BAYLE Lc.pag.2q1. Titulus Libri est: JOH. KEPPLERI Somnium, fio e Opus posthumum de Astronomia Lunari , divulgatum d M.LUDO - VICO KEP PLERO Fil. Medie. Candidato Sagani &Fran- cofurti sumptibus haeredum Authoris cid id c xxxiv. cum Appendice Selenographica ad PAULUM GULDINUM & PLÜT ARCHI Libello de Facie, qua in orbe Luna apparet, in 4.1. alph. Quam operam Tacito navaverit, vivo adhuc Parente, (Epist. CCCCXLIX. p. 66$,) plane mihi non constat.
(330) RAYMUNDUS JORDANUS Author Contemplationum sub IDIOTiE nomine in Bibliotheca Patrum MARGARINI de la BIG NE Tom. V. p. jq-i. extantium, de Contemplatione mortis Cap. I.
(33*) Ep. LXXX. p. ij$. CCXXXIV- p. jp».

XXXV
VITA.
nem operum divinorum nostras ipsorum commemoramus audimusque laudes, laudum verarum, quas sapientissimo tantorum Operum Authori debentur, obliviscamur (332) ; & ex denegata intimo etiam amico, Vitas proprise descriptione (333): Candor, tantopere etiam ab exteris celebratus ( 334) ex candida fontium inven- Candor. tionis detectione, & ingenua imperfectionis Artis suas confessione (335): Pietas Pietas in in parentes ex supra descripta matris ab immani crimine defensione: GRa TiTUDO in Praeceptores ex donato pro curata Prodromi lui Editione MAESTLINO Suo, (quem, licet CAESAREUS jam esset Mathematicus, Prace- ptons. ptoris tamen nomine venerari non destitit (336) poculo deaurato (337) : Patien-^"^ tia in adversis, ex tot difficultatibus, quas temporum injuria perferre cogc-pf ver ' batur, animo invicto superatis: Beneficentia in egenos, ex donatis in dotem Beneficen- anno cioiocxJOANNiE CAMERLANDERIAE, exulis Styriacs, quinquaginta ‘***>tege- florenis valorisWirtenbergici (338) : Veritatis deniqueSTiiDiuM ex errorum & Eruatis defectuum suorum ingenua agnitione tot exemplis demonstrata (339). Inge- studium. n 1 u m K E P P L E R O erat divinum prorsus, & ad profundissimas speculationes na- H enium - tum factumque (340), quo non tantum universam penetravit Mathesin, sed Philo- P&tum phiam etiam, maxime Physicam, & Historiam exhausit: judicio magis quam lectio- &lah9t ne pollebat (341), in antiquitatibus versatissimus, in Poesi excellens, in Theologia profundus & in Medicina experientissimus (342) : cui sagacissimus Natura Mysta & maximum illud Gallis decus REN AT ÜS DES-CARTES primi Prace- ptoris fui gloriam sponte defert (343). Mores quod attinet, minime fuit politi- Mom ‘ cus (344) , in conversatione tamen jocosus & acceptus (345). Caeterum corpore ctrpom fuit molli & parvo, tenuis, exsuccus, gracilis (346), oculis imbecillibus & myopia la-^*"* borantibus (347) , hincque ad Observationes & artes mechanicas minus fuit ido - neus (348) - Constitutionis melancholicae (349) variis affectibus obnoxis (350). tuitus. Ipsa vultus species ex effigie inspecta melius,quam ex ulla descriptione patebit, cujus indura quondam ArgentoratensiumBibliothecae äMATTHI A BERNEGGERO Kai Jan. A. cid id c xxvn. consecratae sktvttov accuratissimum Amico meo & Fautori singulari, Amplissimo Viro Dn. D. JO. HENR. BARTHIO Professori Argentora- teniis Academiae Publico grata mente debeo (351). Praibit illud aeri incisum praecipuis Ingenii Keppleriani monumentis, (quae inter & HIPPARCHUS erit) quae sub Astronomie Restituta nomine lucem proxime, DEO & AUGUSTO annuentibus, videbunt publicam. Tandem de R e l i g i o n e hiec dicenda supersunt, kepple- Cum natus fit in Germania:Provincia, quae a Romana Sede divortium fecit, Lu-^Jsf theranorum partes patrio more secutus est, non minori Constantia, ut ea, quae Lutherlna
invita
1 2
(JJZ) J. K. Epist. CCCLXXXI. p.59h (;;;) J. K. & M B. Epist , mut. p 39 83-89- (534) P. GAS SEND US de Vita TTCHONIS Lib. VI. p. 204. JEREMIAS HOROCCIUS in Astro- nomia Kepleriana defensa & promota Opp,Posthum.Pro- legom. p. g. p,
(335) Prasst. Tabb.Rudolph. p. 7.
(;;6) Teste inscriptione Epistel# XXIV. p. 37.
(337) Ep. XIV p.31.
(338) Teste JOANNJE CAMERE ANDER!JE ßfitttantia in Aliis ad Fi tam KEPPLERI speffantibus.
( 339 ) I- K * Epist- c,p. t6g. CLVI.p.130, CCCLX. p.jgo.
(340) J- K. Epist. CCCLXXXVIII. p. fu.
(341) J. K Epist. CCX. p jj 7 ,
(34 1) Epist. Lp S 7 - Ll.p.gg. LXXVI. p. 130. LXXXI. scqq p.t^o.seqq. CCXVIp.rfq. CCXXII.p.374. CCLIV.
P.411.416.&C.
(343) apud A. B AIL L E T U M Lib VIII Vita Cxrtesti c. X. §. 23 p.341. & ap. P. D. HUETIUM in Censura Philosophia Carteßana c. VHE n. <f. p. 123, ed. Helmstad,
(344) 1 K. Epist. CCCLVIII. p-374. constans
(345) J. K. Ep. C.p. vju 172. CCXXXIII. p.388.seq.
(146) J K.E/.CCCLVIII././74. b.j 7 g. CCCLXV.p.jgj.
(347) J K. Epist. CCCXXl.p.jop. CCCXXVIII./>.j2o,
CCCLV. p.j 7 i.
(348) J. K in Conditionibus MS. quibus TTCHONIR RAHE O operam suam in Astronomicis collocare voluit, ita de fe : Ad Observationes sum hebeti visu, ad Mechanica inepta manu, ad negoci a domestica & politica curiosas cholerica natura,ad continuo sedendum (prasertim ultra justum &statutum tempus epularum) infirmo corpore, etiam cum valetudo constat. Crebro mihisurgendum & ambulandum, tenenda constans ratio temporis ad diatam. add. Ep. LVIll, p.pf.
(349) J. K. Ep. CCXXXIII. p. 388-
( 35 °) I- K - E P l fl- CCCLVIII p 273. a.
(3 f i)Extat etiam in J. J. BOISSARDI Bibliotheca Chalcographita Heidelbergs cid Id c lxix. in 4. editae Continuatione II.subMm. 4. cum hoc disticho:
EcceMathematicum Kepplerum Casaris olim Eximium, facies cujus in are micat.
4

XXXVI
jOANNIS KEPPLERI
ac in vitächarissima sunt , immo vitam ipsam pro ea amittere non recusaret ( 952), ™f era ' quarn Moderation L, ut& asiensum cohibueris in opposita Professione damnanda, & in fuse congregationis hominibus mentem subinde Reformatiorem deside- cepem- raiit (953). Literis Sacris auctoritatem reliquit intemeratam, licet Copernicanus
canus, fuerit: quia non vidit Hypothesin COPERNICI Scriptune S. adversari; salvo tamen aliorum judicio, sperans fore aliquando tempus illud, immo jam instare diem illum, quo pudore suffusi dvriAsyovTeg ctQucrmoi & dysM^erp^roi agnituri sint sanctam suam simplicitatem, & cceca debellata superstitione vanoque metu deposito falsuri sint, sartam tectamque servari utroque & Scriptura & Natura Libro veritatem , suam atque auctoritatem, sibique de Utroque aperto sint gratulaturi- In horum uno DEUS essentiam voluntatemque luam erga humanum genus aKoyoo scriptionis genere manifestavit: in altero autem omnia ad salutem nobis scitu necessaria feruata verborum proprietate revelavit. Nec vidit K E P P L E R U S j am suo tempore ullam consequentia: necessitatem, quam exinde posteriorum temporum nonnulli e Carte- sianorum secta philosophi deduxerunt, quasi Scriptura S. loqueretur secundum erroneam vulgi opinionem: quia hiecphamomena tantum recensendo non resolvendo veritatem opticam nunquam confundit cum physica; quod vulgus facit, non quidem a sensibus seductum, qui proprie loquendo nos nunquam fallunt, sed feiplum fallens, dum, ex perceptionibus luis plus deducendo quam in illis continetur, has cum rebus extra se confundit. Atque tum temporis demum fiduciam mortalium in divinis perfectionibus collocatam, mirum quantum firmatum iri speravit, qua in hac vita Pulchritudinem CIVITATIS DEI intuemur, quL sicut pars universi praecipua est, ita pulchritudinem ejus ineffabilem, mortalitate demum deposita divina gloriae lumine illustrati penitius cognoscemus. Utut autem DEUM se in totius universi contemplatione manibus quasi palparemultotiesprofiteretur (954), & contra JO. CALVINI Sectatores IpissumLibrum de Providentia DEI elucubrarit (955), & in genere protestetur, sibi nil quicquam cum haerefibus Tui temporis commune esse, sed se simplici planoque sensui Scripturarum acquiescere; in universum autem nullum dogma fovere, quod non vel apud veteres Patres, vel apud hodiernas partes citra litem reperiatur, ut qui novitatis etiam minima:, ipsum accuset, injuriam ei faciat (9)6): effugere tam en non potuit malevolorum inlultus,qui ipsum pro Atheo, Galvinista, PIseretico reputarent (357). Scilicet offendebat plurimos, quod trabem videret & festucam, & quod veterem simplicitatem & candorem in multis fui a:vi Theologis desideraret, Religionumque Unionem in Piis luis desideriis poneret. Sym- Sfmbo- boli instar in ore frequenter habuit illud:
lumKEP- Q CURJS HOMINUM , O QUANTUM EST IN REBUS INANE! (z;8)
VLER 1 * ■ . » • r • •t**
Gener tanti soceri merita sequenti ornavit Epigrammate :
Alter erat TTC HO numeris , COPERNICUS alter Spharis, KEPP LSRUS magnus & ipse suis :
Alter erit TTC HO fama , COP ERNICUS alter Fama KEPP LERUS\ dum polus orbis erit.
vauMa- ManuscriptaKeppleriana omnia (359)aFilioSupcrstite LUDOVICO, mfirifto- Remomonti in Borussia Medicinam faciente, ad JOANNEM HEVELIUM rumKep- (Consulem Gedanensem, Astronomum per orbem integrum celeberrimum, & ab
pleriano -
* tT rn v
(55z) Vide supra num.iLy. K Ep. CCX. pAg. pS 7 - CCXXXl. p.
( 353 ) j. k. Ep. cccmir. p. Sjp.
Cs 4 ) 7 ' K CCClFlII. p. S 7 S •
(355) Hunc allegat KEPPLERUS in EpiÄola Apologetica ad Matronam spectatae virtutis scriptam: innuitur
Forte etiam Ep. L pag. gy. Intercidisse eum dolendum est.
(Zs6) 7 * K ' in Admonitione ad Bibliopolas Jübnex, Epiß , , C CCXLV. p. 1 fo$.
057 ) I K - fy' CCCCFIII. p.6 i9%
(;s8) Lp' CCCXGIX. p . 624.
(3jp) GAS SEND US Up.

VITA, xxxvii
heredibus Heveuanjs, mediatrice Magnifici Reip , Gedan, Consulis,Domini E R N E S TI L A N G11, Generi Magni H E V E L11, benevolentia, ad me devoluta sunt: qui publico gratulor, quod jam, Auspiciis atque Praesidiis AU G U STIS SIMI
atque INVICTISSIMI MONARCH.-K CAROLI VI.
impleatur KEPPLERI, justum olim MStis suis statutum iri pretium, haud sane vano augurio praesentientis, vaticinium, optoque ut Orbis Literatus OPERIBUS KEPPLERIANIS maximo cum emolumento perfruatur.
INTRODUCTIO
In Historiam litorariam Sseculi XVI. & Saeculi XVII:
Maximam partem ex collatione Epistolarum, earumque inscriptionibus &
subscriptionibus deducta & alphabetico ordine digesta,
Numerus nudus indicat paginas Epißolarum, cum liter u Npaginas Vita ,
A.
Dk Bsolute magnum & celere non ^ ^ datur zoß
Ab Acheln Joannes 78
Adjunctius Nicolaus jot
Aiquatio dierum 478.479.
541.545
temporis 515.514,528.607 aEquinactia Ptolemxi 508
iEquinoctiorum praecessio 195.507,
315. j 16.451
Aeris gravitas 127
Aithiopes cur nigri 463
Agricola Professor Rosenbcrgiacus Sophieslavix 450
Agrippa Cornelius de occulta Philo* sophia 324. 526
ALBANUS Dux V.z
ALBERTUS Dux Fridlandiae
V.zt.V.zr
Albertus magnus 605
Alhazen 8°
Alkindus de impressionibus 555 Altitudo Poli Antwerpix 307 August« 223
Babyloni* 544
- - Dantisci 467
Etabdx J70
- - Grxcii 568
Kaustbiirnx 247
- * Maulpronn* V. 9
- - Messia* 5J9
- - Noriberg* 297
Oeniponti 516.556,540
540
247.370.480 540 540 48 r-ZZr
V -4
- * Patavii
- - Prag*
- - Romae
- - Veneriis
. _ Viennae
Wilae
Altob ellus Francifius Ammonius Amstruttcrus Robtrtus Andre* Valentinus Angulus incidenti* quid?
2 35
*82. 625
V.» 6 75 37 9
Anima Telluris 564
Animal Generis neutri 471.555
Annus Aigyptiacus 465
- - Atticus 555.54!
- * Passionis Christi 245.25z.347
* - verus natalis Christi 584.
Z86.z87.4vo Anomxus 189.688
Antonius Portugallus V.j
Aphelia Planetarum 592
Apiani Petri Astronomica Cxsarca
42.657
* * Cosmographia 445
Apogaea Planetarum 512,559.542 Apollmarius 661
Aquapendens 79.80
Aquilloniu* 68r
Areopagita Dionysus 605
Aristoxenus L09
Aristoteles explicatus 471
Arndius Joannes 281.478
Arthus Gedanensis 448
Aspectus Ktpleti extraordinarii 250.
256.262.528.600 Astrologia a Replero reformata zg6
- - defensa ab Hegulontio
r8Z
Astronomia Lunari* V.54
- - restitut* fundamenta
365.564
AUGUSTUS Dux Brunfvicenfis , Princeps Sapiens , Prudens , Pius, Reflor Acad. Tubingenfis Magnificentissimus , fliam suam Claram Augustam Friderico Duci Wirtenbergia Neostadienfis Linea in uxorem con- ceßt,& Valentinum Andrea, Theologum IP'urtenbergicum, inter Ecciefia- flicos suos Consiliarios habuit. Ad Epistolam 7. pag, ig, pregizerus in Wirtenbergiasacra p- i8l
Aulberus 504
Aurei numeri correctio )°8
Averroes, s Avenrodan 5)8
B.
Baarlamus a Joannc Replero versus
416
Bachatius Mdrtinus 221.485
Add.KepleriA/mw«; in Sole fol.ij Bayeri Joannis Hartmanni Canon arearum segmentorum Circula* rium 424
Uranographia 671
Bayerus Andreas 69
Bailletus A. V. 55
Barthius J.H. V. 55
Bartschius facobus V. 1. V. 5. V. 18, V.51. 687
* - Joannes Jacobus V,i
Batyitius Joannes V. 14, V. 17. V. 20,
no. 122
Bauhinus 79
Bavaria Apiani gg
Baylii Diction. Historico - Criticum
V. 32
Benedictinus Adelmus 96.558
Berneggerus Matthias , fuit Repplcr* intimus. VideVitampassim& epistolas mutuas.
Besold! Chrißophori Conjectanea de novo orbe 278,629
Befoldus Chrifiophorus y\. 685. add. Pregizerus in Wiirtcnbergia sacra 278- 279. 280. Schickardi & Ber- neggeri Epist. mutux p. 89.91, 101.107.147.177.187.-05
Bcssarion Cardinalis Bez* Theodori Psalmi Gallice Bidembachius a Bilderbeck Henrtcus Blanchinu* Joannes Blanchorum Comitum origo Blanchus Comes Vincentitu
6of
433 279
620 614 60; V.28. 691
«4 239. 25t. 257
Blotius
Boetius Severinus Boissardi BibliothecaCalcographica
Bonaventura 60 f
k Bossius

t
Bessius Jo. Stephanus i°*
Brahe Tycbo 70.115* 445
de Cometa lo5.uz.1r6 Ejus Epigrammata 117.118
- - Epistolae Astronomica: 443.
540
- * Hypothesis 104
» * Judicium de Prodromo Kc-
pleri iu. uz
- - ve Mechanica Astronomica
no
v - Observationes coelestes 103,112
- - Opera universe 440
- - de Phaenomenis aethereis ui
- - Problema Geographicum 459
Brenggerus Jo. Georgius 3 75
fuit Medicus Gs Mathematicus Do- Hisfltmus , quo cum Helisaeus Böslinus Medicinae D. de pramatura apparitione solis in Nova Zembla Ö* de Magnete disputavit, Argentina: 1612. in 4,
Bremius Joannes V 6
- - Joannes Hippolytus Vid. ' FisthlmusinmemonaTheol.Vir*
tenberg Part. II. p.gz.
Brucaeut 493
Brutrus Jordanus 245. ly. 257. 166 .271 fuit Nolanus e regno Neapolitano or - dinis Santti Dominici , vivus Roma combußtts 1600, p. Febr. quod inter alia docuerit: in f nimm esse mundorum numerum , omnes esse aternos , Hebraos tantum ex Adamo (A Eva ducere originem , Mofen miracula sua ope Magia, qua super Aigyptios excellebat patrasse , Scripturam sacram nullius ejse authoritatis. Ad. Baiiletus Libro VIII, Vitae Cartesii Cap, to.n.tj, p.jjp.
Bruschiusde monasteriis 549
Brutii EdmundihngM Principia Astronomica 201. Ad. J.K. in Differt. cumNuncio Sidereo. 3. Bruwerus Jacobus 197. 19g
Budoviciu* 430
Buntingius 459
Buraeus Olaus 493
Burckhardas Georgius V. 6.1.36 Fuit Socer Mefllini, tum Decanus facultatis Philosophica Tubing. Pre- gizer.in W.S.p.tgt,
Buffenius Henricus V.34
C.
Cabala Geometrica Keppleri 411 CalculusEclipseos observ. 49.50,53. 370. 452. 467.520.521.522.523
- - Loci Luna; ex Tychone 296,
*97
- - Locorum Planetarum 464.
5 »- 594 - 595 * 596 .597.614.617
- - Lunae ex observatione 485
Calendarium Novum 390 391
Calor quid? 234
Calvinus Joannes 503
Kepleri liber de Providentia contra Calvinam V. 36
Introductio
Calvisius Sethus 189.407.434.445.
584
- - Opus Chronologicum V.i
Camerarii Jo. Rudolpfu Horae natales
490
Cacnpanclla de sensu rerum
636
Campanus
485.693
Canon mirificus Scoti cujusdam
460
Capellus Jacobus
398
Capivaccius
243
Capnuranicus Epistola LXIX. pv 122
vocatur vero nomine Craigius , Ö* fuit Medicus Anglus, qui librum adversus Tychonem firipferat , cui Titulum fecerat : Ca^nuraniae restinctio, seu Cometarum in aethera subiima- tionis refutatio; plenum Scommatibus Gj cavillis. Tycho breviter illum refutavit inEpißo Id ad Rothman- num} Longomontanus autem Apolo- giam pro Tychone adverßus illum fcripfit. Gasiendus de Vita Tychonis Lib. IV.p. ijj. Lib. VI p. 206.
Caprae Balthasaris Tyrocinia Astronomica 513
Carcerius a Gtyl Carolus 426
Cardanus Hieronymus rgo 215.3,7.
460. 604
Caselius Joannes 493
Extant ad eum etiam Isaaci Casau- boni Epistolae CCXCIII. & D XVI. editionis Almclovcnii.
Catte Cius Renatus V. 35
Ut appareat , non di simulare etiam populares Cartefii,Keplerum ei facem pmulifse , verba Bailleti de Vita Carteßi Lib. III. Cap. g. p. 226, ad- scribam: Kepler, (inquit) avoit particnlierement cultive 1 ’Astro- nomie & 1 ’ Optiquc: & q uoi qu’il ait laiffe apres lui bsaucoup de choses adecouvrir ouciperfection- ner, »I laut avotier neanmoins, que la lecture desesberirs n’avoit pas ete inutile a M. des - Cartes.
Casaubonux isaacus Joannem Kcple- rum inter magnos saeculi fui viros Tefcrt. Epist. D C C C XXXVI. ad J.A. ThuaBumpag.48S.cdir.no- vissi mx : Etsi autem de veritate mibiliquetlectionis.inqua magni viri consentiunt, Scaliger, Calvisius, KEPPLERUS, Torniellus, Livelcus Anglus, beaveris me tamen,si ope tua postum discere,quae sit regiorum MSS. lectio.
Cafferius Anatomicus celebris 8°
& Castel Wolfgang 8Z
Catalogus Fixarum Tychonis imperfectus 670
Celsius Joannes 175
- - Erhardus V. 10
Censorinus 452.480
Centrum aequantis 17
Chasmata 237
Christiernus 112.114
Christmannus Jacobtcs igö, 320.419 Ejus Observationes Solares 197.419
Edidit etiam Nodum Gordium ex doctrina Sinuum explicatum, Heidelbergs: 1612. in 4.
Cholius Caspar 191
Chorographia Wirtenbergica 68 6 Chronologie» V. T. 25. ig- 32.343.
344
Chryfopoeia an possibilis 383. 62t
Circumjoviales 38- 304.332.546.552 Claramontii Scipionis Anti - Tycho V. 30.460.480 Clavii Cbrißophori Arithmetica Alge- brica 415
- - Geometria Practica 355
Clesclius Melchior V. 24
Coignctus Michael , Serenissimorum
Belgii Principum Mathematicus Antvverpiae 292.357.594
Colloquium Maulpronnense V. 9. Columbi nomen saltum 58*
Cometae unde? 260.268.354.561
- > ex Tychonis sententia igz Earum observationes 248 249.250.
359.517.602.606.612
- - Motus 260.26g.448.449*
450.514.515.516.527 Cometa Regiomontani 449.466.
475.476
Commandinus 362
Compendia doctrinae Triangulorum tentata a Romano, Nepero, Ursino, &Pitisco 459.460 461 Conjunctio magna 372.449.472 Copernici error circa aequinoctium
vernale
Hypothesis
Cor coeli Cordis incendium Corraducius Rudolphus
506
4*455 321 246.255 V. 14.120. 122
Costa Franciftus 234
Cramerus Daniel 111
Ejus testimonium contra Ursiim 114 Creberus Henricus Z
Creilingius Joan. Conradus V. 4.
V. xo
Cremsmünstcr 504.526.529
CrugerusPf/rar 87-695
Ejusd. Uranodromus Cometicus
447 * 44 «
- - refutat Dilputationem suam
de Cometis 448
- - defendit Tychonem contra
Nagelium 449
Ejus Modus inveniendi differentiam Meridianorum per sciattericon
443
Crusius Flortanus 34.
- Martmus y. i
Ejus Commentarius ia Homerum
Ejus Epitaphium 367
Crzistanovic Stanislatts zzr.353.354 Curtius Jacobus V. 14.110.1x2
CusenusMcoAar 165
Ejuid. Codices MSS. Mathematici
355
Cyclus aurei numen 399
Cysatus Jo,Baptista 540.541
Danzaeus
's
I

I
IN HISTORIAM LITER ARIAM SiECUL. XVI. ET XVII.
D.
DanzaeusCarolus x6t
Dasypodius Cunradus 79. >6r. 210
Ejusd. MSS. 213
Deckcrius Joannes fuit Cancellarius Graecensis, J. K. in Eclogis Chronicis p.p;, 243.2^2.399.400
Declinatio Solis maxima 541
Delrio Murtinus 353.495
Deus ex infinitis possibilibus mundis condidit optimum 414
Diameter Jovis 541
- - Luna: 530.531.534
- - Martis 541
- - Veneris 541
Diametrorum apparentium Lumina-
rium in Eclipsibus diversitas >66 Diarium Nauticum 13t
Dibuaudius 697
Diesisquid? 190.412
Differentia Meridianorum quomodo indaganda fecundum Kepierum 44t. 442.445 Differentia Merid. Conimbr. & Ura- nib. 524
“ - Romani &Linciensis 521
Dimensiones sphaerarum mundi 5.11 Dirigendi modus novus 613. 615 Distantiae orbium Planetarum 4.541 Distantia Luna: 530
- - Martis 54t
Distant. Solis dimetiendi modus 559 Distantia Spicae a Prima V Zl6 Dobdius 69.123
de Dominis Marcus Antonius 471.
477. 6x2.614 ä Dona Abrahamus 160
aDoneg Abfolon Xsl
Dornavius 434.58!
Dou Jo Petrus 424
Doucanus Historicus 151
Drcbdius de Corporali Octoccdron-
te 39;
Dugiassius V. 33
E. .
Ebelius 663
Eberlinus Georgius 333
Eccentricitatis in Luna bifectio 454.
455
Eccentricitates Planetarum 5». 592 Eckebrechtus Phiüppus V. 30
Eclipses Lunae 22.48 49. 246. 304. 386.513. 516.518.520.jj1.fjtf.537
- - Lunae Arbelis 54 2 *545
- - Solis 22. 114. 350. 449. 518.
520. 524. 528. 5Z0.547. 548. 593 - 594. 637 Xerxis ro. 40
Ehingerus Elias 647
Eichlerus Minister Ecclesiae Lc Calen- dariographus Gorlicensi»403- 405 Eichstadius Laurentius V.32
Einsidelius 187
Eisen 55t
Eifengrein Balthasar V. 13.19
Eifcnfchmidius Jo. Caspar y. j 2 Elevatio Poli vid Altitudo. Elongatio Mercurii a Sole n
Elvanger de Cometis 512
Frisii Gemma Arithmetica
4 ?!
Emschodi r
Frobenius
420
Enenckelius Jobus Uartmannus 519 En* Gr<$w.Notitia universi orbis 620 Epiphanius de cyclo veteri JudaeoG.
Gabelkofferus
140
rum V. 25
Gabriel Princeps
645
Epitaphium Keppleri V. 33
Gaculus
695
Epochae creationis Mundi 462.463.
Gadnerus
686
478
Galenus
261
Epocha usitata Christi falsa 40.71.72.
Galilaeus Galilaus 38.428.51;. 551.
365.398. 399*599 Eratosthenis observationes 470.506.
559 * 5 65
nor» est Primus inventor perfpicilli
509
Erickfen Joannes 373*594
fuit TycbonisAmanuenfis.Gn&n&as de Vita Tycb. p. 200. varia circa_, ponderum aequationes meditatus est. 373
F.
Faber Sebastianus 590
Fabricii Georgii Annales Mifhiae V. r.
V -4
Fabricius David V. 18.V.21. 168.
204. 242.243.531.594 Tabulas meditatur 552
Fabricius Joannes Davidis filius de maculis ßlaribus jjj. jjp, ed. Witte - bergaiöu, in 4.
Fabricius Paulus 548
- - Jacobus Mathematicus Gymnasii Rofenbergiaci 42z
Falco Joannes 684
Faulhaberus 471.650
Felgenhaucrus 471
Fernelius 246.251.444
Fefelius Philippus 304. Scripsit contra cumKepplerus Tertium Intervenientem, das iß: Warnung an etliche Theologos , Medicos und Philosophos sonderlich DoEl, Philippum , Feselium , daß fie bey billiger Verwerfung des Sterngückeriscben Aberglaubens nicht das Kind mit den Bad ausschütten , und biemit ihrer Prosession unwissend zu wieder handeln. Franckfurt am Mayn 1610. in 4. Ficklerus V. 33
Finckius Thomas Professor Mathema- tum Hafnienßs 79. 240.257.420.
421
Fischlinus Ludov. Melchior V. 13. V. 23 Fifchfsessius 99
Fixarum annuus motus 542
Flamma quidJ 255
1c\vi&Roher tus 695
Focus speculi 259.267
Forstius Dethlevus Pastor Monasterii in Holfatia 420
Forstmannus 129.137
Fofcarinus Paulus Antonius peculiari tractatu scripturam s. cum hy- pothesi Copernicana conciliat, quem in Latinam Lingvam transiit Diodatus. Schickhardi&Ber-
neggeri Epistolae mutuae P* 201 Fracastorius 54 2 ' 688
Franzius Wolfg. 221
Frifchlinus Nicodemus 9
49 Z
Ejusd. Discursus de rebus quae sub aqua accidunt 428
Ej. perfpicilla 94.489.505
Ejusd.Systema Copernicanum Italice scriptum, Florentia 1632. & a Ber- neggero in latinam Lingvanr translatum, proscriptum in Italia. Schickardi & Berneg. Epist. mut.
180.188' 201.206.21j - - Instrumentum proportionale.
Ibid. p. 18J
Galilaeus Vincentiusdt re musica 563 Garzweiler 492
Gassendus Petrus V.3. &c.
Gauricus 215
Gehlerus Michael Gymnasii de Rosii Rectos 430.580
Ediditinter alia dissertationem dt s Plica Polonica, qua extkt Decade tertia di/putationum, quas collegit & edidit Bafilea Joannes Jacobus Gi- nath. 1620. in 4. apud J. Jacobum. Scheuchzer in Bibliotheca scriptorum Hijloria naturalis.
Geminus 46z
Gemmae Cornelii Cosmocritices libri
35z
Genealogia Keppleriana V. 1. V. 5
Gephyrander Thomas Mathematica» Gymnasii Rofenbergiaci 425 Gerlachius Theologus Tubingensis
V.15
ä Geyl Medicus Rofenbergiacus 426 Gjlbertus Guilielmus Anglus 380 Ejusd. Philosophia Magnetica 44z Gladovius Fridericus V. 27
Globus igneus visus 471
Goebelius 78
Goessclius '1761
Gogavinus Antonius 6o<p
Goldbachius Christianus V, t
GramusMcö/m 49 j
Gregoras 416
GreifFenhagen 78
Greisla 195
Grienbergerus 517
Gringallctus J*»«* V.rZ. 54.
525.6x1
Euit Genevensis, de quo vid. K. &B. Epist. mut. p. 85. & B. & 8. p. 5.
31.36
De Grunthal <j 2 g
Gruppenbachius i&
Fuit ob Typographiam suam celebris G. C.Pregizer inWirtenbergiaS.
p;I 4 tf
k % Grutesu*
1

Gruterus 292
Guiducciosf id est GaliUusj de Come ■ tis 5'3-)f-)'8
Guldinus Paulus Mathematicus Societatis J. Roma: 480.5:7
Vid. Apelle* de Maculis .Solaribus
f‘4 l
Guraldu* 12Z
H.
Habrcchtus 649.665.684
DeCometis 512
Hagiochoranus 48;
Hafenresserus Matthias V. ij.it Add FischlinusdememoriaTheolog. Wirtenberg. P.ILp.,8
- • Samuel 72
Add Schcuchzer in Bibliotheca Scriptorum H st. Nat. p. 35
Hagecius Tbadd&us V. 14
Hagenlojus.r 4 w.sde/wzw 219
Add. Fisehlinus 1 . c.
"Hagius J 85
Halo unde? 236
Hannibaltus Andreas Consiliarius Catsarcui 413
Harm 534
Harmonia qualitativa ,633
Harmonica ror. 238.239.250.251.
288-408.409.54 6.564 Harprechtus 276
Harriottus 7 'hornas 376
Harter«* 662
Hartmannus Jacobus 6 58
Haylandu* Samuel 219
Add. Fischlinus 1 . c.
Hebenstreitt Georgius 6;6
- , Jo, Baptista de Cometa
Ö77
Add- Horocdusin Astronomia Kep- pleri defensa p. 184. S. & B. Epist. mut. p. 7 °
v Heerbrandut 27
'Heersvartus J. Georg, V. 17. JÖ8-
' td9.535.d93
^Ejusd.Chronologianova 39.40.43 JudiciumGasauboni deead- vid. Ep.
“ DCCCXXXVL p. 488. &
p. 66-
. add. Gassendus de Vita Tych, L. V.
p. 164.165
„Heliopolis* 564.610
Hellingius 142
HelvvigiusPw«/»* 183
ab Hemminga Sixtus 710
Henischius Georgius 249
Henncrus Joannes 274
ab Herbersdorss And. 143
Herbcrstein Sigisrn.FricUruus V.29 Herbersteinii 629
Herkovviz 43 2, )8l
Hermannus Nicolaus 221
ab Hermerstein Frideritvs >)- Herme* Trismegistus 625. 626 Hcrrcnschmidius 66g
Hevelius Joannes V. 3
Hipparchi diquinoctia 479.506 .Hipparchus Kepplen - v.35
Introductio
Hizleru* Daniel V. 23.468.621.624,
69
Observat Eclipsin 468
Add.Fischlinusl.c. R. II.p.78
Hochmannus Joannes V. ij
Hochstetter Jo. Frid, V. g
Hoifmannu* J. Frid. V. lZ. V. 17
II9. 120. 15 t
HohenfclderusZWtfwVw 1.505.65 8.
de Hohenfelderis quinque fratribus, Marco, Othone, Christophoro, Wolfgango &LudovicoVid.Pre- gizerusinW. S. p. igi
Holbeckiu* Adam 494
Holdem* Gvilielmus V. 9
Homeliusjwwm 147
Add.Gassendu* deVita Tych. p. 7 Horae astrologicae 324
Hordeckus Joannes 494
Horky Martinas V. 21. V. 22
Ejus Peregrinatio 38 92 98. 433 - 5°8 Horoccius Jeremias V. 25
Horstius Gregorius 206
Hortensius V. 30. Martin. Ex tat ejus Responsio ad Jo. Keppleri additiun- xulam prastxam Ephemeridi ad an - num 1624. Lugduni Batav , in 4. idju
Hues Robertus de Globis 542
Hugelii Cjm/zQuadratura Circulus Hulsius Levinus 354.
Hulsii Observatione* circa Magnetem 129
Humor oculi crystallinu* 243.251 Hunnichiu* 451
-Hunniu* 20. igo
Hypothcsis octavae Ijjhserx 307 - - Lunae Repleri explicata
54 - 4 ) 6 - 4)7 I.
J a c o b u * Rex Anglise V. 27,277,286.
;>8
Jansonii Chartae Geographicae 475 Jaroscc Cyriacus 647
Jauchius 84
Idiota V.34
ab Idungspeug Wolfg. Theod, 360 JesseniusaJessen Jo. 382
Add. Gassendus de Vita Tych. p 157 Imago non est in catheto incidenti«
224
Inclinationes planetarum 592 jocherus L93
Johannelli Vincentius • doo
Jordanus Raymundus V.34
Jorgerus Helmbartus 42.548.576 Add. K. & B. Ep. mut. p. 9
JösteliusAse/o&/(?n8o. 192 ;>2.314.439 Gassend. de Vita Tych. L. V.p 159 &
p. 230
Jovis & Martis conjunctio 235 Jovis lphaera 7
Iridis Observatio 236.356.376
519.520
K.
Kaerius 595
Kandelbergerut ,40
a Karpfen jf. Dietericut V.J2
Keckermannus B,Philosophus Panti- scanus 44 )' 449
Keppl erus Joannes
Nascitur Wilae, se* ptimestris partus:
Ex variolis gravissi*- me aegrotans Leonbergam transfertur :
primis literarum e* lementis imbuitur in Wirtenbergia r auspiciis SERENISSIMORUM Wir- tenbergiae Ducum: sed Patris infortunio impeditur ia studiis;
Elmendingae ad scholam redit: Musicam diseere incipit;
Iterum a studiis a* vocatus eadem re- assumit, & continuat in tertia Classe: sed
nova Parentum calamitate suisque morbis iterum impeditus ; recipitur tamen
in Coenobium Mu- lifoDtanum, secuta mox depositione & " -iptione : sibi adversos experitur sodales suos: Baccalaureusinlcri- ptus;
Tubingam in Collegium Ducale transfertur: adversa utitur fortuna.
[ister Philoso- r —-j creatur; Theologiae studet;
Anno
Anno
tar£r*
Imperis
bio-
rii
Kepnyli-
anx
MAX,
U.
pleri
* 57 '
d.27,
Dec.
8
1
'574
U
4
'575
I 2
nuo.
XI.
)
'577
2
7
1578
3
8
'579
4
9
*58°
5
10
'58'
6
11
' 5.82
7
12
') 8;
8
'3
'584
9
14
*)8)
10
*5
'586
ut
16
'587
t%
*7
1)88
*3
'8
1589
'4
19
i)9°
'5
20
')9'
16
21
*59*
*7
22
'593
'8
*3
'594
'9
24
*59)
20
*5
1 locum Geör]
mysterii
Anno

IN HISTORIAM LITERARIAM SJECUL. XVI. ET XVII.
Anno Anno
JE rx
ImpeAta-
/E ne
ImpeDiony-
rii
tis
Diony-
rii
lianz
RUD.
Kep-
lians
IVI AT-
II.
pleri
THIA..
1596
21
26
in Wirtenbergiam proficiscitur:
1 5 97
22
2 7
nuptias celebrat Graecii : & edendum
curat Prodromum suum Tubingae: scribit ad Tychonem : qui eum ad se invitat
1616
5
in Bohemiam :
1598
rz
a8
suscepit filium primogenitum :
1599
24
29
tempus exilii bene collocat : suscepit ex conjuge filiam Sulannam:
1617
6
idoo
2 5
3 °
instituit Observationes Magneticas: invisit Tychonem: de transferenda familia in Bohemiam cogitat: redit Grsci- um: ad Ferdinand um Archiduccm
scribit: Grtecio familiam transfert Pra- gam: quartana laborat: scribit contra Ursum : de mora Bohemica deliberat: redit in gratiam cum]Tychone quem offenderat: fit Mathematicus Caesareus :
1618
7
FERD,
II.
1601
2 6
3 i
commendatur ab Hervvarto Joanni Barvitio: cum Dav, Fabricio perliteras amicitiam contrahit : scribit de fundamentis Astrologia: & Populorum propa1619
I
gatione : deplorat obitum Tych Brabei elegia peculiari : eidem assignatur fala- rium: observat Eclipsin Lunte.
1620
2
1602
2 7
3 2
suscipit ex uxore filiamSusannam; liti-
i6ri
3
;at cum heredibus Tychonis : ‘ad Opticam se applicat.
1603
18
33
edit Tychonis Progymnalmata : condit Ephemerida Martis: transformationi Lunarium Tychonis incumbit:
1604
29
34
redit ad Martem suum: & Tabulas ejus condit : aegrotat & varie in studiis impeditur : suscipit filium Fridericum : scribit de stella nova : edit ad Vitellio-
1622
A
nem Paralipomena :
•r
1606
31
36
disputat cum Maestlino dc Mercurio in
1623
5
Sole videndo :
i6oj
3 2
37
occupatur in adornandis Commentariis
1624
6
de Marte : vidit maculam in Sole pro
162;
7
Mercurio :
1608
33
38
edit phaenomenon singulare sive Mercurium suum in Sole visum :
1609
34
39
edit Commentaria de stella Martis : de - fendit motum Terrae:
1626
8
1.610
35
40
Dissertationem luam cum Nuncio Sidereo publicat: tractat cum Maginode
1627
9
editione Ephemeridum:
1628
10
i6n
36
4 i
non accipit salarium : vocatur Lincium ab Imperatore Matthia; amittit uxorem & filium Fridericum: timet sibi a paraMAT-
THIA.
lysi : observat maculas solaies :
2629
11
1611
I
42
Componit Ephemerides: in turbas cum ministerio Ecclesiastico incidit :
1630
1613
r
43
vocatur ad Comitia Ratisbonensia: feri bit Dialogum de Emendatione Calendarii : redit Lincium & ad vota secunda transit: scribit conrraRöslinum: molitur Restitutionem Veneris:
12
1614
3
44
scribit Latine de vero anno Christi nata- litio : & Pithometriam :
1615
4
45
aggreditur Restitutionem Mercurii, Geometrica & Stereomctrica : edit Eclogas Chronicas: suscipit ex altera conju-
.iEta-
tis
Kep-
pleri
46
47
48
49
50
51
5 2
53
54
55
56
57
58
59
gc filiam Margaretham Reginam : defendit matrem in singulari casu: Hipparchum elaborat: edit Stereome* triam Germanicam : elaborat partem primam Ephemeridum: adornat Epitomen Astronomie Copernicans: incipit edere utramque: reculat oblatam Professionem Bononiensem: proficiscitur inWirtenbergiam: loquitur cum Schickhardo & Maestlino: nascitur ipsi filia altera Catharina, quam cum priore amittit:
excolit Harmonicen: praedicit mortem MATT HI A: Imp. A: edit Lentiii Epitomes Astronom. Libros I, II & III.
Nascitur ipsi filius Sebaldus : edit Libros V. Harmonices Mundi, Ephemerida ad Annum 1620. & de Cometis Libro« tres: scribit Admonitionem ad Bibliopolas exteros:
belli calamitates experitur: abit inSvc- viam:
revertitur Lincium : invitatur in An- gliam: scribit Demonstrationem Loga- rithmorum: edit Libros V, VJ, & VII Astronomiae Copernicanae: & denuo Mysterium Cofmographicum : cum apologis adversus Robertum de Fluctibus: aD. FERDINANDO Imperatore in Mathematicum adsciscitur: comburitur ejus Calendarium:
Librum IV.Epitomes Astronomie edit: Hipparchum continuat: natus ipsi filius Fridmarus: scribit germa- nice de Conjunctione Magna: sex millia florenorum ipsiassignantür r scribit Hyperaspisten Tychonis Braheie & Supplementum Chiliad s: in Sveviatn excurrit: nascitur ipsi filius Hildcbertus: utitur acidulis Goeppingcnsibus: obsignatur ejus Bibliotheca:
Passavium proficiscitur typorum caulä: obsidetur a rusticis: edit Tabulas Rudolphinas: transit in patrocinium Ducis Fridlandlae: editurus Observationes Tychonis Bra- hei: donatur monili a Magno Hctruriae Duce: respondet Jacobo Bartschio: edit Admonitionem ad Astronomos de raris anni 1631. phaenomenis per Bart- schium : vocatur ad ProfessionemMa- thematum Rostochienfem: Commentatur in Epistolam Terrentiie Sinarum regno ad Europaeos missam: publicat partem Tertiam suarum Ephemeridum : nascitur ipsi ultima filia Anna Maria: & recipit Argentorato filiam cum genero novo: proficiscitur ad Comitia Ratisbonensia : incidit in morbum lethalem: moritur die xv.No- vembris, ante Maestlinum: superstitibus quatuor filii* & tribus filiabus.
1 Ejusd.

Ejusd. Automaton Coeleste V. 15.
19. ri.rz
Ejusd, Disputatio cumCrugero super Cometa Regiomontani 4 66
Ej, Deliberatio de mora Bohcmica V. 16. 123. 146 Ej .Dissertatio de Magnete, de Sapientia divina in Creatione mundi, & de causis obliquitatis in Zodiaco V.15. 131
Ej. Effigies V. 35. 648
Ej. Elogium ^3.519.581
Ejusd.Mysterium Cosmographicum V. 12.V.13. 13.15. nr. 125.469.35Z
- - Observationes Magneticae
V.15
» - Refutatio libelli de hypothe- sibus Astronomicis 'aN. Urso editi V. 16. 109.110. ßi
- , Diatyposis Systematis Mathematices in minutissima membra sectae tabulis decem. K. & B. Ep.
- inut. p. 124.131.153
i- - Opera 556.673
- - Antapologia in Capnurani-
- cum i»
- Ad Tycbonem epistola deprecatoria V. 1 ?
, - Nota inProgymnasmata Ty-
chonis V. 19
Ejusd. Ephemeris Martis V. 19
- - De stella nova in pede Ser-
pentarii V. 19.70.23; 507
- - Narratio Astronomica de stella tertii honoris in cygno V. 19
▼ - SylvaChronologicaV.19.356.
357
- - Chronologia V. T. K. & B.
Episi. mut. p. 9
. - Epistola ad rerum coelestium amatores &c. 349
- - Paralipomena ad Vitellio-
nem V. 19.70.78.681
- - Tractatus Germanicus de Cometa V.20.V.17. z6o
, - Commentaria de stella Martis V. 21. 172.173.248.262.705 , - Phanomenon singulare seu
Mercurius in Sole visus V. 20.
558
- - Dissertatio cum Nuncio Side*
reo V. 21. 96.497
- - Judicium de fabula Einhardi
- 549
- - Dioptrie« V. 23.97
- - De nive Sexangula scriptum
V. 23
„ - Dialogus de Calendario Grc- goriano V. 24508.509
Ejusd. Scriptum contra Helisieum Röslinum V.24, 43.434. 47t
- - Aliud editum Pragae 1609. in 4. sub titulo: J. K. Antwort auf 'D.
• Helifei Ros lini Medici und Pbilofö - fbi Dißurs von heutiger Zeit Beschaffenheit, und Wie es ins künftige ergeben Werde , belangend insonderheit etliche Puncta, so D. Röslin aus Kosten Buch .de Stella angezogen.
Introductio
- DeveroannoChristinatalitio
liberLatinus V- 24
- Nova Stereometria doliorum Vinariorum V. 25.423.750
- Ecloga Cbron V.22^.25.423
- Stereometria German. V. 25
- Epitome Astronomia Coper- nicanae V.z6. 453. 513.514. 717.
7.7. 697
- Versio Libri III. Ptolemaei
cum notis V.27. 560
- Libri Harmonices Mundi
V.27. »77-5i6.525.704
- De Cometis libri tres V.27.
447 - 5 ' 5 -618
- Relatio duarum Eclipsium
Lunarium V. 28
- ChiliasLogarithmorumV.29
686
- Apologi» pro suo opere Harmonices mundi adversus demonstrationem analyticam Roberti de Fluctibus V.29
- Supplementum Chiliadi, Lo-
garithmorum V. 29
Discursus Germanicus de Conjunctione magna V. 30.
449
- Hyperaspistes Tychonis Bra- hei adversus Scip ClaramontiiAn« ti-Tychonem V. 30.4.60,480.686
- Tabula Rudolphina V.31»
444-453
- Relponsum ad Jacob. Bart-
schium dc computatione & editio* ne Ephemeridum V. 31
- Commentatiuncula in J. Terrendi Epistolium ex regno Siriarum ad Mathematicos EuropaoS missum . . - - V. 31
- De sacra Ccena scriptum 140.
r 4 i
- Hipparchus V.27.V.27.V. 29.
l# 9 - 35 I - 35 2 - 4 I 8 - 453 - 5 ro 8 -S 35 55 » . Documenta observatarum & examinatarum Eclipsium V.16.
45 »
- Renovata Lunae Theoria 54.
57-455-456-457-469
- Canones pueriles contra Na-
gelium p. 465.466.471
- Modus observandi Maculas
solares Z57
Harmonia Evangelistsrum 638- Add. Eclogae Chron. p.78
- Antiquitates Styriacae 664
- Versio Baarlami in Ptolemaeum .4,6
- Exilium iri
Physica reformata 88
- Hypothek, elliptica 59 1
- Virtutes V. 34. V. 35
- Ingenium, Studia, & corpori,
habitus V. 35. V. 36
- Symbolum V. 36
- Mänuscriptä V. 36
Add. TransactionesAnglicamn.toz. VolJX.p ap.jo.ji,
. Epitaphium V.33
Kepplerus 'Cafparus V. r
- - Fridericus V. i
- Henricus V. I. V. 2
- LUDOFICUS V.i.V.32
Ejusd. Liberde Incubo V. 34
- - Methodus conciliandarumSe-
ctarum in Medicina V. 34
- - Liber Galeni dc Symptomatum causis secundus in theses contractus V.Z4
> - Astron. Lunaris Parentis V. 34
- - Martinas V. I
- - Seba Idus V. 1. V. 5
Kesselboden Balthafar 646. 688
Klopfingerus 62 7
Kohantius 433
Krabbenius ä Munden 306.31t. 314 Kreditivs Georgius 305
L.
deLammersheim Waltherus V. 9.' Lampadii Joannis Prodromus Concordiae Evangelien 494
LangiusEw«/ 116
Lansbergius Philippus 419.433
Ejusd. Cyclometria nova 424
Lansiui Stephanies V. 28.790
Lansii Thoma Consultatio 589
- - Epigramma in Effigiem Kep- pleri V. 2g. Add. S. & B. Ep. mut. pag. 69. 89- 91. tot. 104. 107.124.
' 47 - '77->84-^7.205 Lapis ad yEgos Potam.quid? 471,475 Lavaterus dc Cometa 460.477 Laubmajerus Andr. V. 10
Lehmannus Chriflophorus V. 4
Leibnitzii G. G. Codex Jwr. GeRt.Di- plomaticus V.L
Lembus 510
Leonberga V.z
Leovitius Cyprianus 215
Levi Rabbi Tractatui Defensionum Dei 542.546
Lichtenbergius 699
Lichtenstein 384
Liddelius Duncanus m. 115.493
Lidiatus de annorum formis 357 Liebigius q.;6
Limnaeus Professor Mathematum Je- nensis ig 5
Lindemannu, Thomas V. 31
de Lineriis Jo. PurckbardiTahü\x A- stronomica 355
LingeUheimius Georg. Michael V.29.
Add. Ep. Cafaub. adeund. scripta Lipfius Juftui 605. 684
Logarithmorum canon 527
* fundamentum 7* Lojola Jgnatius - jjq
Longitudines locorum variorum 439 440. 739.540 Longomontanus Chrifi.Severini V.16 .
287.300.307.308.449 Ejusd. AstronomiaDanica 448.449 451.458.462.469
- - Disputatio de hypothesi Luna cum Kepplero 469. Add. Gassen- dus l. c.L.V. p, 170, L.YLp. zc6
LothusMed,D. V.33
Lux

IN HISTORIAM LITERARIAM SJECUL. XVI. ET XVII.
Eux quid ? 234
Lyserus Polycarpus e Würtenbergia oriundus Fischlinus 1 . c.
M.
Maculae solares 41.44. 552.555. 556.
558.560
MxQsmm Michael 185
Ejusd. Disputatio de inaequalitatibus motuum coelestium V. 20. 362 3(53.364. Judicium Tychonis de hoc Mathematico honorificum vid.apud Gassendum de vitaTych. L.VI. p. 194.
Maginus Jo. Antonius V. 22. ni. 200 217.259.267. 275. 276.323.540,
642
Add. Apelles de maculis Solis p. 41 Ejusd. Primum mobile 433
- - Ephemerides 272
- - Numerus mysticus 458.459
■ - Contentio cum Origano 552
* ■ Collatio cum Keplero de conscribendis Ephemeridibus V. 22.
z;r
Magnetis declinatio 129. 130
Magnetis &t mundi Poli 132
Manegalta 531
Marati Psalmi Gallici 433
Marcellus Ludovicus 612
Maria Antonius 369
- - Dominicus 612
Praeceptor Copernici Bononiae. Gast
send. in Vita Cop. p. 293
Marius Simon 176, 304. 326. 519.
54 1 * 55 *
Ejusd. Practica 510
Martis motus 37
- - sphaera 7
Mathematicorum in Gallia ratitas
404
Maulpronna V. 9
MAXIMILIANUS Archidux 5(0. 51t aMeckau 519 5:6
Mecometriae scriptor, s. de Magnete estGuihelmus Nautonerius a Castello Franco Mathematicus Gallus, de quo ita ad Jo. Scaligerum Isaa- cus Casaubonus Epist. CCCXXI , p. 170. E fi in hac urbe ( Lutetiam Parisiorum intelligit) minister quidam e Provincia Narbonnenfi, qui librum d se compositum editumque Regi ea. lege obtulit , si pramium opera dignum vellet rependere. Liber inscribitur ; Mecographie du Guide- Aimant. Autor mirabilia promittit de inveniendis nova arte locorum _» longitudinibus , non per eUpsmm observationes , sed hujus inventi siti ope , certaque notione magnetici, uti loquitur, poli, is a mundi polo diflantia. Cedi Is nautica rei periti in consilium adhibiti, (s autorem 0* inventionem ijucL 0/nvtj dilaitdarunt ; quam merito , Hollandi tui judicabunt. Edita fertur ad marginem Mecome-
tria, Venetiis 1603. in folio. Add. Sp. CCCLXXXIF. p.204.
Medices Julianus V.U
Megiserus 438. 621
Memhartus Joannes 8 7
Fuit Rector scholae Provincialis Linciensis emeritus, ad cujus lite- ras Matthias Bemeggerus anno 1612. d. 2. Junii respondens, summam Repleri eruditionem hunc in modum praedicat: Gsttpd fi nihil vel communio studiorum , vel tua commendatio apud me potuisset, potest autem utrumque plurimum: certe velsolum Keppleri nomen auditum, cujus ille (s testimonium honorificum refert, (sfamulum egit, ad hominem amandum ac pro virili mea juvandum impulisset , Cujus ego viri
summam eruditionem 0 "praclara in rem literariam merita tantum non adoro. Scripfiante quinquennium ad eum epistolam, quam tamen, d Patronis meis, qui vivere me voluerunt in hac Academia , retractus , non transmisi, qua meam ipst famularem operam, pracipue in Mathematicis negotiis obtuleram : quam st recepisset, in magna felicitatis mea parte locassem. Nam in Academiis quidem ipst similium virorum annona carissima est.
Menzerus 281.282
Mercatoris Chronologia 418
Merckius 663
»Mercurii (phaers dimensio 9
Ejusd. Observationes 113. «8.269 Mercurius lub Sole 41.44 261.272.
* 77 * ;6r. 558
Meshillc de interrogationibus 355 Metallorum generatio 85
Metatriccs Repleri 254
Mcteoron cum Stellis in Cratere ortum 639
Metius Klcmixitinxa Hadrianus 126 Ejusd. Arithmetica 433
Millefels 209
Mingonius Thomas amicus Vincentii Blanchi 600
de Mitrowiz Fratislaus 484
Mizaldus Antonius 475
Modusinveniendi locorum longitudinem 443
Moglingius 19. 69
de Molar Jacob 293
Mollerus Albinus 429
Moltherus 243
aMulbach 621
de Montepulciano Anton , Laurent.
r;*
Morery notatus V.32
Mullerus Joannes 276.323
Fuit Elefloris Brandenburgici Mathematicus, Gastend. de Vita Ty- chon. p.iJJ
- - Philippus V. 32. 46t. 478
- - Fitus Professur Ethices Tu-
bingensis 84
PregizerusinW.S
Mylius
Mynsingerus
N.
p.igr.
225
I4O
Nabod Falentini Commentaria ist Alcabatium Arabem 149
Nagelius Cabalista 448. 449,451
469. 695
Ejusd. fundamentum Astronomicumt
_ -r* 1 449
Contra Tychoncni 4J.72
Naiboda zrz
NautoneriusV id. Mecometr. scriptor
Ncperus Joannes 6’/z
Niewieschinsky 444.
Nodi Planctarum 992
Nova Zembla 217
Nudbon Joannes 209
n vx&faegov 25. horarum ubi ? 459
O.
ObendorfFcrus 73
Objectiones contra motum Telluris 507.508.554 Obliquitas Ecclipticae an mutabilis ?°7.456.47°. 506.542.543.547 Observatio d ]) g 510
Satellitum Jovis 304 Observationes altitudinum Solis 247
- - antiquae Hipparchi &c. 462.
470
- - Eclipsium Lunae 537.
538 641
- - - Solis 524.525.
548
Observatorium Heidelbergense ng Octavae sphaerae motus 506
Odontius Jo, Cafparus 293
fuit Stipendiatus Noribergensium, concessus Replero coadjutor calculi.
- Paulus V. 15. 19t
Ossucius Joframts 286
Oelhavius Nicolaus 88 Medicus Dan- tiscanuj» scripsit elenchum Plantarum circa Dantiscum nascentium. Dantisci 1643. * n 4 » Vid. Scheuchzerus in Biblioth. scriptorum Histor. Natur. p.,43
Origani Davidis Ephemerides ipg Add. Gassend. de VitaTych. 154 Orontii fex libri Euclidis 433
Ortclius 658
Ortholphus Christophorus Praeceptor monasterii Hirsavgiensis 72 Osiandri ro. 685
Osius 74
ab OttersdorfF Theodorus 215
Octo Falentinus
159.218
*
Pantaleon Papius Joannes
1 r
510
V. r§. r. 209.447
448
Ejus

Ejus Disputatio de Elementi* 8s
De Epilepsia 6zi
Theoria Lapidis Philosophici 6ri
- . Pietas in Reppleti fratrem Lc »ssectus in privignam 8l. 8r
- - Crugeri amicus 43p
Fuit Med. D. Archiater AulaPrute-
nicatf Professor Medicina primarius in Academia Regiomontana , natta amo tJSS- d ty. Julii st. v. Ipho- via, rjua civitas est Fr anconis, Patre Andrea Papio Consularis matres Barbara Raubertin, Prima rudi-
menta eruditionis jecit in scholis SchWinsurtensi 0* Ulmensi. Anno atatis ty.Argent'mensem Academiam visttavit, Theologia deditus , postea vero Medicina addicitis. Tertio post Magisterium anno rjgi. Bafilea d. 2. Febr. in Doctorem Medicina promotus eodem anno nuptias celebravit die xiv. Junii Argentorati cum Virgine Margaretba Hieremia Pulstii Pastoris olim Dojsenheimenfis filia, & Heidelbergs mense "Novembri Professionem Organi Aristotelis suscepit , vocatus ab Illußrisßmo Carolo Duce Bi- pontino. Remotus ab officio ob Cal- vinianos introductos, abiit Argentoratum. Reversus Heide/bergam petiit per Uteros in uxorem Virginem Annam Joannis. Esthofferi Super inten - dentis Calvenfis filiam,unde beneficio Duck Wiirtenbergui Ludovici die /4. Septemb. ad Gymnafii Gracienfis Rectoratum in Styriam vocatus est, commendatione Academia Tubingen- fts. Postea persecutioni cedens triennium Tubinga exegit, donec ab Illustrissimo Marchione Brandenbttr- gteo in primarium Medicum in aula Onolsbathiana eligeretur, 0" posteas ab lUustrisfima Ducijsa Prusfia 0* Julia, Maria Eleonora Archiater expeteretur , & fimul, petente Senatu Academico, primarius Medicina Professor per literas vocaretur. Re- giomontum venit d. 12. August, de Ictero disputavit d. 13. Sept. Munus aulicum 0" academicum decem annk gesserat, cum conjugem Annam amitteret, quam placida morte secutus est
1622. d. 11. April.
Paracclfus Theophrastus 148
Paradoxa Astronomica 479.479
Parallaxis Solis 450.455.473.474 - - Stellarum 11;
. - usu* 445
Parelium quid? 5 2 0 *533
Patritius Francistus ni
Paulina Middelburgius 398
Pellucidum quid ? 235
Penumbra c Z)6
Pena Joannes V. 23
FuitRegk Galliarum Mathematicus, (s edidit Optica 0' Catoptrica Eu- clidk d seversa. Add. Gassend. dt Vita Tych, L, III. p.gy.
Introductio
Person 18;
Peucerus de divinatione 324
Pezelii praecepta Genethliaca 433 Pflugius Julius V. 6
Phandlcrus 61 7
PHILIPPUS LandgraviusHassiae
V. 29
Philosophia magnetica 285
Physicae coelestis Repleri compendium 20l.2zt.285
Pichlerus Sigismundus V. 34
Picus Mirandula 558
PifFeri Francifii Supplementum Catalogi Fixarum Tychonis 556 Pisani ÜÄawiAstrologia Planisphaeri- ca 566.568
Ejusd. Theorica syderum Medicaeo- rum 566.568
Ejusd.Problema Dioptricum 569.
570.572
Pisanus Ramista 79
Pistorius Joannes 75. 29t. 293.360.
Vid. Pregizerus inW. S. p.152. Pitiscus 18)'. 433
Planeru* 257
Planetarum parallax. insensibiles 508 Pleursii oppidi Helvetiae eversio 519 Plutarchus de facie, qua in orbe Luna apparet , subjunctus Astronomia Lunari Keppleri V. 34
Vohim Joannes 276. 519
Pontanus 448. 449.450
Porphyrius in Ptolemaei Harmonica
54?
Porta Jo. Baptista 227.231.6gt
Praetorius Johannes 18s. 298.299
Fuit olim Imperatork MAXIMILIAN 1 Mathematicus ;
Ejusd. dubia circa Tychonis lunaria
298 300
de Praskau lllricus Defiderius 426 Prechlcrus Afo/r/?. 222
Pregizeri Ulrici Svevia &Wirtenber- gia sacra V. 6
Probstius Jacobus De reformatione-»
40z 542
47' 410 700 4T5- 454
Ptolemaeus 352. 506.700
Ejusd. Doctrina Directionum explicata 317
Ejusd. Quadripart. 588*693
Ejusd. Ti^oWt/tnc eTnxuJcAs 61. 61.
• 607
- - Harmonica 609
Pufendorffius Samuel de rebus Sve- cicis V.20. V.28
Styriae
Prophatius Judaeu*
Prophetae numerales Proportio divina quid? Proportio proportionum Prosthaphaeresium computatio
CL
Quercetanus 8*
Quietanus Vid. Remu*.
Quintiliani Aristidis Libri Tres de
Musica 5^9
R.
Radii quid? 273
Rami Petri Arithmetica & Geometria
435
Ranzovius Hernicus V. 14.210. 215 Rauschern* 684
ä RausendorfF 391
Rebmannus 384
Rechperger Guilielmus Medicus 512 Reductio motiis Solis Ephemeridum ad Tych. rationem 307.309 Reflectionis leges in speculis 223 Refractio an simplex tantum 445.
447
Ejus leges 68r
Refringi quid sit? 233
Regiomontanus Joannes 449.450 Ejusd. Tabulae Directionum 317 Reichardus 677
Reimeru % Matthaus V.5.V.33
ReinhardiMonochordum 408 Reinholdi Ephemerides 433
Remus Quietanus Joannes 612
Ejusd. Dilcurfus super Calendarium
506
- - Observationes Cometicae 517
- - - Edipscos Lunae
538. Opus Eclipticum 539 Fuit\Confiliarius, Medicus 0* Mathematicus LEOPOLDI Archiduck, qui 1631. primus observavit Mercurium in Sole. Vid. Kepleri Epitome Astron. Cop. 4Ss. -fSS
Molitus etiam est Tabulas Astronomi - tas. Vid. S. & B. Ep. mut. p. 140
160. 172.178
Reuderus * 8 2
Rhaeticus Georg.Joachmus 2.3.74 Ejusd. Dialogus »
Rhodiginus Ccelius 229
Rhodius Ambrosius 188-584
Fuit Kembergenfis, Med. D. 0* Professor Mathematum lVitebergenfis,de quo in Programmate 1633. in ejus obitum pradicatur : quod quamdiu vixerit, id ante omnia contendere unice studuerit, ut nova 0* inusitatas ratione Mathematick , quas profitebatur, disciplinis consuleret, & quadam infilita 0” vulgo ignota via ad aternitatem grassaretur.
Ribadeneira Petrus 350
Rifneri Opticorum libri 79. 433 Rittcrshusius ig<$
Röslinus Helifeus V. 11, 20. 47. HI
699. Vtd.Scheuchzer in Bibliotheca Scriptor. Histor. Natur.
p. sz
Roffenus Jo. Antonius Philosophice Professor in Academia Bononiensi
489
Rollenhagenius 74.182
Fuit Astrologus suo tempore celebrk, 0° Rector Schola Magdeburgenfis. Vid. Gassend. de Vita Tych. Lib. I.
P* 5
Romanui Adrianus 292. 356. 357.
399.425
Exeo-

IN HISTORIAM LITERARIAM S^ECUL. XVI. ET XVII.
Excogitavit facilem rationem diametri ad circulum. Kepl. in Com- ment. de stella Marti* p. 197 Ejusd. Tabula: sinuum, Taog. & Secant. 359
' - Bartholomaus 539
Rosiecranzius Öliger nr
Rosaecruciana fraternitas 4539.651 Rosecrucianu* Irenstts Aug. 478 de Rosenberg Petrus Wocko 431 Fundator Gymnasii Sophieslaviae, cujus Professore* fuerunt Gchlc- rus, Agricola, Ursinus ibid. Rofenbcrgiaca schola 432
Roth Paulus 648
Rothmannus Chrißianus 109.113 Rudravius de Cometa 405 407 Rulandus de Peste 405
Fuit communis Keppleri & Tanckii amicus 418
Rumphius 159
Rungius 180
dcRupa 433
de Rupach. Wenc. Wilh, 645
Rupertus 184
Ruttelius Fridericus Mathematicus Wirtenbergicus 548
Ryvorctus 381
V.i 20z. 204
'99
435
679
3
5 .
dii 583 48 ° 5 °7 6 6i\
3-8
3°5
480
Saltzmannus Agerius Sarcephalus Sarsius
Saturni distantia a Tellure Saturni Iphaerae dimensio Saurau
de Saxonia Joannes Saxonius Petrus Scaliger Jofephus
Vita ejus extat inBatcsii Vitis Doctorum virorum p. 417
Ejusd. annus Atticus '29t. 333
Ejusd. annus coelestis 462
Ejusd, Tabulae regum Babylonis
343
Scato 4Z5
Schebeliiversio Euclidis 331
Scheinerüs Chrißophorus 513.528.535.
68 »
Est hic Apelles post Tabulam 41.557 Schickardus Wilhelmus V, 27. V. 30.
49,279.471- 478-564- Ejusd. Grammatica Aithiopica
681
Ejusd. Machina Arithmetica
68 ;
Schillern* Julius 6Z6
Schillingius Andreas 18?
Schmidlinus David V. 9
Schcenaich 437
Schoererus Melchior V. 11
Schonerus nr
Schreckenfuchsii Primum Mobile
' , 433
Schroppius Jacom V. 9
Add. Fischlinus in memor. Theolog. Wirtenberg. 1. c.
Schuckardus Joannes Schultenius Otto Schwalbius Schwanbcrgius Schvvarzius Ant .
Schvvcickardu*
Pregiz. inW. S. p. iZo. Schvvcntertis Daniel 305
Scioppius Gafp. 292
de controversia Scioppii cum Sca- ligero & Casaubono vid. Epistol. Casaub.passimAp.CCCCXCVIII. DIII. &c.
Scotus Marianus 398-513
Scultetus Bartholomjtus 390. 434 Fuit Consul Gorlicenfis ; hujus eru ditionem in Mathematicis coram mihi pradicajfe memini Ebrenfr. Walther. a Tfihirnbaufen. Edidit Gnomonicam Görlicii 1572. in folio.
- - Tobias 435
Sebizius Melchior V. 33
SebusianaBaro z8r
Sector altimeter Brenggeri 217 Segethus 98
Seissardus igt. 188- rri
Selenit* 678
Senas Joannes Mathematicus 424 Serarius Nicolaus 293
Serpilius G. V.33
Setschius 147
Semsius Joannes g2.189.190.497
Fuit CHRISTIANI II. Eidioris Saxonia SecretariuSy ßngularis Philippi Miilleri amicus,
Sigvvardus 41.277.278. Pregizer inW. S.p.277»
Sirius Sole major est 484
Sirturus deTelefcopio 510.513.632 Sitii Francisci Diania Astronomo- Optica 492.505.508
Snellii Cometa 531
Ejusd. Observatione» Hassiacae
510
Sol an persecte rotundus 556
Solenander Reinerus 272
Solis eccentricitas 560
- - Corporis conversio 560
- - Figura 41
Sol quid sic 558
Spangenbergii computus 433
Stadius Georgius , V. 11,319 de Starhenberg Eraßnus V. 24
Rieh ardus 501
Stellae p 0 laris o b servatio 21.113.50 7 Stella nova Cajsiopaeae 510.51t
- - Cygni 36.182-243-68; . Serpentarii 37,239 242.
283.280
Stereometrie! baculi >91
Srceffleri Ephemerides 325.330
dc Strahlendorff Petrus Henricus
V.24
Sttxutsms Joannes 46. 440. 444 - 450. 477 622
Fuit Professor Mathematum Reit Sudetis Wemeslaus Matthias 434 Suessaron 605
aSvvizendorff^«g» 7 ?«f V.35 Suslyga Polonu* 243.356.400 Suterius219
T.
Tabula refractionis variorum medio« rum 376
- - aequationis luminis 479
Solis 310.311
Tanckius Joachimus Medicinae Professor Lipsiensis, qui scripsit Nolb- logiam 306
Tandlerus jgd
Taurellus jg<S
Telluris titubatio 452
Tengnaglius Francifius nZ. 164.285 294. 50*. 509. Gassend. de Vita. Tych. L. V. iy6. 166.
- - Sebaßianus 691
Fuit Bibliothecarius Casaretis, Vid. Epiß. Caßauboni DXLVllI.
Terrae dimensio 541
Terrendus Joannes 188- 510.511.512 Ejusdem Epistolium ex regno Sinam m ad Mathematicos Europaeos missum V. 29
Ejusd, Observatio })9 510
Teufflius 516
Thebit^r quantitatibus ßeUarum & motu oilava. 355
Thuanus A. V.z
Thummius 277
Tilemannus 524.548
Tilnerus 471
Timaeus Platonis 408
Tonstalti Arithmetica 433
Toporlaei Nathanaelis Diclides Coe- lometricae 459,475
Trajcctoria recta Cometae defenditur
466
Trenchant Arithmetica 433
Triangulumrectangulum, cujus latera in continua proportione 21 Trigonometrie fundamentum 454
460. 46t
Tschernemelius G. Eraßnus V. 5,122.
504.590'
äTsihirnhausen E. W, 497
Tuborum &'typorum inventionis occasio 496
- - Fabrica 497.498.499.500
giomontt aStuer Barmmus
'94
V.
Vagn Jo. Sigismundus Vclferus Marcus Matth.
Veneris observationes - Periodus
- - phases 326.331.332 ' - lphei-ae dimensio Venus sub Sole Vinarius Abel Add. Fischlinus 1 . c, P. I. m
162
200
291
n;
508
551-559
8
558 - 559 V. 6
Virdun-

Introductio in histor. liter, s^lcul. xvx et xvti.
Vjrdungus Joannes U?
- Paulus 77
Umbra: scmidiameter 5p
Ursinus Benjamin 39. 44. .317. 5g!
Ejusd .Magnus panosi 437
U.itmNicolaus Reimarus V. l6. 28, 105. «2.159.161,257.260 Fuit Di/cipulus Bj'rgii Epist. LIV. p. 90 Ejusd. fundamentum Astronomicum
433
W,
■Wackherius Jb Mathias V. 28.291
Extant etiam Epiflola Casauboni ad Wackberium inter epißolaa Casaubo- nianas p-189
'Wageniu« 9 °
Walckensteiniys 79
a Waldstein rio
Waltherii?. ob/ervationes 448 452. Weigeliani z&z
Zeigen - mayer Profeffor Hebraa lingua Tubingenfis intelligitur Epiß, XIILp. It. p..647. Pregiz .in W.S.p.W.
Weinrichius 6 eorg t
406
Weixelbergerus
659
Wernerus
112
Westonia
495
Widmarii Andrea nova
motuum
caelestium Hypothese*
203
Wila foannisBremii (S Jo, Keppleri
Patria
v.z
i Windifchgncz
v.is
Wodderbornius
96
Wottonus Plenrictts , Nobilis Anglus
Vid. Epiß . Cafaubm. CCXCIF
j p- iJJ. &c.
X.
Xerxis eclipsis 20.40
Z.
Zangius Nicolaus .419
Zehentmair Colmannus jzS
Fuit Secretarius Prafidis Statuum Styria.
Zellcrus Michael cSij
Zeudlic Ladislaus 485
Ziegleru* Jo. Reinbardus 297.913.579 Ziglerus u 19
Zim mermannus Wilbelmus z
Fuit S. Theologia Dotlor Q" Superintendens Ecclesiarum JStytia.
Errata superius omisia: inVitap.i.in Annotat.n.3. leget publice proposito p.ß. A.n.22. mortuum p.d.A. n.2p. cio id lxxxviii . p. 10 lin. 4, Septembris, p lia. at. poßvetbaa variis ex causis: adde: dilatum. , p.20. lin 31. dele: quam. p.32. lin.ult. coemeterio, in Epistolis p.ig.tjj.a. lm.26. mezo b. Im ij. publicaris, lin. jp. Sisti jiedeve, p.98. a.lin. 11. osservargli lin. 12. ho lm.10. favoriscami. pag.1ao.ut.lin.4Q. Mi b. lin. 38- sapra, seo- primenti, lin, 44 onde lin. 48. lontane lin. so. paria p. 101. a.L i. alia L 3. ne /. iS> sferc, lin . 2$. lettere iin r J0. Velsero /./4. soprataliiettere, 4».^/). rediarla.
EPISTOL/E
i

EPISTOLAE
A D
JOANNEM KEPLERUM
SCRIPTS.
Epistola I.
MICHAEL MOESTLINUS JOANNI KEPLERO.
1 594- fuerunt mihi,
Vir doctilfimejlon geque mihi Charissime, litera; tuce, quas scriptas xix. Octob. ego x 11 . Nov. accepi. Ete e- nim meum desiderium abunde compleverunt, adeo ut jucundius mihi vix quicquam obtingere potuisset. Nam non modo statum rerum tuarum, quem apprime cognoscere exoptabam, exposuerunt, sed & aliarum rerum lectu jucundissimarum refertissimasfuerunt. Verum de singulis respondere jam quidem temporis brevitas prohibet, siquidem aliis, praesertim hoc hiduoelapso, publicis occupationibus districto, vix inspiciendi, non autem singula, ut par erat , cum attentione perlegendi tempus mihi fuit. At quoniam ab aliis intelligo, nobis intra paucos dies (puto intra xiv dies) aliam scribendi ad te occasionem prx foribus este, jam quidem eo breviorem este licet. Exemplaria Calendarii a te editi, distribui iis quibus inscripta erant. Ea longe gratissimafiierunt, nisi quod novum stilum , apud nos inusitatum, cum veteri nostro con- Caienda- junctum non habent. Gratias, una 'iZfiin™ st^cum agunt maximas, teque insta- aUkque ti°ne illa tua pergere jubent, nec du- rmfu Ke- bium est, qui n ope divina, Ipartam ftems. tuam egregie sis exornaturus. Exemplaria non ligata me initio admodum sollicitum tenuerunt , nam pri- mampaginam desiderare videbantur.
Verum heri vesperi M.Embschodi 15 94- similiter dereliquis paginis sollicitus, ad me veniens conquestus est defectum illum. Intellexi igitur primas paginas omnes literis M. Bonfrido inscriptis, inclusas suisie, laetus igitur exemplaria illa completa ei tradidi distribuenda iis,quibus inscripsisti.
De Domino Socero meo, qua; anxie scribere videris, tam ad ipmm quam ad me, ipse reipondere jubet, ut animo quietus sis, te enim in culpa non este asterit, sed eum ipsum, qui pecuniam tuo nomine restituere debebat. Pecunia enim a te proba mista est, at nescio, quis ille, in cujus manus devenit, qui paulmes sive MlMchököE aliasqne monetas (tinam etiam improbam penitus) misit.
Non enim iplemet, quod potuisset, Dominum Socerum meum accedere dignatus est. Verum quod ad te attinet, te innocentem prcedicat, tibique non succenset, adeo ut nec prolixa excusatione ad ipsum, nec mea intercessione opus fuerit. Exemplar Ho- henselderis inscriptum,ego Domino Zieglero praeceptori ipsorum,nostro M. zkgk- Prosestori Physico, dedi, ipsi jam nunc Herrenbergse juris ltudio ope- ram dant. Non dubito quin gratis- /'• simo animo sint id accepturi. Mar- m™** cus tamen Plohenfelderus cum aliis d ° er ™p duobus junioribus fratribus nobis- cum Calwa; versetur; Habitant autem cum Domino Miillero, locorum incommoditate ab eo jam exclusi. Thema affinis mei Joaii. Gonr ,Jo,Conr. Burckhardi, nondum omnino per- legi, tempore prohibitus, nec adhuc Mxsikw. socero meo exhibui. Is ubi nunc versetur nescio . Superiori Augusto A mense

EPISTOLA
1594. mense Wirtzburgum proficisci volebat, sed a me retentus mansit apud me totum mensem, intra quod tempus desertis studiis (ineptus enim ad illa este videtur propter ingenii tarditatem & Ltatem jam provectiorem) ad scribendum se applicuit. Post meo & fratris consilio, ninc profectus est, alibi de conditione sibi prospecturus. Verum ubinunc vagetur, Deus novit.
Georgiut Libellum Georgii Joachimi R he-
joachtmus ti c i cujus mentionem facis, videre etuus ' perquam cuperem, fi postibile estet. Utinam venia eorum,penes quos inspectio -Bibliotheca vestrL est, liber ille aut ad me, ad fideles manus mitteretur , inspiciendus, brevique fideliter restituendus, aut meis sumptibus describi permitteretur. Utrum fieri posset, mihi longe gratissimum esset. Te oro atque obsecro, siquidem tuam tute operam ossers,utno- rum alterutrum procurare velis. Pro quo officio ego me similiter ad quavis ossero. Ego jam pro publica lectione Triangulorum eorundem doctrinam trado, initio facto a Tabularum sinuum & reliquarum constructione, cui nonnulla, ante non visa, interpono. Sed de his alias.
Quse de novis & de Astrologicis rebus scribis, hactenus hoc biduo sufficienti judicio & attentione profecto legere non potui, id quod jam nunc, sumpto tempore conveniente facere decrevi. Sunt autem illa mihi lectu jucundissima, etiam dum ea obiter laltem perstringo,licet res ipsa sit dolenda & misera. Verum quoniam res ipsa proh dolor, ita comparata est, gratum mihi est, me quomodo fe habeat cognoscere. Sed & de his proxime plura.
Animus erat paucissima scribere velle, sed inter manus etiam epistola crevit. Quod me tibi fuccensere putasti ob silentium tuum, animum rogo revoces. Miratus quidem fui- ied/uccensuinunquam. Nam cau-
1 sdenrii facillime divinare potui;
nec etiam ea in re frustratus sum, nec 15 94. dubitavi unquam, quin silentium & mora illa aliquando abunde foret compenlanda, id quod factum est.
Nostrarum rerum status, per gratiam r«%<« Dei sat bene habet, nisi quod exulcs t e ß ü mi - siimus ex patrio Academia nostra: nus ^ lt solo. Res TubingL male non habent, attamen ibi versari tutum non est. Lenta enim pestis lues ibi grassatur , quL non admodum' multos homines absumit, semel atque iterum, puto bis, accidit, ut uno die fex homines obierint; bis terve, quinque ; aliquoties quatuor. Scepius non plures uno, at perquam fiepe per quim aliquot dies nemo vel correptus vel mortuus est. Deus clementer nos relpiciat, detque gratiam, ne lenta illa lues tanto fit diuturnior, & nos longo tempore extra commorari faciat. Alioqui paucissima hujus Ducatus loca sunt immunia. Stut- smtgan gardia: vero horrendo modo fevit dl *' lues illa. Deus nostri misereatur! Theologica & Artium facultates hic Calwa: commorantur, cxterx duL Herrenbergie sed quando Tubin- gam remigraturi simus Deus novit.
Hisce vale optime. Plurimam eam- que officiosissimam salutem rogo nunciare velis Domino D.Joan.Pap- pio, Domino & fratri meo honorando , inprimis autem Clarissimo Viro D. D. Zimmermanno, Domino meo omnibus fidelibus officiis reverendo. Actum Cafoua, X1 v. Nouemb. horis antelucanis, calamo, ut vides, velocissimo, cid idxciv.
T. T
M. MICHAEL MOESTLINUS.
Inscriptio.
Virtute, Pietate & Eruditione Eximio Vito,
Domino M* Joanni Keplero, Mathematico apudGnetzenfes inStyria celeberrimo.
GRiECIUM.
Epistola

AD JOANNEM KE PL ERUM. *
Epistola II.
MICHAEL MOESTLINUS JOANNI REPLERO.
1 5 9 5. T Iteras tuas, VirClariffimeDomine L & amice chariffime,vi i1. Januarii datas, ego hesterno vespere accepi. Ad quas prolixius mihi respondendum erat, praesertim cum superioribus literis, me plenius relponsurum pollicitus sim. Verum jam nunc tam plurimis distractus sum occupationibus, ut nec mihi, nec tibi satisfacere possim. Habemus jam Philosophiae Candidatos pauciores sane, videl. x 11, tantum (in exilio enim studiosorum nostrorum tanta copia non est, quantam domi habuissemus.) Eorumexamen ad finem deductum est, restat ut Scriptum componant, quod ego hodie eis, tan- Mastiinus quam Decanatus officio fungens, Decanus proponam. Meditamur item de re-
Facultatis A i* 1 rr^ i * /
amum Tu- ditu 1 ubiiigam ( N3IN per gratiam
bingenfis. Dei intra sex septimanas nemo ibi
peste correptus, nedum mortuus est)
Cives oppidani omnes jam nunc ad
Peflis Tu - sedes suas reversi sunt. Nostri Hee-
bwg^gras- re nbero;enses Professores ad diem lari definit. r 0
Lunte proximum eodem redire volunt. Idcirco & nos non diu hic commorabimur. Ob quas causas actus Magisterii diem anticipare velle decrevimus , eumque (volente Deo) die xm. hujus hic Calw^e celebrabimus. Qute maturatio mihi quoque plurima negocia imponit, quorum postremum non est,ut nocturnis horis (diurnis enim aliis occupationibus detineor,) orationem aliquam ad actus solennitatem me- diter. His igitur, oro & obsecro, detento curis, veniam des, dum non ut volo respondeo. Dabitur ut spero alia commodior occasio. Commodissima autem illa foret; si tu ipse (quoniam nobis spem fecisti) hoc vere ad nos venires. Quod saxit Deus! Literas tuas heri accepi, postquam e templo rediissemus (postquam comitati fumus funus filii Antonii Schweickhardi procuratoris 1595. rerum Ecclesiasticarum Tübingen- Antonius sis, quem haud ita pridem acris tri- s ^ d e “ k ' plex tertiana febris, cum inflamma- proZmer tione hepatis, sic enim medicus no- rerum «- minat, corripuerat) easque praster- cle fi a ft ica - timquaj ad Dominum Socerum me- IZgensit. um spectabant, ei coram legi, qui plurimam salutem nuncians jubet quietissimum esse. M.Miillero tuam excusationem heri indicare non potui temporis brevitate aliisque occupationibus exclulus. Hodie autem in nuptiis conveniemus. At » non est ut de ejus ossenso animo solliciteris, contentus enim fuit superiore excusatione tua, quam in meliore forma ei exposui. Libellum Rhetici lubentissime vidi. Is certe hac nocte mihi aliquot horas ademit.
Video autem eum ibi triangulorum rectilineorum,sive,ut ipse vocat,Tri- quetrorum doctrinam tractare, de Sphericis nihil habet, & nititur Ca 1 * noni Triangulorum a se olim edito.
Verum non dubito, quin libellus is sit jam olim ab ipso conscriptus,antequam, quL penitiora hujus friem* tia? sunt, plenius perscrutatus fuerat, nec dubium apua me est, quin posterioribus temporibus haud pauca huic scientis adjecerit inventa. At quod scribis: quid viciffim tu a me- petas, non opus esse conjectura,Te- que meum Auditorem esse velle,&c. id obsecro disertius mihi explices,
Davus enim sum. Verum enim— vero, temporis angustia & tabellarii festinatio, qui non recta ad te redire, sed Argentinam, & nescio quo alio profecturus est, nec jam quidem a d nos rediturus,me urget,ut plura scribere non possim. Tibi vero & M. Henrico Crebero,pro prsstita opera hujus libelli maximas ago gratias.
At quo munere hoc officium pra*- stitum jam compensem, prosecto ad manus hic quidem non habeo.
Dabo autem operam ut fideliter me compensasse dicas. Hisce vale optime. Clariss Viro Domino D. Zim-
A 2 mermanno

EPISTOLA.
•4
' 1595. mermanno & 'Domino D. Pappio Dominis meis honorandis, rogo officiosam ex me salutem nunciare velis. Vale optime. KQaxmCalirvA festino calamo, ut vides, d. v. Febr. cio 10 xcv.
Epistola III.
MICHAEL MOESTLINUS JOAMNI KEPLERO.
Q Uoties de tuis demonstrationi-
. _bus, quibus Copernici hypothe-
mfliinus fes a priori doctissime probas, cogi- Copentid to, vehementer mihi gratulor, quod bypothcßfi ^ tandem aliquis vir doctus invenia- Approbat, ^_ ur ^ q U j jßj imprudentium Mathe- maticulorum turbae, his Copernici hypothefibus obloquendum , ora .obtundere audet. Idque tanto magis quod etiam creatoris consilium in mundi creatione patescit: &quod Sphsrarum dimensio, quL summis Artificibus, ipsi quoque Copernico
f ro computandis prostaph^refi- us, solummodo ä posteriori per observationes indaganda fuit, jam a priori aditum patefactum habere videtur. Interim tamen dum de tuis numeris paulo diligentius cogito: video sane in coiporum regularium numeris nihil desiderari; at in numeris Sphserarum mundi video te potissimum numeros meas tabellas (1) secutum este, & ea quL totius hujus negotii prascipua sunt, inde extru- xisle. Existimavi autem, nec aliter mihi persuadere potui, antequam hoc ipsum vidi , te illos magni- .tudinum Sphaerarum numeros vel ex ipso Copernico (in cujus lectione te optime versatum esse agnosco) vel ex resolutione numerorum Tabularum Prutenicarum sumpsisse : Verum praster exspectationem contra video factum este. Intermittere igitur non potui, quin te hac epistola monerem: Videlicet,quod illi tabella meas ( quam ante multos annos conscripsi) numeri ex ipso Copernico immediate exscripti, non integrarum Sphaerarum magnitudines 1596. explicent, sed planetarum tantum distantias a centro orbis magni habeant. Ut verbi gratia, dum % inapo- gasoeccentricisui distat a centro orbis magni 9 0 ,42',qualium semidiame- ter orbis magni est pars una. Verum ipse 1? tum inEpicyclii soi perigaso est.
Ergo apogLum ejusdem tum multo altius abest. Contra fit si inperigaso eccentrici sit. Quod si pro eccentre- picyclo astiimatur eccentrus eccen- tri,vel epicyclii epicycius,pari modo res se habebit. At numeri tui -videntur eam, quL est planetarum Mastiim maxima & minima a centro orbis d ' d, ftf n ~ magni distantia, pro lpla Sphaera ipsorum magnitudine accipere: cum tamen ea, sive propter eccentrum eccentri, sive eccentrepicyclum vel epicyclii epicyclum, multo sit major.
Ut interim de aliis, latitudines gubernantibus orbibus nihil dicam.
Porro ego illam meam tabulam olim conscripsi, ut & mihi & aliis, quibus eam inspiciendam concessi,adjumento esset, Copernici illos numeros (quos retinui omnes) plenius cognoscendi & incitamento eosdem quoad .fieripotest, ulterius extendendi,nec non examinandi, quemadmodum ex .parte his pagellis adjunctis a me factum videre potes. Quas coram tibi monstrare malui, sed quia diutius quam opinabar abes, & quia te interim in adornando scripto, quod typis excudatur, laborare intelligo, ideo eas ad te mittere volui,ut eis inspectis, meam sententiam de distantiis orbium rectius perciperes, nec pracoci festinatione occasionem nonnullis.
& tuum scriptum, &me (siquidem te mei etiam mentionem facere intelligo) eludendi suppeditares. De his sane dudum te commonefactum oportuit : Verum ego profecto nihifmi- nus cogitare potui, quam quod solis illis tabula meae numeris, qui particulares tantum sunt, insisteres, sed ego omnino putavi teipsum ex Copernico,
(0 ■ De Numeri* illis, quos Keplerus cx ipso Copernico nude deprompsit vide Prodromi Cap. XXII.

AD JOANNEM KEPLERUM 5
J59& pernico, seu ex ipsius demonstrationibus, adhibito calculo Prutenica- rum tabularum, omnia plenissime jam fuisse persecutum, Fhec candido animo scripta candide accipias rogo. Vale optime, xxvii. Febr.
CIO io xcvi. ir-
Tui amantisßmm M.
M. Mr M. G.
Pagellarum harum ego aliud exemplar mihi'descriptum non reservavi , tempus enim & alia: occupationes impediunt me, ne describere possim,rogo igitur,ut si redieris,eas tecum asseras, tum de eis plura colloqui poterimus.
Vmenßqnes Sphaerarum
mundi juxta calculum tabularum Vru - Unicarum fecundum hjpotbefs Copernici.
S it Centro A Eccentricus Saturni, Jovis vel Martis B CD, in quo B AD sit Linea Apogsei, transiens per centrum mundi E: cujus Apogseum B & Perigäum D. Porro Coperni- cus hic accipit centrum mundi id, quod est orbis magni Telluris centrum, propterea quod a Ptolemaeo jam prajudicatum est. InHypothe- sibus enim usitatis illud ipsum est centrum mundi, quod in his est orbis magni centrum. Hypothesium scilicet convenienti facta comparatio- Figur* 1. ne. Si igitur motus horum plane- Tab.A. tarum per Eccentrepicyclum demonstrandi sint, tum Eccentricus is est, qui primo descriptus est BCD Circulus. Sit ergo Epicyclus in ApogLO B, cujus Apogäum F & Perigäum G. Item Epicyclus in Ec- centrici PerigLO D, habens Apogäum suum H & PerigXum I. Porro Epicycli semidiameter debet sequa- re tertiam Eccentricitatis E A partem. Epicyclo ergo in B ApogLo Eccentrici versante, planeta juxta hypotheses Copernici semper in G PerigLO est, & cum revolutiones
eorum sint pares, ideo si Epicyclus 1596. in D PerigLO Eccentrici fuerit, planeta in H Epicycli ApogLo invenitur. Sit etiam centro C quadrante ab ApogLo vel PerigLO Eccentrici Epicyclus KL. Paritate motus ergo accidit, ut, cum BCquadrans sit, sive B AC rectus, sit etiam KL Arcus a K (quod sit idem Punctum cum G) ad L,planeta: situm in Epi- cyclo, similiter quadrans, &KCL rectus. Via ergo Planeta est ex G per L inH. Quod si motus per Ec- centrum Eccentri demonstrandus sit, tum is Eccentrus Eccentri est hic similiterB CD cujus centrum est A.
Ejus verq conversio dupla penitus ad veri Eccentrici unam conversionem , hac conditione. Si planeta tam in ApogLo quam PerigLO fuerit,centrum veri Eccentrici,quod a centro A semper tertia Eccentricitatis E Aparte abest, versatur in M» imoparvi circuli (in cujus circumserentia ipsiim ab Eccentro Eccentri circumfertur) puncto. Atque tum veri Eccentri politus est secundum GCH, hoc est,Centro veri Eccentrici in M existente planeta invenitur aut in G ApogLo aut H Perigxo.
Sed si Planeta quadrante a PerigLO vel ApogLo abfuerit,veri Eccentrici centrum erit in circuli parvi summitate N. Ipse quoque verus Eccentricus positum habebit secundum F LI, atque planeta in L. Quadrans enimestFL&FNL rectus. Quare via Planeta etiam hic est exG perL inH. Par ratio foret, si per Concentricum & duos Epicyclos demonstrandi essent motus. Sit nunc Centro mundi E orbis magnus terra O PQR quem Apogai Linea in O & Qjecet,ad rectos insistat PER, ducatur etiam LE secans orbem magnum in S & T Est ergo PER linea medii motus Planeta:, quando ipse in L fuerit. Sed LSET linea veri motus ejusdem respectu mundi centri, & angulus NLE sive SEP auc RET est prostaphsresis Eccentri A 3 (sicut

EPISTOLA
1596. (sicut in tabulis nominatur) Planeta in L versante. Pmerea connecta- tur P cum G & H. Planeta ergo in GApogseo vel H Perigseo, terra autem secundum commutationis motum in P (quadrante ab O vel QJ versante,erit E G P vel E H P angulus prostaphserefis parallaxis. Inluper ex G & H ducantur rectse contingentes orbem magnum, illic in V, hic in X, qure contactus puncta copulentur cum centro ductis EV & EX. Ergo EGV est angulus ma- ximse prostaphsereseos, Planeta in ApogLo existente.
Sph&ra Saturni. 1
Figura i. Reinholdussiffi Anomalia Eccen- Tab. A. tn ■& i° ? 30', ponit prostaphseresin Ec- centri 6 °, 29', 53" & tantus est Angulus N L E vel SEP. Qualium ergo N L vel NF, AB, AD,MG,MH, semi- diameter orbis % est 100000 (sufficit eam tantam assumere) talium ex Canone soecundo N E est 11390. Ergo EM ejus dimidium est 5695 & AM vel BF vel DH illius pars quarta -2.847s- Hinc qualium Semidiameter orbis Saturni est 100000 talium Saturni maxima distantia a centro Mundi E G est 105695 & minima E H 94305. Sed maxima Epicycli Apo- gxi distantia EF 111390 & minima 88dio. Deinde Rlieinholdus siib Anomalia commutationis k 1^,30'
f ionit prostaphseresin orbis paral- axis 5 ,53', 40", & tantus est angulus EGP. itidem addit excessum o°, 42,19". Ergo Angulus E H P est 6°, 35 > 59'- Hinc qualium in EGP triangulo rectangulo EG est 100000 talium ex soecundo Canone EP est 10324. Sed qualium EG fuerat I0 5^95> taliumEP10912. Sic qualium E H est 100000, talium EP est 11570. Sed qualium E H fuit 94305, talium EP est etiam 10912 fere, in dimensione scilicet, qualium AB vel hlG est 100000. Sed qualium EP lemidiameter orbis est 100000 talium E G est 968612 & E H 864231. Vel hoc posterius fic, Rheinhoidus maximam parallaxin orbis ponit (solam 1596. scilicet line excessu) 5 0 , 55, 33", & tantus est angulus EGV. Excestu autem utrique addito, ea fit 6°, 38^
38", & tantus est angulus E H X. In triangulo rectangulo -igitur EGV, qualium EG est sinus totus 100000 partium, talium E V est sinus 10324.
Sic in triangulo EHX rectangulo, qualium E H est 100000 talium EX ,est sinus71570. Redeunt ergo EV&
E X sicut, prius E P. Ergo latera ut sinus se habent. Addita autem E H 864232 ad EG 963612 conficitur tota GH 1832844 ejusque dimidia GM vel HM 916422 &’ tanta etiam est N F & N L Ablata item EH ex EG 1 relinquitur 10438°, & tanta est EN.
Quare tota E N F fiet 1020802, & residua E I 812042, qualium scilicet fe- midiameter orbis est 100000. Erbau maxima distantia Apogad Epicycli & prima appropinquatio Perigai ejusdem a centro Mundi E. Cumque E N sit 104380, patet quod N ab E majori intervallo distet quam ipla terra in orbe magno.
Alius modus.
Quoniam prostapharesis paral- laxeos orbis (e regione Anomalia commutationis i°, 30'.) EGP est 5 0 ,
53', 40", & E HP 6°, 30', 59", erunt in triangulis PEG &PEH rectangulis angulus GPE 84 0 ,7, 20", & HPE 83O, 24', i'. Ergo qualium EP est 100000, talium ex Canone fcecundo EGfiet9686oo,&EH 864312, &hinc tota GH 1832912, ejusque dimidia GM vel etiam NF & NI 916456.
Ablata item EH ex EG relinquitur 104288, & tanta est E N. Igitur tota EF erit 1020744 & residua EI 812163.
Vel quoniam maxima parallaxis E GV 5 0 ,55,33', & maxima E FI X 6°,
38', 38", ideo in triangulis EVG &
E X H rectangulis angulus G EV fiet 8 4 °, 4 0 ,27", & HEX 83°, 21', 22". Qualium igitur EV öcEXestiooooo, talium ex Canone Hypotenufarum EG producitur 963609 & EH 864321. Hinc tota G H1832930, &
dimidia

AD JOANNEM K E PL ERUM.
1596. dimidia MG vel NF NI 916465. SedEH ex E G relinqtdt'104288EN. Ergo E Fest 1020753 & EI 812177. Porro etsi hi numeri non per omnia congruunt,disserentia tamen in minutioribus est, de quibus non tantopere curandum est. Nec etiam possibile est, ut omnes naturae thesauros possimus eruere. Et quidem nullam intervenire sensibilem disserendam ex eo patet, quod qualium EP orbis magni semidiameter est pars i°, talium E F invenitur per hos inventos numeros aut io°, 12', 29", aut 8°, 38', 35". Sic EI aut 8°, 7', 14", aut 8°> 7', 18". Quare 11 ponatur E F1020750, EG 963600,EU 864300, EI812150, & AB semidiameter orbis 916450, qualium EP est 100000, hanc Saturni Sphaerae dimensionem rectissime se habere dico. Nam 963600 numerus exhibet ex Canone facundo angulum EGP 6°, 35', 59 "f, & ex Canone Hypotenusarum angulum EGV 6°, 38', 37H. Et numerus 864300 exhibet ex iisdem Canonibus angulum E HP 5 0 ,59', 40", minus unico scrupulo tertio, & EHX 5 0 ,55', 33' f, quae certe cum supra positis Rhein- holdi numeris (quibus nulla tertia scrupula habentur) omnino consen- tiunt.
Sph&ra Jovis.’
Ornisßs cateris numeris & modis.
Figura i. £ regione Anomaliae commuta-
Tab * A * donis i°, 3o', scribitur in tabulis Pru- tenicis prostaphaeresis parallaxeos orbis, hoc est, angulus E G P ad A- pogaeum io°, 19 , 50", & addito excessu ea fit angulus E HP ad Perigäum ii°, 17', 48 ', inde fiunt EPG 79°, 4.0,10",&EPH 78°, 42', 12". Qualium ergo EP est 100000 talium ex facundo Canone EG est 54858h & EH 520669, eorumque disserentia E N 47978- Inde emergit AB semidiameter orbis 524592,E F 572570 atque EI. 476614 Vel Maxima ad G Apogäum prostaphseresis parallaxeos, hoc est, angulus EGV,ponitur io°, 3o' ? io 1 ', & adhibito convenienter ex-:
cessu ad Perigäum EHX angulus n°, 15 96. 31', 22". Igitur qualium EV vel EX est 100006, talium ex hypotenusarum Canone EG est 548597 & EH 500607, Hinc rursus producitur AB semidiameter orbis 524602, EN 4799 o,EF 572592 A EI 476612. Quod si etiam hic aequatio commoda adhibeatur : dimensio Sphaera Jovis rectissime se habebit. Si AB semidiameter orbis ponatur 524600, EN 48000,EF 572600,EG 548600,EH 500600, &EI 476600. Qualium scilicet EP semidiameter orbis magni Terra: est 10 o o o o. Huic consonat, quod e regione Anomalias Ec- centri i°, 30', ponitur prostaphasresis Eccentri,5°, 13', 40", quae est angulus NLE & qualium NL est 100000, talium ex foecundo Canone E N est 9149. At cum qualium AB vel NL fuit 524600, talium sit E N 48000: ideo si AB fiat 100000,talium erit E N 9149, sicut illic.
Sphaera Martis.
Paulo magis intricatus calculus Figura ti. offertur dimensionis Sphaerae Martis: Tab * propterea quod Rheinholdus ad diminutam Eceentricitatem, (de qua Copemicus lib.v.) omnes in tabulis Prutenicis prostaph^reses Martis computavit. Sed videamus. In Tabulis e regione Anomaliae Eccentri i°, 30', scribitur prostaphaeresis centri ii°, 3', 3", quae est angulus NLE. Qualium ergo N L est 10 0000, talium ex foecundo Canone EN est 19530. Verum ex comparatione caeterarum prostaphaeresium liquet, (nimis ope- rosiim foret eorum calculum hic ponere) quod Rheinholdus prasuppo- situm assumpserit CL vel AN, sicut &BGsemidiametrum Epicycli vel parvi circuli circa A, partium 500, qualium AB est 100000. Retinuit ergo hic Rheinholdus Copernici numerum. Hinc tota NM diameter est 1000,& residua ME 9530, qu® in maxima eccentricitate fuerat etiam 10000 partium: decrevit igitur jam 47° partitus. Deinde Rheinholdus

E P«jl S T O L JE
596. holdus e regione Anomalis commutationis ponit prostaphsresm ad Apogäum G angulum EGP 30°, 59', 4"; & ad perigauim H angulum EHP ( addito excessu) 36°, 1, 2". Qualium igitur EP semidiameter orbis magni terra; est 100000: talium ex fecundo prodit latus EG166530, & EH137550: qui numeri missi in Canonem Hy- potenusarum exhibebunt in triangulo EVG angulum E GV maxims prostaphsreseos parallaxeos, ad A- pogseum 36°, 50', 18", & in triangulo EXH angulum EHX ad Perigäum 46°, 38', 8', qualium scilicet EV vel EXestiooooo. Hinc tota Diame-
ter GEH, vel B AD fit30408°: &
semidiameter orbis «/» ÄB 152040, EV vero excedit lineam E H 2898°: qui excessus est duplus ad EM: ergo EM est 14490. At qualium AB prius fuit 100000, talium EM etiam hic invenitur 9530, sicut & supra. Mas nisesta ergo est hujus & superioris numeri congruentia. Hinc quoque qualium in maxima Eccentricitate EM fuit 10000 : ideo in partibus qualium hic AB modo erat 152040, erit EN in maxima Eccentricitate 30408: vel 30400 quam proxime. Hinc ergo qualium E P semidiameter orbis magni est 100000: talium in maxima Eccentricitate est E E 182450, EG 167245, EH 136836, atque EI 121630. Sed hac minori Eccentricitate EF est 181735, EG166530; E H137550, E 1 122345. Eccentrici- tas autem JBM 14490, qua? olim fuit 15205: decrevit ergo partibus 715; qualium semidiameter orbis magni est 100000 (in © secundum numeros Rheinholdi Eccentricitas ad tempus pbservationum Copernici decrevit 051, qualium itidem orbis magni Terre semidiameter est jooooo par-» tium.) Porro, qua? fuerint prosta-, phasreses in Maxima a* Eccentricitate, videndum quoque, est. Quopiam E N tunc fuit 200000 qualium NL est 100000: ideo Angulus NLE ex foecundo est i 1°, 18^6'. Sic psx m
EG 167245, & EH 136835inve- 1596. nitur ex Canone eodem Angulus EGP 30°, 52', 34",& EHP 36°, 9', 35",
3 c ex Canone Hypotenufarum angulus E G V 36°, 43', 17", E H X, 46°,
Sh G"-
Sph&ra Veneris.
Sit centro A Eccentricus ¥ BCD, Figura iit. in quo B AD sit linea Apogasi tran- Tab - A * siens per centrum mundi vel orbis magni E: cujus Apogäum B & Perigäum D. Sive igitur motus ¥ sicut & trium superiorum per Eccentre- picyclum sive per Eccentrum ec- centri demonstrandus sit par ratio est. Sit ergo Epicycius inApogaeo B, cujus Apogäum F, Perigäum G.
Sic in D. Sitque orbis magnus QLR:
Q_sit ad Apogäum, R ad Perigäum,
Eloco inter medio,Quadrante inde distans. Castera patent per se. Quoties ergo Terra in Qvel R fuerit, centrum. Eccentrici in M loco cir- celli proximo ipsi E centro orbis Magni, invenitur, & ipse Planeta in circulo GTH invenitur. Sed quoties terra quadrante inde fuerit r er mota, ut in L Eccentri centrum in N remotissimo loco verlatur. Et planeta in circulo FVI. Sed hic quoque calculus dimensionis Sphsere hujus propter Eccentricitatis dimi- nutionem paulo perplexior est, sicut in o*.
•Rheinholdus e regione Anoma- ,i - Xvs. Eccentri i°, 30', ponit irpocS-ctr (PaigjEcnv centri 2 0 , o', 16", & tantus est angulus E EN: qualium ergo EL semidiameter orbis magni est ioooooi talium EN ex fecundo est 3500. Retinet hic Rheinholdus numerum' Gopernici.
- Deinde i e regione Anomalia commutationis i°, 30', ponit 7 r^oSa,r Qctigscriv parallaxeos ad Apogäum, Angulum MQJ 35 0 ,20', 43", &ad; dito excessu 7 rpo(&a<palpe(riv parast laxeos ad Perigäum, sive angulum MRT 36°, j', o". Ergo qualium MQ^est i 00000, talium MT est 70923: Sic qualium MR est i°°°°°r

AD JOANNEM KEPLERUM. 9
1596". missi in Canonem sinuum, secundum tem Eccentricus sit HI ferens Epi- 1596.
quem MQ_& MR sunt partium 100000: offerunt maximam 7r%o<&-&- (Palgetriv parallaxeos; illic quidem angulum MQX 45°, 10', 20", hic M R Y 46°, 51', 3 o" fere. Sed qualium MT modo fuit 70923, talium MR est 97200. Hinc tota Diameter QR 197200, & dimidia RE 98600. Sed qualium QE est 100000: talium MQ^est 101420: & residua MR 98580 & MT semidiameter spharse ? 71929: vel potius 71930, inde emergit EM 1420. Sed tota E N fuit 3 500. Igitur residua MN 2080. Et tanta etiam fuit in maxima Eccentricitate ipsa EN,quo jam diminuta est 660 partibus. Retinet ergo etiam hic Copernici numeros Rheinholdus. Igitur qualium semidiameter orbis magni est 100000: talium EI est 76090, EH 74910, EG 69850&EF 67770: sed hac minima Eccentricitate EI est 75430 & EH 7.;350,atque EG 70610, & EF 68430. Sed illud quoque addendum est, in maxima Eccentricitate cum EM esset 2080, & EN 4160, inveniebatur ELN 2 0 , 22', 66", & M QJ 3 5 0 ,1 o', 12", M R T 3 6°, 18', i", atque MQJY 44.0,48', 3',MRY470, iss, 18".
Sphara Mercurii.
Figura iv. Pluribus ambagibus hujus Sphaera ut & laboribus constat, propterea, quod in tabulis irpocQ-ctQcuger&e, non ut in prioribus separatis exponuntur, sed per scrupula proportionalia (quibus tam exacti numeri, cu- jusmoai hic calculus requirit, non producuntur) & in PerigEo adaequanda sunt. Ejus autem Theoria fecundum Copernici expositionem sic sese habet. Sit centro orbis magni (quod hic, sicut & in praecedentibus pro centro mundi habetur) A orbis magnus ECO, in quo recta B A secat Sphsrams per Apogaea, cujus centrum sit E, circa quodEccentrus Ec- centri circumagat eccentrici centrum in parvo circulo FG. Ipse au-
Tab. A.
cyclum KL, in quo Mercurius non quidem per circumferentiam, sed per diametrum KHL moveatur hac conditione: Quoties terra fuerit vel in B ApogLO vel D Perigaeo, Eccentrici centrum tum invenitur in G puncto parvi circuli ab A orbis magni centro remotissimo. Ipse vero Planeta existit inEpicycli puncto K, quod centro proximum est, atque describit tum Eccentricum KMN minimum. Sed si terra quadrante abfuerit, ut in C, Eccentrici centrum versatur in F puncto proximo apud A, Planeta autem tum in L loco remotissimo a centro abest, describens Eccentricum orbem maximum. Hoc motu accidit, ut Mercurius in Apo- gaeo faciat minimas prostaphserefes parallaxeos, non autem in Perigaeo, sed triente ab Apogaeo maximas.
Dimensionem aurem sic investigabimus, seclusis scrupulis proportionalibus. I. E regione Anomaliae Eccentri, i°,3o', scribitur in tabulis prostaphaEresis Eccentri 2 0 ,59', 40", quae in figura praesente est angulus Figuniv. ACF. Qualium igitur AC est iooooo, Tab - A * talium A F est ex fcecundo Canone 5231. Centrum enim Eccentri est tum in F, proximo loco apud A orbis magni centrum.
II. E regione Anomaliae 2°, o',
(qua scrupula proportionalia universa, hoc est 6o,collocantur, hoc est, ubi Anomalia commutationis solet prostaphaereli parallaxeos totum juxta scriptum excessum apponere) habetur prostaphaEresis Eccentri 2 0 ,
43', 21". Sit ergo in orbe magno BO Anomalia Eccentri 2 0 , o', sive 120 gradus,qui simt triens circuli, & residuus DO sextantem sive 60 gradus habebit. Centrum igitur Eccentrici P commensiiratione motus postulante a G duobus sextantibus, hoc est Triente distabit. Ducantur rectse Rg ura v - O A, O P in Qcontinuata, EP,FP& Tab ‘ A ' O a ad rectos ipsi AD. OAD ergo
item FEP sextantes sunt quatuorre- B ctorura

EPISTOLA
1596. ctorum, sive gradus 60 & AOQAn- gulus prostaph#reseos in tabulis scriptus 2 0 ,43', 21Qualium igitur AQ est 100000 A «est Sinus 5000 & O ot 86602^, quia angulus ad A est do & AO« 30° gradus. Ablato autem AOQ^2°,43,2i, ex AO«, relinquitur QOA 27 0 ,16', 39". Qualium ergo O« est 100000,talium exsoecun- do Q« est 51564 & ex Canone hy- potenusarum O Qj 12512. Sed qualium O« modo fuit 86602s, talium Q«sit 44656 & O 0 ^ 9743 8, qualium scilicet AO est 100000. Ablata igitur «Q_ex «A relinquit QA 5 344. Sed paulo ante AF inventa 06:5231. Ergo reliquaFQest 113. Quia vero in FEP Isosceli triangulo FEP est 60 graduum, necesse est u- trumque reliquorum EFP & EPF etiam este 60 graduum.Quare EFPest aequilaterum per 32 & 6. I. Rectas quoque AO &FP parallelas este convenitperag. I. atque QFP,QAO triangula similia habentia latera proportionalia. Igitur sicut QA ad AO sic QF ad FP. Hinc producitur FP sive ei aequalis F E 21 14s , ejus dupla sive tota F G diameter 4229: atque tota linea AG 9460. Per eadem etiam invenitur QP 2060. Terra ergo in B vel D versante, Eccentrici centrum abest ab A secundum AG 9460; sed eadem in C existente, idem centrum Eccentrici abest ab A secundum AF 5231, qualium semidiame- ter orbis magni est 100000.
III. Maxima prostaph#resis pa- rallaxeos, quae in tabulis est, scribitur € regione commutationis Anomaliae 1 * °> 54, quL est (excestu ad parallaxin addito) 230,14', 35", qu# conveniente Lquatione juxta pr#cedentes Le sequentes habita, est23° 14,36". Ea est angulus POR. Qualium ergo PO est 100000, talium PR. sinus 40450. Sic e regione Anomalias commutationis i°, 30', parallaxis prostaph#resis, (toto excestu annumerato) est 22 0 , i\ 25". Qualium ergo PO est 100000, talium ex sce-
cundoPZest similiter 40450; Sed 1596. qualium AO est 100000 talium OQ_ tota suit ante 97438 & QP 2060.
Ergo residua PO earundem partium 95378. Flinc in eadem proportione exit PR vel PZ 38580, semidiame- ter Mercurii in isto positu.
IV. E regione Anomali# commutationis i°, 30', scribitur prosta- ph#resis parallaxeos, quando Terra in Apog#o fuerit i8°,4,40",qu# est angulus in schemate IV. G B M. Sic Figura iv. e regione Anomali# commutationis Tab * A * i°, 40', maxima in eodem Terr# positu prostaph#resis parallaxeos est 19 0 ,3', 6". Qu# est angulus G B N. (salium igitur GB est 100000, talium ex fcecundo GM est 3 2642, & ex CanoneSinuumGN itidem est 32642.
Verum qualium AB 100000, talium AG supra inventa est 9460. Hinc tota BG109460, atque in hac eadem proportione dabitur etiam GN,GM, vel GK 35730, & tanta etiam est in Schemate V. Tab, A. PK vel PX. Figura v. Ergo residua KR vel XZ est 2850. Tab * A * Quoniam autem GP in parvo circulo est triens circumferenti#, erit etiam motus Planet# in Epicyclo KL (per cujus diametrum ipse incedit) triens, sicut in circulo exterius notato patet, quo XS vel KT triens est:
Recta ergo ST aufert de LK tres quartas ipsius KL. Qu# cum sint 2850 residua RL erit 950. Igitur tota Diameter Epicycli est 3800.
Hinc tota PL vel in Schemate IV. Tab.A. GL fiet3953o. Hinc maxima remotio orbis Mercurii a centro mundi (in Schemate IV. Tab. A) AL 48990. Sic AK 45190 AB 26270 atque maxima appropinquatio AV 22470.
Ex his videre est, quod Rhein-, holdus in his fere omnibus retinuerit numeros Copernici.
Dimenfio

AD JOANNEM KEPLERUM. u
1596 . Dimensio Magnitudinis Sphaerarum hoc eft diJlantiaApo-1596.
gai Perigai weri Eccentrici mobilispropter Eccentreccentricum (omnes enim Spb&rA perEccentreccentricos explicari pojsunt) nec non ejus dem Eccentrici wen centri maxima & minima dißantia , nimirum inpartibus qualium femidiameter orbis magni Terra eß 700000 partium.
k
2».
S
Apogcei Eccentrici a
[Maxima
1020750
572600
182450
76090
48990
centro orbis magni
i
distantia
[Minima
968600
548600
-67245
74010
4519°
Semidiameter
Sphaerae
9 I0 45 °
524600
152040
35730
Perigsei Eccentrici ä
[Maxima
864300
500600
>36855
69850
26270
centro orbis magni
\ .
distantia
[Minima
812150
O
O
vo
I21630
67770
22470
Centri Eccentrici a
[Maxima
104300
48000
30410
4160
9460
centro orbis magni
s Media
78225
36000
22807s
3 120
7345;
distantia
[Minima
52150
24000
15205
2080
5231
Epistola IV.
MICHAEL MOESTLINUS JOANNI KEPLERO.
1596. A/fOnuisti me, Ornatissime, Do- I-VI ctissimeque Domine Magister & Amice honorande, de numeris Mercurialibus. In repetitione ergo calculi, numeros dimensionum ad Terram bene se habere invenio. Recte etiam tu numerasti in Schemate meo A P lineam partium 6549. Ve- rum etiam est, quod inApog^o vel in PerigLo ?, si terra fuerit (vel inB vel D) Mercurius remotior nat a centro orbis magni, quam si triente ab figura v. ApogLo ejus terra in o inveniatur. Tab. a. Et ego id in computanda dimensione illa non animadverteram. Ego enim ad prostaphsereses potius, exemplo Copernici & Rheinholdi respexeram. Igitur Mercurii maxima distantia a centro orbis magni est, (in Figuraiv. priori schemate ) AGK partium Tab. A. 9460 4, 35730 hoc est, 45190. & minima AG 35730 - 9460 hoc est 26270. Quod autem inPerigaeo prostaphsere- ses non itidem fiunt majores, causa est contractio orbis, qui post paulatim ampliatur, & licet terra ab orbe ejus itidem recedat, propter eccentrici-
tatem, incrementum tamen orbis L majus est, quam remotio terne, hinc amplitudo illa, majores postulat prostaphsereses, licet distantia minor sit.
Porro, anne Prostaphsereses (ut & hoc addam) terra in O versante, sine maximae, demonstrationem a priori nec inCopernico,nec in Ptolemaeo, nec apud ullum alium invenio; certe quid ampliatio orbis cum eccen- tricitatis orbis 5 diminutione (centro orbis ejus in circulo parvo FPG, currente ) causare possit, prima fronte, vel a priori non est conspicuum, calculus tamen consentit, ex quo Rheinholdus proportionalia scrupula universa hoc est 60. reponit ad anomaliam eccentri 2 0 , o'.
Verum in Tabula nescio qui impertinentes numeri mihi describenti obrepserint, cum alios diversos in scheda, ex qua me illos deseripsisie puto, notatos inveniant.
Res autem ita est. Sit A Sol, B or- Figura vr. bis magni & D parvi circuli § cen- Tab ' A * trum. Circa Ptolemasi ergo sceu- lum AB est 41700 &BD 7347s & uia apogLum © ibi numeratur ex rutenicis Tabulis 6°, 8' H & Apogäum tz 15 0 ,30' L (licet Ptolemaeus id reponat in io° -2-) fiet A BD129 0 ’,
B L 22'.

I
J2 E P I s
1596. 22. Hinc in triangulo ABD, angulus B A D 32 0 ,45' & Apogäum $ 3°,23 nt atque AD 10505 vel 10500, cui addita semidiameter circuli parvi 2114s & semidiameter orbis g minima (hoc est quando terra in ejus ÄpogLO vel Perigaeo est) 35730, fiet maxima remotio $ ä 0 48350 sere, minima vero, 23110. At Terra in triangulari distantia ab Apogseo L verante, centrum orbis est in E vel F. Quoniam autem B D A angulus ex supra numeratis invenitur 17 0 ,53, ideo m triangulo ADE, hic angulus ADE est 42 0 ,7;; sed ADF 77 0 , 53' : Hinc producitur EA 9050 & FA10270 fere, quibus fi addatur se- Elongasto midiameterorbis tz (ejusloci) 38580, Mercurii A £ et amotio $ a © illic 47630 , hic
Sole ' 48850. (non ut notaveram 50580) quarum hsec, 48850 major est quam proxime praecedens 48350- illa vero minor. Quod si inter 47630 ac 48850 media fumatur 48240, ea itidem minor erit quam illa 48350. Sic igitur mirabilis est ? qui etiam me fefellerat. Numeri autem hi ad Ptolemaei seculum accommodati sunt. Nam nostro seu Copernici tempore, secundum ipsius hypotheses alii EccentrUi- fierent, propter eccentricitatem tas tm* q^rrae diminutam. Ad eam autem
dlTMTlUtA* 1 »
ego numeros hos examinare non volui, propterea quod nullis recentio- ribus observationibus res confirmatur. Optarem autem (quemadmodum me coram dixisse meminisse otes) Cbpernicum dimensionum arum fundamenta non antiquas sed novas observationes astumpsisse, grande enim & immane postulatum illud est: (lib- 5. cap. 30. sol. 169. b. lin. 7. a fine) Concedendum^ inquit, putamus commensurationes circulorum man- fijfc a PtoUm&o etiam nunc . Nam
ipsa terrena eccentricitas diminuta alios numeros postulat. Nec enim verum est, quod Rheticusin Dialogo dicit, quod in $ nulla quoque, sicut in 2J-, sentiatur eccentricitatis mutatio. Nam non similiter Solis
T O L m
Apogasi latus suo apogseo claudit. 1596. Huc accedit, quod Ptolemaica: observationes fatis crassae & partiles sunt, quas omnino praecisioribus corrigere oportebat. Sed de his jam fru- ■ stra conqueror. In tuo autem pro- " posito vides; si numeri hi utcunque tibi correfpondeant, te putes officio tuo egregie functum, tibique quemadmodum Copernicus apud Rheti- cum in epistola, vehementer gratu- leris.
Anne Canonicam Stellarum fixa- Motst&n rum descriptionem a me promissam acceperis, ex literis intelligere non descriptio. potui. Puella, quL tuas mihi literas reddidit, asserit sene, se eam a me sibi concreditam fideliter tradidisse, id- eoque ei mercedem epistolae deportata solvi. Verum de traditione ex responso tuo certior fieri maluissem.
Certe eam amissam, nec tibi traditam fuiste, aegerrime ferrem, in eam enim nonparum laboris contuli. Vase feliciter. Dominica Pafihatis cio IDXCVI.
Epistola V.
JO. KEPLERUS MICHAELI MOESTLINO,
/^Lariffime Domine Praeceptor, se- 1596. ^'cit Mercurii importunitas & petulantia, ut non possim non ex intervallo locorum tuis occupationibus importunus esse.
In usitatis hypothelibus centrum Epicycli mercurialis in una revolutione bis appropinquat terra:, nempe triente distans ab Apogaeo. Hoc pronunciatum retinet tua tabula dQqAlav & dTroyekiv sed ita, ut pro terra sit © vel etiam centrum orbis Terrae, pro Mercurii epicycli centro sit Mercurius ipse, pro maxima distantia minima. Nam si bis a © longissime elongatur, ergo bis ad ©proxime accedit centrum eccentrici x.
Atque inde L in convenienti orbis parte posito, ipse etiam s bis in una D revolutione fit proximus ä ©, remotis-

AD JOANNEM KEPLERUM. tj.
1 5 9^* motissimus a 0. In figura penulti- ma lit © in B, erit centrum eccentri- ci$inG; Planeta cum est remotissi- Rgnraiv. mus a b A,existit in K AF 5 231 T * b - A ' FG 4229
Distat igitur Planeta GK35730 secundum lineam AK45190 Sed summus orbis * margo; secundum lineam AL 48990
Jam ex praemissis debet vel Planeta vel orbis longius distare, terra in O versante (puta in ultimo schemate.) Sed ecce, ducta Linea ex A per P centrum eccentrici, & continuata usque ad circumferentiam RSZ, planeta non tantum ab A distat ac antea. FEP est Tquilaterum dividatur F E in duo, signo y, ergo in triangulo Ay P, Ay datur 6288, & y P etiam datur, est enim perpendicularis in triangulo. Et y rectus, datur igitur AP 6549, addo PR 38580. Tota igitur ab A, distantia 45129 minor quam A K distantia Stella ?. Quod- h addam R L residuum, provenit 46079, summi marginis orbis distantia ab A, rursum minor quam antea AL. Non dubito quin errem, sed velim a te proxima occasione extricari. Act. d. 1. Apr. StutgardU.
T. Discipulus,
M. JO. KEPLERUS.
Infiriptio.
Clarissimo Viro
Domino M. Michaeli Moestlino Matheseos in Academia Tubin- genli Professori, Praeceptori meo colendissimo.
Tubingam.
Epistola VI.
MICHAEL MOESTLINUS JOANNI KEPLERO.
L Ubentissime plurima scriberem, sed die 1r, nuncius advenit, ho- die ego, quoniam iterum abire festinat, quod scripseris, rescisco. Opus 1596. tuum succedit, quanquam satis tar- K S k , n de, pro typographorum more. Id £>jf erta . ut videas, mitto pagellarum excusa -imum rum exemplum. Spero autem id pro- Cjsmqra- pediem ad finem perductum iri. To- tum & omnem laborem in me rece- eduutoi- pi, qui profecto Dlurimum negocii mihi facessit. Figurarum & sehe- matum delineatio pars minima est. Chartas typographicas ego qua possum fidelitate & diligentia corrigo. Tabularum autem descriptio mihi valde laboriosa est, quia noit scriptse fuerunt a rerum typographi- carum perito. Hinc nullus typo- thetarum operi marius admovere potest: Ipse cogortypothetamagere.
Notam ©, quL tibi Terram significat, non habemus, ideo pro eo charactere ipsa vox Terra: scribenda fuit. Numeros fractos nondum habet Typographus. Quamobremhuic defectui aliis combinationibus mederi conor, donec typotheta plenius a me hoc in negotio fuerit instructus. Res non tam facilis est quam putatur, ideo non raro fractiones per voces describi curavi. Nist quotidie coram astarem Typotheta & Typographo, interdum quoque ipse admoverem manus, multi irreperent errores: quamvis forte interdum quasdam diligentiam meam fugere potuerint,quadam autem sphal- mata cum non potuerim continuo prasens esse,nullam postea correctionem admiserint. Et hac ipsa est causa, quod totum opus in me recipere malui, quam alicui Magistro, cui. tu commissum putas, relinquere, cui & materia non solide perspecta est,
& qui rerum Typographicarum (mathematicarum inprimis) non peritus est. Qua in tuo scripto paucula mutavi , leniora interdum vocabula ponendo, videbis ipse, jam ea scribere nonpossum. Pralertim quod pertinet ad figuram postremam pag. 78. totum mutavi, quia lapsum te vidi, nam non G sed D est centrum B 3 asquan-

i 4 EPISTOLA.
i^quantis. Agnosces spero id £quo rum fixarum in extremo, & Solis in i animo. Qira enim a me facta sunt, Mundi centro immobilitatem, atque * in tui gratiam & ex integritate amo- Terra extra medium circularem moris erga te feci. Addidi te quidem bilitatem astruit: Is quaeso prius rem inscio & inconsulto Narrationem cognoscat & examinet, quam pra- Rhetici, a me revisam & schematis coci prajudicio sententiam ferat. Is auctam, una cum mea prafatione, ea legat qtra Copernicus Libro I. & nunc sub pralum ire incipit, cum quinque sequentibus, item qua: Ke- postremis tuis pagellis. Spero au- plerus noster Cap. I. fui Prodromi tem eam tibi non dedecori futuram, scribit: Et videbit, Qgsestionem de Cetera in aliud tempus reservare co- loco & perpetua quiete Terra ne gor. Typographus conqueritur de quaquam liquidam esse &c. sumptibus schematum, pracipue de Post lrac pro defensione Coperni-
eo quod Lti insculpi curavit. Sed ei sententia: tracto argumentum de de his ipse aliquando scribet. Vale gravitate & levitate corporum gra- felicissime. Actum rapidissimo cala- vium & levium,quod illa nequaquam mo. xv. Nov. c i o i d x c v i. de Mundi centro nos certificat. Lo-
Etsi prater expectationem nun- cus gravium & levium (qtra sc. nos cius diutius maneat: aliis tamen o c- gravia & levia dicimus) estTerra,quL cupationibus obrutus nec tibi nec Mundi pars, sive punctulum est. Sed ä mihi satisfacere possum. Ne tamen parte ad totum est infirma argumen- nihil faciam, adjicio postremam pia- tatio. Contra Copemici rationes gulam, literam L, rudem quidem & astronomkra a toto mundo proce- nondum correctam ad pralum, sicut dunt, &c.
vides. In ea plagula vides partem Post argumentum de certo ordine prafationis mex. Cujus ut cetera & numero atque magnitudine Spira- etiam habeas, quTdam inde extra- rarum fecundum Copernicum , & ham videlicet post ultima verba; ab incertitudinem in usitatis hypothesi- hoc igitur&c.sequitur: bus paucis perstrinxi.
„Ab hoc igitur tempore, qui coelo- Tertio addidi argumentum de ni- „rum motus plenius inquirere, & mia & incomprehensibili celeritate „qua: in Astronomia adhuc manca coelorum in nypothesibus usitatis, „lunt reficere volet, habet jam a quibus stellarum fixarum orbis uno „priori patentem januam, quam in- scrupulo secundo hora ultra duode- „grediatur, habet rectissimam nor- cies centum milliaria rapitur, &c. „mam, ad quam ceu ad Lydium lapi- Post ista digrestiis sum in senten-
„dem omnes suas observationes, to- tiam eorum, qui terram in medio „tumque calculum examinet. Meri- Splrara LuuT, Splrara stellarum fi- „to igitur nostro foculo de hoc excel- xarum & totius universi ; Solem au- „lentissimi Mathematici Kepleri in- tem in medium ceterorum Planeta- „geniosissimo Invento, sicut & de rum collocant. Eos dixi vetustam „ipso Inventore viro apprime doctis- togulam novo panno sarcire: unum „simo gratulor, nihil dubitans, quin apparens absurdum evitare, &innu- j,per id totam Astronomiam prope- meris aliis se involvere. Hisomni- „diemrestauratam visuri simus. bus opposui tuum inventum, quod
copem- Quod si quem, sicut hactenus non sc. in nullis aliis hypothesibus, pra-
cusdefen- paucos, Copernici hypothesium a terquam in Copernici, certus or- ,tur ' multis illegitime condemnata & do dari possit &c. Addidi: An ergo prater rationem diffamata absurditas iis, qui sine rationibus pleraque di- ossendit, & quod ICeplerus hoc suo eunt, an vero qui sine rationibus ni- Invento una cum Copernico stella- hil asserunt, tutius sidendum sit. Po- - . '* stre*

AD JOANNEM KE PL ER UM. i*
1 596- stremo rationes addidi, quare ad tu- tim Prodromum , te inscio quidem Rhetici Narrationem addiderim , quia tu ejus &pe mentionem facias: quia ex eo multa in tuo Prodromo fient dilucidiora: & quia sit quasi brevis in Copernici multa loca obscuriora commentarius. Hascsiimmaestmea? praefationis, xvi. Nov. cid id xcvi.
$i alicubi in tuo scripto mentem tuam assecutus non sum,(quod in primis de tabula pag. 76 . metuo:) culpa in me nulla est. Nam illa tabula nec scripta erat, ut imprimi postet, nec tu eam latis explicasti, unde ego non plane me eam intelligere potuisse nec adhuc poste fateor, alias ego ejus numeros plenius explicassem. Uno verbo, plurimum laboris & curre mihi creavit. Optavi siepius te praesentem. Si quid ergo, inquam, in hisce desideretur, rogo mihi ignoscas, & alio tempore planius haecce exposita tradas. Vale iterum.
De adverso & inexspectato statu matrimonii tui ex animo doleo, sed spero Deum daturum meliora. Pro meis laboribus & meo erga te amore ego nullam aliam compensationem peto, quam ut, sicut facis, me redames. Unum tamen & hoc peto, si quid omnino mihi remunerationis loco constituisti, id aliis non sic scribas, vel apud alios proclames, praesertim per quos ad Aulam Wirtem- bergicam ea res deferri postet. Delatores & obtrectatores, ut nosti, varii, faciles & multi sunt. Rogo ergo ut & mihi & tibi in eo parcas. Ego tuus sum. Vale optime.
Epistola VII.
MICHAEL MriESTLINUS JOANNI KEPLERO,
1 597- lastor, Domine Frater Eissime,Prodromi tui libel-
ri aJI lum tandem ad finem deductum este. Melini Longa mora fuit. Speravi id brevi wt«*». absolutum iri , ideo pastus sum, ut in- damr. terea meum scriptum differretur, id-
que meo ingenti cum incommodo. 159 7* Nam inde accidit, ut meum contra Kalendarium novum scriptum ante nundinas absolvi non potuerit, cujus gratia in magnam apud Senatum amplissimum reprehensionem incidi. Itaque vere mihi accidit, secundum illius Symbolum; Dum aliis inservio, ego consumor. Verum quia in tui gratiam id factum est, minus doleo, 7 amicis enim gratificari, etsi nonnun- quam vel non raro plurimum mihi laboris inde creetur, paratus sum. Verum morL diuturnioris causa ego prosecto non sui, sed partim ipsum opusculum, partim Typographi minister Typotheta, & tandem schema a?ri insculptum. Quid ego praestiterim , paucis recensere conveniet. Schemata ego prceter typum xneum delineavi. Vbi te präsentem sepe optavi. Nam delineatio, sicut in tuis exemplaribus inveni,non facta fuit,ut eam Typographi imitari potuerint.
Tabula I, Delineata fuit nigro & rutilo colore, quod in typographiis fieri nequit.Tabulam secundam contraxi, ut una pagina exhiberetur. Arcus prostapharese&r itidem prout commodum suit reposui. In prima proportionem convenientem, quantum possibile suit, retinui, nec tamen quicquam veritati, tuoque intento detrahitur, etsi alicubi ad cras- sitiem acicula? aberratum sit. In secunda vera proportio non magnitudinis orbium (qua? ignoratur) sed arcuum prostaphareseos, quantum etiam fieri potuit, observata est. Ideo in titulo scribitur , utcunque. In IV. Tabula ad intentum tuum potius, quam ad delineationem respexi. De ea paulo post. Explicationes tabularum pleniores, quam apud tuas delineationes inveni, adjeci. Pace enim tuascriptum cupio, verba tuis tabulis apposita nimis concisa suerunt, adeo ut mentem & sensum tuum vix quisquam intellexisset. Vereor ne adhuc in defectu in explicando peccaverim.

i§ EPISTOLA
1597. Scribuntur autem ista non homi- epistola ea collecta mihi offerret, ea nibus otiosis, quibus nihil aliud labo- addi amplius non potuerunt, nam ni- ris incumbit, quam ut plurimos dies mis fero adveniebat, in hisce solis rimandis consiimere Quod Rhetici Narrationem adji- debeant; sed perlpicuitate Lector ciendam censui, facile potui conji- invitandus, non obscuritate abster- cere, propter sumptus majores, id ti- rendus est. In ceteris schematibus hi onerosum fore. Verum crede in ipso libro, puto me tuum exem- mihi, crede iis, qui dextre & sine pra> plar secutum esse. Tabulas nume- judicio de te tuoque scripto judicant, rales ipse condidi, nec enim Typo- non ejus pcenitebit, nec pceniteat te: graphi illius minister eas describere quia plurimum lucis inde ad tuum potuistet, ratio: quia prorsus non ad scriptum redit. Idque tanto magis morem typograpnis usitatum fuere gratum foret, cum pag.n. ex professo descripta: ; amanuensis enim tuus Lectorem ad eam narrationem able- modum & rationem imprimendarum ges. Quod si ea careat videtur in ejusmodi tabularum nescivit, id Vtopiam ablegatus. Aineumsehe- quod maxime hic requiritur. Pra> ma Universitatis pictor delineavit & fertim tabula, qua: est pag. 76. minus sculpsit. Scripturam tamen Leibfri- curate scripta fuit, quam etiam fa- dius delineavit&a:riinsculpsit. Ap- teor,menon per omnia intelligere. posuit is in tui honorem carmina Quod enim de numeris scribis, qui- qua:dam, quas ut prohibere non po- bus e regione adjungitur numerus tui (tibi enim gratificari cupivit) ita 1000. (ut 1000 ad 577.20.) id intelligo, spero tibi ingrata non fore. Dictus atque sic video me forte fortuna asse- pictor Domino Gruppenbachio id cutum esse, ut partem ejus tabella persuasit, quasi minori sumptu in cu- dextram recte ordinarem, verum pro, quam in ligno exsculpi possit, quis sit sensus casterorum ejus tabu- sed eventu docente, altero fere tan- la: numerorum prassertim ad sini- to constat, & exemplaria hac deliram, mihi profecto non constat, nec mum hebdomade ad umbilicum per- quisquam ex verbis tuis ibidem feri- ducta sunt, ptis unquam eruet. Ideo te prassen- De schemate pag. 78 scribere tem, cum ea tabula excuderetur, ar- oportet. Monui te,me in eo, ejusque denter, sed frustra, optavi. Non du- textu nonnulla correxiste, inprimis, bito, quin pauculis verbis additis, res quod apud Copernicum non C sed fieri potuisset magis perspicua. Sed D centrum referat centrum sequan- huic vitio mederi amplius haud po- tisPtolemasi, cui etiam tua sententia tui. Omnes particulas perlegi, ideo de motrice anima correfpondeat &c. etiam quotidie ad minimum semel, ut Respondes, te errorem agnoscere, plurimum bis, non raro ter, in typo- nondum tamen plane cognoscere, & graphiam ascendendum mihi fuit, ut optare, verba tua non ita parce a me coram ad manus Typographo ades- mutata esse. Item pro Conveniebat* sem, ut quantum oculatissimo possi- te dicturum fuisse, Convenit. Ego bile sit, praecaverem ne erratis liber contra respondeo: Fideliter & sin- scateret. Verum video jam, utut cere egi, ut mentem tuam cum veri- strenue laboraverim, quod nonnul- täte conciliarem, nec ulli occafio- la tamen errata meos oculos & inde- nem hic in te invehendi relinquerem, fessum laborem, fefellerunt. Singu- Retinui autem tua verba, stilumque la postquam excuse fuerunt, diligen- imitatus sum, quantum potui. V o-
tia pari relegere, & errata reliqua cula autem conveniebat ,non mea colligere, ego prosecto propter alias est. Nam eo loco in tuo seripto us- occupationesnon potui. Cum tua que ad verbum, cnrreret (linea 4 ä
1597 -

AD JOANNEM KEPLERUM. 17
1597. fine) nihil omnino mutavi, sed omnia tua verba retinui. Ut autem videas quid mutaverim, scribam tua sequentia verba ex tuo Exemplari (quod adhuc ad manus habeo) ut cum im- presto exemplari conferre possis. „Et super Centro D curreret. Su- „pra enim Cap. xx. motuum ad orbes „ruit proportio. Sed cogita ibi loci „duas causas concurrisse, quarum hic „unadeest. Illic enim orbium ambimus majores, periodum auxerunt, „hic circuli NOPE & EFGH „squales sunt: & una tantum caula „inaequalitatis restat, longior digresso. Ergo pro mensura motus non „integra B D astum ensi a, sed dimi- „dia tantum B C, ita ut Plancta in EF „tam sit tardus, ac si in IK super cen- „trö C incederet. Jam vide Artisi- „ces, qui penitus idem statuerunt: „nempe CA eccentricitatem & CB „partem tertiam, C centrumsquan- „tis & B centrum viae planetarie. „Causam habes &c. Haec tua verba sunt. Porro ad rem iplam, quoniam in Epistolio scribis, te in accommodatione Ptolemaei ad Coper- nicum adhuc haerere: nam quia via planets E F sit dividenda in motus diurnos ex centro aequantis, id Co- jiernico sitC& Ptolemaeo D&c. Respondeo. Vidi mox, cum relegerem tuum scriptum (urinam te praesente id factum esset) erroris causam ex schemate Copernici Lib.V.cap.lV pag.142. oriri, quo Copernicus centrum aequantis omisit, id ego in appendice post Narrationem Rhetici pag. 170 addidi. Etenim tam in Copernici hypothesibus (licet nonex- primatipie) quam apud Ptolemsum, Ctmrum aequantis centrum est D. Nam cir- culus EFGH circa B est circulus coptrni- ( vel quasi circulus fere) viae plane- tumtfpto- taris, unde Ptolemaeus eum pro via imsum. & pro eccentrico planetae acceptavit. Sed circulus medius circa C non est aequans Planetae, sed est Coper- nico via centri Epicycli. Quod si autem astumatur D ej usque circulus
IK LM (quem Copernicus loco al- 1597. legato omittit) manifestum fit, eum esse verum aequantem, aequanti Ptolemaei absolutissime correfoonden- tem. Sit enim Epicyclus toperni- ci in Apogaeo T, vel Perigaeo X. Oportet ergo secundum ejus hypo- theses planetam in V & Y versari, riß. quibus verus & medius motus tam Tab * ad A mundi, quam ad B fu# viae, quam etiam ad D squantis centra conveniunt. Eodem autem Epicy- clo in Z progresso, Planeta ex V, quod ibi est B, in a devenit angulis fc.
T C Z & B Z a, squalibus existenti- bus, sicut&TZ&B« similibus. In quadrilatero ergo a ZCD angulis ad Z & C squalibus inventis,necesse est, propter Z ct & CD squales rectas,angulos ad a & D etiam este squales.
Vnde CZ & D «parallelae sunt, atque anguli T C Z atque V D a squales. Quare sicut Epicycli centrum ex T in Z circa C squali ter movetur, ira etiam planeta ex V in ct squaliter incedit circa D. Vides ergo D etiam apud Copernicum este centrum squamis planets, quod du-
P lo intervallo ipsius A B abest ab A.
ar est ratio, si loco Eccentrepicy- cli eccentrus eccentri ponatur, ibi enim, ubi ubi ejus centrum in parvo circulo agatur, recta ex eo ad Planetam semper per D transit. Ve- runtamen huic capiti istud adjicio.
Non alpernor hanc de anima & virtute motrice speculationem. Verum metuo ne nimis subtilis sit, si nimium extendatur. Qualis illa ipsa est, quam de Luna moves. Vereor profecto, si ultra modum nimis specialis fiat, ne jacturam vel certe ruinam totius Astronomis post fe trahat. Existimo omnino parce & valde moderate hac speculatione utendum. Et ut vere dicam quod sentio:
Non aspernor, at profecto languidus est meus assensus, plurima enim contraria mihi obstant. Sed de his alias. Nunc cstera. Tabellario tuo postquam ex Alfatia rediit,
0 aliquot
> <

iß EPISTOLA
1597 . aliquot exemplaria imponere volebam : Verum quia typi Luei tabula nondum absoluta fuerat, & quia Stephanus Steinlinus propediem hinc profecturus erat: tabellarius tuus mutato consilio, exemplaria hic reliquit, animumque induxit, non equo, quem empturus fuerat, sed pedibus domum reverti velle. Verum cum ego Steinlini discessum ex- pecto, ecce jam ante aliquot dies,
/ quam ego comp eri, discesserat,quan-
quam nondum perfecto typo seneo. Jam vero Domino N. Veneto Gruppenhachius xxv exemplaria commisit, quse una cum libris inclusa Grsetzium feret. Tabellario quoque prsefenti commisi vii. exemplaria ad te deportanda, quibus residuum ejus addidi, cujus partem priorem dudum misi. Reliqua per Augustam mittentur, sicut exGrup- penbachii literis intelliges.
Cum Gruppenbachio tuo nomine sic pactus sum. Exemplar quodlibet pro x crucigeris concedere vult, hoc est pro xxvm numulis W ir- tembergicis, sunt enim xxvm plagula;. A pacto autem cc exemplarium, segre recedit. Hoc ergo medium inii. Ego eodem precio l exemplaria sumam, ut tibi cl tantum
supersint.
Quibus & quomodo exemplaria tuo nomine distribuere conveniat, mihi quidem per literas committis. Mallem autem disertius personas mihi nominasses, meo enim arbitratu hic agere admodum difficile mihi DuxLune- est. Non dubito quin Illustrissimo. hurgnßs n ostra Principi, ejusque Ceis filio,
Rector TA r • T r t»
Academi * nec non Duci Luneburgenii Re- TuUng. ctori nostro Magnificentissimo sin- M Tsf' §ulis singula exemplaria donari vel mrf' offerri velis. Ideo tria exemplaria mediocriter splendida ligari curo, quibus tuum nomen manu tua inscriptum esse conveniebat. Verum quia id frustra opto, dabo operam Ut nomine tuo tradantur. Sed quibus aliis dari velis, ego profecto nescio , nec puto quod omnibus Profes- 1597* foribus dari oporteat, quibus autem ? Prosecto ego nomina eorum mihi designata maluistem. Quos amicos tuos in stipendio honorandos putes itidem nescio, nec dubito in distribuendis exemplaribus multos se numero ei annumeraturos. Quod si brevi occasionem responsi tui sperare postem, censerem rem eam dilationem ferre poste; sed prolixior sum, quam animus erat & quam alia; occupationes präsentes ferre possunt. Festinanti calamo dabis veniam. Dominus Deus te tua studia & nos omnes clementer conservet. Plurimam salutem rogo dicas meo nomine Clarissimo Viro Domino meo perpetuo colendissimo Domino D. Wilhelmo Zimmermanno.
Vale feliciter Tubinga die ix. Martii CIDIOXCVII.
Epistola VIII.
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI REPLERO.
Alutem plurimam, felixque con- 1597* jugium, vitam hilarem, sanitatem exoptatam, atque in omnibus benedictionem Domini, ex animo piis votis precor.
Prolixam nuper a Te accepi epistolam, ad quam, ne, prout pär erat, respondeam, temporis penuria, quL multa e manibus mihi eripit, prohibeor. Mittit Dominus Gruppen- bachius Exemplaria tui Prodromi reliqua, prseter ea, quse tuo justiime- cum retinui, iis distributurus, quibus cupis. Exemplaria autem xl retinui. Nomina xxxvm tua schedula consignasti. Verum Illustris- , simos Principes Patrem & Filium, nec non Ducem Luneburgensem, huc usque Rectorem nostrum Magnificentissimum, literarum amantis- simum, ego similiter tuo nomine honorandos censui, iis exemplaria ligari curavi, atque duobus Nostris hic versantibus obtuli. Principi

' 597 -
MSglin- gius Prorektor Acad, Tubing, J S97-
Promotio
Doftora-
lis in Fa-
eultateju-
ridica
Medica
Tttbin-
genfi.
AD JOANNEM
Patri nondum obtuli, occasionem commodam expectans , quam jam pne manibus ede puto. Hodie enim vel cras huc venturus est. Addendum etiam puto Magnificum Dominum Prorectorem D. Möglin- gium. Domino D. Aichmanno tui amantissimo, sicut vidi, tuo nomine ' exhibui exemplar. Sunt nonnullorum nomina tuo catalogo scripta, qui non amplius hic versantur, dabo tamen operam, ne negligaritur. Comitem Castellanum similiter addidisti, sed is dudum hinc discessit. Pecuniam duodecim florenorujn a Marpachio tuus Tabellarius accepit, tuoque nomine Domino Grup- penbachio, me prassente numeravit. Quam ex Waiblinga & Eslinga me accepturum scribis, ubi accepero, eandem Domino Gruppenbachio numerabo. Solutioni illi partitas non siiccenset, perhibens, se quotidie indigere pecunia, quam etsi non simul accipiat, se recte tamen etiam accipere per partes. Proh! datur jam signum campanä. Mihi inscribendo festinandum est. Hodie Actum Doctoralem quinque juris & trium medicinas candidatorum habemus, inter quos Engelhardus Senior , Domini Mulieri cohabitor: M. Timotheus Voltz: Ghristopho- rus Brentius, M. Zieglerus Physica Professor: M. Ulricus Friderici. Nuper Stutgardiam vocatus sum, propter tuum opus Astronomicum. Aurifaber in opere luo pergere non potuit. Cum venirem, invenio globum nondum plene essecaslatum, informationem igitur nonnullarum stellarum vel imaginum petebat. Forte fortuna Kretzmeierus aberat peregre, nec biduum expectatus re- ^ ut - Tandem ergo conscio Domino Doctore Eisengrein Directore, (cui etiam tuo nomine exemplar obtuli) cum eo conveni, ut mihi, quod de tuo opere conficiendo conscripsisti, mitteretur ad perlegendum, ut te absente consilium meum commu-
KEPLERUM. i?
nicare possem ad operis continua- 1597* tionem. Sed nihil mihi communicatum est. Postulavi autem feri-x^/m ptum tuum videre; nam omnino ignoro, quibus conditionibus cum aurisabroj tibi convenerit ; quia prassens vobis non fui, sed ex tuo scripto me plenius cogniturum spero. Opus quod absolutum est, mihi placet, sicut & tibi. Stellas non eleganter exsculpta siint. Contuli lucas cum Domino Luca Osiandro, qui °s imdcr ' opere veteri destructo, illud de novo esse incipiendum judicat; pras- sertim cum Illustrissimus Princeps illud inter sua Rariora Artificialia reponere desideret , multosque sumtus requirat. Aurifaber aestimat illos mille florenis. Agedum, si meje committetur directioni vel potius sub meum cadet consilium, agam quam potero fideliter, nec ulteriore protestatione opus este puto.
Tu nosti animum meum. His vale optime. DEUS te cum conjuge conservet multo tempore. Benedicat vobis, largiatur quam felix, pacificum, fanum & ineundum conjugium. Vale iterum. Actum Tubingx xxvi 1. Aprilis , cioioxcvii.
Epistola IX.
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI REPLERO.
Q Uod superioribus literis, Vir 1597.
clarissime, Domine & amice honorande, tibi molestum fuit: En eadem molestia epistolas scilicet brevitate & te & me denuo crucio & molestare necesse habeo. Verum rogo & obsecro, veniam des. Vbi plus otii habuero, illum desectum,
Deo dante, abunde compensabo. Quibus Exemplaria tui scripti dederim, jam prosecto scribere non possum. Catalogum enim ad manum uonhabeo, neque jam invenire possum. Sed dabo operam ut scias.
De opere tuo multa lubens scriberem. Lastor vehementer tua in- C 2 forma-

EPISTO L^R.
1597. formatione. Confiteor enim meam infantiam. Nescio prorsus quomodo adaptandi sunt exteriores maxime circuli. Globus jam ad manus est, & aurifaber desiderat consignationem stellarum minus recte delinea- tarum. Ecce eo res perducta est, hoc est, videtur jam cuidam principio principii similis. Ego vehementer dubius sum. Dissolvendane machina; at metuo offensionem Principis, propter sumptus jam factos: an in opere pergendum; at metuo, ne confequutione finis frustreris. Quod si Illustrissimus Princeps eam Pretiosis suis artificialibus annumerare voluerit, convenit, ut sit opus opera & sumptu dignum. At qui primo intuebuntur, ignari interni artificii, offendebuntur haud dubio externa rudi sculptura. Verum ego cum Domino Directore D. Eisen- greinio tibi optime cupiente, &Do- minis Ofiandris, M. Luca & D. Andrea conferam, tuum etiam consilium, licet absentis, attamen per li- teras exhibitum, in medium proponam , nostrasque cogitationes conseremus. Quid futurum fit, faciam ut scias: at ubi plus otii habuero, jam enim propter responsum meum multis modis ab aliis occupationi- DtRSesii- bus abstrahor. Rceslini scriptum mjudi- h a ft enuS m ihi videre non contigit, tnniMsst eQ C ontineatur, nisi quantum ex aliorum relationibus audivi, nescio. Sed ipsius philosophia ve- XerxisEc- ritati nihil praejudicabit. De Xer- kfsit. xis Eclipsi : Synchronismus simpliciter non congruit. Ideo puto fuisse meteorum, quale post Julium occisum conspectum est. Ipsius transitus in Gneciam fuit Anno 1. Olymp. lxxv. Oportebat ergo eclipsin fuisse anno IV. Olymp, lxxiv in vere, qui est annus 268 Nabon. & 48° labens, ante Christum natum. Sed nulla tum fuit Eclipsis. Qua; anno
III. Olymp, lxxiv. fuit, ridiculum est, quod a nonnullis illa putatur, cum Sol unico digito tantum defecerit, quem defectum miles in ordi- 1597* ne militari nequaquam sentire potuit. Anno sane II. Olymp. lxxv.
Nabon. 270 defecit Sol fere X digitis. Hinc errore historicorum factum puto, utha:c pro illa prodigiosa apparitione accepta fuerit. Sed Tabellarius abrumpere me cogit.
Vale optime. Actum Tubing&d. x 1. JuL
CIO 10 XCVII.
Epistola X.
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI KEPLERO.
E cum Conjuge tua suaviter & 1597. bene atque conjugaliter valere ex animo tibi gratulor. Opto ut si Sol hoc posterius patefecerit, videas, qui te pietate, virtute, moribus & ingenio feliciter aliquando , summa cum tua tuorumque cognatorum Lc amicorum congratulatione, referat.
Deus porro vobis omnibus sua benedictione assarim, tam in re domestica, quam vocationis operis expediendis , clementer adsit. De honore Regia; professionis a Gallo quodam tibi oblata; &c. hactenus nihil certi vidi vel audivi. Sed en, uid ista; tua; inventiones lau- is mereantur ? Regiam, ut in- telligo , Rameam professionem , olim promissam is tibi offert. Sed illum missum faciamus , quicun- que sit. Fädle sane mihi persuadere potui, non defututos, qui scriptum tuum calumniaturi sint: at calumniari non est refutare. Aliis rationibus & machinis hoc tuum inventum atque Copernici hypothe- ses impugnare oportet, qui ea expugnare volet. Spargebatur apud • nos fama de duobus scriptis tuo invento contrariis editis, altero quidem a D. D. Hunnio (quod simpliciter credere non postum) edito.
Verum nihil eorum ad nos Tubin- Theologo- gam venit, curabo tamen, ut, si quid r ™J e omo editum est, comparem. Idem (quod ZfuZju. tamen tibi hic concreditum velim) duu.
nostros

21
AD JOANNEM KEPLERUM.
1597. nostros Theologos etiam nonnihil offendit, authoritate tamen Principis nostri, cui principale schema dedicatum est, moti in medio relinquunt. D. D. Hafenrefferus semel atque iterum (jocose quidem, licet jocis seria etiam intermixta videantur) me adortus & mecum disputaturum se este testatus est, quamdiu veritas Scriptura Sacra eilet pcr- stitura. Idem haud ita pridem in publica vespertina concione, in explicatione 1. Cap. Geneseos inter alia dixit : Deum summum creatorem non suspendisse Solem in medio mundi, ut laternam in medio atrii Verum jocis illis jocosi opponere soleo, dum joci sunt, 11 seriores agenda esset, aliter responsurus & ego essem. Pro egregia Phantasia & erudito invento idem D. Doctor Hasen- refferus agnoscit, sed S. scriptura & ipsi veritati contrariari omnino & simpliciter putat. Verum cum istis, ui principia harum rerum non Inscienter tenent (cccteroquin viris magnis & eruditissimis) fatus est similiter jocose agere, dum jocos accipiunt. De Ramea sententia qua: simpliciter omnes hypotheses relinquendas vult, scribere non opus esse puto. Quid quieso ex sola & nuda proportione extruendum putabit? anne proportio in mente hominis corpora coelestia movebit ? Sed de his fatis.
Problema Tua propositio de triangulo re- guhreT ctangulo, cujus latera sint in conti- tianguio, nua proportione, mihi vehementer cujus Ute- p] ace t, ejusque demonstratio bona ’nuapr”* 1 ' est. N umeros addo. Si ad E trianguli portione . rectanguli ea sit structura, ut DF per- ifb V a U P cn dicularishypothenufam AE mF *' ' fecundum extremam & mediam rationem sceet, AE autem sit decem partium erit AF, eique aqualis ED,
&EF15 - /125. quadratum vero ED , quod est 150 - /12500. ablatum ex quadrato AE 100, relin-
- - j y ■ — ■■ 1597. quit quadratum ADA 12500 - 50.
cujus latus est A D. Igitur proportionalia sunt(1) latus ED /125-5.
(2) latus AD ex quadrato/12500-50.
(3) Latus AE 10. Et Irae est vera proportio qirasita, qtra simili modo initium , sicut hic a latere A E , ita etiam a latere AD vel ED habere postet. De hac cum Domino D. Magaro hactenus propter crebra impedimenta conferre non posui, fiet tamen id prima quaque occasione.
De observatione Stella: polaris, observatio quid velis, intelligo, sed in quem usum non percipio, nisi quod existimo, te forsan altitudinem stellati orbis inde conjecturare & metiri velle.
Ego quidem huc usque eam diversis anni partibus non adeo solicite in- quisivi,nisi, quod fateor, superioribus annis mihi nonnullam differentiam Interveniste , cujus tamen culpam mere negligentra imputavi. Verum dabo post hac fideliorem operam.
Mense Septembri, observandi occasio cum suisset, coelum adeo adversum nobis semper fuit, ut ejus inclementia vindemra, qua: copiosissima fuistet, plurimum nocuerit. LvL enim non vel vix maturuerunt. Vinum fatis austerum est. Oremus autem Deum, ut hoc vino in pace fanoque corpore frui concedat.
De Matre tua, quid responderit, Kephn tabellarius indicabit. Si quid ab ea Machtn ‘ l accepero, retinebo mecum,donec ar ^ ntea% quid agendum sit, & quo referendum ex literis tuis intelligam. De opere Argenteo quid scribam pro- emodum nescio, quanquam ferienda multa haberem. Qpa: initio metuebam & tacitus mecum cogitabam , edisserere autem ausus non fui, ea jam eveniunt. Metui, oblique etiam dixi, immanes nec tolerabiles illud sumptus requisiturumDif* suadere ausus non fui, ne aliud me qirarere, tuisque honoribus quid detrahere velle viderer, prasertimeum C 5 res

22 E P I S
15*97. resipfa mihi egregie probetur & inventum, vid. de hac admiranda orbium mundi proportione mirifice mihi placeat. Unde ego de mea lententia requisitus maximopere (nec immerito) hoc tuum inventum collaudavi. Spe autem eafruebar,opus illud confectum iriteipso dictitante & präsente , quia omnia etiam minutissima, a te bene prcemeditata, este allata certus eram. Nunc autem cum ad me devolutum sit, & ego me imparem videam, ut huic Veneris capiti, ab Apelle caspto reliquum corpus appingam, quod venustate & artificio correfpondeat, dubius profecto fiim (pradertim quum artificis manus in stellis sculpendis segnem artificem se prodiderit.) Etenim Illustrissimum principem offensum iri vehementer metuo. Si enim in lpongiam abeat: quid dicturum putas post tantos jam factos sumptus in invento, tam a te quam a me supra modum celebrato? Si opus producatur,&,sicut coeptum est, continuetur, nec sumptibus, aut artificio etiam expectationi respondeat, quid futurum putabimus? Sin in Chaos redigatur, ut novum exurgat, quis sum- tus jam factos seret ? Nunc autem mihi, quid agendum fit, respondendum est. Nam ab Illustrissimo nuperrime de responso admonitus Ium. Constitui igitur me ad partem Domino D. Eisengreinio respondere velle, & tuum, quod binis literis mihi scripsisti, consilium explicare, cumque, quid porro faciendum pu-r tet, rogare, ita ut offensam Principis evitare possimus. Age Deus adsit coeptis! FHcsestinantissimo calamo, sicut tute vides. Proxime, volente Deo,plura. Vale cum conjuge felicissime. Act. TubingA d. xxx Oftob. cm ioxc vii.
Epistola XI. MICHAEL MtESTLINUS JOANNI KEPLERO.
1598- /'VUia, doctissime Domine ICeple Tycbonis Ix re, tempus mihi nimis est bre
r O L JE
ve , totam epistolam Tychonis ad 1598. me datam describere non postum , litcrAaii nec etiam opus est, quia multa in ea sunt, quL transcripta nihil valent, nisi quod & mihi & tibi tempus terunt, sed quX in ea sunt notatu digna;
Propter intercapedinem Meridianorum in globo terreno, cupit a me, quas observavi Eclipses, sibi communicari, ut cum suis conferat. De ultimis eclipsibus sic scribit;
Ad ultima duo Luminarium deliquia, quai in Februario proxime elapso contigerunt, te sedulo attendisse non dubito, quare eorum etiam momenta & pnases isthic animadversas indica. Lunse eclipsis, quse xi. ejus mensis die contigit, hic, ubi polus elevatur 53 0 , 35'f principium habuit, quum Superior Lunte Limbus attollebatur supra Horizon- tem gradibus fere 24 0 hinc tempus provenit, adhibito viso loco Lun xecI^lu. juxta nostram restitutionem, & fractionum impedimento sublato X«! y ' h.or. 4 0 ,14 post mediam noctem antecedentem. Finis deliquii infra horizontem evenit. Visa autem est Luna ferme tota offuscari, minima ejus portiuncula ab umbra Terree libera existente. Solis eclipsatio, quee 25. die accidit, hic, quantum inter recurrentes nubes animadvertere licuit, initium habuit hora 9,52'. ante itmEdi. meridiem per armillas asquatorias^^"* sex pedum in diametro (nam instrumenta mea astronomica huc in Germaniam e Dania, ut conscius sis, transtuli) temporis momenta deno- ! tando; medium ejus, uti neque finem, ob crassiusculas & continuas nubes intervenientes conspicere non dabatur. Conveniunt hac tempora in utraque Eclipsi fatis präcise cum meo redintegrato calculo ex 18 lunaribus & 6 Solaribus prius subtiliter denotatis eclipsetionibus deprompto. Ut de aliis hinc inde fiepe numero expensis amborum luminarium motionibus huc etiam con-
ducen-

AD JOANNEM KEPLERUM. n
isthic meum, quod est apud Her- 1598. mannum Reutter, sub signo coronas aures, sic eas me certo obtenturum non ambigo d, xxv. April, cid id xcvml
598. ducentibus nihil addam. Quantitas corporis Solaris Lunae interventu offuscati debuit juxta mea ratiocinia este digit: 10* in hoc Horizonte , idque a superiori parte, cum calculus Coperniceus & Phasin & momenta hujus obscurationis aliterex- hibeat, uti & in Lunari eclipsi tam is quam Alphonsinus nimium cis & ultra exorbitavit. An deliquii solaris magnitudinem nostris numeris recte attigerimus , judicent illi, qui ejus medium sereniore aura usi conspexerunt.
Id vero sciendum est, Lunam in Noviluniis eclipticis non apparere ea magnitudine , qua alias in Pleniluniis, utut in eadem fuerit a terra remotione, sed quasi pro quinta parte, eam cerris de causis alibi reserandis, constringere ; unde fit ut Luna nunquam totum Solem prorsus obtegere queat, etiamsi centra- liter quoad visiim interponatur, lumine Solari eamaliquali adhuc vestigio ambiente, quod & in hoc ultimo deliquio animadvertere poterant illi, quibus maxima obfufcatio patuit. Oportuit enim tunc Solem de lunari corpore utrinque plus includere idque corniculatim, quam linea per diametrum ducta exigebat, utut Lunas diameter justa fuerit juxta nostrum etiam calculum 34'J; apparere autem apud Solem non potuit major quam 28'. Quam limitationem a nemine antea animadversam cognovi, sed in aliquot Solis observationibus, cum tam a siiperiore quam inferiore parte tegeretur, sic me docuit experientia. Tuum erit, quid in his & similibus compertum habeas mihi etiam aperire, atque inposte- rum jucundam inter nos de rebus astronomicis collationem, quam & ego non invite admittam, exercere. Ubi rescripseris, effice ut literx quocunque tandem viarum ductu, sive per Nonberg am> f ive aliquam aliam celebrem Germania; urbem Ham- burgum perferantur, in hospitium
Epistola XIL
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI REPLERO.
A Ccepi heri literas tuas, cum ro- 1598. <CY tufis (ex parte confractis pro-' pterea quod negligentius compa-^f^‘ ctae fuerunt) ad designandum animi suo loca tui intentum in fabricando operes^** Astronomico. Quamquam sane propter temporis brevitatem omnia & singulacursoria lectione plene percipere non potui, institutum tamen tuum mihi admodum placet. Deus largiatur felicissimum fuccestum.
Ego jam postquam diligentius relegero & omnia sufficienter pensitavero ( ut si quaesitus fuero, respondere possim) curabo ad Illusirissimum Principem transferri. Maluissem autem utrumque tuum scriptum, Germanicum & Latinum ( praeter epistolam ad me datam, quae etiam privata , quL inter nos mutuo sunt, continet ) non mihi inseripta este, sed vel indefinite, tanquam ad quemvis lectorem vel ad ipsum Principem fuisse directa. Nam quae in prooemio De- fenßo propofiti tui est, qua Exempla ve-* ter a mihi recitas (verba tua siint : In memoriam Tibi, Praoeptor hono-, rande, saltem revocabo Exempla ■ antiquissima similium mathematicarum inventionum, & quanta mentem inventorum suorum imbuerint laetitia, ut eo magis proposito meo sua constet innocentia) Hac verba mihi dicuntur, quasi tibi contrarius fuissem, ideoque tui propositi mihi rationes fuissent reddenda;. Cum tamen haec eadem exempla ego ante noverim , tuumque hoc inventum nunc aliquoties Illustrissimo Principi de optima npta commendaverim,
& situ languere voluisses, mihi incubuisset.

EPISTOLAE
1598. buisset, ut ego hisce exemplis te revocarem. Sed ad tertium, nimirum velPrincipem (cujus clementia & benevolentia ambitur, ut difficultate & sumptibus Celsitudo Ipsius non offensa, hoc opus perficiendum curare dignetur) vel in genere ad Lectorem, ut & ipse licet primo intuitu non in- telligat, oblectationem in eo quadrat, defensio hxc dirigenda fuisset. Non hoc improbarem, nisi tuee ipsius hx - literte, mihi inscripta (loquor de iis, quX ad opus hoc Astronomicum pertinent) ad Illustrissimum Principem mittendas estent. Videbo tamen, si verba illa vel mutare vel obli- terare possim, ne Ceis ipsius existimet, me aliud ipsi, contrarium tibi scripsiste, unde metuendum esset, ne totum hoc tuum inventum & opus apud Ceis ipsius vilescat. Alioqui modus & forma ejus tui scripti vehementer placet, est enim valde eruditum scriptum, quod procul dubio & Principi & Consiliariis harum rerum intelligentibus gratum erit. Numeros rotularum, earumque periodos nondum examinavi, temporis brevitate excluliis , praesertim quoniam nondiyn omnia plene percipio. Videntur tamen nonnulli numeri dentium nimis magni, nimirum ultra c c & c c c. Hos Lgre capiet rota adeo exilis & verendum est, ut sint diuturni. Meo igitur judicio prastaret superimpositio; nam nihil referret pro una duas fieri rotas. De Canone in 6000 annos, ut fis sollicitus, opus non est. Imo nec de annis c, quia sufficit singulas tardiorum periodos metiri & cum eis velociorum crasso modo compa- Automati rare. Nam in his thesauri natura eeet f s . nequaquam explicari possunt. Suffi- een m. ^j^^modi opera intra XXX annos non sensibiliter errare & quid tum, etsi Saturnus post duas periodos hoc est, post lx annos uno atque altero gradu, vel etiam 3. gradibus aberret? Certe pauca vidi instrumenta hujusmodi ( imo nullum ) quibus Solis
motus annuus ultra 365 gradus , ha- 1598. beat etiam quadrantem diei. Ego certe plurimo labore tandem ejusmodi numeros, qui etiam quadrantem illum habeant, invenire potui.
Nec tamen illa organa Uranicapro- pterea parvi fiunt. Metuo au£em, ne istse objectiones & difficultates, quas in scripto tuo multas tibi ipsi objicis (quL tamen in rei veritate tuto, simpliciter contemni, prateriri & silentio abscondi potuissent, siquidem pleraque multo leviores sunt, quam quas difficilem faciant hujus operis autoritatem) a nonnullis sciolis veluti enormes exorbitationes accipiantur, atque apud Principem exagitentur, de quibus tamen illi ipsi, nisi hoc modo admoniti fuissent, nunquam cogitare potuissent. Mihi certe aliquando in alio quodam casu similiter accidit, ubi ego, ceu turdus mihi ipsi prope malum (ut dicitur) cacavi; objectiones enim quasdam , qme mihi opponi potuissent, apud quendam privatum dilui, is ipse post publice, me absente, iisdem me supra modum exagitavit, cum tamen si ego ante tacuissem, is nihil quicquarp adversus me habuisiet, quo hostilem suum animum explere, suamque me calumniis premendi (non tamen opprimendi, quia res melius quam volebat successit) libidinem satiare potuisset.
Nunc ad alia. Calamitatem domesticam te eandem, quam me expertum, ex animo condoleo. Ah quam miseram ducere oportet vitam ! Quibus nos beare videtur Natura, ea denuo eripit! Quas singulares a Deo benedictiones nos accepisse putamus, eas ipse perquam sepe vix monstratas rursus adimit!
Sed ro vocare me necesse habeo & dicere: Dominus dedit, Dominus abstulit,sit nomen Domini benedictum.
Is clementer ab aliis calamitatibus
nos protegat, Arnen.
De calculo Eclipsis, quid corri- Calculus
gendum

- 598 -
Modus inveniendi eccentr'ui- tatem.
Quaflio
Chronologie*.
AD JOANNEiV
gendum putem, certus esse non possum. Computavi eam ex observatione quam certa quidem ea, propter nubilum coelum haberi potuit. Ideo mirum etiam non est, siquidem calculus nonnihil deficiat. Plura de his jam cogitandi & scribendi me & brevitas temporis, & occupationes impediunt, praesertim Examen Candidatorum. Ubi inter nos sic convenit, ut huic labori a quinta matutina usque ad quintam vespertinam incumbere teneamur. Candidatos Magisterii habemus xxxvi.
De alio eccentricitatis inveniendae modo ego profecto scribere nescio, alium ego non habeo, nam qui ex magnitudine Solis apparenti desumi posset, nimis lubricus est, quia ejus magnitudo non in minutis tantum primis, sed exactissime etiam in secundis exploranda esset.
Chronologica quaritio, quam superioribus literis movi, mihi multum facessit negotii , meque non raro ab aliis necestäriis abstrahit. Placet mihi etiam iste Planetarum positus, de quo tu scribis, quadrante sc. anni ante id principium, quod in libello tuo habes. Certe ©, 2, K, % & inveniuntur in locis fatis commodis, ex. gr. © (juxta calculum Prutenicum ) in 29 0 tJor.lj 2°v. 21.28°X. o 71 24®x, juxta medios motus , hoc est ad Solem medium. Anomalia tamen 2 remotior videtur, videl. 5 13 0 hoc est 47 gradibus ante Apogäum, sed ea negligi posset. Ita ¥ Anom. Commutat, o', 40°. Mercurii vero aptissima scilicet 2,58°. Verum mese rationes Chronologien eis consentire non possunt, pro- pterea quod a communi Chrono- logorum sententia recedo, inprimis in numero annorum 480. I. Regum XI. quem ego, autoritate libri Judicum, fecundum literam nequaquam inteliig ere possum. Sed ego ab ingressu populi Israelitici in terram sanctam (post finitos 40, vel potius 395 annos morn in deserto)
KEPLERUM. 25
numerandos censeo, ad 20 annum 1 Samuelis finitum I. Samuel, vii annos 490, hoc est 10 Jubibeos, & totidem ad captivitatem Babylonicam , atque ab ea 606 ad initium usuale annorum Christi. Retro autem numero annos 430 ad Abraha- mo primum factam promissionem, inde ad Diluvium 367s atque inde ad creationem 1656. Horum numerorum nullus, prLter hunc pen- ultimum mutationem ferre potest. Sed quomodo mutem etiam certo videre non possum.
Alii Chronolog!, ii quidem qui rectissime se numerare existimant, numerant a creatione ad diluvium 1 656 annos, inde ad promissionem Abrahce ut plurimum 367, ad egressum ex iEgypto 430 Exod. xii., ad templum Salomonis 480, ad captivitatem Babylonicam 427, post ad Christum 606. Verum hoc postremo discrepant alii, qui annos pauciores faciunt, quia Nabopallastä- rum Ptolemsei (cujus annum quintum Libr. V. cap. xiv. allegat) volunt non esse Nabucadnezarum Magnum, sed ejus Patrem. Decedunt ergo anni fere 19. Quare etiam horum numeratio ad numerum tuorum annorum pertingere potest. Ego vero tuum illum annum libro tuo notatum & jam quadrante anni auctum longe supero: quia plures annos ab egressu ad templum Salomonis habeo, quam 480. Nam prasterquam quod hic numerus annos servitutis cum annis quietis in libro Judicum confundit, etiam annos gubernationis Josuse & Seniorum post eum nimis abbreviat, contra manifestissimum textum Josux ultimi vers xxxi. & Jud. II. vers vii. attamen nihilominus ad eum annum, quem superioribus literis notavi, pertingere non possum. In summa, oportet ut calculus Astronomicus cum calculo temporum ex sacra historia connexus permaneat, & una procedant.
D Cum

2.6
EPISTOLA.
1598. Cum D. Hafenressero nihil incipio, quod noxium esse possit, multa minatus est, quanquam jocose, sed res integra hactenus mansit, jocose respondi, quia ad rem seriam nunquam deventum fuit. Postre- Tjebo fy-mo a Nobilissimo Domino Tycho- potbesm ne B ra h e literas accepi, quibus suam fiZt, e ' sententiam mordicus defendit. Humanissime ad me scripsit, quarum copias misissem, sed describendi tempus non fuit. Sed prima quaque occasione proxima mittam. In iis sunt non pauca notatu non indigna. Verum etsi ea non parum me moveant, proportio tamen tua corporum coelestium, cum quinque regularibus corporibus me multo magis movet. Addidit etiam copias tuarum ad ipsum scriptarum literarum, & sui ad te responsi, quo etiam non pauca notatu dignissima sunt. Porro quod proterite non possum de Urso illo quT scribit. Intelligo Urium istum librum quendam, quote- terrimis scommatis Tychonem infectatur, edidisse, cui epistolam aliquam tuam prasixit, in qua praeclarissimis elogiis ipium ornes. Verum ego librum illum non vidi, nec etiam talem a te epistolam scriptam esse credere possum. (1) Melini Nosti enim quodnam de isto homi- juduium ne sit meum judicium. Qua; in luo lyfbmis libello edidit, sua non sunt, nec et- adverfa- iam ea ipsa intelligit, ita ut quL bo- m ' na sunt in eo, ipse falsis verbis proponat. Multa a Tychone habet & pro suis venditat, qua; inTychonis libro tibi monstravi. Triangulorum ipsius doctrina nihil memorabile habet, quod non alibi melius scriptum extet. Qua; vero in ea observatu digna sunt, ipse non intelligit, ideo salse & inepte proponit. Mirum ergo mihi videretur, si a te super astra sic eveheretur. Dignus itaque esset, ut contra ipsum te purgares, quod tua humanitate tantopere abutitur. Quia vere non credo, te
istiusmodi ornamentis ipsum fuisse 1598. dignatum. Sed abrumpere calamum necesse habeo. Vale optime. Actum velocissimo calamo inter occupationes. Totum collegium nostrum te amanter resalutat. Dominus Crusius jussit addi, se agnoscere, quod aureum dentem male interpretatus sit de Sigismundo Transyl- vano, sed se existimare id effectum suum in ejus successore habiturum. d, IV. Jlil. CIO ID XCVIII.
Epistola XIII.
MICHAEL MAESTLINUS JOANMI KEPLERO.
Nnum hunc Deus Optimus 1 599 * Maximus largiatur nobis felicem & prosperum,quo nos ab imminentibus malis clementer custodiat. De gratia ipsius fumus quidem certi, sed quomodo eam dilpenlet, videmus. Iratum enim vultum Deus siepe simulat , & ingentes calamitates nobis objicit, at clementissimus ipse Pater, gloriose nos inde liberat. Ipsum ergo oremus, ut si quid adversi nobis immittere velit, ea sic mitigare dignetur, ne sub eorum mole vel gravitate pressi, vel diuturnitate defatigati succumbamus, sed ad felicem eventum eadem brevi perducat.
Literas tuas heri, postquam vesperi ex collegio reversus sum (inscripsimus nomina Magistrandorum, quorum numero tantum VII dederunt sua nomina,)accepi.In fine earum (eas propter negocia non consestim perlegere & absolvere potui) invenio quod consilium rerum tuarum a Collegio nostro & inprimis a Domino D. Hafenreffero petis. Quam petitionem hodie mane, cum haberetur Senatus, proponere iis volui, sed pluribus obstantibus occupationibus , quibus prassertim Dominus D. HafenrefFerus detinebatur, nihil agere potui. Agebatur enim in prassentia Commsiläriorum IUustris-
(1) Qnomodo Kcplerus se excuset vide epistola ad Tychpnemi secunda.

AD JOANMEM KEPLERUM. 27
1 599 * Emi Principis, de Domino D. Hun- Heerbran- n j 0 j n locum Domini D. Heer-
cellarius orandi, qui Lancellariatui resigna- vit, substituendo, quem etiam fpe- $*' ramus ad festum Divi Georgii certo ad nos reversurum. Differenda igitur mihi suitliterarum monstratio usque post meridiem, siquidem etiam iis, quibus cum tum conferebam, videbatur, tabellarium quoque dimidio hoc die, ultra quam propositum ipsi fuit, detinendum effe , donec, quid ex eorum animis respondendum esset, cognoscerem. Ibi igitur, quL supra scripsi, in man- / datis accepi. Mirabilem video priorum literarum mearum fortunam in itinere, quemadmodum Tabellarius > Jacobus superioribus mensibus mihi quoque exposuit. Verum res bene habet, siquidem vel tandem tradita fuerunt. Mense Octobri nullas ad te scripsi literas. Is enim, per quem ad te missurus eram, inscio me, discessit. Sed bene cecidit, siquidem ea: ad te perlata non fuistent, cum eum in Styriam non venisse scribas.
Literas tuas superiores, quas de Horologio ad opus Astronomicum addendo, una cum rotulis, dedisti ad me admodum prolixas, adhuc mecum retineo. Ratio est. Kretz- mayerus proterito mense apud nos fuit, cui literas monstravi earum que contenta coram Domino D. Hafen- ressero exposui. Sed video hominem ab hoc negotio plane abhorrere. Consuluerunt ergo omnes, mutationem nullam esse suscipiendam. Cumque me, ne Princeps offenderetur metuere dicerem: ille respondit, nihil ibi subesse periculi, sibi enim Principis animum sic cognitum esse, nisi coram oculis videat , aut hisce scriptis moneatur, Ipsius Celsitudinem non ulterius de eo quicquam esse moturam. Inpri- misvero, quod mihi quoque videbatur , sicut superioribus literis scripsi , immanem claviculorum vel.
denticulorum numerum dicebat ne- 1599-
n uam repraesentari posse. Paarn ergo fuit eorum consilio.
Et si, quod res est, denuo dicere velim , svasi id initio ultro , idem que adhut facerem. Sed nimis pretiosum opus est, antea autem dissuadere illud haud potui, quia putabant, ea universa a te jam ante optime fuisse, quomodo perfici possint, praemeditata.
Excusatio tua de priori scripto tuo ad me dato & sic adornato, apud me facillime locum habet, verum metuendum esset, ut apud alios, quibus hx ture rationes ignotas sunt (nec enim omnibus eas exponere possem) res aliter acciperetur. Sed res bene habet, quia illud scriptum propter causam dictam in aliorum manus non venit. Quod si vel Princeps rursus monuerit, vel tibi res aliter videatur, sat temporis erit, de negocio ultra cogitandi.
Mobilissimi Viri Domini Tycho- nis literas ad te nondum perlatas esse equidem miror. Earum ergo copias tibi mitto, quin & partem earum quL ad me datas sunt. Harum tamen priorem partem describendam non putavi, quia nihil singulare habent, nisi quod me hortatur ad rescribendum, sicut ante aliquot annos ollicitus fueram ; ac offert suam enevolentiam. Totus vero inha:- ret siiL hypothesi, quam mordicus tenet. Sed rationes dicit, se in tuis literis ad te datis exposuisse. Sperabat ergo omnino, me aliquando earum copias a te accepturum (nam earum copias initio, procul dubio quia tempore exclusus videbatur, mihi mittere non volebat.) In fine addit: quia Tabellarius illum diem Hamburgi praeter expectationem perseveraturus fuit: ideo se mihi literarum ad te datarum exemplar etiam communicare velle. Id igitur nisi factum fuisset, animadverto, quod ex penitus intercidissent. Memorabilia autem sunt» quL de suo D 2 Ecli-
1

28
EPISTOLA
1599. Eclipsium calculo scribit. Item que Dissertatio tua Chronologica mi- 15 99.
de apparente Lunari magnitudine hi lectu est jucundissima. Intelligo Magnitudo prassertim in Eclipsibus. Ea memi- enim quam diligenter pleraque loca, parens n isse potes me quoque advertisse, notatu digna legeris, & me quoque fenatio. *t7iprZs. non t ? ntum * n solaribus eclipsibus, de multis, que non adeo animad- tf ‘ sed etiam quando Luna stellam ali- verteram admones. Porro quod ei quam occultavit. non astipulor per omnia, rationes
In literis vero ad te datis, vides, audi. Pnecipuam recte scribis dif- quod nobis de usitata hactenus ficultatem park Chronologia Judi- Astronomia vix umbram relinquit, cum. Nam Regum historia intricata ut dicendum prope nobis sit, nobis quidem est, sed ut facile colligi pot- nihil de ea constare, quam unicum est, tempus ab extructioneTempli, hoc, quod in Astronomicis nihil ad ejusdem desolationem compte- sciamus. Verum utut sit, C.oper- henditur annis 427. Cui numero nicee hypotheses mihi per omnia astipulantur etiam anni Z90 apud melius arrident, nec dubito, quin, Hezechielem cap.IV. scilicet a divisi sua ratiocinia ad eas referret, ea ibi sione regni. Sed de annis 480 1 . Reg. inulto expeditiora essent. Puto au- VI. queritur. Etenim annus pro- tem, quemadmodum ex epistola ximus ante desolationem templi ipsius ad Peucerum data, colligo, so- (annus X. Zedechias) fuit non simium illud, quod terra in (acris literis plex Sabbatarius sedJubileus,Hierm. immota dici videtur, ipsum in eam xxxiv. Ibi enim de dimissione ge- sententiam deportaste, cui cum jam nerali seu universali servorum agitur, omnia superextruxit , valedicere que non in Sabbatario, sed in Jubi- Dt Tyeho- non potest, quia id magnam in re- Iseo fieri solebat. Nam servi alio- nis bypo- g no s uo Astronomico mutationem qui manu mittebantur anno suL pareret. Utinam vero de tua har- servitutis septimo, sive is Sabbata-
(tum.
lini.
monia ex quinque corporibus re- rius esset nec ne. Ergo hic alia ra- gularibus sumpta initio fuissem mo- tio fuit, scilicet qualis Jubilafi est. De-, nitus. Verum quoniam intelligo inde apud Hieremiam scribitur vox ipsum maturare publicationem, ma- Deror, que quoties in Sacra Scri-
f no cum desiderio eam expecto. ptura invenitur, Jubilaeum significat fibrum feri Ursi potius , quam Levit.xxv.Es.Lxi.Ezech.XLvi.de contra iv-veri hominis (quemadmodum Ty- qua voce consului etiam Hebreum ehomm. c j 1Q eum appdlat) ego quoque non nostrum, ( cui Deus felicem profe- vidi. Verum ex hac epistola Ty- ctum largiatur,) qui idem respondet, chonis videre tibi licet, anne verba Is annus ergo a primo ingressu po- tua agnoscas. Quod si plura tibi puli in terram Chanaan cum numero affinxit, ( quod ego profecto mihi xlix convenire debet. At 427 & 440 omnino persiiadeo) poteris nontan- (ablatis scilicet annis xl mora: inditum apud Tychonem te excusare lerto ex 480.) id est 867 per xlix dividuam ipsam ob causam ego quo- di non possunt. Ergo hic totalis nu- que hactenus responsum ad Tycho- merus corrigendus est. Quidam nem distuli, donec ex te certi quid Jubilaeos per l annos distribuunt, ea de re cognoscerem) sed etiam oc- sed male,verum nec sic convenit nu- casionem vel per literas vel alio mo- merus 867 annorum. Deinde novi, do id Urso exprobrandi, querere, quam varia sit distributio annorum Sed ibi consilio vel consultore puto Chronologie Judicum apud diverte non iridigere. Male feriatus cer- sos authores.. Videoque etiam apud te est homo iste verus Sc ferus Ur- te novam rationem. At nec ei con- sus. &c. sentio. Qusedam notabo. Annos xx.
I. Sam.

AD JOANNEM
1599 .1 Sam. VII. numeras a morte Eli, ad Arcam Hierosolymas deductam II. Sam. VL At hoc modo nimium abbreviabitur tempus Samuelis. Nam David non ante vn (si modo non xiv) annum regni fui Hierosolymas coepit, habitavit enim 6 \ in Hebron. Restant ergo xm anni. Sed Davidem multis annis persecutus est Saul, postquam ab ipso secundum annum regnante I. Sam. XIII. regnum auferendum scribitur I. Sam. XV. Existimantur apud .plerosque Chronologos anni x sed fingamus tantum vn annos, nam tot historiae persecutionis ejus, paucioribus annis compleri non potuerunt. Restant igitur fex anni, ablatoque uno vel duobus annis ab ejus inauguratione, Samueli non omnino quinque anni residui sunt, intra quos ipse propter senium, pluresque labores filios etiam populo praefecit, I. Sam. VIII.
& propter senectam ä populo officio submotus fuit. Quare illi xx anni I. Sam. VII. omnino videntur finiri in illa historia, quo ibi mox sequitur, quibus populus parum paruit Samueli, sed ibi post gloriosam liberationem ipsum Judicem constituerunt, cui muneri praefuit aliquot plures annos usque ad Saulum electum. Hinc ergo colligi possunt xl anni Samuelis & Saulis. Sic verisimile nequaquam est, quod Josua anno octavo post Mosen mortuus fit. „Sic enim Joseo XXIII:Revoluto autem MVLTO TEMPORE postquam pacem dederat Dominus Israeli (cessavit autem terra „a prsebis Je s XIV. post annum septimum,) & josua jam longovus&c, „esset. Atque post Josiiam Seniores vixerunt LÖNGO tempore Jud.II. quo pacifice quieverunt, quia servierunt Deo. Deinde cum vixerit cx annis, conveniebat eummorien- te Mose fuisse en annorum, &anno secundo ab egressu, quoniam mittebatur una cum exploratoribus, annorum lxiv. Itaque jam fuisset in
KEPLERUM. 29
numeratione populi prima emeri- 1599 tus miles, quandoquidem, ut putatur, sexagenarii erant emeriti. Pro- terea Josua Exod. XXXIII. in primo anno nominatur Puer vel Juvenis quo vox otatem juvenilem significat, ejus qui est in vigore itatis, in otate vere virili. Ergo non fuit sexagenarius, sed ut plurimum aliquot annos ultra xl annos superavit. Quae cotera fimt, discutere jam non possum. Censeo autem a captivitate Babylonica retro ad xx illum annum I. Sam. VII. numerandos esse annos 490. hoc est' x Jubilaeos. Atque inde ad ingresium in terram, seu ad initium occupatse terrae, videlicet in finem anni xl vivo adhuc Mose etiam annos 490. Igitur fuit annus is xx I. Sam. Vll. etiam Jubilous, cui congruit etiam character temporis,' scilicet solennis conventus populi seu comitia provincialia, cujusmodi quolibet anno septimo agebantur Deut. XXXL Vehementer autem mihi placet (quod profecto nunquam animadverti) summa annorum 480 quam monstras surgere ex numero annorum in Deuteronomio Josua Judicum & Regum libris ex- resle notatorum. Quod ais me alicu- i verba stricte sumere ut in libro Judicum alicubi ab iis recedere quemadmodum Exod. XII. Respondeo, utrumque fit, quando singularis causa sehest , sicut procedentibus vidisti. Verum juxta hunc meum calculum invenio a creato mundo ad usitatum annorum Christi initium,' annos 4079* hoc est initialis is annus incidit in annum 4080, quod initium procedit anno xvi egregius positus Astronomien? , qui initio creationis admodum commode deputari posse videbatur. Verum autem annum attingere non postum, quia numerus annorum a Christo ad captivitatem Babylonicam augeri non potest, annis labbaticis obstantibus & Nabopall assare Ptolemoi: quem omnino Nebucadnezarem D 3 magnum

/
jo EPISTOLA
1599. magnum 'puto (non Nebucadneza- de purgatione tua vehementer gra- 1599. rem primum , quanquam etiam de tulor. Spero ipsum Tychonem et- £ o rationes admodum probabiles iam omnino contentum fore. Ego jdari possunt.) Deinde a Captivita- eidem nondum relpondi, his duabus te ad occupatam a Mose & Josua caulis impeditus: Primo quia quid terram, anni similiter propter Jubi- pro te relpondendum esset, ignora- iLOS non admittunt mutationem, bam; expectandum ergo mihi suisse Post x l anni in deserto, & 430 Exod. censui, ut intelligerem, an illas lite- XII. ad Abrahamum, stcut & a ras ad Ferum agnosceres. Etenim Creato Orbe ad Diluvium, mutari omnino credo, Ferum illum non- recusant. A diluvio ad Abraha- nulla de suo eis affinxisse. Nunc mum intervallum videtur aliquot sa- autem spero, Tychonem hac tua, ut ne annis augeri posse. Sed violen- dixi, purgatione optime conten- tia quadam opus est, quod & ipsum tum fore. Altera causa est, quod est absurdum. Attamen xv numerus, ubi nam terrarum lit Tycho, incer- qui queritur, ibi non invenitur, tus sum. Hamburgi enim eum non Quare hoc numero contentus esse amplius esse, ad me, quanquam in- ^ volo. Tibi vero pro tua opera gra- certo nuncio , delatum fuit. Quin tias ago , qua tuas cogitationes, etiam ferebatur , ipsum aliquando quae me etiam de multis monent, superiore anno non procul hinc (sed quae prius oscitanter pr^teriveram, ubi, & quam procul, aut an a dextris mihi etiam communicasti. Sed si- vel sinistris, resciscere non potui) nem facere necesie habeo. Hora transiisse, quare quo mitterem lite- jam audita est undecima, propediem ras incertissimus fui. illucescet dies xn. hujus. Vale De ipsius Hypothesibus quX feri- Judicium Optime! Eleus te tuosque confer- bis,mihi vehementer placent,'Tu do- * f Ty ^ 0 , vet clementissime, ut possis munere ceri non terreri vis. Idem ego facien- tbeßbut. tuo optime perfungi, & illud a Deo dum judico. Istud Physicorum &
Kepltridd tibi concessum Talentum in uffim, Theologorum (nondico Physicae & bdesuo io- a d Gloriam Dei optime collocare. Theologiae) praqudicium ipsum in il- ‘pofe yT Actum Tubmg £ partim x 1. partim, ut l am sententiam pertraxit, ut T erram quentur in dixi, illucescente propediem die x 11. (minutissimum corpusculum,seu po- openbus Januarii, c 1 D 1 D x c IX. tius punctulum, &,sicut scripsi,si quid
Epistola XIV. puncto minus dari possit) retineat
MICHAEL M AE S T LIN U S immobilem, corpore tam vasto inte- JOANNI KEPLERO. rim mobili circumrapto. Necdu- 599- /^Hristum Dominum nostrum ar- bito, quin si tuum inventum prius, dentibus precibus oro, ut Ec- quam luas hypothefes publicavit, clesiae suae misereatur, & hisce turbu- vidisiet, aliud statuistet. Nunc sen- lentissimis temporibus, quum omnia tentiam mutare & quidem ad alte- ruinam minantur, clementer nobis rius (ne dicam se junioris) inventa, adsit, ne verbum ipsius nobis ause- forsan existimationi nonnihil dero- ratur. Certe, gare putabit. Verum ii dies diem candor &
Vespera nunc venit, nobiscum Chrifle docet: ■ si dsvUpai QpovUfeg <ro(pd)- amor ve ' maneto, repat eicrt ' cur non, qui leniores sii-XJL».
ibronolo- giat,
Extingui lucem nepatiare tuam. Confidamus in Deo, A interim faciamus, quL officii nostri partes requirunt.
Exemplar Epistola; ad Tycho-
mus, juniorum prodita eodem modo magnifaceremus, quo nos ab ipsis magnisieri cupimus. Habent illi a nobis non aspernanda: Recte: At etiam ipsis dona concessit magna
nem gratanter legi, mihique ac tibi Deus. Certe omnes artes & scientis

AD JOANNEM KEPLE11UM. zi
1 599- tis ad superiora aut suprema fastigia nequaquam per primos, sed per po- • steriores, qui inventis sua quoque dona, divinitus concessa, superad- diderunt, conscenderunt. Quantopere Copernicum sibi gratulaturum fuisse putabimus, st ipso vivo tua speculatio in lucem prodiisset? Quod autem ad rem ipsam: Me nec pcenitet nec pudet eorum, qure in prsfatione in Narrationem Rhetici pag. 89 . scripsi. Cui ergo tutius fidendum existimabimus. Recte er- „ go scribis, veni Tycho, & noli tardare , &c. „ Nec enim dubito, observationes ejus cum hac mundi di- „Ipositione multo melius concordaturas, quam cum ipsius sententia, „nisi quasdam ex hypothestum pras- „judicio varientur ab ipso.
Quod pro labore & sumptibus & inprimis pro hoc invento tuo maxima renumeratione dignissimo tibi nondum satisfactum est, doleo vehementer. Verum sic comparatum este videmus, ut quse laude sont dignissima ipernantur: quceque nullo pretio adasquari possunt, nullo etiam pretio digna putentur. Verum considas Domino Deo, qui tibi tuisque fideliter rependet, qua: alii vel ne- KepleriLi- gant, vel disserunt. Interim mira- beraüus vl p^tis tuam erga me liberalitatem, tudo in eamquemaximopere,tuique hono- pracepto- rificentissima addita mentione fatis rm ' prasdicare nequeo, quod tam egregium munus, roculum splendidissimum mihi misisti. Fateor certe, mea in te merita profecto nequaquam tanta esse, quanta tua erga me hoc poculo demonstrata gratitudo. Nam quas a me praestita sunt, ea ludens feci, amico animo erga amicum praestiti, aliam compensationem nec exoptavi, nec expectavi unquam, quam amicum animum, qualem erga me hactenus demonstrasti. Eo ego fui contentissimus. Quoniam vero jam istud superaddis, ego certe quo nomine pares agam gratias, non invenio. Verum Deum
tibi compensatorem exorabo, mu- 1599 ' nificentissimum nimirumRetributo- rem, qui videlicet tibi porro siia gratia adsit, & quas egregia in te cepit, feliciter perficere dignetur. Hac hebdomade prasterita, nimirum die Saturni ante Pascha VII. April, ex Leonberga huc ad me venit mater Materia tua, matrona vel vidua piissima, de ? kru rebus tuis, prassentiumque rerum statu valde solicita. Eam, quantum potui, consolatus sum, quia meliori loco, per gratiam Dei sint tuL res, quam ipsa vel sibi ipsi, vel ex aliorum perversa relatione imaginetur. Si- ' cut etiam longe aliter, quam res se habent, persuasa videbatur. Ea inter alia quasrebat de tuo, quod mihi debeas, debito. Ego quid subestet, 1 non intelligens, dixi quod verum est, Te mihi nihil debere, nec unquam sere alieno obstrictum fuiste dixi. Cumque mox instaret,indicavi, te nullo modo, quocunque accipiatur , mihi quicquam debere.
Etsi enim propter quasdam opellas, quae nullius apud me momenti sint, aliquid spolponderis, tamen icf apud meaaeo indebitum non cadere, ut eorum nec meminerim, nec propter interruptum opus meminis. se velim : nihilominus tamen te tuam fidem superabunde, & ultra quam par sit, redemisse, misso videlicet poculo & specioso & pretioso,' additis etiam fex Ferdinandicis pro operculo conficiendo. Me idcirco tuum, non autem te meum esse debitorem. Id mater Tua videbatur cum admiratione audire responsum, post enim confessa est, se in ea persuasione foisse, ac si tu mihi 200 Florenos deberes , atque se, propter dilatam solutionem, quam tuo nomine prostare debebat, male audituram esse. Ex quo animadvertere videbar, quasi ob alium aliquem finem istud ei persuaseris, quod si primitus subol- fecissem, eam persuasionem non omnino exemissem. Verum ego cseterarum rerum ignarus, quod verum

Z2. E P I S
1599. rum est, ingenue inculcavi. Istud ergo si tibi detrimento aliquo sit, non me, sed ipsam veritatem culpabis. Postea protulit candelabrum tibi mittendum atque quos mihi numeratura fuerat, pro diminuendo debito, mihi numeravit hos, quos inclusos invenies, quindecim flore- nos. Hos quindecim storenos libenter alia cum pecunia commutarem , quam tibi mitterem, vel Studioso cuidam exsolverem, cujus parentes eos tibi domi restituissent. Sed nec aliam prosecto monetam accepi, nec quicquam de studioso ejusmodi rescivi, ideo sicut accepi, ita tibi mitto. Tu te accepisse per occasionem ei significabis. Rogavi eam ut apud me permaneret diutius prosertim ad prandium. Sed maturavit reditum propter instans pascha, inauguravimus tamen poculum prout ipsa scilicet bibula est.
Eclipsis De Eclipsi, quo scribis nuperri-
un*. ma> nihil habeo, quod ego addam. Nihil observavi, nisi quod ipsa durante, aura vel aer, more solito nimium, veluti luna silente, obscurabatur. Coelum adeo apud nos nubilum fuit, ut per totam noctem nihil quicquam de corpdre ejus videre potuerim. Hoc malum mihi aliquoties seu potius multoties accidit, ut quo tempore maxime exopto coelum serenum, minime omnium serenum videam.
De Stutgardiano negotio video omnia quiescere & silere. Krotz- mayero multum negotii facessit Machina hydraulica artificiosa. Ubi sit Globus argenteus ignoro, forsan per literas frustra quadro, nisi occasione oblata ego ipse Stutgardiam veniens inquiram. Sed apud Krotz- mayerum illum inveniri credo. De alio enim argento proter hunc globum nihil mihi innotuit. Data occasione inquirere non intermittam. Hactenus enim post tuas mihi redditas literas id fieri non potuit. Descriptionem latinam una cum rotu-
: O L JE
lis, sicut petis, remitto. Una rotula 1599- quo contraductum ligni incisa fuit, in multa fragmenta fuit confracta, . cum eam primo accepissem. Sed consarcinavi eam iterum prout licuit.
An non minus confracta tibi reddi possit, valde dubito.
De Chronologica questione mi- hi jam multo minus satisfacis. Nam chroml °- litam 300. annorum Jephthes cum 480. conciliationem approbare non possum pluribus de causis. Etenim quod nonnullos in libro Judicum numeros suipectos habes, ut primos 40. & 80. si scilicet alter alteri inclusus esse debeat, aut pro 80. legendum 8,
R efp. certe eo prolabi non audeo. Si enim unum horum numerorum suspectum faciam,quare non etiam alterum? & quare hunc potius quam illum? Quod si omnino ita dicere liberet : mihi potius annorum 300. numerus fiet suspectus. Tu illos, ego hunc potius accusarem. Porro ego de his numeris hebraico linguae peritos consului, qui ad oculum monstrarunt mihi, hos numeros 40.
80. 300.480. &c. aliter verti non posse. Vides autem hunc 300. annorum numerum retineri nequaquam posse, nisi vel procedentes corrigantur,vel ipse generalius & crassius sumptus accipiatur. At priores corrigere durum mihi est : posterius admodum tutum mihi videtur, quasi diceret Jephthe ; Jam per 300 annos suimus in possessione quieta, hoc est; etsi annos quibus aliis fervi-* vimus, non annumerem, quamvis nec tum cum tributarii essemus ex eadem terra quisquam nos ejecerit, aut suorum majorum terram, jure belli ä nobis occupatam , repetiverit. Ita annorum posi^oo illos conciliationem, quo tibi omnino verisimilis videtur, ego multo minus admittere postum,videLSimsonem tempore Eli vixiste, eorumque vito finem in eundem prope annum incidisse. Hoc enim ardua est apud te conjectura, & prosecto magnum
postu-

AD JOANNEM KE PL ERUM. zz
1599. postularam. Simsonem sub Phili- stseorum jugo, & non ante natum jad.xiii esse, textus Jud.XIII. aperte indicat. Itaque illos xl annos Philistinorum cum morte Simsonis finiri, dubium non est. Cumque in eo liber Judicum numerare annos desinat, & Samuel quasi ex abrupto in Eli (suaque nativitate) incipiat, certe multo verisimilior conjectura est, Israe- litas post cladem Philistinorum sub mortem Simsonis libertati plenarie fuisse restitutos, occisis scilicet omnibus illorum principibus, qui in domo, quT corruit, congregati fuerunt. Ei ergo Eli Pontifex successit simul Judex. Dubitas de xl annis Judicatus Eli, & ad Pontificatum esse referendos pütas. Resp. Quam- diu Pontifex fuerit, incertum est: sed apertus textus eum xl annos Israe- t.sm.ir. lern judicasse (I. Sam. 1 v.) asserit. Verum nullus alius locus est, quo argui potest, quod duo Judices simul judicaverint, nisi post aristocratiam in monarchiam mutatam, Samuel & Saul simul profuerunt; ille ut Judex, hic ut Rex. Quod autem Eli non in libro Judicum recensetur, ratio manifesta est, quia scilicet sub ipso natus est Samuel, cujus historia ab illo principio suum habet initium. Sic etiam historia Josiio eidem libro promittitur. Ita nec tuum Pauli consensum admitto, Tgict pro rerga. Nam quod ad aliorum omnium Chronologorum consensum hic appellas, id non probo, quia iidem hunc Apostoli locum ex illo ipso projudicio sic corrigendum .42. xm. censent. Certe in omnibus grocis codicibus non rgiafedrETga legitur. Et id quoque in omnibus desideratur Chronologis, quod una cum hoc loco Pauli, etiam aliis non paucis libri Judicum numeris apertam vim inferunt, adeo ut alii ipsi JosuL tantum vn annos adjudicent, alii primam servitutem sub Josua factam impudentissime asserant. Maneo ergo adhuc in mea sententia, quce
commodam illorum 300 & 480 an- 1599' norum interpretationem admittit, simulque casteros .numeros omnes illibatos retinet, idque tanto magis, quod tam egregius contextus tam antecedentium quam consequentium temporum inde dependet. De Jubikeo subEzechianon dubito, ver- jubiUm ba enim apud Hieremiam xxxiv clara s u j> Eze * lunt, nec cauia apparet > quare d xxxif votione aliqua aut poenitentia moti extraordinarium jubilaram multo tempore intermistum agerent. Pro poenitentia demonstranda alia agere & aliis Deum cultibus celebrare poterant. Annus autem xx Samuelis (completus, hoc est xxi incipiens) habet conventum, at, ut putas, causa congregationis non juxta scribitur, bellum scilicet. Nam textus verba probe examinata, comitia praecessisse indicant. Philiströs autem (qui semper in armis fuerunt,
& intra duos tresve dies multa hominum millia in aciem producere potuerunt, sicut etiam Saul I. Sam.'
Xl. fecit,) ipsos ceu incautos, simulque congregatos obruere voluisse. .. .. i Censeo ergo ea fuisse comitia provincialia fecundum legem Deut. xxxi. adeoque Sabbatarium annum , XXXL eumque (ut ex numeratione aliorum colligitur) simul Jubilaram. Ergo eo posito, certus recursus ad primum ingressus populi in Terram annum patet. Aliud habeo, quod tibi scribendum censui. Dominus Praraeptor, & jam pro tempore Decanus Crusius Commentarium inanmw Homerum conscribit, vel prope c **$*
^ r } r s t Commen ■
conscripsit. Is nuper me compel- uriustn lavit ut conventus & concilia atque fcc consilia Deorum apud Homerum examinarem, se enim omnino existimare, Poetam ibi faustos aut infaustos siderum positus denotare. Quos si invenirem se quoque libro illi in-* scribere velle. Respondi me Astrolo- gum non esse, sed ea de re te con-^f * sulere velle. Placuit ei responsum: excoluit. Te ergo rogat, ut si quid invenire- E pos-

e'*“
34
EPISTOLA
Ab
1599. possis, ad ipsum scribas, promittit se tui in Commentariis de ea re honorificam mentionem facere velle. Certe non alienum puto a veritate Dominum Crufium sentire, sed Homerum procul dubio per contraria Deorum suffragia malignos aspectus, & similia denotare voluisse. Nam Astronomum ipsum fuiffe dubium non est, sicut Achilles Statius in Prolegomenis in Aratum asserit: „Magnus quidem ipse Poeta de re- ,-bus magnis scripsit, nihilominus „tamen subinde res mathematicas „inspersit. Idem ibidem dicit: fiap-
TUpSffl K pöLTYjS KOI Attioov 6 7rÄl<?0v{- jojs , ort d<?povQ(LQs''OfjLt}po?» Sed finem faciam. Salutant te omnes Collegse mei amanter, omniaque fausta precantur. Calamo rapidissimo dabis veniam. D. xii. Aprilis CIO io xcix.
Epistola XV.
MICHAEL MAESTLIMUS JOANNI KEPLERO.
4599 ' /^VUid quteso de nostro Mercurio 'X sentiendum putas ? Spinam ne calcavit, an laborat podagra ? Ego a te responsum expectabam. Sed ex tabellario intelligo, te meas literas priores nondum accepisse, nec ante has accepturum. Commendavi eas, cum reliqua sarcina, nostro Tubin- gensi Auriga, ut Limam commodo tempore deportaret. Verum en vel malesidum, vel nimis oscitanter v aberrantem siue oberrantem Mercurium ! To propter unumquodque tale defertur Vlmam, sed ipsum to tale, una cum sarcina hic relinquitur; quod tamen mihi ante hesternum diem ignotum fuit. Sed quid dicam ? Nihil defuit sedula; procurationi nostri Tabellarii Jacobi Schillingu; nihil etiam meae folici- tudini, sed Tubingensis auriga; ne- gli gentis totum id imputandum est, quam etiam eidem non absque stomacho , ubi reversus fuerit (jam
enim abest) exprobrabo. 1 Tuum 1599* nunc est, a;quo animo ista ferre, ca> tera in ipsis literis.
‘ Nuper Domini D. Hafenresseri conjux in thermis Zellenfibus, & Martini Crusii, Decani, conjux mortem obierunt. Status alioqui nostra; Schola; idem est. Vale optime. Actum Dominica 11 . pofi Trinitatis CIO ID XCIX.
Hac Hebdomada mihi nata est filiola, quam Dei benedictionem mihi clementer tributam te celare non potui, cujus primus in hunc Mundum aspectus hunc coeli, utinam felicem &a Deo benedictum, positum Fig. v. habuit. Tab - B *
Epistola XVI.
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI KEPLERO.
F Elicem annum Deus clementis- 160O. 1
simus nobis largiatur, ejusque asperrima initia geminet duplici gaudio & ad optatum finem perducat. Superioribus literis, Domine & amice longe charissime, magnum, mihique, qui politicus nullo modo sum , impossibile respondendi postulatum imposuisti, utinam tam promptus & paratus fuissem, vel adhuc essem, quam sum cupidus! Verum cum ego pro mea tenuitate quod responderem, apud me non invenirem, alios a quibus, edocerer, consulere necesse habui. At dum de eo laboro, interim tabellarius abierat. Porro ceteris jam omissis (quia sicut inter arma leges, ita in persecutione artes silent) D. D. Gerla- chii & Hafenresseri consilium fuit & adhuc est , ut per libellum supplicem Illustrissimum nostrum de regressu folicitares, forsan is de loco clementer prospiciet. Censent ii, instrumenti seu operis Mathematici? per quod Ejus Celsitudini innotuisti, fieri poste mentionem : de quo tamen tu cogitare poteris. (De eo opere huc usque nihil certi comperire
r
jj

i
AD JOANNEM KEPLERUM. 35
i< 5 oo. periri potui , nisi quod Aurifaber ille Stutgardianus, qui in Consistorio Ducali Alsessorem agit, nuper mihi retulit: quod Carolus Aurifaber pro opera sua ingens precium poposcerit. Sed censura;ejus quibusdam deputatis, inter quos &ipse, qui mihi retulit, fuit, aPriricipefuit commissa, qui precium illud fere ad dimidium contraxerunt) Hoc ergo est consilium quod mihi suppeditatum est. Vtinam autem pruden- tiores, & in rebus politicis intelli- gentiores, quam me consuluisses, quia vere infantiam hic meam agnosco. Frumenti precium apud nos est: medimnus plusminusque 5 flo- renis constat; urna vini 12.13. circiter florenis. De ceteris malo silere,quam inepte respondere: quia de victualibus rudioribus & vulgarioribus vix quicquamnovi, ne dum de lautioribus ; sic conducendarum sedium rationem plane ignoro. Hoc scio Principes quod propter V Principes,plures que & Baro. Barones & alios, qui hic degunt,
n demif tÜ. ma g lia fit plerorumque victualium bingenß penuria. Quare non est ut nonnul- fiudiorum i| s privatis aut toti scholL sive arca- g santl™ r ' notum conscientia:, ut scribis, consulam , sed mea infantia in hisce scribere non sinit, quse postulas. Obsecro ergo ut ea non offendaris, sed ista ab aliis, qui politici magis sunt, scire expetas. Interim turbulentissimum & tuum & inprimis Ecclesiarum vestrarum statum lugemus, & ardentissimis suspiriis deploramus, Deumque humilimis precibus fatigamus , ut vel tandem Mosen mittat, quandoquidem lateres supera- bunde duplicati sunt. Is etiam te tuamque familiam omnesque suos fideles clementer confervet, protegat & tueatur! Ipse in medio inimicorum fiiorum regnat, eorumque sanguinea consilia disturbat, &: quanquam interim justus patiatur, ipse tamen Dominus Deus in tribulationibus ei presto est. Cui laus, honos & gloria in omne avum!
Arnen! Vale feliciter, forti Dei pro- t< 5 oo. tectioni commendatus. Tubingad. xv Jan . cio io c.
Epistola XVII.
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI KEPLERO.
Tsi hactenus aliquot annis, Vir 1604. clarissime Domine & amice sincera fide honorande, ego in scribendo segnior fuerim, tui tamen animi perseverantia, pietas amorque candidus , quanquam ad eam gradus & honorum eminentiam fis evectus, unde me despicere,si velles, posses, non elanguerunt, sed firmis nituntur fulcris. Quam constantiam utique multis praedico. Verum qua: impedimenta literas meas hactenus interceperint,nolo recensere, nec me ultra excusare: hoc unico excepto, quod quL tibi Mathematico excellentissimo, condigne responderem, non habui. V. g. superioribus scriptis Eclipses observatas a me petiisti. Ego de iis, quas ego ipse observaverim , te loqui putabam. Ve- rum quam paucas illx sint, dolet, & ferme pudet me dicere, utpote qui multo tempore nullas observare potui , cceli nimirum adversitate, aeris- que pluviosi injuria prohibitus, adeo ut siepe ipsum deficiens luminare videre non licuerit. Interdum autem id, dum jam deficeret, emicabat sane, at conspectus ejus ad observationes Astronomicas nihil conducebat, &c. Nec novum aut insolitum hoc mihi est. Quia hoc infortunio mea Vrania valde vehementer etiam in casteris premitur, ut tempore specialis alicujus observationis tristem aeris intemperiem experiri necesse habeat. Malui ergo nihil, quam prope nihil scribere aut respondere.
Jam vero in Opticis tuis alias plures aliorum quoque seculorum eclipses, etiam non astronomice observatas , a te citari video. Id si intellexissem ante, potuissem forsan ex E 2 Cata-

z6 E P I S
1604. Catalogo meo, in quem omnes quarumcunque ullibi mentionem lieri invenio, soli cite colligo, aliquas tuo ' instituto non incommode servientes , communicare. Sed quodnam opus molireris, ignorabam. Dein- de fateri cogor, tu nonnunquam sublimiora, quam quibus ingenium & eruditio mea satisfacere valent, quaerebas. Necessario ergo mihi obmutescendum fuit. Sed haec ha-* Kenus. Dabo posthac, volente Deo, Domine & amice sincerissime , operam, ut quod neglectum ost, ego quantum in me est, & esse potest, compensem. Quas scivero, respondebo : qux nesciam, in iis ignorantiam & inscitiam ingenue confitebor.
Etsi autem hac vice plenius mihi respondendum erat, rogo tamen & majorem in modum oro, praeteritis omissis etiam hoc brevius scriptum annumeres. Proxima alia occasione uberius promitto. Ne tamen jam nihil, scribam, h^c scribam. Optices tUT Astronomien apud me deposuit, ut voluisti, Domini M. Cellii filius, quinque exemplaria, nullis additis literis. Eorum unum in meum usum retinui, id absque tui offensa fieri considens. Nuper, quando cui caetera essent tradenda, intellexi, tria D. D. Besoldo exhibui. Quartum sat decenter ligari, idque tuo nomine, una cum tua Epistola per Rectorem Academia? Magnificum Dominum M. Geor- gium Burckhardum, Senatui Amplissimo offerri curavi. Id placuisse ex literis intelliges. Ego quoque pro mihi donato exemplari, ut & pro prognostico & Descriptione stelis no- Stellae Novas, summas tibi ago gra- v4t tias. De eo libro, meam quasi censuram, quam oblique petere videris, frustra expectas, sublimiora enim in eo continentur, quam de quibus ego judicium mihi sumere ausiffl- Ktfen Ego pleraque cum delectatione le- M go, tuamque insignem eruditionem
T O L M
& eruendae veritatis pertinax desi- 1604. derium , felicemque successum admiror & congratulor. Honorificentissima mei nominis facta crebrior mentio, singulare pietatis tuae testimonium est. Vereor tamen ne nimium mihi tribuas. Vtinam is essem, quem me praedicas. Ego vero meam curtam suppellectilem scio. Dominus Deus tibi vitam & vires clementer suppeditet, ut in- dies majora atque majora in usum Reip. Mathematicae utiliter & laudabiliter rimari & repandere, nobis- que communicare possis. De stel- steiu ty la Cygni ego quid sentiam, ha-« 2 ”'* ctenus profecto proferre ausus non fui, vehementer enim de ea dubium me tenent observationes. Eam sane a me singulariter annotatam, quia paulo incommodiore loco positam, non invenio. Attamen quo magis magisque anteacta apud me recolligo , tanto prosecto certius affirmare me posse puto, eam nequaquam novam, sed antiquam Stellam esse, nunquam non ante a me conspectam. Nec me movet, eam antiquitus Catalogo Stellarum non fuisse insertam. Hoc enim cum plurimis aliis commune habet. Duas stellae juxta canis minoris secundam satis illustres spectantur: Frontem Scorpii aliquot fatis clane antecedunt : Eques secundo plaustri equo adh^ret, seu quasi insidet: & innumeras alis sunt, quas miramur ab Hipparcho Ptolemaeo, & aliis praeteritas esse. Quid dicam de Capite Orionis ? Quas tres fatis conspicuas illi (res mira!) pro una nebulosa habent. Nec me movet, uod Nobilissimus Tycho p. m. in rogymnasmatis , ejus non meminit.
Nam ibidem etiam stelis priores 4, ut & alia? permulta, omittuntur.
Quin potius ejus perpetuitas subsc- quens, eademque magnitudo, (praesenti novL dissimilis) me in mea hac opinione confirmant. Certioribus tamen observationibus nihil
detra-

idoq.
Stellt Nova.
AD JOANNEM
detractum velim, quibus lubens cedam.
Praesens nova stella admiranda est. Eam xxix Septembris die S. Michaeli sacro, certus apud me sum* me non vidisse. Postea propter cce- lum obscurum frustra ad , 2*. & ^ respexi. Verum die vi Octob. (stylo veteri) eam claro coelo primum adesse animadverti. Memini sane die vel 111 vel iv. ejusdem eandem a me per nubes nonnihil grandiore lumine emicantem fuisse conspectam. Sed tum pro Jove, ibi nubibus aliis occultato, ä me fuit habita. Alibi tamen in hoc Ducatu, ubi coelum paulo erat magis serenum die 111 fuisse visam, certum est. Ex tuo autem scripto video, eam die x Octob. hoc est die xxx Septemb. primum illuxiste. Occidit heliace die ix Novemb. & heliace iterum prodiit die xiii Decemb. Id quidem non peculiari observatione fretus assero, iis enim diebus, quos serenos este maximopere desiderabam, aeris intemperies (mea; Uraniae pro more, in singularibus observationibus ut plurimum infesta) omnes stellas latere fecit. Sed id partim ex calculo deprehendi, partim ex observationibus dierum vii Novembris &xv Decembris juxta stella respectu Solis positum, evidenter colligere licuit.
Post ortum heliacum multum decrevisse animadvertitur. Qua; enim ante Jovem superabat, & cum ? certabat, ea nunc vix cum corde incertare videtur, Saturnum vix superat. Lumine tamen, ut ante, corusco & vehementissime scintillante , adhuc fulget, colorem quoque ad momenta prope singula variat, flava apparens, mox crocea, e vestigio purpurea & russa, ut plurimum (ex vaporibus paulo altius elevata) candida. Ut ante occasum heliacum
magnitudine e adem apparuit : ita
quam ex radiis prodiens diminutam monstrate coepit, hactenus invaria- _tam retinere videtur. Sed de ea
KEPLERUM. 37
jam fatis, unum quidpiam in ejus ob- 1 6 04. servatione ego adhuc desidero, ideo calamum abrumpo.
Gratulor vehementer & gaudeo,
Martis motum huc usque a te constrictum, teque ipsum prope debel- laste. Verum, qua; scribis, fateor me non omnino assequi posse, capite enim carere videntur. Vnde colligo, te antea quoque de eodem ad me scripsisse, & numerorum illorum, quorum hic meministi, originem adeoque fundamenta mihi indicasse. Verum quoniam illud scriptum mihi non redditum est, ideo hoc, qua; eis annectuntur, aegre percipio. In cLteris tuum consilium probo. Sed hisce vale optime;
Deus te, cum tuis clementer conservet, ut, quod agis, feliciter peragere possis! Actum Tubing&d.xxvm.
Januar, cio 10 civ.
T. T 4.
M. MICHAEL MAESTLINUS.
Inscriptio.
CL. Prostantissimoque Viro Dom. M. Joanni Keplero S. Cos Maj. Mathematico pe- ritissimo &c. Domino &
Amico suo perpetua fide colendo.
Pragajvi.
Epistola XVIII.
MICHAEL MASTLINUS JOANNI KEPLERO.
Portebat me, Vir clarissime, 1610. Domine & Amice singularis, prolixam dilationis epistolarum non apologiam nec excusationem, sed deprecationem promittere. Verum nete, qui meas literas desiderabas, nunc deprecationis lectione, taedio potius afficiam: Hoc tantum scribam nunc; Spero impedimenta, quo hucusque me remorata suerunt, nunc potissima parte este sublata. In posterum nou amplius
E 3 fiet.

38 E P I S
1610. fiet. Jam hac occasione hujus Mar- Martinus t ini Horcky, Viri, ut animadverti, in Honky. re b us Mathematicis & aliis literis non aspernandi, de Galiteo novorum Planetarum autore & inventore hLc scribam. Hic Martinus profecto me magna solicitudine liberavit. Egregie sane Tu in tuo scripto, (cujus exemplar a te mihi missum lectu jucundissimum est, pro quo etiam ingentes tibi ago gratias) GaKUus Galilamm deplumasti, videl. quod n°n tflpn- non ipse novi hujusPerspicilli primus spkiUorum fuerit Autor : quo d lple non primus in amor. Luna animadverterit impolitam superficiem, quod non primus mundo ostendat, plures in coelo stellas, quam quas hactenus in veterum scriptis annotatas habemus : & quse ctetera sunt. (In qua dissertatione pro honestissima etiam mei facta mentione tibi rursus gratias ago, non quas debeo , sed quas possum maximas) Unum restabat, quo adhuc exulta- An circum- re potuit I videlicet observatio ipsa IV joviales Planetarum novorum circa Jovem.
fiwvelit, Hanc clavam ipsi exterorum nemo ' ex manibus extorquere potest, quia hic nulla valent argumenta Theologica, Philosophica, Astronomica, Optica. Ea omnia poterat eludere. Nam Sacra Scriptura numerum planetarum nobis non prodidit, quin potius Dei sapientiam & potentiam immensam pnedicat, cujus nostra mens capax non sit. Philosophia nobis perfecte cognita non est, sed quocunque in ea nos convertimus, videmus nobis ex infinitis paucula este nota: & quotidie plura inveniri , quL antea erant incognita. Ma- themata quam sint inexhausta quis Mathematicorum ignorat? Exem- /rUime- pio fit unica Arithmetica Cossica, tiui ™ß t0 quam quadratam quidem utcunque f ‘n) ein- habemus cognitam: quidam eam in ventam cubicis etiam adoriuntur: sed ubi in Anaipsin, quadratis quadratorum, in sursoli- dis & aliis quantitatibus quT in infinitum assurgunt ? Certe ego in eo infinito quantitatum arithmetica-
T O L JE
rum campo existimo residere veram 1610. circuli quadraturam. Sed hLC pne- guadra- ter institutum. Astronomorum cir ‘
nullus hactenus hos quatuor plane - tu *' tas novit. At diceret Galilams; Instrumentum hoc eos observandi non habuerunt. Quid de Opticis ? Quicquid alius opposuisset, etiamsi longe perfectius confecisset perfoi- cillum, nullum tamen suo pnestasset. Horologium siium adeo accuratum esse praedicat, ut Sol citius errare possit, quam illud vitio laborare. Verum hic Martinus Horky nos hac solicitudine liberat. Qui deceptionem visus animadverterat, non in alio simili, sed in ipsius Galilei perfpicil- lo, ipsumque Autorem suo proprio gladio sic jugulavit, ut cum antea exemplaria Siderei Nuncii multa passimin Italia extarent, nunc nullum amplius (sicut refert) prostet venale. Idcirco ipsius Martini scri- tum ( Peregrinationem inscribit) mi- i vehementer placet, loquor au- 1 tem de iis, quL in eo proprie ad rem faciunt, castera enim, quL in eo non pauca sunt, plane omista optarem.
Non enim dubito, quin ad illa cetera Galileo respondendi materia non sit defututa, adeo ut propter copiam eorum principalem quL- stionis statum sit magno silentio praeteriturus. Sed dies dabit, quid responsurus sit. Verum spero, te quoque contra eum mutum non futurum. Sed de his jam fatis. Proxime plura. Divina: protectioni te tuosque atque tua studia commendo.
Actum Tubinga festino calamo d. vir.
Sept. cio io cx.
Epistola XIX.
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI KEPLERO.
T Iteras tuas, Vir clarissime, Do- 1613.
mine & amice honorande, una cum optimi & humanissimi Juvenis, Benjamini tui, datas vi vel vn Feb. (proculdubio Stylo Novo) ego demum
/

AD JOANNEM KEPLERUM 39
16 13. mum die xxvi Martii Stylo V. accepi. Optarem eas temporius mihi fuisse traditas. Ad Domini Benja- mini (quem‘pium & doctum judico, tum ex ipsius Epistola, tum ex eo, quod in quartum nunc annum tibi a latere est, ideo ipsius amicitia mihi quoque grata est) epistolam prius respondebo. (Utriqvie haec mea una epistola si respondeat: sufficere puto, brevitati enim mihi studendum, & tempus, propter nuricii abitum mihi redimendum est.) Ex eis intelligo Typographum Basilien- sem Henric- Petri ÖpusRevolutio- Copermci nuui Orbium Ccelestium Copernici novaedi- nova editione emissurum, & ut de trisu. erratis m veteribus editionibus tollendis admoneatur, petere. Qua in re mea opera quoque quxritur. Quibus lectis siimmopere indolui, quod epistola illa mihi demum post festum eilet reddita. Quxsivi e vestigio occasionem Francofurtum ad ipsum Typographum scribendi & inquirendi, num illa editio jam sit absoluta ? Sed nemo amplius, qui eo prosicisceretur inveniri potuit, itaque omnis occasio jam tum erat prxcisa. Inde a reversis nostratibus mox Catalogum librorum editorum expetivi. Quia vero in eo nullam novam Operis Copernici editionem invenio, existimo eam prioribus illis jam elapsis Nundinis este suspensam. Igitur his diebus ipsi Sebastiano Henric-Petri scripsi, ut quomodo illa editio se habeat, & num admonitio de erratis adhuc locum inveniat, me certiorem facere velit. Responsum ab ipso expecto. Quod ad rem: superioribus annis, praesertim quando in fundamenta calculi Tabularum Prutenicarum inquirebam, diligenti lectione ego non pauca in libro Copernici errata partim typographica partim aliunde illata, animadverti, & in meo Exemplari (Norib. 1543 edito) fideliter correxi. Ea ego ut in nova editione etiam tollerentur maximo-
pere optarem. Etsi autem non du- 1613. bitem, quin & Tu, & Dominus Benjamin, multa ejusmodi fphalma- ta sustuleritis, quia tamen oculi sem- per plura quam oculus vident, & quo plures Operi manus suas admoverint, eo perfectius & plenius opus perficitur. Quxsivi etiam exTy- pographo, num etiam Narrationem Rhetici sit appositurus. Quod si sit: consilium subjeci, ne vel primam editionem vel priorem, qux aliquando eidem Copernico Basi lex excuso fuerat apposita, sequatur , eas enim , prasterquam quod Rheticus aliquoties schemata qux- dam alleget, qux tamen in utraque editione desiderantur, satis vitiosas esse. Monui autem ut eam imitetur , qux Tuo Prodromo est adjecta. Addidi instiper, quod Rei li- terarix, Matheseosque studiosis optime consultum judicem, si is ipse tuus Prodromus quoque adjungeretur, si modo id pace tua, & te permittente fieri possit. Huic mese censurx, ut Tu quoque consentias, ego nomine omnium Matheseos studiosorum te officiosissime & sedulo rogo & oro. Ea tamen editione nonnulla emendare , tollere vel addere pro libitu posses. Sed judicio tuo id relinquo.
Nunc ad tuam Epistolam. Intelligo, Vir clarissime, Domine & amice perpetuo honorande, te in examinando scripto D. Rossini laborare. Ego idem scriptum quidem habeo, sed, ut verum fatear, in eo hactenus aliis distractus non nisi obiter quxdam legi. Optima viri vo- miß* luntas est, sed anne omnia fatis pru- &»sim denter ? Sententiam quam semel animo concepit, mordicus retinet, g UU m. nec sufficienter rationes audit, eas- que prout fieri debebat, inter se non comparat. Horologium ejus semper bene se habet. Et quidem ego jam aliquandiu a studio Chronologico p. Geor- abstinui. Ratio : Nobilis Vir J hannes Georgius Heerwart, V. L cbronoh-
D.Can-^ w ™«

E P I S T O L JE.
l6iz. O. Cancellarius & Consiliarius Ba- varicus, Vir ut nobilis, ita humanissimus & doctissimus, luis superiori anno editis novs Chronologie Capitibus (quorum capitum aliquam partem mihi ante publicationem communicavit) me profecto dubium reddidit, & penitus perplexum. Is quinque paria Consulum, ex Catalogo Consulum Romanorum, atque sic quinque integros annos tollit, illosque Consules non pro ordinariis , sed suffectis agnoscit* Rationes affert admodum plausibiles & calculo Astronomico per Eclipsium calculum confirmatas. Annos olim usitatos finde non solares, sed quadrimestres argute probat, pro quibus omnes historici aslumplerint annos solares. Unde novennium tum usitatum est tantum triennium solare, cui congruit, reditus triennalis Nautarum Salomonis &Regis Hiram (cum suis proculdubio totius Maris Mediterranei complicibus ) cx opbir sive Ophir stve Peru. Vnde sequitur
Peeu. Urbis Rom# extructio, Belli Trojani Historia, Carthaginis aedificatio, multis annis posterior, quam vulgus Chronologorum censet. Sic transitus Xerxis in Europam in nostris Chronologiis charactere Astronomico, ingenti videlicet solari Eclipsi, destituitur. Buntingus eam repetit ex Vtopia vel ex Aethiopia. At Heerwarto illa egregie favet. Alia relinquo. Etsi autem non simpliciter omnia probem, ut: quod non Cyrus magnus, Cambysis pater, Judaeis captivitatem Babylonicam solverit, sed Cyrus Junior; is vero Cyrus Manassem abduxerit, & quae hujusmodi sunt; ita posteriorum ejus capitum stilus a stilo priorum omnino alienus videtur, & Je- suiticum admodum lapit: multa tamen sic simpliciter rejicere nequeo. Expecto igitur & qusro tempus, quo sub incudem illa & mea revocem. Quod si ipse vicerit (rationes ego audire soleo, & qua; meliores sunt prioribus, ut ut mihi plan- i6iz. sibiles fuerint visie, eas sequor) certe ingens mes Chronologia; pars concidet. Interea intra sacrum & saxum hsereo. Persuaseram mihi ipsi, mea omnia elfe longe certissima. Et quidem comparatione cum aliis, cum quibus iisdem principiis utor,' facta, ab illa mea sententia nondum deficerem. Atqui hic Cancellarius communia nostra fundamenta demolitur : ita ut a primis elementis mihi sit ordiendum. Quare, Clarissime Vir, ego inhaesum sententia, ut omnium primo hujus viri scriptum examinetur. Quod si recte sentit ( equidem in non paucis ipsum noninale sentire puto) frustra nos Helisieo opponimus, utpote, qui £que ac ille a vero tramite aberraremus, ille in sinistram, nos in dextram, vel forsan uterque vel in dextram vel sinistram declinantes, neuter vero rectam viam teneret. Quod meas meditationes tibi mitti cupis (siquidem coram conferre non datur ) non invitus sane consentirem.
Sed occasio commoda hactenus non fuit oblata, nec cuilibet eas concredere femper tutum est, praesertim si exemplar sit tantum unicum, quod casu amissum, restaurari non potest:
&si deinternuncii diligentia non fatis constet. Addo & hoc: Multa quidem hujus materia: consignavi, sed solide nihil adhuc conscripsi, sed ex omnibus illis, quse quasi memoris causa, ne elaberentur, congessi , colligerem qus colligenda forent; eo solo libello excepto, quem aliquando meis Auditoribus (videlicet Anno i6oz & de qua materia, vid. quod Christi verus natalis dies toto quadriennio cum quadrante usitatam Epocham antecedat, ego in publico actu, Promotione videlicet xvii Baccalaureorum, die xx 11 Septembris postridie Mat- thari ido 2 , publicam orationem habui,) dictavi, & tibi aliquando, cum hic esses, inficiendum dedi. Quibus

AD JOANNEM
1615. bus accedit, quod illte ipsie mea:meditationes , propter concusia & nimis quassata fundamenta, mihi valde vacillare videntur. Quare nihil earum publico, vel publicatum meo nomine cupio, priusquam vel victa: victoris dominium agnoscant, vel victoriam ipsa: reportent Veritati palma debetur. Idem foret meum Judicium, fi tuas meditationes legere mihi contingeret. Etsi enim nos inter nos in plerisque vel etiam in omnibus, rationes nostras secuti, consentiremus, alius tamen nos meliora doceret: ego certe non nostrum consensum, sed rationum certitudinem, pro veritatis norma acceptarem. Nunc quid de hac mea sententia sentias, scire expeto.
MmiU p) e maculis in Sole prodierunt solares. a jjq UOt: libelli, sed mihi tantum duorum facta est hactenus legendi co- ia, ut primi earum observatoris Fa- ricii, editi Witteb erga:: & prioris Libelli : Apellis post tabulam latentis. Cetera hactenus comparare non potui. Ego & me cum ?ilii hic, easdem crebro observavimus, partim per tubum opticum mane mox post ortum Solis, partim per radium illapsum. Omnium primo observavimus has in sole maculas die xx Maji 1612. cum in superiore obßrva- contignatione Templi eclipsis Solis »/Lft"/ initium expectaremus. Prassentes ris. ° a erant Dominus Hafenresserus, Dominus Sigwardus, Dominus Ziegle- rus & multi ex Studiosorum numero. Ibi duas liquido vidimus, quas ego eis primo monstravi, maculas paulo infra centrum, alteram ad dextram & alteram ad sinistram. Id sicut inexpectatum, ita gratum fuit spectaculum. Mihi, ut pace tua dicam, non quales in terra sunt nubes, sed perpetuata corpora videntur. Nam quod in matutinis observationibus cernitur, ab oriente oriuntur,
& in Solis horizontalem, aliquanto tamen borealem limbum incidunt,
KEPLERUM. 41
inde versus centrum assurgunt, indies 1 6 1 magis magisque elevata: Figuram retinent eandem & statis temporibus redeunt pari quidem forma, impari tamen distantia, ita ut motus earum videatur regularis, sed diversis quantitate diversus. Interdum unicam vidi, duas crebro, saepius plures, & per radium illapsum interdum x vel etiam xiv per totum corpus dispersas. Nec dubito, quin Memmm hinc Mercurii sub sole, velut nigri-Micantis cujusdam macula:, apparitio originem desumpserit. Ego certe diligenti observatione vidi aliquot harum macularum inferne in Solis oram ingressas, paulatim per aliquot dies ascendere, donec tandem ab ora Solis superiore eum relinquentes, evanescerent. Pene oblitus eram: Oram solis non perfecta cir- Soiisfigu- culari linea terminari liquido diver- rA sitatem tam per eadem, quam per diver fa peripicilla, observavimus, Vidimus enim pariter magnas eminentias & notabiles hiatus, quales in terra sunt montes & valles. Num ergo & solis corpus, rudis velut ter- . ra globus est ? Certe Lunam terra: esse simillimam, prout in disputatione probavi, hae nova: observationes non ad credendum invitant, sed ut certo asseram, cogunt. Sic ego eum nec in Naturam nec in creatorem Deum, injuriosum esse dicerem, qui cum veteribus philosophis (Plutarchus lib. II. de placitis Philosophorum Cap. xxxj dicat, Lunam, sicut Terram nostram, circumcirca inhabitari. Sicut huc allusi thesi xcvi. Dilp. De passionibus Planetarum, quo loco magis diserte loqui non licuit: sic tamen feri-" psi: Verisimillimum ergo, quod eas-" dem (scilicet irradiationes stella-" rum, quales sunt i, <?, □, A &c. aspe-" ctus errantium, item ortus & occasus tam errantium quam inerrantium stellarum , quos poeticos praesertim heliacos, vocamus) quoque sentiat, reliqua per notam&c. trän-,
F silien-

EPISTOLiE
42
1613. silienda fuerunt. Tubos perspicil-
lorum novorum opticos ego duos habeo fatis claros , sed per neutrum jovis& Jovis satellites, beut nec Saturni, Saturni conspicari pollum, nec hactenus mi- Jatc na. e j usmoc ji tu bus obtigit, qui hanc apparitionem mihi exhiberet. Mul- renus to minus Venerem velut Lunam
cornicula- corn i cu i atam , f lcut si mon Marius, U ' videre possum. Verum instrumenta illa stmt varia, visus quoque varius, nec cuivis contingit ex illis optima quaque sibi comparare. Magna potentia, ingens bonitas, inexhau- Tubi op- sta? divitis Dei, qui singulis seculis tia - sua bona & dona communicat; hoc autem visus adjumentum huic nostro seculo reservavit. Nec dubium, quin alia plura arcana in rerum natura sint recondita, qus tempus (dies enim diem docet) quoque revelabit. His te tuosque omnes clementi divins protectioni commendo. Actum Tubing#. d.xxviu. Aprilis cididcxiii.
jjeimbar- Intelligo quod Illustris & Gene- dus jör- rosus Dominus Helmhardus Jörge- ***** rus, exemplar mearum Ephemeridum, & exemplar Cassarei Apiani, petat: Lubens gratificarer. Sed Ephemeridum mearum unum habeo exemplar, quo inde a prima editione utor. Ante pauculos annos ex bibliotheca Pastoris cujus- dam demortui, alterum redemi filio meo majori natu. Id sane admodum lacerum & oh negligentissi- mam custodiam atque non liberalem usum, misere foedatum erat. Id nonnihil restitutum filio meo tradidi, quem in Mathematis paulatim Tetras etiam informo. Cssareum unicum Astanus. ost, videlicet illud ipsum, quo ipse Petrus Apianus uti fuit solitus. Nullum aliud in meas manus devenit. Nam Vidua Phil. Apiani, ex occulta quadam contra me immeritum simulatione, omnia qus superfuerant exemplaria ante vendiderat, quam quicquam reliquorum librorum mihi inspiciendum concederet. Itaque etiam multi alii libri 1613, Mathematici, Historici & alii, quorum notitiam ipsa non habuit, quamque se habere putarat, hinc inde sunt distracti & miris modis dispersi, pauculos qui siiperfuerunt (res mira, hoc exemplar esse residuum, ) mihi sed nimis caro pretio vendidit.
Deus ipsi peccatum hoc condonet.
Hisce Vale.
Inscriptio.
Cl. & Excellentissimo Viro Domino Johanni keplerq Imp. Css Matthis, Ordinumque superioris Austris Mathematico prsstantissimo,
Domino & Amico suo honorando.
L INC IUM . 1 Epistola XX.
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI KEPLERO.
C Latissime Vir, Domine & Ami- 1613.
ce honorande , liters tus po- strems melius fatum, quam priores, ut & meum proximum responsum, tulerunt, datas enim a te die xxix.
Junii ego x 11 Julii accepi. Quid Co- Copem» pernicus Basilea? agat Ici re non pos- ” ova e ^ r sum, nondum enim ullum, quod de- uo * miror, responsum accepi. Obtuli Typographo erratorum meam consignationem , obtuli etiam exemplar, uod ex Apiani p. m. Bibliotheca lio meo redemeram, a me sicut & meum exemplar correctum, ex quo nova editio describeretur, nulla cum ipso facta pactione; nisi ut exemplar meum mihi restituat, quam pactionem tamen disertis verbis non expressi, eam reservaturus donec id exemplar exposcat. Quia autem Typographus nihil respondet, dubitare necesse habeo, an Epistola ipsi fuerit reddita, vel anne post festum, editione jam absoluta venerim. Ve- rendum itaque mihi est, ne ego pariter

AD JOANNEM
idi j, riter ac Ursinus Tuus vel noster operam & oleum perdiderimus. Qua; deRhetici Narratione, & tuo Prodromo adjungendo scripsi, eo animo factum non est, ut vel Typo- grapho non petenti obtrudantur, nec etiam ut Gruppenbachiani aliqua injuria molestentur. Sed quia noveram, Rhetici narrationem jam ante aliquot plures annos in editione Basiliensi fuisse appositam, qua tamen editione nihil erratorum prima; editionis (quibus ea plurimis, contra Rhetici mentem scatet)fuisse emendatum: facile autem conjicere postum , Typographum eandem Narrationem, utpote qua; ad obscuriora in Copernico loca melius intelligenda plurimum conducit, haud dubie denuo appositurum este. Idcirco promonere volui, ut eam correctius ederet, descriptam ex correcto exemplari, quorum cum nullum aliud sciam, quam quod Prodromo tuo adjunctum est, suasi ut illo uteretur. Atque eadem occasione tui illius Prodromi facta mentione, existimavi, non absonum fore , si idem adderetur, praesertim propter divinam (recte me dicere censeo,Divinam) quinque Corporum Regularium cum orbibus sive systemate Coelestium Corporum Harmoniam, quam, quoties in eam speculationem descendo, cum veneratione Divina; sapientia: demirari satis non postum. Verum quia tibi de Prodromo aliud videtur, ego ex causis a te allatis facile etiam subscribo. Opus enim redderetur nimis prolixum, & in majorem molem excresceret. Sed de Rhetici Narratione res in potestate nostra libere sita non est. Addita & edita jam olim fuit Basilese cum Copernico , eandem ut Typographus repetat, penes ipsum est. Consultius tamen esset, si ea Narratio emacu- latior quam olim ederetur. Alio- qui in Gruppenbachianos (quod obiter scribo) nulla injuria metuen-
KE P L ERUM, 43
da fuisset. Res eorummalehabent, 1613, (Philippum dico, cum conjuge, qui cum minorennibus liberis solus iii- perest & ob vivendi rationem minus laudabilem jure civitatis Academica; relevatusest, &c.) T ypogra- phia de statu suo dejecta est. Ipse Philippus Gmppenbachius cum conjuge (cum qua aliquandiu non cohabitavit vel cohabitare potuit) discessit Schorndorfsium, Quid jam agant, nescio. Sed ha;c ut dixi, obiter.
De Rosliniano tuo scripto miror Kepim A ego fatum, sperarem tamen fore ut s cri P tim in tuto esset. Nisi quod locus ubi^”^ /; , excudendum foret, mihi suspectus est. Ego ut Argentorati imprimeretur non consuluissem, D, Ro: limis nimis illic notus est, ideo ejus fautores facili occasione remotam interponere potuissent. Fortius ergo ut urgeas vel editionem vel restitutionem tui scripti, opus est. Vir est cordatus, fca primo concepta opinionis nimis tenax, ideo ut fe evolvat undique quascunque rationes colligit; Pradlaret ipsiim meliora admittere. De Chronologi- co nostro studio tu me nonnihil erigis. Catalogum veterum Chro- nicorum errorum Herwardus indi-£“ s cbr0 '
^ nicorum
cat, quem virum etiam propter m- £rrormn% gentes labores & industriam miror & veneror , praesertim cum sit sincerus & in doctos benevolus, quod ex humanissima compellatione, cum hac transiret, & ex epistolis benevolentia plenis ad me datis intelli- go. Verum etsi nondum omnia ejus simpliciter probem, magna tamen meorum numerorum chronicorum pars nondum erecta est, ptL- sertim eorum, de quibus proxima epistola scripsi. Argumenta ipsius valida sunt, & multum apud me ponderis habent. Cmtera prasser- tim qua; capitibus posterioribus sunt, mihi parum obstarent. Quod etiam ipsi in meo ad ipsom responso significavi, posteriora capita non F 2 ab

44 E P 1 S '
161 3. ab ipso, led ab alio nescio quo compilata’ videri, stilum certe priorum 'capitum non sapere, sed de his alibi.
MtuuUso* De maculis in Sole magis magis- lam. q U e turbor. Multum me movet, quod scribis de divisione unius in plures & coälitione plurium in unam. Hac ipsa hora cum observarem Solem orientem, vidi has maculas , si- Fig.vi. cut hic exträ vides cujusmodi nun- Tab. b. quam ante. Et ora Solis propemo- dum circumcirca eminentias & hiatus habet, ist recht zerkerfft. hujusmodi antehac non solus ego, sed & alii mecum pari modo eadem limbi parte similiter observarunt. Sed expedit fere, intermittere observationem harum macularum, quia ium his maculant visum. De Lunat inat- quaiius. qualitate quat scribis me magis confirmant, pra?sertim in iis quL in Disputatione scripsi, quod exterior luminis limbus referat nostrum aerem illuminatum, ipsum vero corpus lunare tam perfecte rotundum non sit. Edipsis /S- Eos montes in Eclipsi solari die xx ims ' Martii cidiocxii non animadverti. Eo quidem tum temporis cogitationes non intendi,contentus quod maculas illas in sole viderem, aliis - que spectatoribus monstrarem. Ita omnino existimo, quod § tempore Caroli Magni & nigricans illud Co- pernici & qui aliquando tibi videbatur Mercurius, fuerint ha? macu- \x. Sed de his alias. Certe multa in Natura sunt, de quibus nec nos, nec alii unquam cogitavimus. De libris petitis indagandis lubentissi- me laborarem, sed eos comparandi nulla spes mihi affulget. Hisce clementi protectioni divina? nos commendo. Salutem tibi scribere jubent Collega? facultatis nostra?, sicut etiam D. D. Faber. Vale cum ruis felicissime. Domino Benjam. Ursino nostro rogo meo nomine plurimam salutem dicere velis. Actum Tulingi 4 ,xx Julii St. V, cio pcxin.
' Ö L JE
Epistola X XI. r6iz,
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI KEPLERO.
Larissime & Excellentissime Vir, 16*14. Domine & amice honorande. Literas tuas sub dato xxiv Apr.St.
Nov. ego heri accepi. Ad quas breviter relpondere convenit. Quid Typographus Basiliensis agat, anne in editione Cop ernicispergat, nescio. Dedi ad ipsum literas superiori anno (quemadmodum tibi quoque significavit, ut puto mea Epistola) sed responsum nullum accepi. Dedi ad eundem alias literas his proxime proteritis Nundinis quibus idem quod ante repetii, si forsan priores ad eum delato non fuissent, has vero posteriores traditas esse non dubito. Sed nec jam re- - sponsum habeo. Quid causie subsit, nescio. Rhetici Narrationem editioni omnino adjungendam in- telligo tibi quoque consultum videri, sed Typographus omnino persuadendus est, ne eam ex priore olim Copernico Basilea? excuso addita editione desumat, ea enim nimis vitiose est & a mente Rhetici plurimum abest.
D. Röslinum audio iterum quid moliri, Viri boni voluntas laudanda, sed aberrat a semita veritatis, & primo concepto opinionis suo nimis est tenax, & ogre admodum sententiam mutat. Calvisium miror uid tentet : Scriptum ejus nonum vidi. Anne in tanta luce proditis solidis fundamentis lucem non videt ? vel anne ipse, qui magnum Chronologi Nomen & laudem consecutus sibi videtur, jam turpe sibi putat, de erroribus admoneri? Epistolam tuam in ipsum editam esse, ex Catalogo Nundinarum video, eam nondum vidi, laboro tamen ut brevi ex Argentorato habeam. Nodus Herwardi profecto arte opus habet ut solvatur, puto tamen A
ego

AD JÜANNEM KE PL ER UM
1614. ego sectione non opus esse, licet capita admodum smt recondita.
Gaiiki Galilaei scriptum , quod Italico Idiomate editum scribis, optarem fatim- Latine etiam prodiisse, praesertim fi in eo, ut dicis, omne tulerit punctum. Doleo autem mihi nullum ejusmodi perfectum Perspicillum' obtingere, quo vel unum, nedum omnes Jovis Satellites videre valeam. Sic etiam per neutrum meorum perspicillorum (duo enim habeo latis alioqui accurata.) Venerem corniculatam videre postum, licet nuper ante ejus occasum helia- cum, cado valde sereno, sedulo eam fuerim intuitus. Quid jam in ortu heliaco futurum stt nescio. Hactenus aeris inclementia obstitit. Ago gratias de admonitione observationum magis commodarum in Sole. Directo radio hactenus aliquoties fui usus, jfepius tamen Sol oriens nimia claritate observationem prohibuit. De Ora Solis incila magis magisque miror, cum prx- sertim eminentia; & hiatus per diversa instrumenta & a diversis personis mihi obtingant pariter se habere. Num igjtur vel vitri vel oculorum vitio id stat, non parum dubito.
Eciipfs De Eclipsi Lunae ego propter lum ' codum nimis nubilum prorsus nihil videre potui. Gratissima mihi fuisset ejus observatio , praesertim quod
E er eandem, ea quam anno 1590 ha- ui ( de qua in Disput, de Eclipst- bus, thef 55) repeti potuisset, Luna videlicet deficiente utrunque luminare supra horizontem. Optandum est, ut Deus largiatur sudum coelum die vn Octobris, qua Luna oriens eclipfabitur. Ea enim egregie illi in 1590 anno observatae respondere poterit. Etenim sicut haec in anno 1590 fuit matutina in occidente, ita illa in Octobri futura erit vespertina in oriente.
Kepieri Chronica tua seribis quidem te cbwia. mihi legenda, sed alia schedula postscripta, literis que inclusa, te tecum retinuiste quia Dominus D. Langjahr de ejus onere questus fuit. Et quidem quia heri literae tuse suerant traditae, Dominus D. Langjahr autem hodie iterum discedat, temporis brevitas lectionem eam omnino impedivisset. Non autem dubito, quin doctissime sint Chronica illa conscripta. Sed finem facio , Teque Clementissimi Domini Dei nostri protectioni una cum tuis commendo. Salutem plurimam renunciant Dominus D. Faber & Collegae mei. Tubing&d. xvu Maji c id id c x 1 v.
Excellentiae Tuae
addiBisßmus
M. M. M
Epistola XXII.
MICHAEL MAESTLINUS JOANNI KEPLERÖ.
octissime & clarissime Vir, Do- 1616. mine & amice pie Colende. Literas tuas sub dato v Sept. { procul dubio stilo Novo) ego heri accepi. Ad eas autem partim propter festinum T abellarii abitum, partim propter alias non paucas occupationes, & quia Tabellarius inex- pectato tempore advenit, nunc plene respondere non postum. Dabo autem operam, ut interea donec vel hic vel alius adveniat (quod in causa qua; forensis, ut intelligo, agitur, haud dubie non admodum post longum temporis intervallum fiet) is paratas literas inveniat. Problematis primam quaestionem facile solvi poste, scheda interposita indicabit. Qua; ei occasionem dederunt, ego prosecto non satis asiequi possum , ideo etiamsi de ea qusedani non incommode addere potuistem; quia tamen de principali scopo dubito , malui ea non addere, donec plenius informatus fuero.
Chronologica tua accepi, & avi- hepteri dus cum voluptate legi. Sunt ta- F 3 men *

4 6 EPISTOLA
1616. menineis nonnulla de quibus mo- leas (2.) Studiosum quendam, qui 1616, nere te volui. Ea vero a me qui- tibi adeste possit in opere calculi, dem in schedas conjecta stmt majo- quiris. Vtinam tibi satisfieri per ri parte > nondum autem descripta > nostros postet: Verum Extraneo- nec jam hac temporis angustia de- rum> (h. e. extra Illustre stipendiiim) scribi potuerunt. Sed proxima da- pauci sunt, & num aliquis eorum in ta occasione omnia simul mittam, calculo promptus fit, nescio. Qui Spero autem illas admonitiones tibi, in illustri stipendio degunt, plures cujus animi & mentis integritatem huic studio nonnisi coacti operam perspectam habeo, alioqui mea cen- dant. Ad gradum Magisterii tan- suras, licet ea tenuis sit, eam non tum adlpirant, ut conditiones aste- Kepkri H-submisisses, ingratas non fore. Epi- quantur. DominusStraussius apud pitome tomen Astronomie Copernicanete nos nuper die XI V mensis superioris ^■scö- adornare mihi placet. Verum cau- gradum Magisterii cum laude con- pcmicaw. te agendum puto, praesertim pro- secutus est. Tertius erat in ordine pter eos, qui pro. hypothesibus usi- inter xm Candidatos. Meritus tatis defendendis nimium laborant, quidem fuisset alterutrum ex priori- Sed eis haud difficile occurri potest, bus locis, sed parcendum ipsi fuit,
De Luna qme scribis, te omnes ejus partim propter majores sumptus varietates ad causas Physicas tradu- (quos duo primi, ut nosti, depone- xisse, hoc non plane intelligo. Exi- re debent) partim propter plures stimo.autem hic a causis Physicis ab- alios labores, qui iisdem duobus stinendum esse, & Astronomica primis, tanquam reliquorum quasi astronomice, per causas & hypo- ministris, in invitandis hospitibus, in theses astronomicas (1,) non physi- colligendis & exponendis sumpti- cas esse tractanda. Calculus enim bus omnibus, & observandis aliis fundamenta Astronomica ex Geo- ceremoniis &c. incumbunt, quT metria & Arithmetica, suis videlicet omnia ipsi tanquam peregrino & qui alis, postulat non conjecturas phy- nuperrime advenit, ignota fuissent, sicas , quae lectorem magis pertur- Sed illud compensatum fuit in loco bant, quam informant. Sed non Tertio, qui habetur alioqui, locus dubito, quin pro tua prudentia et- Eruditionis. Eclipsin proximam iam huic dubitationi occurrere va- LuuL Ipero te quoque observasse . Lllnx '
Coelum
(1) Astronomica hypothesis est, quicquid se praebet ad computanda loca planetarum. Kepl,
(r) Est mera fallacia aequivocationis in vocabulo Physica. Duabus ego de causis appello Hypotheses meas pbyßcas. Prima esthaec, quod quidam allerunt, omnes omnino Hypotheses Aslionomorurn eile mere fictitias, nec enim ullos este in ccelo Eccentricos aut Epicyclos ; quos posuit Ptolemaeus; nec Terram moveri, quod posuit Copernicus; sed accidere mira quadam ratione, ut talibus suppositis licet falsis, Astronomi vera inde computent loca Planetarum. .Ego vero affirmo, omnes Astronomos aliquid veri ponere, unum plus alio, & quo plura ponantur vera, quae Natura coeli pro suis agnoscit, hoc rectius pro- - cedere calculum. Itaque studeo talia lolum ponere, quae ipse non dubitem este vcrarealia & sic physica, intelligedeNatura non Elementorum, sed coeli. Et cum repudio Eccentricos perfectos, & Epicyclos; ideo repudio quia sunt merae positiones Geometricae, quorum simile aliquod corpusin coelo non est.
Altera caula, cur physicas dicam hypotheses meas, esthaec: Astronom! statuunt, motus Orbium coelestium (qui nulli sunt) esse aequabiles simpliciter; L haec ipsa quoque suppositio est ipsorum opinione phy- (ica, pertinens vel maxime ad Naturam coeli, ut illiconrendunt. Nec interim perpendunt, se ipsos etiam orbes nonnullos djversis principiis in unum compositis, movere inaequaliter. Cum ergo inaequabilis motus ex coelo non penitus auferatur per suppositionem Orbium; & cum sine orbium suppositione possit tradi Astronomia, computarique motus Planetarum, si motum illorum admittamus inaequa- _ lern, regulari tamen circuitu; ego probo hanc inaequalitatemmotus este consentaneam Naturae globorum
& sic physicam; probo insiiper exempla nobis in natura sublunari, inque motibus mechanicis soppe- tere hujus insqualitatis regularis, motuum ccelestium, 6r sic rursum physicam esse hanc inaequalitatem
regularem. Hinc facile respondeo Maestlino. Jubet acattfisphysicisabflinert. Scio quod non velitpro j / ^- '. re * neca , qua lupponimus argumentis astruamus, hoc enim fit in omnibus libellis astronomicis, nec
vult ut nihil veri ponamus, nihil consentaneum Naturae cceli, argueret enim Ptolemaeum A se ipium: sed metuit, ne perturbem lectorem conjecturis physicis, nec informem ad calculum. Ideo jubet astronomi» ca tractare astronomice. Id facio, doceo enim computare ex hypothelibtis motus.

AD JOANNEM KEPLERUM. 47
1616. Coelum apud nos fuit) purissimum. Quomodo eam observaverim scheda hxc indicabit. Calculum omnem adjungere non potui, haud gravarim eundem, fi velis, mittam proxime. Tu tuam observationem , obsecro, mihi quoque communicare digneris.
Heiißms Postremo hoc indicandum etiam
mlrstur P uto - Dominus D.Roslinus nuper obiit. Non ergo in Chronolog! cis odiose amplius facesset negotium. Vtinam in vera religione animam suam Christo commendaverit. Singularis enim in religione semper fuit, nulli propemodum certs addictus. Quid in extremis egerit nescio. Ut a Deo fuerit illuminatus opto. Arnen. Huic te, Tuosque & nos omnes commendo. Vale optime & feliciter. Tubinga festino Calamo die S.Matthsi xxi Sept.StN. CIO io cxvi.
jVLESTLINI ADDITAMENTUM I.
latere EF 100000 &IatereFD 9992.°, 16 16. cum angulo FDE no°, (composito videlicet ex FDC recto,& CDE dato 20 0 ) dabitur etiam latus DE.
Sicut enim FE 100000, ad anguli FDE oppositi, iio°, sinum 93969, ita est latus FD 99920 , ad anguli D E F sinum. Exibit ergo is 93894, ioseque angulus DEF 69°,52', 30".
Qui b DE & DE F anguli sublati ex duobus rectis, relinquunt DFE, o°, 7', 30". At sicut FDE anguli iio°, sinus 93969 ad FE latus 100000: ita anguli D F E o°, 7', 30", sinus 218, erit ad D E. Prodit ergo D E latus qusfitum 232, qualium videlicet erant DC 3999 & DB 80 partium.
Cetera huic problemati proposito adjuncta plene, propter obscuritatem assequi nequeo. Verba sunt hsc: [ Occasio problematis ista est. Cogito, si sit D punctum in superside Terra;, ABC supersides aeris,
DC, DE, radii resi*acti,an mensiira;
Propoßti Problematis verba b&c erant Segmentum circuli AB esto, cu- *' 'jus Sagittas B D proportio ad sinum D C sit ea, quL i ad 50. Jam ex puncto D exeat recta, faciens cum DC angulum EDC 20°, queritur longitudo lines DE seu proportio ejus ad BD, DC ?
Hoc Problema ßc solvendum censeo.
Sit segmenti ABC centrum F. Ducantur F B D, F C, F E item B C. Qualium ergo BD est 1, talium DC datur 50 hoc est, qualium BD est iooooo , talium DC sit 5000000. Ideo in triangulo DBC rectilineo rectangulo dabitur ex Canone fecundo angulus DBC 88°, 5s, 15", & DCB ad circumferentiam i°,8',45". Quapropter AB, eique squalis BC circumferentia B C 2 0 ,17', 30", & integra'ABC 4 0 ,35. Hinc qualium F B vel F C est iooooo, talium ipsius B C sinus D C est 3999, ejusque complementi sinus D F 99920, <k inde D B Sagitta, seu sinus versus 80, quinquagesima ipsius D C pars.
Deinde in triangulo FDE, dato
refractionum a Braheo prodits, con- TabuU ciliari possint mediocriter cum DC,
D E linearum longitudine. Et hsc quidem jam expedivi, si D E sit ra- minatur.' dius in ait. gr. i°, ejusque longitudo adDC ea, qus 21'f acf 50'. (hs sunt enim refractiones in Tychone adal- titud. o°, i°,) quod tunc B D sit 131 &
D C 5113. Itaque altitudo aeris B D paulo plus uno miliari. Si jam DE habeat ait. 20° & redigatur ad tricesimam ipsius D C, arguet 1' minutum refractionis, cum Tycho in ait. 20 ponat refractionem nullam; tolerari igitur posset.]
Quid ista velint, percipere profecto non possum, prssertim cum apud Tychonem hos numeros non inveniam. Is enim in Tabula refractionum (pag. 79. Progymn.) ad o° gr. habet refract. 34,°"& ad i° refract. 26', o" atque ad 20° refract. 4',
30 1 '. Vbi ergo est refractio 1'unius,
& ubi nullius minuti?
Quod si posteriorum verborum Fig x. hic sit sensus. Quando DE elevatur Tab * super DC uno gradu, quod tunc
ipsa

48 E P I S
1616. ipsa D E ad D C habeat rationem sicut 21s ad 30, & DB ad DC, sicut 131, ad 5113. Calculus iste erit. Sit CD E angulus i° gradus & DE 21s, qualium D C est 30; hoc est D E 43 qualium DC do,velut43ooaddooo. Ducatur EG perpendicularis in DC, & connectantur EC Ergo in triangulo EGD rectangulo, sicut sinus totus anguli recti ad G 100000 ad DE 4300, ita anguli EDG i°, sinus I 745 j Lst ad E G latus : ita quoque anguli DE G 89°, sinus 99985, est ad D G. Erunt itaque E G 75 i!ö 5 5 &DG 4299. Vnae residua GC relinquitur 1701. Datis autem trianguli EGC itidem rectangulilateribus E G, GC, dabitur etiam angulus GCE. Qualium enim GC sit 100000, talium E G erit 4213, cui numero Canon fcecundus attribuit 2 0 ,24', 45", atque inde cognoscitur ABE 4 0 ,49', 30". In eodem EGC dabitur quoque ex iisdem EG, CG datis, latus EC 1705, subtendens circumferentiam EC. Cujus medietatis sinus est dimidia recta CE. Ea circumferentia CE ergo producitur o°, 58', 32". Vnde totum ABC segmentum conficitur 5 0 , 48 - Hujus medietas AB vel BC erit 2 0 , 54, habens sinum D C 5059, & complementi sinum FD 99872, qui ex F B relinquit sinum versum DB 128, qualium scilicet D C est 5059. Et hi numeri habent rationem quam proxime eandem, quam 131 ad 5113. Verum superiori calculo aeris superficies ABC erat 4 0 ,35', hic eadem est 5 0 , 48'. Item supra qualium FD 99920, terra: semidiameter est 860 miliarium germanicorum, talium DB altitudo aeris 80 est o°, 41' miliar. Hic qualium F D 99872 ea- d$m terra semidiameter est 8do miliarium talium D B superat unum miliare una decima parte.
T O L JE.
Eiusdem additamentum II. 1616. Bclipßs die xv 11 Augufti ci oiocxvi.
In principio primo hujus Ecli -Eclipsis psis, Dexter humerus Orionis th- L,W£ ‘ vabatur supra horizontem orientalem, 9 0 gradibus. Cum autem locus hujus stelis (secundum Tycho- nem sit 23 0 , 16' n, Eat. 16 0 , 6' Aust. Ideoque Ascensi Recta ejus 83°? 38 >
& declinatio 7 0 ,17' Bor. Colligitur in principio Eclipsis Asc. Recta M.
C. 359 0 , o'. Erat autem tum locus D 3°, 5°'| np Asie. R 155 0 ,45'. Itaque coepit Eclipsis hora i°, 33 mane post medium noctis. Eodem principio latere Quadrantis dextro applicato ad Luns Centrum, simulque ad oram ipsius deficere incipientem, perpendiculum incidebat in limbo in 69 grad. Ergo principium defectus declinabat superne a verticali circulo versus meridiem reliquis 21 Gradibus. Luna hac Eclipsi tota obscurata non fuit, sed, quod probe notavimus, aliqua portiuncula, ea- que perexigua remansit ad Austrum lucida. Idque per perspicis la nova Optica exacte potuit observari.
Finita Eclipsi, Sirii altitudo in Oriente fuit nf gr. Hujus locus est 8°,49 ® Eat. 39 0 ,30 , Austr. Asc.R.
97 0 ,4 Declin. 16°, isf Austr. Inde colligitur in fine Asc. R. M. C. 46°,
38'. Locus ©tum fuit 3 0 ,58'f55 Asc.
R. 15$2. Itaque finita fuit Eclipsis hör. 4 0 ,43 matut. Eodem tempore latere Quadrantis itidem dex-? tro applicato ad 2 Centrum, simulque ad oram ejus, qua umbra eam deseruit, perpendiculum incidebat in Limbo quadrantis in 40° gr.
Finis ergo, qua parte Luna deficere desiit, declinabat, non super- . ne, sicut in principio, sed inferne, a verticali circulo versus Boream, re-r liquis de quadrante gradibus 50.
Ex his computatur ( calculum brevitatis causa, omittere cogor,) semidiameter Umbra & Luns con-
jun-

1616,
1620.
AD JOANNEM KEPLERUM, 49
junctim 62, 21",(a) & positasemidia- metro Z juxta Tychonem 17,59", erat semidiameter Umbras 44, 22", Latitudo Centri 3> in Medio Eclipsis 26', 4/, & obscuratio maxima dig. n°, 53' hoc est di A. nf a Borea,
(a) Keplero fuit Semidiameter Umbrae 49', 6",
Lunae 1 7, 4, vel Summa 66. io. paulo Hic forte ad ß addidit jz Latitudo 31'. 50. major Hic ad H addidit r;. Cotre<I. zf.
Epistola XXIII,
MICHAEL M^ESTLINUS JOANNI KEPLERO.
Alutemin Christo plurimam, in- primis protectionem Domini Dei nostri, quem ardentissimis votis invocamus, his periculosissimis temporibus, precor toto pectore, O DEUS vota ha?c habe rata Arnen [ Legi Epistolam tuam ad Dominum M. Wilhelmum Schickardum communem nostrum amicum datam. Sed quoties eandem relego , tanto magis magisque involvor, adeo ut quod petis, ego nec mihi satisfacere possim, praesertim cum observationes in Eclipsi Lunari superioris anni ad stellas in pede H, nihil cer^ ti mihi exhibeant, nisi crassiorem quendam situm, & platice observatum : cum tamen ea in re certior aliqua distantiarum proportio fuisset determinanda. Angulorum m enim major minorve obliquitas, ea- que dubia ssatis, nihil certi desinit, nisi etiam in triangulo inter Lunam A stellas laterum aliquahs proportio indicetur, Idcirco dubitandum etiam mihi, num de Lunas paralia- xi,locoque ejus apparenti quadras, quia is cum stellis non concordare videatur ? an de stellarum illarum (atque inde in universum de omni- nm stellarum) certis locis dubites, quia nonnihil cum Lum apparenti loco non conveniant- ? Verum tandem puto de stellis este questionem, Ego vero e contra, non de stellis, sed de Luna? Parallaxi quserendum existimarem, Ea enim mihi (ut pace tua dicam) non parum suspecta 1620, est. Nam si Luna? parallaxis (in Verticali) tempore Inedia? Eclipsis, quando ejus distantia % vertice erat 51 gr. circiter, fuit 62', 10", oportet utique LunL a terra distantiam minorem fuisse, quam 44. semidia- metror, terra?. Sed ista relinquo.
Pra?dictam Eclipsin ego & silius obfimtk meus diligentia, qua potuimus, ma-^M' xima observavimus. In principio invenimus Arcturi altitudinem versus orientem 14s gr. Sirii ad occasum , 22. gr. & quam proxime si sinistri pedis Orionis etiam Occid, paulo minus quadrante ultra 21. gr, hoc est quam proxime 21 f vel 21 \ gr, Harum stellarum loca ex Tychone desumpta indicarunt mihi Afc. R,
M.C, 117 0 , 42', (uno saltem minuto disserebant.) Cumque ex Tychonis numeris esset locus © in medio Eclipsis 29 0 , 2, 29”>, motusque horarius verus 3',j5",erat ejus Afc. R. in principio 248°, 53', & distantia a meridie 208 9 ,49. in fine Eclipsis Arcturi altitudo fuit 44°! Grad. Orient. Ergo Afc,R.M. C. 1630,4s. sed Afc. R,
© 269°, 1, igitur distantia © a Meridian. 254 P , 42. Et sic initium fuit hor, i°55'sifinishor.4°,58'L post noctis medium. Atque sic tota dura- tio horarum 3°, 3'f, vel quam proxime hor, 3 0 ,4', & dimidia duratio hor, i°,32,Medium H. 3°,2/,
Tu in principio observasti stellam Aldebaran 58° gr. a vertice; led addis ; quasi unum minutum post principium &c, Qus verba num de Observatione, an de horologio domus Provincialis, quod tum habebat horam secundam, intelligen- da sint, incertus siim, alioqui h^c stellae a vertice distantia exhibet horam 2 0 , 16' post medium noctis,
Quod si hoc ipsum fuit principium, sequitur medium ejus incidisse in horam 3°>48'* tempore Afc. R. medii coeli erat 145°, 46', & gradus culminans 23 0 , 24 57, Locus etiam F verus 29 0 ,3' h, Jn Schemate hoc G Lun»

(
I
1 6 2 o.
5 0 EPISTOLAE
i^2o. Lunse gradus Culminans 23°, 24', a rallaxis longitudinis in Ecliptica, &
Figura xi. ejus Declinatio (cx TychonisTab.) AC parallaxis Latitudinis.
Tabulae a. 45'Bor. Sic declinatio E gradus [Qyi calculus per Logarithmura dianus^t) 1 " Lunas est 23° 31'. Dantur igitur per producitur, & st videam eum cum Gradus cui- complementa eorum arcus D F 76°, veritate consonare: quia tamen ejus minanyr^j^EF, 66°, 29, item Latus DE a fundamentum ego hactenus eruere cls^’verusM.C.adLunam54°,2i'. non potui, adeo ut suspicer, Au-
*9° j' n»B Ergo in triangulo DEF datis tri- thorem ejus data opera pro funda-
fuTafuattT b us lateribus, dabitur etiam angu- mentali numero posuisse aliquem ^us «quato ^ ? p er calculum 70°,44. numerum non rotundum, qui inve-
Deinde in triangulo EDB datus stigatu si non impossibilis, attamen nunc est angulus ad D, datur etiam longe difficillimus sit: a me non ufur- DB, distantia gradus culminantis ä patur: Indignum enim Mathemati -MtflimCaU Zenith 34°,30', & DE 54°,21. Quod co judico, velle videre alienis ocu- sw/w ' de : triangulum , quia obliquangulum, lis, & niti vel pro demonstrationibus ideo per perpendicularem arcum vendere velle, quas demonstratio- BG, resolutum in duo rectangula,ha- nes ipse nescit. Nam ipsiim du- bet in triangulo B GD, datum ad D bium femper esse necesse est, num angulum, & B D latus, cum angulo calculus qui decies, vel centies non adGrecto: ideo dabit calculus la- fefellit, etiam non aliquando dece- tus BG 32°, 19', & GD, 12°, 47 ,stuod pturus sit. Ideo ego utor calculo GD ex DE ablatum relinquit in al- non, quem demonstratum credo, tero BGE itidem rectangulo, latus aut opinor, sed quem demonstra- GE41 0 , 34'. Inde dabit calculus, tum scio.] latus B E 50°, 47', distantiam loci Lu- Si ergo parallaxis} sit in Vemeans a vertice, & angulum GEB, li BG, 62', 10", 6rit parallaxis longi- fectionis Eclipticae cum verticali tudinis B A 48', 9", & latitudinis A C 39 0 ,14. 39> l 9 ' Hsclongitudinis paralla-
Hoc sectionis Ecliptics cum ver- xis ablata ex loco vero Lunae 29 0 ,2', ticali circulo, angulo cognito, pot- 34", relinquit locum apparentem 28°, est facile parallaxis in Verticali re- 14,2/E; Latitudinem Lunae veram, solvi in parallaxin longitudinis & la- quam diserte non indicas, ego sic ri- titudinis. Sit enim in triangulo matus sum. Cum in Ephemeride Figura xii. ABC angulus ad A rectus, angulus ponas femidiametrum 2 17', i”, &
Tabuit a. autem a d B modo inventus, B C ve- Umbra 48', 36", atque digitos defi-4 ro sit parallaxis in verticali. LIoc cientes 13s. Ideo digiti 4J, quibus calculo hujus rectanguli, latera sin- Luna ultra femidiametrum deficere gula pro rectis lineis haberi possunt, debebat, aequant 1 2!, 18", & tanto in~ propterea quod admodum sunt exi- tervallo oportuit Lunae centrum in gua & a rectis nulla fensibilitate dis- umbram fuisse ingressum. Quare ferunt. Igitur angulus ad C fiet vera latitudo ejus fuit 36', 18% borea, complementum ejus qui ad B, vide- At parallaxis latitudinis erat 39', 19 '. licet 50°, 46'. Igitur laterum pro- quare apparens latitudo Lunas erat 3', portio non ignorabitur , sed ex BC f, Australis. Ergo nunc fiat compa- latere in Verticali, dabitur B A pa- ratio Lunae cum stellis in pedibus E.
Apparens Locus 3 28°, 14', 25", E Prior stella in pede E 28, 8,0, E Altera * ibidem 29, 5 9, o, E
Hi.x distantia ajaparens^
04 3, f', Austral. o, 58, 30, Boreas °, 52,3 o, Boreal.
Centri 2 a priore stell Centri 2 a posteriore stella Sjellarum a fe mutuo
1 j44* i , 51.
Hic

AD JOANNEM KEPLERUM. 51
1 62 0, H*c vero dissimulare non possunp
Primo Magnitudinem defectus ego longe aliter observavi. Cum enim ea esset maxima valde exigua portiuncula remansit lucida, quo nimirum vix unius digiti quadrantem oquabat. Observavi ego & filius meus tam per diveria & per mutata Telescopia, quam accurata absque iis inspectione. Defecisse igitur eam nequaquam dubitamus, digitis 11. cum dodrante (nf). Hoc argumento constat, latitudinem ejus veram minorem fuisse quam 36', 18", Bor.
Figura I. becundo, inprimis vero nimia illa
Ta ula b. ^rallaxis m ihi fulpecta est, quo, ut supra attigi, in distantias a vertice 5°f g r - postulat distantiam D a terra non integrarum 44 semidd. terrae. Nam qualium schemate hoc proximo recta B C est sinus totus, talium anguli BAC 50°, 47', complementi hoc est anguli BCA,39°, 13, fcecun- dus seu tangens metitur rectam DB 81606 partibus, Hypotenusa vero seu secans metitur rectam A C 129072. Si ergo parallaxis J tum sit angulus ACB i°,2, 10",fiet angulus D B C 51 °, 49', & D C B 38°, 11 '. Quare fcecundus DB 78645, quo DB ablata ex DA, relinquit Terro semidiametrum B A earundem partium 2961. Sed qualium BA est semidiameter una, talium AC 129072, emergit semidiametrorum Terne 43 0 ,35'. Atqui tantam propinquitatem Lunte ad Terram nec Coper- nicus, nec Tycho admittit, quorum ille omnium proximam in □ facit tantummodo 52°, 17', hic 52°, 24. Quod si ergo Lunte distantia prosup- ponatur major, fiet etiam parallaxis tanto minor, atque inde etiam Luno apparens locus se omnino aliter ha- bebit ad stellas illas fixas duas. Ut, fi aIIumatur parallaxis 48', quantam I abulo Prutenico in ea ä vertice di- ltantialuppcciitaH^ emerget in triangulo A B C superiori, parallaxis B A longitudinis 37, if^ & latitudinis
A C 30', 22". Unde habebitur locus 1 6 2 0. 3) apparens 28°, 25', 23" n, & latitudo apparens 5° , 56', Borea, itemque distantia apparens centri a priore stella 55', & ä posteriore, ut supra i°,
44'. Forsan autem Luno vera Latitudo, quam omnino minorem fuisse judico ex eo, quodLuna ulterius in umbram fuit ingressa, similiter aliquid varietatis superinducet.
De Eclipsi antecedente in mense Junio, nihil certi, quod scribam, ha- Lm£aÜA - beo. Coelum enim magis nubilum, quam optabam, erat. Hoc solummodo habeo, quod duratio ejus fuit septem circiter quadrantum hone, longe ergo diuturnior, quam Ephemeris promittebat. Qua; in Epistolae tuae ad M.Wilhelmum calce addis, de judicio meo de nova calculi forma, &c. id ita habet’, quemadmodum me respondisse memini: Multa proposiiistiper literas, sed Diagramma non fuit appositum. Ego vero ex nudis literis Diagramma conficere non potui', nec adhuc possum, ideo judicium ferre non possum. Vale optime , Domine honorande,
Deus clementissimus Te, Tuosque hoc turbulentissimo rerum statu (quem vos nunc sustinetis, nos quotidie etiam expediamus) conservet. Conjungamus preces serias. Actum 7 ubmgA d. ii. Mart. cioiocxx.
Epistola XXIV.
JOANNES KEPLERUS MICHAELI MAESTLINO.
Larissime Vir, Nuncius me ab- 1620. sente literas tuas, in meas xde s intulit, cum denunciatione’, ut intra prostitutum tempus reconderem.
Brevis igitur esse studeo, anidsimass secuturus finis Epistola; ostendet. Gratias ingentes ago &pro observatione tua Eclipseos, &pro examine meo. Opus vero tibi esse puto declaratione quarundam rerum, qua percepta rogo ut iteres censuram tuam : res enim magna agitur, de locis G 2 Icili-

5 2 E P I S T O L JE
1620. scilicet omnium fixarum. Primum
parallaxis 3) 62, 10", nequaquam a me fuit adhibita altitudini 50° graduum, sed est hxc parallaxis altitudinis in ipso Horizonte. Demonstravi autem ante xvi annos in opticis Cap. ix. sol. 320 quod posito uno certo gradu Eclipticas in Horizonte, eoque retento immobili in eo, Luna vero per totum semicirculum Eclipticas extantem euntein eadem a Terra distantia , somper eadem maneat parallaxis Latitudinis (1.) Ut igitur sinus totus ad sinum distantis Nonagesimi a vertice, ita 62, 10", ad paral- laxin latitudinis. Et ut idem Sinus T. ad Sinum altitudinis Nonagesimi, ita 62, io'',adparallaxin longitudinis Horizontalem: ut vero Totus ad Sinum distantia: Lunte a Nonagesimo, ita parallaxis Horizontalis, ad pa- rall. Longit. in proposita altitudine 3. Hinc patet, si sinus ait. Non. multiplicetur in Sinum distantis 3 a No- nag. factus in 62,1 ablatis x figuris ultimis, confectum iri parallaxin Longitudinis Horizontalem. Atqui multiplicationes tolluntur additione Logarithmorum , ut demonstravit Nep erus. Itaque invenies hoc tempore altitudinem 2 55', semidd. Terrs ex mea parallaxis', 10", puta jjogmtb- Horizontali altitudinis. Ut autem momm iM per hanc occasionem explicem 2 'ttm. obiter rationem logarithmorum: attende primo nomen, quod sint aliqui numeri qui sunt rxKoyis.
Verbi causa Iit minima omnium proportio suscepta inter numeros 100000.00 & 99999.99: hsc proportio signetur nobis unitate (2) (quanta nimirum est terminorum differentia): jam scis quodpropörtio
inter 99999. 99 & 99999 - 98, ^ lt: major quam illa prior, & sequens rursum major, scilicet inter 99999. 98 & 99999. 97 : & consequenter, sic ut proportio inter 50000.01 &
50000.00 sit major, quam ullaprio- 1620. rum, qus sit proximorum numerorum ordinis naturalis. Quia ergo prims proportionis quantitas est ex- presia numero 1. secunds quantitas non exprimetur numero 1, sed aliquo paulo majori, & sic consequenter: ipsa denique inter 50000.01 & 50000.00 exprimenda erit numero 2 proxime. Denique ergo si qus- ratur, quanta sit proportio 100000.
00, 50000.00, hoc est 2.1. in ea numeratione, qua minima superius fuit 1. respondetur sic: Primo si omnes intermedii numeri ordinis naturalis, semper bini & bini unitate differentes constituerent eandem quantitatem proportionis; tunc quia inter 100000.00 & 50000.00 interfiant 49999-99 mimeri; numerus igitur proportionis 100000.00, 50000.00 esiet 50000.00. Sed quia posterior quoque est major quam 1. ergo numerus proportionis duplse in suscepta dimensione fiet 69 314.72: toties nimirum continetur proportio 100000. 001(99999.99 in proportione 100000.00:) 50000.00 vel 2:1.
Ha:c est factura Logarithmorum; cui demonstranda schemate opus non est. Jam attende , quomodo per ufit, Logarithmos aboleatur multiplica-
. . A v
tio. Situt 100000.00 ad 90000.00
c D
sic 80000. oo ad 72000. 00. Hic
AD
proportio 100000. 00, 72000. 00 componitur ex proportionibus tri-
AB
bus: soilicet ex 100000.00,90000.00
BC
& ex 90000. 00, 80000. 00 & ex
CD
80000.00, 7 2000.00. Quare etiam numeratio proportionis AD seu Logarithmus ejus, componetur ex Lo- garithmis A B, & B C & C D. Atqui proportio C D est Lqualis proportioni AB. Ergo Logarithmus
AD
(1) Sit 14 YH. in ortu, sit etiam eadem distantia Ja Terra* erit parallaxis Latitudinis } tanta in 24 £1. in No-
nagef. quanta iu 24m in Oriente, vel in 24 in Occidente.
(2) Et sic Logarithmi sunt accuratiores. Nam initiunl debet fieri äproportione adhuc longe minori, itaut
htsc proportio atquaret nomen paulo majus unitate.
}
/

i 6 io.
AD JO ANNEM KE PL ERUM.
5Z
AD componetur ex duobus Loga- rithmis ipsius AB,& exLogarithmo B C: Sed unus Logarithmus A B, & Logarithmus B C componunt Lo- garithmum AC; quia ipsas proportiones AB & BC sunt elementa proportionis AC. Ergo unus Logarithmus AB (1053605-) & unus AC (2231436-) componunt Loga- rithmumAD (3 285040 4) (3)
Hac demonstratione percepta, non est ut amplius dubites circa Logarithmus. Nam optio tibi datur vel his uti addendo, vel pro iis multiplicare sinus exprestbrum arcuum.
Alterum caput declarandorum est hoc, quod non nititur prascipue mea observatio rectitudine anguli ad Lunam, sed additur, quo momento, qua altitudine Aldebaran, angulus ad priorem stellam fuerit rectus & cum centro Lunas & cum margine occidentali: hoc habet magnam certitudinem, quia linea stellarum est pene parallela Ecliptica:: additur etiam, quo momento visa sit 3> distare aequaliter ab utraque stell a, angulo ad Lunam existente quasi recto. Tertio sic est intelligenda mea observatio , quod uno quali minuto temporis prius quam Aldebaran distaret a vertice 58°, fuerit, initium, notavi enim, quod provinciale uno quadrante serius sonuerit, per totam durationem. Computavi sane & ego medium ex observatis H. 3. 48', Tubingas H. 3.27. Differentia Meridd.53 gr. cum ex eclipsi 1617. collegerim 5f gr. quanquam per longiusculam & suspectam durationem. Quod igitur anguium Ecliptica cum Meridiano computas 70°, 44, ita & ego habeo in Tabulis Epitomes meje, scilicet ad 23 7o°,5o', ad 24 ct 70°, 36'. Angulo vero Eclipticas cum verticali Lunas etsi alias ego non utor, utar tamen nunc. Nam ut Si- n . us ^otu8ad Sin. Distantias a vertice 5 0 > 47, ita Sinus 62, 10", ad Si-
(;) Data proportione numerorum quotcunque ad muneri ipsi, eadem opera.
num parallaxis com- 1620.
petentis huic distantis a Vertice. Ut vero S. T. ad Sinum anguli Eclipticas & V erticalis, 39 0 ,14', ita hasc parallaxis fjL^KOTÄctT^g ad parallaxin Latitudinis. Ex hoc fundamento operabor egoperLogarithmos (breves)
Grad. i°, 2', 10": Log. 401200 Gr. 50,47,0,: Log. 25520 Gr. 39, 14, o : Log. 45811 (a)
Gr. o. 30. 38: Log. 47253 t
(a) Correcte 4;. M Log. 3708S
2JS20
401200
463805,
Ad exquirendum Consensum etiam meo utar modo. Quia enim Ascensio Recta Med. Coeli est a te computata 145 0 ,46',oritur igitur io°,38',nt angulo Orientis ex Epitome mea existente 57 0 ,40'. Distat igitur No- nages a vertice 32,20". Ergo Ioga- rithmus ad 32°, 20', est 62578 Logarith. Gr. 1,2', 10", 401200
Gr. o,33', 20"; Logar.463778 In Meridiano 23 0 ,24 ,si I nNonages io°, 38,52
M N i2. 46. Antii. 2502. Deinde Culm. 13 0 ,46 Altit.Lq. 41,44
55^3° Lo g. 1934? Ang.Ec.6tH0r.57, 40 Log. 16841 idem qui supra.
Opinor si sinum Gr.41 0 ,35',infce- cundum Gr. 32,0,20, multiplices, proditurum foecundum Arcus 43 0 , 38 s.
Et hanc elfe legitimam viam inquirendi Angulum Eclipticis & Verticalis.
Ex his igitur datis etiam probabo angulum Eclipticas cum verticali, h. m.
T * 2 9°» h 2
Nonag. 10, 38, sz
4 l 35. Logar. 4099V Nonag.aV ert.32°,2o',Mes 457304»
^ _ 43 > 38 1 Mef 473 9 4»
Omnia consentiunt, angulum E- G 3 clipti-
comrmuwm ioooqo.oo majorem omnibiu, dantur

IÖ20,
GringaUe• tus.
Paralla- xis Solis.
Optices meae sol. 304
35 *
54
EPISTOLAE
cliptica; cum verticali Luna; esse majorem, scilicet non 39 , r 4 ■> sed 4 „h 38- Quarto quod attinet magnitudinem defectus, mihi insolens non est, eum diversis videri diversum.Ego certe & Gringalletus meus diligen- tjssimi hic suimus, & usi sumus per- spicillis non nimium multiplicantibus, sic ut Luna tota simul videri possit. Et quamvis non accurate potuerit Lstimari, non tamen dubitabamus, quin circa medium esset nona pars Luna; in lumine circiter. Sane nTC incertitudo observandi digitos fecit me tandem desperare de paral- laxi Solis observationibus hisce eruenda, quod non dissimulavi in Comment. Martis, inque Ephemeridum praambulo. Itaque in Epitoma, qua; forte edetur , parallaxin Solis constituam a priori, minorem eam faciens quam in Ephemeridibus, & omnino tantam quantam in Commentario a* suspicatus siim. Nam si hocaxiomausurpem,toties solem esse majorem Terra, quoties semidiame- ter orbis © major est semidiametro T erra;, & vicissim toties T erram majorem Luna, quoties femidiameter Orbis 3 est major semidiametro Terra; ejusdem: sequitur assumpto visionis ApogXL angulo 30' (qui habet etiam suas rationes a priori) solem abesse 3 469 semidiametris in mediocri distantia, Lunam 59: Ergo solis parallaxis circiter 1. Pro concinnitate vero proportionis, quam elegi inEphem. Num.vii jam obtineo aliam concinnitatem sane quam mirabilem ; scilicet hanc, quod his legibus Sphaera Luna; fit medium proportionale inter Globum Terra; & Sphsram Solis (seu T erra;) sicut Lib. de stella nova Spha;ram Saturni extimi mobilium feci medium proportionale inter globum Solis motoris &Spha;ranv fixarum; quod ea re confirmatur , quod sicut motus planetarum ex Sole est, sic etiam motus Lu- nx est ex Terra, exutriusque scilicet Globi tornatione circa axem. Sed
hrec obiter. Nunc igitur his dilu- 1620. cidaris, rogo majorem in modum, id- que propter bonum publicum & propter honorem professionis nostra;, qua; consistit in hoc adjuvando, ut difpicias, quid agendum putes in motu fixarum emendando. Nam similia etiam ex nonnullis observationibus Veneris videor eruere posse, ut ita diurna; ? observationes, cum proximis Tychonicis nocturnis, interventu horarii ? non optime conveniant.
Ha;c ultima mea emendatio (pro nunc quidem) non potuit hactenus fieri, priusquam haberem quatuor Eclipsium observationes uno loco habitas & observationibus aliorum locorum, scilicet TubingiE&Roma; confirmatas. His parallaxibus assumptis & horario (etiam a priori) non nihil emendato, retento vero angulo Latitudinis copulari, & loco nodi, ut in Ephemeridibus, Eccentri- citate vero Lunse reali simplici & diametro 3 in Apoga;o 30, observationes supra vota tueor, quoad digitos & durationem. In accommodatione temporis adhuc ha;reo.
Mitto salutis loco Theoriam Lu- Theoria na; renovatam. A centrum T erra;,
B Centrum Eccentrici Luna;, (qui Figura n. tamen intelligatur Ellipticus, ut sunt Tabula B. Eccentrici ca;terorum planetarum)
DE Linea apsidum,F G Linea copm larum , BLMNOPQ_circellus, respectu copularum annuus in antecedentia ; sed respectu fixarum no- vennalis fere in consequentia; Linere exAinD,F,H,E,I,G,K, linea; sunt veri motus Lunre. Ponamus centrum Bin uno mense esse immobile, & si id movetur versus Q^, in uno mense per unum signum fere.
Ducta igitur ex B perpendiculari in FG, lineam copularum, quT sit B C, erit C punctum aquationis menstrua;
& F vel uti Apogäum quoddam, quia D Apogäum est ipsi vicinius quam EPerigamm. Et in FPIG a;quationes subtractori#, inGKF adjectoria;. Luna

AD JOANNEM KE PLE RUM. 55
1620 . na igitur in tali mense in D vel E versante vero motu, nulla est aquatio soluta inaqualitatis. At est aliqua aquatio menstrua inaequalitatis, cujus quantitatem indicat area trianguli C D A, C E A, qua in gradus Anomalia media seu temporaria redacta, adjicitur ad angulum FAD vel FAE, ita conciliatur angulo visionis FAD vel FAE suum justum tempus denominationis astronomica. Vicissim sit Planeta vero motu (vel prope vero de Variatione enim dicetur ultimo) in F vel G, Soli oppositus vel conjunctus. HicquiaLineaAF, GF, item AG, CG eo incidunt, menstrua aquatio est nulla, est vero ali- ua Soluta inaqualitatis, constans uabus partibus plane ut in planetis cateris. Pars enim aquationis optica est BFA, vel B G A angulus, pars Physica est area B FA, vel B G A in gradus anomalia media conversa: ut sic Luna in F posita, competat angulo FAD, tempus seu anomalia media quantam valet area AFD. Hac enim ratio aquationum ducitur ex ipsissimis causis motuum naturalibus per demonstrationes firmissimas & ineluctabiles, nec est arbitraria, nec potest ulla aquipollentia plane tolli, nec cedit facilitate computandi cuiquam. Id tibi facile erit explorare,si ipsi AB constituas aqualem B R, ut sit R Centrum aquan- tis, angulus quidem RHB non multum disseret a valore area B HA, at longe difficilius computabitur, nec ullatenus intendet digitum in causas physicas. Dempto hoc unico, quod primo ponendus est arcus Ec- centrici DF, deinde ex una parte computandus angulus DAF apparentia, ex altera parte area FDA Anomalia ejus media, unica multiplicatione valoris maximi trianguli in sinum arcus FD: ut ita Anomalia media FDA data, non sit directus procestus adcoaquatam FAD.
Jam vero opera pretium est, videre aquationes mixtas, ut si Luna sit
in HI vel K. HicegoinEpheme- 162.0. ride & hactenus duplicem eccentri- citatem adhibui: sed deprehendi Eclipses illam non ferre. Nam in copulis retinenda est Eccentricitas 4362, & distantia ad unguem eadem, a Terra, quas reperit Braheus in Quadris, scilicet a 59 in 54 semidi- am. Terra. Sit igitur A H linea motus prope veri, & D A H angulus Anomalia coaquata, & DFH anomalia Eccentri, quaritur media. Quod si simplex esset aquatio, quaterem aream DFH A, per partes suas D FI B, H B A. Sed quia accedit menstrua aquatio, illam habeo in area CHA adjicienda adDFHA, ita conficitur anomalia media, respondens angulo D AH, cum inter Apsidum & copularum lineas est hic angulus DAF.
Esto Luna in K, anguli FAD, DAK, respondebit igitur coaquata DAK, media, composita ex areis ADK&ACK.
Esto Luna ini, scilicet inter Perigäum Solutum E & Perigäum menstruum G, anguli FAD, DA I. Hic coaquata DAI (compleiiento inquam ejus ad Circulum) respondet anomalia media ADKI, cui tamen ademptus sit valor area ACI. Porro facillima est computatio etiam hujus area CKA,si ad anguli GAK sinum addideris BC, in semicirculo Apogai, vel subtraxeris in opposito , pro altitudine justa trianguli CK A, hanc in sinum complementi ipsius F AD & factum in valorem maximi trianguli super AB multiplicaveris : quas multiplicationes duas tollit additio unica trium Lo- garithmorum. ,
Variationis calculo servire posset hic idem circellus BL, etsi remotior est a causis physicis. Posito enim, lineam motus prope veri esse AD (sine relpectu Apogai) qua secet circellum in B : quadrata sinuum complementorum omnium usque ad sinum C A in summam redacta,
1

/
\6io.
56
E P I S T O L JE.
indicant portionem accelerationis, addendae ad D AF. Hic de quadratis sinuum & summa eorum monuerunt me causie physicae: at effectus in forma est ad unguem idem , qui circelli Tychoniani, motu duplici ipsius Distantis Lunae a Sole. Horum, inquam, duorum principiorum consociatione efficitur tantundem, quantum circello Tychonico libra- torio, quod valde me exhilaravit. In quantitate adhuc differo aTy- chone, qui Variationem facit 41' minutorum, observavit tamen interdum 4 6'. Ego vero a priori invenio 51', & tantum postulant etiam justi horarii in copulis, pro Eclipsibus, ne durationes fiant nimis.
In Ephemeridum prolegomenis non summa quadratorum sed ipso sinu BC utebar, ubi defeci aTycho- ne quantum nunc supero.
Moneo autem obiter, ne frustra- neas tibi cogitationes excitem, ne- gocium Variationis non nuda additione perfici accelerationis, sed prius aliquid este subtrahendum aequabiliter. Subtrahuntur singulis gradibus distantia: Luna: a Sole prope verae,scilicet s,4/ §; adduntur vicissim, in ipsa copula 3', 34"! praecise duplum, inde minus & minus, prout decrescunt quadrata sinuum; donec in quadris plane nihil additur. Ita in quadris pro uno gradu Dist. Ja© aequatae bis, sumenda sunt propter tertiam aequationem 58', 1 fj, in copulis pro uno gradu i°, s, 4/f.
Sed redeo ad priorem aequationem menstruam, in qua vides, si B Centrum Eccentrici sit in L vel P puta in copulis, quod tunc Luna in Hposita, aequatio optica sit futura angulus LHA, sed physica pars aequationis desumenda sit ex area LHA bis sumpta, semel pro constituenda squatione inaequalitatis Solutae, item pro aequatione menstruae inaequalitatis: quia BCtunc absumitur, redacta in punctum C, ut sit triangulorum aequatoriorum, unius
pro soluta, alterius pro menstrua 1620. aequatione, eadem basis AL. Vicissim quo mense centrum B venit in quadras, ibi perpendicularis ex Centro cadit in A centrum Terrae, itaque illo mense (vel quamdiu hoc fit) aequatio menstrua nulla est, ubicunque Luna ipsa sit. Ita satis clarum efficitur, tarditatem ex intervallo aucto, este duplo majorem in Copulis, quam vel in Planetis caete- ris,vel etiam in ipsa Luna, cum ejus Apogaeum est in quadris; & id causa quidem hujus menstruae inaequalitatis prioris.
Valde igitur laboravi hactenus, ut Variationis negociumcumhac menstrua aequatione ab iisdem causis physicis deducerem : sed frustra fui hactenus: alterum ex altero non sequitur; quodlibet esta suo principio.
Non dubito Trgotrveursag (sic Ptolemaeus appellat) causam in ipsa Luna este , sicut in universum Eccen- tricitatis causae insunt in ipsis globis planetarum. Variationis vero causam esse in Terra, Lunae motrice,, utrumque tamen secundum illuminationem, ejusque phases. Itaque consultum puto, Variationem, etiam quae menstrua est, a circello BL qui annuus, removere verbis, illud vero simpliciter affirmare, portiones Variationis accrescere gradibus distantis Lunae abole (seuangulis F AD) in proportione qua sunt quadrata sinuum Distantias Lunae ä quadris.
Addo demonstrationem inchoatam Figuram, aequivalentiae. Sit G quadra, NCo- Tabui* b. pula, GH, HI, IK, KL, LM,MN partes squales. NO, OP,PQ,QR,RS,
ST, totidem partes duplae: sinus ipsi sint NA, MB, LC, KD, IE,HF,
Et sint duplorum arcuum sagittas NT,OV,PX,QY,RX,SV. Demonstravit igitur Justus Byrgius, ut AN ad BM, duplam este proportionem TN ad VO, sicut est dupla proportio quadrati AN ad quadratum BM. Ita linearum A, B, C, D, E, F, quadrata insunt proportione in li-

AD JOANNEM KEPLERUM.
i*2o. neisTN,VO, XP, YQ,XR,VS. Ubi femperduae OV & VS, sequant diametrum. Sic PX, RX, sic QY, YQi ut ita facilis sit collectio siun- mx. Ex hoc quadantenus apparet, quo fundamento nitatur apua Ty- Tycbonislir- chonem circellus variationis, sic af- teiiusvdri 4- £ xus a( j orbitam Lunae, ut N T eam
quasi tangat in A; nec tamen NT manet ejusdem longitudinis. Cum enim AT librationem faciat femper 41'minutorum in apparentia, erit igitur brevis in perigaeo, longa in ApogXo (4). Ponit autem Lunam in A, in <?, inT in octante Gibbae, in A in Quadra, in N in octante falcatae, in A rursum in l Ego vero caulas physicas eodem ducentes sic explico, ut de annuo motu Lunae a Sole, qui est revolutionum 12, & graduum 132 0 ,45', illas quidem revolutiones 12 aequaliter dispertiar in tempora aequa- lia,superfluos vero gradus 132 0 ,45' tribuo illuminationis phasibusut regulae, imo apparenti latitudini circuli illuminationis, vel semicirculi (nam de causa ipsa efficiente jubeo considerare metaphysicos, quidnam sit, quod hac regula utatur in movenda Luna, si rion volunt credere, luminis ipsius, ut rei naturalis hanc esse vim). Jam vero decrescunt phases sic: Polita A Terra, N G Concentrico, N copula, G quadra; latitudo Circuli illuminationis Terrae vel Lunae al- trinsecus apparens est in proportione linearum NA, MB, &c. HF. Cumque Terra, quatenus illuminata hoc adjumentitio motu moveat Lunam, itidem quatenus illuminata est illa; eadem vero utrinque sint incrementa phasium, ut quo tempore Terra videt Lunam falcatam, eodem Luna videat Terram gibbam &c. Quantam igitur portionem de toto lumine (vel totaparteobscura) possidet una phasis Terrae & una Lunae; tantam de illa phasi portionem Terra habet pro regula admetiendae hujus
57 ,
superfluas celeritatis. Ita valent i6rv. quadrata linearum BM, hoc est Linere OV.
Haec ego, Clarissime Vir,potius exercendi mei quam tui defatigandi causa de Theoriae Lunas reformatione scripsi : tui erit arbitrii, quid ad hanc partem literarum respondeas. illud solum rogo, de Fixis, quod petii, ut curae habeas, utque sic re- soondeas, uti existimas ex utilitate studii Astronomici futurum. Vale d.Ttihdfrilis cio iocxx.
Tu m Excellentue
obfir’vantisßmus
JO. KEPLERUS
Infiriptio.
Clarissimo Viro Domino M. Michaeli M^estlino,
Matheseos inAcademiaTu- bingensiProfestori, Domino Prxceptori meo colendissimo.
Tubingam.
Posterior Literarum pars de nova Lunae theoria emendatior & auctior missa ad Maestlinum d. xxvm. Maji cio iocxx.
Luna igitur versante in Linea Ap-Figura 11. fidum Anomaliae solutae, hoc est, inT* bul * B ' D vel E tunc etsi nulla potest esse Prosthaphaeresis Anomaliae solutae , est tamen aliqua Prosthaphaeresis Anomaliae menstruae, quippe puncta D, E, versantur extra lineam Apsidum Anomaliae menstruae FG.
Hanc vero Prosthaphaeresin prodit area trianguli aequatorii quod stat stiper Eccentricitate menstruae aquationis CA. Nam Luna in E existente menstrua aequatio est C E A area. Sit enim vera distantia Lunae ab <P Solis angulus F A E; tempus huic angulo respondens erit in sua proportione majus hoc angulo quantitate areae CEA: seu quod est H dilu-
( 4) Est etiam libratio temp ore jnsrqualii, absolvitur enim a copula in quadram veram semidiameter A.T bii sive breyit huc quarta mensi* fuerit, sive longa tempore. Ita etiam Tycho omnibu* modi* ver&- turin physica.

58 E P I S
620. dilucidius., sit notus Locus Line# ' AD,sub Fixis, Luna igitur existente in ejus oppositione E, tempus respondens angulo D A E ( duobus rectis) seu semicirculo orbit# DHE componetur ex area semicirculi DHE & ex triangulo CEA. Et vicissim Luna inD Apog#o verlaute, quando debebat sieri numerationis temporis initium seu quando Anomalia media debebat esse o, si nulla eilet #quatio menstrua; tunc jam existente hac numeramus tanto minusiquamo, quantum valet area D AC. Ita conciliatur angulo visionis , seu ver# distanti# Lun# a Sole FAD vel FAE suum justum tempus seu anomalia media. Vicissim sit planeta vero motu (vel prope vero, quia nondum correctus est per Variationemjdequa dicetur infra)sit inquam in F © vel in G l ©. Hic quia Luna collocatur in Apsidibus Anomali# menstru#, nulla est prostha- ph#resis menstrua, at est aliqua Pro- sthaph#resis Anomali# solut# plane similis Planetis c#teris; ostenditur enim Aper angulum & per valorem are# trianguli BFA, BGA per luas scilicet partes, Physicam & Opticam in unum compositas. Angulus enim ver# elongationis Apog#i Lust# ab fo scilicet DAF minor est angulo DBF & arcuDF quantitate BFA anguli, eidem vero angulo DAF respondet anomalia media, valor are# DAF D. Sic angulo DAG are# D AGD valor assignat suam anomaliam mediam seu com- plemenpim ejus ad semicirculum.
Tertio oper# precium est videre Prosthaph#reses mixtas ex solut# & ex Menstru# anomali# Prosthaph#- resibus. Sit primo Luna inter unius Apogamm & alterius Perigäum , ut in punctis H, E, idque motu prope vero. Hic consideranda limt bina pro uno triangula #quatoria, pro Soluta BHA vel BEA, pro menstrua CHA vel CEA. An- gulp igitur DA H respondet Ano-
T 0 L M
malia media composita eX area 1620. DHAD, & ex area C AH: & angulo D A E relpondet anomalia media composita ex areis DAED A C AE.
Sit deinde Luna inter duo Apo- g#a Vel inter duo Perig#a ut in I.
Hic Triangulum Solut# est B AI in semicirculo solut# ascendente, at triangulum menstru# est C AI in semicirculo menstru# descendente; valores itaque triangulorum sunt inter se affectionis contrari#, quare hic angulo D AI relpondet anomalia media constans ex valore are#
DEI A, sed a quo diminutus sit valor are# CIA. Hactenus retinuimus distantiam DAF, solis oppositi ab Apog#o Lun# unam & eandem : cum tamen separatio sit fere annua. Notandum ergo, si Apogäum sit in veU ©, hoc est, si co- incidant AD & AF, tunc B centrum eccentrici erit in L vel P.
Tunc igitur posita Luna in H vel E, erit pars #quationis Optica, ut hactenus, angulus LHA vel LEA: at physica pars #quationis tam solut# quam menstru# communiter est desumenda ex area LH A vel LEA bis sumpta. Quia perpendicularis BC tunc est nulla, quippe absumpta in punctum L, ut sic utrumque triangulum tam Solut# quam menstruum eandem habeant basin A L. Vicissim si Apog#um D sit in quadris & angulus DAF rectus, tunc perpendicularis BC cadit in A Centrum Terr#, quare eccentrici- tas #quantis AC est nulla, igitur Sc Tquatio menstrua tunc nulla toto orbit# circuitu. Ita fatis clarum efficitur, tarditatem sideris ex aucto intervallo esse duplo majorem circa Apog#um in copulis quam vel in planetis c#teris vel etiam in ipsa Luna circa Apog#um in Quadris. Et h#c intelligantur de #quationibus ex antiquo cognitis remota jam Variatione Tychonica, de qua huc usque nihil dictum. Sed notanda est

AD JOANNEM KE PL ERUM. 59
1620. hxc ratio dupli, quia oculos videtur aperire circa causas motuum physicas indagandas. Hactenus Hypothesis renovata. In Ephemeride & per hos annos intermedios duplicem Eccentricitatem statui: ut sicut in Soluta, Prosthaphsreses causatur Eccentricitas; partim optice, partim physice, sic etiam in menstrua prosthaphsreses dividerentur inter physicam & opticam, & ut physica retardatio solitam suam causam haberet mutationem scilicet intervalli Lume & Terne. Verum sic eccentricitas copularum mihi nata fuit ($543, simplex seu Quadrarum 4362. Atqui ex diligenti tractatione Eclipsium deprehendi retinendam esse etiam in copulis simplicem Eccentricitatem 4362, ut sint in copulis distantia; ad unguem esedem a Terra, quasreperitBraheus in Quadris semidiametrorum Terra; a 59 in 54. Hoc itaque pacto Menstrua Prosthapha;resis nunc habet formam mere physicam, non vero ut illa prior ex dimidio opticam. Et tamen hsec physica retardatio causam Figura ii. habet consimilem. Sicut enim in so- Tabui* b. luta Eccentricitas AB, augens distantias Lunasti fonte motus A, superius,auget etiam physicos mores: Sic nunc in Menstrua, quia circulus illuminationis semper perpendicularis ipsi F G, rationem fontis habet; eadem Eccentricitas AB habet suam certam altitudinem super planum illuminationis, quT altitudo est AC, & operatur elevatio AC physicam retardationem in Menstrua maximam circa F, non minus quam in Soluta ipsa Elevatio B siiper A operatur retardationem maximam circa D Itaque triangula CHA &c. quL cum areis suis significant retardationem physicam, non carent sua etiam causa, q U od hactenus me torserat , adque confingendam peculiarem Eccentricitatem adegerat. Omnibus modis, Marstline prsstan- tissime, dives est,& sihiipsi sufsicien-
tissima physica speculatio motuum. 1620. Sequitur igitur calculus. In eo hoc unum deest, quod data Anomalia media, non aliter invenitur anomalia cosequata, nisi per falsi regulam, ut in Commentariis Martis luculenter ostendi. Ad Tabulas vero construendas nihil nos impedit incipere ab Anomalia Eccentri, quae mihi est quantitate media inter veteribus dictam mediam & inter coaequatam.
Etsi vero tradita est ratio computandi in Marte, tamen ne Te circumcur- sitare opus sit per varios libros, repetam hic modum, ut videas ejus facilitatem & certitudinem.
Ponatur Anomalia Eccentri 6o°, quaeritur & quanto tempore(quod est Anomalia media) Luna versetur in hoc arcu, & quanto angulo ex Terra spectetur hic arcus Orbita, quae ut in Planetis, figuram habet Ellipticam. Igitur sinus erit 86603, qui multiplicatus in dimidium Eccen- tricitatis Soluta; AN,scilicet in 2181, conficit aream trianguli, quae quantum valeat, facile computatur. Nam area totius semicirculi ex Archimede petita, valet Anomaliam mediam 180 0 . Et cum initio statim constitui possit, quantum valeat triangulum omnium maximum, quod competit Anomalis Eccentri 90 0 , scilicet area 218100000, quot valeat gradus minuta & secunda, seu unico numero , quot secunda ? puta hic 2 0 ,30', o" circiter, seu 150' seu 9000".
Ergo in omnibus aliis operationibus, posita Anomalia Eccentri ut hic 60 >
Sinus ejus tantummodo recta multiplicatur in hsec 9000" prodit va- lor ipse cujusque trianguli in secundis serupulis. Igitur hic simt 7792" seu 2°, 9,52, dico igitur Anomaliam
mediam quassitam, esse 62°, 9' 52".
Nam sectoris, qua; est sub arcu circuli 6o°, area valet itidem 6o°. Pro cosequata invenienda sic agendum. Hactenus quidem circulus pro Ellipsi fuit usurpatus; demonstratur enim hsec a;quipollentia yeco^P 1 '
H 2

6o , E P I S
1620. KMcLrm\ at nunc propria Planetae Orbita est adfcifcenda, ut habeatur vera ejus apparentia ex Terra, seu Anomalia coaequata. Id hac ratione obtinetur. Sinui 50000 complementi Anomaliae Eccentri6o°,addo in praesenti casu Ecccntricitatem 4562, & fit 54362. Eundem linum complementi multiplico in Eccen- tricitatem eandem, & prodit portio librationis 2181, adjicienda hoc loco ad 100000, ut conficiatur distantia LunaE a Terra 102181. Igitur 102181 se habet ut secans, & 54362 se habet ut Tangens; diviso enim 54362 00000 per 102181, prodit Tangens (seuFaeeundus) complementi anguli cosquats. Igitur Anomalia Coaequata est. 57 0 ,51, 3 1 ’!, respondens Anomaliae Mediae 62°, 9', 52": ut sit aequatio Solutae Anomaliae tota' 4 0 , 18', 21". Hactenus igitur Luna fuit similis Planetis caeteris. Applicabimus ad schema. SitDAK angulus 57 0 , 5s, 52% ut aequatio 4 0 ,18', 21", hic intelligatur addenda.
Fig. 11. Cum igitur sehema sic sit pictum,
lab. b. ut distantia s Solis ab Apogaeo Lunae, seu angulus FAD, sit 45 0 (5); erit ut 100000 ad BA 4362, sic sinus Anguli FAD 70711 ad CB 3085; & ut 100000 ad B A sic sinus Complementi F AD ad C A 3085 (6). Trianguli igitur CAK nota est basis C A, nota & altitudo, seu colligenda potius sic. F A D vel S B D estqyO. DBK vero 60° Ergo SBK 105°, cujus sinus 96193 proderet trianguli altitudinem, si ejus basis CA tenderetur ex B in Linea S B (7). At nunc accedit huic altitudini quantitas CB, ut sit 99678, haec ducta in dimidiam CA scilicet 154.? creat 153800000 circiter, ut sic auctarium hoc altitudinis BC, non plus efficiat quam 4800000 circiter. Itaque valorares CK A est i°,45 / , 45". Et excelsus ille altitudinis non plus efficit quam
(5) Logarithmus 4362:082964 (§) Logar.
Logarithmus 45° : 34657
Logar. ’ 308416 : 117611 Logar.
\
T O L M
3',20". In Hypothesi priore ex qui 1620. computatae sunt Ephemerides qua- tuor colligo i°, 44, o". Cogitabis fortasse faciliorem esie. modum calculandi per Hypothescs antiquas.
Age igitur ostendam, quomodo hae meae physicae causae etiam in circulos aequantes transferri possint, ut tecum ipse explores an calculus sit futurus facilior. Manet igitur AB Eccentricitas, & in AB continuata, ipsi AB squalis fiat B R & sit R centrum circuli’ squantis pro Soluta Anomalia. Pro eo igitur quod ego computavi valorem ares BKA, computa tu angulum RKB, qui non poterit esie multo alius, sed difficiliorem puto futurum calculum. Altera vero pars squationis foluts AKB angulus manebit ut prius.
Pro menstrua vero Anomalia fiet C centrum squantis Menstrui, in cujus circumferentia numerabitur arcus squalis angulo FAK. Pro eo igitur, quod ego computavi valorem ares CK A altiusculs in semicirculo SKG, in quoestApogsumSolu- ts, computandus tibi erit angulus CKA acutiusculus. Ita hic circiter 6 vel 7 minuris disseremus.
Transeo vel tandem ad tertiam /. Funda-
Luns prosthaphsresin, qus secun- mnta da est exMenstruis,, Tychonifw“^ tio dicta, qus mysteriorum & perple- adhibui
xitatis vere est plenissima, ipfoque ad Varia “°~ Tychone teste, nihil aliud quamJw^T*' physica acceleratio & 'retardatio.
Hic aliqua videre incipio, discussis tenebris ignorantis, circa plurima qus palpitando qusro, adhuceseu- tio. Hactenus quidem, ut in Pro- legomenis Ephemeridum videre potes, Numero xix, sic censui distribuendam Variationem per orbitam Luns. Primum statui: qua in proportione sunt ad se mutuo Revolutiones integrs duodecim cum appendice Gr. 132 0 ,45', qus accedunt
usque
(?) Logar. 3085: 117621 Logar. 95 5 : 235242
47
75
Z085
; 3467
117621
2979.3221088 1490
1

>i6io.
/ 7 . Hae calculi ratio differebat a Tycbonica in forma plurimum, in quantitate nonnihil,
AD JOANNEM KE PL ER UM. &
usque aci completionem anni side- rii, & seorsim hsec ipsa appendix 132 0 , 45'; in eadem proportione dividendum esse unumquemque gradum distantia; Luna; a Sole coaequatum; ut major quidem pars, in annuo quidem motu Revolutiones Luna; duodecim integra: in uno vero gradu minuta 58', 12"!, causam habeant motri- cem aequabilem in se ipsa , puta revolutionem diuturnam corporis tellu- Tis, qua; per emistam speciem fecum rotat etiam Lunam ; at minor pars, puta in anno quidem Appendix Gr. 132.0,45', inuno vero gradu, residua 41', 4/1 causam habeant motricem se ipsi inaequabilem, quam statui esse apparentem ipsi Lunx Latitudinem circuli illuminationis Telluris. Non disputo jam ; an apparentia; optiere sit aliqua vis physica movendi, sufficit mihi, si sit aliqua causa movens qua; hac apparentis varietate utatur pro lege & regula seu mensiira motus siii. Quod si igitur hsc residua i',47"f de omnibus 90° gradibus quadrantis colligantur in unam summam ; deinde summa ista rursum in illos gradus 90° distribuatur admensa scilicet ad sinus distantis Luns a Sole, vel ab i Solis, putavi hanc este bonam distributionem Physicam. Sic enim provenerunt mihi in copulis quidem pro uno gradu < 5 i', 1", in Quadris vero pro uno gradu facta sunt 58', 13'f quia in copulis magnis Sinuum incrementa plus restituebant uni gradui, quam prius ei erat detractum; in quadris vero Sinus jam pleni, pene nihilo amplius augeantur, nihil igitur perfecta di- minutione restituunt. Effectus calculi varie Tychonicas Variationes nunc antecessit nunc secutus fuit, nuspiam tamen ultra 9 minutorum facta fuit diversitas. Ego vero meis Variationibus malui credere, ut qus ex sinibus lege physica orirentur, cujus legis exempla alia sunt satis evidentia: Tychonicas vero Variationes , tanquam non physicas deserendas existimavi, quippe quL na- 1620. scuntur ex libratione in diametro circelli, motus duplicis ad elongationem Lxmx a Sole: cum nulla appareret causa physica hujus duplicationis. PLec igitur hactenus sui secutus, usque ad initium hujus anni 1620, quando Hypothesin Luna; modo pivcmisso reformare , eecen- tricitatem menstruam tollere, inque merum (ut ex usitatis hypothelibus loquar) a;quantem transformare coactus fui. Sequitur nunc hujus circa Variationem considerationis & calculationis emendatio. Cum enim viderem ratione explicata; superius inaequalitatis menstrua seu 7T%o(rv&varmQ Ptolemaiae Lunam fie- ri duplo tardiorem in Apogseo & copulis, quam in Apoga;o & Qua- rzr. jg«r dris: constituendum mihi videba-^"”^"' tur, ubi duplum postes existere lucri tan( n f if t , vel damni, ibidem & duplum opo Emendatione tere este sortis: itaque Variationem bu i ut . cdcuii Tychonis & 7 rpocrv!V(riv¥to\emxi ab Vanmoms - una & eadem causa esse deducendam; & tandem esse statuendam Variationis accelerationem in co- w.mfi- pulis, ut damnum ex eccentricitate^ in copulis ad duplum damni usitati, in Quadris Apogseo versante, pos- r y cha- set excrescere. Hic cum mea in ms ex eodem
copulis acceleratio non relponde-^ ret magnitudine apparenti necessitati physica;, coepi cogitare, quo pacto ea posset augeri. Summa quidem totius accelerationis per totum Quadrantem jam erat mihi praescripta, eadem scilicet quL hactenus.
Itaque quanto augerem accelerationes in copulis, tanto videbam diminutum iri cceteras extra copulas. Si- v. Defi- nus ergo primorum graduum digres- aio (f ecun ' sionis Luna; L Copulis non erant fZSL magni pro mea mensura, sinus vero temoriginis circa quadras & finem quadrantis rclHtnus ^ nimis erant magni. At Sinus pri-^™'
mus & incrementa sequentium sunt mü«s, index apparitionis latitudinis circuli illuminationis Terra;; non ergo ut evanescit circulus hic illuminatio- H 3 ' ms

4
6i
EPISTOLA.
,14
1620. nis Terra? in Luna, sic etiam minuitur Variationis celeritas, sed magis praecipitatis utitur decrementis, or- VI. Tun. ta a majori quantitate totius. Cce- damema pi igitur circumspicere quidnam es- circulus illuminationis Ter- jus calculi, vx qui pro motore constituitur, juxta terram ipsam in aequaliter movens, juxta moventem aequaliter seipso & quid consentaneum stt ab hoc circulo illuminationis moveri. Nam st eadem est Terra, quae movet duplici respectu, & ratione fui corporis diurno motu rotati, & ratione suae illuminationis, eodem modo & de Lunae corpore dicendum este videbatur, ut eadem estetLuna quee moveretur duplici respectu, & in quantum est solidum in coelo corpus & in quantum & ipsa illuminatur a Sole. De hujus rei possibilitate & modis &de reo Mti disputent Metaphysici, mihi ut supra dictum mensune motuum tales, quL appareant in rerum natura ad investigandum sunt proposita?, & To ori. Itaque divisim et- 4 iam. Telluris quidem rotata? species, ut solidi corporis, a?quabili suarum -- virium contentione movet Luna? corpus, ut corpus, modificantibus tamen intervallis ut in planetis CL- teris: at ejusdem telluris corpus uti figuratum varie habet aspectum illuminationis sua?, versus Lunam porrectum movet ejusdem Lume corpus, uti & ipsum varie figuratum habet illuminationis sua? aspectum, versus Terram porrectum. Movet itaque apparens latitudo circulum illuminationis, & quantum ipsa habet in se latitudinis apparentis, & quantum ejus invenit in Luna quovis tempore. Atqui eadem sunt incrementa phasium utrarumque; ut quo tempore terra videt Lunam falcatam, eodem Luna videat Terram gibbosam,ut ita circuli illuminationis diametri latitudinum sint semper paralleli, & ejusdem ex inclinatione quantitatis apparentis, in comparatione ad cujusque recte objecta? visionem quasi totalem. Ergo non est distribuendum illud auctarium graduum 132 0 ,45 super duodecim Lu- nx revolutiones integras, non est inquam, distribuendum secundum mensuram simplicis hujus latitudinis Ellipsen seu circuli illuminationis apparentis, sed oportet illam bis adhibere : hoc est, ut Geometrice rem eloquar, non incrementa ipsorum Sinuum digressionis Luna? ab oppositione vel i Solis, ut hactenus, sed incrementa quadratorum Sinuum debent statui pro mensiira accelerationis hujus in Gopulis. Porro ut revertar ad initium, talis nascitur forma hujus calculi, ex qua luculentissime appareat, tam Variationem Ty- chonis quam npocrvevaiv Ptolema?i ex eodem este fonte. Nam esto in adjecto Schemate A centrum Terne, AB, Semidiameter illuminationis Terra?, G Centrum Luna?, G D semidiameter illuminationis Luna?. Si ergo semper GD & AB parallela? quam proxime, etsi sinus GAD multiplicatus in Sinum AGB facit numerum, qui metitur quantitatem seu vigorem accelerationis competentem in tali situ: sic ut factus iste sit maximus in copulis, nihil in Quadris; facile apparet, si jam et-, iam prolongentur linea? AD, BG, per eccentricitatis interventum, angulos GAD diminutum iri, ac proinde accelerationes in toto illo se- miste mensis (inchoando a Quadris) in quo repetitur apogaum Luna?, fore minores, id quod siipra in schemate pra?stitit nobis punctum C aequantis menstrui, ejusque Eccentri- citas A C. Et hxc sunt qua? ad hoc usque tempus in lucem eruere potui: at in quantitate utriusque rei concilianda, etiamnum haereo. Nam si utraque aquatio est ab eodem fonte, Prosneusis quidem Ptolemsi effectum habet maximum (quandq Apoga?um Luna? est in copulis, Luna ipsa in Quadris) gr.2°,3o', ex haq vero quantitate nascitur jam aliqua
etiam
1620.
VII. Con - Jiitutio prin - cipii ad e- m en dat um calculum.
VIII. Prin. cipium hoc calculi se pr& - bet ad redi‘ gendas in unum irsoG- vev<7tv,&Variationem. Figura III, Tabui* B.
\/
!
ii V

V
i6io.
AD JOANNEM KEPLERUM. 6j
etiam variationis quantitas necesta- rum accelerationes decrescentium
ria, sed qu« nonnullis scrupulis (non tamen valde multis) distat tam a maxima Variatione Tychonica, quam ab ea quantitate, quam meus efficit calculus & assumptio Appendicis illius 132 0 ,45', ad duodecim revolutiones in uno anno. Quare vitanda: perplexitatis causa finiam hic discursum stiper causa utriusque physica, & me convertam ad demonstrationem Calculi, qua: habet aliquot jucunda Theoremata & effectum inopinatum. Diminutione enim facta de gradibus lingulis distantia: Luna: a Sole vel s Solis vicisfim iis accrescere dico accelerationis proportiones seu incrementa decrescentia in ea proportione, quam servant quadrata sinuum distantis Lun« a Quadris: sicut enim accelerationis vigor est in copulis maximus, sic etiam siuus distantis copuls a quadra id est quadrantis est maximus & totus. Porro quod hic dico; idem est cum eo quodsiipra dixi, Sinum primum distantis Luns a copulis & incrementa sequentium omnia quadrata, effe debere mensuras incrementorum Figura hi. accelerationis decrescentium. Nam Tabui* b. diviso quadrante in partes squales minimas, ut hic quadrante GN, summa sinuum *d divisiones squales proxime est in proportione se- gitts cujusque arcus, Sinus illos continentis : sicut enim stimm a Sinuum ex H,I,K, ad Sagittam G D, sic summa Sinuum H,I,K,L,M, adSagit- , tam GB. Hujus prope veri Theorematis fundamentum est illud Pappi Theorema simpliciter verum, quod segmenta superficiei Sphsrics sint in proportione scarum axis portionum seu Sagittarum GD, GB, & c - Pqsito igitur N loco Luns in Copulis, Gloco ejusdem in quadris, si colli gam portiones incremento-
servantes proportionem quadratorum de N A, MB &c. summa omnium totius quadrantis eadem erit,quas colligitur,si incipiendo ab eadempor- tione prima comparem illam quadrato ipsius AB,sinus arcusNM, deinde reliquas portiones admetiar ixi proportione BC, CB, &c. quadratorum. Cum autem detur mihi summa effectus totius accelerationis per totum quadrantem; ut ea distribui rite possit, opus mihi est sum- ma.quadratorum vel NA, MB &cj vel AB, BC &c. & in priori quidem mea vitiose forma calculi, quando mihi non fuit opus quadratis ipsorum A B, B C, sed ipsis A B, BC, non valde laborandum fuit de scmma omnium A B, B C. Nam sinus ipse totus AG continebat partes suas omnes: Itaque summam accelerationis, debitam uni N G quadranti tantummodo comparavi sinui toti A G, summam vero debitam arcui NI «quiparavi ejus sinui AE. At quia jam nobis opus est quadratis ipsorum AB, B C &c. nihil nobis prodest totius AG quadratum, quia illud multo est majus summa quadratorum ex omnibus scis partibus. Hic igitur commoda admodum nobis accidit «quipollentia inter NA MB &c. & inter AB, BC &c. Quia enim indigemus ipsorum NA, MB, quadratis, non per se sed ob mutuam eorum proportionem : hic nobis subsidio venit Justus Byrgius, proportionem horum quadratorum exponens in Lineis rectis. Sit enim in continuato Quadrantis nostri circulo semicirculus N QT, divisus in partes numero «quales partibus quadrantis N G «qualibus, quantitate vero duplas illarum ; & sint arcuum semicirculi Sagitt« ut hic ordine videre est.
✓
Arcus Quadrantis
GH.
G I.
GK.
GL.
GM.
GN.
Sinus
HF.
T F
KD.
LC.
MB.
NA.
ut horum quadrata
Dupli arcus
TS.
TR.
TQ
TP.
TO.
TN.
inter sc:
Sagitt«
S V.
RX.
QY.
PX.
OV.
NT.
sic hae lineae inter se.
Jam
v

64 E P l S
i6zo. Jam verobins Sagitta O V & SV,
sequant Diametrum circuli sic etiam PX> R X. Quare pro quadratis AN & GG (hoc analogice appello quadratum) sumitur diameter NT, pro quadratis B M, FH, diameter alia, pro quadratis CL, EI, tertia, denique pro quadrato DK, semidia- meter YQ^ Itaque si quot sunt partium squalium quadrantis termini, tot constituam semidiametrorum summam, habeo summam quadratorum omnium sinuum ad illas partes. Et quia terminorum semper uno plus est, quam partium: ideo sciendum est, quo magis minuts multsque fiunt unius quadrantis partes, hoc magis terminum tunc supernumerarium evanescere. Itaque pro 90 partibus quadrantis, 90 semidiametri sumpti quam proxime constituunt summam omnium quadratorum. Reliquorum arcuum fumms colligen- ds sunt ex continua additione secantium, ut sciatur quantitas effectus in uno quolibet arcu distantis Luns a Sole vel -f ©. Hoc itaque pacto fit, ut accelerationem in Co-
x Cotn- pulis reprssentet Linea N T & ac- probatio celerationem in Quadris, linea o, hU ii S fomJ txx nulla. Cum itaque pro primo ‘pd °lqui- & pro ultimo gradu quadrantis di- poUentum. stantis Luns a Sole sumatur Linea NT diameter; fit vero de summa omnium sagittarum pars quadragesima quinta: erit igitur valor ejus de summa accelerationis quadranti debita tantus 3,34"!. Hsc est acceleratio in primo gradu Distantis Luns a Sole vel <?. Adde hanc ad modulum virtuti motrici telluris squabili debitum, scilicet ad 58' i2 w f, conficitur 61, 47"j. Est enim accelerati^',54 Preise dupla di : minutionis, qus ad hujus calculi formam est necestaria tam in vitiosa quam in emendata forma. Itaque hic in gradu i° Distantis Luna: a Sole Variatio est s, 47'J, addenda. Contra in Quadris & gradu proximo pro duobus gradibus, uno in
T O L JE
Copulis, & uno in quadris valere li- 1620. neam Nq: illam vero totam vindicat gradus copularum, ut ita nihil relinquatur gradui in Quadris. Si gradui in Quadris,pro diminutione, quam est pastus eandem cum cste- ns quadrantis gradibus, nihil vicis- fim accedit: ergo is manet diminutus , scilicet 58,12";. Ergo Variatio competens circa quadras est 1,47"^ subtrahenda. Erat vero in Copulis ejusdem quantitatis addenda. Est igitur inopinata squipollentiamera, inter hanc meam ad physicas causas accommodatam calculi formam, in- terque Tychonicam calculi formam circelli, cujus motus duplo celerior est, digressione Luns a Sole. Dici non potest, quam valde me exhilaraverit inopinatus hic exitus calculi & demonstratio, quod etiam Ty 1 - chonis circellus cum suo motu duplici contra quam hactenus credideram causis nitatur physicis. Nam circellum ipsum per se realem non este, sed causis niti physicis Tycho ipse credidit, & sunt in eo tresnots
E hysicarum causarum ; prima quod .una libratiur in ejus diametro tangente orbitam non vero circumit in circumserentia; secunda quod circelli motus est insqualis, tardus in Apogso Eccentrici versans, velox in Perigso; tertia quod Diameter ejus deberet augeri & minui, fi realis estet. Nam semper apparet min. 40,30",sive remota sit in Apogso sive propinqua in Perigso. Demonstratur autem squipollentia sic.
Quia gradus singuli apud me sunt diminuti quantitate 1, 47" f, maximum vero incrementum accelerationis est hujus duplum scilicet
34s, &hoc comparatur Lines NT.
Tycho vicissim non diminuit gradus , additque tantum, quantum indicant NT,OV, diminuts semidia- metris AT, SV, id est quantum indicant N A, O S, &c. Atqui summa: ipsarum NA, OS, ut prius dictum, insunt in sinibus AC, AE,
AG,

AD JOANNEM
i6zq. A G, hxc igitur est semidiameter li- bratoria Tychonis, ut Luna in copulis sit in A, in Octante vero in G: in quadra rursum in A. Quia idem est, si ille post octantem minuat motum initio non diminutum, ego augeam initio diminutum. Casterum hoc adhuc desidero in hoc calculo,
xi.Refi. ut supra etiam dixi, quod, si quanti-
^akuiPTc tatem Tychonis minutorum 40s se-
fitius. quar, tunc neque plane eum concilio cum quantitate irqovvsvareeoQ Pto- lemaicX, ne,que in uno anno conficio 132 0 ,45, quanta scilicet est appendix ad revolutiones duodecim: & vi- cissim si conficio 132 0 ,45' tunc pariatio maxima mihi fit non 40s, ut Tychoni; sed plane 51', ubi plus excedo Tychonem, quam in priori vitiosa forma calculi defeceram. Etsi neque observata Tychonis semp er modulum 40^, exprimunt, sed inter; dum etiam 46 . Tunc autem augetur mihi horarius in Eclipsibus per hanc magnam meam Variationem: hoc vero percommode mihi accidit, ne nimia: mihi,ut solebant, prodeant durationes & morse.
Hsec ergo, Clarissime Vir, potius exercendi mei, quam tui defatigandi causa & scripsi primum, & cum in nupero discessu Mutschelii nostri , literse ad Te scripta: ex incuria caeteris assumptis essent relictae, transcripsi, & copiosius & luculentius. Tui jam esto arbitrii, quid ad hanc posteriorem partem literarum respondeas quod Theoriam Lunas attinet. Illud solum rogo, de Fixis, quod petii, ut curse habeas, ut- que sic respondeas, uti existimas ex utilitate studii Astronomici futurum. Et ut melior sit informatio duo adhuc addo. (1) Cum scias post annos xviii dies x easdem reverti Eclipses, eandem scilicet Anomaliam Lunse, eundem Locum Solis, intra 10 gradus, commode accidit, ut ad fixas etiam sociam hujus Eclipsis anni 1619, scilicet Eclipsin anni 1601 d. % Novembris Pragse observarem. Extat
KEPLERUM. 65
observatio in Astronomia: Parte 16 Optica sol.371,372. Examina illam, videbis illam testari locum centri Umbrae circiter 5 scrupulis esse promotiorem quam vult Tycho, & sic conspirare cum Landgravio contra Tychonem. Quidnam igitur hoc est, propter Deum immortalem ! quod jam postxvm annos anterius invenio centrum Umbra: quam Tycho vult in Theoria Solis? Anne dicemus prsecessionem aequinoctiorum per hos xvm annos quieviste aut etiam in processionem aliquot sec. esse mutatam ? (2) Circa eandem Eclipsin 1619, Dec. alia occurrit difficultas. Interim enim dum Mutsehe- liusivit redivitque, totus in computatione fui observatarum Eclipsium. Eclipsis anno ibibff Augusti observata est tribus locis TubingL, Romae, Linzii consensu egregio. Eclipsis anno 1619, fS d^t observata est Tu- bingae & Linzii consensu iterum optimo, nihil enim te finxisteputo in gratiam mea: observationis. Jam vero utraque circa perigaeum fuit hLC ante, illa post. Disserentia Anomaliarum est 17 0 , circiter. Quod si Periga:um penitus mediasset inter utramque Anomaliam summa pro- sthapha:reseon non potuit esse major quam i°, 34. At si altera fiat Pe- rigaeo propior /minor paulo erit summa. Jam vero non potest valde magnus error este in distantia locorum Solis in utraque Eclipsi. I nunc & aequa more Tychonico seu meo, seu etiam nulla utere aequatione, nulla ratione efficies, ut Luna his Solis locis opponatur ad observata tempora, nisi valde magno aliquo mutes Eccentricitatem Luna: & Prosthaphsereses. Quasi omnino aliquid loco Solis acciderit anno 1619, vi Decembris, ut qui nec Luna: motibus, nec Fixis accommodat centrum umbra:. Vides omnibus astionomis etiam atque etiam cogitandum de hac Eclipsi anni 1619. Qua adhortatione finiam. Vale.
I Seri-

66 E P I S
1620. Scripsi xii. Aprilis, rescripsi xxvm. Maji , cidiocxx. Linzii. Addideram multa politica, sed illa Deo & Politicis curas sunto, nos, ut mones,precibus nisi, Deo confisi,nostra agamus.
Epistola XXV.
MATTH. HAFENREFFERUS JOANNI KEPLERO.
1^94. A Ccepi munus Tuum Chronolo- cäicnda- A gi cum & legi; pro eo primum Tum ke- g rat j as tibj a p. 0 maximas: Namduo-
flen Gra- p ^
dieMtum. ous mihi nominibus gratissimum fuit, & quod dono venit, & maxime quod a Te venit, quum inde memoriam nostri te colere manifesto perspexi: saxo ego vicissim, ut tuam mihi amicitiam nunquam deletam esse apertissime cognoscas. Quod porro judicium meum expetis, illud sane pro candore meo, quem dubio procul habes perspectum lubentissime tibi exponerem: sed ejusmodi studiis delectari ego magis quam exerceri soleo: Mathematicis cum primis, Astrologica vero a multis jam annis & degustavi & deserui. Legam tamen &, si ita volueris, judicium meum Tibi aperiam, si cogitationes tuas videro, de Kepierus (ludiis Astrologicis, literis compre- jrommit densas, uti jam pollicitus es. Inre- Astrologia liquis, Maritimus noster proculdu- judidum. bio nunquam tibi deerit. Si unum liceat attingere; optassem ego tuis ephemeridibus & calculum & annum Julianum Gregoriano additum este, sic enim majorem usum & lucrum apud nos habuissent: sed tu inservis foro. Htc gratitudinis loco ad te scribere volui: te tuaque slh- dia Deo Optimo Maximo commendans. CahvA d.x IV Novemb. cid ioxciv.
T.
M. HAFENREFFERUS D-
T O L JE.
Inscriptio. f 594-
Ornatissimo, Doctrina & Pietate prsestanti Viro,
Domino Magistro Joanni keplero, Illustrium Styrite Procerum Grastzii
Mathematico doctissimo, Do- ' mino & Fratri suo colendo.
Grjecium.
Epistola XXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
sEnerande & Doctissime Vir, 1596. \ Domine 1 Frater colende, ex Mistum decreto amplislimi Senatus com- (um / e missus est labor tuus Doctissimo Kcpied pariter & profundissimo Mathema- Do[iri ' tico Michaeli Marillino, qui hoc te honestissimo decoravit testimonio (1), quod totus inclutus Senatus unanimiter tibi congratulatus, atque augmentum donorum tuorum ex animo comprecatur. Quam admirabile est autem hoc novum inventum Tuum, tam utile esse omnibus lectoribus idem amplissimus Senatus exoptat: Jubet itaque ut secundum admonitiones Msstlini, & Copernici hypotheses & Corporum Regularium dimensiones, quasi praefationis loco praemittas, & alibi quibuscunque locis opus fuerit, pro poste omnem obscuritatem tollas.
Quod ubi factum suerit, confestim torquere licebit prelum. Velim autem ad nos (2) excurras, & hic omnia expedias, ubi & librorum copia, & aliarum rerum major opportunitas.
Vale & Vive d. vi Junii cididxcvi.
Epistola XXVII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Er occupationes certe publicas 1596'. factum est, ut hodie per Magistros
(,) Testimonium hoc, quo Prodromum Distcrtationum cosmographicarum commendat Academiae Tubingcnsi Maestlinus, in Vita Repleri, ubi de hoc ingenii Kepleriani fcetu agitur, invenies.
(1) Stutgardia Tubingam, Inscriptione hujus epistola: teste.

AD TOANNEM KEPLERUM. 6 7
T5.9& stros qui descendent, nonmeas acceperis. Sed responsum ad proxime su- DeKepiert periores hoc habeto. Collatis sen- «w t*»- ^entiis, placet posterius tuum consiligo consui- um, ita tamen ut pro Rhetici Narra- tatio. tione (quL & prolixior est, & quadam ab noc tuo prodromo aliena habet^ in quibusdam deficit) brevissimam expositionem & proportionem corporum, cum schemate generali, post praefationem ad Lectorem interseras: quL tanquam clavis erunt ad Mysterium Prodromi. Annotationes porro quod attinet, nihil opus est, ut totum opus de novo retexas, ordinem aut dispositionem ejus turbes vel immutes: neque tamen hoc consultum putatur, ut omnes annotationes in postremam appendicem atque ad libri calcem rejicias ; sed optimum judicatur, ut relegendo librum, quod obscurum est, uno & altero verbo reddas dilucidius. Et si quid copiosiore explicatione opus habuerit, vel textui inseras, vel statim ad istius capitis finem subjicias: sic enim perfectus & ad pradum politus labor erit. Hsec breviter, alias cum vacaverit plura. Dominus tecum; Hospitem Sauterum peramanter meo nomine saluta, d, xiv. Junii CI DI DX C VI.
Epistola XXVIII IDEM
JO ANNI REPLERO.
1598. Ql molesta fuit mora, qua? tuis li- ^ teris superiori Februario mihi redditis & huic responso meo interjecta est; nolim illud, quicquid est, ulli causa?, pr^terquam negato ocio & tabellariorum inopia? transscribi. Sed ut de eo, quod serius nobis relatum est de obitu nimirum Domini D. Zimmermanni pia? memoris, primum meos affectus effundam; Dole 0 istud vulnus Ecclesia? inflictum esse, & ejusdem dp^l aT p 0V seriis votis oro, ut commodam me.delarn adhibeat , & talem successorem submit- 1593- tere velit, cujus pietate & Zelo felicius illa cicatrix coire possit. Ad argumentum porro literarum tuarum, ut aliquid relpondeam, libenter legi judicium tuum de rebus Astrologicis, & libentius ( de quo tamen dubitare non poteram) quod in familiaribus tuis rem seriam te agere , aperte declarasti. Scribo enim, quod semper scripsi,nostros Astrologos ad nimia sepe specialia descendere , semper mihi fuiste visum: In qua me sententia, tuum modo prolatum judicium rectius confirmat. Disputationes Theologicas quod Hafennf-
• r j 1 • • - ■ stride Kt-
attinet, non dubito quin omnia sis explicaturus, ut & vigere Scriptu- tbeßbus rarum Analogia, & Tua florere ineo- ;'«<*«»»*• lumitas possit. Ejusmodi autem in rebus hominum probatur promissa fides, & nostra acuitur providentia.
Quod denique subjungis, aliquos tuos illos conatus in novis demonstrationibus mirari, cognovi te dubium este, quid hac in parte agendum, utrum scilicet silentio res praetereunda, an vero in id enitendum, ut omnibus pateat, tuas illas Hypo- theses per omnia Scriptura consentaneas esse, atque ea in parte, ut ego quidem accepi Epistolam Tuam, haud obscure fraternum meum consilium expetis. Ea in re, quid sentiam, Clarissime Vir, & Frater cha- riflime, candide & aperte Tibi aperiam. Inter Hypotheses nimirum illas & sacram Scripturam, aperte distinguendum esse, quod me constanter sensisse, etiam ab initio conspectarum Hypothesium procul dubio, &cum nobiscum esses, animadvertere & etiamnum probe meministe potes. I-Iinc enim factum est, ut non tam meo, quam Dominorum Collegarum meorum nomine, caput tractatus, (puto quintum numero fuisse) quod istam conciliationem attingebat, omittendum esse monui, ne illa? ipfe disputationes inde exoriri possint. Quod etiam omissum 1 2 ' dst.

/
68 EPISTOLA
1598. est,nisi quod ab initio statim, aliqua sed brevissima ejus rei stt mentio. Quod vero alia deinde accesserunt, praesertim autem Domini M#stlini praefatio, id nobis quidem imputari non potest, nihil enim eorum (quae accesserunt,) antequam typis mandata essent,quicquam nobis viliim fuit. Sed rebus sic jam stantibus fraterne consulo ac moneo, ne dictam illam conciliationem publice proponere & propugnare co- neris,sic enim multi boni non immerito ostendi, & totum negotium vel impediri vel gravi dissensionum macula adlpergi posset. Nihil enim dubito, si aperte illa opinio proponeretur, & propugnaretur, suos habitura esset & forsan non levis armatura: adversarios. Proinde si fraterno meo consilio, uti firmiter lpero, locus aliquis est; porro in ejusmodi demonstrandis Hypothelibus nudum Mathematicum ages, nihil sollicitus, utrum rebus creatis ita respondeant an secus. Mathematicum enim finem suum consequutum arbitror, si tales exhibeat Hypotheses, quibus Qatvopeva quam exactissime respondeant: & Teipsum puto cessurum esse illi, qui proferre posset meliores. Nec tamen consequitur , uniuscujusque artificis meditatis Hypothesibus, rerum veritatem conrestim conformari. Nolo attingere, qure ex sacris invicta possem depromere. Non enim disputationibus, sed fraternis monitis opus este judico. Quibus si tu, uti certo confido, parueris & abstractum Mathematicum egeris, nihil dubito, quin cogitationes Tua: plurimis, uti certe mihi quoque sunt, jucundissima sint futura. Sin, quod maximus & optimus avertat Deus, publice istas Hypotheses cum Scriptura sacra conciliare velles & propugnare, certum metuo, ut in distensiones & nervum res istha:c erumpat: quo casu velim ego, me istas cogitationes tuas, in le quidem &
mathematice consideratas, praela- 1598. ras & nobiles, nunquam vidisse.
Jam dudum enim in Ecclesia Domini plus contentionis est quam infirmis expediat. Sed nescio quo me abripiat stylus, vel potius fraternus meus in Te amor: qui nisi talis in Te estet, qualis est, ardentissimus nimirum & candidissimus, tum liberam stylo licentiam non permisissem. Sed hic idem amor duo abs Te postulat, ut nimirum strenuum nobis agas Mathematicum & quam antea Tibi commendatam esse scio, Ecclesia: tranquillitatem constanter foveas. Hisce Te DeoOpti- mo Maximo una cum tota Ecclesia Christi, pie commendo. Tnb'mg&
d. XII. Aprilis CIDIDXCVIII.
Epistola XXIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Uanquam Amice & Frater cha- 1598. rissime, omnes, quee a Te mihi perferuntur litera, jucundissima sunt: proximse tamen singulari quadam & cumulata suavitate totum me repleverunt. Ex iis enim intellexi,
Te pluris facere Ecclesia: tranquillitatem , quam quoscunque ingeniorum nobilissimos & charissimos foetus. Et quamvis de Thesium veritate adhuc quidem dissideamus, eo quod uterque nostrum suis fundamentis nititur: quia tamen propter tuam, qua frui tibi videris, sensus abundantiam , non quicquam siic- censeo; sic multo minus tu mihi poteris indignari, qui firmioribus suffultus rationibus libere dissentio ;in- terim tamen Mathematicas contemplationes perpetua admiratione venerans. Sed vivat & vigeat Ecclesia: pia sanctaque tranquillitas. De aetero operam dedi, ut Domini Vochtm. cogitationes typis mandarentur: faxit Deus ut ad Ecclesia: utilitatem & piorum hominum, quibus sancta veritas cura est, laudatam

V AD JOANNEM
1598. tam informationem magno cum fructu accommodentur. Tuos etiam casus qui ab diversas religionis hominibus , varii & fatis graves objiciuntur , ex animo doleo; dabis operam ut piis precibus &, quam Salvator nobis commendat , serpentina prudentia, fortiter illis occurras, ne levi arrepta occasione graviora in te meditentur. Illud autem perplacuit mihi, quod ititantem illum hospitem, dubia itionum causa proposita, #dibus tuis arcere potuisti ; memor vestis ovili#, quam lupina subducit rabies. De his breviter inter occupationes alias: Te rogo, ut prolixiores ad me scribas, (nihil enim mihi accidere potest jucundius ) & tuarum prolixitatem, mearum brevitate sine jactura tibi compensari pariare: hoc enim fce- noris ut concedas mihi, majorem in modum rogo. Vale & Dominum Vochtm. ex me plurimum salvere jube. Quis fuerit D. D. Zimmer- manni successor, ex proximis tuis, Deo dante, cognoscam. Tubing&d.m. Augußi cididxcviii.
Epistola XXX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1601. ^VUanto tu majore desiderio, Vir W, Doctissime, Amice & Frater cha- rislime, ad superiores tuas' meumre- fponsiim expectasti; tanto ego majore diligentia & studio res tuas conficere hactenus conatus sum: nec dubito, quin per Dominum D. An- d. Andre- dream Baierum, mellitissimum me- asBuierus. um p ratrem f LM ea de re aliquid
scripseram, significationes aliquce data; sint mearum curarum. Scripsi d. Dob - enim ad Dominum D. Dobdium, dius. omnium promissionum commonefeci, ursi response, qui de cognoscendo Illustrissimi nostri animo de promovendaque t ua incolumitate, liberaliter rursus pollicitus est. Sed quid effectum dederit, quid ad Te
KEPLERUM, 69
ferit, etiamnum me latet, 1601.
uto te animadvertere,' me Tua desideria nullis pulveribus inscripsisse, sed maluisse rem totam prius efficere , quam incerta promittere. Tua mecum dormit, mecumque vigilat incolumitas & Salus. FaxitDeusut eo tandem loco conquiescat, qüo commodissimo exoptari potest. A- eademiam primum quod attinet, scis qua ratione Mathematica; Professioni sit prospectum, in ea quid mutari possit, una tecum non video. Qu# alia, aut quando Professio vacatura sit, hominibus incertum: superioribus quidem hebdomadibus per obitum Domini D. Israelis Mög- /w lini Grammatica Paedagogii Lectio viduata est; quam, ut accipio, aliquot Doctores ambiunt prster ceteros: unde quis sit rerum status apud nos , facilis conjectura esse potest. Commodissima ratio ea videretur, si Dominus Frater, cum quibusdam vel Nobilibus yel Baronibus Praeceptor ad nos adventaret, quales ex Styria & Austria plures apud nos vivunt; ea res plurimas haberet commoditates, quas mtelligen- ti monstrare supervacaneum , & alias posset suppeditare occasiones meliores. Sed Dominus providebit:
& provise monstrabit procul dubio. Getera quae ad me, & de Astronomiae statu, & de cogitationibus tuis, de populorum propagatione; tanto mihi jucundiora fuerunt,quanto utriusque studii ardentiore flagro desiderio : sed ad isthaec singula , justa responsa perscribere, jam quidem per publicas occupationes non licet; sed dabitur) divina voluntate commoda nobis de istis rebus conferendi occasio. Interim pro communicatione gratias ago, quas possum, maximas; atque dum tu illic de rebus tuis disponendis sollicitus es: ego cum Domino Doctore Dobdio , pluribus sum acturus: Deus dirigat nostra vota; & tuEpi- stolsebrevitatem, calamique veloci-
I 3 tatem

1
70 E P IS
i<5oi. ratem boni consule. Vale. Tubinga Pridie Passionis Dominica . c i D i 0 c i.
Epistola XXXI. IDEM
JOANNI KEPLERO.
L 60 i .fVUanquam, Domine & Frater honorande, is, qui präsentes perfert, viva mihi Epistola esse potuisset , rerum mearum omnem statum penitissime expositurus: commodissimam tamen nactus scribendi occasionem , paucissimis verbis expositioni ipsius, quasi Colophonem addere volui: ut uno quasi contuitu, & reserentem & epistolari nutu • . annuentem, una contemplari posses. Nostrarum rerum facies,per Dei gratiam fatis blanda hilarisque est, nisi quod Ecclesia statum perturbatissimum illum intuendo, & ipsi quoque perturbamur. Non id solum Icientes, quod omnes unius corpo^- ris sub capite Christo membra siimus ; sed nostras quoque res agi, cum proximi parietem flamma depascitur; Sed Dominus providebit: Mors Ty- qui videt fidentes. De Morte Ty- ( bonis chonis non fine magno dolore audivi: quar ut mihi, propter praeclaras in Mathematicis rebus Ipes, acerba, ita procul dubio Tibi molestissima accidit, qui lateri ejus semperadhaleris: Sed Domino ita dilponente factum est. Lenivit dolorem Ipes altera, qua eum nobis superstitem fecit, qui divina adjutus ope imper- mi secta Tychonis opera perficere potest. Qua res ita me refecit, ut quantum doloris immaturus ille Tychonis obitus mihi attulisset; tantum gaudii & congratulationis, hac fida putedh fijccefloris dexteritas felicissime fpe- Kefkm, rataj superadderet.' Eam ob causam sollicito mihi quid nostris compellationibus Stutgardianis effectum esset, novum & sincerissimo in animo meo gaudium exortum est, quo satiatus silentium colam, donec in hac aut alia quacunque re, quid
T 0 L Mi
ab amico fieri velis, significaveris : i6oi. .Deus faxit, ut spes nostra felici rerum eventu, adimpletis omnium nostrum votis, feliciter comprobetur.
At si qua alia scribenda fuerunt, ist- hac omnia in viva nostra, eadem- que fidissima Epistola ad satietatem perleges: & hoc Tibi persuadebis,
S iid officii & beneficii, quic- enevolentia & honoris in illum communem nostrum amicum contuleris, isthac omnia in me col- lata este. Cum cateris autem, hoc etiam sine molestia mihi praestares velim; ut illum Patria & amicorum oblitum, uxoris & liberorum imme- morem, aliquando tandem de reditu meditando vel tenuiter aurem vellicares. Annum jam abest & amplius. Advolat Pegaso ; Vix conjugem, liberos & amicos salutat, & ocyus avolat. Sed & Vale, Viror-, natissime, & me, quod facis, ama.
Tnbinga x i v. Novemb. oioioci. 1
Epistola XXXII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ulta, Clarissime & Doctissime 1605. Vir, Domine Amice & Frater amantissime, multa, inquam, intra paucos evenere mihi dies, quL Tui memoriam , quam mens mea nunquam non jucundissime recordatur, novissimam atque dulcissimam, ante oculos meos posuere. Vidi nam- Kepkri u. que & legi cogitationes Tuas de berdeStel -
A ,, D v . Ia nova tn
oteila nova, quL lupenori autumno pe j e Scr . lucere coepit, qua: multo mihi ju- pentarii. cundissims fuerunt; sed hoc etiam jucundiores , quod cum mea Epiphanias Concione, quam nuperrime dicto festo dederam, in puncto
difficultatis divinandi, examussim
congruebant. Proximis insecutis diebus vidi incluto Scholse Senatui Kepkri ad offerri Exemplar Paralipomena in v,tdl, °- Vitellionem & simul audivi literas recitari, ea de causa exaratas. Ad eduaPran- illas quidem gratam Senatus volmi- co f- t6o r'
tatem m

A 13 JOANNEM
1605. tatem declaraturus, Magnificus Dominus Rector relpondebit. Ego vero evolutis ibidem quibusdam libri pagellis, propter Materis Tractationisque nobilitatem & elegantiam, non tantum Authori & Rei Mathematicas congratulatus sum, sed con- festim apud animum meum statuebam, prima quaque occasione, ut animum oculosque meos juste satiare possim, proprium exemplar comparare. Sed ecce antequam comparandi occasiones obtingant, clarissimus & consultissimus Vir,
D.cbri- Dominus D. Besoldus nomine au-
Bffildus. thons, ejusdem argumenti Exemplar dono offert. Quod certe munus multis nominibus & fuit & est & erit longe quam gratissimum. Inde namque non tantum constantem erga me favorem & benevolentiam tuam manifesto deprehendi, sed quod & ipse, demeo,utsiii amici erga te studio & quacunque in re pia & honesta inserviendi promptitu- dine nihil dubitares, tum propter argumenti nobilitatem, a quo meum ingenium, licet quas sublimiora sunt, non semper assequatur, nunquam fuit alienum: unde me adhuc semper istiusmodi jucundissimis studiorum flosculis, jucundissime recreare soleo. Legam igitur oblatum munus & legam magna cum animi jucunditate & studio, lemper- que& Tibi & Patris & rebus Mathematicis & quod tales nostro seculo cultores invenerit; tum mihi quoque, quod in eorundem contubernio & amicorum Catalogo este liceat, sincerissime gratulabor. Ex eo quantas tibi pro gratissimo munere gratias habeam facile intelligis • tantas nimirum quantas ullas unquam animo meo concipere potui: operam daturus, ut quacunque occasione oblata meam tacite conceptam gratitudinem reipsii declarem, Interim ut vivas & valeas, atque honore nominisque laude cumulatus, subinde nobis utilissimos ejusmodi
KEPLERUM. 71
labores proferas, Deum Optimum 1605. Maximum toto corde precabor: hoc addito voto, ut vel tandem sincers nostra religionis liberas habere possis & jam diu exoptatas exercitationes. Vale igitur, Amice & Frater jucundissime, & me Tuum, quod facis, amare perge. Tubinga d. xxvi. Januarii c 101D c v.
Inscriptio.
Nobili, Clarissimo &prastantissi- moViro
Domino Joanni Keplero, Sacrae Caesareae Majestatis Mathematico excellentissimo, Domino Amico & Fratri suo charissimo & semper colendo.
P RAGAM-
Epistola XXXIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Obilis & Clarissime Vir, Domi- 1^07. ne Amice honorande, quod pro duabus solis oratiunculis in Nativitatem Dominicam habitis, tam prolixe mihi gratias agis, meam pro majoribus donis haud obscure flagitas.
Eam scias velim animo meo nunquam defuisse, licet Epistola mese rariores, quas jam occupationes cumulata, jam afficta: valetudinis rationes impedierant,non tantas, quantas immortales mecum circumfero, explicuissent. Meditationes de Stella nova & de Natali Sei vatoris ex promisso Dominationis TuL dum Kcptmn. Francofurto exemplaria afferantur, b ss eStd ' magno cum desiderio expecto. In- A ss A ro terim per transennam quasi introfpi- amona- cere mihi licuit in alienum exem- taIitio plar. Ibi cum hians venarer Do- chr fj minationis Tus de Natali Servato- TJsZt»- ris sententiam, magna cum jucundi - tu Ua ~ täte deprehendi, te vel ignorantem cum Domino Praceptore Msstlino, Francos. Domino Compatre & amico meo l6a9m honorando, mirifice consentire, qui itidem 1 v annos & aliquot menses
vulga-
\

EPISTOLA
7 2
160 7. vulgata Epoche adjiciendos, demonstrative statuit; cujus flue sententias rationes, mihi non tantum prolixis verbis semel & iterum exposuit, sed eandem ante biennium & amplius, publica de eo argumento oratione habita (puto in promotione Baccalaureorum, fi recte memini, ) celebravit. Et paulo ante quam has meditationes tuas mihi vife estent jucundissimo in colloquio, in hoc ipso Mufeo meo habito familiariter explicuit: quX omnes tanto mihi jucundiores sunt, quod earum aliquas jam in Dominationis Tuas discursu, quasi ad calamum dictatas, repetendo cognovi. Sed hac de re procul dubio Magister Maestlinus ipse
Samuel copiosius. Ad filium meum Samue-
Hafenref- j em q UO d attinet, tu nasnias ipsius
siimus, nimium justo attollis, Tyro ille est, & Tyronem appellando nimium dixisse puto. Nam & ipse ego in Mathematicis tyro sum, praeceptorem tamen illius agere bona dum conscientia queam. Contrarium hic, quam in Opticis, evenire video,ubi quas longiori intervallo videntur, minora apparent, hic per nebulam forte amoris, majora. Sed jam ad id accedo, quod dicam avaritia; mihi adferibis, quam sectando liberorum studia & salutem negligam; ea in re, quia primus mihi hxc objicis, & ipsa quotidiana praxis per Dei gratiam me iis, quibus notus sum,quorumque in oculis quotidie vivo, satis purgat, ideo in me illa non dicta esse putabo, nec adjiciam amplius quicquam, nisi hoc unicum: quod si res meas privatas spectarem, fortasse jam dudum de stipendiis siliorum meorum curiosum me futurum fuisse: quos tamen omnes adhuc & parce, quantum Dominus mete menfesuppeditat, sustento. Quod
si vero putas, ejusmodi juvenilia in- 1607. genia, quale filio meo jam est, omnis generis vitiorum ac scelerum periculis , haeresibusque objectanda, sic enim nobiliora, praeclare probatum iri: nihil celabo, mihi meorum liberorum parenti, pro quibus aliquando ratio mihi reddenda fuerit, longe aliam mentem esse. Nam opus & labor est, ut pietatem colant, Ü maxime pravis exemplis non corrumpantur &c., Sed interim gratias ggo,pro amico in me meosque affectu , : peus omnia compensabit;
Ego benefactoribus meis, quos inter - .c
Te quoque numero, sum mäneo- que semper gratus. Vale, Vir Nobilissime, &, quod facis, me amare perge. Tubinga m. Januarii ciDiOCVU,
Epistola XXXIV.
CHRIST. ORTHOLPHUS JOANNI KEPLERO. “
U vero mihi jam & indignaris, 1595. & cum homine non tantum vasto sed & negligente rem este clamitas? Misi literas, inquis, jam aliquot nullo verbo me his postremis dignatur remunerari. Injuris loci & temporis hoc condona, quod est in me & Vifchassio mors. Jam enim ex Stipendio Hirlavium (1) ablegatus, nec tuas mature literas accepi, nec meas in tempore potui submittere. Ideoque fiet, quod metuo, posthac semper, ut cum ad proximas & novissimas respondere deberem, accipias demum refponso- rias priorum. Quod ab amico ne Xgre feras, cum non aliter ferat status rerum, rogo. De hora nativitatis mes, non est quod multis ambigam, mihi perinde est. Expecto Dominum dum veniat, & me promoveat , removeat, ad se avocet.
Promo-
(•) Celebre Ccenobium ad fluvium Nagolt Ord S. Benedicti in Ducatu Würterobergico , cujus nunc Abbas est Summe Venerabilis JO ANNES O STAND ER Potentissimo Svcc. Regi a Consiliis sacris, illustris Consistorii Wiirtemberg. Director, Acad.Tubing. Visitator, Statuumque Provincialium leeret. Ord. Assellor, Fautor noster, ea qua decet, observantia colendus. Genealogiam Ofiandrorum ä Luca Ofiandro Goepptngensi, qui singularis Kepleri extitit Amicus & in aula Wiirtembergica Promotor, Keplero cominu* nicatam&ab hoc inter Genethliaca conservatam suo loco posteritati vindicabimus,

AD JOANNEM KEPLERUM.
l 595 - Promotas sum Hirsavium ipsis Calendis Aprilibus stylo veteri cio io v c nescio quo meorum Dominorum suffragio, quo meo merito, tute nosti. De amoribus quod scribis, nunquam fere alienior fui, quam hoc ipso tempore. Ziegelheu- serus enim Diaconus im Wild- Bad jam Urfelluta spem abstulit, sororcula ipsius duas, quL, agnati generi illi, leporis aliquid habent, itidem me fastidiunt. Nosti me non quidvis amare, quod vel apud reliquos forma; titulum aliquem habet. Quod st &me fastidiunt quaedam, ut non dubito: valeant cum omni suo splendore. Sed nec Badens , ubi sororis Brigitts nuptiis interfui, ulla mei s oculis complacuit. Celebrats sunt ilice vi Maji cididxcv cum quodam Badenfi institore , juvene Reple» i» vix rnes statis. Quid vero de Te
Aflroiogta sentiam, quem eo temeritatis pro- fmtta. ces ^{p e v ideo , ut ex astris judicare nitatur, quid docturus sim in Ecclesia & in quo articulo peccaturus. Qus hactenus mihi praedixeras, accipiebam tantjuam monita, ut illa caverem. Dicacitatem praedixeras & jugulo periculum ex licentia lingua. Malum ut caverem, & vanitatis astrologum ut convincerem, ad sudorem usque tacui saepissime. Monuisti , caverem veneficia & illecebras puellares: ab his enim me damnum accepturum. Abstinui ad esuriem ab omni esculento , quod mihi a suspecta persona praeparatum videbatur. Jam dicis me etiam in articulis peccaturum: scilicet, ut libertatem Christianam prodam, & salutem Ecclesiae meae incolumitati postponam. Cur non & id mandas; ut cessem posthac tibi errorem opprobrare : ut dicam te non primo momento delibatae astrolatrias perfectum fuisse, & ad momentum Solis de mane occidentis, de nofie orientis perniciem meam mihi designare potuisse, sed vix dum Grae- cii proficere. Quod si fecero & honestius de Astromania sensero: quam 15 9 y, de quasstuosaZygeinerorum judiciaria : dum multos numerabis annos, longLVuS eris: non detur me syde- ra manu tangere. Quod quaeris de annis illis 1590,1591, &c. nelcio quid velis, nec succurrit quid gestum sitillo tempore, cujus meminisse oporteat.
Deus in futurum lites avertat, quarum, Deo gratia, nulla se adhuc indicia offerunt, & ego mea solitudine studeo declinare, quantum possum.
Sed qua tu fronte me de meis amoribus examinas; cum ne verbo quidem tuorum mentionem facias?Te enim non adeo ab illis alienum este probe novi; cum & antequam descenderes Gradum dispositos ibi amores habueris, & prima nocte ab illis invitatus sis. Sed vereor ad -Repletus a modum, ne Cybelen aliquam pro v J” e ” s mn Venere ducas, & mihi socer fias. De domesticis tuis' negociis nihil compertum habeo. Caluras enim fui per hiemem, inde primum ac translati fumus, vocatus sum Stutgardiam, ' remotus, & jam ab illo tempore Hir- savii delitesco. Fuit quidem nobi- scum dispensator ille Weilensis in Hirsau, Licentiatus juris; sed non facta est mihi ejus compellandi copia. Nolo te altero quaternione onerare. Datas Hirfavii xii. Cal. Julii CIDIOVC.
Tui amantisßmus Frater
M. CHRIST. ORTHOLPH.
Inscriptio .
Clarissimo, Doctissimo Viro Domino Magistro JOANNI KE- PLERO Gracensium Mathematico, amicissimo suo.
Gr.<ecium Styrke.
Epistola XXXV.
fOANNES PAPIUS JOANNI KEPLERO.
Ina nova, Amice suavissime,Do- 159 6. minus D. Obendorsterus, Re- K ctor,

I
' 596 -
Kepleri matrimo•
ritum succedit.
* 59 9 -
Kepltrus emendatio ni Jflrolo- gi& incum‘ bit .
74
£ P IST O L M
ctor & Osius mihi scribunt: se tuam causam sic egisse: ut tibi sponsa sit certa, certum matrimonium: modo matures reditum. Idcirco vide, ne jam tuis ipse obstes commodis diuturniore commoratione. Uxori meae, cum veneris, asseres portorium. Bene Vale, mi Domine Magister, & tranquillo animo esto. Tu- binga xvii. Maji cidioivc.
Inscriptio .
Virtute & Doctrina praestanti Viro Domino Magistro J o a n n i K e- plero, Illustrium Styris Procerum Mathematico, amico suo longe suavissimo.
Gr^ecium.
speximus. Magdeburgi Rector sebo- 1599* lae Rollenhagius insignis astrologus, Rollen ha,- coegit me, ut diem nativitatis signi- ficarem, qua: est xv. Julii Anno „ß cidiolviii. intra ii & iii horam dehrg. pomeridianam; & quoniam octidu- um ibi commorati lumus, majorem in modum hilares viximus, & ipse mirabilia mihi ex genesi vaticinatus est: Optarem ut ambo vos una fuissetis. Est is ipse Vir doctissimus,
& acceptissimus multis Principibus eruditionis nomine. Bene Vale, amice suavissime & jam meliora de Styria scribe. Onolzbacbii xxv Junii ßilo veteri An. cioidic.
Tui Studioßsßmus.
Jo annes Papius. Med.D.
Epistola XXX VE
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Epistola XXXVII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
CJiEpius optavi occasionem ad Te ^ scribendi, Doctissime Vir, Amice suavissime, sed praeter hanc nulla fuit ab eo tempore; quo noster ad nos Tabellarius rediit. Pro tuo prognostico habeo Tibi gratiam: placet studium in emendatione astrologicarum praedictionum: in- ' genii subtilitas perplacet: quod ne [i voluptatibus Styriacis hebetetur, ut Joachimo olim Rhaetico a Polo- nicis accidit, tuum est cavere. Sty- rise statum omnes boni deplorant: & vobiscum profundos gemitus ad Deum Optimum Maximum mittunt pro recuperanda Conscientiae libertate. Quae tu de rebus Styriae habes, quaeso communica, & officiose ex me meaque conjuge saluta tuam conjugem & Dominum Sulz- bergerum. Fuerunt nuper aliquot conventus Principum Francoforti, Magdeburgi, Göttingae, quibus ego cum Serenissimo meo interfui & totam fere Saxoniam, Thuringiam, partem etiam Hassiae & Misniae peragravi. Hamburgi & Lunaeburgi quL notatu digna & visu erant, con-
Cerbum mihi dolorem move- 1599. runt WL literae, doctissime Domine Magister, Amice honorande, dum significarunt tristissimum Ecclesia* & scholae vestrae statum. Deus Optimus Maximus, pro paterna sua divina misericordia xoapo&ev vobis mittat auxilium & consilium consolationem! Quod ita bene collocas hoc ocium tuum in Mechanica Mathematica, rem profecto te dignissimam facis : nec Patroni deerunt ingenii, progressu temporis: modo te non in primo statim tantorum laborum aditu, ab instituto, vel Maecenatum paucitas, vel laborum magnitudo revocet. Si Tycho Bra- he in aula Calaris res luas constituet : tuque ad eum per occasionem scripseris Pragam: (ibi enim est) summum ei desiderium Tui injicies.
Ego tametsi non subito praeclarissimos tuos conatus juvare possim, velim tamen de me hoc persuasissi- mum habeas: me dies noctesque in eam curam incubiturum, ut ingenii tui praestantia praestantibus & magnis innotescat hominibus. . Si mihi
in

AD JOANNEM KEPLERUM.
1599. in proximo meo itinere de iis rebus, de quibus jam scripsisti, quicquam constitisset: jecissem sane preciarum fundamentum hujus sedificii. Rarissime datur occasio hinc scribendi Magdeburgum: si qua tamen fuerit, de tua genesi monebo Rol- lenhagium. Mete diexodicam tractationem nondum ipse communicavit. Sed obiter duntaxat, joco nonnulla inter scyphos protulit. Aliquando, si Deo visum fuerit, accidet, ut una simul simus, tunc plenius de hac re agemus. Plura occupationes vetant scribere. Bene vale, Amice longe suavissime, Lc ad proximas nostras nundinas aliquid literarum Noribergensibus ad me perferendum trade. Onohbacbii v Augußt CID 10 Ic.
Epistola XXXVIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO,
convenire posses: aut si per amicos 1599. solum ibi tua scripta atque literas exhiberi curares: & prius aliquoties literis cum ipso conferres, eique familiarior fieres,quam eum accederes.
Quid ego de te tuisque studiis provehendis cogitem agamque, experieris suo tempore. Difficilior est ejusmodi successus rerum, & oportet ita fieri in negotiis magni momenti,& ex quibus magnum speratur emolumentum. Modo tamen ingenium tuum sedulo excolas iis rebus, qus tibi dignitatem & opesadferent.
Saluta amice Dominum M. Urbanum & Ioannem Pistorium. Bene Vale. Onolzbacbii d. xxi. Offob.
CIO II IC.
EPISTOLA XXXIX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
/~\Pportune mihi significavit iste 160 tabellarius, Vir bonus,doctissi-
T Ametsi litere Tuse, Doctissime Vir, amice colende, tristia mindern : gratse mihi tamen sunt, vel hoc homine , quod dum calamitosum Ecclesia? vestre statum significant: eo ipso ad poenitentiam vocant lectorem: & faciunt,ut tanto majore studio in -preces pro vestra salute incumbamus. N on dubito, si, qui jam affliguntur, vita emendata, crucem & afflictionem Domini patienti animo tulerint, Dominumque, quanto magis is abitum a vobis parare simulaverit, tanto arctius prosecuti suerint, & comprehensum tenuerint: (sicut Jacobus angelum illum fecum colluctantem ) quin insperata benignissimi Dei gratia, tandem vos collustratura, exhilaratura & seternum complexura sit. Sed ajgre moram fert caro nostra corrupta , quL expectare Dominum, ejusque tempus opportunum, vix potest. Rectissime meo judicio faceres fi ste occasione inquireres, qua Dominum Tychonem Pragse
me Domine Magister, amice colende, se Pragam iturum. Ssepius enim ab eo tempore, quo ad te frater Andreas est profectus, hujusmodi occasionem optavi. Rogaveram quidem Simonem Meierum; ut me de rerum tuarum statu erudiret: Sed nihil ex hoc, neque per literas, neque cum ad nos ipse rediisset, cognoscere potui. Quare majorem in modum a Te peto: ut cum hoc homine diligenter ad me de tuis rebus perscribas. Post obitum Tychonis res tuas meliore loco esse collocatas plane existimo. Non credis: quantum de Te semper sollicitus fuerim. Velim enim] te in ejusmodi este loco : qui doctrina atque ingenio tuo bonitate respondeat. <Vti- nam in me aliqua estet facultas pre- clarissimos tuos conatus provehendi ! paucissimi enim jam sunt: qui subtilissimum hoc studiorum genus ament, & Principibus hominibus pro dignitate commendent. Tametsi ego istas subtilitates per occu- ' K 2 patio-

1
E P I S
1602. pationes medicas persequi non pos- Papius p im . mirifice tamen vel eorum re-
medicus
Ztüke- cordatione delector: & non possum pien fingt i* non in coelum eos evehere) qui tan- Mi tam coeli curam gerunt; Side meis aliquid scire vis, hac pauca accipe: per biennium jam fere mecum egit Illustrissima Borussia Ducissa, ori- tfwMMr.unda Ducisia Juliaca , & Academia Zm°k°Bo‘ Begiomontana, ut ibi & aulicum russiam. medicum & professorem agam : jam eo res deductae sunt, ut ante diem Michaelis categoricum responsum expectent. Ego in nomine Al- tissimi constitui ad proxime futurum ver, cum familia eo proficisci, & utrumque munus suscipere : cum Rtgiomen- scilicet aer a pestilentiae contagio tipestis fe- ^nod ibidem jam crudelissime saevit ) a Deo purgatus fuerit. Deus Optimus Maximus consilio atque auxilio suo divino hoc meum institutum regat & ad nominis fui gloriam, meamque & meorum multorumque bonorum hominum salutem per Giristum Jesum dirigat! Arnen! Bene Vale, charissime mi Domine Magister, tuamque dilectam ex mea amantissime saluta. Qnolsbacbio d.
vnt.
XXII.
'Uti CIO ID CII.
Inscriptio.
Clarissimo Viro
Domino M. Jo anni Keplero, Sac. Cass Maj. Mathematico excellentissimo, Domino & amico suo
Pragam.
Epistola XL.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1602. r\Uam Cicero Virtutem nominat, & pro arctissimo amicitias vim culo ponit; eam ego, Clarissime mi Domine ICeplere, veram pietatem atque doctrinam appello: quosque hac proditos animadverto; eos sic diligo: ut si redamare me velint,
T O L JE
perpetuo ipsos amate omnique ossi- i6° 2 * cio atque pietate colere cogitem.
Haec te mihi quoque hactenus amandi, colendique causa fuit: & etiam- num est: &, si Tibi placet, erit: quam- diu vitae hujus usura utrique contigerit. Tametsi enim studiis: nonnihil disjuncti simus: ita tamen Mathematicas ab adolescentia disciplinas dilexi: ute manibus eas, siquidem hujusmodi Magister, cujus modi tu es, mihi contigisset: nunquam deposuissem. Ut vero reipsa cognoscas : quanti doctrinam hanc faciam: tum juvante Deo , declarabo, cum illum portum attigero, ad quem plenis, quod dicitur, velis jam contendo : neque ab eo me procul abesse existimo.Non est quod mireris consilium meum de migratione in Borusfiam, locum minus (ut videri potest) tutum. Expertus ego sum hucusque Vitam primum academi- cam, tum Gracii scholasticam, hic aulicam: contabesco propemodum recordatione vita academica, tanta v.it4 Au- ejus est bonitas, si cum cateris con- demka - feratur. Huic si accidat copiose praxeos, ut nos loquimur, facultas: regiam fere vitam dixero. In aulis est splendida miseria: imo omnis aularum ratio, liberalibus ingeniis inimicissima est. Ubi vero jam in Germania nostra ejusmodi mihi civitatem, qua nostra: religionis sit, commonstraveris, qua eam, quam dixi, facultatem largiri possit ? cui Deus perpetuam pacem relicitatem- que firmarit ? Regiomontana aula Regwmomi atque Academia largissime omnia laudei - promittunt cum viatico: amplissima ibidem medicina: facienda: commoditas est: ubi jam pestilentia, benignitate divina, remiserit, cur tum oblatam occasionem & vocationem divinam repudiem? quanquam ita sim erga hanc vocationem animatus, ut, si vel futura astatis temporumque conditio diversum suaserit ^ossi 111 & alio pacto divina voluntati morem gerere. Hoc tempore nihil

AD JOANNEM ICEPLERUM. 77
1602. hil occurrit commodius. Est etiam Poionu Polonia amantisstma bonorum me- mJ C °ä. dicorum. De te mihi omnino pol- mans. liceor, te brevi observationes Ty-
chonis p. m. magna etiam cum laude tua & excellentis ingenii declaratione editurum. Quod si feceris, magna philomathematicos molestia liberabis, immortalitati tuum nomen consecrabis, multosque magnos Tibi patronos conciliabis, rem familiarem, prater fpem& existimationem , mirifice augebis. Si quid hujusmodi videro: non prstermittam, quin, dante Deo, meditationes meas philosophicas quam plurimas de ef- k&u siderum tecum communicem, erum. q U2 > fere per omnem rerum naturam diffuse sunt. Spero etiam me inde principia perspecturum: quae mihi causas illas aperiant de perfe- Emenda- cta emendatione Calendarii: quam
'darti ^e?. e g° m denario dierum numero mi- ftEia. nime ferre postum. Alias plura. Bene. Vale, charissime mi Domine Replere , cum suavissimis tuis hominibus , quos omnes ex nobis amantissime saluta. Onolzbachii in Vrofesto Andrea Apoßoli cio 10 Cii.
Epistola XLI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1603. pRieterito mense Februario, Cla- -l rissime Vir, amice colende, Illustrissima Ducissa Borussia , tanto studio a Serenissimo meo Principe efflagitavit meam in medendo operam : ut jam plane constitutum sit de meo itinere Borussiaco. Deus Optimus Maximus illud ad nominis fui gloriam, nostram, multorumque hominum salutem per Christum clementer regat, adjuvet, promoveat, & ad optatum portum nos omnes coelestibus luis cohortibus perducat, Amen ! Lfec me causa breviorem facit, qui jam ita sum districtus, ut moeror atque dolor vehementer pugnent cum ratione officii, quod divina vocatio postulat. Doctissimus 1603. Vir Dominus Paulus Virtungus, non Pauiut vulgaris mathematicus ut nuper tu- Vl,t,tn & fn - as priores apud me vidit: vehementer sibi gavisus est, de occasione, qua existimat datum sibi este ad Te aditum : cum quo libenter de rebus Mathematicis multa conferret. Ego te pro amicitia nostra rogo majorem in modum: ut eam,quam ego deTe mirifice praedicavi, humanitatem atque benevolentiam reipsa cognoscat:me- ■amque commendationem magno sibi usui fuisse, intelligat. Me vicisiim eumsemper habebis: juvante Deo, quem optaveris: & fortassis in Monte Regio facultas dabitur praeclarissima tua studia, atque liberalissima, libe- ralitate aliqua exornandi atque recreandi. Titulos librorum, quos mitto, hic mihi ante triennium reliquit Mathematicus quidam Ham- imrgensis , cum Professionem Mathematicam Regiomontanam ambiret. Libere qusso animi tui de his sensa explica: fidem do:nullas Tibi a me insidias esse metuendas. Bene Vale, amice summe, tuamque suavissimam suaviter ex me meaque saluta & amplectere. Onolzbachio xx.
Martii cio iocili.
Epistola XLII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
On possum facere, Clarissime 1604. Vir, Amice colende: quin tibi de meis rebus hxc pauca scribam.
Cum post obitum mei Principis, Illustrissima Ducissa Borussia , literis accurate ad me perscriptis, meam profectionem in Borussiam urgeret, existimavi divina: huic omnino vocationi parendum este. Quapropter in nomine Altissimi Onolzbachio a( J
XVI. Augusti profectus: peragratis Noriberga, Babeberga, Coburga,
Jena, Nauburga, Lipsia, Witteber- ga, Berlino, Stargardia, Dantisco, El- binga, Regiomontum ad xni.Sep- tembris feliciter, per Dei gratiam at- K 3 ' tigi

78
EPISTOLA
1604. tigi & honorifice tum Ducissx,'tum Universitatis nomine statim exceptus sum/ Septingentos aureos in Papita Viaticum impensos recepi. Postdi- ProfMeL sputationem publicam de Ictero de- mandata mihi est primaria Profes- tanm. fio Medica & locus Archiatri datus in Aula. Sumus in ea medici qua- tuor, duo Gobelii, GreifFenhagen & ego. Deo Optimo Maximo gratias siibmisie ago maximas pro omnibus beneficiis suis: cumque precor;ut felicitatem hanc mihi per Christum diuturnam esse velit. Stipendium est aureorum octingentorum. Singulis Septimanis quatuor horis doceo. Mensa mihi communis est cum Regiomon- Illustrissimo. Hxc breviter de meo ti Unies. ß atu De Urbe nostra ad praxin mihi aliasque ad res peregrinas ex India, Hilpania , Moscovia, Polonia, Anglia, Suecia, Dania, Gallia &c. cognoscendas commodissima: (nam tota astate ingentem navium copiam ex dictis locis videres appellere) non vacat hoc tempore multa scribere. Mathematica apud nos Professio vacat : stipendium est ducentorum aureorum Rhenensium. Urinam haberemus Principem, quo cum de hujusmodi rebus conferre liceret: augmento impetrato te ad nos invitarem. Bella enim Polonica in Livonia & Suecia nihil ad nos, Deo fit gratia , modo Deus Optimus Maximus nos clementer protegat, ne Poloni, mortuo meo Principe Ge- orgio Friderico, posthac nobis molesti sint. Nos speramus Halcyo- nia vivente Serenissimo Alberto Friderico, meo jam Principe cle- mentissimo. De exteris Dominus Deus providebit. Scribe quasso de Tuis propediem : literas mitte Dantiscum ad Dominum Johannem Kepieri ab Acheln. Accinge.te ad editio- nei P H Martis aut Mercurii, & Mane, scribe nobis novas theorias planetarum , ut nobis Copernici Theorias non tantum facestant amplius nego- cii. Erimus grati. Bene Vale. Saluta ex nobis,me,mea Anna, & fra- 1604. tre Andrea, tuam charissimam. Ex Monte regio v 1. Februarii c 1 0 1 0 c 1 v.
Epistola XLIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
pErscripsi hinc ad Te, Clarissime 1606.
Vir, amice colende, de itinere meo Borussiaco, & quod prxter meam cogitationem ullam primarium inter quatuor Medicos aulicos & inter Academicos locum, singulari Dei benignitate, sim adeptus. Speravi, me aliquid a Te responsi accepturum: sed spes me fefellit hactenus. Ego vero, cum Te amem, tum quia Vir, tum quia Mathematicus es bonus: facere non postum, quin amicitiam nostram olim apud Styros initam conservare studeam, familiari hoc literarum colloquio.
Et est sane materia illa copiosa, de qua mihi tecum, si molestum non est, conserendum esse existimo. Utinam vero paralipomena tua tam Kepieri essent per/jpicua: quam sunt inge-^^/o- niosa & subtilia. Mihi per omnem vitam meam, nihil tam difficile obla- nem. tum est in ullo Mathematico: fere dixerim, in ulla disciplina philosophica. Des itaque aliquid bonarum horarum amico tuo veteri, jam fere senescenti, literarum tamen, inpri- mis Mathematicarum amantissimo & studiosissimo: meosque mihi scrupulos sic eripe, ut mentem tuam ex verbis claris cognoseam. Nulla fere tua est propositio, de qua non ambigam & dubitem: utrum tu non sufficienter omnia demonstres , aut ego minimam demonstrationum tuarum partem intelligam. Si tecum essem, haberes discipulum molestissimum dubitando. Nunc omnia persequi temporis minime fert ratio: de iis solum quxram, qux mea scire potissimum filterest. Pueriles quxstiones ne afperneris: exhibebo äüctKTgQv pro molestia responsionum.

AD JOANNEM RE PL ERUM. 79
1606. sionum. Responde quam primum, tuasquemitte ßerlinum. Scribe etiam quid hactenus ab editione tuorum 7retpetAi7T0fjLsvMv sobtilisaris. Si qua occasio dabitur praeclarissimos tuos conatus promovendi: habebis me,Deo teste, inter primos lalutis tuse cupidissimos. Bene vale cum tuis. iv. Calend.Martii cio i o cvl
Epistola XLIV.
IDEM
JOANNI REPLERO.
1606. A Gnosco sane & grata mente -FV agnosco: te primum & solum, Clarissime & charissime Domine Replere, nobis medicis & philosophis veram videndi rationem com- monstraste: & mitto duobus tuis liberis cuique ducatum ( quis enim plus peLuniL tam incertis postis credat?) d$anTpov non sane labore tuo, quem in me erudiendo suscepisti, dignum. Dignissimum enim, ita me Deus amet, ego te judicarem aurea corona, quL tui corporis pondus squet : sed ut qualecunque mea: in te gratitudinis & benevolentia* signum habeas; quod interea boni Consulas, donec occasio osteratur, ita de Te tuisque bene vicissim merendi, ut gratum meum animum re ipsa evidentibus argumentis cognoscatis. Vitellicnem & Alhazenum perlegere non vacat. Speravi ali- Risneri quid ex i v libris opticis Risneri: sed optico. u t tu mihi nimis subtilis es; ita hic rum itbn. m -|q tecum comparatus r idiota est.
Velim tuum de Risnero judicium libere perscribas. Pollicetur R amicta Pisanus universam opticam: cujus ego vix hxc rudimenta esse puto. Tua, per Dei gratiam, jam mediocriter assequor, sed nihilmihi jucundius accidere posset, quam si per occasionem amplius responderes ad paucas quasdam questiones, quibus adhuc intricor, quas una mitto. Ne mireris hominem imperitum disciplina optica imperite etiam dubitare. Nullus est in plaga hac septen- 1606. trionali insignis Mathematicus mihi notus , prceter Dominum Tho- mam Finckium, Professorem Hafniae Tbm. Mathematum ; ad quem statim, si-^”^ mulatque tuas accepi, diligenter scripsi de Eclipsi illa: ut primum re- inAcal sponsum accepero; id adTe perferri curabo. Per amicos etiam idem ne- gocium urgebo apud Mathematicum Rostochiensem, quem celebrem esse audio: & apud alios, quoscunque nancisci potero, ad littus septentrionale. ISf c dubites,de mea in perquirendo industria: utinam hTc tuis unquam laboribus respondere pollet, quos in me erudiendo suscepisti, flagravi puer studio Mathematices: sed Argentinseperitos artifices nancisci non potui:quiescant in pace cineres Dasypodh & Walckenstenii: de Opticis, his tantis viris parum fuiste peripectum suspicor. Quid me hac state facturum putas: si tu hic aut ego ibiessem? haberes erotetam molestissimum.
Rogo te per amicitiam nostram, ne indigneris, sed ut de insigni tua scientia optica id communices, quod mihi ad visus rationem penitissime cognoscendam, necestärium est. Ec- ce quanta sit hominum stultitia & pertinacia! (quam tu in responsione quidem etiam de me ominaris, quia nosti hominum ingeniosorum mores : sed Deus mihi animum semper dedit morigerum erga magistros veritatis ) Post te scripserunt Italus Aquapendens, Bauhinus suum Theatrum &c. Excandui cum legerem, utrumque in antiquo errore pertinaciter perseverare, & nec Deo dare gloriam, nec tibi habere gratiam pro tam pneclaro invento. Constitui itaque, (ut mei similibus occasionem dem te admirandi & colendi, tua quoque scripta exosculandi,) post Festum Michaelis disputare de Visu, & te, ut in chartis vides, pro merito celebrare: sed ne quid viciofiim evulgem, &mealios«
que

I
E P I S T O L JE
t6o6. que in errorem inducam, singula etiam verba quaj non placent dele, meliora substitue, ut veritas pateat, & ego agnoscar doctissimi Magistri obsequens discipulus, quL subjuncturus sum, edam, Deo dante, ad nutum tuum, modo prius ad quassita . respondeas. Has totas ferias cerea- les cum ceteris occupationibus insumpsi legendo & relegendo tuam opticam. Utinam te per octiduum duntaxat praesentem habere potuissem. Pauca, credo, relicta fuissent, quae non intellexissem. Per ternus certe non licet volvere & ex- aurire Vitellionem & Alhazonem: sed existimo,dum perfectamOpticam scripseris, me facilius illius scientiam aslequuturum esse maxima cum laetitia animique gaudio. Ne mireris me ita rudem fuisse in prioribus meis literis. Consului hic loci in hoc argumento viros, qui se, exclusis aliis, solos in scientis possessionem venisse putant: at illos multo minus me intelligere cognoscebam; ut potius deplorarem ignorantiam, quam irascerer de spe frustrata. Post responsum tuum me philosophice regeneratum esse puto. Quanto gaudio me exulturum existimas , ut de Scheubelio dicitur, ubi accepero responsiones Tuas ? quam me geram erga csteros insolentius, quorum in hac re scientiam mea superat. Non est quod petas; ut cogitem de occasione, qua tua studia juvem. Tumultus Polonici hactenus multa impedierunt. Vix puto te tam frequenter idipsum cogitare: ut ego meditor de Te juvando & extollendo, quem (per Deum citra adulationem scribo, ut animus mihi dictat) ego jam unicum totius Europa; Lumen Mathematicum agnosco. Ke P lert Quis scit qus bona tibi reservaverit encomium. jj cus , quandocunque veniant. Sat cito, si sat bene I Quibus hominibus Deus otia facere decrevit in senectute , eos oportet per varia discrimina rerum ire , dum storetstas.
Si secus fieret :& juventus ipsorum 1606 . afflueret opibus, tam prsclara ab illis non ederentur in lucem. Expertus id sum meo proprio exemplo. Saluta quasso amantissime tuam uxorem ex me meaque. Regio* monti Pridie Calend. Septemb. eio 13 cvi.
Quaeso si fieri potest responde maturrime, ut. paulo post Festum Michaelis theses perficere atque disputare possim, Deo dante. De lucentibus haedinis carnibus vide Aquae- pendentis Anatomiam sol. xxix de Visu. Ibidem de oculis felium. Ibi invenies, quod senex ille anatomicus eodem in errore versatur, in quo ego, de opticis & visus ratione :& tamen ipse usus est opera Mathematicorum Patavinorum primariorum ut audio. Princeps Anatomicorum, cajfmus qui jam vivit, est Casserius: ille, ut Prince P\ dicitur, suam universam Anatomiam tTZT' propter ignoratam visus rationem, apud se retinet, & Itali, licet videant Germanorum filios propius ad veritatem accedere , tamen invident ipsis,palmamque cedere nolunt. Ego senex ille Francus, de Suevo carmen hoc fepius cano.
Gloria Svevorum Keplerus tradidit unus
PerfeBe , quodnam fit 'vißonis opus »
Semper bonos , nomenque tuum laudesque manebunt.
Ideoque etiam a Deo pulcerri- mam obtinuit uxorem, quT tam pras- claro & jucundo digna marito est.
Utinam tu tuaque uxor mecum ea die cenaretis, cum accipiam responsum, videretis quomodo Francus Suevum exciperet, & excellens noster in Musicis artifex Thomas Treutl. omnia tentaret, quacunque posset.
Epistola XLV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ntegrum jam annum, Clarissime iCoj, Vir r amice colende, seribendi
officium

AD TÖANNEM KEPLERU M. 81
itio*], officium neglexi: prscipua causa fuit pestilentia? lues, de qua nihil diu audieram, an dementiere coelo utamini, donec frater tuus Christophorus & literas & prsstantiflimos tuos Commentarios Mathematicos offerret: pro quo munere habeo gratiam, teque gratitudinis caussa hoc elogio ornavi, quod, ita me Deus amet, non ex adulatorio, sed candiffimo animo profectum est:
Itali,&Hispani,cumGallis cediteBelga: Uni Germano: laude Mathematices.
Protulit ingenii tanto conamine nemo, Goeleßis,quas hic cernimus artis,opes.
Ca piris Aßronomi libri sunt Casare digni;
Caßarioeß autor dignus amorepio.
Aiternum vivat Ke.blerus:gloria tanti Floreat infera poßeritate viri.
Fratrem tuum primum vidi ad xiv. Septembris, graviter cum febre periculosa & obstructione gravissima renum & splenis conflictantem. Nuptis adornands erant tum Apothe- cario cuidam Silefio, ducenti meam famulam, qua? per annos quatuor inservierat. Dum finirentur nuptis, ordinavi medicamenta sgro domi sus sumenda. Sed morbus erat, ut scripsi, gravior: majoremque curam in dista & in medicamentorum tractatione requirebat. Idcirco recipiebam ipsum in nomine Domini in domum meam xxi. Sept.in proprium conclave, in quo lectus erat stratus. Propinabam medicamenta ad morbum felectiffima: utebar vens incisione: tumor cum febre, benedicente Deo, cedebat. Interea vero dolores nephritici &vesics adeo invalescebant: ut proh dolor ad xxm.Octo- bris, ita quater convelleretur: ut pro- pemodum de vita eius dubitaremus. Sed ut nos horrendum hunc morbum ipsi non aperuimus: ita qusfo ne tu quidquam vel ipsi vel aliis de eodem significes. Simulavimus animi deliquio correptum fuisse. Epilepsia ipsum invadebat circa nonam
vespertinam, cum eum in vicinum 1607. hypocaustum transtulissemus. Tragoedis spectator eram cum uxore: probatissima pharmaca mea manu infundebam: circa horam noctis duodecimam conferebam me cubitum: conducto cive, honesto viro, cum duabus famulis > qus adessent vigiles sgrotanti,omniaque, qus necessaria essent,procurarent. Sed morbus iste, per Dei gratiam ab eo tempore non rediit. Sequente mox die ad curationem calculi accedo, tandem cum de vertigine animique deliquio quereretur, vens sectionem & aliquot diebus post, cucurbitas cum scarificatione repeto : & subinde alvum laxo, donec, per immensam Dei gratiam, integis sanitati restitutus fuit.
Ob invasionem Epilepticam per biduum civem retinui , cum muliere conducta: mulierem in hebdomadam quartam , propterea quod ita eflet enervatus, ut dies noctesque opus haberet fideli ministro. Deo Optimo Maximo sit sempiterna laus, pro paterno suo auxilio. Spero ipsum ita hactenus a me esse tractatum cibo potuque, ut si ipse sgrotassem, nihil lautius habere potuissem. Apothe- cario debet me sponsore, ut scheda ipsius docet: 10. florenos & 2. cru- cigeros, &pro vino Rhenensi decem florenos & aliquid amplius. Mensura enim quslibet hic emitur probi Rhenani quinque bazenis. Et licet aliquid lignorum (qus hic magno precio veneunt) consumpserit; filii enim mei hypocaustum solus cum administra occupavit,coque adhuc utitur, jam in quintam septimanam: hominibus etiam conductitiis hic neque victus fatis lautus neque merces sufficiat, etiam fatis magna: nihil tamen pro utriusque victu vel mercede mihi cupio restitui; modo pro vino (quo ad restaurandas vires & propter calculum opus erat purissimo) & Apo- thecariq satisfiat. Siquid enim a me beneficii estprsstitum: benevolentia tua compensabis aliquando filio
L meo

EPISTOLA.
1607. meo Andrea:: si,Deo volente,ad vos venerit. Si pristinas vires recuperaverit Christophorus, Dantiscum vult redire ad suas operas post natales Domini, Deo juvante. Agnovi hominem probum, integrum, artis sua: peritum & industrium,idcirco ipsum tua inprimis causa ope mea quali- cunque dignissimum judicavi. Discedenti dabo TrgoCpvActxTypict-, quibus ope divina, tam graves posthac morbos praecaveat, &, si opus habuerit , aliquid etiam pecuniarum tradam. Nunc de aliis. Demiror, quod C®sarea Majestas Evangelico- rum Medicorum utitur opera, Domini D. scilicet Jessenii & Rulandi senioris,ut puto,& qua occasione posterior ad aulam Lauinga venerit: miror quod id Consessor concedat C®sareus ? Optarim scire, quinam Styri sint in aula C®sarea &Saxoni- ca; nullos scio, praeter D. Seussium & Reuderum. De nobilibus aliisque nihil inaudii. Mitto tibi disputationes binas , posteriorem de Putrefactione ; priorem epitomen totius dvctToyuKijs : utriusque exemplaria duo, quorum alterum amico sincero exhibeas. Priusquam tua: ante annum redderentur, disputatio jam typis descripta erat : idcirco crCpdAfictTa illa mea optica post correxi , ut monueras. Spero me, per Dei gratiam,paucorum mensium fpa- cio universam medicinam absoluturum methodo Aristotelea, privatis r®lectionibus pro filio Andrea, qua reviter & absolute mihi complexus videor, qua: hactenus ajb antiquis & recentioribus pr®stantissimis medicis Galenianis & Paracellistis in lucem sunt prodita: & quanquamanimus sit illa nunquam publicare; sed in thesauro pro sibis reponere: specimen tamen, Deo juvante, aliquod videbis in refutatione eorum, quL hactenus a Quercetano sunt conseri- Papius refit' pta: partim » inquam, ingenii mei tat^uerce- seu potius divinas grati® igniculos tmtm. conspicies in dicta refutatione; partim in filio Andrea: si ambo vixeri- 1607. mus: quem spero declaraturum tu Andnat epyc») BspcnrstjTiyM^wod usus sit pr®- ßlTjo- ceptore fideli, industrio & perito. <mnu. Obsequentissimus is mihi hactenus suit, sobrius, diligens, alienus a wo- AutpiAia ,, magis a pravo sodalitio.
Deus porro ipsum regat & servet, ut quamplurimis bonis prodeste possit. Si pestis in Germania remiserit, mittam eum ad Te, Deo volente, ut inde in Italiam vel Basileam summi - honoris causa abeat: si prius in praxi illustria aliquot, te inspectante, profectuum medicorum specimina ediderit. Per universam Philosophiam laudanda fpacia fecit: exceptis Mathematicis, ubi praeceptor fidelis defuit. Exemplar alterum quod miseras, nemini fere hic exhibere postum, unde dvTi^ov expectes: quia nullum in Borussia hoc tempore Principem habemus, quam Altertum Fridericum Senem. Provincia quidem regitur ab Electore Brandenburgico absente: sed neuter illa studia, quantum scio, curat. Subjunxeras tuis proximis, Pnvigw te pro privigna optare maritum, ju- K ¥ eri venem elegantem,doctum,bene mo- ratum, Medicin® doctorem, qui uti- nam Styrus esse posset? siibjunxi,ridens in Minore filium Andream.Ad minoris probationem, filii opus erit pr®scntia. Pro joco itaque addo,ut erecto utriusque themate perquiras, an par hoc amicorum conjungi post sit, Gr®cii natus est anno Christi cio iolxxxvii. x. Decembris,circiter secundam pomeridianam stylo novo. Faxit divina hac in parte clementia, quod ad nominis fui gloriam & utriusqve partis salutem temporalem & ®ternam pertinuerit: filio locupletem nunqvam a Deo petii; sed probam, prudentem, industriam, & non deformem. Vale in Christo, Clarissime Vir, amice colende, cum uxore, liberis, eosque ex nobis amantissime saluta. Regio monti x v Novemb. cio io cvii.
Epi-

i6o8.
Woljfgangus Comes a Ca~ stell.
AD JOANNEM KEPLERUM. 8z
Epistola XLVI. IDEM
JOANNI KEPLERO.
Uanta me meamque Sympathia affecta: uxoris tuas mammet affecerint, credere non potes, Amice plurimum colende:Perfpectum enim mihi est probe, quam facile hujusmodi inflammationes de principio curari possint, & quam £gre dein remediis cedant, cum quasi in cancrosam putrefactionem abierunt. Quan- quam in Chirurgia non sim is, quem me optarim esse: optavi tamen interea fepissime, paucorum dierum dulo- tptcev : & si mihi, ut videbatur, occasio fuisset data Dresdam proficiscendi, te, ita me Deus amet, ob hanc potissimum causam invisissem: nunccum tanto intervallo disjuncti simus; precor Deum Optimum Maximum , ut ipse conjugi tuse optimse, remedium commodum pro paterna siia benignitate commonstret, quo penitissime restituatur & convalescat. Avocavit & nuperDeus fratrem mihi cha- rissimum Paulum, qui Illustri Comiti Wolssgango aCastell a secretis fuit, ejusque in locum mox successit stater Andreas, quem Pragse vidisti: ista me mors ita percussit, ut in hodiernum diem eam elugere non potuerim. Motus accedunt Polonici, qui ne Borussiam quoque concutiant, admodum veremur: in Germania carbones belli inflari audimus; quo nomine fer e jam qui veri Christiani simt, quo se convertant, omnino ignorant, nisi Dominus Deus viam commonstret & aperiat. Filius meus Andreas hinc maritimo itinere in Angliam,inde in Galliam,Belgium & Italiam cogitat; sed vix ipsum prius dimittere postum, quam de rebus Po- lomcis & inde de meis quoque sim certus. Si urgerer periculo, quod Deus clementer avertat, Dantilcum confugerem: ibique medicinam far* cerem. De fratre tuo, utinam optata ex te cognoscam: est enim homo 16 og. probus. Hinc discedenti & obnixe roganti, tum propter vestes comparandas , tum propter longinquitatem vix , dedi novem florenos & quinquaginta crucigeros , ita ut totum ipsius debitum, quod pro ipso parata pecunia persolvi,sit XXIX flo- renorum & Lcrucigerorum. Tametsi vero hoc debitum non importune urgeam, sed tempus justum pro nostra amicitia solutioni lubens concedam : tuL tamen prudentise relinquo,[nihil praescribens] ut vel ipse p er occasionem dictam a matre pecuniam impetres, vel tamen utia faciat, imperes; & cum ad manum pecunia fuerit, velim per occasionem illam tradi Dresdse Illustrissimi Ducis Jo~ annis Georgii Illustrissima: conjugis Prsfectse, qua: non gravate chirographo se illam accepisle testabitur. E- jus filia hic mihi lubentistime (htisfa- ciet,&simi contentus plenissime,modo illa accipiat, ut utrinque careamus periculo. Meministi, quT a nobis disputata sint de causis visionem rerum propinquarum & remotarum impedientibus: ego per dvloipluv a- natomicam jam perquiro istas causas, in dispositione oculorum contraria admodum sollicite: si occasio erit corporum suffocatorum , alia enim apta non sunt:observationes aliquando tibi meas,juvante Deo,communicabo, ut ex reo ori , tu to hört ratio- cineris , ex tuis demonstrationibus. Gratiam habeo pro filii Andreas the- Andrem mate, ejusque brevi sed sufficiente Pa ? lu \ declaratione, daboque operam, utJ^J*”* per occasionem tibi & meus animus, meaque in te promptitudo magis magisque, evidentibus argumentis pateat. Amicitiam hanc nostram,
Deo dante, colam, quoad vixero, fac tu, ut ex responsionibus tuis idem in te este studium, intelligam. Vale
optime, cum uxore & liberis suavissimis, amice stimme, & colende. Regio- monti in Aprilis , cia io cvm.
Ago item gratias pro KopitßoAoyii?
L 2. tua,

l6ojZ.
i5io.
Zjthanas
'Putzius.
/ .
/
84
EPISTOLA
tua, quae milii mirifice placuit. I n Catalogis nundinarum nondum vidi philosophiam tuam paradoxam, cujus aliquando meministi; scribe qu#- so ubi impressa sit.
Epistola XLVII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
Q Uas cum hoc sene nuper misisti, Clarissime Vir, amice plurimum colende, magno cum gaudio accepi. Afflixerat enim me nonnihil diuturnum silentium tuum: modo sollicitus eram de tuis fortunis, modo de vita tua: propter istas turbas Bohe- micas, qua? literis stibinbe confirman- tur.Non dubito quinDeusCatholicae Ecclesias preces lit exauditurus, vos- que erepturus ex omnibus tribulationibus vestris. Absque his precibus si esset: optimus Imperator tamdiu tantam perturbationum molem sustinere non potuisset. Deus optimus maximus t#ctreamMajestatem suo Spiritu regat, & quam diutissime incolumem conservet ad Nominis siii gloriam. Si tranquillitatem Ecclesia vestra & Academia a Domino Deo nostro acceperit: majoremin modum te rogo, ut Dominis Inspectoribus per occasionem commendes, doctissimum Virum Magistrum Zachariam Putzium Styrum: qui nobiles hic adolescentes ultra sexennium instituit, ea fide & dexteritate, ut eo nomine a magnis viris ametur. Pro didactro quidem habet annuo centum thaleros, praeter mensam: sed tamen propter aetatem, si in vicinia patria, munus publicum in academia vestra nancisci posset, nihil ei optatius obtingere posset. Dignus profecto est, doctorum bonorumque virorum benevolentia, tum probitatis tum doctrina causa, tum quia est optimus MctKTiaog & valde industrius. Dilputationes Philosophicas hic frequenter habuit, qux typis vulgatae sunt. Universum Ethicam Aristotelis eruditissinus
thesibus proposuit,Gr^ca Latinaque i6io. carmina quamplurima evulgavit praeclara, in logicis & physicis Aristoteleis nulli facile cedit. Si per occasionem juvare eum potes, praesta te amicum ei, propter dictas causas & quia Styrus a patria luaexulat. Referet ipse tibi tuisque, juvante Deo, gratiam, meaque tibi vicissim opera semper paratissima fuerit. Si quid spei est, fac ut tempestive resciscam, literis Dantiscum missis. Triginta illos florenos fratris tui nomine accepi ante annum. Ago gratias pro molestia, quam eo nomine habuisti & animo erga me benevolo. Magister Virus Miillerusjam avocavit Node- rianas ambas: idcirco ad proximum mercatum Lipsiensem ambas Tubin- gam, Deo juvante, mittam. Meus filius jam ultra dimidium annum est Bastle# : propter ea quod existimem, Brfie* fl or n nullam jam in Europa esse Academi- ft udium M ?- am, in qua studia Medica magis flore - duum ' ant. Bene vale, Amice summe, tu- amque charissimam & liberos ex nobis omnibus amantissime saluta, ifo- giomonti xx 111. Februariis cio io ex.
Epistola XLIIX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
v.ianmmc' roio.
U i mam creaere polies.
Domine Keplere, quanta me voluptate afficiant tu# liter# , tum propter amicitiam nostram , tum propter acumen ingenii tui: quo quanto magis delector, tanto arden- tioribus votis tibi longissimam,tuis- que studiis optatissimam vitam, toto animo precor. Avidissime legi u- trumque tuum scriptum a te editum, multa inveni admiranda: mathematico Cassareo dignissima. Sed peto ut propediem mittas Catalogum librorum , quos in lucem protulisti & adhuc proferre, per Dei gratiam, cogitas. Ex nundinis Lipiiensibus omnes adferri mihi curabo, Deo adjuvante , ut & egotecum disserere
possim
.j?

AD JOANNEM KEPLERUM, 85
1610. possim de rebus physicis. Quanta pedietur, Recte Aristoteles scribit, 161 enim tu sedulitate & correxisti Ma- aerem humidiorem este, id est majo- thematicam,& novis eam inventis Io- rem vim humectandi & penetrandi cupletiorem reddidisti: pari ego stu- habere, quam aquam: seaper aerem dioPhysicam&Medicinamhactenus non intelligit vapores aqueos, verum Papa bypo- exornare conatus sinn. In disputa- oleosam pinguedinem, quam scis to- ibefis nov£ in t i 0 ne meaphysica, quam hic de Ele- to genere differre ab aqua,terra, igne, Pylias, mentis habui anno Christi cdidciv, Ego plura exempla addo; humidum asseveravi tecum, nullum corpus sub- minerale cujusmodi est Mercurius,, lunare constare ex igne tanquam ex Humidum vegetabile, cujusmodi in principio materiali, cujusmodi prin- cineribus apparet,qui dicuntur PoU cipia aqua & terra sunt: omnia item fstfd) apud nos. De quo genere & corpora stiblunaria,exceptis animali- illud est, ex quo vitra fiunt. Ista bus corde proditis actu este frigida enim humida omnia specie differunt perse. Pra?terea commendavi sen- Hujusmodi Paradoxa, verisiima ego tentiam Pythagora, animam toti u- in mea physica habeo, qua: tot, (quot niverso ( & sic etiam terra?) a Deo in- tu in Mathematicis ) fundamenta ab- spirari omniaque plena este Diis, sive strusistima doctrina Chymica?. Tu- Dei Spiritu: (1) mentem omnibus re- am Hypothesin de Terra? situ & mo- bus ineffe. Sed vide quid hactenus tu,Solisque quiete accipio,ad salvan- cogitarim de hac materia. Cum qua- da (patvo^eva coelestia, neque physi- litates potentiales in his inferioribus ci est de hoc disputare : cum ex suis corporibus calefacientes (in zingibe- principiis ne verbum quidem afferre re, pipere &c.) non possint este sine possit, sed decisio ista solius est Ma- proprio suo subjecto, quodnam re- thematici, quia hic solus habet hu- ctius dixerimus, quam ignem : non jus rei principia. Spero abs tepro- quod in generatione misceatur ignis gressu temporis methodum totius substantia; sed quia elementa in pri- Astronomie & Optica?. Mitto tibi ma creatione a Deo mixta sunt. Cur pro tuis tribus liberis totidem libel- Gtneratio vero tu statuis generationem metal- los ex succino & ex eodem petitos meullomm. lorum: que in prima creatione ita, orbiculos pro uxore, quos omnes ut nunc sunt, este condita his constat ego & mea Anna officiose & aman- argumentis. I. Theologico , cum ter salutamus, rogantes, ut exigua Deus benedixerit quidem terra? & munuscula boni consulant. Succi- aquis, ut stirpes & animalia, sed non num a Principe mihi donatum est, ut metalla producant. II. Physicis : Uxor mea addit annulos, & corda, quia materia horum proxima,nuspi- de ungula alcis, am invenitur; ex qua vel generaren- Non opus est ut pecuniam mittatur vel nutritione majora fierent, aut tis. Meus filius ad Michaelis , Deo alio modo dv^crsctig^ neque in anti- dante Pragam veniet, cui ut de bono quis fodinis, qua? olim optima erant, hospite prospicias magnopere peto, ulla nova eorum generatio a natura Ipsum oportet peregrinis in locis instituta deprehenditur. III. Neque Praxin medicam exercere quam apud calor ad generationem eorum neces- me hic per longum temporis spatium sarius hic datur, vel augmentationis & Basilea? apud claros Practicos vi- secretioris occasio , cum durissimis dit, ibique ad gradum honoris altio- saxis impacta si nt . IV. Si influentia rem ascendit, iv. Februarii. Bene Va- syderum opus sit,& hLc aTerra: cras- le, Amice summe & colende, Calen* sitielapidumque duritie omnino im- dis Junii cid id cx.
L 3 EPF
(1) Hic etiam est tua anima in globo terrestri & aqueo; quse mare & flumina perpetuo quoque agitat;
* multoque magis, quo plus caloris ä Sole habet in Oceano sub Lquatore.

86 E P I S
Epistola XLIX* IDEM
JOANNI KEPLERO.
i6i i . UAcile credo, Clarislime Vir, ami- ^ ce colende, in summo etiam do- Uxor Kepieri lore jucundum tibi suisse , doloris moritur, signa in sinum quasi meumprolixis literis effundere. Libenter legi omnia symptomata morbi, quo extincta est charissimatua uxor, pire memoriae, cujus obitum Mea, ex pia sympathia satis deploravit: ipso tabellario teste. Vtinam veroTibi,per amicitiam nostram, remedium doloris tui magnitudini conveniens mittere jam possem. Doleo equidem de stibio aliquid fuisse oblatum, renuente altero Medico, viro bono (de cujus ego vi hic in publica disputatione expresse disserui, omnesque illos medici nomine indignos judico, qui id propinant etiam studiosissime paratum Lgroto, & Lgro lethaliter decumbenti, collapsis jam viribus) sed quod factum est,infectum fieri nequit.Mor- tis hora adfuit,cujus minister fuit Stibii propinator. Non est quod excruciet te memoria litigiorum, quL inter conjuges esse solent: etiam pios & optime moratos. Ea fert occasio; Satanas subministrat etiam multa per improbos: occupationes nostra: li- terarise nos etiam morosiores efficiunt : sed quid amplius ? Deus kolq- hoyvtosw- animos nostros perspectos habet, & imbecillitatem nostram isatis gravis divina animadversio jam fuit in id, quod tu humanitus deliquisti- Nosti meam uxorem cum tua beata merito comparandam esse, pietate, omnibusque virtutibus,qure hunc sexum exornant; sed, ita me Deus amet, & nostrum conjugium immune penitus non est ab hujusmodi liticulis: nec puto ullius este mariti & uxoris. Quia sic Domino Deo nostro visum suit: impatientia .quasso ne tua plus mali accessas. Nosti voluntatem Dei perfecte bonam
T O L A
esse, nec s7n^cap£Kak f icLv in Deum i6i i- cadere: sed illam Satana: esse propriam. Onus tibi ä Deo cogita impositum, sed & hunc ipsum, tuam salutem esse recordare. Imposuit,inquam, tibi hoc onus Deus, ipsa bonitas, eumque imposuit in finem:ux fidem atque constantiam tuam in pietate probet & exerceat: non ut te prseclara conjuge orbatum deserat: sed ut ipse jam consoletur voluntatem tuam, tuosque liberos suavissima matre orbatos, sua solus gratia refo- cillet. Theologiam illam jam tuam, cui te juvenis totum tradideras, aut potius animi fortitudinem vere Theologicam in medium profer: te virum ostende in doloribus magnis, quos possit Christiana fortitudo .-expugna omnem animi moerorem, ut Christianum militem decet. Illam, inquam, tu vivus animi magnitudinem, per gratiam Spiritus Sancti declara, quam in agonisante tua beata conjuge, utscribis, manifeste conspexisti. Serva te liberis tuis dulcissimis, qui jam magis tuo consilio & paternaindigent, quam unquam antehac, in loco peregrino: in his mundi turbis. Memoriam ex animo tuo ejice & dulcedinum & molestiarum protentarum. Deo sopplica & confide: ipso providebit tibi ac tuis. Vtinam tibi ego & mea Anna jam propiores essemus, ut aliquam in nos calamitatis tuse partem recipere possemus.Non credis quantum nos afficiat hic tuus improvisus casos. Linzii te este optarim: novi ibidem multos bonos viros, quorum consuetudine plurimum posses recreari, liberosque tuos rectius fortassis educare quam Prago. Ex libris tuis habeo Paralipomena Vitellio- nis: scriptum ad Gafiheum Galikei: Refponsionem ad Rossini objectiones : Cometam: si paradoxa tua physica sont edita, & quidquid hujus ge- Kepim pj. neris habes de rebus physicis: me- r ? doxa cum quasso communica, ut eoaccu- * ratius meam physicam ä te adjutus
con-

i6n.
1615.
Ciirgerus
M-itbe-
niätuus
DantifU-
nus.
AD JOANNEM KEPLERUM,
87
concinnare possim: & Catalogum de- cerone & Homero imperabant: uni- j <5 scribi cura librorum äTe editorum: cum defuit acutum consilium: quod compensabo ego liberalitatem hanc non simul ex Euclide declamatio- tuam, elaborato succino, ut tuus Lu- nes efflagitarent. Si me amas, scri- doviculus & filiola habeant, de quo be de tuis rebus hac occasione, re- sibi gratulentur. Plura scribere ve- sponde Domino Cregero ; ne se a tant occupationes. Vale in Christo Te contemni putet, cujus humani« cum tuis charissimis liberis, amice tatem mirifice praedicavi: facutsci- charissime, plurimumque colende am quomodo valeat Florianus meus FIori * mu Regiomonti,xxmi Septembr. c 1010 c XI. Crusius , quem tibi commendavi,
quo in te animo fit Dominus Mem- Epistola L. hartus, (cui officiosam Mutem ad«
IDEM scribo) Vir vere sutv%(&. Utinam
a >.tvtt i/rnr nm vacaret etiam assignare nomina Col-
JUANXnI KEELERO. legarum in Ecclesia & Schola pro«
T7 Cquid vero caussie est, Carissime vinciali docentium. De profecti- mi Domine Keplere, diuturnio- bus Joannis Straufii Borussi, fi quid ris silentii: quod toties a me provo- addideris, pergratum id erit. Bene catus nihil respondes. Offensionis Vale, charissime mi Domine Keple« mihi non sum conscius:nisi quod in re, & quanto saepius mecum collo« malam fortassis accepisti partem illa, cutus fueris, tanto id mihi carius, imo quT scripseram animo candido, tui- longe acceptissimum fuerit. Urge que amantiffimo, ut a commentatio- etiam Floriani mei 1 iteras , si prosto ne rerum Theologicarum ad illa te est. Regiomonti xvn Augußifzo 10 cxv. studia revoces, in quibus, ut hactenus excelluisti, ita deinceps subtilissimo tuo ingenio ita excellere potes: ut aemulatoribus, quotquot in universo terrarum orbe sunt , palmam possis eripere. Optarim ego mihi, si ullius in mundo hominis, tui, ita me Deus amet, copiam, quo cum de
Epistola 1 LL IDEM
JOANNI KEPLERO.
C UM hesterno die hic Neodomi 1616, (nam dum Illustrissimus meus in canicularibus operam venationi
rebus gravissimis conferre, seria cum dat, in eius comitatu me esse opor- jocis tractare liceret. Ego biennium tet) tuas acciperem, Clarissime Vir, propemodum vitam ago viduam: amice colende, prae gaudio prope- Deoque habeo gratiam , largitori modum exilui, propter constantiam tranquillas senectutis. Cum nuper amici summi in me amando : uti- hic esset in nostris nundinis Domi- nam vero ego tibi tantum jucundi« nus Criigerus Mathematicus Danti- tatis reponere possem ! Una tecum scanus: tuique honorificam mentio- mihi permolestum est, divinum tuum nem faceret: simul conquerens de ingenium non in speculationibus iniquiore sua fortuna: quod occupa- gravissimis, quL ceterorum fere ho- tiones mathematica; interrumperem minum omnium ingenia excedunt, tur, imo omne propemodum otium esse occupatum: sed distineri calcula« sibi eriperetur, a professione Rheto- tionibus, quL industrio atque in tuis rices: subrisi, inquiens, eandem tibi istis studiis mediocriter exercitato fortunam Grsecii contigisse , cum homini potius committenda essent. Mathematicus Ethicam doceres. Ita Chorographia, quam illustres Pro- juventuti consulunt & literatis ho- ceres postulant, etiam plus molestia- minibus Scholarchae: qui mihiGrae- rum habet in peregrinando A delicii de principio disputationes ex Ci- neandossicut ante multos annos perspexi

EPISTOLA
1616. spexi Sc cognovi ex beato Apiano, jspUni cum ^ Bavariam ederet; qu£ ab B4vart4 * omnibus Geographis, quotquot ego hac de re audivi judicare, mirifice, collaudata fuit. Faxit Deus, ut ejus dxgtfi&av superes. Gratiam tibi habeo, quod aperuisti viam, qua paradoxa tua physica postim accedere* Quos nominasti libros partim habeo, partim in Bibliotheca nostra publica habere postum. In physicis me a Te atque Tychone plurimum fuisse adjutum, agnosco : praesertim meteorologica quod attinet. Si te audiendi peroctiduum duntäxatcö- pia mihi daretur, Bone Deus, quam id mihi gratum commodumque foret in maximis difficultatibus: e quibus nescio, an unquam sine tua ope possim emergere. Fortassis ex meo Floriano quoque intellexisti, qüan- top ere mihi plurima sordeant in physicis, quibus onerantur & falluntur egregia ingenia in Acädemiis. Pro filio habui Florianum, qui triennii spatio domi meL id est confequutus: quod fortassis in omni vita sua absque institutione mea non cognovisset. Improbo quidem ejus consilium, quod non aliquid dedit tempori & non diutius commoratus fuit Lincii: sed nosti, magna ingenia ad magna nescio quo impetu ferri; nobis quidem judicibus minus sapienti : quem tamen improvisus comitatur eventus optatissimus. Deus cumprimis tibi ad Epitomen tuam Copernicanam&Tychonicam, ocium, vires corporis atque animi largiatur: & ad perferam Opticam atque Catoptricam. Lectu jucundissima mihi fuerunt, quas ex nova re- K f'* formata tua Physica addidisti, prasser- ^Reforma* tim de usu partium. Fel & lienem ta. non esse emunctoria sed officinas necessariorum humorum sellis & sanguinis arterialis ante decem annos in publica disputatione docui. Plat- terus ejusdem propemodum est sententias & eruditissimus Medicus Dan- tifcanus Olhavius. Theses de
Epilepsia misi Floriano: Lincii & 1616. Domino Seravio distribuendas. Illae, si ad vos perlatae fuerint, fasciculum quaeso aperi: Theses distribue pro arbitratu tuo, uno exemplari misso ad Florianum. Vale in Christo cum tuis optime, Clarissime Vir, Domine & amice colende. NEOD O MI in arce xxxi. Julii , cio io c xvi.
Epistola LII.
martinus CRUSIUS JOANNI REPLERO.
N Udius tertius tuam epistolam ac- 1596’.
cepi,Clarissime & Doctissime Domine Magister Replere : quce mihi pergrata ruit. Erudita enim, humanissima, benevolentissima. Ad quam, quantum necesse est, respondebo nunc. Pag. 123. Paraleip. scribo : Oppidum &arx Wicegradum Blin- denburgumque. Ita enim mihi relatum erat. Wicegradum esse oppidum, Blindenburgum vero arcem oppido isti imminentem. Ibi in epistola tua est explicatio plurium locorum aut vocabulorum peregrinorum : pro qua gratias ago.
Pag. 119. de Maris Christiern^ vero nomine, gratias item ago. Aliorum scripta Annam Christinam, vel Christianam, perhibebant.
In tertia Dodec. pag. 535. Magnam illam grandinem Bafilius ponit: cujus paraleipomena qusdam Chronicis Naucleri addita sunt. Nescio igitur, an avus tuus maternus, qui fe magnas grandinis anno natum putat, de hac 1509 anni grandine, an sequente aliqua, loquatur : cum fe non supra lxxxiii. annos natum existimet. F orte 1513 anno,quo magnum frigus pono (pag: 547] natus est. Quadre diligentius. F orte tamen ille lxxxvu annorum est. Vtinamverum invenirem. Illustrissimus Princeps noster, D Fridericus (ut nunc ex D.Msestlino accepi) natus est 1557 Aug. 19, Hora 9s pomeridiana. Fraterculus autem ejus prior, natus
fuerat
1

AD JOANNEM KE PLERUM. 89
* 59 ^* fuerat 1556 Jul, 14 h. 2 pomeridia- na, mortuus vero Epilepsia 9 Mart.
1557 H. 5 pomerid. nondum anniculus. Sed annotata aliorum me fefellerunt in meis Chronicis. Et, quando Principem Fridericum posui (non uno tempore, quo puerum Viticum) non cogitaveram amplius de eo puero. Corrigendo errori studebo, pro facultate, quX se offeret. Non etiam Stutgardia: & Tubinga:, hic error a Criticis, vel Censoribus animadversus fuit: qui totum opus perlegerunt. Gaudeo, non reprehendi a te judicium meum de c reo cSovti : sed id etiam cum Melisti Dens au- Carmine convenire: quod carmen reuSm antea nunquam videram; sed nunc primum a M. Fischfessio legendum exhibitum est. Dabo operam omni modo genesi illius Principis comparandas. Si accepero: mittam. Si tu prior nactus fueris: quasso mihi etiam mittas : & simul tuum de ea judicium. Item, num habeat in insignibus tres dentes (Elephantinos, ut putatur,) sicut his diebus demum audivi. Hoc juvaret meam expositionem r£ o^qvt©-* xpvcrov. Significa mihi, num etiam aliis M. Rue- fus epistolam illam meam legendam dederit: & quid judicent. Vellem tamen non multis ostensam este. & plerus Avum tuum paternum Henricum, muts. omnino vere dixisse judico : se & fratrem fuisse equites auratos Roma: creatos ab Imperatore SIGIS- MUNDO. Nam hic 1432 Roma: coronatus fuit Imperator: sicut 3 Dodec. pag.358 posui.
Vtinam ha:c suo tempore scivissem de tua antiqua familia: profecto inseruissem operi meo, Sed adhuc faciam: si opus recudetur fortasse. Sed forsitan non vixero tam- diu. Fiat voluntas Domini. Interea tamen, si plura Suevica mihi procurare potes : ( uam secundum etiam Paraleipomenon scribere possem) rogo facias. T um inserere commode potero. Vale, Chariffime Domine Amice, & porro in amicitia no-1596. stra mane, Tub'mg& d, ix. Junii CIO ID xcvi.
t \
0 crog ,
KPOT2I02
Inscriptio,
Clarissimo & Doctissimo Viro Domino M. Joanni Krplero Graeciensi Mathematico, nunc Stutgardia: versanti, Domino & Amico honorando.
Stutgardiam.
Epistola LUI,
IDEM
JOANNI REPLERO.
Larissime Vir, Domine & amice 1597. colende, tuas literas in quibus de duobus Numismatibus scribis, accepi d April. De quibus in praden- ti nil certi respondere postum : sed dispiciam; nec tacebo, etiamsi nihil reperero. Ut antiquitates Sty- Antiquia- rise feliciter conquiras (Illustrium usS ‘y ,u pradertim Procerum benignitate) conquimn. valde opto: ac magis, ut feliciter cum honore tuo & multorum gratulatione, aliquando prodeant. Con- Crusiiscrio scripsi ego prseclara opera Theolo-^^ 0 * gica ex ore nostrorum sanctorum^' Theologorum, Gmce, & Latine e regione : quT praefationibus etiam Theologorum commendata sunt.
Sed nisi Deus Maecenates dederit, Typographum non habebo. Postilla: DXVI Conciones: Catecheseos majoris (nam minor, nempe Poli- teuma Coeleste dudum excusum, apud Academiam cum Demosthene docetur) Conciones cxlvi. Verum Deo IiTc fiia cura: sunt.
Heri Stutgardia: suspensus est Chrysogonus ille celebris, Pfeudo- chryfopoeus,aurata veste eductus.In- gens multitudo spectantium suit, advenientibus etiam a x milliaribus. Dextra manus amputatio decreta suerat: sed mitigatio Principis duos tantum digitos abstulit. Christus M Op ti-

E P I S T O L A M
90
597. Optimus Maximus intersit nuptiis vestris honestissimis, rb ubfag 7 rctvro- te v(jav ölvov 7roia)v. ’'Eppojcro. Tttbingx kill April. id xcvii.
f \
0 croQ
KPOT2IOS Reverendo Domino Doctori Zimmermanno salutem precor (pro quo DEUM quotidie oro) & omnibus piis: nec in postremis D. Matthaeo Zubero.
Inscriptio.
Clarissimo & Doctissimo Viro Domino M. Joanni Keplero Gracii Mathematico, Domino & Amico suo colendo.
Gr^cium.
Epistola LIV.
NICOLAV S RAIMARUS URSUS
JOANNI KEPLERO.
597- F?X catalogis nundinalibus appa- H/ ret, mi Clarissime & charissime Domine Keplere, tuarum cogitationum Astronomicarum, seu (uti vocas ) Dissertationum Cosmographi- carum, specimen quoddam esse editum, idque Tubinga: ni fallor. Qüa- rum quidem rerum, mihi jucundist stmarum & gratistimarum, argumentum quoddam ante- biennium jam fere elapsum mihi transmisisti, videlicet in literis illis tuis, instigatione atque instinctu Generosissimi Domini Wagenii ad me datis. Ad quas tamen, quod hactenus nihil omnino a me sit responsum, in causa fuerunt continuL ac perpetua meas occupationes in rebus Chro- nologicis, per annos jam aliquot elapsos, exantlata: quarum exemplar tibi mitto: tuumque de eo politissimum judicium expecto: 1) altera vero causa mei silentii, & quod nihil tibi hactenus a me responsum sit, ex-
ritit: quod hucusque ea de re, de qua 1597- me monuisti, & de qua meum consilium exploras , meque consultum esse cupis,debita decisione nondum facta, adhuc ambigo. Reliquit quidem mihi meus in rebus Astronomicis praeceptor Justus Byrgi vir pia- JnflwByr> ne cum Euclid^us tum Archime-J^^ danis, ante anni dimidium, ubi hic PragT apud Caesaream Majestatem est set,casu potius quam industria,factam delineatamque quandam consigna- tiunculam (ut ita dicam) Coperni- canX Hypotheseos motuum coele* stium : eamque postea inspiciens cum tuis cogitationibus de distantiis inter se ab invicem Planetarum orbibus contuli, & non multum discrepantis inter ipsius delineatiun- culam & tuas assertationes a me sane ( quod vehementer admiratus sum) compertum est. Quare cum has tuas de iisdem rebus dissertationes (ut vocari vis) jam in lucem editas esse,intellexeram, non potui intermittere , quin ä Te earundem exemplar unicum petam: nulla enim ad nos Pragam, (casii aut negligen- tia qua nescio) per Bibliopolas nostros ( quod dolui) delata sunt. Fac itaque quasso ea in recula me voti compotem, ut tuam ea de re sententiam latam (qusque jam publici juris facta est) plenius atque penitius,
& an adhuc vel eadem, vel aliquantulum forte immutata opinione perstare cupias, cognoscam atque in- telligam. Vale raptim Praga iv. Ca?
Und. Junias CID IDIIIC.
Inscriptio.
Clarissimo Viro Domino M. Joanni Keplero Illustrium Styris provincialium Mathematico , Domino & amico suo plurimum colendo.
Gr m cium Styris,
E?!STO
(i)X%ove$-taTpov suum innuit, sive theatrum temporis annorum 4600, quod c* motu coeli & cum sacris tum profanis utriusque lingvae autoribus, aliisque ac picrisque probatis fideque dignis historici* aemonitratum exhibet (i) Chronoiogicam demonftfationem, (i) Aftronomicam (imputationem, (3) Historiarum cognitionem, (4) auÄorum di(posttionem; in Dithniarsia ab Urso praemeditatum 1584 in Holsatia excogitatum i58», in Dania inchoatum 1584, in Hassia de 1 ineatumiz 8 L, in Alsatia emendatum 1589» in Bohemia absolutum 15517. editumquePragac & Divo Rudolpho II. dedicatum.

AD JOANNEM KEPLERUM,
Epistola- LV.
GALILEUS GALILEUS* JOANNI KEPLERO.
15-97. T ^ rum tuum? Doctissime Vir, a Gä/Ueus J-V Paulo Ambergero ad me mis- l ->Zi?Ke Eim accepi, non quidem diebus, sed jieri*b paucis abbinc boris; cumque idem ipso amo. paulus de suo reditu in Germaniam r *f e °mecum verba faceret, ingrati pro- lt ' secto animi futurum esse existimavi, nisi hisce literis Tibi de munere accepto gratias agerem. Ago igitur, & rursus quam maximas ago, quod me tali argumento in tuam amicitiam convocare sts dignatus. Ex libro nil adhuc vidi, nili pnefationem, ex qua tamen quantulum cunque tuam percepi intentionem, & profecto summopere'gratulor , tantum me in indaganda'Veritate socium habere, adeoque ipsius veritatis amicum. Miserabile enim est, adeo raros esse veritatis studiosos ,; & qui non perversam philosophandi rationem prosequantur: at qiiia non deplorandi nostri seculi miserias hic locus est, sed tecum congratulandi de pulcherrimis in veritatis confirmationem inventis: ideo hoc tantum addam, & pollicebor, me sequo animo librum tuum perlecturum es se; cum certus sim, me pulcherrima G.iiüeus in ipso esse reperturum. Id autem copernui eo libentius faciam: quod in Coper- [ipprX™ ifici sententiam multis abhinc annis venerim, ac ex tali politione multorum etiam naturalium assectuum causae sint a me adinventse; quae dubio procul per communem Hypo- thesin inexplicabiles sent. Multas conscripsi & rationes & argumentorum in contrarium eversiones: quas tamen in lucem hucusque proferre non sum ausus; fortuna ipsius Go- pernici Praeceptoris nostri perterritus : qui licet sibi apud aliquos immortalem famam paraverit, apud infinitos tamen (tantus enim est stultorum numerus) ridendus & explodendus prodiit. Auderem prose-
Jj.
cto meas cogitationes promere, si 1597» plures, qualis tu es, extarent : at cum non sint, hujusmodi negotio supersedebo. Temporis angustia & studio librum tuum legendi vexor: quare huic finem imponens tui me amantissimum atque in omnibus pro tuo servitio paratissimum exhibeo.
Vale ; & ad me jucundissimas Tuas mittere ne graveris. Dabam Pata* viiPrid.Non.Augüßio.i^ idiiic.
Honoris & Nominis tui amicisßmus
GALILEUS GALILEUS in Academia Patavina Mathemat»
Inßriptio.
Praestantissimo &Doctissimo Viro Domino M. Joanni Keplero Wirtembergico, Serenissimi Principis Graecensis (a) Mathematico,
Amico meo perdilecto
(a) pro I Ittufirium StyrU Procerum. Erröt Itala facile condonandu*.
- Gr^cium» ..
Epistola LVI.
IDEM
GALILEO GALILEO.
Xcellentissime Domine Galilaee, 1610. amice colende. Accepi ab Illu- Galilei oh- strissimo HetruriT Ducis Oratore stnuw-
. . - numcircA
continuationem tuarum oblervatio- sideraMe- num circa Medicata sidera. Magno diceaton - me desiderio incendisti videndi tu- ttmati9 ‘ um Instrumentum, ut tandem & iisdem tecum potiar coelestibus ipe- ctaculis. Nam quae hic habemus ocularia, quL optima, decuplant diametrum xietera vix triplicant. Ad vigecuplum meum unum pervenit, sed debili & maligna luce. Causa me non-latet. Et video ut clarificari possint, sed sumptus subterfugimus. Nullo ex iis, quae hactenus videre potui, stellae minutse deteguntur : uno excepto quod ipsecon- vitrum struxi. Id non majorem tripla dia- metrum facit aut summum quadru-""^* pia. Stellas tamen viae lactes plu- M 2 rimas

EPISTOLAE
,<5io. rimas distinctissime exhibet. Mi- rum: cum m hunc usum formatum sit; ut illuderet spectatori. Causa est claritatis, quia copiosissimam admittit lucem. Nec enim ut ceteris, limbus lentis convexa; tegitur; tota lens patet. Itaque & in latam regionem visus excurrit, & facile, Mdts rua- quL quaero, assequor. Proximo in- /«»»w^-terlunio Martem matutinum sum fervam. contem p] atuS Aliquot stellas minutas vidi, sed non in longitudinem Zodiaci dispositas. Puto accenscn- das lino Piscium. Jovem nondum per id aspexi. Cetera, ut quodque melius, & prssertim quod vigeeu- plat, paulatim mihi detegunt Luna; faciem. Satis enim illa luminis habet, etiam cum pertenuissimas rimas inspicitur. Video igitur dispositionem macularum accurate : video in media sectione prima; qua- promonto- promontoria duo lucida: video •^/f^paulatim & vitri glacialis speciem. i» Lum a Oie S.Jacobi, ut & duobus ante men- Kepiero sisi USjno tavi in imo cornu nodum lu- o sirvata. (.j^na, divisum & a cornu siipra &
ab extremo lucis acumine ad ortum. Qjios dicimus oculos, lbleo comparare quadrupedi in pastum menti, rictu & pedibus primoribus, idque . est sinister oculus e regione nostri dextri. Ha;c effigies cum gena dextra, latissima macula connectitur flexuoso ductu macula;, qui quam proxime Grsecorum g repraesentat, iu typis Henrici Stephans In gena ipsa sex distinctas numero lucidas infulas in recta transversa versus Os. Dum haec scribo : in manus meas Martimu venit importuna charta hominis Bo- n ° r l ky hemi Mutinae excusa. Miram ado- tra Galt. lescentis temeritatem: qui mussitan- Uum Vide sibus omnibus indigenis solus oblo- fupraEptst. ^ u i tur , | [pf e peregrinus re nondum comperta. Credo ut histrionibus persona, sic ei novitas & nominis obscuritas audaciam addidit. An habes tu fortassis aemulos Italos, qui conduxerunt operam peregrini; ut meam Germani invidiosam dissertationem petulantia Bohemi ulcisce- i6io. yentur. Indignae paginae in quibus tempus teras : sed tamen quia mea epistola abutitur, statui rationem tibi quodammodo reddere facti alieni. Noscere me cepit Pragae, anni sunt aliquot. Superiori Januario, cum opera mea indigeret, literis Bononiam missis fores amicitiae meae pulsare cepit. Vix tandem agnovi quis esset. Cepi de novo favere homini, quod studiosus esset literarum & mei.
Vt primum intellexi ex ejus literis, esse tibi obtrectatores, ipsiim vero sequi studia vulgi : gnarus quam ea novis obstent inventis, properavi ad Te scribere, si forte praeriperem occasiones. Ad ipsum exemplar epi-Af/»/** stolae impressa; misi, ut ex eo disce- e P‘l lol l a ai ret vel fapere, vel certe G e Z™ m
Quid vero is eo fecerit, vides. Amicitiam hanc, inquam, vix dum obscurissime spirare visam morte famosissima jugulavit. Arcanum hoc effert, scilicet; revocatum te a me ad principia tuarum observationum? scilicet non ipse hoc in praefatione KtfUm dixeram? hoc conjectore,aut prodi- tore opus fuit? At non ideo recen- Holki, ossei, quod simile antea fuerit obser-^-*" 0 - vatum,ut ipse obtrectaret; sed ut eae- mhus ' teri crederent plurium testimonio:
& ut epistola mea fuco careret, ingenuitate sua lucrefaciens aemulos & pertinaces. Sa;pe irati satiantur exigua exosi rnuicta: at non ille.
Quin exprobrat, jactat, insultat, auget. Si quid te habere dixi meorum simile;circa maculas LunL; at & plura habere te dixi: nec mutuatum dixi hoc in illa publica epistola; temeritatis id estet certo affirmare: sepe diversis ad eundem scopum convenitur viis. Si me credit aliqua obiter innuere voluisse, ne quasso me oscitasse putet, qui neglexerim id aperte dicere. Me mihi relinquat.
Ego non existimo cuiquam licere in quoquam aliena recognoscere; nisi qui etiam peculiaria, nova, rara, pulchra, qua; invenit, agnoscere, capere

AD JOANNEM
i^io. & discernere aptus est. Sed nihil magis me pungit, quam quod laudibus me effert, sputum hominis. Contumeliam mihi infert, quicunque 7 laudem crimini qu^rit ex mea qualicunque fama. Dubitationem mihi impingit ex eo, quod salvum volui cujusque judicium. O vanum argumentum. Quod ego perpendo, tu non perpendis. Postum & ego credere, & tibi non credenti ignoscere. Sed dogmata propria subjicio examini? Quid vero hxc ad fidem habitam aliyno affirmato. Exaggeravi scelus, si pro veris ficta tradidisses. Hoc ille vult impugnari fidem Nuncii ? At hTC quidem vis est. Ego fidem Nuncio astruo. Certamen hoc virtutis est cum vitio. Ego ut bonus vir de Galilafi affirmatis judico , non cadere in illum tantam nequitiam : ille nullo adhuc gustu honestatis, eoque eam susque deque habens, cadere affirmat; ex suo forte ingenio casteros jestimans. Esto ut deceptus sim (quod absit) ego mea credulitate bonus, facto miser habebor, ipso eventu felix,calliditate pessimus. Quia hasc via juris est, ut quilibet prassumatur bonus, dum contrarium non probetur, quanto magis fi circumstantia fidem fecerint? Et vero non problema philosophicum, sed questio juris est; an ßudio Galt - Um orbem deluserit? Hanc mihi quse- stionem placuit initio tractare, tum quia vestibulum obsidebat, tum quia tam multi erant, qui malebant credere te fallere, quam rem novam detegi. Rationes vero me & argumentationes invictissimas contra hunc Nuncium protulisse? Hoccine bona» indolis indicium, amici & benefactoris intentum pervertere? Et ubi artes inversionum? cur non probat, quod dixit? Cur non recenset illa argumenta, ut omnes videant pessima fide dictum. Extat epistola ipea, illa loquatur. Passim per epistolam lusus interspersi hoc consilio, ut irrisores risu provenirem in tra-
KEPLERUM. 93
ditione rei novL & in vulgus absiir- i6io. das. Si quis forte parum attentus ex his lusibus ansam sumit dubitandi de mea sententia; hic certe scurra ex eorum numero non est, qui ex privatis meis literis fatis, quid tenerem, fuit edoctus. Hxc lunt, Gali- Iase, quas me mordent, reliqua rideo.
Nam punctus ejus promiscuos, quibus me impetit, ut muscas alicujus asque contemno. Nec sum adeo stupidus, ut movear autoritate vulgi negativa> aut ab ejus oscitantia & ineptitudine contra Astronomi experientiam & dexteritatem ratiociner.
Quid mirum Professores Academia- rum promiscuos opponere sese inventioni rei novT in illa provincia, in qua rei tritissimas & apud omnes Astronomos contestatissimas, paral- p4raÜ4 : laxium scilicet, extent oppugnatores dam h. loco eminentissimi, eruditionis fama#*«, celeberrimi. Neque enim celare te volo, complurium Italorum Jiteras Pragam ferri,qui tuo perfpicillo Pia- Galilei ob- netas illos videri pernegant. Ego qui-^f“". demmecumiple caulas dispicio, cur i utd s m tam multi negent,etiam qui perspici!- «*
lum^tractant: & si comparem ea, quas ;/a “”j“ r mihi interdum eveniunt, video non esse impossibile, ut unus videat,quod/#* fis non vident mille alii. Sic Varus ille^J" ex Drepano prospexit classem e por- w *»w. tu Chartaginis solventem, numera- vitque naves: quod nemo tota Sicilia, potuit. Saspe usu venit, ut quas mihi prosunt perfpicilla, ea non prosint aliis, & quas ceteri laudant, ea ega de nebulis accusem. Ipse unus Leidem cum incipio contemplari, puro; fruor aspectu, ubi aliquantum immoror colores iridis oriuntur. Igitur etsi mecum nondum quicquam dubito; dolet tamen me tamdiu destitui testimoniis aliorum, ad fidem cas- teris faciendam. T e Galifee, rogo, ut testes aliquos primo quoque tempore producas. Ex literis enim tuis ad diversos didici,tibrnondeesse testes: sed neminem praeter te, hoc jactantem producere possum, quo famam M 3 Epi-

J
EPISTOLA
94
1610. Epistola me® defendam. Nisi forte placet tibi testimonium ab hoste. Fatetur se tuo instrumento xxiv. Aprilis vidisse duos Planetas circa Jovem, xxv. Aprilis quatuor. Raptim produxi chartam tuam ad Illustrissimum Oratorem transmissam: & ecce tu quoque ad xxiv. Aprilis exhibes duos, ad d. xxv. Aprilis quatuor planetas, Invenit tamen ista Sycophantia namiam impudentisli- mam de reflexionibus, qua populum abduceret. Vulgus enim opticarum rationum imperitum, aures libenter accommodat obtrectatori ex opticis loquenti: quia inter ccecum & videntem nescit distinguere, gau- detque qualibuscunque imperitiae suae tribunis. Quos st jubeas adire scriptores Opticos, in rem praesentem Hmky venire, libellum stultissimum ex se peregrina- ipso refellere: experieris malle hoc tt9 ‘ doctore curvum dicere rectum, ut lascivire contra Philosophiam possint, quam ut id laboris sibi sumant. Et imperabit sibi doctus aliquis hujus scientiae gnarus, ut papyrum perdat in refutandis his nugis? O sapientem Pythagoram, qui nulla re alia majestatem Philosophiae contineri censuit, quam silentio 1 Nunc quia jecisti aleam Galilaee, vulgoque propalasti haec Coelorum adyta, quid aliud restat , quam ut contemnas concitatos istos strepitus, gratumque stultis mercimonium inscitiam, accepta contumelia loco pretii vendas. Quippe vulgus contemptum philosophiae in seipso ulciscitur perpetua ignorantia. Licebit tibi tamen, hanc epistolam publici juris facere, si tua interesse putaveris. Mea nihil inter- est, nec dignor hominem fi nemo doctius contra scribit.
Epistola EVII.
GALILAEUS GALILAEUS JOANNI KEPLERO.
1610. Dfrias tuas epistolas, eruditissime •EI Replere, accepi, priori jam abs
Te juris publici factae in altera mea- idio. rum observationum editione respondebo ; interea gratias ago, quod tu primus, ac fere solus, re minime inspecta, quae tua est ingenuitas atqüe ‘Repleri ingenii sublimitas, meis assertioni-^"’ bus integram fidem praebueris: fecunda? ac mox a me receptae responsum dabo brevissimum; pauciflima enim supersunt ad scribendum horae.
Primo autem significas perspicilla nonnulla apud te esse; verum non ejus praestantiae, ut obiecta remotissima maxima atque clarissima repraesentent, ob idque meum Te expe- ctare: verum excellentissimum quod apud me est, quodve Spectra plus- quam millies multiplicat, meum amplius non est; ipsum enim a me petiit Serenissimus Hetruriae Magnus Galilei Dux, ut in Tribuna sua condat, ibi-^^"^' que inter insigniora ac preciosiora, in perennem facti memoriam custodiat. Paris excellentiae nullum aliud construxi ipraxis enim est valde laboriosa ; verum machinas nonnullas ad illa configuranda atque expolienda excogitavi, quae hic construe- Machina re nolui; cum exportari non possent^ 0 polieK ~ Florentiam, ubi in posterum measti- " wm% tura est sedes. Ibi quam primum conficiam & amicis mittam. Ex tuis adnotatis in Lunam conjicio, tuum perfpicillum mediocris tantum esse efficaciae, ob idque ad Planetas conspiciendos forte minime idoneum; quos quidem Planetas a v Julii jam cum Jove matutinos orientales pluries conspexi, atque adno- tavi. Ex coelo denique descendis ad orcum: ad Bohemum scilicet illum, cujus tanta , uti vidisti, est audacia, stultitia & ignorantia, ut absque nominis illius gloria, de eo verba proferre vel etiam injuriosaminimepos- simus. Lateat igitur apud orcum: totiusque pariter vulgi contumeliam susque dequefaciamus; namque contra Jovem nec Gigantes, nedum Pigmei. Stet Juppiter in coelo,
& oblatrent sycophantes, quantum
volunt
4
)

AD JOANNEM KEPLERUM. 95
I< 5 ’io. volunt. Petis, Carissime Keplere, Gahkui 2Ü08 testes: Magnum Hetruris Du- Florenti- cem prouueo, qui cum luperioribus E Wj-meniibus 'Planetas Mediceos me- conditioni- cum £epius observasset Pisis, in meo
s ' discessu munus pretii plusquam aureorum miste dedit, modoque in Patriam me convocat, cum stipendio pariter aureorum mille in singulis annis, cumque titulo Philosophi ac Grtdci Lt- Mathematici Celsitudinis suae, nullo bri affetii. [ n f u p er onere imposito , sed tranquillissimo ocio largito , quo meos libros conficiam Mechanicorum, Constitutionis universi , nec non Motus localis tum naturalis tum violenti, cujus symptomata cömplu- rima inaudita & admiranda geometrice demonstro. Me ipsum produco, qui in hoc Gymnasio stipendio insigni storenorum M. decoratus, & quale Mathematicarum scientiarum Professor nullus habuit unquam, & quo tuto, dum viverem, frui postem, etiam illudentibus Planetis & effugientibus : discedo tamen, & eo me confero, ubi illusionis mcL pcenas inopiae atque dedecoris luerem. Julium fratrem Juliani Illustrissimi oratoris Magni Ducis exhibeo, qui Pisis cum multis aliis aulicis pluries planetas observavit: verum,li errat adversarius meus, quid amplius egemus testibus ? Pisis, mi Keplere, Florentis, Bononia, Vene- tiis, Padus complurimi viderunt, silent omnes & hssitant : maxima enim pars nec Jovem aut Martem, vix saltemLunam,ut planetam dignoscunt. Quidam Venetiis contra me obloquebatur,jactitans se certo scire, stellas meas circa Jovem a se pluries observatas, Planetas non este, ex eo, quod illas semper cum Jove fpecta- bat, iplumque aut omnes aut pars modo sequebantur; prsibantmodo. Qpid igitur agendum? cum Democrito aut cum Heraclito standum? Pertinacia volo mi Keplere ut rideamus insi- orumZ: gnem vulgi stultitiam. Quid dices uiei. de primatis hujus Gymnasii Philosophis, qui aspidis pertinacia repleti 1610» nunquam, licet me ultro dedita opera millies offerente , nec Planetas, nec Lunam nec perspicillum videre voluerunt ? verum ut ille aures, sic isti oculos contra veritatis lucem obturarunt. Magna sunt hsc, nullam tamen mihi inserunt admirationem.
Putat enim hoc hominum genus, philosophiam esse librum quendam velut Ameida & Odyssea: vera autem non in mundo, aut innatura; sed in confrontatione textuum (utor istorum verbis) esse qusrenda. Cur tecum diu ridere non possum? quos ederes cachinnos, Keplere humanissime, si audires, quL contra me coram Magno Duce Pisis a Philosopho istius Gymnasii primario prolata fuerunt; dum argumentis Logicalibus, tanquam magicis praecantationibus novos Planetas e coelo divellere, & avocare contenderet ? verum instat nox, tecum este amplius mihi non licet. Vale, Vir eruditissime, & me, ut soles, ama. Padua x 1 x. Augußi cid 10 cx.
Excellentiae Tuae
ßudioßsßmus
GALILEUS GALILEUS
M. D. Hetr. Physicus & Mathematicus.
Epistola LVIII.
JOANNES KEPLERUS GALILEO GALILEO.
Go, Galilaee Clarissime , neque 1610 Italus sum, neque ex politissima Germanorum natione oriundus, neque lautis domus patriae conditionibus inter speciosa sermonis gestuumque exercitia educatus, ut tecum insigni .artifice urbanitate contendam, qui cum quidvis aliud scripturus videreris deprecationem potissimum arripuisti. Lecto Bohemi scurrili libello excandui, ad Te scribendum censui; ne silentio videret
appro-

‘itfIO. approbare simulationem pessimam * mihi imputatam. Eam epistolam ita scripsi, ut si forte tui defendendi causa eam velles edere, id Anteiligeres tibi per me licere. Cum postea rogares meam sententiam super loco quodam dissertationis a me praeterito: hoc jam certum argumen- tum.mihi erat destinatae abs Te editionis, eoque sic attemperavi responsum , ut quod .esset edendum. Si edidisses tui defendendi causa, nihil eram habiturus., quo de quererer; qvippe quod jam bis concesteram; ■sin autem mei nominis studio id fe- cistes, insuper etiam gratia Tibi a me debebantur. Supervenit reconciliatio Hohem! , hominis contemnendi potius ob nominis obscuritatem, ingeniique tenuitatem , adeoque commiserandi ob temeritatem infelicem ; quam persequendi publice ob scurrilitatem. Itaque revocavi quod concesteram, non jure nisus led precibus. Si jam erat edita mea responsio , nihil in me peccatum, temporis culpa est: sin res est integra, tuque Intermittis, meique amore tibi ipssdees rursum ego gratias debeo. Sin autem, quod scribis, multo minoris facis a Bohemo vituperari, quam ego laudari: gratulemur invicem uterque, ego, quod errore sum liberatus circa tuum editionis agitata consilium, Tu, quod editionis mihique gratificandi onere, conjuncto cum aliqua Tua molestia. Nullum ullibi reperio deprecationi locum, nisi tua civilitate meique cultu, quemvicissim deprecor. Quare mittamus ista. Unum rogo transmittas ad Illustrissimum Ora- wodder. torem si quid est editum. Vidi frtZl ?"Wodderbomii confutationem: placet. A ludicris ad paulo seria magis, quamvis tenuia. Ignosce : Dif- Kepkri sicultates aulica: docent aestimare ^fX- etiam . tenuia ’. Dissertationem edi- cto ßdereo. di meis sumptibus, misique Franco- furtum aliquem justum numerum. Florentinus itaque typographus ad
T O L JE
damnum me redegit fiia editione, idio. Id per se inhumanum, an etiam injustum viderit Florentia. Nam si non recognoscit Cassarem superiorem, nihil queror. Sin autem; equidem Privilegio munitus erat libellus. Propter hanc ambiguitatem in suspenso erit, quo nomine Illustrissimo Oratori sim obligatus. At nisi fallor, non sedet is PragL typo- graphi causa, sed magni Ducis; liiamque munificentiam sibi vindicat. Quod si mihi juris aliquid esset in typographum, condemnarem illum ad multam hanc, ut tuis operis solveret pro uno bono & lato vitro convexo, quod esset fragmentum sphaeras duodecim pedum semidia- metri , aut ei aequipolleret. Nam hic Pragaefacile invenirem, qui cavum mihi accommodaret; inconve- - xis solis difficultas est. Suis enim phialis parum efficiunt & mea dictata simulant se Ipernere, ex quo in- telligo esse ipsis expiscandi consilium. Atque ego sumptus non habeo instruendi domi machinam, alias manu infelix sum, solis speculationibus deditus. Hujusmodi vitro nisi aliunde instruar ; adempta mihi est commoditas contemplandi tuum illum Vetulum Geryonem tricorporem ; in quo in terras vincto deducendo tu alterum te praestitisti Herculem. Est & altera querela ne- gligentiae, quae mutilavit meum libellum phaenomeni singularis, aut si omnino breve aliquid excerpere voluit, cur non ipsum nucleum exscripsit, ipsam scilicet meam observationem , cur in refutatione ejus, qui observationem Adelmi Benedi-^W ctini negavit, silum abrumpit ? O pe- Benedmi ’ stem librorum, si id ex more facit.""' Itaque tanto major est ejus culpa, qui non tantum privilegia contemnit, sed etiam vitiosa & mutila recu- dit. Sed hsc typographo meo remitto, qui sumptus in Phaenomenon impendit. Nam, nisi sallor, solent illi mutuum invicem rependere.
Certio-

AD JOANNEM
itfio. Certiorem te facio, scripsisse me su-
lihVice Pariori Augusto & Septembri Diop- tluAu- tricen, qu$ constat propositionibus gustt Fin-Sc axiomatibus promiscue numeratis dei. i6 ,,. 4 . centum quinquaginta una minus: Londim sam tradidi Electori Coloniensi. In- i» s. gens quidem labor in causis eruen- u p acum r ctis, non minor tamen voluptas in .dereo Ga- inventione earum, quam tibiexMe- niii. diceorum aut figura SaturniL inventione. Id ago, ut imprimantur pauca exemplaria; id st impetro, adTe mittam unum; jucundissimas videbis causas contingentium circa hxc duplicata specula, si modo non antea es rimatus eadem.
Epistola LIX. GALILAEUS GALILAEUS ILLUSTRISSIMO ORATORI
MAGNI DUCIS HETRURLE.
lllußrisßmo {fi Reverendissimo , Signor e Colendisfimo.
1(5"io. ^jsO hb ßentito gran contento ehe ilS.
U Keplero, {fi altri inßeme habbin final- mente potuto weder e, {fi ofiervare , i Pia- neti Medicei coi moto delP Occhiale ehe mandaj al Serenisfimo Elettore di Colonia, {fi molto mi piace ehe ei voglia di nuovo ferivere in quefia materia, a con- fufione di una gran moltitudine di maligni {fi ofiinati. Jo non hb ancora data alleßampe P ultima sua lettera ferittami, inbiafimodi quel Martino Orechi , fiper le occupationi dei trafportar caja. daPa- dova a Firenze, fi ancora per ehe wo levo acconpagnarlaconun altra ferittami nel me demopropofito dalS. Giann Ant. Roffe- ri 3 il quale e pur citato da med. Martino a suo favore, nella qual lettera ejfo S. Ros feri gli lava la testa non meno ehe il S. Keplero, {fi solo fib afipettando ehe ej me la mandi fatta latina, havendomela mo- fir ata inRolognafiritta wulgarmente.il S. Keplero per bavere sicritta ladetta lettera nelPifiefio tempo cbeLeggeva laP'eregrina- Ztone diMartino,cioe ingrandisfimefretta Ea tralafiiata alcune efireme Balor dag- gini di colui fie quali Jbn ficuroche havera veduti dopo} come quella quando citala
KEPLERUM. 97
mia ferittura tronca;{fi quando, non in- i tendendo egli niente la ragione imaginata dal S. Keplero , (A pofia nelfine della sua dissertatione in propofito delP apparire i Pianeti Medicei hor maggiori, {fihor minori', dice ehe quella principalmente mi efiermina, jo Jbn ficuro ehe Je il S. Keplero havejfc veduto, {fi havuto tempo di au* wertire questi, {fi altri luoghi non gli ha* verebbe lafciati fotto silentio; {fi pero fe ei volejfe aggmgnere , {fi infer ir qualche altroconcettoin quefio propofito, jo trat - tevb il Publicarla fino alia rijpofia di V. S. lllufirisfima • Non hb in tanto man* cato di fir ivere d Venetia dove mi e par* fi oportuno come non Jaria imposfibile P havere un fuggetto cofi eminente in quella ßudio, quando loro procurajfero di ha* verlo e tanto e bafiato,nonhavendoilfiuo wahre bifigno di attestatione di altri la dove e benisfimo conofiiuto, pero jo tenga per sermo cbe ei far a ricercato, {fi con- dotto honoratisfimamente il ehe Jaria a me di contento infinito-., per la commodi - ta dei poterio godere da presso {fi anco talvolta prefenzialmente.Jo non fino ancora accommodato di Casa, ne fitro fino a Ogmfanti conforme alia consuetudine di Firenze,pero non ho potuto fare acco- modare misi artificii, da Lavorar li Oc- chiali, delli quali artificii parte vanno murati, ne fi pojfono trasportare, pero non fi merauigli V. S. lllufirisfima fi tardero ancora a mandargli il suo ,, ma procurero bene ehe la dimora fia compensata con P exceUenza dello firumento $ mi neces fit a ancora a indugtare il lavor o il mancamento dei vetro , dei quale fia. 4 . giorni M. Niccolo fifii ne deardi commissione dei G. S. mettere una Pade lia in fornace, {fi mi promette di fare coja purissima {fi excellente per tali artificii. Io prego V. S. lllufirisfima a favorirmi di mandarmi P Optica dei S. Keplero, {fi il trattato Jbpra lastella nuova , per ehe ne inVenetia ne quaglihbpotuti tr ovare,desiderer ei infieme un libro ehe Lesfi 2 . anni fino fid catalogo di Francofort, il quale per diligenza fatta con librario di Venetia chemipromejfero sario venire,non homai potuto havere : io non mi ricordo dei N nome

E P I S T O L M
9 S
1610. nome dellautore , ma la materia e: de niotuTerra &' ilS.Keplero ne havera no- tizid? mi far a inferne favore auvifirmi della Jp e fi> la quale rinborferb qua in casa fia, O doue mi ordiner a. In quefo punio hb riceuute lettere dal S. Magini, il quale mi auuifit , i PianetiMedicei effere fati 0servati piu fere a Venetia dal S. Antonio Santini amico fio, & dal S. Keplero c io per hora non hb comodita di fervargliper non hauer luogho in caß ehe fcuopra P oriente , ma nella casa ehe hi prefa , & dove torno a Ognifanti hb un ter rallo eminente, & ehe fuopreil Cielo da tutte leparti, & vi haverogran comodita di continuare le ofervazioni. Non voglio piu lungamente occuparla, de- gnifi contimiarmi la grazia fita,& revg- rentegli bacio le mani & dal S. Dio gli prego felicitd. Favortcami filutar ca- rament e il S. Keplero. Di Firenze il primo d. Octobre cid io cx
Epistola LX.
JOANNES KEPLERUS GALILEO GALILEO
jtfro.-pX litteris tuis, Celeberrime Vir, •l-b quas ad Illustrissimum Oratorem Florentinum Calendis Octobris Florentia misisti salutem qua me impertiri voluisti percepi, proque ea gratias ago teque mutua mea impertior, Ad esetera, qus desiderasti, Dominus Segetus quid nobis in commune visum meo loco respon- Kepien ^ e bit, nam in Italica tyro sum. Nar- de obfir- rationis etiam mete exemplum ex tatis a ipsius literis accipies. Querelam fi Vf . tamen liiper ipsius facto reticere non satellitibus polium : qui nimio tui, nonnullo cum ad- etiam mei studio , sed prLpostero pertinaci, epigrammata siia mete cum nZ- narrationi per vim subnexuit : no- c io ^^bilissima illa quidem & in te hono- fZZofi rificentissima , sed quibus ego scm- j6io.& P er existimavi narrationem meam idu m adulationis in te suspectam reddi-
V P r *feum si quo paBo in- eofurtiad notelcat, quid ad me promovendum
Mae, um 'ex instinctu Illustrissimi Oratoris.
moliaris. Tunc enim invidi detre- i6io. ctatores, quorum pleni sunt hodierni literatorum coetus, aperte prorumpent, & causabuntur mulos mutuum scabere. Stepe monui sua seorsim ederet. Cteterum is ita se comparaverat, ut citra offensionem repelli non posset, quod tanto concessi libentius, quod perpenderem temporis diuturnitate omnes furiosorum locutiones facile expiratu- ras. Jove interim cum luo famulitio perpetuam semitam pergente, certiorem te reddo, veniste ad me hesterna die Martinum Plorcky redu- Martimu cem ex Italia,quamvis passim in Italia Hor f cx
+ o r ni- Italtare-
moras nexuerit, miram & fpectabi- d ux . lern occursationem: cum ille exul- tante vultu, & veluti triumphato Galilaeo me ut consentientem alloqueretur, ego vero responderem ex formula epistolii, quo ipsi amicitiam re- nunciaveram. Id tanto utrumque magis perturbavit, quod nec ille de mea renunciatione sciebat, (quippe literae mese Bononiam delata sunt post ejus discessum) neque ego aliter quam lectum illi epistolium in animum induxeram. Post multam altercationem demum patuit error utriusque persuasionum; atque ille mihi suarum rationum momenta sili certissimus sincerissimo affectu recensuit; ego illi argumenta sua solvi, seu potius oppressi, nihil nisi meis ipsius observationibus propriis ingestis. Non erat, opinor, constantia, non ex autoritate publici scripti, ad primam meam instantiam sententiam mutare. Mansit hac vice in sententia : cstcrum doluit pessime quum illi recenserem , quid ad te scripsissem. Tunc enim quasi hoc unico labore proposito, summa persuasionis vi me oppugnare cepit, ut de concepta opinione me dejiceret, nihil ipsum crvpcoQc&vhtcooG contra me egisse : omnino persuasum fuisse, hanc, quam ipse in scriptum suum transtulisset, esse genuinam meam sententiam. Faciebant
fidem

AD JOANNEM KEPLERUM. 99
du: plus enim quam decuplat. Eo 16 jam bis vidi binos Planetas Medice- os: eodem /pero, me & illi monstraturum. Interim hac excusa Narratio. fidem bis attestationibus etiam argumenta , quibus etiamnum contra Joviales Satellites, adeoque & contra meas ipsius observationes, meam- que narrationem (quam coram exhibui) pugnat acerrime. De iis vero, quL contra te durius scripsisset, sic respondebat: obsecundatum se hic publicas famae, doctissimis in Academia Bononiensi Professoribus non paucis, aliisque per Italiam: de quorum consensu fidem mihi fecit documentis manifestissimis. Quamvis iis mihi non erat opus. Anne igitur hoc non esset, viri boni justissimo dolori Academiarum accommodare calamum , oppugnare figmenta portentosa, in fraudem veritatis, in contumeliam naturas comparata ? denique eo rediit summa orationis, ut appareret, plures per Italiam viros doctos, in procinctu stetisse publicas contradictionis: quos non mutatio sententia, sed tui domicilii translatio, (id est metus offensionis tui Principis ) hactenus retinuerit. Certamen igitur hoc fuisse, quinam casteros in hac palaestra publicae scriptionis pr£verteret.Castera,quas plus apud me ponderis habebant,prudens praetereo. Quid multis? expugnavit me, agnovi temeritatis illecebras, ignovi: rediimus in gratiam; sic ta- mbn, ut ille primum atque me monstrante visurus & agniturus sit Joviales satellites, sententia sua cessurum profiteretur. Erat autem in transitu ad parentes suos, revertetur brevi Pragam. Nunc Te, Galilaee, rogo, quando vides mihi satisfactum : ut quia te usque ad praesentium Illustrissimi Oratoris literarum adventum differre velle dixisti publicam literarum mearum descriptionem : illa igitur in meam gratiam supersedeas in totum. Major erit gloria triumphi, si tibi, uti spero, hostis tui confessionem ultroneam transmisero. Nam etsi careo priori instrumento, successit tamen aliud, propinquo perfectionis gra-
tione mea autontatem meam perperam contra te adductam rectissime dilues. Si adolescendam ipsius respicis: nihil est in hac state familiarius, quam in placita praeceptorum fervide transire, exque iis, veluti ex aliquo propugnaculo, temerario ausu procurrere, & manum cum hoste conserere. Sin oculos in teipium convertis: equidem non adeo decorum, nec ex gravitate tua est, projectam hanc lacessendi & impetendi libidinem in curae parte ponere, aut siimptus in refutandas ejus refutationes impendere. Si doctus vir esset, sialicujus nominis, aliud dicerem. Plane existimo, tum demum pravum vulgus hominum aliquid tributurum huic futili scripto: cum tu contra id, seu ipse, seu per alios, insurrexeris. Nam imperitia suspicio-, nes etiam de innocentissimis suppeditat. Omnino magni animi est mediocria etiam parvi aestimare & contemnere : contra ; si coeperis altercari cum uno, excibis & caeteros, passim occasiones praebebis, obloquendi etiam levibus, si de scopo ipso nullam spem habeant. Praeterea, si dissimulaveris, Principum morem sequeris:sin autem responsabis, ad Scholasticorum subsellia rursum descendes. Atqui non habes jam,, a quo expectes insanos clamores: Responde, responde , de suggestu descende. Relinque igitur Scholae, qua de exiisti, mores siios. Atque hLc in genere, de quibus tu viderr Meam in specie epistolam unie contendo omitti, quod si non pe suasero, saltem summas facias roge argumentorum seu refponsionur mearum. Denique si ne quider hoc obtineo, saltem titulos persona les & probra verborum justissima quidem, sed jam remissa, expungas. Cujusmodi sunt, quod ajo , ipsum Na * . nullam

\
\
EPISTOLA
\6i0' nullam sam£ fax curam habere, baciohmani, di Firenza le xi.di De- itfio. /contra quod ipse totam vitam suam cembre cid id cx. ad examinandum proposuit) quod Epistola EXII,
petulantiam illi tribuo, quod spu- GALIL/EUS GALILAEUS tum hominis vocito,quod proditio- ILLUSTRISSIMO MAGNI HE- nis incuso, quod sycophantam, TRURiAi ducis oratori. quod scurram appello , imperitiam, JUußrisßmo (fi Re-verendisfimoSignore
temeritatem, stupiditatem, infelicis- e Padrone Colendisfimo.
simum meorum verborum intelle- r>On l’ occaßone dei mandare dV.S. 161$. £tum, & quT alia hujus clastis tole- Illußrisßma e Reverendisfima tmaco-
rabiliora existimo : quia non animi pia d’ un miotrattato firitto intorno alle morbi, non vitas probra; sed vel te ta- cofi eheßanno fu /’ aqqua, o ehe in quel - tis vitia. Satis de his , ne nostrae la fi muovono , vengo arecordagli la mi a amicitias aut tus virtuti videar didi- devotione e servitii romp en do quelfilen- dere. Desino igitur, si hoc adhuc tio ehe varii accidenti (fi inparticolare iubjunxero; audio enim Florentia; una mia molto longa indißpoßtione mi reculam este Dissertationem meam, hannofatto ufiare per molti meß. Mi cupio ejus exemplum videre. Jam e convenuto ficriver queßo discors in vale, & nos primo quoque tempore lingua Italiana accio poßd effer inteß , desiderio tuae novas inventionis leva: almeno in gram parte da tutta la Cit~ ■neminem habes, quem metuas,asmu- td, per ehe coß ha portato P occaßone Ium» Plagte, XXV. OBobr. CIOIOCX. di, certa disputa come nel principio delP EpiSTOLA LXI. opera mtenderd,fie mai havera ozio di
GALILEUS GALILAEUS. dargliunalettura,ficomeiofbmmamente
ILLUSTRISSIMO MAGNI HE- desidero i ben mi dorrafi il S. Chepkro
TRURI/E DUCIS ORATORI. mancando della noßra lingua non lopo~
- lllußnsßmo Signor e , (fi Padrone tra vedere; dal quäl S. Keplero e gran Colendisßmo. tempo ehe non ho nuova alcuna, efiup-
1610. VTo condeßderio attendendo larispofia pengo ehe i tumultipaffati ne fano fiati O adue mie feritte ultimam ente d V.S. cagione ; hora in quefia quiete havero Illußrisßma (fi Reverendisfima per sentire molto caro ratender di lui , e quello ehe que lio ehe havera dettoil S.Keplero dei- sd,fi peroella ne hara notizia, il quale la ßravaganza di fatur no- Si tanto gli credo ehe fintird con gußo come ioho fi- •mando la cifira di uri altro particolare nalmente trovati i periodi deiPianetiMe- oßervato da me nuovamente , il quale se dicei, e sabbricate letavole esatte fi ehe x tira dietro la decifione di grandis fime poßo calcolare le lor confiituzioni p affati, e controverse in aßronomia, (fi in partico - future senta error e di un minutosecondo. lare contienne inse ungagliardo argomen - Sopra dipiu V.S. Illufirisfima come glißt - to per la confiitutione Pythagorica (fi primenti celefii non hanno ancora finito, Copernicana y (fi a suo tempopublichero la ma sono circa ir. meß , e piu ehe cominciat ' deciferatione (fi altri partico lari. Spero i a ve der e nelfile alcunemacchie oscure, ehe havero trovato il metodo per definire e pur i anno p a fato dei meß d’ Aprile i periodi dei quatro pianeti Me dicei fi - effindo in Roma le feci v edere a diverfi mati con gran ragwne quas inesplicabili P relati, (fi altri Signorinonddpoi fendofi dal S. Keplero, al qualepiacera d V. S. sparso queßo grido sono ßate in molti Illußrisßma di far mie raccommendatio- luoghi ofervati; £ dette , e feritte diverse ni affettuofisfime come anco alS. Segbeti. opinioni intorno a queßo particolare, md ' DalS.Asdale nonsentopiu nientesiiefi per tutte lentane dal vero, so mißnofinal - ehe mi fiufi dellabrevita, per ehe nonßo mente accertato di quello, ehe nel primo bene,(fimi conservi lasuagratia della quäle aspetto gliparr'e forse cosa aßaißraua - vivo anfiofisfimo (fi con ogni reverenzagli gante , (fi e ehe tali Macchiesono non pur
vicine

AD JOANNEM KEPLERUM. ' '->l
161$. vicine al ßlema contigue lia superficie di domum redeant pecuniosiores; 1627, quello,dove confmuamentealtrefe ne pro- sed Joannes Stephamis Bostius Joannes ducono , C J altrese non dijsolvono, efiendo Mediolanensis, qui has tibi reddet, altre di breve, Qf altre di lunga durazione , in remotissimas istas regiones pro- MedioU- cioe alcunefidisfanno in 2.3.0 sf.giormtf ficiscitur, non divitias perqui- nenßu altre durann 15.20.30. & aneorpiu. Van- rens , sed doctrinas , nec studet pa« nofi mutando di figura, le qualefigurisono trimonium, sed virtutes, quL nulla per lo piu irr egolarisfime ficondenfimo,efi nobis hereditate contingunt , auge- difiraggonofindotalhoraalcuneofiurisfi- re;immo libens patrimonium im- rne & altre non cofi negre: Spejfio una pendet, ut scientiam comparet, & fi divide in 3.0 4. edaltravolte 2. 03. b parvi pendit , si domum redeat pau- 'pia fi aggregano in una fila ; hanno poi perior factus, dummodo virtutibus un movimento regolato ficondo V quale auctior revertatur. Praecipue vero uniformem ente\ vengono tutteportate in Matheseos scientia pervellet erudiri: giro dalP ifiejfo corpo filare, il qualfi ideo ad Te properans, me summo- muovein fi fiefib in un mefie lunare pere obsecravit, ut se Tibi de melio- in circa' con moto firmle a quellt delle re nota commendarem. Quod ego fi er e celefii cioe da occidente verfi longioribus verbis non sum factu-' oriente ,• tali macchie non cafiano mai rus : sat enim fuerit, qua de caula vicine ai poli dei rivolgimento deifiole se tibi commendari voluerit, indi- tna filamente intomo al cercbio mojfio di caste. Si urgerem acrius, injuriam mezo, ne da quellofiene trovano in mag- tibi facerem, perinde quast vereis* lontananza di 28.0 2p. gradi in circa rer, ne tam rara; mentis, tam prae- tanto verso T uno quanto verfi P altro clari spiritus tuique reverentisst- Polo , il quale fiazio rifionde giuflo alia mum virum non tuopte ingenio fo- Zona torrida , dper meglio dire aquella res perhumaniter amplexurus. Hoc fascia ehe comprendele masfime declina - tamen non tam illius, quam mea cau- zioni de i pianeti. Furon firitte circa sa adjiciam: Bostium ita officiose &
6. mefifd alcune tre in quefia ma - prolixiore beneficentia velim prose« teria al S. Marco Vdfiere in Augufia , e quaris , ut ad ea, quse tua spontesa- poi fi fiamporno fotto nome finito di Apes cturus, non parum mea commenda- les & il niederm S. Vdfero me le mando , tione videatur accestiste. Vale. V.Kal. pregandomi ehe io dovesfi firivergli il Septemb. cio 10 c XXVH. parermio fiopra tali tre, ilche feci repro - Mitto cum his complicatam lite- vandof opinionedel.dettoApelle sfiaccen- ris Orationem Nicolai AdjunctiiiV^w nando la mioi horagli eneficrivo un altra Adolescentis in omni humaniore & Adjmfiius piu resoluta , e frd pochi giorni färb ehe severiore literatura excultislimi: eam V. S. lllustrisfima vegga P una P al- sat scio te magna cum voluptate le- tra in tanto vogliofinir di tediorla, sfi cturum , & mirifice suturam ad tuum con baciargli reverentisfimemente le mani palatum & gustum. Vale iterum. glipregodaDioognimaggior felicitd. Di
Firenze, lexxm. diGiugno cididcxv.
Epistola EXUI. OALILEUS GALILAEUS JOHANNI KEPLERO.
1627. H^lr Eruditissime, plerumque ho- * mines longinqua itinera suscipiunt, ut suarum mercium dinun- dinatione augeant patrimonium, &
Epistola LXIV.
JOANNES KEPLERUS TYCHONI BRAHEO.
C Um te, Vir amplissime, Mathe- 1597- maticorum omnium non hujus tantum itatis, sed totius TviMonar- cham constituerit incomparabilis doctrina, judiciique praestantia: iniquum fecero, st opusculo de pro- N z portio-

7
102
E P IST O L JE.
597. portione coelorum nuper in lucem dato (sub titulo: PRODROMUS / DISSERTATIONUM COS- jvIOGRAPHICARUM) ullam gloriam tuo judicio & commendatione neglecta, aucuper. (*) Qua? me causa movit, ut ignotus ex hoc obscuro Germania angulo literas ad te mitterem , oratum per illum ingentem Veritatis amorem, quem in te quoque indic fama tuL magnitudinis prodicat: ut, quid tibi de isthoc videatur negocio , ea sinceritate & humanitate, quie in te praedicatur, explices, brevibusque literis significes. O me felicem, fi quod Msest- lino, idem & Tychoni videbitur : ^.quibus ego duobus propugnatoribus non dubitabo totius orbis jam excitatas insectationes forti animo sustinere. Sin autem id consecutus fuero, ut quT insunt infirma, inepta, & puerilia, qualia mihi per aetatem multa exciderunt, censura volueris notare: an ego non rursum hujusmodi reprehensionem totius mundi, si esset, assensui praeferam ? Exemplaria non dubito, quin antea habeas: quare facile patior, ut difficultas transmittendi per tantum intervallum amittendo me avocet. Tuorum autem operum adnos nihil perfertur : quaeque de te sciebam, ex M^stlino didiceram. Dabis igitur veniam, fi quibus in locis tui mominis mentionem faciens, injuriam tibi tuseque hypothesi faciam. Plura dicturum quassiturumque reverentia me retinet. Aperi luctanti voci / viam,scriptis ad me paucissimis: efficies enim, ut tibi demonstrem, quanto fim discendi, quam laudis cupidior. Vale, Vir Nobilissime, meaque tibi studia commendata habe. Idibus Dec. eo io xcvii.
• . Nobilitatis & Magnitudinis Tua
Reverent.
M. JOHANNES KEPLERUS,
Illustrium Styri* Procerum in Gynistifio Graeccnsi Mathematicus.
Infiriptio. l S 97'
Viro Nobilissimo & Amplissimo Domino Tychoni Brahe,
Dano, Mathematicorum Principi ad manus.
Epistola LXV. '
TYCHO BRAHE JOANNI KEPLERO.
Ruditistime & pnestantissime Vir, 1598- -*- J Literas tuae e Styria Id. Dec. superioris anni ad me datae circa initia Martii per Tabellarium Helmsta- dio venientem mihi redditae sunt, quae praeter doctrinam & humanitatem singularem erga me, licet tibi de facie ignotum & longe dissitum, testantur benevolentiam, quo etiam nomine tibi gratias habeo. Librum tuum, quem Prodromum vocas DissertationumCosmographicarum, jam ante videram : & quantum Tychonh
aliae occupationes ferebant, perle-^'«*«* geram. Placet is lane non medio- moDi p rtt erster, & ingenii tui acumen sagax- c<smo g r. que studium non obscure hinc elucent : ut de stylo terso ac rotundo nihil dicam. Ingeniosa certe & succincta est speculatio: planetarum distantias & circuitus symmetriis regularium corporum, uti facis, ad- stringere,& plurima in his fatis consentire videntur, non obstante,quod proportionesCoperniceae per omnia in minimis quibusque haud ubique adstipulentur: (2) cum eae ab ipsis etiam apparentiis nonnihil deflectant. Quare laudo hanc tuam in excogitandis perquirendisque talibus diligentiam. An vero per omnia iis acquiescendum sit, non ita facile dixerim. Si veriores Eccentricita- tum utrarumque in singulis Planetis commenfurationes, quales plurimis annis conquisitas in promptu habeo, adhibeantur, poterunt accuratiorem in his trutinam exhibere. Verum mihi in complendis & edendis meis operibus Astronomicis
Vid. Gaflendus de Vita Tychonis Lib. Vp //£ (0 Quod ego sollicite exculavcratn in i pio libcJlo. K,
/
/

AD JOANNEM KEPLERUM. 103
*598- cis, qu£ in Dania quodammodo imperfecta reliqueram, occupatissimo non suppetit nunc otium, ea accuratiore lima inter se conferendi. Fiet hoc forte alias. Id autem te scire velim (2), Eccentricitates ipsas utriusque illius, ut sic nunc loquar, Eccentrici, quas Copernicus paulo aliter excusavit, non habere eas ad invicem proportiones, ut una fit ah terius tertia pars; veluti ex Ptole- mxo deduxit. Neuter vero eorum demonstratum reliquit. 8ed hxc aliam inter se habent rationem &in singulis variant. (3) Neque enim tres acronychia* observationes, utut inter se inEccentrico (quodprostat) remota sufficiunt, ad trium superiorum Planetarum Apogsea (quX etiam non paucis gradibus tam Alphonsi quam Copernici placita ccelitus eludunt) & Eccentricitates ambas ad amussim extricandas ; sed per totum orbis circuitum in plurimis locis hxc experiunda veniunt (4): veluti a nobis quoque factum est; adeo ut etiam tardigradi illius Saturni circuitum expectaverimus. Nam eundem Soli in -2- oppositum ante annos xxix. Augustas Vindelicorum diligenter observavi, quemadmodum & nunc; uti etiam in intermediis Acronychiis dispositionibus, quotquot habere licuit, in toto Boreali semicirculo nullis omnino
praetermissis: quemadmodum etiam 1598* in reliquis duobus planetis, quorum circuitus minori clauditur tempore. Habeo enim in promptu xxxv. annorum Observationes coelestes (5), inde ab adolescentia factas : quarum XXV. posteriores magna accuratione pollent: quas omnes non vulgaris thesauri loco conservo, & hinc A- stronomiae restaurationem molior.'
Ut vero de Marte aliquid exempli loco addam,cum is maximam ingerat varietatem, atque inter Coelum & Tabulas discrepantiam caeteris evidentiorem, scias tantum abesse, 1 ut ejus Eccentricitas sit minor reddita (prout voluit Copernicus, quo suae imaginationi circa quietem Solis fidem faceret; ut potius nuncali- uanto major sit, quam ea, quae a tolemaeo prodita est, licet discrimine non magni momenti, Apo- gseo ejus quinque gradibus Copernici terminos anticipante. Quin & orbis annuus juxta Copernicum aut Epicyclus secundum Ptolemaeum non videtur ejusdem semper magnitudinis , quoad ipsum Eccentricum collatione facta; sed alterationem introducit in omnibus tribus superioribus sensibilem : adeo ut angulus disserendae in & ad Gradum linum, Minuta 45. excrescat. Quomodo haec cum tua lpeculatione concilianda sint, tute videris. (6)
Vene-
(r) Contra caput pcoultfmum mei libelli, in quo nihil affirmative, omnia monendi causa exteror»' (z) Haec contra Ptolemaeum Copernicum & si qui* aliui unquam artifex claruit. (4)Hinc discant summi artifices. (5) Quadringenti* Alexandres liberalitati* talentis redimendae meo judicio, ut ab interitu vindicentur, Lein publicum exeant. Et in catalogo librorum, quo* Tycha Brahe vel edidit, vel edituru* erat, atque ctianonumut perfici atque edi possint, sufficientia adminicula reliquit, ita de illis sentit Keplerus Astronomia: Tychonica: studiosissimus. Num, rx. Volumen ingens Observationum ad annos fere XL. conscriptarum. Id loco tot anteactorum annorum Ephemer ridis este potest. Opus curiosis & irrequietis ingeniis, qui Astronomica e fundamentis rractarccupiunt, exoptatissimum, nec in Astrologicis non maximi faciendum, propter loca planetarum correcta, exque ipso coelo, non ex incerto calculo deprompta. Posset vel jam statim edi. Interim custodienda: merito sunt ha: Observationes loco Regii thesauri, & a Magnatibus magni faciendae; quia sunt fundamenta, sine quibus nequit Astronomia instaurari. Nec spes est quenquam fore, qui certior« unquam Observatione* conscribat Est enim res taediosissima, sumptuosissima & plurimi temporis. Quae autem Observationum harum fata fuerint post mortem Tychonis legi potest apud Petrum Gassendum de Vita Tychonis Libro IV. p- 207.208. 20g. Continentur illae in Historia Cmlesti, quam Ferdinandus III. Imperator Romanorum anno 1671. in folio in lucem publicant edendam curavit Ratisbonae. Cum qua tamen, quas postea Additiones publicavit Bartholinus, omnino sunt conserendo:. Extat etiam Apologia Petri Bartholini pro Observationibus& hypo- thesibus Astronomicis Tychonis Brahe contra Martini Hortensii calumnias PraefationiCommenta- tionum Philippi Landsbcrgü de motu terra: diurno & annuo insertas edidta Hafniae i6j*. in 4 * (6) Matura editionem lucubrationum tuarum: dabitur opera conciliationi.

E P I S T O L JE
104
1598- Veneris Eccentricitas multo minor est, quam statuit vel Ptolemaeus vel Copernicus (7): & Apogäum ejus non est in orbe Iklereo fixum, uti hic voluit;sed initia ® nunc attigit; nec tamen solari, (quod in medio sexti gradus haeret) uti volunt Al- phonsini, plane unitum. Haec & similia , quorum plura suo tempore habebis, tuae alias industria excogitationi applicata eam, an undequa- que rite constet, probabunt. Ego omnem orbium realitatem, quo- modocunque tandem assumantur, coelo eliminandam censeo (8)- Quod me omnes Cometa?, inde a nova stell a conspecti, qui nullius orbis leges totaliter secuti sunt, quidam vero contrarium quid prae se ferebant, indubitanter edocuerunt, (ut de refractionibus frustra multiplicatis ex orbium solidorum copia nihil superaddam.) N ec poterit T erra annuo cieri motu, ut de librationibus otiosis (neque enim talis est Lquinoctio- rum processio, ut opinabatur Copernicus ) taceam (9) : utut diurnus plausibiliter ob minorem gyrum illi attribui queat, modo tam gravi & opaco corpori is competeret, quieti potius, quam motui accommodo(10). Quare ut tollantur Epicycli, vix alia
Uypothefis commodiore ratione Hypotheses
Tychms. prdinari queunt, quam ut circa Solem mobilem sint centra circuituum quinque Planetarum quielcenteTerra ; & circa hanc revolutis luminaribus & tota octava (uti vocant) Sphaera, eam etiam in meditullio respiciente. Cujus abscessus juxta Co- pernicum in immensum pene abit, ejusque positionem vel hoc solo absurdo (11) infringit. Nec etiam tua 1598. cogitata sic ullam cum caeteris Symmetriam (prout simul fieri debuit) admittunt. Oportet autem in re bene proportionata nihil dari inpropor- tionatum, alias tota Symmetria confunditur, & suspecta evadit: praesertim in hoc loco, ubi tam magnum atque evidens ingeritur obstaculum.
Haec & alia; quae singula commemorare nunc non vacat, me circa tuam inventionem alias solertissimam, Optime Keplere, dubium reddunt. Interim non possum non conatus tuos, tam eximios & raros magnifacere. Hortorque ut ulterius his animum intendas: desque operam, ut simile quid nostris hypothefibus, (12) quas tibi non incompertas esse liber ille ostendit, applicare possis: cum pene omnia iis pariter conveniant. Neque ob id opus est, ut orbium statuatur compages solida. Sufficit circuitus & remotiones siderum inter se talem concinnitatem atque harmoniam observare;Nec praetereunda (13 ) est octava Sphaera, quin in hoc choro proportionabiliter locum aliquem obtineat. Nullum enim est dubium in universo omnia certa harmonia & proportione ad invicem divinitus relata & ordinata esse: ita ut tam numeris quam figuris succincte comprehendantur : veluti a Pythagoreis & Platonicis jamdudum aliquatenus praevisum est. His itaque ulterius ingenii nervos applica,
& si omnimodam consonantiam,quae nulla ex parte claudicet, & in qua nihil etiam desideretur, adinvene- ris, eris mihi magnus Apollo. Quantum ego tuis hac in re arduis conatibus
, . „ r nt ^ Idem etiam oer me licet & per libellum meam. (9) Tycho, ut tertae quiesti Haec pro me • famhvnnrhesibufeopernici mutationem attulit. (10) Quietem Soli*,motum tem relinquat, «^“^feS' strononiice objiciat. (u) N>n est absurdum De- Ter« impugnat pbyfice,mhd ^ E^tentiam. NEC DEO MUNDUS MA-
GNUS C £ST tU ^ED' nOS MUNDO PARVI. Hoc unum habet, quod meae pro Copernico argumentationi J^t, föü« Unperft&m esse, quod comprehendat tantum fecunda mobilia, omissa Sphaera fixarum, propter ejus in Copernico infinitatem. Atqui, 0 Tycho, mundans form* m- . terest quiescens ä mobilius tanto intervallo abesse. Nam si una proportione comprehendit Deu* mobilia cum quiescente : cur illa moventur, hoc quiescit. Nonne ad normam motuum convenit distributam esse & quantitatem. (12) Q£ illb “ se ?“**' sed h,nc v ' dc S u * nti faciat meam argumentationem. (1 i) Nem quidem est prztereunda , sed tamen non est immiscenda mobilibus,m r hac illis propria speculatione.

1598 .
Tycbonis adventus in Germaniam,
Nicolai Raymari Urfi Fundamentum Astro, nomicum,
AD JOAN-NEM
tibus subvenire potero, me neuti- quam habebis difficilem: praesertim sime nunc in Germania degentem & e patria huc cum tota familia, ne tantus ille periret Thesaurus Astro- nomicus,tot annis, laboribus & sumptibus comparatus, profectum aliquando inviseris &mecum coram de ejuscemodi sublimibus rebus jucunde & grate contuleris. Vale. Dabantur VVandesburgi m arce Ranzoviana semisse tantummodo milliaris Ham- burgo remota, quam nunc inhabito, & translatis huc e Dania machinis meis Astronomicis totaque suppel- Iectile libraria rebus coelestibus non minus quam antea invigilo, & Divina gratia OTIO fruor PHILO* S O P HIC O. D. i. April.ßjl r vet.
CIO io XCIIX.
Nescio quo casu acciderit, ut idem Tabellarius, qui mihi tuas Helmsta- dio attulit, famosum quoque & nefarium scriptum cujusdam feri Ursi potius quam veri hominis, inde mihi simul tuis alligatum adportarit. Hujus cum impudentes calumnias & infanda mendacia atque convicia, quibus supra modum & citra omnem verecundiam scatet, obiter percurrerem, reperi etiam ibi tuum quoddam epistolium, quo se ornare &sua flagitia tegere nititur. Quod cum perlegissem, miratus sum te eum tanti facere. Sed errorem excusavi, quod non nisi auditu Ascripto isto, quod Fundamentum vocat Astro- nomicüm, hoc faceres. In quo fere nihil habet quod suum est. Omnia potius aliis surrepta & praerepta, prout facere consuevit. Et plagium quod ego ipsi imputo inmeis Hypo- thesibus, non saltem error eranus, quem i n delineatione Martii orbis commisit; sed & multa alia, quosiio tempore pandam, evincunt. Est- que etiamnum apud me fasciculus quidam eorum, quo quando Nobili cuidam Dano meo affini inserviens anno lxxxiv cum eodem Vrani- burgi adesset, clam descripsit. In
KEPLERUM. ioj
quibus non dissimilia egit. Egosane 1598. hanc Hypothesium rationem jam longe antea excogitaram: nec eam fypßfo libro de Cometa Anni lxxvii in- seruissem, nisi tales Plagiarios, quibus hoc apud me innotuerat, veri- Tycbonis tus fuissem. Quare & hoc miror, quod ejus voces Hypothesin, cum &in libro tuo & literis hisce eam mihi (nec immerito) attribuas. Interim etiam magna ejus prodicas E- logia, urinam non Hyperbolica!
In titulo vocas eum Mathematicum nobilissimum (qualis sit Mathematicus non dixerim Nobilitas ejus, si genus Ipectes, est ex rusticis Dith- marsis, qui eum etiam fastidiunt.)
Ais deinde Illustrissimam ejus gloriam ipsum tibi notum fecisse, qua Mathematicos hujus ovi tantum procedat unus, quantum Phcebejus orbis minuta sidera. Plura addidisies, si tempus ferret. At quam competenter etiam ulteriora excusas, quod Mathematicorum non sit garrulitas.
Nescio an tale quid tunc apud te tacite senseris, genio sic suggerente. Proterea quod omnes Docti magni ipsum faciant: Eum proceptorem appellas, hypotheses meas illi tribuis.
Et tandem concludis, ut sideribus (quorum permodicam habet notitiam) & scientiae, quam sibi hinc inde (si qua est) corradit & suffuratur ) tanquam decus Germanio valeat.
Talia de ignoto inconsiderate scripsisse videris: quo ego quidem nullatenus moror. Imo mallem vera esse, vel aliquem ejuscemodi dari, cui tanta in Astronomicis & Mathematicis competerent Elogia. Ego non ultimus essem, qui ejus celebraret gloriam. Non tamen lupraPto- lemoum aut Copernicum, aliosque eximios viros, qualis in Germania Tycbonh Mostlinus nunc est, efferrem,nisi di-M«*** gnum fore fatis perspectum habe-A rem. Sed sint hoc qualiacunque Gajstnd. velint, id equidem non arridet, quod ^'uT^b tua sic in libro isto contra me male- p ?2 . Lis, dico abutatur Epistola, ut hac quasi ^
O se pur-

E P I S T O * L JE '
io 6
1598. se purgare, atque quantus sit, quamque multum ipsi tribuendum (si Diis placet) probare velit, fe ipsum ita nimium extollendo & sibimet placendo atque aliis tacite detrahendo. At quoniam in juventute ea per ignorantiam scripsisti, nec forte exi- stimaras eum unquam literas illas publicaturum, nedum ut iis in aliorum despectum & contumeliam unquam abusurus foret, idcirco est, cur hxc placidius feram. Cuperem nihilominus ut primo quoque tempore apud me declaratum relinqueres, 2n tibi gratum sit quod sic fecerit,& quid de scripto isto virulento sentias, tum quoque alii eruditi, ad quorum manus illud pervenit. Neque enim dubito, isthuc perlatum, siquidem fragte excusum sit, suppresso tamen Typographi nomine, uti fit in famosis libellis. Plura de his non addo. (14) Nec enim digna sunt, ut multis revocentur. Tuum est hLc ipsa obiter subjuncta candide interpretari &■ schedam hanc Vulcano tradere. Jamque iterum & siepius Vale. • :
* TYGIIO BRAHE
■ ; mp.
Y' Inscriptio.
; CIaristimo & Prttstantissimo Viro - M. Jo anni Keplero Illustrium Styriae Provincialium in Gymnasio Grxcensi Mathematico / ‘ eximio, Amico suo plurimum dilecto
Y. Graxium.
Epistola LXVI. JOANNES KEPLERUS.
' TYCHONI BRAHEO.
1599. intellexissem ex Mastlini literis, quas ad me dedit fuperio-
supra epi- ff Augusto, respondisse te ad epistq- floi. xn. lium meum, ejusque responsionis tixm.
exemplar apudMadllimim esse:pro- 1599. xima occasione apud illum institi, ut id exemplar ad me mitteret, quando literce tus mihi non redderentur.
Sic casti & diligentia tua factum, ut quamvis pereuntibus tuis literis, tarnet quod me scire velles, post decimum mensem intellexerim. Hsc initio te certiorem reddidi, quia in illa querela tua, me Christe quam justissima! postulas, ut primo quoque tempore meam tibi sententiam aperiam ; ne ex hac decimestri mora major tibi de me suspicio culps suboriretur. Quantum igitur attinet meas ad Ursum literas, ex iis, quL nter£ Kg - excerpsisti verbis , pleraque mea^^ agnosco. Ex eo fit, ut quamvis ad aliqua, de quibus dubito, pene cohorrescam , nullum tamen negare possim. In hac itaque parte nullum adhuc Ursi crimen est, quod liqueat.
Utrum autem integram epistolam publicaverit, major apud me dubitatio : quL facile discuteretur, st mihi exemplar typi esset. Nam in iisdem literis desiderium meum tuorum operum legendorum expressi: eaque in re operam Ursi expetii. Quantam autem per Deum immor-^?^' talem ! & quam multiplicem mihi
facit injuriam ferus homo ? Ambiebam ejus amicitiam mista epistola.
Si petitionem meam admisit, fidem ejus desidero: sin sprevit tamen inhumanus est. Sermones amicorum, literas magis, private esse debent; has ille publicavit, nec me consuluit, nec facturum, nec factum nunciavit, nec exemplar misit.Quibus est curte requiras, nec in hostem quidem tale quid - ( -
audent. Remisisset mihi,quod veteres ajebant, nuncium, aut abolevisset schedam , si non placuit amicus. Quamquam si literis ejus ad me altero tandem anno scriptis, si judicio ejus de me, fides haberi potest: & placuit conditio, & amicitiam colere instituerat. Sed h*ec levia sunt,
illa
(q) Totum Tychoni* & Kepleri cum hoc Urso negotium fiio loco inseretur cum Keplcri Apologia proTy- , chone, in qua Librum Ursi de Astronomicis hypothesibu* refutauit,
1

AD JOANNEM KEPLERUM. 107
1 S99- illa major improbitas , jure utique vindicanda, si cui in foro aut spes, aut oblectatio : quod, id quod ysco- fisTpSnt dictum ego volebam, ipse libi maledicenti, quod scribis, applicat. Acerbissimum omnium, quod quem intelligebat ex meis literis a me maximi fieri - illis ipsis meis literis, quantum potuit, dehonestavit. Sic nimirum ipsi me de laudato inimico suo placuit ulcisci. Sed neque satis mirari possum consilium hominis: dum consilium meum illius hy- perbolicL laudationis ventilo. Quia? Tantine facit ista mea praconia? At cujus hominis ? Si vir esset, contemneret, si prudens, non ventilaret. Quaerebam obscurus ego, laudatorem clarum vix dum nati inventi, mendicabam ab ipso stipem, ecce stipem ipse mendico extorsit. Praeceptorem dixi: nae parvam laudi accessionem facit ex adulatione discipuli. Quaerat eorum praeconia, qui fe praeceptores ipsius serunt. Quod si mihi partes judicis tradit (nec apertius id potuisset, quam sic ostentata mea epistola) sciat, jam mihi alios, quam discipulo mores competere. Toleratur in discipulo utcunque adulatio, si ex opinione praeceptoris & amore profecta ad sinem discendi dirigatur : in judice adulatio flagitium est. Qua: sic scribenda duxi, ut quamvis prastat securitatis causa honoratissimum quemque virum irasci minime : tamen, si non aliter honori tuo consuli posset, haberes arbitrium publicatae calumniae publice obviam eundi. Sed missum tandem ipsum faciamus. Nec enim, quam ipse male, sed quam ego bene fecerim quaeritur. Et sunt quidem in illa mea epistola pleraque quae de- fendi, aliqua, quae excusari, aliqua quae pessima suspicione liberari debent.
Ordiamur ab eo quod gravissimum est: quod nempe crimini mihi das, contra quam senserim in os ipsi locutum. Quod dum agis, ita loqueris , ut mihi absolutissimum de a- 1599 * liis judicium tribuere videaris. Quam ego suspicionem, si a me, quod perquam facile est, removero, magna parte purgationis me defunctum esse putabo. Etenim qui vir sit Ursus, Excusati» jam non disputare placet, certe quo Keplm tempore epistolam illam lcripu, oipipum imbecilliori eram judicio & nonpa-^ Ur s um rum ipsi jam diu tribueram. Venit^ pww ‘ Gratium Doctor quispiam ex Italia reversos Librum ejus mihi exhibens, quem triduo concesso raptim percurrerem. In eo salutatos schematismis ejus feri- reperio pracipuos hujus temporis^*" mathematicos, reperio magnificam in prafatione provocationem ad simile quid audendum, ad Astronomiam e sondamentis extruendam, reperio compendia quaedam aurea,quas Tubingae a Maestlino celebrari memineram, reperio doctrinam sinuum, doctrinam triangulorum , vulgaria uidem, sed nova mihi omnia, ut vi- eat, quo remige famam verberet.
Nam pleraque postea in Euclide & Regiomontano reperi, quae tum ipsi tribuebam. Neque metuas, ut quae jam dixi,bene cum invento meo stare queant. DicatipsepromeMaestlinus, quam tenuibus principiis institerim initio, qui profecto, si tam jejunum me secundo dimisisset, quam primo dimiserat, nunquam tam exquisitam mihi commendationem (qua tamen, dum vixero, inferior ero) impertivisset. Itaque hac ego specie doctrinae de Urso in praclaram opinionem erectus, incidi postea in quosdam ex nobilitate Styriaca Mathe- matum amantes,quibus, quod esiet necessaria subinde mora in aula Casaris, Ursi notitia erat. Illi hominis praedicare ingenium, inventa, hortari me, ut anniterer in ejus familiaritatem pervenire, polliceri soam operam. Sed Diogenem quempiam mihi describebant aliqui, cui nisi aut lubeat, aut cum improbitate aliqua extorqueri nihil possit. His ego de causis inventa paulo postfpeculatio- O 2 ne

EPISTOLA
ic->8
5 99. ne mea, cum non estet mihi vicinior Mathematicus, ad quem commodius scriberem, ad scribendum impulsus, formam ipsam partim ad hominis naturam, qua: ferebatur , partim ad eas, quas tum forte fortuito legebam , emcacissimae brevitatis episto- las dissoluto in pompam animo ex recenti inventionis me$ amore accommodavi securus de hoc eventu. Quomodo fi quid mihi excidit paulo majus, quam de ipso senseram, in ' gratiam laudatorum ipsius & mei ipsius amore totum id juvenilis temeritatis est, nec aliter excuso, dummodo sceleris suspicionem aboleam.
‘ Ex iis, qua: dixi, vides primum, me bona conscientia GLORIAM ipsi tribuisse, qua videbatur regnare in aula Cassaris & apud Mathematicos, quos in libello suo alloquebatur. ILLUSTRISSIMAM autem cur dixerim, causam non reperio, nisi quod ILLUSTRES nostri eam prodicant, & ILLU STRISSIMUS predicare videtur, dum eum in Aula habet, & quod pomposiim ingenium facile muscam conspicatur, ex qua faciat Elephantum. Eodem refero & id, quod, cum constaret de aliquibus, dixi (si modo dixi) ab omnibus doctis ipsum magnisieri. Certe enim Minimum & Tychonem- inter doctos habebam, quos sciebam non admodum prteclare de ipso sentire. Quod autem etiam plura in hunc modum declamaturus suissem, si tempus tulisset, id non memini mepolli-
7 ceri. Imo illa de garrulitate aliena a Mathematicis protestatio non facta est ad excusanda etiam plura hujusmodi : sed potius ad corrigenda priora. Quod si vero mea sunt o- mnia & singula ista verba, quod Mathematicos hujus xui tantum procedat unus quantum Phcebejus orbis minuta sidera: me Christe magnam injuriam multis proclarissimis viris, atque adeo meae ipsius Conscientis imprudens feci. Istud verissime dicere postum, nunquam me ullo modo serio, per lusum, publice, priva- 1599. tim, in os, aurem, ex animo volentem & prudentem hoc dixisse, quod Regiomontano, Copernico, Rheti- co, Reinholdo, Tychoni, Mostlino, cocetis unus Ursiis praeferendus sit. Nunquam sensi, nunquam prosenti animo scripsi, nunquam tam flagitiosam adulationem probavi. Quod si verba mea genuina tale quid sonant , quod nescio , casus in culpa est, meaque festinatio , & quod quid scripserim non relegi. Poeticum, ut vides, totum id est, & ex Poeta desumptum, & poetico spiritu dictum: quod non tantum jam nolo, sed & tum, cum scripsi, nolebam, aliorsum rapi volebam, aliam reprassentari sententiam, quod antecellat vulgus, vulgus,inquam, Mathematicorum,quod & credebam, & citra praecipuam gloriam fieri potest. Non protestarer tanta asseveratione contra manifesta verba (si modo talia sunt) nisi in ipsa illa epistola documentum maximum extaret meo innocentia, quo de sii- pra. Nam etsi quibus verbis Ty- chonis mentionem fecerim, nescio, fecisse tamen scio: & ejusmodi mentionem quidem, atque ex ejusmodi opinione profectam, quo merito Ursum pungat, sieum tam feliciter titillant hasc fui ipsius elogia. Sed caute, ut video, posthac scribendum erit. Adeo nunquam non salutare quippiam Ursi in aurem insusurrando proripiunt. Cotera, quo allegas, levia sunt. Praeceptorem dixi; quia ex ejus libro aliqua hauseram utilia; Nobilissimum vero; quia in his provinciis Austriacorum nobilitati datur Eruditio & Munus aulicum: Hypothescs vero ejus feci, in quibus aliquid mutavit; nam si bene memini, terram & ipse voluit, & in Martis circulo discrepat, sive, ut dicis, errat. Nam etsi ex Mostlino de hac te inter & ipsum controversia olim inaudiveram , tamen cum & Maginus inltalia et Röslinus in Al- satia singuli pro se simile quippiam

AD JOANNEM KEPLERUJVL 109
1599. ex hypothesibus Copernici derivas- sent, existimavi idem & Urso excogitatu pro clive fuiste. Denique quod finis Principio respondet, nihil mirum, nec ulla in voto improbitas, ut Valeat fideribus & scientia.. Id equidem studeat, maledictis omisiis & vana ostentatione. Decus autem Germanis mihi quilibet est, cui tantum tribuo, quantum illi tribuebam: quia nempe M ATHEM AT A VERUM DECUS SUNT UNIUS GERMANLE. Hsc adeo prolixe, cum ut dolorem meum testarer justa querela, tum ut appareret, arbitrari me non omnino nihil ad meam existimationem pertinere, quid tu de me sentias.
Epistola LXVII.
TYCHO BRAHE JOANNI KEPLERO.
^599* T? Xoptatissimas & eruditissimas tuas Jlj literas, Vir Doctissime, & ob eximias ingenii tui dotes, licet de facie mihi nec dum cognite, plurimum tamen dilecte, accepi praecedenti aestate Wittebergs (15) paulo antequam inde discederem; cuminpro- Tvcbonis cinctu essem itineris Bohemici. Ide- TemZm' °st ue tum iis respondendi nulla dabatur opportunitas, uti neque postea usque in hoc tempus ob rerum mearum vicissitudinem , & novum earundem in locis peregrinis apparatum. Nactus autem jam aliquantulum otii una cum mittendi ad te meas commoditate, non diutius rescriptione supersedendum arbitratus sum. Qus ab initio de maleferiato isto Urso tui purgandi causa prolixe commemoras, non equidem tot verbis & tam exquisita declaratione indiguissent, * cum ipsemet alias te fatis excusatum habeam, nihilquetibi imputem, quod is literas tuas, & eas quidem, uti nunc ex te percipio, mutilatas & depravatas, fui ornandi causa, nam fic sorte opus ha-1599. buit, isti quod evulgavit scurrili & maledico scripto, te inscio & invito inseruerit. De Hypothesibus meis Mfef P 1 *- ab illo prsreptis& pro suis vendita- tis, non tanta esset qusstio, nisi in tor Tycha* isto inverecundo & figmentis atque **• calumniis scatente libro, (16) honorem & existimationem meam, imo patriam, prosapiam, domum honestissimam, impudentissimis & scelestissimis mendaciis, scurrili & vesano calamo arrodere, &, quantum in ipfb est, desamare, atque talia in publicum typis spargere, non erubuisset, cum tamen ipsemet fateatur in praefatione ,me bene esse de illo meritum , & adest mihi carmen quoddam ipstus, licet insulsa (uti sciet) vena effutitum, propriaque ejus manu scriptum, quo mihi gratias agit, quod non saltem per plusculos dies, cum aliquando Vraniburgi apucf me esset, cibo & potu illum largiter aluerim, sed & insuper discedenti pecunias dederim. En qualem pro his atque aliis refert gratiam! Occasionem sumpsit horum convitio- rum, quod in primo nostro Tomo Epistolarum Astronomicarum ex- Tychm* tet Christophori Rothmanni (17) e p$° 1 *- Mathematici Landgraviani Epistola, m mk a . in qua Ursum istum impurum vocat nm To- nebulonem, qualis enim esset, in au-**f”" la fui Principis, ipsa experientia jam Christo - edoctus, tum quoque relatione alio-/^«“ rum ex iis locis , ubi antea vixerat.
Ego vero in alia quadam ad dictum Rothmannum Epistola, id saltem mi- metice refero & simul insinuo, quo dolo quadam ex meis clanculum subtraxerat quorum nonnulla recepi, quse etiamnum ipsius manu (quam negare non potest) exarata penes me sent, & sane si mihi otium a gravioribus studiis tunc superfuisset, Epistolas illas, dum typis nostris excudebantur, quoad lingula contenta revidendi, non pastus fuissem, li- O 3 brum
(15) Conf. Gaflcndus de Vita Tychoni, Lib. V. p. 7/7. tjp. (16) Scilicet d«. Astronomicis hypothesibus Vid- GaslenduS inVitaTy ch°nis£*£.K/>./ s/ . (17) Vid. Gaslendm in VitaJychonit Lib. H.p.fp. & Lfb.F.f'^**

E P I S T O L M
1599. brum illum a me editum istius efferi & putidi Vi'st nomine conspurca- ri, non quod ejuscemodi adjuncto epitheto indignus censeri possit, aut ulla illi , secundum hominum consueta judicia loquendo, sic fieret injuria, prout non laltem Rothman- nus, sed etiam multi alii, qui eum satis novere, perspectum habent. Verum quia non libenter in meis scriptis, ullius vitam & mores, qualescunque sint, perstringo, unde etiam in Epistola Magnifici Domini Jaco- bi Curtii (18) optimas memoriae postea Wandesburgi a me Libro de
Tychoms Mechanica Astronomia subjuncta,
Ldcr , de _ nomen istius omisi, utut dictus Do-
eJjstro. minus Jacobus Curtius eum diserte
»w, appellaret & plagiarium meum insuper intitularet. Sed accidit, ut dum studiosis quibusdam ex meis hunc laborem corrigendi operas typographicas in isto Epistolarum libro concredidiffem, atque illis originalia, prout manuscripta erant, tradidissem , illi nihil immutandum duxerint, neque me magis seriis distentum interpellare ausi lint, ideo- que omnia, prout autographa habebant, imprimi permiserint, sicque incuria quadam factum est, quod ipsius nomen cum epithetis appositis isthic retentum sit. An vero htec sufficiens & justa fatis sit causa, tam supra omnem modum vesana malitia, in me & meos, adeoque patriam ipsam debacchandi, brevi dispiciemus. Potuisset equidem de injuria, si qua foret sibi illata, conqueri, atque hanc licitis mediis amoliri , non autem ex essrami vindicta cupiditate, tam impotenti animo furere, omni- aque longe deteriora reddere. Neque tamen est cur existimes, quod in istum nugatorem sim commotior , quam MCL conditiones admit- tant, u t tu ( candido tamen animo) infers, non enim Cassaris ira (uti quidam etiam ad me perscripsit) dignum arbitror. At quoniam con- 1599- tra jus & fas, contraque laudatissimas Imperii Constitutiones me scripto plus quam famoso praeter omnem veritatem & meritum meum dehonestare, perfricta fronte conatus est, jure cum ipso agi curabo, atque secundum leges reprimi & castigari. Subduxit is se Praga in Silesiam paulo post meum isthuc accessum,
(19) sed nuper, uti rescivi, tacite rediit. Forte quod ibi me non amplius esse intellexerat, at quam longa: mihi sint manus, etiamsi prtesto non sim, brevi in Aresto detentus,
& postea in judicium protractus sentiet. Quoniam vero intelligo ex tuis, te spurcas & scurriles istas chartas non vidisse, mitto exemplar, ut & de tua Epistola isthic promptius dilpicias, ac csetera, qualia sint, aestimes. Videbis utique quam insana, maledica, conviciola & foetida sit compilatio , quamque suum au- torem apprime redoleat ; Impu- dentiores calumnias nunquam forte legisti. Abhorrent ab iis aures omnium cordatorum & proborum. Verum de isto effero UrsoDithmarsico plus fatis, neque enim tot a te vel me prolatis verbis dignus est, & si ipsum intus & in cute, (ut ajunt), nosies ( non jam loquor de Scabie Gallica, qua ob vit-e impuritatem scatet) idem mecum testareris, imo jamdudum testatus fuisses. Unicum saltem addam, Hypotheses nostras asserendi causa, licet hoc minimum sit, & longe plura validibraque in promptu habeam argumenta. Hy- hypotheses potheses illas anno cid id lxxxiv a me T y ciloms primum excogitatas, quas iste libi ar-^ Mi rogare non veretur, ipsius revera inventum esse, quis crediderit, qui eum ullis observationibus coelestibus, unde novL Hypotheses extruenda:, nunquam astuefactum esse novit.
Imo si unius Planet^ , praesertim e tribus superioribus apparentem locum
(i$) Jacobus Curtius Imperii Procancellarins magnus Tychonisin auja Cxiarea Patronus. Gaslendus dc Vita Tychonis Lib, IV. p. 107. & 131. Lib. v.p. 161. (19) Gassendus de Vita Tychonis Lib. V.p. i66.

III
AD JOANNEM KE PL ERUM.
1599. cum per hanc neotericam suppositionem, secundum omnes particula- ritates demonstrare nequierit, ( uti vix poterit) cui quasso intelligenti, suum este inventum, fidem faciet. Sed non ille saltem, verum & alii, dum ego mea premo, atque in lucem edere cunctor, hanc excogitationem sibi attribuere ausi sunt. Inter quos Bimcamts est Scotus quidam, Duncanus no- Liddeiius rn ] Iie? Helmstadii Medicina & Ma- T mf lan ' thematum Professor, qui cum hanc rationem a me in Dania accepisset, eam primum Rostochii privatim suis discipulis dictavit, nec meam este, insiciatus est , sed Tychonicam ultro appellavit, quod in propinquo essem & me, fi aliter faceret, id facile resciscere poste vereretur. Clam tamen iis, quibus maxime fidebat discipulis, in aurem susurrabat, se quidem honoris causa eam hypo- thesin mihi adscribere, ut pius gratia & autoritatis habere possit apud auditores suos, revera tamen suam ipsius esse, quod & postea Helmstadii remotior a me factus, audentius & inverecundius commisit, partim in publicis suis praelectionibus, partim intimationibus quibusdam. Sed ista fraus & impostura cum ab aliis, tum Daniel prasertim Domino Doctore Danie- crameriis } e Cramero apud Stetinenfes Verbi z/ST ministro Viro singulariter erudito, scmaudi, qui Scoti istius Rostochii olim audi- torRojio- tor eratj j n t er praecipuos unus de- tecta est, & fiio forte tempore plenius detegetur. Si otium superfuerit, curabo exemplum literarum oiiger ro- ejus ad Nobilissimum Virum Olige- "SSr- mm RofoKrantzium meum con- cbwiscon. sanguineum, cujus Psdagogum di- favgume- ctus Cramerus tum agebat, hac de *'• re in Daniam post meum discessum scriptarum, hisce apponi. Sic quo- Rosiinus que Röslinus, licet magis astute & caute, mea pro fisis venditare pne- fiimpfit- ita tamen, ut mihi hanc speculationem non derogarit , sed fe eam, postquam similia adinvenisset, in libro meo de Cometa, anni lxxvii
repetisse satetur, egregius sane fu- 1599. cus, si fidem mereri posset, nam liber ille meus, cujus meminit, per 1 x annos antea imprestiis erat & plurima de baca me introducta coelestium revolutionum dispositione, jam innotuerat. At si nihil aliud, id saltem & quam maxime fraudem prodit, quod dum hanc hypothesin ut suus fieret partus, in nonnullis aliter formare conatus sit, eamque, si diis placet, emendare, in enormes abfurditates impegerit, ipsam symmetriam ac proportionem Revolutionum interturbando, atque ab ipsis apparentiis alienissimam statuendo ; ut inde fatis liqueat, eum non saltem has hypotheses nequaquam intelligere, nedum ut earum autor sit, sed ne quidem ullas alias, imo Astronomia penetralia nec dum introfpexiste.
Maginum Italum nunquam existi- Magms. marim tale quid assectaste. Quod si fecit, literis manu propria ad me datis, quibus fe illam Hypothesin ex libro nostro secundo de asthereis Tychonh phaenomenis primum perspexisse, fi- £ ^ Wfi
f. • 1 1 1 s 1 m/ ttbereit
bique apprime placere, modo Mar - f bmo m ^ tis orbis Solarem transire posset:«/,, (putavit enim ex vulgata sententia reales esse in coelo orbes) fassus est, contraria admisit. A Magino vero , si qui alii hujus speculationis conscii sunt, hac occasione habuerunt, inter quos etiam est Franci- Frandsius scus Patricius, qui ejus mentionem f««»« in erudito alias de nova Philosophia 'ISZ* Volumme facit, is quidem meam esi f bu r y - se expresse asserit, sed eam ita v*ex- chons H y* vertit, & per ignorantiam male ac-^^ comodat, & contra mea ipsius po- w. stulata & assumpta eam coinquinat & insectatur, ut plurima isthic ex ipsius relatione apposita , pro meis non agnoscam, quod etiam publice protestabor. Sed de Hypothe- si hac vel alia non multum alterabimur, quasstio est : quis eam rationem invenire possit, tam in quantitatibus & motionibus continuis,
quam

f
*
1 599- qüam discretis ut phamomcna cccle- Hypotbefis J-* ia per omnia salventur. (20) ferfefito. jj oc 0 p USi hic Ubor eß^ & fic JpeBe-
tnur agendo.
porro siquidem ab initio innuisti, te a M^stlino primum tibi a me inscriptas accepiste, qui etiam, quas ad illum dederam, tecum communicavit , miror ipsum nec illis neque aliis quas prius, imo ante aliquot annos miseram , quippiam tanto tempore respondere voluisse. An hoc iit viri ingenui & Mathematicis disciplinis folerter imbuti, tute resti- ma. Non est alias mihi moris, ignotos literis pravenire, sed ut plurimum ab; illis praeveniri soleo , nedum ut ad meas tanto temporum tractu responsionem nullam recipiam. Sed inposterum ei, quem plurimi semper feci, uti scripta mea in publicum edita testari poterunt, meis ingratis, uti video, literis non ero molestus. Placent tibi quae ad illuni & te de re Astronomica scripsi. Atqui ea se sic omnino habere, certo exploratum habeo, multoque plura & his majora adhuc abstrusa este, quae antecessorum , tam veterum quam recentiorum diligentiam eluserunt. Suades , imo multis rationibus, quas Tytboms, ego non improbo, periuadere cona- obfirva- r j S) u t Observationes meas coelestes leges. C<S ' publici juris faciam, quod quidem luo tempore praestare non detrectabo, cum his, quae tu affatim adducis, tum aliis de causis. Verum tam cito id esticere, antequam pleraque ex iis, quae a me in Astronomicis instaurata sunt, atque felectioribus ex iisdem observationibus fundata, in lucem prodierint, non consultum duco, nam prater alia, hoc ipsum, quod tu de hypothesibus meis mihi praereptis & de Cypriani Ephemeridibus, aliis quoad partem attributis & depravatis, refers, terret atque dissuadet. Obtinebitis tamen aliquan-
T O L M
do, favente coelesti Numine, ea, quL 1597. a me plurimis annis in coelestibus denotata sunt, non quidem tam manca & mutila, ne dicam incerta, prout ea sunt, quae pauculis chartis mandavit Wernerus, vel potius Johannes irernen Schönerus (nam Werneri observa- ta nulla vidi, tu, si quae habes, com- ßrvatio- munica) a Regiomontano & Guual-»"• thero relicta, sed exacta, fibique constantia, atque in tanta simul copia, ut vix magno quodam volumine constringi queant. Adjungam praeter librum Epistolarum, de quo supra, Mechanica nostra, hucfpectan- Tycbms tia, quae instrumenta, quibus ultra xx. annos usiis fum, complectuntur, si commode tibiPraga adferri poterunt. Ex Epistolis pmer alia prius insinuata perspicies, an ex tam parvi momenti, atque inutiles sint, vel- uti prae animi impotentia occaecatus ille censor vult, & an laudatissimae memoris Landgravio Wilhelmo quidpiam derogent, (veluti idem impudenter, ut Filio ejus me invisum redderet, commentus est.) Ex Mechanicis colliges, quanto molimine Astronomiae redintegrationem aggressus sim, quantaque in his usus diligentia, quantisque impensis. Invenies etiam ibidem circa posteriorem partem, consignationem eorum, qus hactenus in hoc genere studiorum exanthlavi, qusque inposterum, aspirante coelestium opisice, pertexenda restant, tum quoque li- teras illas laudats memoris Domini Jacobi Curtii & Magini, quarum antea mentionem feci. Misissem illuminatum (uti vocant) exemplar, quo promptius omnia discerneres, sed nunc -non suppetit. De Libro tuo, uti is cum suo authore mere- Tycbom tur, semper ex quo mihi intro spe- ^f Pro ~ ctus est, honorifice sensi, nec te aut pTeTbma. alios, quocunque modo de hisce ri fiamju- fublimibus & a vulgi captu remotis dntum '
disci-
(4.) ad bonam hypothesin tria requiro: (i) ut nullam in seimplicet contradictionem, (r)ut sit simplicissi. ma,qu® dari potest, ($) ut omnia, quae in re proposita observantur, cx ipsa tanquam causa deduci queant. H.

AD JOANNEI
19. disciplinis praeclare merentes, & veritatis nucleum ferio affectantes laude sua privavi, aut privabo unquam, quin potius extuli, & in posterum extollam. Hoc praecipuum est, quod in tuo ingenioso illo scripto cum plerisque tamen aliis errore communi admittis, non probo, te realita- tem quandam orbibus coelestibus in- este statuere, quo sic promptius Co- perniceis imaginationibus viam struas, eisque facilius subsieribas. Motiones coelestes Symmetriam quandam observare, & rationes siibeffe, cur circa haec vel alia centra a terris vel sole difpariter remota convolvantur, non negarim, sed harmonia & dispositionum analogia ex posteriori, ubi motus & motuum occasiones ad amuslim constiterint, non autem ex priori, uti & tu & Maest- linus voluistis, petenda erit; quin & hic difficillime invenienda. Quam operam si quis superaddiderit, illum antiquum rythagoram, qui harmoniam concinnam coelestibus, imo toti mundo ineffe praesentiebat, superare dixerim. Et licet circulares in coelo motiones , nonnunquam angulares quasdam & varias figuras, atque ut plurimum oblongas composito suo motu efficere, curiose singula trutinanti, videri poffint: fit tamen id per accidens & abhorret ratio ab hac siippositione. Oportet enim omnino ex circularibus componi astrorum circuitu?, alias perpetuo uniformiter & aequabiliter in se non revertentur & perennitatem frustrabunt. Praeterquam quod minus simplices , magisque anomalse erant, nec etiam doctrina; & usui Mercurii LccommodL. De 5 non est cur do- observatto- leas, ejus stellam a me non este ob- ntS ' servatam : aut quod idem cum Copernico i n ejus Phamomenis ostendendis praetendere velim. Licet enim a Solis radiis rarissime digrediatur & inclinatior apud nos in Dania sit sphaera, quam Frueburgi
(«) Gassendus de Vita Copernicip. epp. /
KEPLERUM. 113
in Pruffia, ubi vixit Copernicus,plu-1599. resque mare circa Insulam habitationis nostra; emiserit vapores, quam Vistula:(21) plurimis tamen vicibus, imo pene singulis annis, duminUra- niburgo nostro sideribus invigilarem tam Eous quam vespertinus, accurate a nobis ccelitus denotatus : ut neque hujus astri, utut rarissime pateat, & multis anfractibus sit obnoxium, nos fugere possit semita, nequaquam ab aliorum dubiis animadversionibus, uti coactus est facere Copernicus, mutuanda. De$quan-r^w tum hactenus pervestigare licuit, ob s ervatf0 ~.
rt • r o vneu
certum eit, ejus apogamm non multum a solari antrorsum removeri, aliter quam sensit Copernicus, nec eidem tamen plane uniri, ut Alba- tegnii imitatione volunt Alphonsi- nx. In Eccentricitate tamen ejus, Eccentrhi- nonest par ratio, nam eam multo mi - Vcm ' norem Solari deprehendi. Anmu- tabilis sit, nondum dixerim, sed non magnopere id probabit vel improbabit tua per se ingeniosa ratiocinia.
E stella Polari vel quavis alia sub- tiliter eruere, an orbis annuus x.txx.xf xarmt a Copernico excogitatus, si is esset, octava; sphaerae stellis aliquantulam insinuet Parallaxin, jam ante sepius & diligenter experiri tentavi: verum nihil ejuscemodi,diligentifacta animadversione hactenus comperi. Nam stellam polarem, quocunque anni tempore supra vel infra polum präcise observatam, adhibita ejusdem ab illo remotione vera (qua; hoc anno est 2 0 ,51', 10", & cum 6°, 13', 26"
-2- Meridianum supra & infra Polum transit, eandem in dimidio scrupulo , imo intra quartam vel sextam ejus partem (subtiliora visus non discernit) pr^buiste poli siiblimitatem animadverti, quod & Christophoro Rothmanno,qui Copernicsea; Speculationi indulgens aliquid discriminis hiesubesee opinatus est, jamdudum, indicavi^uthinc nihil pro Copernico P ' tuo

EPISTOLA
1599.tuo (cujus concinnam & ingenio- iijpothcfis r am fp ecu lationem alias admirari & Gopermct ^i^orLdicare soleo ) tuendo, residu- wpmosa. solatii. Petas aliunde, si dabitur. Sed de his atque aliis plenius tecum jucunde & perlubenter agam, pluraque ex meis communicabo, fime, uti polliceris, aliquando inviseris, quod tibi jam minus molestum erit quam antea, cum in Boli emia non admodum a vobis remota, nunc sedes Uranise novas fixe- Tycho in rim, atque in arce Cassiriana Bena- ane Casa- c bi a quinque milliaribus Praga re- 'cmZbi- mota habitem, Nam me a Cassarea tat. Majestate, huc e Germania clementissime vocatum, & benignissime ac liberaliter receptum este, te ab aliis jam antea cognovisse ( ex quo dimidium jam annum hic ssubsistam) existimo. Nolim tamen ut fortuna; asperitas, te nos accedere compellat, sed potius arbitrium proprium & erga communia studia amor & affectio. Quicquid tamen id erit, invenies me non fortuna;, qualis- Tytbonis cunque illa sit, sed tuum amicum, «mor erga u j et j am in adversa sorte luo con- Ke * mm 'Qyo & auxilio, tibi nequaquam sit defututus, sed potius te ad optima quasque promoturus. Et si mature accesseris, eas forte rationes inveniemus, quibus tibi & tuis inpo- sterum rectius quam antea consultum erit. Vale quando rescripseris, litem ad Dominum Doctorem Bimus Blotium, Viennam, qui Cassaris Bi- bMoZ- bliothecae isthic prasest, mitte: is eas carm,a- facile Pragam, unde me mox in ve- mim Unient, procurabit. Iterum quam fe- chonis. isoissime Vale. Dabantur Benachia sive Venetiis Bobemorum d. 1 x. Decemb. Stylo renovato cio loxcix.
Tui Amantisßtnus
tycho brahe
i m.ppria firipß.
Si se occasio commoda obtulerit, 1599. rogo ut Massilinum meo nomine mo- coIUm neas de Eclipsibus ab illo observatis, cum meis conterendis, ob Meridia-^,«,, norum differentiam eruendam. Dum enim relego exemplum literarum ad Msstlinum, video me isthic mentionem feciffe Eclipsis Solis, quL die EciipsisSo* xxv Februarii Anni xcix contigit, ubi nescio, qua incuria digiti Eclipti-** r ' im ' ci denotantur 10*: forte, quod per a- liquem ex studiosis meis, calculum nimis festinanter exequentem sic perperam reperti. Cum verior ratio ex meis Tabulis, prout ipsemet postea difquisivi,prabeat digitos 9s, qua etiam quantitate Sol deficere, ä quodam ex meis Uraniburgi isthic (ut iv residuorum instrumentorum, quL prL magnitudine efferri tam cito nequibant, curam haberet) relicto studioso deprehensiis est, & tempora alias per armillam Aequatori- am xiix pedum in Diametro, ä principio usque ad finem (fuit enim toto isthic tempore serenum) meL restitutioni apprime congruentia coe- litus denotata sunt, qua; erant ejus- cemodi, ut deliquium inciperet isthic H. 10, M. io; finem haberet H. 12 M. i9,ideoque medium existeretH. ir M. 12. Haec ad Massilinum, quando illi scripseris, referre poteris, ipsumque rogare, atque efficere, ut ab ipso Eclipses tam Lunares quam Solares, quotquot hactenus observavit, per te, siquidem ille mihi reseribere nolit, obtineam.
Reperi inter chartas meas exemplum literarum Crameri .sn), de quo prius memini, jamdudum nescio, in quos usus descriptum, quod hisce addo & simul exemplum Epistobe, cujusdam M. Johannis Christierni,
Dani, nunc Lugduni Batavorum,studiorum
(11) quod hic tamjuam dvUdorov subjungere operae pretium erit:
DANIEL CRAMERUS OLIGERO ROSEN CRANZIO.
B inas tuas Iiteras, illas Lubeeo, has Hamburgo ad me datas, quam blande exosculatus fuerim» Generose Rosencranzi, animus meus, Tibi multis accepti« beneficiis devinctus, a muitisque perspectus annis, tan-
quam

AD JOANNEM KEPLERUM. u $
. diorum causa, degentis (23), qui mihi imprimeretur, & paulo post quam 1599» erat domesticus , cum liber noster Ursus iste apud me fuerat, accessit, de Cometa anni lxxvii Uraniburgi ideoque quam fraudulenter egerat,
> ex
quam in Speculo & Tabula apud te loqui potest, lingua non potest. Tute enim nosti, quam impense tc amem, colam, quantique te faciam, ut quoties literas tuas video, frigidam toties mihi suffundi, & ad cursum amicitis protentiorem me instigari a Te persuadear. Quod cum intelligere te ex liceris tui* intclligam, non est quod pluribus tibi fidem faciam. At vero quantumvis dulcis mihi utraque tua fuit epistola, amariores tamen aliquanto fuerunt, quod simul in illis de plagio Liddeliäno in illustrem Astronomum Tycho • nem strabe confangvineum & affinem tuum, virum multiplici scientia admirandum, narrabas. Quod magis animum percellebat, quia ipse Dominus Tycho suis idem ad mc literis testatum reddiderat. Querebatur te- cum de singulari tum impudentia, tum ingratitudine Duncani Liddelii, Scoti, qui nunc in incluta Julia Matheseos Professorem agit, quod is non tantum literis ad suos privatim datis, sed & ex publica prslecti- onum suarum Cathedra Tychoneanarum Hypotheseon se primum esse inventorem sit gloriatus. Querela ilia cettioc fuit, quod multis bonorum virorum testimoniis & literis videbamTychoni fidem ejus rei factam luculenter: & gravior quod is non solus, sed & cum aliis duobus plagiariis tantum facinus in Ty- choncm ausus fuisset. Indignabar mecum, deridebam tamen cum Phavorino cornices illas, Homines in alienis plumis tripudiantes, ridiculos, quod ambitiose ad majora aspirarent, odiosi s, quod ea consequerentur apud quosdam, miserabiles, quod tandem apud omnes laude turpiter exciderent. Solent enim subventa - nea (quod ajunt) parere, qui laudem ex fuco virtutis non ex virtute concipiunt. Hac spe potuissem ego 3c meum & taum animum tranquillum reddere, nisi insuper adjectum fuisset, quod propius me tangit, & pungit acrius. Legi enim Liddelii illius verba, quod is in testimonium Plagii fui (cujus tamen Tychonempnepo- stere insimuiare vult) me testem invocet & adducat. Sic enim scribit: Primas meas Theorias juxta triplicem,, Hypothesin fatis imperfectas, quas ante septennium Rostochii proposui, Tycho a Domino Cramero Pastore,, nunc Scetinensi accepit. Sic ait Tycho strabe ergo inventa sua hausit exmeo libro, ex Liddelii praelectioni „ bus, qui harum Hypothesium inventor est, qui primus deduxit, qui primus explicuit, si Diis placet. Atque ia ejus rei testimonium fide dignum,egon’a Liddelio asfciscor? Obstupui ingenue fateor, ubi haec lego,me in falsum rei testimonium dicendum vocari, & abusu mei nominis (quod hucusque sincerum Dei beneficio servare studui) rem tam a vero alienam ceu pallio involvi & incrustari. Mi Domine Roscncranzi, tute ipscmet nosti, cum tot annos una viximus, quo Duncanum huncloco femper habuerim, quam honeste de illo Tibi fuerim locutus, quod is fores Scholae Mathematicae & aliarum quarundam Philosophiae partium mihi adolescenti aperuisset: quod autem nunc obloqui illi cogar, id vellem ne fuisset unquam opus. Sedmeministi mecum illud Periclis Atheniensis, cum amicus eum rogaret, ut pro se causaque ejus falsum dejeraret i (insis tmi 7 r££tf]f-iv rolg (pikotg dkkd mxfi tS Et quod Philosophus noster dfiQöiv onoiv (p'iAoiv omovvr^o-
r i/j,av tijv dktgSaav. Non polium enim contra veritatem, nisi quis me simul adulatore & amico uti velit, quod a pia mente duco esse alienum. Ego de illo Magistro meo non potuissem in me sperare tantam injuriam, qua me nunc affecit, quem nihil ejus conscium ad falsum rei testimonium allegavit. Falsimonium committit (quod in foro crimen falsi appellant) qui annulo signatorio alieno suaspericuli & doli plenas clam Domino obsignat literas: nonne illum idem patrare credas, qui alienis alienorum nominum subscriptionibus, in testimonium sine testimonio vocatis, sua falsa confirmat? Praposterumest, te vera loqui, cum ne quidem loquaris: affirmare ea, quae num affirmes, nescias. Jta mecum agit Liddelius, ut testis sim, testis nunquam auditus; ut affirmem, quae num affirmem, ignorem: veraloquar, cum ne quidem loquar. Indignum, insanum! Qui a vero meum tantopere is hac de re testimonium flagitate videtur, age verum hoc meum testimonium, contra illud suum non meum, Tibi&Tychone de hoc plagio Liddeliano vera petenti, quantum mihi quidem constat,deponam: idque tam perspicue, ut si tu paulo superiorum annorum dvd{/,vq<rn tecum per ocium renoves, omnia puncta tua mihi ultro sis adjecturus. Docuit Duncanus Liddelius Scotus in Academia RostochianaMathemata, quando ego auditor fui, anno cio IOLXXXIIX & sequenti : inter caetera explicando etiam motum fecundum juxta triplicem Hypothesin, primam Alphonsinorum, secundam Coperni- ci, & aliam tertiam Novam. De hac tertia Nova nunc agitur, cujus sit Autor»? Me oportet reddere testimonium, egonerefpondeam? Respondeat ipse Duncanus, idque ex scriptis Commentariis, quae ego adhuc hodie mecum fervo bona fide, qua defervant alii multi, tunc adolescentes nunc viri, quitum temporis eadem ejusdem usi funi institutione privaia, inter quos est quoque, ut unum nominem, communis noster M. Joachi- Jiius Praetorius, collega in hoc templo & Gymnasio mihi honorandus; in quibus Commentariis (tu oculatus mihi testis es, vidisti, legisti) Duncanus novam illam diatyposinappellavitTychonianam, idque expressis fyl- ssb:s,literisque, ita quxstionem suam formans: in nova illa seu Tychomana diatyposi, quomodo horum quinque Planetarum motus salvantur ?&c. Sic tum temporis docuit, sic dixit, sic dictitavit. Sic didicimus, sic audivimus, si c feriosimus, sic credidimus. Ar, inquis, nunc aliter Helmstadii dicit, aliter docet. Id vero ego capere non possum, quomodo, si Duncanus unus sit, Lc esse velit, Rostochii hanc hypothesin sibi derogare, Helmstadii vero eandem arrogare per tam breve locorum temporisque intervallum queat? Nisi cum Horizonte animum locumque mutarit, quod ego vix concesscfm. Credo ego potius Duncano Liddelio Rosto- chiensi studioso, contra Duncanum Liddelium, Professorem Heltnstadianum. Dicit forte prae modestia & verecundiafeilla viceTychoni inventionem aferipsifle? Ergone hac vice verecundiae fines transiliit? Ergo contrarium hoc immodestiae ascribendum? Et qui novit viri ingenium, neque hoc admittet. Quid multis?
Barbari dicere solebant, prout jacet litera: ita hic quoque dicendum & pronuntiandum jam est, ex dictati* Rostochianis unius Liddelii, tertiam Hypothesin, quam & nova placita solebat appellare, non Duncani led Tychonisesse. Propria confesfio, inquiunt Jurisperiti, est fortistima probatio. Satis (uperque haec Tibi, mihi & aliis lnfficere possent, nisi quia sic sermo coeptus est, unum & alterum adhuc verbum ex iisdem liberet adji- ,cerc. Dici non potest, quam praeclare tunc temporis in ipia tractatione istius Hypotheleos, quoties occasio
p i daba*

n 6 E P IS T O L M
1599- ex c asteris meis studiosis cognitum gii (24), cui Ursus tunc inserviit, qui 1
habuit. Addidi etiam testimonium etiam prosto erat, cum iste suum he-
Encus Scriba Nobilissimi Viri Erici Lai> rum comitatus, mecum fuit. Quam
***"' testi-
dabatur, de Tychone Scotus senserit, & omnibus veteribus pratulcrit,& cum illustrissimo Landgravio Hafsias beatae memoriae conjunxerit. SiceniminejusdemCommentariisdeLongitudine& Latitudine in Sphaeram ,,Brucaei legitur. An vero stellae fixae sitas Latitudines, sive distantias ab Ecliptica variarim, nullus vete- „rum cognovit: verum Landgravius& Tycho Brahe ex crebris observationibus invenerunt, stellas fixas latitudines suas ad mutationem obliquitatis Zodiaci variaste-Et de Latitudine Lunae ait; quod antea a nemine an- ,,te Tychonem observatum est, Latitudo Lunae maxima mutata est, & hodie estj 0 , i 5 7 . Item de Eccentricitate „Solis Tit. de motu Solis inquit: in quibus omnibus artifices hoc seculo, ut sunt, lllufttiflimus Princeps Land- „gravius & Tycho Brahe multa invenerunt,qua: observationibus Copernici non fatis consentiunt. Sic ille. Quis hic quaelb perfebrimpotuiflet suspicari, Liddelium tanti artificis, quem sic ipse commendaret, praeceptorem esse & illum hujus discipulum, uti nunc jactitare audet? Ni seipsumScotus tantum artificem, aut artificibus illis artificiosiorem & superiorem constituisset,talis non constitueretur. Sed tu,Domine RosenCranzi pro dyx^ia. tua, qua polles, me etiam tacente aliud argumentum certitudinis pro Tychonc, ut opinor, colliges,quando audivi, quod observata, quae Copernico non satis consentiun t,Tychoni adseribat: ut sic tecum ratiocinere: Qui novas Hypotheses in Astronomia contra omnes antegressores suos invenire & statuere vült, is ut longe prius observata TmCpcuvofAewv sideralium nova acquisierit, necesse habet. Quare? quia hypotheses novae nonprae- ftippositis novorum (pouvofjJmv fu n d a m en ti s, a n i 1 i a fu n t rsgsTicuacTct : quandoquidem Hypothesium sit salvare motus observatos. Quod si ergo Liddelius Scotus in obscuro latens & instrumentis destitutus nulla (Pm<jq- fisva, nova primus observavit: quid eum primo impulit, utabHypothesi Copernicana (quam mordicus tueri solebat) desiliret, & de nova cogitare inciperet ? Mirum enim, si se observata a Tychone primo accepisse largiri posset. Sic me judice non leve argumentum duxeris, ad evincendum Duncani Plagium. Taceo quod in ipsa traditione hujus no vx hypotheseos talem se praestiterit Liddelius, ut multis indiciis sit colligere, «umAutorem& inventorem non esse. Qui enim ipse autor& auspex est in scientia Apodictica certae alicu- jus hypotheseos, quam alios docet, illum dedecet fluctuare, aut aliquid ejus in medio suspensum relinquere. Sic autem Duncanu*, ubi generaliter Tychonianum typum depinxit: an primus motus, quo omnia ab ortu in occasum feruntur, ob terrae motum, an coeli extimi rectius dicatur, in medio hic n linquimus, probabilius forte videbitur, si extimo coelo ascribatur. Audis quam non usurpet sibi arbitrium statuendi, decidendi, sed aliunde quasi afflatum expectet, quid hic sentiendum sit, quid non sit, quem procul dubio tum temporis nondum ex Tychone hauserat. Fortius est, quod ibidem paulo post ansam praebet sentiendi & disputandi contra hanc hypothesin, cum inquit: Copernici Hypothesin absurdam plerisque videri, hanc vero (Tychonia- nam subintelligens) principiis Geometriae nihil repugnare, licet nonnulla videatur physica absurda ponere. Intclligebat autem orbes aethereos ex Aristotelis sententia, quod paulo post, usu ex disputatione Physicae Aristotelea: cum eodem habita, didici. Proposuit enim idemibidem Disputationes Physicas, in quarum Nona» cum ad libros priores de coelo venisset, intrepide orbes reales defendere volebat, quos cum exercitii ergo opponendo Tychoniana observata refellerem, excanduit homo tantum in modum, ut etiam hanc datam hypothesin plane repudiaret & damnaret, immemor fortasse T ?c (israßcta mq rS yi W Unde acerbitati istius ego cedens, surrexi tum temporis, atque Scholis istius valedixi, m meministi, me tibi saepius narrasse, & plurimi adhuc in. vivis sunt, qui spectatores & auditores ejus fabulae fuerunt. Quae ideo repeto, non ut de rc ipsa, (quam inter puerilia nostra pono) agam, sed ut evincam, Liddclmm semper Hypothesin illam sic tractasse, sic contra disputasse, ut alterius non suum inventum esse, elatissime dederit cuivis contestatum. Rigidius enim pro illa pugnasset, si proprium figmentum (ex quo immortaliter se victurum esse,sperasset) fuisset. Talis, ut audis, RosenCrantzi, fuit Scotus in schola illa AstronomicaRostochii, quoties collecto grege illi docenti assedimus, Sed est tamen, quod dillimulare nequeo, quod öc sin mei tum temporis commilitones (quos nominare posiern) norunt. Quando M. Duncanushaud obscure colligeret, magno applausu excipi Tycho- nis novam eatnque tam concinnam Hypothesin, tunc laudis, ut opinor, immatura aviditate flagrans (ut erat natura gloriosior) uni 6t alteri suorum auditorum (coetu dimisso) insusurrare solebat, se habere literas pro- priaTychonis manu exaratas, in quibus Tycho illi hanc hypothesin adseribat, his inter extera verbis: (rem acu tetigisti.) Verum nunquam tamen plene literas eas, mihi quidem, visendas, legendasvc volebat aperire, nescio cur, etiam cum multis rogaretur. Quia autem integras legere non licuit, multi mecum potius credebant, publicis commentariis Duncani, quam ejusdem clanculariis & subreptitiis susurris. Exemplar istarum, quas jactet, litcrarumHelmstadii descriptum, mihique communicatum, nunc legi. Sed lectis illis merito exclamo. Quid est ollas & cucurbitas lippire, si hoc non sit? scipsum amare, & sapere vix Jovi conceditur: perstringit enim amor sui oculos, ut quid album a nigro distet, dilcerni non queat. Sed ego illud prolixius hic agere non teneor. Epistola, ubi in lucem fuerit protracta, pro se loquetur.
Habes, Domine Rosen Crantzi, quid mihi cx Liddclianis Commentariis constet, de inventione novx seu Tychonianx Hypotheseos ; Quod etsi fere prxterire potuilsem, tamen ne tux petitioni deesse voluisse viderer, nolui omittere. At vero plus mea interest, an verum dicat Scotus, quod propositas a se ante septennium Theorias a me acceperit Tycho, ut affirmare non erubescit. Narrabo autem brevibus, ut se res habet, atque non minus Tibi, quam mihi notum, utquasiTe tibi narrantem me audias, modo recorderis. Cum anno exa ia xo xci, a. d.xiv Kalend. Junii e palxstra Academica Rostochiana avocati essemus ab illustri tuo Domino Parente Georgio, Prorcge Danix, beatx memoriae, & substitissemus Hafnix aliquandiu, indultum est utrique, ut ad insulam Huennam (qua Urania Tychonis, tum temporis psdem fixerat) excurreremus, quod Dominu« Parens tuus intelligebat, nos quoque singulari Astronom!» amore accendi, & magni Dominum Tycho- nem exilia Arte facere. Hac occasione ego, ut cum artifice de arte conferre possem, coepi recentius vTrojuvq* ftef-ra, qUL tam a Dimeano quam Domino Brucxo, illo magns famx viro, & aliis prxeeptoribus meis imbibit

AD JOANNEM KEPLERUM. 117
,1599. testificationem ipsemet Ericus postea Magdeburgi in praesentia publici Notarii confirmavit & quaecunque alias Ursus in famoso isto scripto habet, quatenus fibi ea de re quippiam constabat, falsissima esse testatus est, erecto de duodecim ejuscemodi punctis, quae illi proponebantur, e libro illo famoso excerptis, publico, uti vocant, Instrumento, quod alias videbis; hinc mera aestimabis.
quam eDania inGermaniam migravi, 1599- concinnata, cum Domino Doctore Blotio veteri amicitia mihi juncto communicavi, ipfumque ut te eorundem participem redderet, rogavi, quae fi acceperis, plura inde percipies, & si qui simt apud Vos Poetae arguti, uti procul dubio fiint, fac ut numerum adaugeant.
I.
AD DANIAM PATRIAM
T B.
Ne vacaret sequens Paginae facies, ascribi feci tria Epigrammata ex iis, quae a me,postquamBenachiam veni, lusa fiint. Plura carmina a variis, post-
Epigramma.
Subtraxti reditus , laudes & temporis
usum;
Vluraque tentabas , T atria, damna
mihi:
r - . P 3 *fi
fern ruminare. Et quia parum navi eundum erat, ad facundum Itineris comitem Commentaria, quae uno gran- . I? pll'n com P icata habebam, & adhuc hsbeo.ut nosti, adhibere coepi. In quo volumine inter alia etiam Liddclii dictata continebantur. Ita nct-rd <rv/jßsßrix.os librum ad insulam Tychonianam mei non illius causa transtuli. Ubi illuc ventum est, post multa, ut fit, familiares & erudsiae collationes de rebus variis (quia tota infula erat Cornu Copiae rerum visu & auditu mirabilium) itemquede Arte Astronomica inciderunt, & nesci» qua occasione de Brucaeo,de Liddelio & aliis in hac scientia tunc temporis in Academia Rosarum claris. Sensi autem statim, non levibus ex signis, Tychonem sinistre sentire de Liddelio, quod is ea, quae ex privato cum Ty~ chone colloquio, quando ante ibi fuisset, furtim subduxistet, aliis in Academia injustus propalasset. Ego excusavi virum, quod is non sibi illa nova placita arrogasset, sed nominatim sub Tychoniano titulo & honore proposuisset. Quod cum difficulter sibi pateretur persuaderi Dominus Tycho.opportunc incidebat,me subito interventu fidem facere posse, libro meo, quem manu propria ex ore ipsius excepissem. Sic ecce producitur liber, ostendo locum unum A alterum, ubi hoc fiebat, ut supra annotavi. Quo viso acquievit plane Vic Nobilis,&deistis commentariis internos nihil quicquam amplius actum, nihil cogitatum, nihil somniatum est ab illo tempore, quo Uraniburgi ego & tu fuimus. Ante illud tempus nec ego nec literae meae, nec manus,nec nomen in Daniam,quod ego sciverim, ad Tychonem unquam venerunt. Quis enim ego adolescens tum temporis, quis inquam eram astate, ingenio, fama, ut cum tanto viro & genere & fama nobilissimo atque abipfo magistro nostro sepe proclamato hujus feculi artifice, qui cum Landgravio solus esset in Astronomia artifex, literis amicitiam contraxissem, aut mea ad illum mittere potuissem ? Post illud tempus, quo & fecunda vice, intcrlapso triennio, in Daniam rediimus, ego nullas de rebus Astronomicis vel ad Tychonem vel alium quempiam dedi aut dare potui literas. Meministi enim professione mea Witebergensis Herculeas molestias, & studiorum genus longe sanctius, quam ut de illis rebus, mihi in Theologico studio semper? ra^yotg ne pet suspirium cogitare, nedum ad artificem aliquid conferre quiverim. Estricta igitur fronte mentitur, (da verbo veniam) qui dicit Tychonem unquam Theorias Liddehanas a me accepisse Dictum puta. In testimonium velitatis voco conscientiam meam, quae mihi mille testes est, & te, Domine Öligere, qui probe adhuc annales istius dtargißiji nostrae Academica:, in qua juncti unis aedibus, una mensa, uno lecto, diu noctuque domi foris fuimus, ni fallor, remetiris. Injuria igitur est Scoti, eaquein me injuriofissirra, quod me nunquam auditum* hoc modo in testimonium fui falsimonii invocat, tantum ut rne invisuro & suspectum bonis vir«, quos contra insurgit, reddat. Malitia, quod alios abuso mei nominis decipit: Impudentia, quod me ignorantem,& nihil tale cogitantem in suos praescriptos cogit gyros, ut mea lingua, non quod mea mens verum esse concepit, loquatur. Sed quod ille effinxit, vel absens effutiat. Nonne os meum quovis mancipio hoc pacto esset servilius? Satis pro imperio. Unde vero scit, Tychonem Theorias has a me accepisse? Ego non dixi, nec potui dicere; ille non vidit, nec potuit videre, neque ullus ahus. Si audivisse se dixerit, reddam cum Thalete Milesio responsum, qui ajebat verum a ficto tantum abisse, quantum ocuh d stant ab auribus, sentiens, eos plerun- que mentiri, qui audita non visa referunt. Aut quid si dicam, quod dicat, se audivisse,quae nunquam audivit > Si per divinationem sit assecutus, dic an ex sortibus, an auguriis, an ex Asterifmis, an somniis. 8ed eX his procul dubio, nisi sorte compertum sit ex graculorum garritu: ave dygotu ~] cthoSta x-oo-zivopictVTiq drcebaC
ille apud Theocritum. Habes, Nobilissime Domine RosenLrantzi, non ex ingratitudine in Praeceptorem olim tncum, (qua: enim htec gratitudo in gratiam Praeceptoris commentiri) sed ex candore & veritate, qua amicitia nostra fundatur, redditum verum testimonium contra effictum istud non meum de plagio, ut vocas, Lief» dclian'0. Tu, hoc exemplo edoctus, recordare tui usitati symboli: vijcpetfcu/tefivritro : tum alias, tum,
si alii inposterum de me similibus mendaciorum floccis tuas aures opplcretentaverint: reserva aberam mihi liberam, quod cum feceris & veritas & amicitia nostra in aeviternum sibi inter nos constabunt. Hi* te De» commendatum volo. Vale. Deproperatum Stetini.A.d ll-R&U April, cio 13 uc,
(23) Epistola inseretur Apologi depleri pro Tychone contra Ursum,
(24) Testimonium illud eidem subjuncturo invenies,

I
\
11 g E P I S
/^99, Aß ego, dante Deo,superans incommoda
quaque ,
Confias & reBi y nil tamen iß a moror .
Ingenio,genioque meo comitorque fruor -
que:
Dani a , r-r poteras juris habere
nihil.
Refiituit reditus , , Ö 3 temporis
usum ,
P luraque praß abit Casaris amplam a*
nus.
Ergo , inorata vale, mea Patria, Patria
* jam sit,
Quam mihi clementer , Magne R H-
DOLF HEfiabis.
Donec inabflrusissine sine , Q limite eoe-
lis ,
Patriam at emam, te duce, Chri- fte,ferar.
1. J3. feci cum Venetias Bohemorum venissem Anno cid d xcix mense Augusto
II.
S VPRA JANVAM OBSER- VATORII
In Arce Cassareana Benachia
Qua Boreas renuit, ROUDOLPHUS
sacraSecimdus
Duc Clemente manu transtulit Vrania.
Auspiciis igitur lufirent nunc CMS A-
R IS orbent:
Claret ut ille silo , clareat ille Polo.
Dum Coelum Qfiella, dum Sol et Luna
manebunt,
Hinc tibi perpetuo nomina, CJESAR,
erunt.
Gratiaque Aßrorum Authori sit summa ,
quod afira
Exilium in Terris non tolerare sinit
T.B.scci.
III.
8VPRA JANVAM NOVI LABORATORII in eadem Arce Benachia.
Pyronoma ficreta Artis, qua Terrea ver*
sit,
Mtheris aßrißri viribus analoga ;
Huc quoque R O UD OLP HItraduxit cura Secundi,
T O L JE
Dum simul ArSlots hac reprobatasio- 1599.
rent.
Ergo illi ut superus modo si manifeßat
Olympus,
Sic reseret gazas infima Terra suas.
E elix in Terris CMS AR, super athera
felix,
Mtheris Terra , cui sacra bina patent.
T.B. feci.
Epistola LXVIII.
TYCHO BRAUE JOANNI KEPLERO.
R Eversi heri vesperi sero ad me 1600.
domestici illi mei quos Pragam miseram, tuas, eruditissime & amantissime Domine Keplere, ex inspe- Kepkms rato attulere humanissimas literas, quibus lectis , te Prags nunc este, perlubenter comperi. Invite tamen ex iisdem colligebam, te necdum meas, quas ultimis Tuis affatim respondentes ante mensem circiter Viennam,ut inde per Dominum Do- ctorem Blotium tibi, ubicunque invenireris, mitterentur, direxi. Quas si interea tibi traditas suissent, hacrei- terata protestatione & excusatione in re ista, quas tot verba non meretur, supersedisses, atque actutum citra diuturniorem deliberationem & cunctationem huc (siquidem in vicinia es) advolastes. Quod ut etiam- num facias, te etiam atque etiam rogo. Poteris in eodem vehiculo pramifiiu comitari Nobilem & eruditum ado- &*#•*&&■ lescentem Franciscum Tengnagli- u / us um domesticum nostrum, & silium nis Brabe- meum Tychonem natu majorem,"* quos Pragam ob negocia quasdam peculiaria, meo nomine isthic expedienda, nunc ablego. Illi enim intra paucos dies, volente DEO,huc rc.- Filiasnatu vertentur, & locum pro te in curru ^mu. Ty ~ facile invenient.
De meo isthuc adventu necdum rudol- certi quid concludere postum, ante- n -
quam CAESAREAM MAJESTA-
TEM Dominum nostrum Clemen-^ expetisti- (W *

AD JOANNEM
;ißoo. tissimumeo reversam esse intellexero. Neque enim quid alias isthic magnopere agam, habeo, nec libenter accedo, nisi a CAESAREA MAJESTATE clementissime vocer .'siquidem id citra temporis, cujus, tan- quam thesauri irrecuperabilis, sum parcissimus, aliqualem jacturam, & Rudiorum, quas prse manibus habeo, rem oram fieri nequeat.
Explorandi etiam hisce noctibus acronychii fitus Martis & Iovis tum Nereum quoque Mercurii, quem post occa- obfir?a- f um §olis discrete apparentem ter proxime elapiis crepulculis observavimus , tum quoque ad Venerem Eoam, quT etiam nunc interdia una cum Sole, adeoque in ipso Meridiano existens, spectatur, & observationi, prout aliquot quoque annis praeteritis a nobis factum, patet, adver- uütuio tendam. Taceo quod Saturnus %,apog&- non songe ad© mane juxta Meri- Äl dian um apparens, pro Para! laxi or- bis (uti vocat Copermcus) & Latitudine sua, (siquidem appropinquet ad limitem maxime Boreum) rimanda, non inconvenientem exhibeat occasionem; donec adventante Aprili plane pernox redditus, Apogamm & Eccentricitatem, una- que ipsam Latitudinem maximam, prout hxc a nobis jam antea expio- ata sunt, comprobet. Accedit & hoc, quod in proxime suturo pleni- Edipsis lunioLuna Eclipsin, licet minutu- lum. igm, juxta ipsom occasum paulo ante ortum Solis patietur, cui etiam (ut prioribus sedulo designatis adjici queat, atque restitutio motus Lu- minarium ä nobis prius facta, ulterius examinari) attendendum, modo serenitas opportuna id permiserit.
Vides itaque, mi JKeplere, quot 8 c quanta exercitia nostra Astronomica ingerant obstacula, nobis tamen haud ingrata, (siquidem iis distineri volupe est) quo minus Pragam tam cito, uti opi natus eSj excurrere queam. Tuum itaque erit prse- venire, meque hic mature ( uti di-
KEPLERUM. "9
ctum) invisere. Advenies non tam * 6vv. hospes quam amicus gratissimus, no- strarumque in coelestibus contemplationum, per ea quse nunc ad manus habeo, instrumenta spectator & socius acceptissimus. Tunc, volem te Numine, coram de pluribus. Vale & Illustrem ac Generosum Domi- 7 °- num Baronem Toannem Frideri A* usHo fi
. T J . mannus
cum Honmannum, cui etiam non- Tycbonk nulla congratulationis causa pro so- E", lici reditu scripsi, ex me officiosissime resaluta. Dabantur properanter ex arce Casareana Benatka d. XXVI,
Januar, cid id c.
Tui Amantisfimus TYCHO BRAHE
Manupp.ssi.
Infiriptio.
Clarissimo & Eruditissimo Viro Domino M. Joh anni Keplero Illustrium Styria? Ordinum Mathematico eximio , Amico soo plurimi faciendo.
Epistola LXIX.
TYCHO BRAHE JOANNI KEPLERO.
Uod prioribus tuis ante duos 1600* Menses ad me datis, Eruditissime & dilectissime Magister Replere, nihil antea responderim , nulla tui, nulla negotii, de quo internos actum, oblivione; sed potius, ut temporis opportunitati, qute in hac Aula non semper suppetit, me accommodarem, atque eo promptius atque felicius omnia exequerer, factum esse credas. Vix enim aliqua interea commoditas intermissa; sed & ultro aliquoties captata, Quod ut rectius percipias, quX interea acta sunt, brevibus narrabo. Paulo postquam CsESAREA MAJEST AS, Pilsena rudol- relicta, huc Pragam in arcem solitD^^m residentia, reversa esset, me Benatica^ ' re dt t ad se evocavit,ante hebdomadas plus & minus septem. Pauculis autem diebus postquam hic comparuissem, ad au- maio
dienti-

.HO E P I S T o L JE
1600. dientiam clementissime vocatus, in postea* particularius cum Illustri & 1600. conclavi suo de variis mecum loqui Magnifico Domino Corraducio, (2) v de rebus ultra lesquialteram horam dignaba- hac ipsa de re, & conditiones tuas jftronom- t ü r , & postea eodem die etiam per illi sigillarim aperui, atque hoc so- ascoufert. j-^diam circiter, In primo vero lum pro tempore rogavi, ut literas accessu, postquam IPSIUS MA- ä CiESAREA MAJESTA- JE S T A S ea, quL ex me scire ave- T E impetrare vellet ad Principem ret, proposuisset, jussit, ut, si quL so- tuum,Amplissimum Ordinem Sty- rent, quT in rebus meis non ita suc- riacum, quibus rogarentur, ut per cederent, prout ab initio mandarat, biennium in gratiam CEE SARE/E & si quL praeterea desiderarem, libe- MAJESTATIS hic mihi praesto re exponere. Ego submisse actis gra- adesse tibi liceret, & nihilominus tiis, me talia in chartula aliqua de- annuo isthic frui stipendio, quod per notaturum atque Domino Barvitio CAESARIS liberalitatem centum (1) traditurum respondi: quod & florenis annuatim augeri exoptarem, placuit, imo, ut hoc facerem, manda- siquidem omnia hic cariora sunt, yit. Cum autem viderem tam ex- quam in Styria. Is vero se luben- optatam cum IPSIUS MAJE- tissime negotium hoc promoturum, STATE de rebus necessariis lo- atque ut exoptatum eventum sortia- quendi mihi ultro benignissime ob- tur, curaturum benigne pollicitus latam occasionem, de Te quoque, est. Id saltem suasit, utdenuorem quT in animo habebam, proloqui inter cetera, quL requirerem, CEE- non intermittendum duxi, sed arre- S ARI, sive oretenus, sive per literas, pta aliqua ansa, ex ea, qu$ de in- subjectissime proponerem, atque ut strumentis meis & siderum observa- ad se ejus exeeutio devolveretur, im- tionibus atque Astronomia restau- petrarem, tunc suo auxilio & consi- randa, incidebat mentio : me solum lio nequaquam nobis defututum. lutanto oneri, licet plurima jam huc terea dum ea, quae IP SIU S MAJ E- conducentia in promptu habeam, STATI submisse proponere con- non sufficere; sed collaboratoribus stitui animo volvo, & calamo conci- opus habere ajebam, ut citius & ple- pio, injunxit IPSIUS MAJESTAS /uzdqz- nius res tanta in IPSIUS MAJE- mihi peculiare quid, pro se,quam phi //-STATIS atque IMPERII hono- primum fieri possit, efficiendum. inscientias fem A C0mm0 clum absolveretur. Re- Eram adhuc in publico hospitio apud spondit EJUS MAJESTAS, se Insigne aurei Gryphei, ubi cum nulla ut votis meis hac in parte iatissiat tranquillitas ejuscemodi quid agen- provisuram. Ibi cum inter alia ad- di concederetur, conduxi aliam,non minicula huc facientia de te quoque longe a Generoso Domino Hoss- huc e Styria accerfendo & per unum manno, habitationem minus irrequi- re4E * atc l ue alterum annum sustentando, etam, in quam vix migraram, & res Maje- tuo etiam discrete addito nomine meas utcunque disposueram, cum stati insinuasiem.Tpsius Majestas mox be- denuo me in arcem accersit CAi- “commm. 6 nignissime annuit, atque ut inter cx- SAR, & quLrit, an ea parata sint, datur, tera, qu£ desiderarem, id quoque quL a me fieri voluit. Ego vero per charta mandatum DominoBarvitio hospitii incommoditatem & migra- traderem, jussit,nec ullam hac in re tionem in alias sdes, me excusavi, difficultatem movit. Locutus sum & nacto jam meliori otio, omnia
quam
0) formier Barvitiu, ä Secretis CMSARI, nihil non apud Ipsum poterat, cu j commendatus erat Ty- cho > curante id Heorico Ranzovio a Colonicnfi Electore. Gaffendes deVita Tychonis Lifr. V t ptg. iifd. tjj. ( 2 ) Rudolphus Corraducius Imperii Pro-Canceilarius, Typhonis Patronus in Aula Cse- sarca. Gajsendus de Vita Tychoni» Lib. V. /. ts7• l6 °' l6u

AD JÖANNEM KEPLERUM, 121
lö’oo. quam primum fieri possit, intra duas vel tres hebdomadas effecturum promifi, cui etiam responso IPSIUS MAJESTAS dementissime acquievit. Interim vero dum hoc, uti pollicitus sum, ago, quod sane non parum requirit diligentis & laboris, non audeo ab IPSIUS MAJESTATE audientiam humillime petere, & de iis, qus in votis habeo, etiam me ipsum non parum concernentia sollicitare, ne videar propria potius curare quam ea, quas IPSIUS MAJESTAS a me requisivit, suadentibus etiam aliis, ut propria interea differam, quo absolutis & exhibitis iis, quX IPSIUS MAJESTAS ä me desiderat, eo facilius, captata fic benevolentia, id quod exopto, assequar. Atque haec praecipua causa eu, cur relponfionem ad priores tuas hactenus distulerim : nolui enim quippiam ad te scribere, antequam res omnis ex voto peracta esset, &literae, quibus huc honorifice vocareris, conscriptae. Interim vero ante paucos dies superveniunt alterae tuae, quae licet prioribus non dissimilia ab initio referant, tamen circa calcem catastrophen quandam insperatam habent, qua priora consilia non saltem tua, sed & mea non Kepiero parum collabascunt. Intelligo enim txdlum inde Salarium Styriacum tibi, uti & aliis quibusdam renunciatum, öl insuper exilium impositum, nisi decreto isthic promulgato parueris , ut ob id in Wirtenbergensem Ducatum, Patriam tuam redire malis. At quia in hac rerum tuarum conturbatione, & prioris sententbe frustratione, non habeo prasentius consilium, quod cx re nata tibi dem, quam ut postposita omni mora, te huc conferas, / bve solus, uti antea, sive etiam ad- vecta simul conjuge, una cum sup- pellectile & rebus necessariis, pro quibus omnibus facile, uti arbitror, viaticum invenies, urgente praffet- tim sic necessitate instanti. Neque enim tibi deerunt tui Maecenates &
fautores; aut si opus fuerit, pecu- i£>oo, niam, quas ad iter requiritur, alicubi interea mutuo fumes: ubi adveneris, tum präsentes rectius & tutius inter nos agemus, & rationes inveniemus , quibus hisce difficultatibus subveniri poterit, atque tibi & tuis rebus convenienter pro/pici, ne tibi opus sit tam cito in Patriam tuam redire, aut alio declinare. Interim nullam occasionem pmerlabi sinam, quin te non saltem intercedente au- toritate Domini Corraducii & Domini Barvitii: sed & apud SACRAM CiESAREAM MAJESTATEM propria mea intercessione ad optima quseque promoveam, & rebus tuis fluctuantibus atque assiictis subveniam. Imo si cetera omnia, quod tamen non spero, frustranea fuerint, ego ipsemet tibi non sum desilturus : sed in ipso effectu ostensurus, ea quje tibi me Icripsiflc memini, cum adhuc prope Hamburgum hsererem, antequam nos invicem de facie novissemus, apud me adhuc rata esse,
& constanter servari. Tu saltem nihil hassita, sed confidenter, quanto- cyus poteris, advola : tum coram de omnibus, quT requiruntur, expeditius agemus, & tutius quam per literas: nec diffido, quin ubi adveneris, viam jam praeparatam inveneris. Haec summa sitfconsilii,quod etiam is, qui te mihi commendavit, maxime probat. Plura nunc non addo, neque enim ea, quae in utrisque literis fuse attigisti, cum ad negotii promotionem, sic stantibus rebus, minus conducant, repetere volo : uti neque de Mathematicis, utro- bique a te motis quippiam addere, cum ea sint alterius atque majoris otii. Eclipsis tamen solaris, cujus Cskukr in ultimis tuis mentionem facis, observationem qualemcunque assi- gnas, calculum, e tabulis nostris renovatis, communico, ut tibi in conspectu sit, atque cum tua conceptione conferri queat. Quantitas deliquii hic quinque digitos vix attigit,
O ut ob

r22
E P I S T O L /E
i 6oö, ut ob id apud Vos fex excedere non potuerit: dimidium digitum isthic plus de Sole tectum fuisse concessero, ob minorem Luns parallaxin; sed vix amplius. Diligenter a nobis antequam Benatica discederemus, observata est hxc Eclipsis; aderat adhuc M. Christiernus, qui postea a me libere' & liberaliter: dimissus in Pa- Dominus .triam abiit. Dominus aTzememel, Geoyus • tibi fecitfpem aliquam ante quin-
Baro de quenmum, hic Fraga est a Calare Tzememei citatus , & forte aliquandiu hic ma- Patromu heb it, utisunt admodum * *
^J^.quod indicandum dux v ne frustra ras ad e- alibi ab eo opem & promotionem ^ exlpectes. Ego Bibliothecam meam Nov.da- & instrumenta, qua Benachia ha- tas vtu bui, sic suadente Domino BarvitiOj ^ plentn '-]\\iQ transtuli;quantum enim intelli- go, cupit CzESAK, ut in propinquo habitem , & jam de loco commodo, qui civitati conterminus:est, deliberatur, qua de re, ubi accesseris, (neque enim abfuturum dubito) tibi, .uti spero, non displicitura cognosces. V ale. Dabam Prag&> d.xxnx.
Anguß. CIO 13 C. E 1 ~r! i Tui amantisjimus " >
TYCHO BRAKE.
' M.'pptifiripß.i ■ \
- • -Ls ( . ,r:n:nj
Kepiem , Facis in ultimis literis ^tuis menr gTmt' tionem Scoti istius J Capniiranici, capmra- quod in ipsiim antapolbgiam , perser meum .cto prafertim libro nostro fecundo de Cometa, mediteris; quo ipso rem ö* gratam & tua promillioni,meaqiie expectationi analogam prastiteris*. “Addixisti etiam, te qua in famoso contraVr-^o seripto Urfmo, Mathematici i'Zmedi. inveniuntur, refutaturum, quatenus rite non constant, quod etiam teieffecturum consido. ' Imprimis autem averem, ut ea qua inventioni nostra 'circa Hypothesin novam.fucate -fraudulenter objicit,-eam nimirum ' ex Copernico vel Apollonio Pergao 'desumptam adhuc dilucidius &,ple- ,nilis,quarmantea a te refelli, atque
tatur.
ut eam mihi, uti par est, asserere, idoo. prout probabilibus rationibus jam antea fecisti, non molestum duceres. Institui contra illum actionem aeh 0 co»- juridicam, postquam huc Pragam.YtfT“'” vem, lntelligens mihi aliquandiu hi Cr^{ tut4t commorandum, & periculum esse in mora, siquidem graviter decumberet : & impetravi ä CiESAREA MAJ ESTATE, (utut quibusdam, quamdiu poterant , remoram injicientibus) ut Commissarii quatuor deputarentur, duo Barones & duo Doctores juris, qui sententiam hac de re pronunciarent. 'Siquidem is per emissarios meos qvassitus, ea,qu£ Icripferat, retractare noluit, sed potius ad jus provocavit. Verum ac- Vrsiu 7>- piditjUt eadem hora, qua citatioilli cbon,sad ~
. r t r . . x ver sanus
mimuanda luit, extmgueretur; at mmuus . nihilominus jus meum inchoatum prosecuturus sum, siquidem lis jam quasi contestata erat, & actio non plane personalis,sed etiamrealis, ob librum famosum, qui perpetuo loco sui autoris loquitur , ut me & meos a calumniis, quibus scatet,.legitime vindicem, & jam a ; C/E S ÄR E -Illustrissimo Domino Archiepifeopo commissum est, ut omnia exemplaria, quae hic reperiuntur, conquirat,
& igni tradi faciat, atque Typogra- phunupuniat: Decretum etiam Dominus Cbrraducius A Caesare promulgandum pollicitus, ut per totum ■Imperium liber iste annulletur, &
.tanquam famosus & scurrilis irritus reddatur. Ego vero, postea totum hunc processum una cum Commis fariorum sententia & CEE SAREyE MAJESTATI S decreto in publicum .edere constitui, libello quodam peculiari, qui ad mediocrem excrescet magnitudinem. Quod & ex consensu clementistimo CEE SARIS & approbatione Domini Cor- raducii : mihi j am perspecta, Deo vo- <lente; facturus sum. ^Vtque in altera ejus parte ad ea, quL Mathematica sunt, atque Hypotheses concernunt ,. iüelponfurus , quare tuas
quoque
t---'-*.*

AD JPANNEM KEPLERUM, iis
l$oo, quoque de his conceptiones mature mum attinet, omnis noster contra- i6oo obtinere averem; aut si quam ci- ctus expiravit, & annihilatus est, subtissime (uti spero) accesseris, poterit lato fundamento, ut retinerem fala- id disserti in tuum adventum. Va- riummeum Styriacum, (quod inter- le. Datumutsupra in literis. dictu Provincia; mihi ademtum est)
r . . , utque magistratus meus ejus tempo-
4 wJ crt P tl0 ' ris consentiret, (cujus loco, cedan-
EruditissimoAPrMamissimo Viro, te officio, jam agnosco Principem Domijp?P Joanni Keplero, Wirtembergicum, vigore cum obis Qrdinum Provinciaijum Styrfe Na- gationis,tumliterarumReversalium) " thematico eximjo, nunc Gr^.cii tamen cum durante meo priore offi-
degenti > A mi c .Q filP imp.ri- cio, res a Magnificentia Tua incepta
m Äectp & CAESAR E JE MAJESTATI
Graecium. proposita sit, CAESAREA MAJESTAS etiam consenserit; provideri
Epjs?.oia LXX.
joann.es KEPLERUS TYGHONI BRAHE/
x6oo.
l
dum certe mihi fuit, ne imprimis GAlSAREAM MAJESTATEM, tum etiam Magnificentiam Tuam ludificarer; quin potius vel cum /TstJm hucusque, Nobilissime & damno meo Pragam irem, ibique rem V' PrsestantühmeDomineTycho, vel penitus confectam, (quamspem nartim occupationes tuse, partimfe- liter® tu® in adventum meum pr®- iris mea non paffe fuerint, ut ratio- bnerunt,) quantum in me esset, amnes adventus mei in Bohemiam Ma- plecterer, quantum vero in Princi- gnificenti® Tu®, exanimi mei sen- pe meo situm, per Legatum ejus tentia recenserem : scripto id rectis- Dominum Doctorem Doldium, qui d. Mdm sime praestitum iri putavi. Duobus Pragse esset, expedirem; vel si adhuc Le ^ potissimum argumentis, Magnificen- prseter opinionem tuam, in dubio fu- £3«. tia Tua in literis ad me in Styriam fpensa sutura esset, uti tum vires m missis, in Bohemiam me vocavit, al- meas explorarem, sumptuum ratio- * u!a Cf tero a contractu nostro, quem Majo nem inirem: & quantisper fine per- ^ mense & antea talem inivimus, ut nicie mea, incertum in eventum, pollicerer, interventu G^PSA- meis impensis, nullo salario, expe- RE^E voluntatis , Magnificentia ctare possim, perpenderem, ubi, si Tu® per biennium adesse, labores- tant® inora?, quaqtas postulat aula que tuos in Astronomia toti Europ® Imperatoria, supra facultates meas jam pridem desideratissimos, quan- essent, negotium ipse pr®sens legi-, tum in me est, maturare & adjuva- time & cum Magnificenti® Tuse, re: altero argumento a prsesenti mea meique pfius excusatione penitus calamitate deducto, dum me jubes desererem.
optima spe ad te proficisci, nec du- Quod ad alterum; etsi_mihi du- bjtare, quin vel commendationibus bium nunquam neque fuit, neque tuis ad MAJESTATEM GiE- est; quin& impense me ames, &
S AREAM, vel propria opera au- optime promotum velis, & hujus rei xilioque meis incommodis sis con- luculentifimas in loco tam splendi- sulturus, adeoque^ viaticum com- do, tanta summi Monarchae gratia, pensaturus. Recte sane de duabus habeas occasiones,si moram ego ferre hisce rebus egisti. Nam mihi cum possem: tamen rationes, quibus pr®- necessitas imponeretur, e Styria mi- sens meum infortunium, ope divina grandi; omnino de utraque hac eo- sublevem,'alia? mihi sunt,partimnegitandum fuit- Etsi enim, quod pri- cessari®, partim (ut sunt res me® te-
r ' CLz nues)

124 '
E P IST O L JE
1 600. nues ) magis utiles. Cum enim jure venerunt literae tuL j quse & mihi Lc 1600; obligatorio tenear, operam meam affinitati, amicisque meis latis effi- priore Magistratu, cui illam excon- caces simt visie, quT me permove- cessu Principis mei Nutricii addixe- rent, ut dimisso in Magnificentia ram, liberatam, eidem Nutricio meo Tuse & Astronomie gratiam, inque renunciare, rectissime sane mihi con- meum ipsius, si Deus ita vellet, ma- suluissem, si recta via Grado ivissem jus incrementum, altero mei juvan- Vrincipes in Wirtembergiam. Certum enim di modo, retento vero alterius ar- fhabeo, qui eo veniunt exiiles, ma- bitrio proWirtembergico Bohemi- JSuJex. xime si alumni fuerunt Principis, iliis cum iter arriperem. Bona vero & uhbus aiu. A de victu statim & de conditioni- uxorem cum privigna visum est in ”? nis I uis bus primo quoque tempore proipi- omnem eventum Lincii relinquere, tonditione ci. Ego vero prater hLC omnia et- ubi essent in itinere verius Wirtem- conveme»' iam a PrLceptoribus meis in Acade- bergiam..
*• miaTubingensi jam pridem eas ha- Mutavi propositum de uxore & beo promissiones, ut merito ex con- privigna (bona enim, sicut dixi, Lin- junctione Principis cum Academia cii reliqui) hoc metu, qui jam in me magna mihi spes nasci debeat. At- exit, ne quis ex nobis segrotaret, reque hsec via esset omnium compen- liquis abdentibus, inter peregrinos, diosissima ad mea mitiganda incom- Itaque Pragam veni magno sumptu.^ moda. Altera est, ut si me cau- Sexaginta expendi in vecturam per- sie forsan alite (qualis est nostra jam sonarum, viginti in viaticum, qua- tractatio) Pragam deducerent, uti draginta amplius in duo vasa, repletum in ea urbe, nempe in conven- ta bonis mobilibus sive luppellectili, tu Legatorum ex plerisque provin- idque tantummodo Lincium usque, ciis, statim mihi prospicerem; primo Taceo quanto jam in sere sim holpi- omnium Legatum Wirtembergi- tismel Restant mihi impense non cum alloquerer, an commode, par- plures, quam quibus ad moramqua- vo sumptu, commendationibus ipsi- tuor hebdomadum, & deinde ad iter us adjutus, in Wirtembergiam ire aliud (breve tamen) indigeo. Intra possim; an concessionem mihi ab has quatuor hebdomadas expectabo illo Principe impetraret, commen- eventum nostri negocii. Atnihilo- dationibus iterum me juvaret, ut pro- minus, dummodo per valetudinem pter redimendum viaticum in pro- liceat, in omnem eventum mihi pinquiorem Academiam, qualis est apud Legatos Principtim de com- Witeberga, Jena, Lipsia &e. pro- moda conditione legitime circum- ^ moverer. Hsec altera via est, No- spiciam; sic tamen, ut si quid interea bilisiime Domine Tycho, siblevan- Magnificentia Tua estecerit, id radis meis miseriis > minus quidem tum, cetera irrita sint. Ubi hoc splendidas conditiones - pollicens, tempus transierit , atque Magnifi- quam ex aula sperantur Imperatoria, centia Tua postulaverit a me, ut di* sed tamen expeditiores, ia prasen- utius maneam, id non aliter mihi tia certiores, & mihi , qui ob inopi- possibile est, nisi aut viaticum mihi a am non sum sustinendis diuturnis Magnificentia Tua pro vectura & Kepkrus moris, acceptiores. Explicavi, quid victu restituatur, ut duo vasa mea ^afraglm ^oque tuo argumentosenriam: huc advehantur, ne quL convasata lenit ad J am quo animo huc venerim, lucque lunt situ pereant, aut Magnificentia Tyebonw. jam commorer, recensebo. Voluis Tuapradem se prüftet pro me apud se me statim atque in exilium ire sum illos, a quibus necessaria mihi ad vi- juilus, Wirtembergiam repetere, jam ctum coemenda siint. Quorum illudi pridem ex literis meis tenes. Super- si prastetur, ad iemestre usque, Deo
vitam

AD JOANNEM KEPLERUM,
125
r^oo. vitam prorogante, cxpectare potero: sin hoc autem; tantisper durare potest mora mea, dum id Magnificentia Tuse & Creditoribus allubescat. Interea Astronomia & labores Magnificentias Tuas, tantas mihi cura erunt, quantam feret valetudo mea. Quinetiamsi negocium ex animi sententia apud CAESAREAM MAJESTATEM conficias, viaticumque, uti spem fecisti, impetres, ab eo summam eam, quae interea mihi a Magnificentia Tua commodata fuerit demptam Magnificentiae Tum restituam. Quin etiam id intra has quatuor septimanas operam dabo, ut aliquis alius mihi id salarium, quod Grascii habui in hoc biennium pendat, pro quo obligatus illi fim, exacto tempore in ejus servitium transire. Habet igitur Magnificentia Tua summam consiliorum meorum : qum ut mihi inopi & deserto & exuli non in pejorem partem interpretetur , obnixe rogo. Vale, d xvii. OBobr. CIO ioc.
Magnificentia & Nobilitatis Tua
Officioßs fimus
M. JOANNES KEPLERUS.
Epistola LXXI.
GEORGIUS LIMNTTJS JOANNI KEPLERO.
1 598- VTUnquam, Vir Clarissime, äve- iN tustissima illa Platonicorum Philosophia adeo fui alienus, ut eam cum minutis nonnullis nostri temporis Philosophis agro & finibus Keipublicas literarias expellendam esse censuerim ; sed majorem sem- per illi inesse sapientiam eamque eruditissimam , majora mysteria, quas ad ipsa naturas penetralia facillime diluentes deducere possent, fi duces & magistri essent in hoc studiorum genere innutriti. Dum vero hoc exoptavi, exoptavi autem fepissi- me, ecce nundinas Francofordenses
nobis transmiserunt Prodromum tu- 1593, um Cofmographicum, librum vetustissima & vera sapientia refertum. fCfpM Gratulatus igitur sum mihi, tale quid i>rodr °- semper ab Artificibus expectanti, gratulatus sum Studiosis, vel maxi-«»** cos, me Astronomie, novam jam ad side-****^ rum cognitionem viam ipsis este pa-^,^ tefactam, gratulatus imo sum toti Reipublice literarie, tandem aliquando vetustissimam philosophandi rationem quasi resulcitatam esse: ut dicam quod res est, coepi mihi optima queque de illa polliceri.
Quis enim illam ab riEgyptiis quasi per manus traditam priscis Philosophis ignorat ? Quod si igitur ^Egy- ptiorum fuit, sane & Patriarcharum, a quibus illos luam accepisse Philosophiam cum Berolo testatur Jose- phus historias Judaice scriptor gravissimus. Si igitur in laude est 'Z'*- *uere legibus tfßatutis Majorum , nec quicquam temere in illis immutare, in laude sane erit etiam primorum parentum & Patriarcharum , gentis, inquam, fanctissime& vetustissime, studia sequi: & si vetustissima que- que ad ulum in vita Ipirituali & civili comparata sunt, & hec etiam comparata sunt, que principem sibi inter illa locum vendicant. Tibi etiam, Vir Clarissime, de optimis conatibus jure gratulamur, & precamur, ut quemadmodum cursum instituisti feliciter, ita felicius in eo pergas, felicissime eundem conficias. Tantum de scripto tuo, cujus quia mihi exemplaria misisti, gratias ago,
&de partu mee Uranie, si non par munus aliquod tamen repromitto.
De Brahe Dano preterea quaeris. Is estTyeho Brahe ex nobilissima Da- Tych» nie familia oriundus, qui, ut ferunt,
Regis beneficio obtinuit infidam celebris Porthmi Danici, Huennam, quam alii Scarlatinam vocant, in qua arcem & Observatorium construxit, Uraniburgum. Dexterrime eum observationes tractasse, id vero artifices uno ore omnes fatentur , maxi- Qj me

1 2 6 E P I S
iyqß. me illi, qui aliquandiu cum eo sunt versati, inter quos amicitia mihi sunt Nkohn} juncti Nicolaus Raimarus Ursus, Rajffus jjithmarfus, & Adrianus Adriani jMlrms JVletius Alcmarianus. In lucem edi- Mttius. ait, quod equidem sciam, Progy- mnasmata Astronomica : Observa-' Tycbpnji tiones stell? prodigiose Anni CIO 10 m tiki ' l x x 11 : Observationes Comet? Anni cio 10 L^XVII cio io lxx.viii; extat etiam Germanicum scriptum de signis futura? mutationis aeris, petitis ab animalibus aliisque rebus inferioris naturas, impressum Urani- burgi, alius autoris nomine, quod tamen Tychonis esse multis mihi persuadeo. Duo posteriora scripta ad meas manus pervenerunt, reliqua <lesidero. Hasc Tibi, Vir Clarissime, tuo nomine id petente optimo juvene Domino Maximiliano N. qui me simul a te humanissime salutavit, volui perscribere, &utex- pectationi tuse satisfaciam & ne qc- ihmiM casionem oblatam negligerem. Nam obserato, cum aliquod Observatorium meis rn m . ^ihi sumptibus comparaverim, ad quod tamen majores ab Illustrissimis nostris Principibus Ducibus Saxonis , expecto, constitui per literas qum Artificibus nonnullis amicitiam contrahere, & de qualibuscunque cogitationibus meis conferre: quorum e numero cum te esse ex Prodromo tuo cognoverim, haud gra- vate ryeas interpellationes feres,cum data occasione d,e studiis communibus interdum aliquid scripsero. Mea qualiacunque officia tibi omni 8c loco &fempore prompta sunt & parata. Vale. Dabantur Jen^xxw. April, cio ioiic.
Inscriptio.
Clarissimo Viro Domino Magistro Joanni K e plero, Wirtember- gico, IHustrium Styriee Provincialium Mathematico pr?stan- tisstmo, amico stio.
T O L M
Epistola EXXII. 1598,
COLMANNUS ZEHENT- MAJERUS
JOANNI KEPLERO.
Rnatissime Keplere, amice clarissime, constitueram antehac te cuna Dominis Ministris in Unga- rk exulantem invisere, sed Generosi mei negotia a proposito hoe me retraxerunt, ut iter neque in Patriam, neque ad vos luseipere potuerim. Propterea literis mihi agendum est : quia coram sermones miscendi coM non datur. Primum autem gaudeo, te ex Ungariafpostliminio quasi Gracium remeasse: quanquam Archiducis etiam sententia relegatis AnhUudt nunquam accensitus fueris. Certe^ 4 "' 4 in uenerolus meus omnium Tgerrime exilium tuum tulit, & propterea cum nuper statrs Capitaneo Grscii loqueretur, tui imprimis fecit mentionem, teque ex Ungaria revocatumi ferio voluit. Cui frater: voluntarie cur exulat ? Neque enim Princeps ullam missionem, licut careris schola moderatoribus, illi decrevit : sed diserte Mathematicum excepit, & ;
propterea liberum licitumque illi est,‘redire, quocunqpe voluerit.
Spero me brevi Grfecium reversurum, ubi de his & aliis plura tecum cpllaturus sum. Jam v;ero nihil aliud abs te contendo, quam ut memor esse velis duorum thematum coeli, qu? secundum artem Genethliacam tractanda jgmdudum, per me tibi Generosus meus tradidit. Quod si jam forsan ad umbilicum deducta sunt , prima quaque occasione per Secretarium Fischerum huc in arcem mitte : sin minus; absque ulteriori mora laborem quasso suscipe. Pro Honorario ipse spondeo. Generosus meus Tibibene cupit, egoque pro oblatis pccasionibus causam tuam urgere, teque cpmmendarenon desino. Hisce vale, & propitio tuo favore, amicitiaque eximia, uti coepisti, me amplecti non desiste. D.
xv.Nov,

AD JOANNEM KEPLERUM. '2?
1 598 - XV. Novemb, ex arce Guttenhag. ci id iic,
Epistola LXXIIL IDEM
JOANNI KEPLERO.
x 598 . n Octi S si me & amicissime Keple- ■U re, literas tuas humanissimas, una cumiudiciis Genethliacis, non ita dudum hic in Guttenhag accepi, & ex iis singularem in me benevolentiam, studium & propensionem multis modis deprehendi. Cum enim vix uno atque altero verbo te salutarim, & justu Generosi mei de Genesibus absolvendis te commonefecerim : tu non solum ad votum celeriter & promptissime omnia effectui dedisti; sed insuper prolixam amici animi significationem edidisti, ex qua liquido patuit, te eximio in me affectu duci, & nullo non genere officiorum, ultro mihi obviam procedere, & ita animatum esse, ut solent ii mutuo sese amore prosequi, quorum pectora virtus &. ingenua familiaritas occupavit, & nexu indissolubili invicem constrinxit. Pro hac ergo egregia benevolentia & navato amicitiae studio, ut ingentes tibi habeo gratias, ita non minus me vicissim ossero, nihilque mihi gratius posthac erit, quam coeptam hanc amicitias telam pertexere, & occasiones mihi dari, illud, quod verbis de benevolis animi sensibus jam promo, aliquando opere & facto expe- Kepiems ditum dare. Quapropter non est, f Ipro7cn. ut tantopere precibus apud me in- foisstywftc s, de causa tua apud Praesidem 'pfdedi. - a ä' en da: feci enim antehac illud ip- miont sedulo, & nunc multo magis Prodromi, amicitis jure, quo tibi firmiter ob- •strictus sum, in id incumbam, ut voti compos fieri & Prassidis interventu, compensationem pro liberalibus tuis laboribus, & dedicatione a Proceribus consequi possis. Locutus sum hactenus a traditione tuarum litera- rum aliquoties meo Generoso, tuique mentionem feci (dico absque ?59B adulatione & blanditiis) valde honorificam, a quo optatum femper tuli responsum, quo tui in futuris Comitiis se memorem fore, satis certo promisit, jussitque, ut opportuno tempore, cum nempe de scholasticis negotiis instituetur tractatio, tuam causam sibi in memoriam revocem, quod quidem minime intermissurus sum, modo tempus Comitiorum advenerit. Sane non sunt de nihilo obstacula illa^ qua? causa? tuse obsutura suspicaris: tam calamitosus enim &dolendus status patris,multis retro seculis non fuit, quam qui nunc est, ut hinc vel maxime occasiones captent proceres, ejusmodi petitiones denegare & corrogandis magis quam erogandis liberaliter pecuniis, animum intendere; verum,si probe in negotio tuo excutiantur circumflantis,non facile poterit mala h^c publici status temperies laudabilibus tuis conatibus detrimentum afferre, & o- mnem compensationem honestorum & liberalium laborum elidere. Quod enim tu ipMathematica scientia molitus es hactenus, non cujusvis est, ejus disciplinae gnari aut vulgariter docti: sed maxime praestat opus tu- ^ um, & excellit adeo, ut multi mirentur eruditionem tantam & acumen ingenii posse cadere in hominem ejus aetatis, cujus tu nunc es, Atque utinam Procerum aliqui esi fent, qui id expenderent,nec rudes adeo & ab artium liberalium cultoribus, ut & a cognitione ipsa honestarum disciplmarum, animo eflent alieni: tunc enim nullum mihi foret dubium, quin jamdudum munus aliquod industriae tuL conveniens, con-* fequutus fuisses. Sed quia in erasis versantur rerum omnium ignorantia, & a grandi barbarie occupata sunt illorum judicia: propterea literas oderunt, & neminem minus curant, quam homines doctos & disciplinarum liberalium scientia celebres. Utut tamen fit, & quanquam
pessum

EPISTOLA
iH-yg, pessum jam eant omnia, dabitur nihilominus opera, a quibusdam cordatioribus, ut tui habeatur ratio, & docti tui labores meritum inveniant praemium. Qua quidem in re, quantum opella mea te juvare potero, non committam, ut ullum negli- Genrsis gatur tempus vel commoditas. Ge- Kepiert neses tuas summopere commendat au Antau Generosus, & aliquoties affirmavit, te rem acu tetigisse, in illis judiciis , quL Nobilibus in Austria conscripta sunt: jussit tibi significari, ut dilationem remunerationis patienter ferre velis, usque dum ille Gracium regressus fuerit, quod sta- tim a Calendis Januariis effectui dabitur, tum enim honorifice tibi satisfiet, & ulterius tecum agetur, de nonnullis aliis ejus generis laboribus, quos omnes eo usque dissert. Alterius judicii causa, quod Nobilibus Carniolanis confecisti, scripsi GuraUus ad Guraldum, Provincialium Carnisc provMu-z Secretis, ut prima quaque occasi- l nukse. oneperliteras mihi referat, ad quem irem, spectent illx Geneses, &fi resciverit, ulterius instet de honorario, mi- hique transmittat, ne laborem & operam frustra impenderis. Expe*- cto quotidie responsum; quod Evenerit, Grxcii tibi singula aperiam: eo enim haec & alia tecum communicanda rejicio : Tu interea cum Kepiem tuis vale, & sicut Deus non ita du- ab txiiio dum ab exilio & miseria te revoca- revocatur . tum ^ p r ;qi na2 dignitati & saluti restituit : ita imposterum etiam benigne tibi adsit, & diu in patri# no- str# afflicta commodum & honorem, salvum & incolumem fervet ! Data? ex Guttenhag , xxiv Decembr. qui processit feriam Nativitatis Servatoris nostri, cio io iic.
Inscriptio.
Clarissimo & doctissimo Viro, Domino JoAnni Keplero, Artium liberalium, imprimis vero Mathematicas scientiae, Magistro peritiffimo, Amico suo plu- . rimum colendo, Gr^cium.
Epistola LXXlV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Octiffime & amicissime Keplere, 1 599' quod nupera schedula promissum feceram de dandis prima quaque occasione ad Te literis: illud ipsum hac vice impletum reddere constitui; sed antevertit hoc propositum meum tua humanitas, & insignis benevolentia,ut non provocatorias , sed refponsorias cogar exarare literas. Heri enim a cursore nostro tu# mihi sunt tradit#, & avide perlect#, propter argumenti varietatem & jucunditatem: misces enim utile dulci, & non scribis tantum secundum epistolarem modum vulgatum; sed proponis, erudis, disse- ris de his, qu# artis Geographie# studiosum solide informant, & rei erH ttS ' nauricL magnam lucem asserunt; ac si tam mihi esset eruditionis in hoc studiorum genere ( quod pro vera & genuina philosophia vere docti reputant) facultas, quam cognoscendi aviditas: non tantum non pigeret; sed summe mihi futurum esset volu- • pe, ad longum tecum conferre, & secundum artis theoremata animi sensa promere. Sed quia imperitus Omnino & a solida scientia inermis fum, pntstat silere, quam ruditatem prodere, & tibi doctissimo artifici infulse obstrepere. Delector sane mirifice harum rerum scientia, & magnifacio cultores, quamvis solidum gustum nunquam perceperim, fundamentis quippe destitutus, superficiem tantum libo, ad ipsa adyta nunquam venio. Tibi si siepius adeste, & coram uti liceret, sperarem adhuc aliquem profectum: sed hac
ratione, hoc loco, & hoc vit# genere nihil ago , & omnem eruditionis spem abjicio. Vivo enim hic ruri inter agricolas, quo omnis liberalis conversationis mihi refecta est ansa : schedulas nonnunquam tracto forenses, quibus ipsis non tantum
nihil
\

AD JOANNEM KEPLERUM.
129
l S99' nihil eruditionis acquiritur, sed & quod olim liberalis disciplina: haustum fuit, oblivioni traditur. Verum quia non aliter nunc sors fert, & ego fero, nec culpo, quod mutari Huifii ob - non potest. Locos quos notari pe- firvationes ^ de declinatione magnetis, ex iti- Tatimcm uetatio Latavorurn in Zemblamfli- Magnctis. benter tibi mitterem, fi modo liber mihi esset ad manus, sed commodato hunc a me avocavit quidam amicorum in patria Radkersburg, , is si remiserit, locos sedulo descriptos tibi prima quaque occasione mittam, quanquam tu adeo, docte & solide rem demonstraveris, ut nihil quic- quam dubii etiam non visa illa declinatione in Latino exemplari, remanere debeat. Quantum ego haede, controversia intelligo , existimo, Hulsium maxime respicere ad distantiam magnetis & Poli, & quia hoc exemplo docet de Noriberga, ibi nempe per 10 gradus & 15 scrupula declinare magnetem, non puto ipsum hoc de aliis etiam locis negare, st calculus rite instituatur. Hoc enim si faceret, sibi ipsi contradiceret: quia enim illud ipsum exemplum, quod posuit de Noriberga, ex arte & doctrina triangulorum eduxit; quid caute estet, cur in aliis negaret. Hoc enim fecum fert ratio, ut pro diversitate locorum diversimode etiam inclinet lingula magnetica, alibi nimirum plus, alibi minus. Sic in Ormo Infula Sinus Persici, maximam oportet fieri declinationem, a linea medte noctis: quia locus magneti- cus nimium deflectit ad dextram, & facile estet secundum triangulorum doctrinam hanc declinationem com- putare, quemadmodum in exemplo moZT ? e Noriberga computata est. Nul- insuiasi- ' um en ^ m dubium, declinationem in
Persi. Ormo multis gradibus plus constare. Sic enim ego mente concipio. Hic certe non tantopere deflectit lingula in Noriberga quam in Ormo: quapropter paucioribus etiam distantia constat gradibus. Sic in
nus
ci.
exemplo nova: Zembte rationabile 1599 * est, magnum fuisse angulum declinationis , propter vicinitatem loci magnetici, & haud dubie ultra 60 gradus a Polo deflexisse, fecundum computationem rite factam, & si, ut scribis, per mare, quod interjacet polum & magnetem, navigassem Batavi, utique lingulam directe Septentrioni habuissent oppositam. Idem judicium esto de exemplis aliis. Non ergo puto tam absurdum fuisse Hulsium, ut statueret ultra 17 gradus nullam fieri declinationem: huic enim assertioni reclamat experientia & calculus; sed potius statuendum, ut tu dextre hsec explicas, aliud este loqui denuda distantia poli, & magnetis, aliud de lingula, magnetica pro diversitate locorum declinante a linea medte noctis. £t hanc genuinam puto sententiam : notabo tamen certitudinis caute locos ex exemplari Latino & proxima occasione, ut dixi, tibi mittam. Forstman- num nostrum adhuc esse superstitem,
& pristinam recuperare valetudinem, sane tecum tetor ex animo, & ejus rei ante octiduum adhuc certum & infallibile accepi argumentum, li- teras scilicet 2. Martii ab illo ipso redivivo exaratas, quibus etiam hac vice respondi, & pecuniam misi, quam Radkerspurgenses pro dedicatione scripti cujusdam illi dono offerunt.
Non est autem, ut mihi irascaris, & salte hujus fama: authorem constituas : quicquid tristissimi hujus nun- cii tibi communicavi, id omne a Generoso meo accepi, qui rem a Secretario Fischero in senatu Ordinariorum relatam asseveravit, & in vulgus rumorem hunc disseminavit. Libenter tene cum fama, qua: raro veri, ficti vero pravique fere semper tenax est, mendacii me coargui patior, & dedecus illud feram, modo ille vivat. T antum etiam abest, ut tu propter scriptum mendacium in levitatis suspicionem venire debeas, ut hinc vel maxime verum nec fucatum R amici-

E P I s T o L m
i-3°
599»amicitiae--"affectum' cuivis deprehendere liceat, qui mortuum non minus ac vivum colere & ornare voluisti Facilitas credendi in errorem hunc nos duxit, posthac erimus cautiores. Redivivus ille facile utrumque nostrum excusatum habebit. Judicia genethliaca 1 , vellem ut prima quaque occasione componeres, & per Secretarium Gabel- hofaut Fischerum mihi huc mitteres : labor liberaliter tibi compensa- hitur. Ille, qui meo interventu Na- tivitates illas astrologice tractandas tibi tradidit, diserte inhibuit, ne nomen ejus palam facerem: sed quia tu beneficio artis ex tractatione nativitatis nupera magnam cum his congruentiam .deprehendisti,- etiam, me tacente, ille tibi innotuit. Scribe vero, qux ars & sidera tibi suggerunt, sine affectu & praejudicio, ac si intra tridui spatium absolvere u- trasque potes, per hunc Mercurium, Generosi mei famulum mitte: pro honorario honosto ego spondeo. De Damiano, quem commendasti, nullam possum spem certam facere: quia a vero hominum consortio remotus sum, nec quisquam operam meam eo in negotio a me nunc flagitat. Si tamen quid rescivero, non intermittam te certiorem facere. Jam Vale & amicum tuum in me affectum studiose serva, fove, adauge. Ex Guttenhag xxm Martii cio id ic.
Epistola LXXV. IDEM
JOANNI KEPLERO.
). jrvOctissistie & Amicissime Keple- uL/ re. Quin proximas meas lite- ras a cursore acceperis, nullus dubito : nunc quia idem a Generoso ad vos ablegatur, non possum non te hac scheda compellare , ut si forte interea temporis ad umbilicum perduxeris Geneses, per illum tibi commode conscripta huc mittendi darentur occasio. Pro honorario, ut ante, ita & nunc spondeo. Ceterum 1599. mitto una annotata loca ex Itinerario Batavorum in Zemblam, de va- variatio riatione acus pixidula: nautica:, quL, dedinam- uti vides, tuT sententiae nonrelpon- mAgHttiSm dent, nisi statuatur, a typographis esse commistum <r(pdAfta , & meta- thesin factam elementorum, ut pro 2 6 legendum sit 62. Ejus vero rei facilis est indagatio, & tolli 'potest hoc dubium per principia artis Geographica, & doctrinam triangulorum, lic ut computatio distantiarum fiat Poli, Magnetis , & Crucis insulas sub 7 6. grad. sita:: quemadmodum non dubito, quin tu jam ante hujus rei periculum feceris. Alias existimo, si statuatur deflexionem 62 graduum este factam : gradibus illis non tantam assignandam este longitudinem, quanta alias fit in Zonis, quie proxima: sunt Equatori, ubi unus gradus continet 15 milliaria germa- nica. Quo magis vero climata deflectunt ad polos, eo minores fiunt gradus longitudinis, ut probe hasc omnia tibi nota sunt. Hinc ergo, quia Crucis insula & magnetis lapis Polo admodum vicina sunt: computatio haud dubie juxta minores gradus facienda; & si statuatur variatio 61 gradibus, unus gradus ultra 3 milliaria germanica vix continebit. H xc de captu meo volui tibi significare: si probe sentio, me ob- firma, sin pecco, objurga. Cuncta vero boni consule. Vale & me amare perge. Ex Guttenhag li. April. Anno
CIO id ic.
Epistola LXXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
A Micistime Keplere, quod hodie 1599. ■CX ad ccenam & colloquium abs T e invitatus, juxta promistiim non comparuerim: id certe contra votum & propositum meum factum est;
Nam constitui ante omnes alios te invisere, sed ecce quid mihi uso vellerit:

AD JOANNEM
i 599 - nerit; Cum hora tertia Melchiorem Krugium adirem, ille e vestigio sedes occludit, pallio & gladio me exarmat , nec prius, nisi ingruente jam Grepufculo, dimisit. Atque hae ratione a tua & aliorum conversatione exclusus sum. Da quasso veniam, & in eum, qui vim hanc intulit, culpam transfer. Spero me brevi huc [reversurum cum Generoso, ubi certum diem dicabo nostris colloquiis. Delector enim mirifice tua
& amicitia & doctrina eximia, quam literis aliquot hactenus multis modis testatum fecisti. De nativitate illa altera , fac ut interea,quid compo- nas. Cantionem tuam tibi renfitto;
° eu ' quia aliqua desunt: mallem ut cuncta essent integra; curarem enim describenda ; multa sunt in ea notatu digna. Vale xx. April. A. cid idic.
Epistola LXXVII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
i599. A Micissime Keplere, nuper Grass*- cio discedens, tibi per literas valedixi; eo quod coram tibi ulterius loquendi, omnis mihi resecta fu-^ it ansa. Minus autem segre te laturum hanc festinationem meam existimo : quod certam spem alam, me brevi cum Generoso ad conventum indictum Graicium regressurum. Dubius ille quidem est & anceps de hoc itinere, sed existimo, si per literas resciverit, quid praterita septimana utrinque actum fuerit, profectionem ulterius non disseret. Vellem autem & Generosi mei nomine te rogarem; ut nativitatem illam alteram hac occasione mihi certo mitteres: tenetur enim parens desiderio legem di & cognoscendi fortunam filii, nu- perque cum rediissem statim quaesivit ; num mecum illam afferrem. Da ergo operam, u t compositam jam mittas. Vale & tui amantem redama. Ex Guttenhag xxvi. April. cioioic.
EEPLERUM. 13?
Epistola LXXIIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
D Octissime & amicissime Keplere, 1 59 ^- non puto te ex diuturno meo silentio, sinistram aliquam suspicionem de amicitia nostra concepisse.
Quid enim a scribendi officio, & solitis nostris colloquiis, me hactenus retraxerit: illud optime constare tibi arbitror. Primum est lpes mei ad vos reditus, qua ductus ego, de die in diem responsum distuli, & coram tecum sermones miscendi mihi occasionem minime desilturam existimavi : ac si voluntas & propositum hoc Gracium remeandi, non tam in alieno quam in meo positum fuisiet arbitrio; eventus certe minime fefellislet. Sed quia minus libera voluntas mea, & ab alterius nutu pendere cogitur: quod fecum volvit, non semper effectui tradit. Certe Generosus meus aliquoties in animo habuit, citationi ad comitia, tam a Principe quam a proceribus aliquoties factae, parere, & Gracium proficisci: sed praepeditus curis domesticis , & causis aliis; maluit domi delitescere, quam in seriis religionis deliberationibus, quae periculo vix carent, caeteris etiam calculum addere. Deinde praepeditus sum superioribus diebus variis occupationibus , ut literis tuis pro merito relpondere, & animi mei simplicis sensa ad doctissimam tuam dissertatio- Kepim nem de Magnete, & alteram de Sapi-
meditata de Magne-
entia divina in creatione mundi, & & de
causis obliquitatis in Zodiaco, referi- bere non potuerim: uti etiam nunc propter occupationes non possum, mmdi-, a* Quapropter veniam dabis & moram causu obu- hanc boni consules. Hac septimana adhuc, quamprimum mole negotiorum & scriptionis, qua jam premor, liberatus fuero, tibi prolixe ad singula respondebo, interim mitto librum de Diario Nautico, quem po- D iartum itulalti. V ale, & me amare non de-
R 2 sine

1599 - ime. Raptim ex Guttenbag. xxiv.
M#ji Anno cid id ic .
Epistola EXXIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO;
1 599 * T\Octissime Keplere,'quod jamali- yJ quoties tibi promisi, me nacto otio ■& occasione commoda, superioribus tuis literis, in quibus erudite admodum, de Magnetis Polo, & sapienti conditu universi orbis disseruisti, responsiirum: illud ipsum hac vice expeditum dare constitui. Ac si ea mihi, que tibi, esset ingenii promtitudo, & tam instructa eruditionis suppellex: sane eadem orationis ubertate & argumentorum pondere tecum colloquerer, & mysterii hujus naturalis eruendi studio, in disterendo nihil intentatum relinquerem. Sed quia me a solida eruditione, imprimis autem fundamentali Matheseos scientia destitutum,ti- bique multis modis imparem sentio : malo a pahestra disputandi abstinere , & de proposita questione intellectum meum vel animi conceptus potius promere, quam Anta- gonistai partes mihi sumere. Meo enim me modulo ac pede metiens, illud haud obscure deprehendo, me ratiocinandi & disputandi viribus tibi longe este inferiorem & vix o-xtar ypaQtctv Philosophie naturalis mente conceptam habere: cuminterim tu persectus sis artifex & integri systematis Physici absolutam notitiam jam dudum adeptus sis. Quapropter discere prius quam disserere malo; ne, si forte disputationis campum ingressus suero, in medio cursu ab ignorantia principiorum retrahar, & cum dedecore subsistere cogar. Ordior autem ab illa sententia, quam ex (rvtfjhjrsi de Polis mundi & Magnetis, deque obliquitate Zodiaci eduxisti,& colophonis loco tan- quam locum aliquem communem adjecisti: Deum nimirum, in con-
T O L M
ditu mundi, fecundum captum no- 1599; strum agitasse consilia, & eum modum creationis inivisse, qui rationi humane omnino conveniat. Dum enim priores tres modos, quos ordine recenses, propter varia incommoda, ut sunt nimii estus & frigora, perpetua item squalitas dierum & noctium, Sol dimidius apparens circa polos, Deus repudiavit: quartum rationi & univerfe Natura conveni- entissimum amplexus est, quo Sol non per totum, vel dimidium quadrantem, aut immobilis omnino nihil ab equatore deflectit, quorum unum secundum tres priores oportebat fieri : sed ad quartam quadrantis partem 22 0 .30' inclinat. Hic etenim modus perquam commodus; dum inducit trigam excessus medii & defectus, & constituit inter torridum & frigidum extrema, medium nempe temperatum; perbelle convenit cum polis Mundi & Magnetis, qui invicem 23 0 , '28' distant; ita quidem ut punctum illud Terne, a quo initium lumserint reliqua, & in quo linearum omnium concursus fit, pracise respiciar Zodiaci polum, & declinationem Solis in quadrante; ut quemadmodum hic ultra 22 0 ,30' ab equatore nunquam deflectat, & tropicorum limites egrediatur , sic magnetis locus, utpote pars Terras persecta & principium globi, ab axe seu polo motus quotidiani, eandem distantiam obtineat. Et ut hec (generaliter ita de universa machina judicando ) conditricis sapientias vestigia humano captui valde sunt accommoda: Sic, si speciatim de Naturae aliqua parte suscipitur disquisitio, rationis beneficio verum facile erui & judicium minus fallax fumi posse. Cujus rei, cum infinita sint exempla, tum prefens de magnete abs te propositum hoc etiam convincit; de cujus materia, vi & situ, cum omnes Philosophorum libri hactenus tacuerint, & nemo unquam mysterium hoc ad Physicorum principio-

AD JOANNEM KEPLERUM. m
I 599- cipiorum trutinam appendere sitaur sus; tamen eo pertigit tandem humante mentis acies, & diligenti habita inquisitione discussa est omnis obscuritas. Ex his ergo & aliis fatis firmiter argui, divina; rationis rivulos in nobis a fonte ipso minime dissidere, & hominem eadem non- nunquam cogitare posse, quL Deus cogitat: nec enim aliter cum illo comparatum, quam recta ratio nobis dictat; uti prolixe in literis, occasione mota; quaestionis de magnete demonstrasti. Hanc autem sententiam tuam, primo cum ad animum revocarem: fateor me non leviter esse affectum, & summopere felicitatem ingenii tui miratus sum, in eruendo tam abstruso naturse mysterio; & quia adducta; rationes probabilitatis speciem magnam habebant, maxima etiam ex parte assensi , & id quod ex doctrinL Physica; fontibus tam luculenter deduxisti, pro vero etiam primo intuitu habere coepi. Sed dum successu aliquo temporis accuratius singula perpenderem, & quantum ingenii mei admittebat tenuitas , in contemplatione operum divinorum, & conditu pulcherrimi hujus theatri, intentus essem: oboriri mihi coeperunt de sententia tua aliquot obscuritates & dubia ; quibus cum responsis solidis satisfacere & ex tricis usquequaque me expedire non possem, constitui per lite- ras ea de re tecum colloqui, nihil dubitans, te scrupulos illos omnes, magis ex ignorantia artis Mathematice, quam urgenti aliqua ratione profectos, mihi exemturum. Ac primo quidem decisioni questionis de Magnete facile assensum prebui, uodnimirum locus ille a Polo mun- i distet 23°. eadem intercapedine, qua Poli Zodiaci ab iEquatore distant: hanc enim sententiam rebitatis aliorum Geographorum opinionibus, qui brevius spacium constituunt; ex primevo situ terre, ubi magnes tanquam principium & massa terre perfecte obversis ad Polos 1599 * Zodiaci steterit partibus, non levibus rationum momentis mihi visus es approbare. Quanquam postea ex posterioribus literis intellexi, te hanc sententiam mutalso ; eo quod Ke P leri . facto periculo, in magnete aque in- natante vix 7 graduum declinatio-^, nem observaveris. Sed quia nullam adhuc dedisti hujus distantis causam : inde suspicor , te novam hanc opinionem nondum omnino amplecti. Porro A alterum de vi tractoria mihi persuaderi passus sum: quia nempe quslibet pars terra; perfecta; repetat principium & situm totius terra;; haud secus ut gravia ad centrum feruntur. Et verisimilior mihi hsc ratio inde fiebat; quod videlicet Philosophi idem in aliis terra; perfects partibus, ut in Adamante, obscrvarint. Cum autem Magnes principium masse terrena; constituatur , & elaborats terra vim obtineat: hinc fieri, ut cognata; partes propter sympathiam principium suum, & originem repetant.
Qua; ratio, quia physice probabilis est, facile etiam in ea acquievi. Sed hoc non fatis clare explanare mihi visos es, quando mirabilis & artificioso structura molis terrens meministi, & contra aliorum Philoso- horum sententiam a bruta & fria- ili materia assertam, animam eidem vegetantem indidisti, qus opera- Ktpieri *- tiones soas per filamenta & venas nimaterr * exerat, & commode admodum po - vc&etaHS ’ mo comparari possit, cujus petiolus est in magnetis loco A. altera vero,
& e diametro huic opposita pars in B, quL per venas se mutuo contingant. Ex quo id sequi videtur, quod in conditu orbis terreni, duobus in locis terra persecta ex magnetis materia constituta sit ; una in septentrione, altera in meridie, quL per venas & meatus se mutuo excipit ; quemadmodum in pomo fit.
Et hLC.tua sententia, ex eo etiam deducitur, quod eandem statueris R 3 distan-

1 599 * distantiam Polorum Zodiaci & loci magnetici a Polo mundi. Cum enim Sol non minus ad Austrum, quam ad Septentrionem 23° 28' ab Aquatore ad tropicum Capricorni deflectat: ex hac tua Hypothest & ibi constituendus erit locus Magneticus, tanto intervallo a Polo Antarctico distans. Sed quia redamat experientia, nec unquam compertum, lingulam magneticam, si quis vel circa promontorium Bonas lpei navigaret, vel ipsius TerraMagella- nicae littora legeret, eo inclinare; fest potius septentriones semper Ipecta- re: hinc ergo/equitur, nullum omnino circum Polum Antarcticum esse magnetem. Casterum ut ad commoditatem structuras universi, imprimis vero obliquitatem Zodiaci, quas quarta quadrantis parte undique definita est, & rationi nostrae convenit, tandem deveniam: certe hic habeo plurima, quae minus captui meo sunt obvia, & mallem te- cum oretenus loqui, nec enim possum omnia literis comprehendere. Considero autem primum immensam Dei sapientiam, qua pulcherrimum hoc & vastissimum mundi theatrum ex nihilo plane construxit, & omnia tam eleganti & miro ordine disposuit, ut ostenderet, quam esset servans methodi & confusionem odisset: hinc summa ab infimis, simplicia a compositis, perpetuo & constanter duratura 'a corruptibilibus A mutationi obnoxiis, tam longo intervallo disjunxit, & singulis vitam propriam & motum indidit, quo tan- - quam in amplissimo stadio ad nutum ipsius certa lege & orbita singula decurrant. Quis non, ut reliqua omnia taceam, ad stuporem usque miretur, in tam mobili ac ver- latili natura, motus constantiam, quo tam rapidissimo cursii continue hic orbis circumagitur ? Certe qui obiter saltem, & £v TragoS'co oculorum sensu theatrum hoc introspicit. Ut ego & mei similes, ab arte destituti
" O L M
facimus, & ad veram & exquisitam 1599, contemplationem nunquam pervenimus : is tamen non potest non summam Dei Majestatem, potentiam, bonitatem, sapientiam admirari & religiose venerari. Et quanquam tu existimes, autorem illum & opificem in primo conditu eadem, quas nos jam decursu Solis & commoditate orbis conditi cogitamus, agitas se consilia, nosque rationalis animas beneficio multa divinas menti conformia, arguere posse; cum eundem in modum ratiocinetur & affectus sit, ut nos fumus: tamen in eo non facile tibi aflentior. Etsi enim in universum non negem* hominem in aliquibus rectae rationis dictamen secutum, eadem cogitare posse, quas Deus cogitat; cum naturalis lex a Dei mente promanans scripta sit in cordibus nostris , Rom. I. divinasque in nobis auras particulam, ab origine sua non omnino dissidere ; tamen ad hoc non possum adduci, ut credam, humans mentis aciem cre - An creati - ationis opus exacte rimari posse. Ex- ^ u ™ tj9 cedit enim omnem intelligentias ramm m - mpduna. Quod jam homo, post- da g dri quam condita est rerum natura, singula luo, ordine digesta, beneficio sensuum & animas rationalis, causas secundas & dependentiam rerum creatarum, verisimiliter colligere A de commoditate & aptitudine hujus vel illius operis rationes reddere novit: id non est adeo mirum, Quanquam in hac etiam lpeculati- one & collectione causarum natura- sium saspissime labuntur, doctissimi natura interpretes, falsissimas opiniones pro veris arripientes, unde etiam tanta incertitudo artis Physicas. Yerum quod ab initio creationis aut paulo post, cum chaos adhuc consulum eilet, homo eadem mente volvere potuisset, quas Deus cogitavit: id sane haud videtur admittendum. Quis enim, si ingenii acumine Chrysippum vel doctilsimum quemque Philosophorum vinceret,
potuis

AD JOANNEM KEPLERU M. iZ5
1599. potuisset:tune Deo consilium dare? aut modum aliquem proscribere, quomodo singula in ordinem digerenda? aut si S 0! vel Terra hoc vel illo loco poneretur; quid commodi aut incommodi inde secutum sit?Disseris tu ex ratione & erudite quidem; cur Deus ultra quadrantis quartam partem Solem evagari non passus fit, nec tamen in ^Equatoris circulo immobilem stare voluerit; & recenses, ii horum quid contigisset, varia incommoda, quo pro diversitate locorum, terrarum incolas afflixissent, & habitationi inidoneam terram reddidissent: hanc autem esse omnium optimam & commodissimam, cum ejusmodi soli limites sint positi, ut inter duo extrema, frigus scilicet & ostum, in multis terra; partibus fervetur medium videlicet temperatum , & quod aqualis & commoda facta iit lucis & tenebrarum divisio. Quo omnia sane non nego, & optimam esse hanc mundi formam libenter largior: sed interim &hoc dico; Deum pro infinita sua sapientia, aliam & quidem oque perfectam potuisse mundo indere formam, ac facili negotio omnia illa, quo tu metuis incommoda, avertere; imo non posset tantum illos tres modos rejectos, in illa incommoda forma perfectos & vito hominum degendo ubique locorum utiles reddere; verum adhuc mille modos invenire, qui nulla omnino imperfectione laborarent. Et sane, ii quis formam & conditum hujus mundi, uti nunc est, ad rationis libram ap- endit, & secundum cursum Solis, ujus vel illius regionis commoditatem metiri vult, ita ut sub Zonis temperatis habitantes, minus frigore vel ostu infestentur, quam qui sub frigidis aut torrida oquatoris: is certe nec hoc modo omnia incommoda decimabit , aut secundum Solis cursum, de frigore vel calore judicium certum sumere poterit. Nec enim, P ro P e > vel procul ab aquatore distant terra , propterea 1599* vel frigidiores vel calidiores semper sunt: siquidem experientia compertum est, etiam in iis regionibus, quibus Sol pro diversitate temporis verticalis fit, intensum esse frigus, & montes nonnullos, perpetuis nivi- bus & glacie rigere; contra regiones sub temperatis zonis, septentrionem spectantes, esse calidiores multo sob aquatore sitis. Imprimis autem anomalia hujus nomine celebres sunt terra;, sub tropicis 23 0 ab aquatore, ut Lybia, Arabia, India orientalis, Peruvia, America;, & citra promontorium Bonae Ipei, Mo- nometapa regio, in quibus omnium vehementissimi sunt ardores, astum regionum praecise sub aquatore sitis, longe superantes: item in maribus Eoi, dei Zur, & dei Nort, siib tropicis navigantibus , majora a malacia & ardoribus quam ab impe- tuosis ventis & tempestatibus pericula immineant. Nec satisfacit mihi vulgata ratio, quam Bodinus & alii hujus rei reddunt; quod videlicet Tropici circuli minores sint ^Equatore, & quod Sol, quando ad tropicorum aliquem devenit, vicinior terra facta, vehementius etiam urere possit. Nam si terne & aqua globus exacte rotundus est, uti est; & aequator in summo vertice per medium ab ortu in occasum transiens, hunc in duas aequales partes secat: necesse est, ut superficies rotunda terne, secundum proportionem exacte respondeat concavo coeli ; sic ut simul ac Sol ab ./Equatore ad aliquem tropicorum descendit, etiam terra partes in globo rotundo deprimantur & humiliores fiant ;vi- cissun, quando a Tropicis ad ^Equatorem assurgit, terra superficies al- tior redditur, nec Sol in obliquo cursu Zodiaci, terris präcise sub eodem sitis,ratione verticis vicinior, vel remotior, altior vel depressior sit; sed manet eadem ubique distantia Solis & Terra, tam sub Tropicis

, E P I S
1599. cis quam sub ./Equatore-, ac propter ea secundum rationem nostram, idem nec vehementidr deberet este aestus Solis verticalis sub Tropicis, quam sub ^Equatore. Hoc vcro.quia non stt, sed experientia teste longe majores sunt ardores in terris Tropicis, quam ^Equatori subiectis: firmiter hinc concluditur , calorem non Calor k semper in Sole, sed a regionum qua- -quahtate stxgxe,quam Deus perculiari modo in prima creatione indidit, dependere. ' Et hoc perbelle etiam tua? lententia? convenit, qua terrae, contra aliorum philosophorum opinionem , tribuis vegetandi animam , quL naturales suas actiones ciet, fine adminiculo Solis. Quia enim ejusmodi calor a Sole non causatur ; sed peculiari modo ex terrae corpore exhalat : firmissimum inde argumentum petitur, animalem ineste vim ; quae per organa naturales actiones perficit, ut alia animata corpora. Idem etiam evenit in regionibus versus Polos, ubi non semper Terrae, procul a sole remotae & propiores polis , majori frigori obnoxiae sunt. Nam experientia constat, cujus etiam testes fiant Batavi inZembla hybernantes : regiones sub 76% jf, 74 0 , & infra sitas longe este frigidiores illis, qui elevationem habent 80 grad : utGrön- landia, quae ab amcenitate nomen tulit, & non tantum in maritimis, sed etiam mediterraneis locis habitabilis est, producens arbores & gramina], animalia etiam gramini vora alens. Contra Zembla Soli aliquot gradibus vicinior , adeo sterilis est, & gelu rigens, ut nec hominum nec ' pecorum sustentationi usui este queat. Vides ergo calorem vel frigus, & porro ab his provenientem regionum fertilitatem & habitandi commoditatem non semper apropinqui- tate Solis vel temperatis Zonis causari: sed peculiares moli terrena: insitas esse qualitates, quibus terra non minus ac calore Solis frugifera,ac habitationi commoda redditur. Et
T O L JE
propterea existimo, etiamsi Deus ad 1599. aliquem abs te reprobatorum modorum, mundum condidisset : facile tamen in generatione peculiarium qualitatum omnes caloris vel frigoris molestias, omnia item perpetuarum tenebrarum & hyemis incommoda pro lapientia sua amoliri potuisset;
& hac in re nimis angustam esse ingenii nostri capacitatem, nec ad rationis peccato corrupta: amussim exigi ejus consilia poste. Quod tamen non eo dictum velim , quali omnis omnino naturalium rerum scientia nos lateat, & quod dictamine rationis nullam ä rebus creatis de Dei mente decerpere possimus notitiam : supersunt enim adhuc in natura corrupta aliqua? vires, quarum adminiculo ordo & causa? rerum creatarum cognosci , imo abstrula etiam natura mysteria perquiri possunt ; sed his ipsis Deo omnipotenti & sapientissimo metas ponere, aur modum prascribere non licet, ut, fi hoc vel illud aliter atque aliter ordi- nalset, incommoditatis aut incogitantia? nota illi subeunda foret. Est enim ineffabilis profunditas divitiarum, lapientis & cognitionis Dei,
& nemo mortalium cognovit mentem Domini, aut a consiliis illi unquam fuit, RomJII. Quod non tantum de reprobatione infidelium Ju- dsorum, & misericordi vocatione gentium, quam eo loci tractat Apostolus, intelligendum est; sed de cunctis operibus Dei, & creatione rer rum prima, cui innumera sapientis fria? vestigia impressit; ut in liquidam puramque ejus cognitionem nu- mana? mentis acies nunquam penetrare possit, sed tanquam in speculo eminus intueri & adorare eam neces sum habeat. Hsc occasione mora disquifitionisdeObliquitateZodiaci ad 23 0 . 28', pro ingenii tenuitate rescribere volui, & spero, te singula candide interpretaturum, & jejunam hanc antilogiam minime exarte, sed ex incerta & vaga notitia profectam,
bene-

AD JOANNEM KE PL ERUM. 137
r 599- benevole pro solita humanitate suscepturum. Cxterum de Magnetis situ & mira operatione adhuc hx- reo. Etsi enim tuis rationibus persuasus distantiam a polo mundi ad 23 0 ,23' ad tempus credidi : tamen quia in posterioribus literis sententiam aliam surrogasti, qua prior experimento naturali refutata est, id- eoque subsisto, & certum ac definitum judicium abs te expecto. Ultimis in literis postulasti, ut ad certiorem descriptionem characteris mei, quam sub manibus habes, gravia aliquot avfiiflcofjutTct consignarem, ex quibus incertum nativitatis tempus corrigere, & judicium minus fallax conscribere posses. Quan- quam autem cum fortuna mea vix dignus sim ; ut tempus & labor aliquis insumatur: tamen, quia ita te ultro offers, & me quoque communi hominum vitio, quo novitates appetunt, & futurarum rerum desiderio laborant, affectum esse sentiam; age, consignabo nonnulla, ex quibus certius forsan de tempore judicium sumere poteris. Horam nativitatis, ut antea indicavi, exacte non novi; diem autem ex autographo matris mea: descripsi, nempe xxi. Octobris Zehenc c 10 i o l x x i: sed horam non reperi; man na- sijmjsicavit tamen anus quadam, me circa tertiam pomendianam in lucem prodiiffe, cui interim fides habenda, donec certius quid ex symptomatis colligere licet. Memini autem rpe circa annum xtatis sextum vel septimum graviter febri laborasse, postea secunda usus valetudine usque ad annum xm & dimidium fere, quo tempore xger factus Gratii periculose decubui, affectu quodam, qui Ungaricum fere morbum refert; sed medici industria & domesticorum cura, qui me observabant, tandem melius habere ccepi. Inde in annum usque xix & dimidium nihil meminisse possum quoad valetudinem mihi adversi quid . obtigiffe: sed circa id tempus Jenx
Thuringorum vernali tempore fe- 1599- bris me incessit tertiana; quam intra octidui spatium, venx sectione & jejuniis expugnavi. Post eadem febris 'circa idem tempus Anno cid ioxciv Wittebergs me invasit, quam similem in modum ocyus abegi. Sed Anno cio id xevi siibfi- nem Augusti, & sequentibus duobus mensibus Septembris & Octobris, omnium periculosissime Grxcii x- grotavi febri, ut vocant, maligna: qux statas vices, ut alia: solent febres, minime servavit; sed unicus paroxysmus tridui spatium nonnum quam sibi deposcebat, totumque corpus xstus febrilis sic debilitabar; ut nec pedes, nec manus amplius officium facerent. Per omnem vitam cum graviori & diuturniori morbo nunquam luctatus sum : qui etiam naturam mihi penitus immutavit, & diuturnitate siia tam altas egit radices ; ut nullis pharmacis funditus extirpari possit, sed adhuc manet conturbata humorum erasis, sic ut thorax plus justo febrilem in modum semper caleat, extera vero membra remotiora, ut pedes & manus, algeant. Inprimis autem epatis constitutio in deterius vergit, nec contra pravum hunc affectum quic- quam remediorum mihi quid opis effe hactenus potuit:sola temperantia & bona dixta me sublevant tam- diu, donec Deo placuerit, ruinosom hoc & vacillans xdificium penitus demoliri, & spiritum hunc a terrenis sordibus liberum prxstare ; uti nuper fecit D. Forstmanno, perdo- Forflman- cto & religioso viro, quem ex vin - n,umor ‘ culis diuturnis morborum, ergastu- s ' lo miserix, & hospitio diabolorum, hoc mundo videlicet, liberatum, ad se in coelestem patriam traduxit. Ac jam experiris, te haud vanum insumpsisse laborem in scribendo Epicedio : mitte quasso mihi exemplar,
& meis somptibus denuo’recüden- dum cura ; nunquam enim amici hujus vere amici labetur ex pectore S meo

E n ST O L M,
. * 3 &
1.599. meo memoria. Deus propediem in altera vita me illi jungat, ut hic juncti suimus : nulla enim in hac vita apparet salutis alicujus reducendas spes; sed omnia indies in deteriora ruunt, nec credo seculum fuisse feracius calamitatum, perturbationum & malorum, omnium ubique locorum & gentium, quam hoc ipsum est. Deus clementibus oculis nos semper respiciat, ne in turbis hisce animo & fiducia deficiamus: sed illo duce & auspice omnibus hostibus nostris confidenter obviam ire haud vereamur, & strenue pugnantes vincamus. Vale, Ex Gut* ienhag XH Junii c 10 1 3 1 c.
Epistola LXXX, IDEM
JOANNI K E PLERO.
1 5 99 - T Itteras tuas, Ornatistime Keplere, xvi Junii exaratas heri velperi accepi : & quia ex prolixitate augurabar, te ad nuperas meas rescripsisse; etiam ante lectionem estuse gestiebam, & extollebam insignem tuam humanitatem, benevolentiam, & animi promtitudinem , qua in me animatus laborem reffondendi ita ocyus subire, & me fideliter erudire non dubitasti Gratum illud tuum in me studium, grata hasc celeritas: & fateor ingenue, me propterea obsequiis & amicitia jure posthac longe arctius tibi devinciri. Epistolam autem tuam, verius scriptum aut dis sertationem philosophicam avidissime uno quasi spiritu perlegi, & summa lastitia perfusus, non fatis potui exquisitam tuam eruditionem & judicii dexteritatem admirari, & laudibus efferre, qua non tantum dubiis meis abunde satisfecisti, & me ex Labyrintho ruditatis & ignorantia: solida tua doctrina, ceu Thesei filo, eduxisti- sed insuper solatium effl- cacistimum & judicium vere Christianum de praesenti Ecclesiae statu suggessisti. NL tu mihi terque quater que felix es, qui tam ingentes the- 1599» sauroS humanae & divinae scientiae Keplen poffides, & tanta dexteritate ardua quaeque , & communi hominum intellectui abscondita nosti eruere, judicare, & scopulos errorum & offendiculi, quibus nemo non hac tempestate impingit, tam caute declinare, & virtutem in mediis anfractibus vitiorum tam studiose sequi. Alias ita comparatum est in rebus humanis, ut qui sapientia excellunt, & solidam philosophiae scientiam (qua hominem in hac vita perfici & ad VetL beatitatis apicem evehi multi arbitrantur) adepti sunt, plerumque, imo fere semper, Deum in sapientia mfiecit sua, quam in Christo salvatore patefecit, non agnoscant: sed, quia cum ratione pugnat, aut ex alto despiciunt , aut petulanter ad rationis fuse captum inflectunt, & ita puram doctrinam, impuris suis cogitationibus pervertunt. Qua de re Paulus in epistolis fiepe queritur: quod animalis homo, etiam qui ad summam humane scientia: culmen pervenit, non percipiat ea, quL sunt Spiritus Dei. Et plerumque ita usu venit, ut, quo quis est doctior, tanto perversior, &a Deo &: salvifica side alienior. Hoc vero in te minime de- M" prehenditur: ad eximiam enimphi- losophiL cognitionem, Deus verse pietatis donum in te contulit; ita quidem, ut humana sapientia exculta in te ratio minime pervertat Christi sensum, & tu ubique judicii dexteritate praeditus, genuinam scis sententiam eligere, & verum a falso distinguere. Certe adhortatione illa, quam de afflicta Ecclesia conditione,
& communi scandalo injecisti, mirifice sum affectus, & erectus. Quis enim hoc modo de Dei providentia & misericordia non judicaret, qui primis saltem labris historias Ecclesiasticas gustavit, & initia fidei nostra: leviter hausit ? Sed tanta est carnis perversitas, & tanta lucta: vis adversus Spiritum! Et quamvis non ^ nemo '

AD JOANNEM KEPLERUM. 139
J 599 * nemo nostrum, qui Christo nomen dedimus, videat, intelligat, & manibus palpet; hanc a primo ortusecu- lorum semper fuisse Ecclesia sortem, ut non nisi sub cruce & tentationi- bus creverit, & tempore halcyoni- orum omnium periculosissimus status fuerit: nihilominus tamen quietem expetimus, & a communi judicio vulgi abripimur ; ut quando tempestas & procellae persecutionum ingruunt, statim animum despondeamus, actumque de nobis existimemus, cum hostem eminus conspicimus, nedum ut pugnam ineamus. Adeo inconstantia, timiditate & dissidentia corruptum est cor hominis ! Hujus vitL tranquillam usiiram tantopere adamamus; sed ad securitatis periculum non advertimus ; quod, ut in media luce exempla sunt, opinione citius, calamitatem & interitum multis acce- a ieravit. Quod si in rebus mundanis non nisi per ardua virtus tendit, & is, cui ad nutum fluunt omnia, sapientium hominum judicio, beatus minime censendus; ut Demetrius Asias Rex, qui urbium obsessor est appellatus , dicere solebat : eum este infelicissimum, qui diutissime in summa rerum omnium affluentia pacate vixisset; nec casus adversos unquam fuisset expertus; quasi hunc ipsum fortuna abjectum & indignum judicaret, quo cum luctaretur : cur hanc virtutis & pietatis exercendas palasstram Christianis occludere cupimus ? Quibus tamen maxime est propria: hoc enim modo conformes eos oportet fieri ipsi capiti Christo: hoc etiam modo, & hac externa nota, ceu insigni quodam , ipsos discerni necesse est , a communi impiorum turba, qua? hoc mundo & deliciis ejus, sese totam addixit, & tranquillitatem hujus vitae feno mancipavit. Ac ut rationi nostras e diametro adversantur omnia consilia & opera divina,, salutem nostram concernentia .* sic
hoc etiam de regno spirituali & gu-1599. bernatione Ecclesias in his terris sapientes confundit. Non enim vult - Deus, ut homines quid opis illi ferant , aut consiliis suis Ecclesia: gubernacula moderentur ; ipse enim satis potens & lapiens est, & praeter, imo contra omnem rationem, externa magistratus subsidia, & omnia auxilia humana, opitulari, & suos ducere novit. Hinc, qui Spiritu Dei illustrati sunt, vere credentes, fidei oculis, inter medios hostes, sine exercitio verbi & Sacramentorum, intuentur fidelium coetum, qui mirabili modo, sine humamsf prasidiis • defenditur, & tantum abest, ut crux ' & afflictiones, per mundum & Sata- namexcitat#, huic officiant, ut vel maxime occasionem & causam praebeant , exercendae in Deum fidei, spei, patientia, & providentiae, quibus armis in perpetuo procinctu stans, ignita Diaboli jacula propellit, strenue pugnat; & tandem triumphat. Atque ita cuncta, quae carni & sensibus mala videntur, in bonum cedere oportet, nec adversitas ulla tam potens est, quae separare Electos possit a dilectione, quae est in Christo Jelu. Et sic mirae hujus gubernationis contemplatione, in eandem tecum deseendo sententiam : Deum non tantum externa salutis organa, puta verbum & sacramenta, quibus visibilis Ecclesiae congregatio in unum corpus, coaluit ; sed omnia etiam Magnatum praesidia nobis hunc in finem subtrahere, & abolere, ut ipsi soli fidere, verbi vim & virtutem sine ope humana sentire, &, ut milites Christianos decet, in summa infirmitate,auxilio Spiritus Sancti, pugnare & vincere discamus.
Hoc Dei misericordis beneplacH tum, haec voluntas. Scriberem hanc in rem plura, sed temporis angustia prohibeor: altera vice pluribus agam de his, & aliis epistolae tuae doctifli- mis argumentis. Jam te cum puerpera A nova nata salvere & valere S 2 jubeo*

140
E P I 8
1599. jubeo. Dabantur ex
xxiii Junii A. Cio id ic.
Guttmhag
Epistola LXXXI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1 £99* QUod justas ad Te non dem lite- VSl ras in causa sunt occupationes quibus a Generoso etiam sger &; male affectus cumulor. Heri vesperi Iassiis domum veni:hodie mihi rursus abeundum. Scriptum Tuum de S.Ccena totum legi, sed judicium meum hac vice aperire non possum , faciam alio & commodiore tempore. Libellum precationum Mynsingeri commodato datum, per hunc hominem remitte, &, sil tibi
Kepleri scriptum de Sacra Cma.
tempus est, Nativitates illas tres, nuper tibi a me traditas, compone, monitus enim ea de re sum per lite- ' ras , judicium quodque smgulatim scribe, nec de honorario honesto ‘dubita. Raptim ex Guttenhag xxiii. 'Sept. cio io rc. ■ ~
Epistola LXXXII.
j ; IDEM " JOANNI KEPLERO.
1 j-pp,. A Micissime Domine Keplere, ali- quoties hactenus constitui lite- tas ad Te dare, & de scripto tuo, quod.de genuino sensu verborum LcenL DominicL, theologice & rfcholastice nuper exarasti, deque a- liis nonnullis rebus colloqui: sed propositum hoc meum nonnunquam .praepediverunt absentia & profectiones, quL hinc inde conficiendorum negotiorum causa a me suerunt siifcepts; nonnunquam occupationes domesticae, quL ex defectu famulorum absentium & morbis laborantium ad me devoluts sunt, ut commode scriptioni vacare non potuerim. Nunc autem, quia Generosus proprium ablegat tabellionem, ut certi quid resciscat, quid in indictio nuper conventu Secretarii ca-
T O L JE
ptivi gratia actum, quid conclusum 1599. fit: non postum non prtesentibus te salutare & hactenus intermistum scribendi officium rursus exordiri.
Quia vero amici, quorum animi in sincero amore obnrmati, de astectu ipso pauca verba literis ingerunt, ut- pote jam ante de eo certi, & occasiones appetunt ipso opere & facto potius, quam inanibus verborum lenociniis, amicitiam declarandi, pro- pterea literarum stylum ad ingenua colloquia 6c insignes eventus, quorum nunquam non tempus edax est, convertunt, ideoque & ego confve- tudinis hujus memor, miserum pa- ■txix nostne statum ingemino, qui magis ac magis omnium animos & senius ferit, & praecipiti quasi ruina in deterius vergit. Generoso meo nudius tertius allatum estnuncium, Kandelbergerum, virum illum egrc- Kandd- gium & Politicum, in equuleo fuisie btr &™* -immanissime enectum, & Secretari-^^' um Gabelhoferum, exquisito tortu- nedtra- xx genere, quo ferreis laminibus un-^ rw * r * gues in digitis comprimi solent, excruciatum- Quid quaeso Prodromo Tragoedis Belgics similius, quo e- undem in modum non tantum prudentia & usu rerum praestantes,, sed etiam genere & imaginibus clari Viri magno numero fuere sublati. O •Styria eadem ex justo Dei judicio 8 c tibi nunc subeunda est fortunae alea,
&, exacto tempore halcyoniörum, te jactabit & disjiciet horrida tempestas ! Tu qui sapientis studiis incumbis, & futuros eventus ex astris prospicis, quaeso, si quid in siderum positu animadvertisti, quod singulare quid regionibus hisce denuncier, mihi & Generoso meo communica. Magnopere desiderat ille ejusmodi speciale prognosticon, imprimis ä Te, viro docto & hujus artis perito.
Ego sane mentem tuam de ejusmodi singularibus, jam ante perspectam habeo: nihil videlicet certi in specie prsdici posse, aut eventus certos definirijfed generalem & valde lu- dfiroiogu
bricam merta -

AD JOANNEM KEPLERUM. 141
1599. bricam esse astrologorum notitiam. Deinde quid opus est ad coelum confugere, & ex astris instantium calamitatum causas perquirere?Habemus vates infallibiles, Deum videlicet ipsum & verbum ejus, qui nunquam non per universum orbem ingratitudinem & contemptum or- . ganorum salutis a?tema? horrendis • poenis ultus est, & sublatam gratiam e vestigio secutae sunt ira & vindicta. Idem & nobis usu veniet, nec justitiam suam & regimen consuetum tot seculis, nunc immutabit Deus. Sed quia ejusmodi homines, uti nosti, rebus delectantur no vis & futurae catastrophes causas ex natura de- promtas cupiunt: fac, ut aliquid ea de re conscribas, mihique Ipacio xiv dierum mittas; circa id enim tempus peculiarem rursus Graecium ablegabit hominem: erit tibi absque periculo, & secreto cuncta tenebun- Kcphri rur loco. Scriptum Tuum de Cee- scriptum na Domini diligenter & attente leDemini, gl, promptitudmem & acumen ingenii' tui miratus, quod sententiam hanc de perceptione fructus & meriti, non substantia? corporis Dominici, argumentis non levis momenti, tam in confirmatione, quam refutatione munivisti: sed assensum adhuc iuspendo, non tam pnejudicio & auctoritate magnorum nostri se- culi Theologorum captus , quam hac inprimis ratione perfiiasus,longe satius & tutius esse,ejusmodi mysteria simpliciter credere, quemadmodum Christus regnum coelorum ut pueros nos sumere jubet, quam acumine rationis nostra? eadem scrutari, &, si absurdi quid (uti tota religio Christiana rationi absurda est) emerserit, hoc vel illo malo declinare, & ad captum nostrum inflectere. Plane enim existimo : quo magis quis hoc vel illud in mysteriis sacris secundum rationem examinare & o- mnium commodissime ad intellectum nostrum accommodare satagit; tanto longius diijmtando perpendendo & perquirendo a vero sensu 1599. recedit. Tibi sicut & Calvinistis sententia, quam verba & literalis sensus dant, de praesentia substantia?, minus arridet: quia varia inde sequuntur absurda & incommoda, & quidem, secundum Calvinistas abolentur hac ratione corporis naturalis proprietates, articulus ascensionis venit in dubium , nulla etiam unionis est ratio symbolorum & rei coelestis: tibi vero minus placere vult praesentia substantia? tantopere ä nostris jactata: quia per se substantia sine merito considerata prodest nihil, & in institutione coenX, Christum talibus usum esse verbis, quibus passionis sua? fructum potissimum inculcaret, & in usu memoriam meriti excitaret. Quod etsi improbari non potest, imo magnopere neceflarium est, in fumtione hujus coense non simpliciter Christi, sed Christi passi & crucifixi memoriam recolere, & fidem ea ratione confirmare : tamen, quia verba institutionis tam clare etiam substantia? pra?- sentiam exprimunt, cur eandem a /ymbolis secludemus? & nudi accidentis, nempe passionis & meriti Sacramentum facere, ipsem Vero siib- stantiam propter aliqua absurda & incommoda rationis nostra? exterminare vellemus. Certe omne accidens pra?supponit substantiam, & si passum contemplor Christum, id sine subjecto, nempe corpore, in quo passio peracta est, fieri nequit. - Et quia verba institutionis (ex quibus omnis hsc lis decidenda) non nude passionis & meriti solius mentionem faciunt; sed ubique corpus & sanguinem simul denotant, ut- pote in quibus &perqua? passio peracta est: non sane existimarem a recepta sensu Ecclesiarum nostrarum esse recedendum ; sed simpliciter inhaerendum verbis institutionis, qua? & substantiam & fructum conjungunt. QuodLutherus A Theologi minus commode ad proban- S 3 dam

1599- dam praesentiam a Christo exaltato argumententur, cum tamen in statu humiliationis & paulo ante passionem Christus familiarissime Apostolis conversans c cenam instituerit, quod item lacra ccena tam ingens & imperscrutabile mysterium ä nostris celebretur, cum tamen Apostolorum animos tum temporis nulla cogitatio mysterii alicujus subierit: illud me non offendit; siquidem Lu- therus, cum ad probationem substantia ab exaltatione argumentum petit, non simpliciter Christum exaltatum in ccena considerari vult, sed ratiocinari & respondere adversariis mihi videtur, ä minori ad majus, hoc modo: Si tum in statu exinanitionis Christus prassens potuit esse, &; corpus & sanguinem suum cum symbolis distribuere; multo facilius jam id poterit exaltatus, nec-fatis caularum habere adversarios potentis sus viribus quid detrahendi. Deinde cum nostri mysterium appellant Ccenam, id non tantum sit propter generalem rationem , qua Sacramenta omnia mysteriorum appellatione veniunt: sed potissimum, ut respondeant Calvinistis, modum unionis Symbolorum cum corpore Sc sanguine , item sumtionis & instrumentorum postulantibus, quem illi in cceca siia ratione nullum inveniunt. Propterea nostri mysterium esse dicunt, & nobis latere modum unionis & sumtionis, sed nos sidei oculis hsc aspicere, & Deo omnipotenti, quod ratione non capimus, committere. Idem haud dubie Apostoli factitarunt, quamvis non ita expresse in historia Evangelica id relatum sit. Sed hisce doctissimis & piis tuis cogitationibus nihil derogatum volo, nec dilputandi mihi partes fumo, sed simplicem meam mentem aperio, nec dubito, quin pro amico candore boni sis cuncta consulturus. Faceres etiam mihi rem gratam, si meis sumtibus cuidam studiosorum deseribendumseriptum tuum, quod
* O L JE
hic remitto, traderes: libenter enim r 599\ exemplar asservarem, propter nonnulla argumenta,qus scite admodum 5c vere theologice tractasti. Fac ut in hoc possis gratificari. In nativitatibus illis tribus, ante mensem traditis, si quid absolvisti, homini huic committe, alia vice honorarium pro labore recepturus es. Dimidium dolium vini Luttenbergici curavi tibi impleri : poteris illud, quan- docunque vis, a sororio meo Bal- thaiar Stainer cive Radkerspurgensi reposcere, & Gradum avehere.
De pretio bene conveniemus. Ceterum te rogatum volo , ut hoc officii mihi exhibeas, & Dominum DoctoremHellingium adeas,salutem Hdiingm nomine meo nuncies , meque me- dicamento ejus, cujus confectionis descriptio hac scheda continetur, hactenus fuiste usiim, & mediocrem sentire sublevationem. Sed tamen residet adhuc quid aquositatis sub liene, quam jejunus ex voluntaria compressione & inflatione ventris percipio: debilitatem etiam epatis sentio, & quasdam punctiones : nimius quoque calor a thorace recedere non vult, qui indicio est pristinum affectum in intestinis fecunda: concoctionis adhuc residere. Quid posthac mihi agendum, consule. Fecit nuper mentionem pharmapi cujusdam ex mineris confecti, quod obstructiones aperire,
& epatis morbos pellere potens sit: hoc si communicare mihi vellet, & contra aquositatem sub liene funditus tollendam conveniens remedium aptare, pristinseque me omnino sanitati restituere ; rem sane faceret mihi gratissimam , & ego studium ejus liberaliter pensarem, perpetuaque gratitudine demererer. Tu ergo illum adi, & quid responsi dederit, mihi rescribe.
Alias, ut ante dixi, mediocriter nunc valeo, haud dubie magna ex parte sublevatus ab usitato hactenus medicamento: sed quia radix morbi

AD JOANNEM KEPLERUM. *43
1599* bi nondum penitus sublata est; con- stris fidem adaugeat, ne malis ceda- 15 99 * filium ejus ulterius sequi non dubi- mus, sed audentiores contra ea- to. Hac sarcina te hac vice grava- mus. Vale. D. xx OBobr, Anno re volui. Ceterum vale , & me cid io ic. ama. Ex Guttenhag^ die x 111 Oclobr.
Anno cid id ic. Epistola LXXXIV.
Epistola LXXXIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
nu-
1599. A Miclsfime Replere, quod ad A*- peras meas non responderis, tabellionis incuria factum puto, qui te non compellato discessit: jam vero habebis occasionem, & huic Mercurio, quem Generosus ad Capitaneum ablegat, responsum committere poteris. Imprimis autem memor eris, ut mentem & consilium Domini Doctoris Hellingii mihi referas, & num aliqua medicamenta prceparari jusserit, contra affectum meum epa- tis & lienis, de quo nuper scripsi. Injecit nuper mentionem, cum coram illi loquerer, pulveris cujusdam ex mineris, qui epati maxime conduceret, & pravam epatis constitutionem rectificaret. Si forsan tibi quid illius pharmaci tradidit, quaeso per hominem hunc mihi mitte: habebis me propter hoc officium ad alia facillimum & promptissimum. In reliquis etiam quid effectui dederis, hac occasione, si tibi otium est, per literas me erudias, & num scintillae intestini belli in flammas eruperint? Constans enim hic fama est; rusticos Sclavos, qui fores templi nostri, nemine resistente, fortiter & mascule Andreas expugnarunt, Duce Andrea ab Her- tersdorf. bersdorff, in superiorem Styriam, infestis animis pedem intulifle. Tureae in patriam pugnant: tribus enim aut quatuor abhinc diebus in tractu Illyrici aliquot pagi & oppida exusta, homines aliquot captivi abducti, quemadmodum Grocii te audivisse haec nova arbitror. Deus clemens inter fluctus bolbe Lc procellas naviculam suam servet, & i n animis no-
IDEM
JÖANNI KEPLERO.
A Micissime Replere, etsi aliquo-1599* ties constitueram, te a nupera nostra praesentia literis rursum invisere, & novam scribendi telam ordiri: tamen hactenus variis de causis impeditus, propositum meum de die in diem distuli, & tuas semper literas prius expectavi; eo quod liberior tibi quam mihi scribendi materia suppetat, non tantum propter ingenii & eruditionis liberallitatem, verum etiam propter loci, in quo jam degis, & Reipublicai constitutionem miram & lubricam. Quod si scribendi argumentum alicui propter ingenii sterilitatem non statim in promtu est, rerum novarum eventus quotidianus id abunde supplet, & nemini non cogitandi, loquendi & exarandi materiam large subministrat. Quid audis de nostris Sclavis, qui tamen diu praeter opinionem in superiori Styria morantur ? Num hi pestis, nex & exitium futuri sunt nostris ibidem locorum degentibus?
Sit sane; & ibi quoque exulet Christus ; non tamen e toto exterminabitur mundo, nec e cordibus piorum, qui in colluvie malitiosorum occulte & invisibiliter latent. Cse- terum Te rogatum volo, quia tabellio Argentinensis, uti Ammani profectus , qui filium Generosi mei nuper eo locorum eduxit, mihi retulit, Grocii nunc agit, & brevi iter Ar- gentinam & Tubingam rursus ingreff surus est, ut illi has literas meo nomine concredere & rogare velis, ut responsum in reditu fecum certo ferat. De honorario non est ut dubitet. Deinde manda, ut Catalogos fecum fumat de nundinis Franco-
siirten-

1599- furtensibus,utpossimus de librorum novorumeditione aliquid cognoscere. Plura his adderem, sed temporis angustiaexcludor. Quapropter vale, & me, ut facis, ama. Die x x JStovembr. cid id lc.
Epistola LXXXV. IDEM
V JOANNI KEPLERO.
1599. A Eciffime Keplere, cujus rei x*- causa in nupero abitu loqui tecum maximopere constitueram; jejus turpissime sum oblitus, & ita festinans memoria emisi. Est vero, ut Dominum Hellingium meo nomine adeas, & pravum epatis mei affectum, quem antehac medicamento non usque adeo incongruo, tollere conatus est, prorsiis auferat, idque pharmaco in pulveris formam ex mineris confecto : quod miram aperiendi vim habere, fcirrhum& omnes pravas epatis constitutiones abigere, ipse mihi coram retulit, & communicationem etiam promto animo promisit;modo prius effectum illius alterius, quo hactenus ustis lum, illi significarem. Quia ergo hoc jam du dum feci, & quid emolumenti mihi illud attulerit, tibi, mista una recepti scheda, indicavi : restat ut Dominum Hellingium denuo adire, & consilium ulterius de me expetere velis. Sed propter illius absentiam, ji: res omnis hactenus fuccestu caruit. ;<§^Puia vero nunc tempus & occasio ^ non deest, ipsum consulendi: quaffo 'WM'" illa utere, & mihi hoc studii genus exhibe, ut per Mercurium hunc, quem Generosus negotiorum quo- rundam causa, Gracium ablegavit, mihi' pulverem illum, aut aliud medicamentum conveniens mittat. Omne malum, ut mihi quidem videtur, quantum sensu interno percipio, haeret in epate, ita ut tumorem quendam ex opilationibus contraxerit, & nisi mature obviam ivero, in seirrhum illa materia degene-
T Q L JE
rabit. Puto etiam hinc causari ob- 1599 structiones lienis, & aquositatem circa umbilicum collectam, quam jejuno sentre, motu voluntario nun- .quam non sentio, quT dispositio est ad hydropem. Tu ergo haec Domino Hellingio significa, & ipsius mentem, una misto pharmaco, mihi aperi. Vale. d. xxv. Vecembr.
CID id ic.
Epistola EXXXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
I Keplere, quod ante discesiiim 1599 meum Te juxta promissum non visitarim: quaffo ne in sinistram partem rapias. Heri enim fui in aedibus; sed te non offendi: hodie totum tempus aliis negotiis exegi, ut ne per hora quadrantem otiosus fuerim. Quapropter hac scheda tibi valedico, & simul rogatum volo, ut si judicia Genethliaca, quorum themata jam du dum tibi tradidi, absolveris, per puerum hunc mittas, & Dominum DoctoremHellingium etiam meo nomine alloquaris, ut antehac tibi scripsi. Qussivi hodie hominem : sed eum peregre abeste, familia mihi retulit. Propterea Tua opera uti neceste habeo. Refer modo affectum pravum omnem haerere in epate : sicut in literis superioribus eundem descripsi. Vale cum Stannio.
Epistola LXXXVII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Uo vero, mi Keplere, adventui 1600. gratulor, quod salvus & incolumis ex aula Imperatoria reverses,
& haud dubie illud, quod diu animo volvisti» cum Tychone Braheo artis vestra celeberrimo magistro, ex voto confeceris. Tui, toto absentiae tempore, semmo tenebar desiderio, nec intermisissem usitatum
nobis

AD JÖANNEM
i tfoo. nobis literarum officium, stmodo de praesentia tua certi quid rescivissem. Nunc enim Praga:, nunc Bil- “se nx , ( quo locorum Caesar pestis vitandae causa,confugerat) nunc alibi locorum, te agere dictitabant. Et hxc causa fuit, quod maluerim omnino stiere, quam occasionibus &nun- ciis incertis literas concredere. Interim tui apud me viguit memoria, non secus ac st coram tibi adessem,
& doctissimo tuo alloquio fruerer. Kepieri Nunquam enim non in mentem mi- mmim :^ rev0CQ ; felicitatem & dotes eximias ingenii tui, quibus ita polles, ut tui similis.reperiatur nemo,(dico absque adulatione) quantum Au- striaca, vel etiam Gercnana tellus patet. Nec dubito, quin doctis tuis conversationibus, & sententia, quam de orbibus & mbtii terras singulari foves , adeo affeceris insignem illum Mathematicum Tychonem, ut vel tui solius gratia, Styriam nostram alias affiictam & doctorum hominum infcecünäaiti beatam dixetit, UtpOte cui tale,obtigit eruditionis lumeii, iquö barbaner& confuiiostis terte* brae dispellie situ' inhlimanitatis et 'ignorantiae erui possit. * U.tibäm äiitem fulgeret diutius' nbbis hasc stella, nec vel persecutionis iftfäusta rnq !)e obscuraretur, vel'-nimis propete orbem suunTdecurreret alii tei- rarum parhi luceret. Non semel enim perceptum auribus meis, te ob solidam celebrem? Matheseos scientiam in InjperatoriS Germanici venisse riötimm, Cumque impense adeo tibi'favere Cepisse f urinter aulicos non' infittu ordinis'te. cooptare splenäldqqüe falatso te in regia sua alere,' cCttö praesumserit. Utut % > secundlffimo Huic fortunas curriculo , & ego applaudo, tiii potissimum causa,; ciii noss secus, ac mihi
benedictionem divinam & auipiv
cia semper Felicia exoptQf Sed eä ratione desertum lios ssi, tuo que do-, ctiffimo cömffierciö destitiiipion una' vice,.haec cogitans, tHstM occipioi 1
KEPLERUM. 145
Mallem enim tua in propinquo con-1600. suetudine frui,& nunquam non spectatorem habere impendentium malorum, quo usque fata voluerint, qua; vel temporali modo a turbarum contagio immunes nos servabunt, vel eandem cum aliis bonis exilii & necis aleam subire permittent. Te in utraque fortuna optarem mihi socium & comitem. Vale, et,si vacat, hac vice de profectione tua, ejusque successu quid rescribe. Ex Gutten? bag,ix Julii cio i dc.
Epistola LXXXVIIL IDEM
, JOANNI KEPLEROJ
\/II Keplere, nescio quid imposte- itfoos hVJ. rum de me sensurus es, quod te tot modis fefellerim, & factas spei de praesentia mea & mutuo colloquio , hesterno die non satisfecerim.
Certe te adeundi & jucundam illam narrationis telam de itinere‘Bobe- mico nuper confecto, nudius tertius coeptam, audiendo pertexendi, summo tenebar desiderio. Sed propositum meum Generosi mei invertit sollicitudo, quae mihi hesternum diem hinc inde mittendo , praestolando, scribendo, furtim'quasi subtraxit , iit nulla hora te adire 8 t promissum de continuando colloquio nostro exsolvere potuerim. Et quia nec hodie te invisendi mihi copia fit; jam enim hora instat abitusr quaeso, &per amicitiam nostram obtestor , ne aegre hoc feras. Scripta nae legenda de itinere Bohemico edisti,mecum fumo in arcem, ibi- que evolvam, & intra quatriduum ad summum , cum pecunia alterius sortis, de qua tibi nudius tertius spem feci, per peculiarem hominem mittam , tibiqüe per literas valedicam/ Interim vale , & solita benevolentia me amplecti non desine; x vii Au - gtfli- Ipfbfir/ difceJJits noflri momento* cio 10a " .'
T Er^ ■

146 E P I S
' ! 'epistola .EXXXIX.
% V. l - v '
‘ .IDEM
J.OANNI KEPLERO.
i 5 oo* A E?^^oReplere> quam nuper ry «OrLLio discedens, scheda tibi Paucis aperui, animi mei sollicitudinem, & taedium , quodj tehon vj- %ato^abJre coactus suerim : illiid p t er «PP bjdupa ,‘öuo in loco peregrino jcjfiPjGtneirqfp substiti, magis M- "igisque auctum est, & concepto affectui incrementum majus addidit. Ec- ce enim cum'domum nos ituros putabam, plane, contraria opinionis, &lpei meL, itineris destinata meta est, & Generosus meus cum Domino ä Gera in' Arenfels deflexit, ubi biduo morati, domum demum hoc 3abbathi die deveninius. Male mp ‘habuit hasc temporis jactura./quod hon hlelius 'illam 'collocaverim, $c Grkdii dolloqiiio nostro addixerim. Prostitisset enim amico conversari, & jiucundarüm narrationum auditu animum pascere, quarh turpi otioSe aiiliq$ mep|:iis ( a quibus alias natura totus abhorreo) indulgere. Utut vero sitV ferendus est hic error & in- commoditas. Alterius eniM qui est, duroqste servitii juri submissus, ' aliam experiri.'fortunam non p.otest: sed ab imperantis nutu & arbitrio
i'- ; i; : / l.MOn . ttt--.. S '
BoZmica. Dmiea, g reliqua acta,actitata infer te &Tychonemppjfigstemstluhi Mathematicum, non' CnO jucundo animi motu pjerlegi ,Sc ex iis animad-- verti: Dfurp. pr?po.tentem per vp^
tja, de o^eriM sui^totaque. muhfjj! machina labbranM, sapientia vestra § "eruditione praeclara ,. illustrare veste. 1 Et minam perficeret, quod operari coepit in vobis/ac assectus Tycbo es iuprdinatos , ' in utroque, vestrum, KepUrus propter bonum publicum sedaret, & comprimeret, quo animi & genii flduratoret vestri prL profunda rerum ccelesti-
T O U M
um cognitione distracti &turbulen- idoo, ti, facilius coirent, prsclarumque hoc opus, .quo haud dubie Europa nostra praestantius vidit nullum, vestro studio & assiduitate ad umbilicum perduci posset. Video Tycha- nem te magnifacere, & quidem merito, nec enim credo eum alterius ope & auxilio ea tentare posse, qu? per te confidit. Reliqui Germani? "Mathematici,! apud eum non tanta Thnt in existimatione & pretio, ut eos communicatione arcanorum suorum dignaretur, & ad opus hoc adbiberet : animadvertit in te singulare & vere divinum ingenii acumen, quo prae ceteris aptus es scientiam hanc yersare, & Dei sapientifsimi mysteria de operibus suis & natura rerum promere. De te, & exilio Kep i eri tuo, non uno modo sinn sollicitus, exilium* discedens revocavi ad animum propositum tuum in patriam cum con- > juge migrandi; & animadverti, te non sine difficultatibus & periculosa molestia id perfecturum. Iter enim longum est, & maxima ejus pars,per adversariorum ditiones conncfenda' Eundum enim tibi per superiorem rityriam, Episcopatum Salisburgen- lem, &Bavariam, quorum regionum
Dynast? omnes dicuntur in id con» spirasse , ut transeuntes exules eI Styria bonis. {pplierit carceribus. mqiciperst; J ”Hec dubiro,quin rumor hic etiain Graecii ad aures tuas pervenerit?,jquq‘ 'Principem ferunt?,* magistratibus oppidorum & porto» riprum mandare veste, fie queip Ghecio clam stigientem transire pa r tiantur, sed. detineant, & captum pum bonis remittant. Deinde uxor Tua itineribus, faciendis minus a£ sueta est, & äd levem quemque periculi rumorem, in perturbationem & animi.mcerorem summum incideret; praesertim cum jam inte ob filiap detentionem satis affiicta sit. Quapropter tibi suaspr sum, iit relicta interim conjuge Graecii, tp in vicinam Ungariarn secedas, ibique be?.
Viignio»
y

/
AD JÖANNEM KEPLERUM. H 7 läoo. nigniorem auram prastoleris, non ris Philosophis Chymics contem-1599-
deerunt ibi occasiones ad studia. Ex- piationi, lectioni & practics me to- istimo enim in Olsnitz te commode tum dederim. Cum maximorum Homme- Setßbius vivere poste, & Setschium ejus loci Monarcharum hujus temporis nati - lm fnolTttz dominum libenter tibi locum in ar- vitates adeo sint cognatce & multa Zuns. m ce (in qua etiam ministri degunt) adversissima; constellationes,prster assignaturum. Allegarem causas plu- Eclipses diras in loca Hylegiata & res, sed mihi scribendi non suppetit alios ipsorum significatores incidant, otium. Forsan ante discesiiimtuum metuendum, (quod Deus unice a- adhuc Gracium venio, & coram de vertat) cognata etiam & commu- his sermones confero. Pecuniam nia multis fore illa mala, qusviden- tibi mittit Generosus xl Thaleros tur astra minari. Nondum enim integros, pro quibus latori restitues cceperuntessectus stelis anni lxxii l florenos vulgati numismatis. Po- sese exerere, qus opinione pluri- stulat vero pro servitio, quod hac in morum mirabilem regni alicujus Ve- parte tibi exhibet, ut nativitatem teris metamorphosin & cladem, & scheda consignatam, ante discessum novi cujusdam renovationem portuum componas. Non est autem, tendit. Corruptio igitur unius erit ut multum laboris & temporis insii- generatio alterius, mas, sed brevibus tantum adumbres Sunt sane multum notabiles Ecli- Eclipses hujus nati fortunam. Vanitas enim ples & anni hujus & sequentium & horum hominum non digna est, ut prscedentium, Constellationes,Co- tiJmnZ operose colatur. Jam vale, & pro- mets & alia, qus a triginta annis tMn. lixiores literas proxima occasione certo ordine sunt subsecuta, adeo expecta. Ex arce Guttenbag , x 1X du- ut subsequentia, ceu digito quodam,
explicent prscedentia. Sed particularia, ut simt dubia: ita non est tu-
gußi cio io c.
F.PTRTOT.A C. +-nm phim pv^Ap ill£ nAric frri-
IOANNES HOMELIUS berc;cumnonignoicspnedictiones
lOAMMI FFPsFPO hujusmodi, quamvis conjecturales
JUANJN1 KErLEKU. rP <r,Av mnlrisnne Astrnln-
1599. /^Larissime Domine Keplere, lite- gis exitio fuisse. Video inenarratis ^-Tas tuas per Studiosum a te trans- Thematibus perpetuum esse astro- missum accepi, & perlegi avide. Stu- rum consensum circa signum Leonis, diosum promovere ipse non potui; quo etiam Turcarum Imperator gau- quia praevenit alter ante octiduum, det, sed in ascendente Jove ibidem, quem media hyeme expellere inhu- & longe felicius. Sed vel unica di- Pndim*- manum duxi. Optassem hunc po- rectio mala haec omnia impedit: mul- tius: videtur enim modestus & do- to magis generalia, ut sunt Eclipses. ^ ctus , nec significare tibi citius id po- Hilpaniarum gubernationi male au- tui, desectu tabellariorum. Poterit guror, cum Eclipsis Lunae fiat in eo- aliquandiu & hic apud mehrere, dem gradu & constellatione latis in- donec offeratur forte commoditas, fausta. De aliis columnis non est Quod judicium tuum adeo candide scribere tutum. Scribamus potius communicas mecum, & causas o- cum Medicis, quod animi mores se- mnes fatis explicas, agnosco bene- quantur temperamentum corporis, volentiam tuam. Sed falleris, dum & juxta Theologos, quodDeus uni- judicium meum adeo efflagitas, qui cuique secundum opera sua tribuet, ante triginta annos, seposito hoc stu- & non cessantibus causis non cessent dio Astronomico, in quo parum ope- effectus. Quid mirum ergo ,li mala ne posueram, Medicina & secretio- imminentia simul plures corripiant.
T 2
Uti-

E P I S T O L \JE
15 9 9. Utinam nostro Imperatori (ex quo universa extra Deum nostra pendet salus) nihil adverli accidat: quia salvo capite catera utcunque erunt salva. Incidit enim Ecliplis in Locum Solis & Jovis nativitatis, & in oppositum ascendentis. Nescio, si directiones & revolutiones adverse incidant. Non enim vacat hisce. Illum qui habet Martem infecunda, vix puto superfuturum, cum directio ascendentis ad eum pervenerit. Ascendens enim est Hylech ipsius, A est nativitas debilis. De directione medii coeli ad Saturnum exiguum est, quod me movet. Saturnus enim m nativitate est in loco abjecto, quamvis in exaltatione, & incidit oppositio ejus in duodecimam, locum ignobilem & casum, unde sibi graviora metuo. In summa significatores quasi anticipat, & se invicem proveniunt, unde significatio non solum erit universalis, sed & opinione citius nos anticipabit. Ad E- pistolam tuam priorem, qua respondisti literis meis; propter nativitatem filii Reimutidi dudum respondissem, sed sui nimis occupatus. Quod adeo insurgis in doctrinam Arabum, Kfpkrus A procul dubio receptam a primis Amenta patribus doctrinam & fundamenta jtoloff* Astrologica miror: prasertim in do- recepta mos Planetarum. Est enim doctri- re i mt: na Astronomica a primis patribus qtu per quasi per manus & ut Cabala , poste- fruitio- r f s tradita, & non dubito, Noham, japetum & Sem eam descripsisse. sum. Transmitto ex Commentariis Va- valcnti- lentini Nabod, Mathematici quon- dam Coloniensis, in Alcabatium tbZum Arabem, delineationem domorum, tommm- cum causis non absurdis, quas, ut utut. p Uto ? n0 n ita infringes. Iter tuum in
iter inno- Lohemiam omnino dissuadeo,multas bemum ^usas. Si innotesces Imperato- dissuade- r h tu eshomo apertus ) polles tur. tibi malum aliquod conciliare. Crede enim mihi: bene qui latuit, bene vixit. Praterea hospitia & vice a contagione non sunt tuta. Rectius itaque Gracii delitesces. Proximis li- 1599. teris meorum tibi& uxoris & omnium filiorum nativitates transmittam, modo in domos Planetarum aequior sis judex. Perlege libros Theo- Paraceis phrasti Paracelsi, & invenies diver- de ^ r0 : las a tuo judicio rationes, quibus oc tnM 0{t . per quae media astra nobiscum com- »»• municent. Gaudebis perlectis, sed cum ratione & non obiter, & omnibus quidem editis. Nemo nascitur absque peculiari domo, cui & praefixa est stella, seu Hylech, quem angelum seu genium aut spiritum nomines saltem. Sicut unaquaque herba habet quoddam peculiare donum & virtutem prae alia. Unde Cabalistarum dictum: Non est herba in terris, qua non habeat stellam in coelis, qua dicat sibi: cresce. Unde non mireris, si interrogavi, adi quod genus vita filius sit idoneus futurus. Quod infers de Tartaris, quare non iidem docti evadant, cum idem nobiscum habeant coelum: ludis, ut opinor. Sunt enim & inter ipsos plurimi ingeniosi, prudentes, bellatores , licet ignorent categorias Aristotelis. Proximis literis plura.
Hisce bene vale. Marchburgi , ultimo Decembris c 1D 10 x c 1X.
Inscriptio.
Pietate & Doctrina prastanti Viro, Domino Joanni Keplero, Artium & Philosophia Magistro, & Ordinum Styria Mathematico, Domino & Amico luo percharo,
Gr/ecium. Epistola XCI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Hemata nativitatis liberorum 1599. meorum, Vir Doctissime, in absentia mea, nescio a quo puero,absque literis tamen , nec obsignata allata , domum rediens accepi & perlegi. Filii, judicium acrius ad quod
vita
1

AD JOANNEM KEPLERUM. H 9
1599. vita: genus praecipue esset accommo- Mathematica luce mihi commenda- 1 599 * datum (quod vel unicum in nativi- tus, habeo gratias. Quod vero et- tatibus maxime observandum ego iam tibi gratificandi occasionem puto) requirebam, quod per nego- probes, equidem gaudeo Lc gratu- sia forsan intermissum, ut postmo- lor. Mihi quidem, cui accidere nidum mihi communicetur oro. Non hil potest gratius, quam si tuisimili- enim meo solius judicio hac in re ve- bus pr«clarissim« hujus scienti« lu- lim inniti. Ad filiam quod attinet, minibus aliquid conferre possum, fiat voluntas Dei. Est in hac «täte quod acceptum sit: Tibi vero, quod valde amabilis, & pr«sert ingenium ingenii & doctrin« specimen Jovi docile. C«terum, ut scribis, ali- destinaveris & Mercurio, plane com- quantulum pertinax, & quendam muni nomine. Cujus ex humanita- etiam hac «täte corporis decorem te non desperamus arboris vestr«
& superbiam pr« se ferens, mei alio- fructus & nobis colligendi aliquando qui,pr«ter omnes liberos c«teros, futuram occasionem. Ad utrumque amantissima. ut nec absentiam meam me conciliatorem & mediatorem lu-
Lignitates facile ferat Miror, quod dignitates »mljser,. Pl anetarum essentiales omnino post- tiaietaKe - habeas & negligas, a caeteris Astro- piero post • logis omnibus pro fundamento prae- babmtur dictionum, non immerito vel unice
af/Jbu's. observatas. Nam ad © & alias partes Arabum quod attinet: facile as- sentior.
Qu«so ut Pr«ceptorem pro filio meo, duodecim forte annorum,cujus figuram nativitatis tibi obiter examinandam transmitto, qui sobrius fit, & bonorum morum, transmittas. De salario non est quod dubitet. Ad studia, propter Mercurium cum Sole in tertia, videtur feliciter inclinatus. Jupiter in quinta cum Hercule,quem filius minor in themate tuo, habet in ascendente in eodem fere gradu, sextili felici respiciens Lunam in propria exaltatione positam, bonum aliquod magnum prcelagit. Qu«fo tuum judicium communica. Et Pr«- ceptorem transmitte: fi dabitur occasio, (datur autem indies) qu«so rescribe. Raptim Marcbburgi , xir Novembr. CIO ID XCiX.
Epistola XCII.
JOANNES FRIDERICUS L.B. ab HOFFMANN JOANNI KEPLERO.
1599. n Uod o.P^^ola me tua salutas, Vir Vx. multis nominibus, imprimis
bens, quantum quidem valeo, osse- ro. Illius quippe sub fulmine alisque & mearum Musarum halcedonia esse te velim scire : de alterius propensione experientiam incepimus facere haud mediocrem. In Mathematicis non deerunt ad ideam Artifices. De quibus Te ipsum, volente Deo,prospiciemus ad votum. Ita ut pro calce literarum nil restet, quam ut te etiam de reliquis circum- lhntiis nos conveniendi, certiorem faciamus. Ad Austrum vero & subsolanum, mi Domine Keplere, vela etiam mihi ex Hohemia adhuc desunt. Qu« si venerint, ut ea pro- pediem expectamus, & temporis 6 c loci rationem tibi exponemus opportune. Tu interea hoc ipfiim qu«so, inter turbas aliarum occupationum boni consule, & tu« virtutis cultorem me amare perge, ac vale. Raptim Strech£ y xm Decembris , cio io ic.
Epistola XCIIL IDEM
JOANNI KEPLERO.
Eri vesperi legi partem tuarum 161 notularum. Quia elucidasiones verborum & phrasium ad captum meliorem procul dubio: commendatione & gratiarum actione potius deosculand« ili«, quam ma- T Z teria

EPISTOLAE
ISO
itfn.teria digna labore. Gratulor tamen de benevolentia mihi, & omnia probo. At ignosce, mi Keplere,tibi in omnibus prudenter quidem prospicientis non ausculto: sed larvam ingenii sequens, menti propria: adhuc hicindulgeo. Dum enim mea ista (qua: ante annum Scheliva: aegrotans garriens in pagellas quasdam ne- gligenter conjeci, ac ex toto eo tempore nunquam relegi) tua nunc excitatione, repeto. Reperio errata quidem plurima, inconcinnitates verborum & phrasium neglectionem , quT omnia tuis oculis Lynceis non mirum st nauseam patiunt ac tLdium. Cum vero haec eadem vincat humanitas & affectio, video quod succurrere cupis. Hic occurrunt e regione rationes aliquae, ni fallor, haud leves, quae meliora tua & bonam intentionem ubique non admittunt. Primum, quod ista mea, vi pene extorta, ad preces amici, enucleate scribere nec tempus nec conditio tulit (i). Meliorationes autem tuL antea a me fassis contradicere , simulationis suspicionem injicere, & mendacii arguere videntur. Et sic corrigenda integre omnia, vel nihil. Deinde est mihi stilus, quantumvis tenuis &negligens,sem- per idem A instar innatus, plerumque ab omnibus olim cum quibus mihi literalis negociatio intercessit, singularis habitus & facile cognitus. Italicifmis enim astiietis abstinere & ab aulicis accommodationibus mihi styituHof- cavere vix queo. Imprimis Laco- manniL*- nicum dicendi morem amans, Lem- (omcuf. j^- A Taciti asseclas colens, ferme cum Lipsio, plus invenire quam scribere soleo; venia fortassis, dum hallucinor, eo dignior, quo professione a castris eloquentium magis disto. Invitant porro me, in prassend privatorum materia ipsa objecta, omnium optime nota mihi, quorum
circumstantias contuenti &abbrevi- i6ssr. anti ad exprimendum subveniunt siepe Vocabula multa, qua: recte concipienti mecum facerent pacem, st qualitatem ipsam rei, & ad quem scribo, intuerentur. Ac ad ponderanda, quL correxisti magis moverunt me, qua: prope medio statim in contextu tuo, te non recte (fateor mea culpa & male pingentis etiam amanuensis defectu) concipientem, aliquoties ad alienam explicationem deflexerunt. Ludo aliquando, rideo , dissimulo, obscuro studio, in eventum, ne, si ad manus inconvenientes devenirent, erroris culpam luerent. Res tibi exemplis a me ex ponentur prassend. Subvenire me etiam nonnunquam defectibus meis, aequivocationibus , non nego, quando haereo : loquor & non loquor, maxime ubi me nec laudari nec vituperari velim. Verbula ad- hxc simulata quandoque & abjecta requiruntur. Cur reprimerentur?
Etsi propter sinem aliquem, ficte quoque rustica olerent, & alio retorquerentur. Multa familiaritas epistola: excusat atque requirit. Falluntur saepe legati, ut ipsis insciis, secreta legantium ad loca destinata, tuto deferantur. Cur non in Epistola aliis celetur aut umbra tegetur id, quod tantum ei destinatur, cui constare convenit. Mos porro politicorum ipsorum est, non subinde aperte rem intendere. Vitione sa- pientum imitatio vertetur, qui intel- ligentibus solum scribere profitentur ? Me autem dilucide omnium non dare rationem, qua: innuo, de literarum Studiis, de disciplinis, ubi hic & h§c instituta: ne te afficiant oro. Attingere tantum leviter ea intentio erat, qux propter concentus mutuos ptLterire non potui, ut aliquo modo argumento meo, a minori ad majus, probabilitatem ex-
stru-
(0 Innuit Vit Generosus Vitam suam, ad preces amici cujutdatn Ducam anno i6u per modum cpistolx ale scriptam, quam Kepleri manu descriptam, ultimaque Autoris lima politam epistola XCV adjungimus: quod multa notatu digna continet, &ad Kcpleri Vitata illustrandam symbolum suum confert.

AD JOANNEM
r6n. struerem, in difficultate addiscendi humana operatione, qu# divina ope indigebant: non impossibilia plane sed difficilia: nihil tamen per modestiam , illi quL ex Gratia Dei sunt, praejudicando. Nude hxc plane ita narrare &nil Ipeculationibus legentis relinquere, nonne jejunum haberetur aut puerile ? Aliquid ergo reflexe proferre, & velare licet, etsi cum vero mordere, ingratum fit. Lude, quid tum? quantumvis aliquibus appareat obscurum. Scribo quadam, ut stupidis quibusdam cor ' premam, quod non inconsiderate geminato sensui involvo. Quem volo, capiet: aliorum interest nihil. Hec in levioribus: irt gravioribus, cur verba adderem illis, quibus teS non notL sunt ? Sapientibus istä, & qui ea percipiunt. Verba locum fervant hospitibus suis. Mea non ex Cicerone, sed ex Matris lacte fugo. Fhec ad te, ita me Deus amet, molestia morbi mei, cum hac nocte dormire non potui, expressit. Si non omnia, ex omni angulo decore & decenter: amanter tamen, mihi crede, & in hunc finem solum, ne,site- cum, ut dixi, omnino me sentire non conspexeris, aliter hoc accipias , aut de libertate tua quicquam remittas. Amo enim illam, unicum Amicitia verum cor. Vale, teque ipsum expecto, quando erit gratum: idcirco, quando lubet, Podagra Chi- ragrajque clavo affixum me invenies ExleBo Praga xxviH. Decembris CIO IOCXI.
Epistola XCIV.
IDEM
JOANNs REPLERO.
161 l. ^"^Orrigere incepi mea & revidere tua : molesta mihi relectiö & lectio longa, 's 1 ertium itaque rele- • gi ac describere tento, fragili quan-
KE PL ERUM. hr
tumvis manu, per se quidem non di- i6i r« gna, at emendatione tua grata. In meis petulantia condona: in melioribus cognosce tua. Quamprimum aliquid perfecero, mittam ad tuam limam specimen. Quid porro consilii sit, ex me ipso audies: omnia ad tuum cribrum. Interea Vale & excusare tuas intermissiones desine: semper enim mecum es, quando me amas. Hodie te nolo: cras vero ad prandium te’expecto, si te melior culina non detinebit.
r.
I, F. H OFFMANN
L. B. in Gruenpiihel Strechau (*)
EpiSTOLA XCV.
' JAN-FRIDERICUS HOFFMANNUS DOUCANO.
Q Uoniam ita vis ab invito, en äc- 1611.
cipe contra nimias forte laudes meas, quas extorquere cupis: quantum modo memorias occurrit, breviter & raptim.
Anno cio i d l xi i Mensis Martii Y^Hof die x sum natus. Styria superior Patria fuit, locus Nativitatis Stre- siiiwijöa cha, arx in excelso monte, in valle Anasi. Ibi sacris initiato nomeri est inditum J AN-FRIDERICUS, opinor non sine omihe, propter variabilem & circularem viste curium.
JANI enim duplex facies non male mihi proludit, olim hxc inferiora, nunc siiperiora contemplanti: FRIDERICH vero jure dicar; quia pacem amo & qusero. Si astrorum magistris aliqua certitudo est & sides, juveniles anni Coeli decretis multum conveniunt : etenim peregrinandi motum ferine perpetuum vaticinati siint. Infans unius anni tralatus sum in superiorem Austri- ^f^. am , quis dicitur siipra Anafum, ‘nuperiorem ' urbem
(*) Fuit Praefectus Provinciae Ducatus Styria, & Arcbiducatüs Austris, Marschalchus ubique hereditarius, Burggravius inSteyer, nec non S. C. Mi Aufc^Consiliarius & Ssrenitfitni ArchiduciiMaximiltai» Ca- 1 biculariua primarius.

E PISTOLE-'
1 6 11. urbem Styram. Inde, nondum completo anno tertio, occasione nuptia- ' 7 f 6 +¥ ' in - rum Amitae in Austriam inferiorem; pmr tm. re qft u s Hornii ad quartum usque, jjös.redu- pueritiam egi. Post iterum Stre- titur in c ham in patriam reductus, & mox famam. annon £ caritate & pestis periculis Gratium veni, ibique puer aliquan- diu mansi. Altate adhuc tenera Gradiscam Archiducis Caroli, qira Metropolis est fori Julii, lectica lum deportatus, jusiu parentum linguas *r 7 ' difcendse causa: ubi cum conterra- Tam^' ne i Sj baronibus quibusdam annos a ’■ duos cum dimidio contrivi. Isthinc annis paulo auctior, prosectu nullo 1573 Patavium concessi : ubi imperitia mm: gnatis & inspectorum desidia rerum omnium bonarum jejunus turpi in Js7s evoca- otio hasst ad annum usque cio d lxxv. turi» Ger- Quo tempore atroci 1 & propemo- wamam. ^ um inaudita peste, qute etiam patruelem Jöarinem Adamum corri- :V. puerat, parentes excitati me & Sta- renbergium Paronem condiscipulum, relictoragro cum praceptore, in Germaniam evocarunt. Ita divinitus tum, nec sine difficultate ex magno discrimine servatus sum. Ex tota vero illa mea prima peregrina- '" tione Italica,quas quinquennalis fuit,
ad parentes nihil reportavi, nisi marsupium exhaustum & nunquam satis mihi deplorandam temporis jactu-, 1576 pmvram. Per agrum Patavinum secus xatisbo- yicentiam nullum lub tectum ab in-
nam ; . ' -
colis recepti, propter contagionis
metum, Oenipontem versus iter in-, stituimus , inde secundo Danubio Ratisbonam .tempore Comitiorum Imperialium advenimus. Ibi MA- XIMILIANUM II defunctum aspexi : /cui modernus Imperator RUDOLPHUS nuper creatus Cassar in imperio successerat. Tu vero quid ? Nonne puerilium istorum radio te optas explicari? Atqui non minus abhorrent initia subeuntis adolescentias; nec minorem tibi nauseam audienti creaverint, quam mihi commemoranti pudorem : itaque parco tuis auribus 1611. casteris inanibus proteritis , hoc unum a Te peto, ut genii & ingenii jacturam mecumamice deplores.
Solutis Comitiis (in quibus Pater nomine Provinciarum Carolo quon- dam'Archiduci subjectarum legatum egit) privatus in patriam me contuli: ibique opera usus Doctoris cu- jusdam, qui Ecclesiarum ibi Superintendens erat,Linguo Latino &
Groco elementa repetere, simulque humanioribus incumbere coepi. Jurisprudentiae fundamenta , qua aviditate & alacritate attigerim, non cre- • dis: postquamliterarumincepi gustare radices, pudore partim,partim poenitentia proteritorum exstiscita- tus. Quo minus vero his commoditatibus integre fruerer, obstabant interlperso subinde excursiones, nunc in negotiis parentum, mox ad comitia provincialia: prosertim ad memorabilem illum & maximi mo-/s7f «.* menti conventum omnium Provin-“"“^ ciarum in Oppido Brugga. Victus provmda- postea pater precibus meis veniam,**»<»»»*- indulsit in Italiam secundo profici- Icendi anno lxxix. Patavii perannuruf^' fere a Majo Mense vulgaria sine di-.«' / '* &,w: rectore tractavi, genium proprium secutus : otium omne, quod a literis erat, omnis generis exercitiis pahe- stralibus ambitiose impendi, iriter- que aquales pro laude Certavi: cum febri quartana correptus, in patriam redii vocatus. Gratium ut veni, stiper infirmitatem priorem etiam febri Ungarica pestilentiali correptus, vix multorum Medicorum opera convalui, divino auxilio tunc ereptus e pernicie. Ut convalui sequen- *.
ti anno ad patris privata negotia fui tractus: qua in occupatione, qua n-vs»habitum Xtas & judicium tulit, Oecono- turad f ri - mica & ad Rempublicam pertinen-^»^, tia nonnulla hausi. Conversatione , tia ' instigatione, ac exactione solliciti patris, si nil aliud, id tamen est esse- ctum, (fateor) laboribus ut paula" tim alluevenm.* quqd erat levamento
/

ad JOANNEM KEPLERUM. 153
!6i I. to rebus Parentis tunc intricatissi- mis; cui in aliquot mensium continua fere peregrinatione ad Cassarem Electores, & multos Germania* Principes individuus comes adhassi: hic primum Bohemias regni, & urbis Prägn notitiam cepi. Has inter turbas , quantulam temporis partem suffurari potu erim,tute judica: quantulum tamen fuit, Musis subinde impensum fuit. Patrem ad lares nativos reversum novn sollicitudines & difficultates exceperunt: cui quot, quamque potentes, (totius quippe Europas Maximi) Reipublicas causa extiterint adversarii, te non latet. Innocentias exitus pro more quidem ' laudatus fuit, sed alsit. Placato enim C Ai SARE $<: Pontifice utcunque, benemeritorum tamen gratia cum Principis indignatione evanuit. Periculosa porro ac gravissima sequentis anni comitia molestias auxerunt.
ijsi mu - Quippe Patre per innumera fere im-
nusobit pedimenta & adversitates Reipubli-
Mare- r . r 1 1 1
fihaiti loco cas erepto, m me fabula onus reci-
p atm: dit: nam & obsequium in Patrem, & Procerum postulata, me induxerunt, ut officium Mareschalci, muneris nobis hereditarii, difficillimo tempore susciperem, vicemque Patris supplerem. Quanta id mea cum sollicitudine, quanta cum perturbatione animi conjunctum fuerit: astate minimum cunctis in senatu prei- re vocem, negotia publica, ardua, odiosissima; quippe & religionem attinentia contra Principem exacerbatum urgere: id vero relinquo cogitandum. Experientia usuque rerum destituto, unicus superfuit animus, & confidentia quasdam: cui astitit favor Domini, fortunamque prosperam industrias meas largitus est; ut praster multorum opinionem benevolentiam Principis & his & sequentibus in comitiis retinerem. Hic igitur vix dum puberis accestum ad Rempubhcam patriam conspicis: & ita tunc arbitrabar, normam hanc este vitas meas in futurum instituenda:. Qua vero ratione supremus i6it. Mundi Gubernator cursum hunc vitas men retro flexerit, animi mihi & professionis mutandas occasiones ex insperato objiciens: jam porro accipe. Domi delitescebam, tempus terens studiis trivialibus humaniori- busque, quin etiam & maxime quidem Politicis atque historicis, & interponebantur Oeconomica: cum ecce fama percrebuit de itinere Imperatricis per Italiam in Hispaniam: literis Parentis domo evocor ; datur mihi a Provinciis Styria, Carin- thia, Carniola negotium suo nomine comitandi Imperatricem; ornista Oeconomia & Republica transeo in AulamMAXIMILIANI fratris CAESARIS: Conditio gratior illi stati, quam veras vitas convenienti- or, & ad sapientiam nostram utilior. Egregia profecto & jucunda exspaciatio illa, adque mores juveniles poliendos, aulicasque elegantias percipiendas percommoda: taceo rerum usum exercitationemque,
& opportunitatem comparandi sibi notitiam exterorum & Magnatum. Percurrimus enim cum Principe nostro, Imperatrice Genus relicta, maximam Italias partem & Principum illorum delicias, opes, & quas quisque privatim ostentabat non sane vulgaria, triumphosque nobis insuetos conspeximus. In Germaniam ysz inter- rediimus eodem anno, conventisque A comi - aliquot Germanin Principibus, ipse licentia impetrata ab Archiduce, veredariis equis Grastium propero, vixque respiratione interposita Respublica: negotiis per Comitia denuo implicor. Viennam vero revoca- . tus a Maximiliane» in aulam ejus concessi. Cum igitur eodem tempore publico munere in Patria, Aula Maximilian! & Patris ingentibus necessitatibus varie essem distractus, amicis Musis vacare non potui, cur- siisque studiorum denuo fuit interruptus. Mitto quas subeunt exosa nonnulla, de privatis meis negotiis,
U qun

i54
EPISTOLAE
idii.qua; ex Ephemeridum repetitione non sine molestia in mentem revoco. Intervenit autem circa id tempus obitus Matris dilectiffima;, qui luctus, aliteque plures causie super insitam peregrinandi cupiditatem me impulerunt, ut Legato CriE SARIS profiiisit - 'Miario Ungaro Byzantium profici- t thm', An fcent . i me a djunxerim : potissimum sancti sepulchri visendi proposito. Confecimus profectionem istam, so- tum chrl■ cio itineris Christiano Principe An- ^princi e baldino, latis ex sententia. By- JSm- zantii invenimus Oratorem C/F- no,uinin -SARIS ordinarium, D. Frideri- notesat cum p re fl ier Baronem doctum, &
D.Frtaert - 7
co Premer ad omnia praiclara natum : cui no- Oraton q e j- JSJiarius, munera Cassareä, quL . asportabat, Amuratho missa ad fe- adportamftum Circumcisionis filn Mahometi ottoman- jfy tradidit, ut his conjunctis cum nUA y ‘ iisy quL ille prteparata habebat, at- icfium que lic duplicatis, existimatio no- Otramici- stri Imperatoris in illo actu augere- fmpcfato- tur. Pompa hujus actus & appara runa- ratus pro T urearum consuetudine, ™™sp len - supra memoriam hominum splen- ceiebratum didus fuit & augustus ; omnis gene- speEiat ris spectaculis abundans ( ad quL sin- cujtu g U \ a commemoranda liber integer requireretur) per totos xl dies so- lennissime exhibita in Alhmodano soknnU foro apud historicos celebri. Memoranda certe res, & visu cumpri- mis digna. Alterum quod in istam profectionem incidit memorabile; incendium fuit incendium ingens urbis ante praesentationem munerum, coortum /une um. nQ( q u . tam vehemens, tam late serpens momento temporis, ut ruinarum vastitas milliaris Italici fere fpa- • cio porrigeretur: omnium nostrum terrore & periculo non modico; eo quod in hoc casu Janizaris & Spa- hiis potissimum extinguendi potestas, exque eo pr^dandi pro more libertas existat. Ignis porro tam vicinus jam erat nostris claustris, ut unica sola Moschea e regione oppo- stta, bc balnea ex quadrato lapide, instgni opere, structa, nos protegerent. Accessit bona quadam for-itfn." tuna nostra, metus Bassarum, ob munera, quL penes nos erant, nondum repraesentata ; quo urgente metu, ne prieda distraheretur , excubias circa nos in equis per totam eam noctem egerunt, atque adversus prsetorianos prtesidia aliquot millium militum disposuerunt. Quaope destitutis nobis direptio bonorum, corporumque captivitas perpetua procul dubio imminebat: exemplo K imi Belgas, legati quondam C ai firci: cujus familia Judari redemptione pecuniaria servata fuit, cum ipse in vincula conjectus miserandos carceres diu tulisset. Abiit inde Le- abhpoftea. gatus noster retro domum : ego (Hm c s cum sociis duobus, Comite de Man- Mander- derseheid sene, & Francifco Keven & hiller,navi, cujus patronus nauta> que omnes Mauri erant, per Archi- i er pelagum Hierofolymam versus ven- nieroßiy- to deferri coepi, magna molestia “ }
1 - - • , salutans
propter intemperiem ingruentis hy- emis. In Chio Infula; ubi mastyx infulam provenit, nonnihil recreati; postea chit ™ • Rhodi per octiduum quievimus. R f l0 / um: Jam inconfpectu Cypri ad Salinas, a ad salinas Florentinis triremibus fuimus ex- ta ? itur * pugnati, capti, vestibus & aire exu- F [ ormi . ti. Discrimina, damna, calamita- nu tes, aliquando tibi sciscitanti narravi obiter. Cum illis ergo aliquamdiu circum vagati Pyratarum mores & artes experti fumus. Postea tempestate plane desperata per triduum adh/uiam circumacti, Cretas insulte littus pro-o«*« pe S. Hciente templum dirutum at- a M elltt - tigimus; hilares, quod fluctibus erepti : anxii contra, quod in pessima; fama; truculentos incolas inciderimus ; quibus tamen potius vitam credere, quam Pyratis porro fidere e re nostra fuit. Difficulter isthine a Generali Triremium (cui Franci- fcoCalefati nomen erat) dimissi, socii male vestiti, ego omnino indusio destitutus, iter quadridui pedites ad Candiam urbem confecimus. Ibi fortuna prospera usi in amicos iri-^T
x 1 ... Qanatam:
eidi-

AD JOANNEM KEPLERUM. *55
cidimus; Ego famulum> quem By- rato assultu, vehementer jactati,tan-*6 n-
demHy druntum attigimus,oppidum
A 1* N ! X /s 1 C-r r' rt
it Meli tam:
venit 7a- tynthum:
>
ibiquc
Cantarem Legati Veneti benevolentiam experitur:
pervenit
Corcyram:
zantio cum sarcinis in patriam praemiseram , inveni. Neque tamen omnino fortunati, principio propter pestis suspicionem excludebamur: nec nisi magno conatu precibusque amicorum legitime mors, quam Quarantiam vocant, remissionem impetravimus. Byzantii enim pestis grassabatur. Hic extenuati, rebusque necestariis carentes ad multas septimanas haesimus. Ego singulari casu a sociis ibi divisus, cum nobili Bohemo Strzela amico veteri Melitam mutato proposito ire institui. Pactus itaque cum patrono navis Venetae, cum mari me com- miiistem, mox tempestate in Cretam rejectus sum, ac post alias demum duas hebdomadas per varios maris & Pyratarum insultus (bis enim confliximus) in Zacynthum, elegantem insulam, plane nummis exuti, devenimus. Detinuit nos hxc insula ultra mensem. Multa ibi perpessus adversa; pejora etiam experturus cum socio, ni casu in Con- tarenum Reipubliae Veneta Legatum (Bailum nuncupant) Byzantii mihi notum incidissem, qui mihi G ducatorum mutuo subvenit.Temporis hujus tcedium fefelli lectione quo- rundam historicorum, quos ex Can- dia exportaveram; quod levamento erat in multis adversis : praecipue CommentariaJuliiCsesaris multiplici pervolitatione pene memoriter edidici. Insula hxc Glycyrrhizas & uva- rumpassarum copia nota: quibus colligendis illo tempore mercatoresAn- gii praefuerunt. Hic discedens, aucto sociorum numero, deveni Cor-
Apuliae, e regione Modonae & Coronae, CAR OLI V. varia fortuna celebrium. Regno Neapolitano perlustrando viaticum potius ali- quandiu quam voluntas defuit. Verum a novis Sociis pecunia juvati, Lecium insignem urbem, Brundusi-^«* OT » umque & olim Ciceronis state nunc quoque portus prostantia celebre, aliaque loca plurima vidimus. a ’* er Apulis ambitum majori parte emen -jpuiiam si ex Ducatu Bari , per horridos montes (m quorum medio Alcon est) porro via Ipeciosissima Neapo-^/^' lim devenimus. Hic quoque sum-,^ in ptuum desectu per mensem morati, deinde ab amicis sublevati in Sicili- am , deinde Melitam trajecimus. Absoluta hac, propter multa inter- ©* t er venientia , perquam molesta peregrinatione Neapolim reversilumus: ibi mutatis sociis Romam deinde per Apenninum, Florentiam,Bono- Apenrn- niam, Ferrariam, & Venetias sum™”* . profectus. Inde Foro Julio transi- Bemtiam, to in Carinthiam ad Patrem redii, Fenariam, tunc Bambergensis Episcopi Vicej^j^ dominum in ducatu illo: cui occu -tbiam pato in commissionibus cum Venetis operam navavi. Legationem il- lam meam ex sententia peractam in n ™ ne a t f s Locumtenentis Utinensis honori fi-^ E-rS.
co Chirographo te conspexisse ar -fi^it. bitror. Composita hac diuturna tJgjf finium controversia cum Republi- imerejico. ca Veneta, vix expeditus ex Carin- m ! t,u thia, in Styriam ad Comitia vocor,™“*’ quibus ut praestem, hereditaria di gnitas poscebat. Implicatus iis negotiis fui usque in Martium anni se-
cyram, munimentum pene mexpu- quentis & receptum est sis comitiis Calenda. gnabile, Venetorum ditionis. Rur- Calendarium Novum per; omnes sum consumpto propemodum via- Provincias. Ab illo tempore, cum^ tico, per dies quatuordecim finem Pater infirmitate pedum detinere- cumt«u- negotiorum Nauta nostri prastola- tur, multa ejus negotia, prassertim/^f ti fumus, parce admodum victitan- ad nuptias geminas ipsius, & sororis Zirl tes. Hac insula tandem relicta rur- mee necessaria, in me reciderunt; sum mare ingressi, & hyemis aspe- quibus expediendis per Austriam bmt M . ritate, semel etiam Pyratarum inspe- ultro citroque erat discurrendum,
U 2 donec
)
i

i6i i; in Mora- viam"
coutatur:
P c ß
VUnnant
petii:
excurrit Gradum ;
fnox redit Viennam .
suhlt Legä- tionem ad Amtirä- tbemll. Turearum Imperatorem:
pritiS Patriant revisens -
EPISTOLA
. don^c xxiv Maji Patentis & filis iiuptiaj simul celebrata sunt Sty- rs ; Domum-receptio in Strecha instituta. Initio Augusti comitatus finii fotorem noviter nuptam ad Sponsi pattem Capitaneum supre- mum Moravis, in arcem Freiden- stall ; ibi nos expectabat patruus Ferdinandus Camers Prsses. Cautione igitur accepta de päraphernä- libüs & aliis sororis dotalibus abii
mitatUj qui prster Comites, Baro- i 6 n. nes atque Nobiles voluntarios, prster etiam aurigas in diem conductos, Centum personarum omnium mes familis, numerum excessit; qui numero s° omnes habitu eodem, ex lenco erant insignes, Vienna abii per Danubi- &Jp le ”& um navibus meis xxilx Octobris: initio non citra contagionis infestationem. Nam ex ceteris navibus tres, ex mea uniis Nobilium ad laäd Patruum in Janawiczi, eoque ibi relicto, per Moraviam, Viennam, ex- pectatus düdum, aliqUotiesque äc- cerfitus, fine Mensis perveni : atque ibi, Usque ad anniversaria Sty- ris Comitia, Principi meo operam dedi. Grscinm vero ad Comitia excurri: sinitisque iis, COUfestim totius similia: nomine Viennam re- * mittor. Interim cum maxime re- quiem meditarer, alia me excipit ex prioris anni peregrinatione legatio, illaque ad Amurathem II Turearum Imperatorem. Erant jam alii Viennam destinati ad id ab Archi- duce Ernesto : at Cssir, nescio qua persuasione, quave de me concepta opinione, munus höc mihi commendavit, Praga misto veredario. Compellatus igitur ab Archi- duce & Consilio Bellicotandem obsequi cogor : & Conquisitis Vienna tumultuarie, qua: ad tantam legationem Cadaris dignitas requirebat, interim per dispositos ubique celeres equos in Patriam advolavsi ad valedicendum domesticis, expe- diendatjiie privata cum propinquis; quam ob causam ex Inferiori Austria per Superiorem flexu itineris transeundum , & paffim ob privatarum rerum impedimenta siibsistendum erat. Em igitur tempus angustum erat admodum, usque ad terminum mihipnefixum; effeci tamen diligentia, ut ex Superiori Austria, fecundo Danubio, sine Septembris View* Dies aliquot
Consumpti inCommissione quatiam, Sc recensendo ordinandoque Cotus meum extinctus; quem Buda:
11 1 Novembris exposui: eodem ma- & lo etiam in reliquo itinere Tureas aliquot amisi. Buda: negotium con- dtercum * feci feliciter & propitia fortuna, pra- ter spem Arcfiiducis & consiliario-^"* rum: placato cum dexteritate & devincto ibi irato Basta. Iter vero reliquum, propter änni intemperiem adeo extitit adversum, ut ultra duos menses protraheretur. Annona: tanta caritas eo anno, Ut ad l x & l xx Thaleros mensura tritici excreverit. Totam vero legationem & qua: ad eam pertinent recensere & jam pleraque oblivioni tradita memoria repetere , tibi procul dubio ' tLdiofum- mihi odiosum & longum foret. Byzantium veni xxvi De-fecundum cembris, discessi x 111 Februarii, Vi- vmitB y- ennam redii i v Aprilis, cum expe- ditione, quse Cassari Archiduciqüe flaus Deo Optimo Maximo) grata sequenti fuit) mihi tamen & Parenti propter ann °vien- sumptus, quos feceram ultra Xx™™™' Thalerorum millia, gravis* Habes iter meum Constantinopolitanum v ^ t t ° if expe ' fecundum^ quantum de eö rapida tK ' pervolitatione Diariorum ex tempore in mentem venit. Reliqua ex actis- quL apud me conspexisti, peti possent. Post hxc ccepi magis implicari buic negotio, nec fine difficultate collum tänto jugo subtraxi. Proposuerat ma Orator, qui Byzantii residebat, successorem; commendaverat & Basta Budensis : praevaluerunt tamen istis apud me, rationes majores. His gestis successe- Anhidud S runt paulo post alia majora: Electio
MAXI-^"'-

AD JOANNEM KEPLERUM.
t^i^MAXlMILIANIinRegemPo- per Silesiam, Pragam comitatus sum. i6it> ham eie- loniL, expeditioque infausta ac toti Ibi statim literas a Provincialibus ? ra & am t nungi domui Austriaca: funesta: cujus ex- Styrice accepi, quibus quam sedulo*^’ ordia aut successum enucleare pro- me expetierint, quoties vocarint, postti mei non est: ingrata recor- quam ad comparenduma Patre mo- • datio; casus recens & in omnium nitus, hortatus, tute nostri, qui lite- individuus memoria, pra:tereatur. Quamquam ras Testimonium Archiducis ledo rebus gestis omnium qui inter- gisti. Dispendia ex neglecta admi- ium i ui fuere, quique supersunt, ipse, ocu- nistratione muneris & cura rei prolatus testis, rectissime & verissime priae pensitanda Tibi relinquo. Ita narrare postem: qui a principio ad surda aure praeteritis tot compella- stnem usque negotiis interfui, a Prin- tionibus: cum Serenissimo meo abii cipis latere nunquam discedens: so- Mergenthamium, quod Teutonici * abh lus denique cum duobus Cubicula- Ordinis oppidum est, & residentia killten' r ^ S O Erasmo de Liechtenstein su- Magni Magistri: ibi cuncta rursus jhin premo militum Praefecto, & Domino aulae munia suprema cum unico coi- &
& FranciscoKe venhiller aequali & socio lega D. Abranamo de Dona (qui plurimarum peregrinationum, bis nunc Lusatii Ducatus administratorem agit) obivi. Erant tot expediti- ßprem ones, propter itinera Principis varia Zaobk & continua, per veredos, eo gravio- tumAbra- res, quod mihi incumberent soli. Po- bxmode
Comes
cum
Icr
Unus
una captivo, Principem in custodiam comitati fumus. At Krastnovii, in loco custodis decumbentibus sociis; hoc crure fracto, illo Podagra
omnia fu- impedito, in me unum omnia ossi- tuit ista tum sufferre Ltas & robur Dom: siinet: c j a A. expeditiones devoluta sont, Natura. Cum autem Pater in mor-
qus me cum magno onere & mole- bum incidisset : licentiam nactus, mox stia, toto illo tempore sustinuisse Mergenthamio abii xxm Decem -impetrata omnes norunt. Hic quid praestite- bris cio id lxxxix. Nix fera tunc , llctntia rim, litera Archiducis ad Parentem, sed universalis totam Germaniam & ' 59 ° quas in encomium tuum inseruisti, Bohemiam operuerat. Itaque uni- inmmeras abunde testantur. Mitto jacturam ca traha, quam Vicedominus Ratis- tmer re rum omnium post conflictum, bonensis dono dederat, equis mu- mitto extremam infirmitatem, ex lue tatis per stationes centum amplius, grassantein exercitu, csterisque mi- Milliaria Germanica super nivemme «i litaris vira incommodis infinitis invectum fuisse, Ephemerides mes aiamita- contractam, quL Cracovii me per restentur. Noriberga, Ratisbona, tes: tres totos menses nulla spe Medico- Passavioque transito Lincium veni,
rum detinuerat. Mitto csteramul- patrem ibi conventurus, ut internos ta, ne propria laus sordeat. Lega- convenerat, is vero Kuttenbergam P*trm in Ljaüone tioifis ante infelicem pugnam Pit- pracesserat in Bohemiam. Eo igi-
X^or- Ichinensem ad Principes Ordines- tur ipsum insecutus, paucosquedies dimsque que Silefis mihi demandara acta vi- cum eo moratus, iter in patriam in
er
siiesidpe . disse Te apud me credo: magis va- stitui, ut cum noverca rebus dome- rdu UL laudis fumo, quam utilitate con- sticis prospicerem. Discessi ä patre ptrvien- tjsp spicua benemeriti non remunera- festinanter nocte intempesta, atque «^/» ti testimonia fortassis. Prius quam ab eo non ignaro futuri, , ultimum^ 7 ” revißt pj~ in libertatem restitueretur Princeps, vale & benedictionem paternam ac märn,# advolantibus demum collegis,licen- cepi. Transivi per Viennam. Ibi ^E tia quamvis difficulter admodum traha relicta veredariis equis reli-^;X! impetrata, cum revisissem lares pa- quum itineris m Styriam prosecutus sihfiam trios ‘ Principi ad confinia appro- sum. Expeditis igitur negotiis cum P i!erum m pinstuanti obviam redii, Eumque ministris & profectis paternis, Vien-
U 3 nam

16n. nam denuo redii xxv Februarii. Ibi tandem, ibi > mi D. Doucane, initium aerumnarum, ibi angustiae, ibi labores immensi me occuparunt, qui carne absumpta etiam osta arroserunt: quibus consideratis non injuria miraberis cur hactenus circa leviora tam fuerim prolixus. Fateor culpam, exciderunt multa mihi cogitanti inter scribendum ä proposito aliena. Ignosce. Sed tamen vel ex hisce vides, quam fuerim negotiosus perpetuo, quamque intricatus; Musis maxime, ut opinor, iniquus. Rursum autem fretus juventa, constanti valetudine, etiam hinc sum eluctatus, spe stimulos addente. Et hactenus quidem habueram cui inni- Abebitu terer, scipionem fidum. Jam vero Patrisopti. moX s mihi eripiebat fulcrum tantL mt,S9 ° molis unicum, omniumque meorum conatuum asylum. Quid moror? De parentis delperata valetudine primum Viennas iix Martii ex fratre audivi, Nec moratus, magnis itineribus ad eum contendo; Tamiiu quem xi ii Martii mortuum jamin- s u * veni; luctum auxit decubitus fratris & afflicta vidua. Sic orbatus fami- lise columine hasres ab intestato, fratrum Curator ac Pater, universe familias Prasfectus, atque custos unus idemque fui; varias Patris graves- que curas, mensque negotiis implicata, res intricatas reliquere, Oeconomias omnibus partibus male erat utm prospectum : lites infinita & arduas vehementer incumbebant: res nota orbi; nota etiam tibi, quo cum ista non semel amice communicavi. Qgam vellem poste penitus oblivisci, qua: fecerim hic, quas effecerim: quas in gratiam trium impube- rum fratrum, totidemque lororum proprio d e -prxssitexim. : manent ista vulnera, trmento-, altius inflicta, quam ut coalescant. Debilitationem inde ortam jam nunc magis magisque sentio, & laborum in decubitu, fructus experior. Nec minus mente circa omnia ista distracta, militiam etiam pridem
T O L M
in Polonia inceptam, affectavi, at 1611, continuare non potui. Intermista est, quam in Copreiniz magno sumptu institueram, profectio Ungari- ca, instructis equis viginti prsestan- tistimis : adeoque domum illo in Castello ad hos usus emptam per -Znmusl' didi. Atque hasc metamorphosis me totum ad Oeconomiam, quam fS - ab incunabulis fugi, perinvitum convertit. Initium hujus curas Kute- bergas feci ; Machinis ad fodina- fi^narum rum utilitatem, imperfectis a Patre relictis, ut potui, instrumentisque ,fiauraton quas erant magno Lre comparata, erectis: ea in cura jussu Imperatoris, annum fere exegi. Impensas refundere etiamnum debent officiales Kuttembergenfes. Hoc eodem anno circa xm Julii subsecuta est Caroli Archiducis mors. Quantas illa turbas in Provinciis ejus ex- W 1 »®’ citaverit, quantaque hac occasione moles imposita cervici meas, vulgo t ublicU notum est ; & innuere sufficiat, quippe cum sciam, te omnia hasc antea ex ore Patrui mei, Cameras Pras- sidis habere. De vigiliis, circumcursionibus & Comitiorum negotiis odiosissimis simul & periculosissi- mis, quas siib gubernatione Archi- f*. wcum ' ducis Ernesti prudentissimi Principis me exercuerunt ; constat illis quorum res agebatur. Sequenti' tempore nova mihi dignitas accef- w vur g . sit, Burggraviatus Styrensis in fupe-f 4 ^ riori Austria supra Anasum: a C x-fhZT sare in me collata per patruum. Confirmatus ssm solennster per Cas- sariosGommistarios d.nx N ovembris.
Multa hisce itinera intercessere, mul- tL molestiL, & frequenter aliorum negotia, me quoque traxerunt: cujus rei patruelis meus in Mofcovia defunctus, aliique, quos ex reverentia non nomino, documento firnt.
Quasris quL fuerit interea studiorum meorum ratio ? Literis egi cum tum doctis diversarum Nationum & Pro - do[ils P sr sessionum, etiam illis, quos de facie fe^ con ' non noveram. Inter commeandum '
k

AD J O A N N E M KEPLERUM. 159
16 it. in cuitu plerumque meditandi, legendi, aut conferendi locus fuit. Mathcsm, Imprimis Mathesin Logicamque, sed Loream, A multas alias scientias cupide exercui , circa universalem rerum per- & vestigationem fortasse plus justo interdum curiosus & diligens: quam tamen diligentiam postea saniori Metaphy- mea? Met aphysica? non parum uti- s“ a ™ s e *' lern deprehendi; qua?Platonem, A- “ em ' ristotelem, & ante ipsos Mercurium, Pythagoram meum, ca?terosque ejus farina? Philosophos mihi familiares reddidit: Abstrusiores mysticas amicas in sinu semper circumgestavi. Ac ut etiam sequentium temporum studia uno veluti sub aspectu Tibi usiitPra- collocem : Mathefeos PrLceptores
'corrfdu habui initio ad Euclidem, Corradu- ti0f Cium, Vice-Cancellarium Imperii.-
in doctrina prasclara Triangulorum ' Ur fiy & Sinuum ptXcipue Ursum Dith- Ottone: marsiim, tum Valentinum Otto- nem, qui Strechse in Patria mihi Obeliscum extraxit : cujus opera etiam in Observationibus Astrono- jmicus micis aliquandiu lum usus. Tycho- Ttcbms, n * j] ra p e Dano amicissimus, & in au- keple. la Patronus extiti. Ad eum e Sty- RI ria eduxi Joannem Keplerum; cum- Prommr q Ue simultate inter ipsos ortadivor-
Macenas! tium fecissent, quod e re Astronomica non videbatur futurum: author utrisque reconciliationis, & Replero praesentis fortuna, qualiscunque ea sit, extiti; reversumque e Styria cum familia holpitio excepi: qui ex eo non destitit me colere, mecum- que subinde & de suis Mathematicis pro meo captu, & de meis mysticis pro suo suaviter conversari. Mitto Unguam nunc cXteros hujus Professionis. Hebraicam Hebraicam linguam ab Elia Hutte- a b fM* ro, linguarum excultore eximio ^bauZ (st uem fratris curL aliquando profeceram ) didici, propter Cabalam. I11 reliquis Theoria? conjunxi praxin, Metaphysico exercitationi Physicam; non Peripatetica solum via, chymhm sed illa magis secreta & arcana Ve- terum sapientum Thymia, per quam
inexhausta Naturo miracula perlu-1611. stravi; Deoque fautore, fundamenta non vulgaria jeci; quo ad contemplanda superccelestia & divina incredibilem mihi lucem affuderunt, mentemque erexerunt : denique authores ipsos, a paucis intellectos mihi aperuerunt. Sumptus in ista profusos solata fuit in experiundo^^f" voluptas. Sed redeo ad filum histo-^^’ rio abruptum mentione studiorum. Militiam anno cid io xc iv tenta vi. oy*. Denuo successerat Ernesto Provin- mlcs '~ ciarum Gubernatori frater Maximi- lianus, Princeps meus. Ab eo post Comitia Styriaca citatus, exivi Vi- mx nv9 ‘ ennam, inde Neostadium cum ap- paratu militari non levi. Jamque in tm, expeditione Croatica Petrinio appropinquabamus ; cum ex itinere a CyESARE revocor per decretum! de xxiii Junii. Fratre itaque cum equis & comitatu in meum locum substituto, fato, nescio quo, etiam hac vice militiam e manibus amisi. Cum labores indies mihi crescerent, decreveram Sty- xx omnino domicilium legere : at ecce novum onus a RUDOL- PHO IMPERATORE; qui me inter Senatores Consilii Imperia- et dettus lis legit. Occasio hxc fuit. Post m Senat °- discestum Ernesti ad Belgas, co n-ßiim”' scriptus eram cum Styrise Capitaneo penatis: Domino Sigismundo Friderico de Hermerstein, qui jnunc Ferdinandi Consiliarium secretum agit, ad assistendum Gubernatori novo in Provinciarum negotiis apud Imperatorem. Pragamvenimus xxv Novembris. Ibi dum paucos dies versamur ; ex inopinato penitus proponitur mihi voluntas CASARIS per Aula? Profectum, D. Rumphi- um : itaque deliberatione nonnulla interposita, quamvis minime luben- ti animo, cum de consensu Gubernatoris Styria? certus essem: adsensi adversis omnium in Patria voluntatibus, ubi ad quascunque mihi digni- ’ "
rates fores patebant. Sunt ha?c vulgo no-

i6o E P I S
i6n.go nota : mihi vero, quod utile splendido mutaverim, sera poenitentia gravis est. Sequentis anni primis Calendis inauguratus & in Album Tribunalis hujus Senatorii relatus sum. Tunc denuo per Vien- Patria nam profectus in Styriam compo- saiuiata, nendae rei familiaris causa; indeque per superiorem Austriam & Lindi multis expeditis negotiis, tandem pragam xxiix Julii Pragam sum reversus. revertitur: Primus in illa sonctione fructus, quod antea violentis corporis exercitationibus assuetus,postea multas horas in consiliis desidendo, morbis fomitem subdidi. Pro meritorum praemiis sumptus immensos inaniter profusos frustra uno verbo conquererer , nisi Oedipo non Davo scribe- & 97 . rem. Intra decem annos bis omni- T j Js us no patriam invisi : primis sex con- ni fami- tmuis Patrimonii rationem habendi licentia mihi nulla fuit. Quanto mi- mentim: Pj constiterit hoc absentia, quanto ministrorum negligentia & perfidia: ortae contentiones cum fratribus & jam nunc quoque durantes necessitates meo fidem faciunt. Dum fex continuos annos Praesidis vice fun- vpg ai. gerer, interim anno cid id xc iix
ijbraha Martio Domino Abrahamo
a Dona, qui anno priore Legatum na ink- egerat Loians mMoscovia a C JE- o? 4/w«c^SARE sui adjunctus ad repeten- Mosiovk- ^ am earn legationem. Cum ambo in procinctu essemus, & tempus multis intercessionibus extraheretur; tandem legatio ista morte Ducis Moseovio irrita fuit; cotera multo o' meo commodo, si ter millium flo- renorum impensas frustra factas excipias. Pudet commemorare, velu- piwimis ti propriae laudis causa, quo & quot gotiis m ' negotia extra ordinem a Caesare mihi interea demandata, tum in Aula, tum apud Electores, Principes, & defunctus Conventus Circulorum, - quamque
cumlmpe. f e li citer , & quot millionum Curatoris e- c A T) T c %
molimen- O/VKlb emolumento expediverim: tot & quid proximo anno cio iocvii in pacificatione Magdeburgica de-
T O L JE
sperata prostiterim. Tibi vero, Arni- i6n. ce,cum hoc, tum pleraque omnia, in hunc tantum finem refero, ut agnoscas, quid inter tot interpellationes duToMdctKTog ,Minervo immolare potuerim ; maxime illi Divo, quam tu in me adeo extollis,Philofophio nempe non communi, sed abstruso, mystico & unice perfecto, fateor, atque deosculando. A cujus cultura me proh dolor! morbi fovi aliquandiu abstraxerunt, non solum turba ista vanitatum hujus mundi, occupationesque : quas inter tamen Spiritus indefessa vigilantia pro anima egit excubias, ipsamque in sui ortum efferens, lumen subministravit &ignem.
Qy em vero finem supremo vito meo Directori propositum esse dicam?
Quod valetudinem afflixit, quod carni frorium injecit, meum non est nisi in bonam partem interpretari,
& gratias agere Christo meo, qui partem mei carnalem post se in crucem , spiritualem autem ad se &ad supera trahere non dedignetur; subinde me velut extra regiam cursus vito abripiunt studia mea, ut vides : revertendum ad annum ci o io ic ijpp u r quo tempore Legatum Cosaris ad*“'" c f Deputatos Lmcn egi. Neque te Deputatos fugit, quo illo ipso tempore in pa- Lwcu tria evenerint, non oblivioni, sed providentio, an patientia; divina; committenda. E Styria eque Au- stria superiori reversus, cum Cosar propter pestem Prago grassantem Pilsiio commoraretur, Carolinis ego thermis contra Hypochondriacum malum, cum fructu usus sum: & sub finem Decembris patrui & amico- usooemh rum suasii bona hoc in Bohemia emi . bona ™ Hic me infirmitates meo ab annis Bohmt4 * aliquot (maxime ab anno cididcvi) detinuerunt : ubi etiam nunc me contineo: latebras paulatim quo- rendo ex aula. Nunc recolligo vi- 4/ res; mortuusne inter vivos, an \n-f e£ ! ans ter vere homines homo ambigo/"™^* Villicum in villa ago. Utinam non MENTE. Quid vis faciam? Ita
fuit

*
AD JOANNEM K E PJL E RUM.
1611. f u j t voluntas Altissimi; ita coelum Epistola X C VI.
volvitur. Expecto fabula periodum, succedentibus nil equidem invideo: Catastrophesmece memorem lubens relinquam posteritatem, ipse cum Paulo exclamabo : Melius est
RUDOLPHUS SAGIENSIS MEHERENTIUS
JOANNI KEPLERO.
solvi & cum Christo esse*, sed pro- ^RuditissimeacPrassiantissimeDo- t^99, pter proximum Deo obsequi, aliud X-J mine Replere : audiens apud . volenti , Christianum. Sed heus sat Magnificum Dominum Tychonern prata biberunt, divertendi hora est; (apud quem nunc sum) literas ad te 1601 - 1611, annos in margine reliquos prsetereo, dirigi : existimavi , non ingratum quia pleni mutationibus, ad me pri- fore, fi in recordationem benevolse vatim non pertinentibus; tibi Histo- & humanissima conversationis mu- rico sat cognitis. Habes pauca & tux in Collegio GrLcensi, per occa- parce dicta; si justam vitx historiam sionem aliquid scriberem. Quid respicis: multa & superflua; si pro- producant Elatio, Luxus, & invidia, positum nostrum. Non enim vitL in iis maxime, qui exteris praesse historiam, sed annalem delineatiun- videntur, fatis experti sunt tandem, culam petenti Tibi, hanc Epistolam quos mecum novisti. Nec frustra essie volui: utique quartuo encomio fortasse aliquoties proposiii exem- essusissimo pro frxno opponeretur: pium nostra; Gallis, quam nunc dege ut exordio Epistola: confirmatio- berem merito videre, st fata tulif nem veluti suam subjungerem, ne- scnt, qus tacite quamvis, non ob~ quaquam vero, ut aliquid hinc laudis scure tamen, & fatis aperte innuisti captarem; (aquä vanitate me nosti a- ac indicasti. Interea ex literis Tuis > lienum) dixeram enim initio,VARI- ad prodictum Dominum Tycho- UM extitisse,ut prodixerant Astrolo- nem intellexi, quosdam esse, inter gi,vito curriculum: quod apparuit ex quos etiamUrsus iste Dithmarsiis,qui Mebemtu toties mutato vito statu,tot gradibus, novas Hypotheses, a Domino Ty- tot formis educationum, professio- chone primum excogitatas,sibiarro-^^/* num, consiliorum atque studiorum, gare audeant: at ego testari postum, Tychemcs. donec tandem toties translato domi- quod cum in fine anni cid 10 lxxxvii ' invint ' iont cilio,eo me fors detruderet, ut pere- venissem in Daniam, & postea vi die r ’ grinus in alieno solo, linguseque im- Januarii cid id lxxxiix in Insu- peritus hic nunc instar Eremita pec- lam Huennam, commendatus Do- catorum juventutispoenitentiam age- mino Tychoni a Magnifico Domino rem. Accipe igitur hsec qualiacun- Carolo Danzaeo Legato Gallico, Catolus\ que integro animo, qua:Tua in me laudata memoria (1): reperi isthic 1 ^*" benevolentia jure quodam suo mihi inter alios ejus libros, eum, qui def^ <?» expressit; incomptaLtsine lima pe- Cometa anni cid id lxxvii tra-/.v.L. nitus, ut vides. Congruam enim ctat, qui anno procedente, nimirum pnesenti mea: valetudini manuum cid i d lxxxvii erat isthic in ipsius impotentiam ex eo colligis, quod Typographia totaliter impressus&^' fy ista perfunctorie veluti in chartam absolutus: sed is tamen consulto,ut c°™ u e conjecta (cum Amanuensi destituar liber citius distraheretur, adseribu»»,^ idoneo) ad mundum rescribere non voluit, tanquam anno ciDiDLXXVln^'^ potuerim. Vale ex Eremulo meo editus esset. Cum autem in libro Shelim sub finem Decembris cid id illo cap. vili hxc HypothesiS, de c x 1. qua controvertitur, ab ipso Domino
X Tycho-
(,) I* est, qui primum lapidem posuit «cii Tychcmiaux ia Insula Hucnna M. Gasseadu* de Vita Tvchenti
Ub.U'H'2*'
i

✓
,6r E h S T O L I
1599. Tychone exposita sit,&UrfuS similem postea in Augusto ejusdem anni Argentinsepro fiia inventione publicant, quse tamen in dicto libro plus integro anno prius expressa erat: quis, illam inventionem ab ipso Tychone, qui primus eam publici juris fecit, declaratam, illi ulla ratione derogare poterit, & sibi attribuere ? ; Hac in veritate ita se habere, uti dixi, testari postum, quia propriis oculis librum illum de indicato Cometa anno cio 10 lxxxvii iri Infula Huenna imprestiim vidi, cum nihil antea de tali Hypothesi a quoquam editum sit. Qpod tibi significandum duxi, ut certior esses cje äuthore. Videtur enim XJrsus iste multis aliter persuasisse, ut &tu in Epistola, quam famoso suo libro inieruit, eam Urio attribuere per ignorantiam non dubites. Salutes quTfo meo nomine Generosum & Magnificum Dominum Joannem Si- gismundum Vagn, si occasio fuerit, quem tecum Deus Optimus Maximus iri plures annos confervet, cum ,, omnibus alus amicis, in summa sanitate incoluines, & felici rerumsuc- cessu. Vale. Ex arceGiertziga> III miliari a Praga, die Jovis xvi Decembr . Cio id ic.
Epistola XCVII.
CUNRADUS DASYPO - > DIUS (1)
JOANNI KEPLERO.
1 599 * rpUas, Clarissime Vir, accepi lite- ras , quibus lectis, tuam in hoc studiorum genere eruditionem atque doctrinam intellexi. Non exi- " gua sunt, quL scribis, requirunt ampliorem responsionem. Attamen, 1599» cum per tres menses decubuerim defluxionibus paralyticis, occupatus, pro hoc tempore plura scribere non potui. Ideoque hanc tibi chartulam mitto: ut videas me non otiosum fuisse aut esse, etiam in hac gravi lXx annorum Ltate. Hsec ra- neptim, alia oblata occasione, plura. Arpentin#. Ultima Decembris cid io ic.
CUNRADUS DASYPODIUS,
Mathematicus emeritus.
Infiriptio.
Clarissimo Viro, Pietate, eruditione atque doctrina ornatissimo,
Magistro Joanni Keplero,
Styrise Ordinum Mathematico, siio amico,
Giuecium Styrue.
Epistola XGVIII
CHRISTIANUS SEVERIN 1 F. LONGOMONTANUS
JOANNI KEPLERO.
Udius tertius cumPragam Lena- idoo. tica venissem, dimissionem absolutam in patriam recedendi a Generoso Domino Tychone impetraturus, literas Tuas xx Junii Gracii dätäs accepi, duplici nomine, me ‘hercle, acceptissimas. Nam & ex lis,Te salvum domum & incolumem, iit spero, collegi, & te etiamnum inter raeteras tuas curas vagabundam nostram Lunam ita curare satagere, ut suppositionis coelestibus ejus Qctj.- 'vofJLSvoig correfponsurse elegantia Sc veritas, quoad fieri possit, in unum laborem unamque formam concur-
(1) Qüaenam MathViilatlcuj hic Argentinensi* ingenii Iui Monumenta publici juri* facere decreverit in literis Pauli Virdungi (de quo Epist. 41.) cid is civ ad Keplerum datis invenies. Libro* luo» inahuseripto» omne* Serenissimo Hassiae Landgravio M AURITI O legare constituerat, ut Bibliothecae ipfiü* adjungerentur, sub titulo : MauritianarwnInJlitutiohumSdkthemaiit 4 rnm Libi XV. Po- tentissimo Principi ac Domino, MÄURITIO, Landgravio Hdjßx inscripti in quibus omnium scientiarum Mathematicarum elementaris doctrina, legitimo & rerum & doctrinarum ordine lerva- ■ to » continetur. Sed post obitum ejus intimus Repleri Matthias Berneggcrus in literis ad enodem Argentorati 1615. 7. Nov. datis testaturi Manulcripta Bibliothecae Dalypodianae Graeca, omnia in folio, in quae Dasypodius verfioriem, icholia, fc Commentaria composuerat, fe possidere; coruM- que Illum Keplero lubent meritoque offert.

AD JOANNEM
r 600. rant, Utinam vero tandem aliquando id, quod uterque circa Lunam Dubu intendimus nobis obtingere posset, Longo. q UO d neque prius futurum auguror, "IZTm- quam utramque causam, qua cum vamiu- Territum Soli Luna connexa sit, ntThtori. p en itius expediamus. Feci autem Z2‘." - tuo abitu, ut potui, & Hypothe- sin LunL luper principia tibi coram ostensa stabilivi, a cujus decretis Luna in omni situ, & dispositione,tam Terra quam Solis relpectu, fere insensibili disterentia in coelo exorbitat; neque dubites, quin quae statuimus observationibus ita sint munita, ut nusquam conjecturis nos egisse, simul atque omnia Tibi revidere contigerit, fatearis. Prolixius me circa ipecialia explicarem, nisi ipsa hora abitus mei haec effunderem, quae me oblivionis imposterum apud Te excusarent. Ego, mi M. Keplere,ut ad Te redeam, tuamque industriam : non modo nullus Philosophus, sed etiam nulla civilitate imbutus essem, si non tibi gratias agere vellem, quod me tuarum cogitationum reddere velles participem. Cscterum, ut fatear ia quod res est,& ipse mecum, ubi tuassigu- ras recognoveris, in toto illo quadrivio, quo incedis, nullum exitum invenire possum 3 , quo generarim- omnes circumgyrationes Lunares, omnes inaequalitates simul curare posiim, etiam in sola longitudine, nedum si latitudinis digressum ac variationem una adjunxerim. Primum enim, nolo tibi persuadeas retenta Gopernicaea suppositione, ac revolutione secundi Epicycli, aut immutata, aut per axin ejus Luna motu librationis decurrente, ullam occasionem relinqui, octantum in- jtqualitates tollendi; nam nec id totaliter sine circulari motu sieri potest, neque ego hanc viam intentatam reliqui, si ulla via fuisset. Secundo , quod aequantem dicas, vel' potius demonstrare velis, fecundi - circuli Copernici aequationes in apo-
KE PL ERUM. : 6 z
gXo & perigEO LunL perturbare: 1609. id non tantum est, quantum tu existimas, & quicquid est astumpto aequante, & paululum mutata semid, fecundi Epicycli, egregie Qcwopi- vox subscribit, neque Geometricis rationibus adversatur; remoto pra- sertim Epicycli loci situ ad Tellurem attracto: nam non fuit necessarium, ut scribis, ejus centrum in pe- ripheria aequantis circumgyrari, Tertio, quod latitudinis variationem per eundem circulum secernere velles, frustra quidem laborabas: siquidem non in omni egressione in quadraturam ejus tanta siat variatio; sed ubi angulus latitudinis est maximus. Quarto, admitterem quidem hypothesin tuam subjunctam, qua satis ingeniose ad latitudinis variationem aiigulum ampliandaj digressionis in Quadraturas te metiri poste putas: nisi inter trutinandum multa invenissem ab apparentiis adeo aliena , ut nihil hic concluderem; quamvis tu ad nufrieros tua revoces. Primo enim posita linea synodicae conjunctionis aut oppositionis luminum, in qua Eceentricitatem solerter quidem fingis,ad motum librationisre- prasentari, quoties ojpus suerit, ut aequationes ultra Syzygias debitas, quicquid ad verum Lilnse motum' extricandum redundet: hanc a terra variationem parallaxes neutiquam' patiuntur, quae c & h intercedit.
Ad revolutiones vero dum respicio , 1 quid latitudinis motui periodico cum Anomaliae commune ? Ut taceam, quod, quantum milii videor tua intelligere, ad nullam commensurabilem convolutionem atque aequabilem caetera, quam per medio-“ rum motuum Anomaliae ac Longitudinis Lunae a Sole consonantiam ; conaris, perducas, quin tractu tem-' ppris hiatus stat ac sevulsio, Hac siippositiqne nihil magis praeterea mederis inaequalitatibus octantum, Quinto, pratereo suppositionem, quam ex magnitudine Solis, Terra»
X 2 atque

EPISTOLA
164
1600. atque Orbis Lunte statuis: cummeae inventioni,quam tibi hic ostendi,non sit absimilis plane. Si autem ulterius nostra trutinando, quid aut ad eam confirmandam, vel per se Apparentiis vero simile habeat, non ne- gligam tibi omnia plene referre. Sexto vero ac ultimo, scias, nihil me libentius velle, quam physicas rationes hypothesibus intertexendas. Quare si per otium id contingat, reservatis mihi tamdiu tuis hisce literis, omnem lapidem movebo, ut universalem hanc cognoscam, explorem: alias enim, ut nosti, aquam cribro'haurimus. Quare etiam atque etiam te oro, ut cum egregiis speculationibus seu meditationibus abundes, Astronomias suo tempore, uti sincere dicam profuturis, videas, ne quid prius statuas, quam generalem ideam omnium 0 ouvofiivuv cujusque sideris ad normam redigendi habueris, neque eidem aut observationum insiifsicientias aut earum habendarum impossibilitatem prastendas. Vel etsi haberi non posiunt, ut de Latitudine maxima Lun# in Conjunctione cum Sole neges : veluti etiam reliquorum errantium, Nihil tamen pr#ter rationem concludi debet. Nam ut hoc exemplo tuo utar, quis dicat Latitudinis Variationem esse, ubi, quas ad Longitudinis suppositionem pertinent, ne unguem quidem latum in utroque statu ab invicem declinant.
Vale & quantum me ames, tantum enitere, ut perliteras necessitudinem nostram inviolatam imposte- rum conserves. Occasiones invenies, ubi me posthac in aliquod otium honestum <ruv collocatum vel ex meis litteris vel aliorum relatione inveneris Fraga ni. Non. Aug. cio 10 c.
Tuus ex animo
CHRISTIANUS SEVERINI
F. LONGQMONTANUS Cimber.
( i ) AmO incivilem & fallam criminationem civiliter:
qua statimuti poteram. K.
Epistola XCIX.
CHRISTIANUS S. F. LON- GOMONTANUS JOANNI KEPLERO.
Octissime M. Johannes Keplere, 1604. amice veteri necessitudine conjuncte, annus jam alter agitur, ex quo Nobilissimus Franciscus Tengnagli- us Gener & Successor Astronomi incomparabilis Domini Tychonis Brahe Wiburgum Cimbrorum ad Dijsuade- me scribens inter alia tuam, ut mihi tur J^ e P lera videtur, nimiam industriam circa re- Tythonu- futationem recentis Tychonian# in nyp°- Lunam hypothesis, (veluti suis ocu- the ^ t0S . lis vidisset) mihi retulit. Ego vero ejus literis relponsurus, nec in Manes defuncti Tychonis, nec etiam propria conscienti# innocentiam, tam me crudelem esse existimavi oportere, quin Te ab hac superflua curiositate, qu# in prioribus, biennio antea e Styria Pragam mihi missis, apparere coepit, ad tua ipsius incepta perficienda verbulo revocarem. Et certe modo conditio mea tulisset, ita ex illius & mea simul opinione meritus fuisses, ut Pragam me denuo conferens, palam de hac injuria tecum expostularem, in quam inexpectata inconsiderataquc opera tua laborem pariter & amicitiam nostram, resolveres. De Te autem ob tuarum diuturnam & insuetaiji ad me intermissionem, imo per Janum Hamburgensem excusationem suspicari magis magisque coepi, donec scheda Hamburgo nuper ad me mista eam moram non purgatione ulla, sed incivili ac falsa criminatione compensasti (1) Huic equidem non retorsionem; sed modestam, qu# me decebit, re/ponsionem oppono : dum hic Rostochii amicorum causa maneo, & epistolio tuo destituor; quod huc trajiciens Has- ni# imprudenter neglexi. Princi- * pio vero, mi Keplere, cur tibi tantopere
privatim nempe increpui minatu» retorsionem jufUnij

AD JOANNEM KEPLERUM.
Jtfb^topere applaudas; quod hypothe- fin Luna: transformasti, fundamentis Tychonianis ne in minimis quidem convulsis; st nulla alia ratio praeter tuam nobis suppeteret, aliam atque aliam hypothesin super iisdem phaenomenis fingendi : certe non video. Sed ignorare te nolo, & tunc & nunc etiam fex diversos modos eandem ad substratas apparentias contexendi nobis superesse. At quaedam emendasti ad divinas tuas proportiones scilicet: alia vero faciliora reddidisti, sublato Trianguli labore. Emendatiora & physicae magis consona libenter video, quum Longo, observationibus astrictus, equidem montanus desiderio nostro hac in parte fatis- mfbtudl f acere nequiverim, aut ultra astro- diw. nomi officium operam extendere. Verum quae calculo astronomico per te promptiora existimas: ea certe vix menti incluti Domini Tycho- nis respondebunt. Nam, ut neque hic erres, scias Trianguli unius iri illa Hypothesi resolutionem relictam, duplici fini ab ipso fuisse destinatam. Uni Triangulorum qualiscunque 7rpayfJLcLT6iag , studiosis artis hujus ob penitiorem ejusintelligen- tiam exercendae, tabulis perpetuis, veluti ignoranti# latebris, remotis: alteri vero distanti# ac parallaxeos Lun# in quocunque ejus a tellure situ festin# indaginis. Quum enim circa particulares Lun# influentias, hac etiam astrologo opus este, exempla secundi libri Epistolarum Astro- nomicarum probent; quo circa data altitudine ac distantia Lun# a Terra, in plano trigono triplici minori labore, sed etiam majori certitudine angulum parallacticum vena- bere. Verum enimvero quia difficultatis rationes in ea hypothesi nunc habes: dic qu#fbviciflim, quid te tabularum omnium prosthaph#- pe&ectjv tam fcecundam fabricam docuit, ut tales tabui# c#teris simili-
16$
ter planetis essent communes ac siis-1604. fidentes; latentibus adhuc te veris horum ph#nomenis. Ignaris tu igitur' persuade, & intelligentibus desine amplius absurda narrare. Sed ulterius ad tuum Augi# stabulum pergamus. Meministi, mi amice Keplere, Benatic# olim operam inter nos fuisse divisam, scilicet ut tu Martem, ego autem Lunam sub arbitrio magni Tychonis curarem: an nunc forte tua in eo aut diffidentia aut desperatio (ignosce nihil hactenus inibi abs te pr#stitum intelli- genti) casui D. Bhetici, modo vera de eo narrent, simillima, causa tibi ad Lunam usque resurgendi esset?
Sed ubi nunc es, paulisper qu#so morare, oculisque haud perverse judicantibus contemplare, quanto sudore viam ante te illuc ingreffi obstacula qu#vis siistulimus. Nos etenim ad solertem plurimarum observationum collationem emendatis Lun# mediis motibus («), iisque a Ptolem#o usque deductis (ß): ternioris incompetenti #quatione siib- ata (7): ratione verarum Syzygiarum luminarium pro mediis inventa (J'); #quante simplici Lun# 7rpo~ cB-ctQatgecrEi apposito (§): anomalia item, Syzygiis ac quadraturis intercedente, veluti latitudinis ac nodorum inquisita inventa ac curata (^): denique digressionum terminis, semidiametrisque circellorum limitatis, ac proportionatis(^): tandem longe ac difficillimo labore, antequam h#c omnia cognoscerentur, ä nemine prius animadversa, hypothesin Lun# stabilivimus; non equidem ad proportiones tuas, aut mo- trices virtutes (2), quamvis ab illa pulchritudine, sicubi datu possibili, nunquam certe abhorrui) sed ipsa Lun# phaenomena quovis tempore geometricis demonstrationibus ex eadem hypothesi porro ac retro elicienda, in stuibus vix 3. m.,ut tu,un- X 3 quam
(«r, ß, y, e, § >!,) Vide etiam atque etiam: hsc rac (Vadente & praeeunt« exemplo, K. (r) male, 6 aoa
ad proportiones Ptplemaica». K,

i66 E P I S T O L JE
604. quam contempsimus, observationi- mo capite Libri I. habeatur; ut hic 1604. bus rite trutinaris, Testes sunt ecli- manifestum aut errorem, aut, si ma- psesviginti octo,pmer plurimas ali- vis, injuriam tuam in me carpendo as observationes, ex quibus nostra recipias. Sed restat adhuc Diame -DUmetri Luno ffypothesis constat. Testes trorum apparentium diversitatis in item postmodum observata &obser- eclipsibus ratio ab utroque discuti- umC urm vanda Luno phaenomena, Hoc tu, enda. Aberrationem visus causam Edipsihu mi Keplere, cseteraque forte omnia, ex tua optica affers: ergo vero nunc quL a Tychonein Astronomie red- demum ab experientia mea aeris E/e. integrationem «temo emolumento diaphani inaequalitatem (6); nam ci- inventa ac elaborata sunt, sterquili- tatum Solis deliquium idem utrobi- 11 io in Augi« stabulo olim fepulto, que in Bohemia, ut audio a vobis, jequare non vereris' (3), tuumque ad in Norvegiavero ultra Nidrosiam a ea expurganda rursum laborem ac me, & alibi ab aliis circa maris tra- carrum promittere, si te Herculem dum exquisita parallaxium ratione redivivum agnosceremus. At id ubique adhibita , diversam nobis certe nemo facit, teque tanto viro quantitatem prodit; apud nos ve- profert, nisi ejus omnibus purgatis, ro, ubi major aeris craslities, mino- cognofcat te coelo & coelestibus ap- rem & certe censuro nostro appri- parentiis congruentiora substituiste. ; me congruam ; majorem vero in Nam hinc Astronomo victoria spe- Bohemia ob minorem ibidem aeris ctanda, hinc triumphus. Coterum condensationem. (7) Quod idem talia a te unquam prostari posse ve- adhuc procedentis anni Eclipsis So- hementer metuo. Id autem non lis Benatico a nobis in aere defoca- metuo, quod ad proclaram censu- tiore animadversa prodemonstra- ram omnium bonorum Einteiligen- vit: ut neque nunc amplius Ptole- tium virorum de defuncto Tycho- moo, qui Lunam etiam Apogoam ne hoc sordida tua insolentia magis diametralster juxta visum Solioppo- sord,escat & odiosa fiat (4) . Quod sitam, totum hunc obscurare ait; vero mihi imputas, & meum erro- neque Plinio & aliis, qui ob Solis rem in negandis Solis parallaxibus totalem defectionem? tam densas te- iub demonstrationem vocas, & syl- nebras terreno faciei olim ingruisse logisino exaggeras, laterem lavas: scribunt, ut de arboribus aves deci- quum in me exemplum adhuc, ni dissent, & dies medius repente in fallor, desideres, imo contrarium noctem desiisset , fidem apud se assumpto tuo in exemplo meo Ecli- ipsos derogem (8), licet nunquam in pseos Solis anni cid id ci videas(5). hisce borealihus locis, ubi ex fri- Quin etiam alibi sopius mentionem gore & ostu Oceani aer perpetuo parallaxium solarium me facere me- densior repentur , id factum fuisse minimodo integre E sine dolo, asteruero. In eclipsibus lunaribus quo a me in Bohemia circa Luno similiter utriusque quantitatis Luno theoriam elaborata' sunt, in lucem ac umbro respectu fieri autumo, veniant. Et quorsum ad Tabui« quod ut verum esse mecum statuas, parallaxium solarium denuo con- experimentum Facis rotundo, ac- struendo indicationem circa restitu- censo in sublimi loco & defocato,. tionem Luno me astringerem: quum & similiter subterraneo vel humili ? ca apud Solis reformationem in pri- ac fumoso, credo, te edoceat, Pon;
■ , . ro quia>
(3) Haec per luculentissimam injuriam mihi'tribuit. K. (4) debacchare ia larvam ä tc concinnatam. K.
(5) Quantum erraverit vel hinc patet, quod ne monitus quidem animadvertit errorem. K. ‘ ‘ (6) Nihil hoc nomine patitur luminare alterum sine altero. K. (7)Aerpotest ampliare angusta, at non iilumi- narc plane tenebrosa. K. (z) derogavit tamen Tycho: tu non derogas. Cur ergo mea; libertati succenfes/ K. ‘ ^

AD JOANNEM KEPLERUM- i *7
ro quia Oedipus'non sinn, neque get, attingens, nos incertos in fu-1604, propterea intelligo, quam umbram fpicionibus , tenebris ac erroribus, nominas, cujus partem , ratione adhuc es relicturus. Sed quia La- omilse scilicet parallaxeos Solis, (9) conifmum tuum prolixitate potius obtusiorem faciam ab eo angulo, nimia, quam ullo Attico splendore quo Sol visitur a nobis. Nam si aut fuco, quo Mathematicus fem- terrenam in Lumedefectu ; absiir- per carui, a me pensari video; & dum profers, quum illa a globo to- simul Epistolse modum excedi: sitius terras & aquae in Coni modum nem hic facio , teque per amiciti- projectaparallaxin Solis nequaquam am nostram & nostrae professionis moretur: sin vero corpus Lunae in ttotvcovtctv rogo & hortor, diligenter Solis deliquio aliquo ; improprie caveas, ne tibi occasionem ulterius loqueris, meque tui erroris insimu- calumniandi ex hac innocenti mea las. Quare demonstrationibus, ut responsione arripias; sed potius in te decet, imposterum agas, peto, ne- tuo proposito tam laudabili pergas, que propter male affectatam in feri- & si quae in lucem miseris, aut nul- bendo ad me festinationem tuam & lam in iis, aut saltem honorificam mentis tme obscuritatem, & verita- mei mentionem facias. (13) Quin tis in tanta causa occultationem & etiam hoc nomine gratias D.D.Ty- simul forte mei contemptum quas- chonidis meo nomine ingentes agas ras: led, utut erga me affectus sue- velim. Idem a me expectabitis, si ris, candor tamen mihi tantus fern- quid ex tenello Mufeo meo, in eo per erit, ut, nisi graviter lacessitus, ocio, quod mihi in servitio Magni- hujusmodi schedas tuas publici ju- fici Cancellarii Regii esse queat, ä ris nunquam faciam. (10) Quare gubernatione & pulvere Scholasti- Apologiis & retorsionibus minime co Wiburgensi, jam pridem libera- tibi opus erit i sed potius sincero & tofini publicum emittatur. Vale amico pectore, ad veritatem & ju- feliciter, & beneäge. Roßochii prid. stiriam, quarum virtutum Dominus Nonas Majas c 1 d i d c i V. r
Tycho, dum vixit, obfervantissimus semper fuit, ubique directo. In ovalibus te non amplius ludere, ut ex iis hypothefes motuum coelestium tibi soli conficias, audio (n). Ego certe non tam ovales, quam ipsa ova plurimi facio. Ex hisce igitur &pr£terea,si quid motricis virtutis ac proportionis divinas certum in Lingulis inveneris, quod te, me her- -cle, Divinitati in hac professione proximum faciet, id ad circulares motiones ( quod facere quisquis potest) ita tandem revoces vefim,
< 12 ) ut phaenomena ipsa coeli , nul-
ILLENT.I/E TUÄ Sincere addiBus
. CHRISTIANUS SEVERINIF. LQNGOMONTANUS.
Epistola C.
jOANNES KEPLERUS CHRISTIANO S. F. LON- GOMONTANO.
Q Uas ad me pridie Nonas Majas 1605.
dedisti litteras, Christiane doctissime, postridie Calendas Januarias hujus anni opera Jostelii accepi.
lam tuam vim , nullam violentiam Principium durum fecisti, finemmi- sentiant. Secus enim ex prioribus tiorem. Sed bene habet: quod cujus haud procedens, neque Musicam rei causa adeo me militanter salutasti, Platonicam, q Ua anima mundana vi- in ea pridem pacem facimus Teng-
naglius
(p) In nugnii versaturtenebri* : i cga t Ptolemteum.. K. (>o) Sutum pueriliter pervertit. Scripseram me, si
vulgetur ejui epistola ad Tychonem, publicam rctorsionem oppositurum. K. (ii) Perperam audisti. K.
(u) Ne esto söllicitui. K. ( t? ) Nullum verbum dixit de diffamationibus & criminationibus fui», quodque perfidi« me insimulavit. K.

i6S 1 P I S
itfoy.naglius &ego." Sic hodie procul dubio naves Anglorum & Lusitanorum , sese mutuo offendentes in Indiis globorum ejaculationibus fele eminus excipiunt, paulo post) induciis ad colloquia factis, pacem inter Reges esse discunt. Itaque pacifice tibi respondebo, ut pacem es* se intelligas: cavendum tamen, ne veritatem adulatorio animo prodere videar» Ex iis, quL Tengnagli- us ad Te scripsit, etiamnum nimiam tibi videri ais meam industriam, circa refutationem recentis Tychoni- anx Hypothefeos in Luna. Quid Tengnaglius scripserit> non constat, nec lubet excutere : quicquid tu scripseris, condonatum esto. Tu vero scias, me nullam talem instituisse refutationem. Poteras id ex mea Scheda discere; sed dissimulasti, ut jure mihi videretur destinata Kcpierus stomachatio. Aliud est transfor- y‘horn mare, aliud refutare. Transforma- Lunartm tlQ mea tlihil aliud fuit, quam ejus- tramfor- dem Restitutionis ampliatio , ut in- mavit< non tclligcretur , diversis hypothesibus reptavi. proflari, Xu jpfe affirmas,
modos tibi fex siiperefie. Mihi vero ad .meum institutum necessaria fuit transformatio, ut id obtinerem quod agebam; scilicet, ut calculum trianguli unius in tabulas conjicerem ; Poterit-alius forsitan idem prostare, retent a hypothesiTycho- niana: ego tunc quidem tam felix non fui; & inclinatum me fateor ad formam physicam, quam amplector pne ceteris, quoties seque ac CLterL officium facit. Ex praefatione ad Herwardum Bavarise Cancellarium aliquid fortasse possit excerpi, quod refutationem vel omnino insimulationem aliquam sapiat: quasi obscura sit hypothesis & quasi tabula» non sublevent calculum »labore Triangulari. At primum ego illam praefationem ita immuta- v b ^ Tengnaglio placuit. Deinde nihil ex me dixi, sed ab aliis & ab Herwardo ad me scripta affiimpsi:
T O L
ut literis autorum'cuivis quovis 1605 tempore demonstrare possum. Tu vero, si dubitas, me sic in prsefatio- neloqui, pete illam a Tengnaglio: extat apud illum manu Matthias, sine quidem mutatione, qualem scripseram ex me ipso, non qualem ex lententia Tengnaglii immutatam. Po- steaquam acceperis, addam ego, quL fuerint mutata. Nihil ergo in mea transformatione est, quod mereatur nomen refutationis : qua* autem in scheda tibi imputavi, vel refutatio sane dici poffimt, sed de iis postea. Ab accusandi & refutandi curiositate me revocas: pareo, nec puto, me justam causam dedisse: sed illis magnis caussis quas allegas, non erat opus. Amice abs Te accipio omnem admonitionem. Ut mea incepta perficiam, tibi tua relinquam : justa est postulatio. Attamen ita ab invicem nexi sunt omnes Planetae; ita multum valet similitudo argumentationis ab uno plancta in ceteris, ut veniam omnino mereatur hcec curiositas. Quin imo gratias mereri videor, & ex parte ä Te sum meritus, ut tuL litene testantur; quod te admonere volui & Benaticse .& ex Styria per literas: non jam est qusestio, necessariane fuerit admonitio an supervacua : sufficit, animum fuisse laudabilem. Vi- cissim, quL tu me admonuisti, ubi tu me aberrantem in viam reduxisti, grato animo agnovi. Potes id porro quoque : potuit Fabricius ex Ost- veritati* P risia. Nec diverfufti de me sentias , amAns ' quod tibi fuccenfui ovales curas carpenti : non enim tibi de contradictione fuccenfui; sed de injuria,quod ista ad alium scripseris,ad me non institu- endumfed deformandum.Commune opus curamus; nec ut alius est bipennis faber, alius plaustri, sie nos totis o- peris divisi fumus: subinde usu venit, ut duo patresfamilias communem parietem curent: divisis nihilominus domuum juribus caeteris. Venisses sane Pragam, ita te de meo instituto

AD JOANNEM K E PL ER U M. ^9
I ^°5- to edocuissem, ut praeter lubitum pacatus discessisses. At fi infestus & iracundus me invasisses, hoc sane a me obtinuisses, ut coram arbitris disputationem tecum non recusaturus fuissem. Quod ad Te diu non scripsi, tribuas incommoditati loco- simdtai tum & simultati, quse tunc erat me imer k*. inter &' Tengnaglium, unde factum, tierum & ut cum a( j te scriberet, (si modo scri- mihi'occasiones non indicaret. Quod vero Janus Hamburgensispro literis excusationem attulit, prudentia: ejus, aut,si atrocius dicendum, curiositati tribuas: qui cum scfpicare- tur, me scripsisse talia, quL sint lassura Tengnaglium, literas meas maluit supprimere. Certo scias, me illi commendasse literas seu mittendas seu perferendas. Schedam meam appellas incivilem & falsam criminationem. Nego.- Sed si iracundam dixeris, fatebor, & ut hoc mihi condones , rogo, pro eo quod & ad idem erga Te studium paratus sum. Incivilem & falsam tuam criminationem increpui civiliter; quia cum possem uti retorsione, malui te privatim prius admonere. Apparet quidem id quod ais, te dum ista scriberes, epistolio meo fuisse destitutum. Nam non opinor, te m illo legisse, quod vehementer mihi applaudam de transformata hy- pothesi Tychoniana Lunae. Itaque non Lgre mihi faciunt tui sex modi alii, mihi ad institutum meus modus scssecit , ac forsitan idem tinus ex tuis fex fuerit. Quin hac commemoratione me excusas de ea' supervacua opera, cujus me insimulaveras. Nam, si Tibi placuit septem modis ludere, placuit & mihi uno. Nec est major gloria, quod tu Hoc in proprio labore suscepisti, Cgo in alieno. Nam quL publici’ juris lunt, aliena amplius non scnt. Ita Ptolemsi observata Copernicus tii suam hypothesin transfudit: ita
Marinus Copernicana in antiquas Ptoletiiaicas hypothescs. Itaque,
si hic est tuae scriptionis scopus, ut 1605. dicas , me nihil magni praestitisse^ aequis te auribus audio : nunquam magnifeci. Allegavi Herwardo non unam privatam utilitatem, quam ex hoc exercitio percepi. Non magni tamen facio, quia non imprimi curavi hactenus, nec communicavi amicis enixe petentibus. At hoc pacto non probas me refutationem Tychonis instituisse , scilicet hoc ipsum resutas. Suspicaris, (neque enim memini mein literis ad te quippiam hujus commemorasse,) me ad divinas meas proportiones aliquid emendasse. Nihil hujus feci. Ad causam quidem physicam aquationum Eccentri, cujus ingenium ego in Sole & Marte exploratissimum habeo, fateor me accommodasse hypothesin Lunas quadamtenus : quantum ejus sieri potuit, salvo essectu Tychoniana; hypothe- Kep i eri feos: Sed tu de proportionibus Mysterium vinis loqueris, innuens meum M.y'- co j™°& ra ' sterium Cosmogräphicum. Atque*" KUm ' hoc ipsum en laudas, nisi me occulte forte notas, ut TroAvTrpay^o- va, qui Physicam in Astronomia tractem. Vos Tychoniani astrono- mi Physicam jure spoliatam soliditate orbium per injuriam destituitis* in maxima incredibilitate, & perplexitate volatus planetarum versantem. Cur non ego iterum illam juvem, formas physicas motuum pes liquidum mare inquirens. Fateor tibi, Christiane, me ex hoc quinquennio dimidiam minimum par-: tem ejus temporis, quod mihi a sollicitationibus aulicis residuum scit* physicis contemplationibus motuum Martis transegisse. Verum ita pbysua & implexas puto scientias, ut neutra Apono- sine altera perfecta esse possit. Sed video te hic non magnopere adver-f fari. Illud enixius agis, ut mihi scopum potissimum eripias triangularis laboris sublati. Primum ais, conscito factum a Tychone, ut causa esset, cur adolescentes triangulis operant Y darent.

I 7 0 E P I S
6o $. darent. Si disputandum hoc sumerem, credo,ut est probabilitatis ingenium, dicendo facile efficerem, ut tu contrarium ei sentires, quod Tycho sensit. Sed non est opus praesertim apud Te: qui scis, artis nosttL ignoratione fieri, ut potius decem Astronomie valedicere velint, quam ut unus ad triangula veniat Astronomie causa. Illud saltem dicam, propositum hoc mihi ab ipso Tengnaglio suppeditatum. Cum enim sumeret Matthias anno c id io cn. operam scribendi Ephemerida motuum Lunse ad annum sequentem, triangularis labor plane multum temporis insumpsit- Itaque & Matthias & Tengnagliushoc questi sunt, & contra, quam tu jam, fatis quidem se exercitatos esse putarunt in triangulari labore, sed non satis temporis & nimium tediiseha-? - ,, bere agnoverunt, ad eandem viam toties eundam. Dicebam ego Mat- v thise, existimare me, citius posse scribi tabulas, quam unius anni; Ephemerida.. Ille, idem sibi videri, ac perinde, si director esse velim, abrupta Ephemeride, se tabulas. prius conditurum. Sed factum est simultate nostra, ut &, Tengnaglius luo ministro solus uti malle videretur, (idem enim perlibenter a me audiit, poste tabulas condi faciliter per aliam imaginationem hypothe- le os: tantummodo hocpro jure suo ursit, ut id primum perficeretur,; quod sibi esset visum , Ephemeris nempe) & ego id quod levi mea opera fieri posset, Tengnaglio inviderem ; ne is de re non magni momenti, & mese inventionis ohm loriari posset. Ita factum simultati- us, ut res, leipla ab initio exoptata postmodum verteretur in fel Lc acetum. Praesertim , cum ego opus n °n prius monstrarem Tengnaglio, quam jam scriptis ad Herwardum literis, &post^ commendatis, exem- P • m, n < ^ UQ d videbat Tengnaglius,: etiam Postae commendaturus estem.-
T O L A
Nam vix obiter hypothesin Matthias 160$. delineaveram; atque ex eo, non verbo uno dicto, intra fex septimanas jam perfectas esse tabulas indicavi. Haec importunitas nova exasperabat antiquas & diuturnas simultates. Tengnaglius ipse opera Johannis & Matthiae tabulas hujusmodi condidit, quibus meas facilitate superet. Itaque non res est vitiosa, sed modus agendi: atque ujtinam scopum faci- liratis attigissem propius ; certus enim sum, gratias mihi acturos fuisse multos, contra quam tu. Altera Tua refutatio mei instituti est hxc, quod labor triangularis suppeditet Distantias Lunx ä Terra, utiles in Astrologia • ob particulares paralla- xes. R elpondeo: calculus Tycho- Reptem nis a me non est sublatus, computet"^“ qui volet: nam mea,transformatio ^,»/«», exhibet easdem distantias. At, (iP ertrian ' uis non quserat distantias, sed nu-^*” 0 " am longitudinem, eitadiosiim est, triangula consulere ; ■ & distantias prius adire, quas. primario non expetit. Tum autem, quid tu de cir-, cello argutaris, ejusque essectu in variandis parallaxibus ?• Quid sirhi.p- mnibus. parallaxibus plus aberrares, quam circellus efficit? Non plane noc affirmo : sed sub conditione.
Nam, si tu ; Diametrum Solis & umbrae mordicus fueris. tutatus, cum pa- rallaxi Solis : omnino tibi res huc recidet, sub'contradictionis commina-^ tione, ut parallaxinLun# evidenter mutare cogaris. Jam ad alia venis, & si tuam reprehensionem tectam bene percipio, jam tu hanc particulam tituli mearum transformationum adoriris, quod dixi:
Pro typo tabularum RudoU phi ad deliberandum propo-
Jit as . Tu ergo miraris,audereme ccetcros Planetas, de quibus,nondum constat,, ffiquiparare Lunse. ;
Non facio,-mi Christiane, C ur enim ad deliberandum proponerem, st j.am eslet exploranW. Scio jDm £5

lommtint hub eant.
AD JOANNEM KEPLERUM. m
1 605. esse peculiaria multa, ac fortassis et- ris periculo voluisse arcana omnia l6o§. iam planet?: exteri inxqualitatum absolvere. Profeci autem tantam numero & qualitate distinguuntur, ut Eccentri inxqualitatem medio- plus quam hactenus credidi. Unum erster salvarem, (nist quod una fun- autem est in tabularum transforma- damentalium observationum 20 mirione, quod citra controversiam imi- nutis vitiose fuit assumpta) & minutati possumus in exteris omnibus endam esse Solis Eccentricitatem Planetis, st modo consultum fuerit, callerem. A Junio in Octobrem fum guiJu- (quod deliberandum esse dixi) ut peregrinatus & familiam transtuli. buUreii- scilicet per excessum temporis fu- Ab Octobri cio ioc in Augustum Vilnna- pra momentum , quo Planeta in c id id ci quartana me tenuit. In- rum tum Apogxo Eccentri fuerit, statim ex- terim scripsi contra Ursum jubente Lunaribus LLipatur anomalia Eccentri coxqua- Ty chone, & alia ipsius studia pro ip- ta: atque huc ego potissimum re- sius arbitrio & meis viribus adjuvi, spexi; quia Apogxa&Nodi plane- Speculatus fum, indignanteTycho- tarum exterorum valde tardi sunt, ne, in Venere, Mercurio, Luria; in & facili opera computantur. Quod illis utiliter, in Luna plane frustra: vero Prosthaphxrefe^r tabulas atti- Speculatus fum & in Marte, corre- net, scito, me totum hunc annum, xi inxqualitatem primam, correcta qua parte & a morbo & a curis fui vitiosa fundamentali observatione: vacuus, in unius Martis prosthaphx- etiamque ab Aprili in sinem Augu- resibus Eccentri versari, nec pudet sti peregrinatum abii in Styriam,redicere, me scopum nondum attigisse, licta Pragx uxore. A Septembri in Hypothesin habeo jam ante quatu- Julium cio iocii dedi operam libe- or annos constructam, qux mihi ris & fabricatus fum pulcherrimam Planetam in Eccentrico debitis lo- filiolam f. A Septembri inquam, non piacet c j s ßßit scrupulosissime : Sed non coepi laboriosissime inquirere pro- 4 ;;^:placet mihi, quia non est physica, portionem fecundx Eccentricitatis sica. sed vere id, quod dicitur, Hypothe- Solis, in quo labore Tycho mortuus sis. Itaque hic vere tu mihi dixisti, est: mensis nobis eo curando, dum non esse omnium Planetarum ratio- xgrotaret , & sepeliendo mortuo nem eandem. Nam etsi de Luna consumtus ; inde usque ad ferias nihil affirmo,si physice examinaretur Natalitias relegi Progymnafmata, cx professo, quod hactenus non fe- scripsi indicem, concepi notas, ci, ex quo a te absum: hoc tamen quarum aliqux '(ut rem indignissi- tibi fateor, me in Marte viam longe mam obiter addam ) tantummo- aliam ire, quam in transformatione do privatx monitionis causa scri- Lunarium institi. Jam & illudis ptx, postmodum per simultates mihi exemplo Rhetici: ridebo te- nostras, me non amplius consulto, cum. T e sime tua Luna, me quam fuerunt ita ruditer & cruditer, ut e- doque spectatore, misere exagitavit, rant a me conceptx, citra omnem quamdiu me, scio. Me, si Mars necessitatem impressae, consilio, ut meus male habet, decet tc commi- ajunt, ne haberem ego, quo calm feratione tangi, eadem passum. Sed mniarer. Ubi etiam prxeeptum in tamen temporis tibi rationem red- computanda Lunx longitudine ex Ordo u- dam, quia id petere videris. Anno mea prava correctione (de qua eram horum N- LIO IOC a Februario in Majum,pri- feorsim deliberaturus extrafcemina* pium potissimam partem sperando rum strepitum : cui rei notam ad & imaginando consumpsi. Scis marginem posueram, ut amplius sii^ enim me intra octiduum sub pigno- per eo conferrem, cum heredibus)
Y 2 ni e
t Sufannam natam P rag * 1X . j u jji st. Nov. Hor. 7. ant, 1;'.
Keplero
pleri anni* 1600, & siqq.

me non amplius consulto, suit per- versum: ut plane habeas tu, vel Müh lerus potius, quod mihi, seu magis simultatibus nostris succenseatis: sed regrediendum ad initia anni cid io cn. Ibi tu noli rationem temporis exigere. Crede mihi, quod duos integros menses stando consumpserim in equestri palatio. N am mortuo Tychone b.m. xxiv Octob. Barwitius xxvi Octob. mihi ultro salarium Casareum annunciavit; id ut confirmaretur, petendum erat. Donec tandem i x Martii primam accepi pecuniam. Paulo post migravi in Emmauütem, horae unius itinere cursitans quotidie in aulam. Ibi tum coepi observare, & ad Martem redire, invenique viam ejus este non perfectum Eccentricum sed o- valem.Supervenit autemT engnagli- us & invenit lites, me inter & Ty- chonianos, (qua in re curiositatem tibi meam libenter fateor, ut olim quoque in literis) & me quarundam Kephrut observationum non oratum Custo- tumT* 6 ' ^ em ’ c l uas ipfi quidem citra ullam cbZisit. controversiam tradidi; sed adven- fiosnon tllS ipf ms meum salarium quassare eram ' videbatur. Itaque novL ortL sollicitationes, & denique res eo rediit, Ut juberer nominare studia seu opera, quL susciperem perficienda pro salario meo. Factum id cid io cii Septembri. Nuncupavi Astronomia partem opticam ad sequentia natalitia: & Commentaria de motibus Marris ad sequens Pascha. Seposito igitur Marte sumpsi Optica, & cum jam de excusione agerem, tum demum caepi de novo concinnare opus, neqüe tantum a Septembri anni cidid cii in Natalitia cid io cn; sed in altera Natalitia anni c i d i d c 111 iis incumbere. Iis perfectis, occupatus fui pene hoc toto anno ciaio civ operis typographi- Cis. Itaque toto C i d i d c i 1 1 vix parum respexi ad Martem, condidi tamen Ephemerida ^ & tradidi cum Opticis, etiamque illam nostram
: o L M
Pandoram, Transformationem dico 1605. Lunarium interjeci mensibus Martio, Aprili, & duobus aliis in plenaria adornatione & descriptione consumptis. Ab initio anni c 1 d i d c iv redii ad Martem, & Commentaria scripsi: simul tabulas prosthaphaere- seav orbis annui generales, & cuicunque restitutioni Martis aptas; simul tabulas prosthaphjerese&y ex Hypothesi physica, ubi credas mihi quadragies minimum usu venit, ut per clxxxi vices eadem operatio traduceretur. Nam rei subtilitas non est pasta per denos aut senos gradus saltare. Simul autem & operam liberis dedi, genuique filiolum Fridericurn, simul & bimestri tempore Lgrotavi, & una Uxor; simul nova stella exorta occupationes pe- perit; simul migravi nimis longinquas jedes , & mille alia negotia domestica & in Styriam scriptiones tibi compertL non sunt,aulica exTeng- naglio discas peto. Credo, quod dimidium temporis eripiant. Jam quid sit effectum vide. Ovale iter MmhUer Martis per auram aetheream est con - ovale% stans: causa ovalitatis titubat. Ego hactenus causam attuli talem: ex qua sequitur ingrestum Martis a circulo esse 1300 de 152500, quem, ubi ccepi illustrare, non majorem invenio 800 vel 900. Comprehendi tamen l i capitibus omnia, quae explorata habeo: Si moriar, scio luec omnia utilissima sutura ulterius progressuro. Summa hxc, Mars seipso libratur in diametro Epicycli: rapitur a virtute ex Sole in mundum sparsa: utraque motio est inaequalis: Libratio intenditur & remittitur, non tantum lege duorum circulorum, ut in Gopernico ; sed illi ipsi etiam circuli intenduntur & remittuntur , ad mensuram crescentis & decrescentis diametri Solis. Quanto major apparentia disci Solaris in perihelicv quam in Aphelio, tanto major illic diurnus quam hic, ye! eversa proportione, tanto diutius
mora-

AD JOANNEM KEPLERUM. *73
1605. moratur Planeta in uno gradu anomali® co®quat® in aphelio, quam in perihelio. Raptus veri mensura est copia luminis ex Sole in Planctam in qualibet distantia allapsi, nempe quantitas disci corporissola- ris. Quomodo ad mille parietes impingens hanc solam viam ire coactus sum, capitibus illis l i perscriptam, Hoc simpliciter certum, ex Sole propagari vim, qu® planetas rapit, c®tera sic quidem dubia, ut tamen identidem simile quippiam, aliud post aliud, ad scopum me propius adducat. Habes de meo profectu. C®terum commentaria h®c fortasse Ktpkri nemo nisi apud me viderit. Habes comma - A rationem temporis prolixam. Martef Dpid vero tu jam agis, postquam me cum meo Marte fatis delusisti ? Nempe Catalogum recenses eorum, qu® in Luna Tycho & tu prostiteritis. Et postea subjungis, me h®c omnia ®quiparare sterquilinio Augi®. Bona verba. Quin tu potius expecta- sti reditum tuum Hafniam, ut inspectis literis meis cerneres,an tale quippiam contineant Adh®stt memori® tu® Augi® vox. Ne quid qu®so per calumniam, qu® solet plerumque occupari circa invidiosa. Atque ut videas me tenere memoria, cui rei mihi Augia servierit, quamvis id tuexpr®sentibustib£, literis meis rectius percipere potes: scito,me non dehonestasie Astronomiam convicio, quam maximi jure facio; sed usum este similitudine, eaque minime in iis, qu® tu vel Tycho prostitistis elevandis, quod mihi aut ira c®catus aut malitia corruptus cum Differen- insigni injuria tribuis, sed in compa- ll r u Kepie'- rat i° ne Hypothesium antiquarum r'iabhypo - cum meo itinere ovali. Tu meum thesibus ovale iter dehonestasti, ego tibi cen- tnttquit. tuplo absurdiores Ipiras antiquorum (quos etiamnum Tycho imitatus eit, non nova fingendo, sed Vetera relinquendo) opposui. Sisuccen- . ses, a me non poste tolli iter ovale, quanto magis succensere debes Spiris, quas sustuli. Quasi peccave-1605. rim in ovali relicta, cum c®teri antiqui non peccent tibi in tot Spiris.
Hoc est multari ob unum carrum fimeti relictum, cum reliquam Augi- am expurgaveris: tuo sensii, qui repudias meam ovalem ceu unum carrum fimeti, cum toleres spiras, qu® totum stabulum sunt, siquidem mea ovalis sit unus carrus. Sed piget in manifestissima calumnia diluenda immorari. Itaque qu® ad singula eorum, qu® pr®stita in Luna, commemoras , dici fortasse possent ab Astronom o, mitto, ne novas qu®- stiones serere videar non finitis veteribus : pr®sertim cum nihil habeam in pr®sens, nisi conjecturas physicas, nec ex professo tractem Lun® negocium. Quid nunc de me meruit odiosissima illa tua exagitatio insolenti® ejus, quam mihi per nequissimam calumniam tribuisti? Quid enim, nisi ut te vicissim Lc tuam x«- 'xoy&eiav exagitando tantum pagin® spatium occupem, quantum tu occupasti. Sed mitior ero, nec quic- quam tibi ad tot convicia regero, nili ut relegas schedam meam > ea- ue lecta, quod ingenuum virum ecet, erubescas, teque ira & false imaginatione literarum absentium pr®cipitatum doleas.
Quod vero ne monitus quidem errorem deprehendis, eo te tanto magis errori obstringis. Sed facestat odiose exprobratio,orta ex contagio tam vi- cin®calumni®. Dicam ingenue,candide,astronomice. T u parallaxes Luit® explorasti scorsim,diametrum Solis seorsim, diametrum umbr® seor- sim.Ex his nosti Ptolem®um inquirere altitudinemSolis excentroT. err®,
& ex ea parallaxin Solis. Hoc tu neglexisti, existimans, sufficere, ut a Veteribus & Tychone itidem seor« sim parallaxis Solis sit assumpta: At si tu Ptolem®um imitatus (vel non multo aliam methodum astumptis aliis quam Ptolemaicis) ex paralla- xi Lun® in transitu umbr®, & latitu- Y 3 dine

*74
epistola
1605. difte umbra, itemque ex apparenti Ia caruisse ? Audes iterum in itine-1605. Sölis diametro, qualem asiumpsisti, ra ovalia insultare, cum scias, apud quassivifles, tanquäm ex genuinis Ptolemaeum & Tychonem esse spi- principiis, elongationem & parällä- raliä. An non tibi d cscripsi in sche- xin Solis* non tantum iionhancpa- da modum ? Annon dixi, in ipso rallaxin Solis invenisses, quam Ty- etiam Copernico esse ovales; eäs- cho ex veteribus retinuit, sed depre- que studio a Tychone traductas in hendisses, rem tibi plane ad impos- mas Hypotheses ? Annon dixi, sibile redire. Certe ego nunc de- 'ovalem meam ex duobus princi- mum video Ptolemaei consilium, cui* piis regularissimis componi? Jubes ille Lnme, & per eam Solis diame- me omnia ad circulares motiones re- trum in Eclipsibus per ante notam vocare;nöndum igitur intelligis,qua- ptolmti latitildinem Sc digitos Eclipticos me- les ovales fabricem. Revoca tu tua msdm ab- j.[ r j maluerit, 'quam alia faciliori ra- & Ptolcmaica & Copes nicana ad cir- 'tione ex ipsis observationibus dedu- culos. Prostitistis ? Prostiti & ego. cta. Nam, mehercule, modus per se Nolito putare, me mentibus divinis- wvesii. -absurdus est. Si etiamnum obscu- simis tribuere destinationem ovi, gandt. v j ( j eor> ad calculos eas, sta- imo appetunt circulos, sed per acci-
tim omnia tibi fient dilucida, neC dens exorbitant, ut Ptolemoo Pla- mc plura verba facere opus. Inve- neto appetunt Epicyclicos &Eccen- nies rationem adeo lubricam, ut in- tricos motus, sed per accidens in tra 800 & 2000 femidiametros nihil spiras aguntur. Ratio est plane ea- Certi concludi posse videatur dc al- dem. Qui meas ovales carpit, car- titudine Solis. Admodum hilaris pat& confusionem aspectuum in Casum, postquam ex lacuna conten- lendario seu Ephemeride. Mones tionum eluctari me videor ad philo- sic physicas causas quaeram, ne inte- sophicam disceptationem, atque eam rim coelum ame vim patiatur. Ego, meo professionis, qui Optica scripsi, mi Christiane > si octo minuta indu- Videbis igitur in meo 'opere aliqua bio ponere voluissem, potui totius Tibi placentia, aliqua contraria. II- hujus anni 1604 labore ter maximo lud contrarium Tibi , quod si Luna supersedere. Itaque scias diligen- Cum Sole ( separatis jam parallaxi- rem me operam dare, Ut cum obser- bus) non videbitur alibi plus, alibi vationibus stem ad unguem. Nisi per aliam refractionem minus cum hoc agerem, non tot jam modos Sole, quia refractio non potest di- aequationum Eccentri physicarum vellere visui sidera, quL citra resta- ad viginti sere attentassem. Tu ita- ctionCm viderentur conjuncta. Quod que disser judicium, donec sunda- scripsi de obtusiore umbra , quam menta mea coram videas. Denique fit apparentis Solis diametri visio, ac- vale, & quam primum rescribe, ut, rig. vii. cipe schemate. Sit E D F, visionis quo animo sis, lectis hisce, videam.
Tab.B. angulus, quo Sol spectatur, BDC> De ocio & patrono tibi gratulor. Terra, B A C Umbra, litque an- Vale iterum.

AD IOANNEM KEPLERUM: 17 5]
610. ultimas tiias iiteras hic accepi, quibus interea temporis non respondebam, quod peculiare nihil continebant, praeter excusationem tuam in t _ superiores meas;redundantem. Interim prsclara monumenta tua anniversaria ferme editione elaborata occupavi animo meo gratissima.Horum vero prsestantia me quoque excitare videtur, ut etiam aliquid diligentias inposterum ad Uraniam exornan- * dam addam, praesertim.; quum Spartam hanc nactus sim, ut studia mea intra septa Mathematices contineam. , Ceterum Profeflioni mese, id est ingeniis discentium . consulturus. a primordiis Mathescqs initium facere coactus sum, per Arithmeticam.& Geometriam decurrendo. Quibus nunc demum propria, methodo al> solutis &,praterea provincia Ethices , quam una hactenus administrabam,depolita, Astronomia mihi quoque qualicunque mea industria expolienda restat,& modo ali.quan.diu e Dei gratia vixero &. valuero,.. ad p osteritatem transmittenda. Et licet causas, ut tu facis, motuum non praetermittam, aliunde tamen quam afqlo Sole accersendas: tamen in tanta hominum opinione circa phaenomena salvanda consultum admodum eum r facturum video, qui vestigia eorundem apparentia universalia quam proxime exprimit, cuicunque vero- iimili Hypotyposi adstricta. Multum me torsit hactenus vera aequationis temporis ratio, quam Luna efflagitat, nondum pervestigata, fi conversionem Terrae diurnam appropinquationi Solis attemperari & tempus transmetiri concessero , a mente tua de Solis virtute in motibus cunctis non abludo , nec mes .opinioni adversor, qui terram huic motui, quem primum .vocant, obnoxiam non. video. Tu vide, ut hunc scrupulum continuatis inter nos amice literis, una mecum eximas,qgtgroquin prin? cipiis nostris, annumerandum. Judicium tuum de.quantitape apparentium Luminari um in deliquiis nimi- 1610. um, ut existimas, a nobis diminuta, nihil moror, quum hxc loca maritima propter causas superiori mea scriptione tibi indicatas, majorem, ut experior, nunquam patiantur, id quod etiam Eclipsis anni 1608 ultimo Julii in Sole me edocuit, quae hic coelo serenissimo sex acutissimi visus studiosis mihi adjunctis nulla omnino deprehensa est, conspicua tamen in meridionali Solis parte futura modo Lunari quantitati majori in Novii unio a vobis adpositae usus universalis p ermitteretur. Patere itaque, clarissime Keplere, me tam- diu Astronomiae coelestis cultorem non tam oculis in siiperioribus Eclipsibus denotatis errasse, quam Optica tua praeclara certe, at nostro Horizonti ac Climati non fatis este ap- A plicataq.QuoU uberius Islandicis & Norvagiqis observationibus, quas partim meis oculis hausi, partim a fo- lertibus hominibus etiam in iis locis nactus sum,, suo tempore patefaciam. Academiam Pragensem [instauran- AcMemu dam libentissime audio, libentius au- Fra & en f ,s: tem, ubi^Te Mathematum Profest^^*' forem nacta. fuerit, ut discipulos inde tibi crees Astronomia perficienda 7 rapa<y cilag , vel saltem coadjuto- res. H&c perfunctorie cum clarissimo D. Johanne Gellio ScotoadTe effundo, tibique simul gratias ago,’ tum pro reliqua tua in me benevolentia, tum misso inter te ac D. Reist linum certamine Cometico. Optime vase) Keplere clarissime, & necessitudinis nostras cum studiorum communione per /occasionem ne obliviseere. Hafnik festinanter d. x 11 Februarii cio iacx.
. . * 1
Epistola CII. ‘ 1 POLYCARPUS LYSERUS JOANNI REPLERO.
Iteras tuas, Vir clarissime, Domi-16^01. ne & Amice honorande, Dominus

EPISTOLA
170
T6o i . minus Paulus Ammonius ipse mihi exhibuit. Video earum finem esse Hunc, quod honestam aliquam functionem, fi Deus eam monstrare vel- Kepiems letz inquirere cupis. Ego certe ambit in Aptarim me riiedium esse posse, per S profejß 0 - fjtiod & tibi & aliis bonis prospice- nem Aca* fctur: sed proh dolor, plura szepiuS demem, objiciuntur impedimenta j qüaih alii 'credant. Si tamen quid praestare possem, nihil in me desiderari passurus essem. Quod si ergo Pragse nullam mansionem per Dominum Ty- chonem Brahe invenire postes, non 'dissuaderem, ut tentandce fortuna: causa Wittebergam te conferres. Ibi studia Mathematica ante hase tem- d. Gcejje- ‘pora litplurimum floruerunt. Exce- itm mt- -p to au tem Domino Doctore Gcesse- 'fioriunc fere nullum Mathematicum docet, ibi vivere judico, qui fit alicujus nominis. Facile ergo fieri posse autumo; ut ibi aliqua occasio feie offerat , Posses tamen per lites as prius ad Dominum Doctorem Hunnium missas, hsec omnia certius explorare. Ego quoque praemissis ad ipsum tuis literis huic negotio viam sternam. In nostra aula nunc^ cum sub tutela Domini Administratoris sit, liOn yideo quid sperare poffimUS. In Academiis, quibus adjuncta sunt Consistoria, ex quibus omnes legitima: promotiones proveniunt, haec rectius conficiuntur. Haec Breviter selpondcre volui, divinx Te commendans protectioni. Dreßa xix Ja* Jtuarit CIOIOCI.
T. in Domino
POLYCÄRPUS LYSERÜS:
- • * ir* ^
Inscriptio,
Clarissimo atqueHumaniffimo Viro, Domino M. J o h A N N1 ICe p l e r o, MathematUm & Medicini Candida- t°,Fragae nunc commoranti, Amico suo honorando
Prag AM.
Epistola CIII.
JOHANNES ERICKSENIUS JOANNI KEPLERO.
Ummo cum gaudio, eruditissime 1601. & prLstantimme Domine Magister Replere, Amice colendissime, ex uxore tua hodie cognovi, male tenacem illam febrim, tandem vestigia sequi desiiste, teque incolU' Kepierut hiem jam & incommodis istis libe-/^ u ~ ram vitam agere; Faxit Deus, ut 0TAt ' brevi bene expeditis negotiis, sospitem te & reducem videamus. Verebar cerre initio non parum, cum sedatas nondum turbidas procellas intelligerem, ne quod multos alios, idem & te fulmen percelleret, sed tamen cum auxiliumNuminis &pru- "dentiam tuam mihi ob oculos ponerem , cogitabam facile consilium te inventurum, quo Sirtes illas praeter- labereris. Vivitur apud nos mediocriter, nisi quod interdum (XEolo officio suo non satagente, aut alias Bacchi insidiis victo) furentes, ut solent, Euri pacata interturbant. Dominus Joannes Mullerus, qui te offi- eiose falUtat, cras discessurus est. Pu- M ^em. täbamus illum ä Gsesarea Majestate Remuneratum iri, sed vana spes lusit hiantes. Marggtavii Anspachensis Mathematicus, Simon Marius,post Simon unum vel alterum diem familia no- Marms ' strL numerum adaugebit, & uti consido, me liberabit, observationibus quantum ex colloquiis mutuis intel- ligere potui, aliquo modo assuefactus, alias in Astronomicis hiereseoS liost condemnabitur. Nuptiis Elisabeths dies secundus prsennitus est, sed tam frigida aut nulla potius est praeparatio , 1 ut vix dum liiccessum habituras eXistimem. Peractis illis Döminus Ffahcifcus stätim cum nova nupta in Westphaliam cogitabit,
& nisi nimium moras nectat, comitabor. SpeRo tamen te prius adfu- turum, quod felicissime ut fiat, ne- que Urania;,(qua: tuam prs aliis au- xiliatricem dextram prensat) diutius
suo

Amico colendissimo, ad manus.
Epistola CIV. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1601.
AD JÖANNEM KEPLERUM. *77
istoi.ssio vindice fraudetur. Valeas opti- terem,' absque ulla tergiversatione 1601 me, & favore me solito complectere, statim me jussit x Joachimicos illi Raptim Prag £, x x v 11 Maji cd id c i. numerare,quam vis certo scirem,non Tui amantisfimus multum tunc in pecuniis residui ha- ) 0 ANNES ERIUKSEN. buisse. Cumque post xiv circiter . dies illa denuo idem per me fieri
Inscriptio. cuperet, Dominus Tycho licet ad-
Clarissimo&PrassiantissimoViro, huc minus pecuniosus esset, nihilo^ Domino M. Joanni Keplero, minus etiam per me v i Joachimicos StyriT Procerum Mathematico, ei tradi fecit, addens, se brevi ex aula vel propriis reditibus pecuniam habiturum, tunc uberius illi prospecturum, & tamen operam daturum, ne quid in absentia mariti deesse possit. Testari etiam possum, illum hxc omnia prompto animo feciste, neque quippiam obmurmurasie, aut Tf Ruditissime &Prsstantissime Do- uxoris tuae petitionem ingratam sibi -Eh mine Magister Keplere, Amice este ostendisse, uti & alias eam una honorande, quas xxx Maji ad Do- cum filia tam ipse, quam Gynaeceum mitium meum Tychonem dedisti li- ejus omnesque domestici humane teras, xiii Junii recte curatas acce- habent, & quidvis officii libenter pit, & cum ipsi otium non sit respon- praestant. Non debuisses itaque, mi dendi, sponsalitiis enim filiae Eliza- Keplere, tam acriter in tuum bene-, bethse, quae proximo die Solis, Deo factorem immerentem & inauditum-! volente, celebrabuntur, distinetur, invehi, ac veteres non leves injurias mihi, ut facerem, injunxit. Miror (si liceret dicere) novis inconside- tam ego, quam alii, quod tamaspe- rate accumulare, ac quasi refricare, ris & mordacibus verbis in eum, non iEgerrime fert, suam fidem & pactum male de te hactenus meritum, &im- abs te in dubium vocari, quod ab posterum adhuc melius mereri fata- honestate, quam intemeratam con- gentem, uti volueris. Quse causa servare studet, alienum censet. Multam impotentis animi & tantD acer- Iero hinc discessuro, aliunde com- bitatis? Nullas scilicet pecunias modato acceptam, non invite solvit, uxor tua interim accepit. Rogasti quamvis Castarea Majestas, uti scis, discedens Tychonem, ut xx vel propriis literis huc vocarat, & postea circiter Thaleros in tua absentia illi honorarium addixerat, at cum id ab traderet, quando iis opus haberet, aliis forte impeditum retardaretur: quod in se recepit facturum, eamque Dominus Tycho, ne frustratus abi- libi commendatam fore addixit, ret,de proprio illi etiam, ultra quam Cum vero illa aliquo tempore post Iperarat,solvit, uti ex adjuncto chiro- tuum abitum nihil indicasset,se egere graphi exemplo videre est. Und? v i- ulla pecunia, misit nihilominus Do- des, quod non tam fluxas sit fidei,uti minus Tycho filiam suam natu ma- innuere eumque insimulare videris, jorem ad eammotu proprio, qua:in- Si enimMullero promissum ab aliis, sinuaret, se x Joachimicos illi tradi- adeoque ipso Cassare honorarium de turum y fi & poftcä plu~ luo solvit - non dubium crit 7 (juin lu~
res primoquoq U etempore. Quam- benti animo, qu$ tibi ipscmetaddi- primum deinde uxor tua interjecto xit,'sitinviolate servaturus. Nulla pauco tempore me rogavit, ut a Ty- ighur subest causa, cur pacti violati chonepecuniam suo nomine expe- eum accuses, & si scire vis, ait pa-
Z ctionis

178 ; E p I s
\6oi. ctianis; articulos a te ipso conscriptos, quibus ille responsum ex tempore in margine annotari curavit, ea conditione, ut te mox resolveres, atque reversam (uti loquuntur) restitueres, non esse plenarie ante tuum bine discessum consummatos. Neque quidpiam illi redditum, quo niti possit, & nihilominus omnia candide & ingenue interpretatur, prout decet apud eos, qui integre agunt. Expedit a te Tengnaglius ante abitum reciprocam schedam, sed non impetravit, & licet neque ille, neque Tycho sciat, ubi altera st, tamen edam absque talibus scriptionibus plura forte faceret, quam illi concrederetur, & nihilominus hinc accusatur, quasi mate fidei, & promissorum non tenax. Cogita ipse- met tecum, quo jure id fieri possit, & quomodo tam importuna verba instar cujusdam invectiva; & tacita; insemationis a te vel tuis unquam meruerit, tfec, amantissime Ke- plere, bona intentione, etiam conscio & sic volente Tychone, ad te scribo, ut te in rei veritate rectius instruam, & placide admoneam, ne tui commodi sincere satagentem, & studiis Astronomicis impense addictum, per tam importunas literas alieniorem & minus faventem reddas, sed imposterum prudentiorem te & moderatiorem exhibeas, prasertim erga eum , qui jam antea erga te magna est patientia usus, & tibi tuisque rebus quam optime ex animo cupit. Vale. Praga, xm Junii ' D ID CI. Tui»
utscis , amantisßmus
Johannes ericksen.
Epistola CV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
i do i • /Tarissime & Pnestantissime Vir, Amice colende,ante triduum feliciter, Deo adjuvante, cum omni
T O L M
nostro comitatu Daventriam deve- idoi. nimus, optarem te cum suavissima conjuge& filia, valetudine ea usum, qua nos per iter hoc totum. Colo- niensis nondum e Lavaria rediit, quamprimum id factum,& Elizabe- tna enixa fuerit, ad illum nos conferemus , fum te uberius de omnibus, quT obtigerint, edocebo. Interea tua apud D. Francifcum studia intermissa, quantum licet, recolo. Peto ä te per amicitiam nostram, quoties occasio feret, feret autem quotiescunque Dominus Tycho atitTychonicL ad filiam literas dederint, de statu tuo & valetudine me certiorem reddas, aut si tibi per occupationes non licuerit, uxor saltem faciat, mirabiliter enim rerum vestrarum satago. Promiserat Geor^ giüs ille destillator , fe scriptionis quid meo nomine tibi daturum, id si sectum, transmittas quaeso, Significes etiam, quid Dominus Tycho, aut Astronomica vestra Respublica, meditetur. Novi hic nihil, nisi quod Archidux Albertus urbem Flandria; maritimam, Ostende, obsidione adhuc premit.' Vix dici potest, quanta furia & conatu utrinque res agatur. Ajunt, Aibertum plus quam x auri milliones in obsidione impendisse , nec tamen adhuc quid tanto hiatu dignum effectum. Mari ubi alluitur urbs libera esi, & copiosissimum ex Anglia (quae tam propinqua est, ut .diolo favente, panem isthic coctum, Ostende calidum habere possint) commeatum & militem accipit. Ni expugnata fuerit de Belgii gubernatione ( quod & ipsi Hispani fatentur) desperaturus Albertus videtur. Berck acceptum scitis. In illius confinio validissimum castellum Rheno imponitur , ut vix posthac Hispani transire possint. Salutem ossiciosissimam conjugi&filia? adseribo. Valeas quam integerrime,
&filiali aut fidelissimo animo tibi perpetuo me devinctum statuas. Raptim Daventria, X XI v Septembr, c i o 1 0 C J,

itfoi.
AD JO ANNEM
Epistola CVI.
IDEM
JOANNI KEPLERQ.
C Larissime & Pncstantissime Domine Magister Replere, Amice integerrime, cum auriga hic a nobis Pragamdilcederet, promissi memor, fine meis eum ad vos venire, nolui, non quod singulare aliquid habeam, quod significem, sed quod meas, etiamsi plane nugatorias, molestas tamen tibi minime futuras noverim. Eruor hic, ut & antea significavi, 'ocio fatis commodo, Electorem ex, Lavaria, brevi rediturum, expectans. Domina Elizabctha xxvi u Septembris stylo novo; h. o, 40' P. M. pulcherrimam filiolam, Deo adjuvante, enixa est. Transmitto thema, una cum meis generalioribus ad tuum, ni fallor, gustum adaptatis. Sed tuum exquisitius judicium expetimus, quod ne graveris paucis assignare.
- Lumbarium loca juxta Tychonis Restitutionem supputavi, reliqua ex Origani Ephemeridibus desumpsi, si Martem tu correxeris, optime feceris. Saepe mihi venit in mentem, dum ea, quae te in Astrologicis differentem ,quondam audivi, rumino, numne, quae veteres de Planetarum domibus tradiderunt, ad stellarum inerrantium signa potius,quam dodecatemoria signorum circuli sint referenda. Primitus enim cum nominibus hxc simul & positione congruebant, non eam solummodo osi causam (ut Copemicus inquit) simulacris formatas sunt stellae ab antiquis, ut tanta earum multitudo per partes discerneretur, & denominationibus quibusdam sigillarim possent discerni, verum etiam, ut Pythagorica quadam docendi metho- do, quL earum in hxc inferiora vires essent, animalium quorundam proprietatibus posteris traderent. Experientia certe testatur aliter Planetas aliis in locis operari, neque aspectibus omnia posse attribui. Ra-
KE PL ERUM. 1,7p;
tio distributionis , quam Ptolemaeus 1 dos adfert,ficulnea est, contraria enim.
(utalia taceam) cis aequatorem esset, ineunda. Averem etiam ex te cognoscere , quibus fundamentis domo- rum mundi significata innitantur,cur Prima» Vita,Secundas Lucrum,Sex? tae Morbi, Octava Mors &c. sint attributa, neque enim, quse vulgariter adferunt , sufficientia videntur. Quam vellem, quae de directionibus scripseras, perlustrare possem,si ita visum tibi fuerit, Davidi Fabricio eadem opera, qui in propinquo hic degit, communicanda,Thema meum natalitium perdideram, sed cumxiv. Septembris elapso, vulnere non levi caput sauciassem, aliud inde confeci, A Planetas conjecturaliter imposui , quod num recte, quatio’, difpi« cias, neque enim mihi Ephemeride^ aut tabulae Prutenicae ad manus. Ap? posui Revolutionem instantem xxiv Luna», rursus ibi Saturnus congre? ditur, Veluti in Radice, idque hy Sextili illius, Mars respicit istuc Sex? tili, Jupiter in octava circa locum radicis & Spicam, Mercurius in lo? co Saturni radicis, nescio quid portendant, tu si scis, quaeso, admoneas.
Sed nimis te obruo, Novi hic nihil. Ostende adhuc premitur & premit, interim Achivi plectuntur. Valeas quam felicissime, atque ex animo meo. Daventru d. x x 1 x Septembris.
CII II CI.
Genitura haec, etsi difficultatibus suis non careat, propter Martem Quadrato Radio Saturnum aspicientem, Lunam etiam a Quadrato Martis ad Saturni Conjunctionem tendentem, felix tamen mediocriter Le fortunata, ut mihi videtur, censenda tzst- Hermes enim, Lunae cum Saturno conjunctionem non admodum extimescendam docet, dum ait. Luna Saturno juncta, cursu & lumine tiücta ad omnia utilis erit. Venus etiam Trino Horoscopum feliciter illustrat, & Medium Coeli Sextili, ubi spica veluti alter quidam Phof- Z 2. phorus

l8o
EPISTOLA
i 6 oii phonis partiliter constituitur. Pri- rnx tamen nutritionis annos periculosiores futuros Luns ad Martis Quadratum & deinde Saturni Conjunctionem, directio minatur, pnete tamen erit amicum Veneris & Jovis jubar. Tempora omnium exacta eX directionibus,profectionibus & transitibus , ubi Planetarum loca correcta habuerimus, patebunt. Ingenium ad omnia sexui huic convenientia aptum, Mercurius Horoscopum Quadrato respiciens, denotat, item Martis & Solis Sextilis, & Caput- Draconis in Ascensione constitutum. Mores vero honestos,blandos & omni venustate & Joviali quadam majestate decoratos, ambas fortunas pollicentur, religionis inprimis & parentum amans, tectoria item & Chironica artis (quod.Martis & Veneris Conjunctio plerumque efficit) sedula cultrix. Honores & dignitates quoniam Generosis fceminis non nili per conjugium & mariti re- spectum obveniunt, prascelfo cuidam & Ecclesiastica quadam dignitate conspicuo nupturam puto.Apica Virginis partiliter in Sextili Veneris &Medio Cceli constituta,quam Ecclesiasticis dignitatibus & honoribus Astrologi proponunt, id demonstrat. Cardanus tamen terret,Saturnum in Undecima, liberorum, quos habitura est, interitum moliri, inferens.
Epistola CVII.
'AMBROSIUS RHODIUS JOANNI KEPLERO.
i^oi.VfOn arbitror, Vir Clarissime, Ami- ^ ce colende, te non mirari, qui sim tam tardus in solvendo debito; sed ut, in causa quid sit, scias; sic habeto. Hactenus ego semper anxie satis expectavi talem, cui concredere, non quidem magnam pe- cuniiE summam auderem: Imo adhuc non adest. Etsi enim praesenti res poterat committi: non tamen
debebat; quod suspectae mihi vide- t£ol* tur fidei, cum me semel jam antea deceperit. Malo itaque adhuc illud, quantulum est,pecunias, mecum retinere, quod in promtu este credas certo, ac tardius per fidum mihi notum, quam per lulpectum, nec notum, ad Te mittere. Si enim, a quo metuo, mihi accideret, anne tu meam tuam faceres jacturam ? Sed mora hasc mea ne tibi molesta sit, obnixe oro. Constans autem est inter nos multorum sermo , non sine insignis, prohdolor , studii astronomici rui- Mors Ty* UX minis, summum illum, quem tbonhdt- omnes vocant, Astronomorum se ad plures. QuT res sane, uti aestimare potes, plurimis nostrum, illum merito magni facientibus, summum peperit moerorem & dolorem, ac rem non factam optarent. Urinam autem rumor hic sit sparsus ab ipsius invidis. Unice itaque rem ipsam ex te cognoscere placeret. Ad 11 1 Novembris nostro D. Jöstelio alte- d. jößeH- ra adjungitur vitas socia : Ea pro- usad y* pter non erit, cum hac vice ab illo nullas accipias, propter negocia nuptialia, literas, quod possis de ipsius erga te animo dubitare. . Jussit tamen ut ipsius nomine tibi salutem scriberem, ac peterem, ut de rerum Astronomicarum, Domino Tycho- ne demortuo, quod Deus avertat, statu possit este, certior, qualem se Csefar erga instrumenta,familiamque ipsius prcebeat. Idem & ego per me oro, & ut insuper addatur narratio deductionis ipsius funeris. Diexv. Octobris Witebergam venit insigni pompa Clementistunus noster Elector, sequenti Homagium ipsi est Auguß* pnestitum; postero, spectante Ele- ctore & Matre, illustri vidua, juniorst; frater Augustus solenni proclama -vu tione in templo arcis RE CTOR'^"* Academias declaratus est. OctiduoSf£' post D. Hunnius & D. Rungius, vo- 1>- Hu»ni- cati ad colloquium cunr Pontificiis us . instituendum, profecti sunt Augu-f/^^f*_ Tiberii, Salutatam elfe ju

AD jOANNEM KEPLERUM. m
16"o l. beo tuam Uxorem & filiam, ac quo- so, ut rescriptionem occasione oblate intermittere nolis. Vale feliciter cum Conjuge ac filia, & me tibi semper commendatum habe. Vale iterum. VViteberga, Cal. No'vemb.
CI3I3CI.
Tua Excellentia obfirvantisßmus
- M. AMBROSIUS RHODIUS
Kembergensis.
Inscriptio.
Clarissimo & Prostantissimo Viro
D. Magistro Jo an ni Keplero, Mathematico Cssareo peritissimo Fautori & Amico meo colendo
Pragam.
Epistola CVIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1601. r?N Tibi, Clarissime & Humanissi- me Domine Magister, Amice co- lendissime, occasione, uti mihi visa fiiit, certa satis, si minus matura, du- dum desideratam pecuniam ! Un- garicos aureos mitto septem, quos ego duodecim tfialeris cum J redemi, ut & bonam & commodam mitterem monetam. Credo, hac ratione tibi omnino ä me satisfieri. Quod si tamen ulterius quid desideras, cujus ego meminisse forsan non'potui, quasso, ut Dominum Mat- thiam eo nomine admoneas, ille tibi proculdubio in mei gratiam complementa, siqua sunt, quod ego non novi, adjunget. Ego sane quod velim, tibi certo de me persiiadeas, tibi maximas & ago & habeo gratias; nec si qua in re potuero, pro posse meo unquam tibi deero. Unice hoc mihi exorandus es, ut melemel intui amorem receptum, velis pari semper complecti favore. Hoc enim &xpe&ationi meo de te fiet satis, & meum alias promtum in te issoi. animum multo reddes promtiorem.
De Astronomie statu cuperem a te certior fieri. Nostros Theologos, credo, res suas optime, Dei gratia, perfecturos. Verbo animum nosce, Beneficiorum mihi a te exhibitorum memoria nunquam exarescet:
Quin potius semper florebit, si & imposterum, benefactorum tuorum rivuli non deficient. Vale cum Conjuge & filia felicissime: quas meo nomine officiose&amantersalutatas Volo VViteberga iv.Dec.St.Vet.ci 3 IDCU
Epistola CIX.
IDEM
' JOANNI KEPLERO.
At diu jam valuit,
Spes alit agricolas: : j> .
Dicendum in posterum foret : Spes: 1 60 1, alit Aßronomos. Atque urinam eadem spe cum agricolis viverent ; tum enim brevi esset futurum;, ut tu Prags propositionis Tus particeps ; D. Jöstelius voti compos;
Ego vero stipendii capax fierem. u Sed cur nos detrectaremus spe vivere, cum plerique omnes hac ipsa utantur. . Eadem ipse etiam fretus, jam tibi transmisissem expeditum laborem a te mihi proscriptum; sedi veritus sum, ut frustra laborarem; tum quod nescirem an Copernico- is Epochis & Anomalia Commutationis ; an vero aliis uterer; ( sed melius esset, si ipse mihi prasscripsif. ses correctiores) tum etiam, quod mira res videtur constituere omnes Planetas in Apogois, sextili aspectu a se remotis , cum tamen ? & s eos aspectus*non admittant. Qui enim possibile est, ut Sol sit in o v, 5 in o 2 inorss ? Sed fortan ego non recte intelligo verba hoc: Ponerentur ergo omnes in suis Apogois, & esset,
©, j in o v, a* motu medio in oir,
2j. in o K, h in oL, tz Linea ex Sole per illum in o $, $ sti o Non sane pcenitebit me illius laboris, si quo Z z re

i 6 o 2 . te juvare potero, saltem ut breviter, pro re tamen nata, vel in schemate,
; hic non poterat, vel brevissimis verbis , addito exemplo, res adumbretur. Inio hunc ipsum laborem suscipiam , fi ipse mihi Epochas & Anomalias Commutationis correctas transmiseris. Si spes stipendii me fefellerit, redibo Pragam; si non, & ex voto succedet,poterit fieri, ut vos a Festo Paschatos visam. Sed utrumque' adhuc incertum. Interim per literas, ac si präsentes essemus, de rebus necessariis agemus, si tibi tamen placuerit, & si artifici non displicuerit Astronomie tyro- nem instituere. Dominum Ammonium prjestat vivum quam mortuum deleruiste, in hoc praesertim infelicioris pugnae Canisii gestx exitu ; & maluissem Domino Hoss- . V manno inservire. Theses tuas Kepieri Astrdiogicas accepi, perlegi, & pia- lund/* cent propter conjecturas probabi- les : sed quod, pace tamen & pro Astrologi, * amicitia nostra dixerim, videtur Ra-
Aßroio os meuS Spiritus te incessisse, qui tam antiquos, inclementer tractas antiquos Astrologos, Viros bonos; & quae a mejo-: v co , forsan ab aliis ferio dicuntur. Nec judicium meum hoc roboris jam assecutum est. D. Hunnio exhibui exemplar, sed occupatus saltem egit gratias, & rescriptionem promisit. Rollenhagio item misi. Quod autem tot scriptis sinn oblitus, jam demum memini, quod nondum accepi a te exemplar de tuo Prodromo. Peto itaque, ut adhuc mittatur. Ac si apud haeredes meis verbis salutatos, posset ä te obti- Rhodius neri, peterem de scriptis Dn. Ty- J yc e hom chonis exemplar. Facient rem mi- wstado. nistro olim fideli grato animi studio compensandam. Longiorem Epistolam perhibent occupationes: per ocium cum licuerit, habebis. Vale cum Conjuge & filia, & ipsas meis verbis officiose saluta VViteberga. 111 Martii cio id cii.
T O L JE
Epistola CX.
IDEM
JOANNI REPLERO.
Lim nihil a te accepi literarum. 1602. Nescio an oblivione mei, an qua alia ex causa. Equidem nihil cogitaram minus, quam ut ad meas ultimas non responderes. Sive enim non posses petitionibus meis, quas aliquot adjeceram, abunde satisfacere , causa non fuit silentio sufficiens ; quanquam & hxc quoque alicujus esse poterat ponderis: sive velles prius certo praescire,quodnam studiis & laboribus tuis Imperator redditurus sit opera precium,
( etiam & hoc sollicitius & intensius expectas) necdum scriptio suit secure aut pene negligentcr omittenda. Non potero autem dicere aliud, si omnia ex voto tibi successerint, quam causie tuae DEUM adfuisse. Is enim unus est, qui corda Regum sapientissime flectit. vr Sed credo, omnia instrumenta gratiam & gloriam novitatis in Bohemia exuisse; quod Deus avertat. Urinam in antiquum Astronomia vestigium collocaretur. Nec dubito, quin adhuc immortali sua gloria, Imperatoris Gratiam sit devinctura; cujus quidem antiqua autoritas pro, ratione posset sufficere; placet tamen suavitate & certitudine paribus argumentis etiam impugnantes ducere & impellere. Sed hac omnia rectius litera tuse in meam ferent; notitiam. Scripsit hisce diebus noster Fabricius Frisius ad D Josteli-i^mw um prater extera etiam de nova^™ 0 : stella, quam a se aliquoties in pecto- A'
re Cygni visam & observatam d 1-fervat Noch. Procul dubio vobis, qui ln- v , am ^ u strumentis abundatis, aliquid etiamX/9** de illius apparitione constabit. Visi-i»'* tatores ea qua poterant vel debuerant animi moderatione apud nos omnia expedierunt. Tuum prodromum folicite expecto. Et si quid aliud Litera tux paulo prolixiores
lucu-

AD JOANNEM
i- 5 o 2. luculentissime significabunt. Vale cum uxore & filia, & me in aliqua apud vosparte esse permittite. Wi- tebcrg* V Maji, ci o idcii.
Epistola CXI.
' IDEM
JOANNI KEPLERO.
itfo2./^Ctobris primo datas , demum ^ xiii. Novembris accepi ab Hieronymo Piirker, cujus ego studia lu- bentissime, si ipsi placuerit, juvare sum paratus. Ad literarum tuarum caput de libellis Decembribus Latinis dudum respondissem, nisi occasio fuislet denegata. Dominus Paulus Helwigius primum optaret germanicum Calendarium, ob causas quas ipse nosti: & hac quidem conditione, ut ipsi procurares Pri- Kaienda • yilegium pro tuis & Herlicii Calen- "aKepU- ^riis . ac f imu l ut semper sub cu- licii. jusque anni mino lequentis itatim Calendarium ipsi in promtu esset. Absque his si fuerit, neque id quidem adeo magno ipsius usui est futurum. Neque etiam habere te credo , quL possint te absterrere, quo minus & Latina & Germanica imprimi cures. Tibi si gratum tui ipsius officium, facies,ut quam primum uterque de alterius voluntate certus esse possit. Urgebat prassens Dominus Henricus, amicus & com- mensalis meus , quem & tibi commendatum habebis, ac quae de nostro statu cognoscere volueris, ex ipso scies. Vale quam felicissime VVitteberga xX. Nov .cio idcii.
Epistola GXII.
K E PLERUM. 183
literarum. Forsan autem & mei 1603, ipsius negligentia tales erga me fecit. Veruntamen recte mihi facere visus sum, quod ultimis meis nondum erat responsum. Ne itaque officium literarum totum intermittere videar, cum vix dimidia hora anteTaubmanni nostri discessum Taubman- cognovissem, quum iter ingredere- ***&*• tur, etiam brevissimis hisce quan-^^* tumvis literis, tuas, Vir Clarissime, Fautor, amiceque colendissime,provocare volui. Et quamvis rectius scripsissem nihil, quam hxc paucula : pro amicitia tamen nostra ne salve tantum quidem scribere vereor. Qui enim tuus erga me hactenus fuit animus, ne quidem, spero, imposterum etiam mutabitur. Seposui studium Theologias, & cum Rbodiui omnibus intestinis jam servio Philo- Ma,he ß>* sophia: & quidem cumprimis Vestrae txt0 Mathesi. Servirem autem majori alacritate nisi institutionis puerilis occupatio apud Dominum D. Person me siepius impediret. Ante paucas septimanas disputavi publice de Coelo ex Neotericorum sententia: di-#«™ sputarem brevi post etiam de Natu - de cdo ' ra stellarum ; sed multa sunt, quae partim distvadent, partim impediunt. Quam enim parci sint Philosophi in stellarum natura explicanda tibi etiam notius. Sed tamen ne sic quidem intermitterem, si tuam, vel veriorem ex te sententiam possem cognoscere; ut sane etiam multo plures, sine experientia tamen & ex praejudicio,ipsi impingant absurda , ex nostris Philosophis quidam.
Brevi abhinc, spero, recipiendus ero inter Facultatis nostras Philofophi-
IDEM
JOANNI KEPLERO.
ioj. p Arum abest, quin recte possim di- x cere, oblivionem mei cepistePra- genses, quos cum studiorum tum laborum praesides, comitesque habebam cotidianos. Fere enim annus est, dum £p° amplius a quoquam
cx Adjunctos, quam receptionem hactenus in mei meorumque studiorum odium Lc invidiam suspendi expertus sum. Misissem aliquot exemplaria; sed non poteram committere tam festinanter abeunti: cujus, si voles, amicitiam poteris tibi conciliare. Malo paulo post binas simul mittere. Tempus prohibet

i 84 EPISTOLA
1603. scribere & Joanni & Matthseo, amicis meis optimis, quos tamen meis verbis, ut salutes, a te peto, & moneas JoannemvelMattnsum, ut mihi ad completionem exemplaris mei laceri Progymnafmatum mittat Lunaria, & reliqua, qua; desunt. Quamvis etiam peterem integrum exemplar scriptorum Tychonis, cui & libenter & fideliter ad annum inservivi, non facta justissima compensatione. Id quod coram etiam Joan- nem rogabam. Vale cum Conjuge liberisque tuis felicissime. Properante, vides, calamo. Witteberg&d.X 11. Aug. cid io cm.
Epistola CXIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1604. \ 7 Ereor, Vir Clarissime, Fautor & V Amice honorandissime, ne & hic annus praetereat, quo nihil a te accipiam literarum. Id vero qui fiat, equidem omnino conjectando " non assequor. Sunt enim ex parte utraque, quX me dubium esse non concedunt. Quod quidem animum erga me tuum attinet, spero esse eum, qui olim erat prassens: hanc tamen spem meam mirifice confirmavit nuper meus M.Rupertus, qui tuis verbis me salutabat. Superesse video vel negocia, quX non nescio gravissima: vel quandoque etiam tabellionum inopiam. Quicquid autem sit, quasso per amicitiam nostram, quam animus meus retinet sanctam , ne quacunque oblata occasione officium scribendi totum praetermittas. Poteram quidem & ego hactenus crebriores perserendas ad vos curasse : sed cum aliquot meje, nullas tuarum elicerent, intermisi & ipse sliquandiu id officii. Suadet jam amor in te meus, ne ullam scribendi occasionem in posterum pratermit- tam, promittitque fore, ut tandem Kepkri vel paucissimis te mihi reddas. Sol- Topica" oxpecto tua problemata optica, quL jam maturuisse certum est. 1604. Quando enim mihi persvadeo,utrum illum tuum laborem possem multo levare, ne & ego cogar omnia omnium Opticorum, sermone quandoque barbaro, quandoque prodigo conscripta volumina evolvere, habeo utique, quod votis expetam. Sollicitius etiam expecto : quousque processerint laboribus suisTy- choniani; qui Vestrum omnium iit status, quem & credo & opto vobis felicissimum. Ego adhuc laboribus puerilibus sane gravissimis, multum temporis, diurni pene totum perdo. Constitueram quidem hoc functionis genus ad festum Paschatos re- nunciasie; atque ita cum D. Joste- lio nostro ad limites Bohemicos controversos cognoscendos, atque una ad vos re bene confecta proficisci; sed mox aderant, qua; certo conclusum reddebant irritum. Privatim perlego Organon artis, & binis disputationibus Logicam exerceo singulis septimanis. Quo expedito, eadem ratione & perlegendo & disputando exercebo Physicam Ar 1-temones stotelis universam. Conjungenda R ^ od l l . nimirum lunt puerilibus ea, quae me, non permittunt redire ad ingenium moresque pueriles. Utinam id temporis liceret studiis Mathematicis integrum tribuere. Nuper pro loco in Facultate Philosophica mihi concesso, habui disputationem publicam putatio de Certitudine Mathematica De- fj"“' monstrativa a multis in dubium vo- Zäthema. cata. Quam urta cum ea, quam de tua de - Coelo habui, tibi jam mitto. Pro magnis do parva. Paulo post, fa- vente Deo, disputaturus sem de Corporibus coelestibus, eorumque affectionibus, lumine &motu. Ad quam sane rectius & seseipiendam & perficiendam disputationem una mihi tua sufficeret conversatio. Siquidem & in Thesibus tuis de Fundamentis Astrologia; habes talia, quae non immerito in re tam dubia aliquem redderent dubium. Qjstcquid
tamen
c<e,

AD JOANNEM KEPLERUM.
!85
1^04. tamen sit, unicum hoc scio, quod nos veniret tabellio, nullas vestrum 1605, non nisi Astronomo liceat etiam literas, imo ne salutem quidem af- physice contemplari coelestia. Quo ferret. Tuli id sane animo ogerrimo, ergo cunque principia illa astrono- qui jam amiserim amicos eos, quos mica & optica, atque ex his alii Phi- ego merito primos habebam. Atque losophi me perduxerint: id sequar hoc quidem molestius,quod,cum Li- tuto. Unum adhuc me detinet, mnoi Jenensis, Pitisci Pleidelbergen- Rhodius quod, cum omnino jam certum sit, sis, Mostlini Tubingensis, &Protorii Matbema ~ nunquam quemque extra othera fenis AltorfFensis Mathematicorum ‘ZTZnil comparuisse Cometen : unde ipsi coram in peregrinatione mea & peti- prsäpuo- substantiam illam lucidam, augmen- erim & assecutus sim amicitiam, in- r “™ c fZ t rationi & diminutioni subjectam pe- terim Kepleri mei amiserim, quam TmiZiam, ramus. Quoso te, ut tuum judici- & primam & maximam volebam, um mihi exponas. Tychoni equidem Fortassis autem fallor meis fisspicio- multum tribuo, qui eam mallet ex nibus, quas etiam optimos quosque lactea derivari via. Quo item & plurimum fope fefellisse novi. Si alia Tibi de ea materia occurrerint, quid autem unquam ejusmodi ani- ne intermittas,obsecro,mecumcom- mum vestrum subiit, illud optarem municare. Dicere non postum, hisce meis ejicere & pristinum illum quam adhuc acriter pugnetur pro animum amicissimum revocare. Ec- fententiaAristotelica de Coelestibus: ce autem jam rediit. Ergo & ami- quo tamen solis iisque falsis nititur cissimo illi meo Veteri recensere hypothesibus quibusdam, non natis pergam, quid mecum ab illo tem- ex astronomicis, sed physicis princi- pore, quo postremas illas scripsc- piis. Erit, quo tibi me devincas, ram, sit factum. Proteriti anni Aug .nfiutat Ecqua vero apud tuos mei adhuc xxv publice hic disputabam de cor- memoria? Illarum apud me est sir- poribus coelestibus, quam disputa- ZT missima. Ex altera precor, ut filios, tionem cum proteritis duabus mit- ex altera vero brevi nepotes videas, to. Prosertim autem poterat eia- Quam utramque, ut officiosissime sa- borari rectius, quo est de Mathema- lutare meis verbis velis, etiam atque tica certitudine, si mihi tum in ma- etiamquoso. Salutat te M. Andreas nibus fuisset Pro cius. Sed ignosces,
M.Andrt • §chillingius meus Consobrinus. Va- si quid in illis minus elaboratum dc- “imZut le eum tuis felicissime 1 Fena Vente- prehenderis. Augusti xxx poda-
gogia illa laboriosa renunciata, iter meum ingrediebar: quod & brevissime audire non displicebit. No-
—!/l ' - r.ir_ - ., ^
coßes secunda cid idciv.
Epistola CXIV. IDEM
JOANNI KEPLERO.
olim inter scyphos Lincii coram illo Magnifico Legato Cosareano meum
«fo^Uam ego firmiter teneam ve- illud lxxx miliarium iter in Styriam
W. strum memoriam, Vir Clarissi- riseris. Jenx LimnLum & Bibliothe- Sz* in me, quamque unice votis meis ex- cam Aeademio instructissimam vidi: s & rim ' petam Vestram vel literis vel coram Ersiordio Academia statum pristi- 0 experiri benevolentiam: ipse qui- num parco laudis. Castellis omnia m- ' dem sancte possum affirmare, & li- strumentaLandgravii:Francofurtiad tero dudum ä me scripto jam pro- Moenum optimorum quorumq; Ma- sentes testantur. Quam vero vos thematicorum & Medicorum libros contra mei & longe abjeceritis me- mihi comparavi: MoguntiiÄcade- moriam,vel ex eo constat, quod,cum mio statum: Wormatio & Spiro,quo sumtibus Dn. Matthoi Seissardi ad licebat, contemplatus sum \ Heidel-
Aa
bergo

i86
E P I S
löoy.bergae Pitiscum, Christmannum, eo- rumque Observatorium, & magnum illud vinarium dolium : Friburgi Academiam Pontificiam: Argenti- nx Academiam, & Turrim & Horologium : Basile^ Academiam & Helvetios fortissimos: SylvamHer- ciniam: Tubingje Msstlinum: Ul- mre homines divites: Augusta: artificiosissimum illud horologium, Bibliothecam : Lavingse Gymnasium & Bibliothecam: Dillingi Academiam Pontificiam: IngolstadiiAcademiam Jesuit icam, & Bibliothecas duas , Academicam & Jesuiticam: Ratispona: plurima : Altorfiii PrL- torium, Rittershusium, Taurellum: Noriberga: praeclara multa: Bam- bergs monachos: Coburgi Academiae novX rudimenta. Qu£ tibi omnia tum prolixe & particulatim percensere volui, ut iterum quo te oblectares , quasi coram haberes. Utinam contingeret & septentriona- ' lern & occidentalem Germania: par- v tes perlustrare. Fiet autem, ubi Deus voluerit. Imo paulo post fieret , st placeret, ut Regiomontan^ Academiae Professionem Mathematicam adipiscerer: quamvis omnino praestitisset inservire patria. Siquidem in absentia illa mea irgog dytxg Hagms noster Hagius migravit, cujus locus profejfor fuiflet mihi per philosophos nostros
^umWine- concessus, nisi promotum voluisset bergmfu Dominum M. Christianum Elector. womiu. Qjjj tamen utrum venturus sit, nondum constat. Quod si etiam non venerit, adest D. Tandlerus Medicus, qui vel cum hac conditione, quod soli huic studio inposterum velit se dare, susciperet professionem illam. Nisi vero id faceret, jam ad me demum calculo & confirmatione Electoris accederet. DEUS providebit! Vivo jam solitarius. Hactenus historias animalium omnes opera privata proposui meis auditoribus. Jam Mathematicum ago totum. Auditorum numerus excedit X L. Expeuisti, ut quis tecum de tuis
T O L M
scriptis ageret. Inferior quidem 160^» sum, quam ut possim vel minimum dubitare. Ut tamen est animus humanus vix unquam satiabilis rationibus , etiam non inevidentibus: si quid mihi sestate hac in sedula tuorum illorum lectione occurret, non dubitabo , monitu tui ipsius, te vel consulere, si quid menti meae obscurum sit, vel dubitandi etiam rationes exponere. Rogo ut praeceptoris & amici animum tum velis declarare.
Spero me, si Deus vitam & valetudinem concesserit, inposterum in studiis meis aliquo cum fructu laboraturum. Habeo jam, Dei gratia, libros, tum Francofurti emtos, tum ex Bibliotheca Hagii nostri selectos omnes, quos ante annum vel per somnum non fperastem. Hac etiam astate quod studia sibi non requirent Mathematica, disputationibus Physicis & Metaphysicis: quodque mfa* studia non postulabunt temporis, mecbameu Mechanicis sum daturus. Triplicis“/* enim genere Mechanicorum exercitiorum me oblectabo. Tornaturam jam aliquot septimanas tracto; fcriniariam, ita loquar, inposterum conjungo. Sed nec illud genus prx* tereo, quo Miillerus noster excellebat. Unum hoc desidero, quodsti- pendium meum non est amplius, quodque praelectionibus privatis colligenda pecunia. Interim tamen 1 solario est, quod & honeste & non sine laude comparatur. Siquidem vero paternum Tuum animum in me penitissime habeo cognitum, non. etiam dubitabo ex te rogare consilium, utrum ex meo commodo non sit futurum, si, laboribus Philosophicis hac astate exantlatis, me dimidium consecrarem studio medico, studium Libri adsunt. Animus est quoque medtctm confirmatus. Nescio utrum alio - e rum judicio sim per Xtatem ineptior ad hoc studium. Gognatio studiorum Philosophicorum cum Medico videtur id mihi maximopere suadere. Nec vero etiam excitare me
von

AD JOANNEM KEPLERUM. m
* f ^ ö > nonpotess jocosum illud, quod la- bores illos meos aliquando compensare possit virgo pia & dotata. Qui etiam quasi finis quidam studiorum tertius est. Hunc vero per te obtinebo, fi mihi interim in Bohemia de ejusmodi prospexeris. Sed quem coram olim ä jocis non abhorrentem experiebaris meum animum, eundem adhuc firmiter inlrarere vides. Habes statum meum omnem. Tuum vero & Astronomie vestra desidero. Nec etiam recusarem incertum Ungarhe & Austrhe statum ex te, ceu veriore historico, cognoscere. Facies & pro amicitia & pro benevolentia tua, ut diutius isthsec per te non ignorem. Si quid nosti, quod ad promotionem meam queat cedere, nolim mei obliviscaris. Animus enim peregrinando nondum satiatus est: & magnis, quod olim jocose ridebas, in literis exStyriaad me datis, inservire. Nescio utrum hic aliquid sperare liceat praterDe- canatum Philosophicum. Illum ubi administravero, fiet autem, spero, post annum, tum, me quocunque vocarint Fata, sequar. Novi te Kephras Einlidelio magnifico Electoris nostri E Ekttrl Consiliario esse amicum, arbitror sax. con. non inferiorem,quam ego ipsius Fra- siiiam 4. tris, commensalis olim mei apud D. Person. Si itaque sermo hujusmodi apud eum inciderit, quasso, ut me ipsi commendes, propter studia et- : iam mathematica. Idem utilissime
etiam fieret, si Domino Polycarpo Lysero aliquando per occasionem me commendares. Utriusque hujus viri benevolentia per te mihi parata, poterat promotioni mihi esse certissima. Ceterum quem in te animum habeo amicissimum, eundem etiam
in Tuas, Uxorem & Filiam, & Libe-
ros retineo & officiosissimum & firmissimum. Proiperrima quseque vobis omnibus a bonorum largitore Deo ex animo precor. Vale feli- . cissime. WttebergAysf Maji St.Novo cppcv.
Epistola CXV.
IDEM
JOANNI keplero:
Rant mihi, Vir Clarissime, Fau- 1605- tor &Amice honorandissime, tam grara & tam jucundae tuae proximae littera, quam quae & gratissimas & jucundissimae. Erant nimirum benevolentis amicissima & jucundissimae plenae. Itaque & hactenus non amplius cogitare volui de colloquio per literas, sed unice id meditari, ut liceret hoc autumno coram amicitiam nostram renovare, vel confirmare. Nec etiam hasce jam exarassem, cum negotiis districtus sim gravissimis. Ad proximum enim diem Saturni dilputandum est mihi Rhoda & publice de Natura ; continuanda >s^ nodt lectiones privata?, Meteoroseopias ****** & Trigonometrien : sed jussit amicitia, quas mihi cum Bibliopola Paulo Helwigio intercedit, ut non tantum meis verbis officia ipsius tibi ignota deferrem ; sed insuper aliquid impetrarem ab ignoto. Intellexit ex Domino Seuso de tuis Calendariis, quL ad singulos annos KtfUA a te conficiuntur. Rogat itaque Calen j a ', omciole & peramanter (ipsius peti -guiosan- tioni meam ego conjungo) ut per»"«, te ipse fiat particeps privilegii istas tuas Ephemerides imprimendi. In hominem gratissimum & virum bonum hoc beneficii a te conferretur. His diebus ero certus de Professione. Nescit adhuc D. Tand- lerus, num datis illis conditionibus possit siibscribere. Proximis ero prolixior; vel tibi proximus prolixe tecum sum collocuturus. Saluta meis verbis tuas domesticas, Conjugem dilectissimam & filiam amatam. VViteberg<& in. Sept. St. Veteri CIOIDCV»
Epistola CXVL
idem
JOANNI KEPLERO.
Iteras tuas accepi 11 x. Junii, quas T SoS. xxii. Octobris (ita enim ha- Aa 2 bent
\

I
I
1 88 e. r i S
1606. bent literas ilis) dederas, quibus silentii mei causam conjicis in fistulam quandam inflatam concidentem, vel in thecam a puteo abfor-
€ ptam. Qua tua commemoratione, credo , te meam potius dolere, quam eandem exaggerasse voluisse fortunam, Illud enim meus erga te amor mihi dictitat; hoc tuus non admittit candor. Imo ego in te non omnino nullam positam habeo promotionis spem: qua me si exhilararis, totum me tibi obstrictum ad quavis non amicitis modo, sed & pietatis, & gratitudinis ofsicia habebis. Qusper Typographum a me expediri voluisti, hoc quidem modo siint expedita, ut ille totus consentiat in tuum propositum, nisi quod mallet precium sstimari ex distractionis exemplarium velocitate vel tarditate. Honestum enim, a te tamen prius nominatum, non recusabit praemium, modo ut videat, se inde non plus damni quam lucri sperare cogi. Etiam concedit, ut priores pa- gel \x imprimantur Prags, iliique huc mittantur, ipse reliqua pari diligentia, me nimirum ipso quoque dirigente & promovente opus istud apud Typographum, curabit, tibi- que sine mora precium illud in priores pagellas impensum restituet. Tu quid fleri velis videbis. Aliquot hactenus inflats conciderunt fistu- ls; inflatur adhuc una. Prohibeat Deus Spiritus illius exhalationem, ne & ipsa Spiritu destituta concidere , meorum cum hostium, si qui sunt, gaudio deprehendatur. Jam Rbodiia ego totus Medicins vaco, juxtaque Mjduim operas Chymicas sumtibus non incumbit, ontnmo nullis moveo. Si mihi Deus opem fliam ex Mathematicis denegarit, non denegabit, spero, propediem ex Medicina. Vale, & me retine inter tui amantes & observantes. Quasso tandem etiam atque etiam, ut mihi prima occasione perferenda cures complementa Tychoniana in Progymnasmatis,
EPISTOLA
ut meum exemplar mancum com- i 6 q 6 . pleatur. Non denegabo tibi qus- vis ofsiciorum genera. Iterum Vale cum Tuis felicissime. X x 11 x. Junii. c 10 1 d c v 1.
Epistola CXVII IDEM
JOANNI KEPLERO.
Q Toties mihi hactenus pestis Bo- löi'Ji hemics Pragensis occurrit mentio , toties non modo communem illius loci, Imperii Romani sedis, vicem, sed tui imprimis ac tuorum anxie dolebam. Nimium enim vere>» bar , ne publicum illud maximum malum vos quoque privatos compellaret. Sed quL ex intervallo hoc a me vobis applicari, sive pneferva- toria sive curatoria, medicamina potuerunt, preces pias & crebras Deo Medicorum principi obtuli. Spero itaque & certo confido, Angelum illum interfectorem jussu divino vobis pepercifle. Pro quo auxilio ipsi quoque una vobiscum gratias immortales consecro. Pio c caput erat mearum literarum. Juxta autem nuper inchoati anni felicem ' cursum & exitum salutarem vobis ex animo imprecor. Castera quod attinet, non poterant ea vel plura vel gravia sub penna urgente Tabellione, nasci. De Eclipsi Solari tantum promitto vobis eas, quas peculiares quisque Jöstelius & ego suis foflcihu cum instrumentis habere potuit ob- servationes, prassente etiam Teren-^t^f!* tio, qui tibi se notum ajebat, & hic w, artem memorias profitetur. Cujus etiam & Domini D. Jöstelii verbis te officiose salutare jussus fum. Cumque Jöstelius pro tempore Decana- tum gerat Philosophicum & adxxni.
Martii instet promotio Magistrorum, debui a te officioso petere, ut Dominum Matthaeum Seiffardum Asterii ipso quoque commovere velis, primo quoque die hic adsit, &.una^^j^_ cum aliis, ipso tamen solus gratis ii- cuitan
los

AD JOANNEM KEPLpRUM. 189
1607. los ferat honores Philosophicos. Pa- pbicair t t- x j ter V ero commoneri illum vellem, ut per hunc Tabellarium ad me mit- tis. ‘tat Complementa Progymnasma- tum PragL impressa, propter quL apud vos ultra quinquennium laboro. Quod fi gratis ah heredibus haberi non possunt, rogo, ut vel ipse vel tu tantum expendas, quantum em- tiorequifiverit: Quicquid enim illud fuerit, fme mora a me restituetur. Nondum etiam contigit nobis videre tuam novam stellam, ne- Ktpkn q Ue Hipparchum Tuum. Si illo- rum a te nobis copia fiet, gratissimo id animo nunquam non compensare annitemur. Vale cum tuis quam felicissime, & favore illo tuo pristino me amplecti perge. VViteberga x x 11. Febr.St. Vet. cioiocvii.
Epistola CXIIX. IDEM
JOANNI KEPLERO
1607. /^Urn Nobilis hic, meus amicus, ^ olim tuis literis, Vir Clarissime, Fautor & Amice plurimum honorande, Witebergam salutans, me accesserit; eundem eidem valedicentem sine literis, sed serius ab ipso compellatus, dimittere ad te nolui. OpL tamen vix tibi quicquam subjicient aliud, quam quod significabunt, longe mihi accidisse gratissimum, quod opera tua tandem accedo«/ p erim Lunaria Tychonis, quanquam Lunaria. u irimse pagellL Registri desiderentur: quodque vix aliud jucundius, quam quod Stella illa Nova tua Mu- feum irradiarit meum, quanquam & ipsa non tua culpa partibus nonnullis eclipsata appareat. Opem tamen defectum occasione prima restitutum iri confido, &, ut fiat, ma- ximopere rogo. Procul autem dubio tibi constat de meae fortunae lusibus sepiuscule mihi radiosis, quos mihi, monstratis promotionum honestarum viis, hactenus objicere solita est. Ludat vero strenue, dum
non etiam hac vice deludat. Do- 1607. minus Seussius fautor meus novit. Novisti credo & Sethum Calvisium caU Chronologum Lipfiensem, is novam vi fi \ n6V *.. quandam Calendarii formam, Li- Si” *”* lianae vitiis infinitis demonstratis/ confecit, eamque censura consiliariorum Ecclesiasticorum , Dres. densium subjecit: hi Witebergensi- bus. Videtur ea hominis industriam & ingenium & peritiam inChrono- logicis mirifice probare. Propedi- em, credo, videbit lucem. Sed quod etiam in Chronologicis ferit, errare ipsum, si quis in plurimis velit ostendere, autorem & patronum, adeoque & Chronologum exercitatissimum ostenderet Scaligerum.
Ita se ipsi arcte in suis accommodare novit. Sed Vale cum tuis felicissime. VViteberga XXV. Mart. St,
Veteri ci3i dcvii.
Epistola CXIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
A Nnus fere jam abiit, Vir claris- i6oZ.
sime, Fautor plurimum honorande, cum ultimas tuas acciperem, cum quibus mihi portio quaedam scripti tui doctissimi de stella nova offerebatur, cum benevola hac pollicitatione, quod reliquum occasione prima addi debeat. Etsi ergo nullus dubito, ejus rei te fepius meminisse, quo tamenminus sit factum; occasionem commodam defuisse scio. Rogo itaque maximopere, ut donum illud mihi quam gratissimum compleatur. Annus etiam fere jam abiit, cum Dominus Doctor Ano- mLUS, qui salutem tibi hisce meis plurimam, mihi, quo fato nescio, praserretur: & ne tamen omnino Modius negligerer, professio Mathematum ?roseJ]ir extraordinaria mihi commendare-
tur. Sic itaque ultra anni dimidi- ordinari?: um in pralectionibus Opticis fui oc- E J^ua? 0 . cupatus, in quibus, cum plurimum nes optiu juvarer Opticis tuis ingeniosissimis A a 3 specu- me

:<So8.speculationibus; viximus praeteriit dies, quo tui non vel mentionem mbuso- fecerim, vel certe de te cogitarim. phis fla - p ra >f e rtim autem perplacent ea, quas Tenu de Luce,Coloribus, modo visionis, loco imaginis & aliis plurimis habes. Cumque tandem absolvissem illam doctrinam, quo quidem ordine a Risi nero fere est tradita, ea, quL demonstrationes non admittebant, publice examinanda proposui Aristo- telicis. Cujus disputationis tibi mitto exemplar: donum sane respectu illius tui exiguum. Sed spero, te potius animum, quam donum esse respecturum. In posterum mihi incumbent Chronologica, in quibus, quid possim, tentabo, Nisi autem molestum esset, animi mei consilium quoddam tibi exponerem. Opera Euclidis privata Nobili cuidam integrum Eu- ” ovamedt 'cYidtm brevitate, quanta maxima ditatur potui, demonstravi. Opera,utpu- nhodius. to, magis laboriosa,quam ingeniosa, nisi & in aliorum scriptis intelligen- dis & exponendis aliquod ingenium requisiverimus. Notum autem tibi est, quam prolixus sit Clavius, simul tamen perspicuus, quL prolixitas ingeniolis &pe parit tsdium, ut non nisi magno volumine & latis quidem magni pretii, contineatur. Nisi ergo varia timerem judicia, proposuissem mihi forma illa brevi totum Euclidem edere, ut.sic facilior sit tractatu & preciis vilioris, quod etiam a pauperioribus postit persolvi. Peto itaque, ut tu, Vir clarissime, consilium tuum hac de re mihi exponere velis. Fortassis ita fieret, ut major mihi promotio ex studiis Mathematicis contingeret. Quanquam me fere totum studio dedico devovi, & hinc potius, si }uid mihi divinitus deputatum fue- lt bonorum, quantum in vita fatis, perem. Hac astate mihi concedet 'lecanatus Collegii Philosophici, si k Dominus Johannes & Matthias ad- i.uc vobifcum liim, illos primum verbis meis salutatos, invita ad ho-
T O L M
noris illius Philosophici, qui per me 1608- tum ipsis conferri poterit, petitionem. Jocor tantum, istos enim ab ipsis non curari scio. Vale cum tota tua familia quam felicissime. VVi- teberga, xiv Mart. fljl. <vct. cio
10 C VIII.
Epistola CXX. ; IDEM
JOANNI KEPLERO.
Q Uanquam ego nullas, Vir claris- 1614.
sime, Fautor honorande, neque ad te dedi, neque a te accepi li- teras jam ab aliquot annis; scias tamen, tui apud me memoriam este cotidianam, qua non solum recordor veteris illius nostrce amicitis; sed inprimis tuorum ingeniosissi- Kcpkri morum scriptorum, quibus rem li-Tf'lV* teranamMathematicam,si quis alius, ad ipsum fastigium usque promoves. Utinam diu nobis sis superstes , ut Astronomia tua a nobis persecta cum gaudio & sterila nominis tui prsdi- catione salutari possit. Ultimis autem tuis me monebas, ut Astrono- mici Cassiirii copiam tibi facerem.
Sed ego hic WitebergT duo tantum novi Exemplaria, alterum in Academiae , alterum in mea Bibliotheca reservatur. Interea te &bene vivere & profligato luctu ex obitu carissima: illius tua: conjugis, jam alterius conjugali conversatione uti, semper gaudebo. De me, si quid scire desideras, prassens doctissimus Vir-Ju- venis Joannes Strausius exponet. Is joatmu enim aliquandiu in hac Academia Strau s MS ‘ vixit, & singulari cum diligentia Mathematica studia tractavit. Cumque illi objiceretur sila functio scholastica apud vos, vel propter te unum noluit istam recusare, ut ita tua con- versatione uti ipsi liceret. Rogo ita- que majorem in modum, ut eum benevolentia tua complectaris, ejus- que conatus egregios in Mathematicis juves. Ipse pro singulari sua erga te affectione omnis generis officia

AD JOANNEM K E PL E R U M. 191
1614. cia animo quam promtissimo tibi praestare non desinet. Sed & ego exinde colligam, aliquam adhuc mei memoriam apud te conservari, quod & unice opto & rogo; tu autem per occasionem literis tuis benevolis declarabis. Vale. Dabam VyitebergA, xxi Nov. cio 10cxiv.
Epistola CXXI. IDEM
JiOANNI KEPLERO.
Ecte ego potuiflem omne lite- rarum officium inposterum ne- gligere. Ex eo enim, quod nihil omnino literarum mihi fuit adaneas redditum, sine acumine videre debui, quod aut litera meae gratiam apud te exuissent, aut nimis jejuna non fuissent t ad salivam. Alterum quidem non spero, alterum vero ut corrigatur, dabo operam, quam potero, sedulam. Ut enim illius causam aliquam dicam, parum mihi temporis , propter alia negotia licuit studiis, qu£ liabemus communia, tribuere, ut interim reliqua taceam, quT propter discipulos setate pares, in aliis coactus fui suscipere. Cum itaque inposterum aliquanto mihi clementius ocium pollicear, si placebit interdum Praeceptori cum discipulo de talibus conferre, quae Praeceptoris quidem eruditionem non augeant, at operae tamen aliquid minuant, laborem non nimium non recusabo, beneficiique oblati, quam diu hunc duxero Spiritum, non ero immemor. Caeterum ignoscendum erit & his admodum exsuccis ac exsanguibus meis literis. In Ungariam vocatus hic, qui tibi M. Cäspa. tradet literas has, M. Casparus Cho- Z J°achimicus , ad schöbe non
nullius fam®, auctoritatisque Re- ctoratum, vel administrationem primariam , homo mihi amiciffimus, petiit, ut ad vos simul euntem non vacuum meis literis ire permitterem. Is cum non solum studiis Mathematicis ex animo faveat, sed ipse etiam aliquem profectum in eo fecerit, maximopere a me contendit, ut tui jam quasi illius superioris Machinas Rectoris&Administratoris &alterius Atlantis, sine enim, sic loquar, sin minus amicitiam, at certe notitiam conciliarem. Quantum itaque possum , hunc tibi, fide perspecta, eruditione non vulgari, moribus etiam compositis Dominum M. Casparum commendo, ac peto, ut illum etiam aliqua in parte tuorum esse permittas. Denique präsentem se totum tibi ipse probabit. Laboro jam cum D. Jöstelio in constructione Baculo- Rhodii & rum, quorum usiis & facilis & com-^S^" pendiolus eit in arte Stereometnca. mtr uu Et mentione facta hujus D. Jostelii, non dubito, tibi sanguinem peculia- res exeitare in pectore motus. Scripsisti ad illum doctas, eas que prolixas literas : nihil ipse respondet. Sed ipsius nomine jam respondeo, tantum ocii, quantum ad illarum saltem cognitionem, speculationum plenissimarum , nondum superfuisse.. Et, si fieri posset, optaret,ut schematibus & literis potius agatur, quam oratione. Ut enim & ego fatear, una cum Oedipo vel Apolline, ipse aliquot dies, carum tempus, insumeret, quam illas eruditas speculationes assequeretur. Dudum etiam respondisset : sed mallet potius expe- ctationi toti respondere, quam alicui non respondere. Fac, quasso, ut proximis tuis literis certum sciamus, an dubia an vero certa vobis vivatis spe. Prodromum tuum etiamnum expecto. Vale, & vive felicissime cum conjuge dilectissima, & filia lectissima , quas vellem officiosissime a te meis verbis salutari, xiv Cal.
JuLstyl-vet.
Epistola CXXIL
IDEM
JOANNI KEPLERO.
U Quidem, Vir pnestantissime, du- dum mirabar, quorsum illud tu- •
um

E silentium evaderet. Ecce autem quod magis mirabar, dabantur xxv Julii?quae xi Maji a te fuerant perscriptae literae. Harum intuitus primus non poterat non intimos meos movere sensus?propter tristissimum illum, at diu multumque consiliis p, vmii periculosis agitatum, U. Pauli O- odantii dontii casum, Nimirum & praevisa easus* nocent tela l Verum quod tu hac in re a me fieri voluisti? suppresso &; nomine Lc patria fratris, tam cito reddi a me expeditum non potuit. Sed neque hic tamen quam diligentissime de ipso perquirere desistam. Quod & Philippo Saltzochsio per te significari vellem, quem prosperrima felicitate semper frui optarem. Silentii Jösteliani ad tuas illas ac pene, pace tua dixerim? obscuras lueras, potuisti ex superioribus meis cognoscere causas. Quibus & insuper occupationes ipsius addo, qme ipsi tantum temporis non concedunt? ut possit ad illas tuas speculationes, quL requirunt animum attentius & sollicitius intendere. Laboravit hactenus in Stereometricis: absolvit, Sequentibus septimanis au- jösteim ditoribus silis publice proponet. Prse Artthme-- manibus habet libros EuclidisArith- düs dedi - meticos, Qjke lane animum ipsius tus . 4 sp eculationibus Astronomicis avocant, & ad illas non admittunt, Fe- Jicius se unum tractare ait, Illis absolutis & perfectis, rursus ad Astronomiam animum adpellet. Maximas vero tibi debere se ait gratias, quod tam sollicite apud alios ipsius geras negotia. Nihil enim potest este aliud ? quod Triangulorum editionem impediat? quam liimptuum defectus. Omnia dudum perfectionem sunt assecuta? & cumprimis etiam, quod praeter cTtera optabas, prosthaphsretice per sinus postimt solvi non solum ea Triangula, qux vel in secundo, vel tertio regula; loco habent sinum totum : sed etiam ca, quT sinum totum in nullo loco habent ; ita tamen, ut prius socan-
T O L JE
tium beneficio reducantur termini ad primam regulam prosthaphsere- sium? quT semper in primo loco habet sinum totum. Sinus enim totus medio loco proportionalis est inter Secantem arcus & sinum arcuum Complementi. Verum & optarem, JöflM u- libellus Triangulorum manu Jostelii^'^^' scriptus, sine haeredum ulteriori in - ve idL J Vidia tibi monstraretur. Quod si autem non potest, D. Matthäus illa omnia praecepta, fine tamen demonstrationibus, habet descripta, is poterit. Mitterem ipso descripta : sed 6 tempus! Occasione tamen prima illas duas regulas una cum demonstratione & exemplis mittam. Proxima visitatione istorum exemplar exhibuit D. Jöstelius* Adhuc nescit, an quadam munificentia aulica opus ipsius possit promoveri.
Spes aliqua est. Si non fallet, pro-Emblemata pleraque Astronomica qua- drmgent* dringenta circiter additurus est. Rationes heredum Tychoniano- nomk*. rum, a;que & invidia; & negligentia; notas lubeunt. Cur enim non ederent Librum Epistolarum, Progy- Tycbonh mnasmata item & Phaenomena, qua; °P cra vocat ? Credo, futurum hoc cum ximo ipsorum detrimento & incommodo. Simul autem & gaudeo, quod SACRA CiESAREA MAJESTAS non habitationem solum, sed stipendium, opinor, etiam honestum? tibi prospicit. Urinam, in Reipublica; Jiteraria; commodum, per te in hoc genere multa detentarentur ingeniose, & perficerentur feliciter. Sic enim futurum esset, ut & Astronomia restauraretur, & A- strologia ruinosa suffulciretur. Vide
modo? ne, quod Aristoteles & ipsius Interpretes sunt experti a Ramo; idem antiqui Astrologi, ignosce tamen & mihi & jqstelio, a te experiantur. Quas ä me fieri vis additiones 3 do o, eas, ut succisivis horis expediam, laborabo. Expectabamus ä vobis Observationes Cometa; illius pectori Cygni vicini: Styriacorum
item

AD JOANNEM KEPLERUM *93
item periculorum, qua; aTurcis ipsis impendent,expositionem: Prodromum denique tuum saepius petitum. Aderant hic xix Julii Chimanchas- us & alii Legati, ac incidebant in ipsam illam Concionis Hunniana; partem (explicabat textum de Concilio Hierosolymitano in Actis Apostolorum ) qua de Controversiarum judice & primatu Papa; commodissime agebatur. In tempore enim venire rerum omnium est primum. Stipendium Mathematicum l flore- norum in stngulos annos, mihi ab Electore mittitur. Nunquid placet judicium Catholicum de proximo Colloquio. Vale quam felicissime cumConjuge & filia, ac sine me esse in parte , qua hactenus apud vos, spero, fui. Si quid literarum volueris huc mittere, poteris illud tradere M. Andrere Schillingio apud D. Hossmannum. Is enim semper curabit huc perferri. Iterum vale. Saluta Conjugem & filiam, & Mat- threum. VViteberga , xxvi Julii ßjl. vet.
Epistola CXXIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1624. USt vero. Vir celeberrime,Fautor " & Amice colendissime, quod tibi gratuler, mihi que gaudeam, cum jam demum certo cognoverim ex prassente hoc Reverendo Domino Magistro Greisla, meo item amico, te intra istos tumultus bellicos non servatum modo;sed etiamnumoptime valere & vivere. Deus etiam porro tibi adsit, teque bono litera- riodiu servet incolumem, ac pro tot ex ‘* nt l a tis laboribus largisiime concedat , quT olim senectutem tuam poflint sublevare. Gratilsimum juxta Tabula, fuit, quod Tabularum Rudolphina-
? m P Crsccti0nem Wem mihi signi- rumpar ^ avlt > nec quicquam deesse am- tt*r editio, piius, quam ut Imperatoris sum tu videant lumen,publicique juris fiant.
Utinam autem primo fiat tempore , 1624. ut ipsarum veritate etiam mearum observationum veritas examinari queat. Si quid opera mea ea in re, si forte consilium esset mutandum, pra?stare tibi poterit, lineis vel paucissimis exponito. Faciam ego fideliter, quod vetus illa nostra amicitia, iliaque tua singularis erga me benevolentia olim mihi luculenter praffii- ta, fieri a me volunt. Vale iterum atque iterum tota tua cum familia, ac favore tuo fovere me perge. Dabam Witeberga, prid. Cal. Septembr.
CIO IO C XXIV.
Tua: Claritatis obsera antisßmus
AMBROSIUS RHODIUS D.
Epistola CXXIV.
GEORGIUS ROLLEN- H AGENIUS
JOANNI KEPLERO.
Tsi ego,Excellentissime Vir, non ^02. potui ad summorum Astrono- morum artem emergere; tum propter Praceptorum penuriam, tum propter facultatum tenuitatem, qua; mihi perpetuis & difficillimis Paedagogiis farcienda; fuerunt, inde ä prima pueritia usque ad hodiernum diem ; ut expertus sim illud:
Pluribus intentus minor eß ad fin- gula sensus:
Amavi tamen occulto naturs ductu artem ipsam, & artifices colo ac veneror. Nihilque mallem, quam ut Tycho ipse suis laboribus lummam manum imposiiisset, & siib- strato Astronomia; fundamento, Astrologiam quoque a viciis & conviciis vindicasset. Sicut crebra; mex testabuntur litera;, etiam inDaniam ante multos annos ad ignotum scripta;. Cum vero aliter Deo visiim sit, atque is tandem per Vrsianum Mortis quoddam venenum, proh! nimium immatura morte periit, tantum enim B b sympto-

194
E P I S
1602. symptoma ex retentione urinae in tam vegeto corpore, ante Climactericam periodum exiliere prorsus nequit : Gratulor arti & mihi, de te successore tali, qui & notus est Pon-
KepUrus Pontifici_ innotuit .
T O L JE
S. Cassar. Majestatis Consiliariorum 1602. Astronomo laudatissimo, amico suo. .
Epistola CXXV.
tisici, & artem ipsam amat & intelli- JOHANNES MÜLLER U S git, & arguta oratione tradere ea & JOANNI KEPLERO.
explicare potest. Et tibi post DE U M J
propitium Imperatorem, robur vit« rjpRadidit mihi, mi amantissime, 1602.
Kepleri
Progy-
& valetudinis diuturnum, divinam- A doctissmeque D. Keplere, A- que contra «mulos custodiam toto mice lingularis, iiteras tuas Daniel pectore precor. Atque te amanter Leuthold, qu« quam grat« accept«- oro, ut tu jam pro Tychone Euty- que mihi fuerint, vix eloqui post chus me in amicitiam receptum mu- sum. Scribis autem, te antea quas- tuo ames. Si quid erit, quod ego dam huc misisse : verum e« ad meas tibi ad testificationem animi meiia- manus non pervenerunt, alias certe cere potero, essiciam, ne vel bene- responsionis osscium non neglexist volentiam vel fidem in me desideres, fern. Nunc autem, cum Socer Hor- Inprimis autem placet mihi Pro- tulani Cassaris Pragam se conferre gymnasma tuum de prognosticis voluit, quod paulo ante ipsius discest TcPmno. tempestatum & politicorum nego- lum mihi jamjam Francofurtum cis sikuvui- tiorum eventu vulgaribus. Natus Oderam abituro innotuit, hisce te garibus. ost ante annum apud nos Doctor compellare necessitas, amiciti«que Bamimus novus Barnimus a Stuer, qui impu- jus me cogunt. Certior fieri a me a stuer . dentissime anno proterito Impera- cupis, an & quibus conditionibus tori mortem pr«dixit : Duci vero C«lari posthac vellem inservire. Ad Brunsuicensi coronam: Viduas Ele- id me promptum & paratum decla- ctorisBrandenburgici Regem Polo- ro. Siquidem Mathematica, qu« ni«. Is ex arte nostra ne noviluni- omnino hic a me negliguntur, mihi um aut coeli thema quidem definire magis arrident, quam aulica, majo- aut invenire posset. Ut coram ho- rique alacritate nunc h«c studia ibi- mini impudentiilimo in faciem dixi, dem tractarem, quam ante hac, dum Tamen pr«dicere conatur particu- nimia severitate , pr«coci festina- laria, qu«, etiam Ptolem«o teste, tione, uti optime tibi constat, ple- tantum sunt (Bsowvsv^m. Sed ut sta- raque agerentur. Et certe jam stuc- memalat, ex aliorum deliris scriptis cestum ad optatum exitum perve- majora deliria conficit. H«c Ca- niendistperarem feliciorem, fi modo lendaria velim tuos amanuenses con- C«farea Majestas negotium hoc perquirere , paradoxa excerpere, & ex petuare vellet, ne, fi fortasse (quod fundamentis sic diluere, ut/Tycho DEUS avertat)humanum quidac~ stecit de Observationibus nov« stel- cideret, nos miseri Astronomi miis. Ut tandem audiant, quod eis feram cogeremur exercere Astro v dignum est. Ignosce just« indignationi. Et me, sicut rogavi, redamantem ama. Bene & athletice vale. ütagdeburgiy XXliFebr. cididcii . ■
Inscriptio.
Excellentissimo &: doctissimo Viro,
Domino Joanni Keplero,
nomiam, non quod de ipso G«sare dissidam, sed quod multi inveniantur, qui fortasse nos magis infinitis modis impediant, quam artem ipsam promoveant. Veruntamen, ne absque filo Labyrinthum hunc ingredi videar, consulo, ut tu interea rem omnem eo dirigas, quo postea
Philosophi« & Medie« artis cupido, in omnem eventum securi ßc tranquilli

AD JOANNEM
1602. quilli possimus vivere, alias vix quic- quam audebo. Et quam primum voluntatem Csssaris, quidque salarii mihi cedet, intellexero, me tibi in omnibus pro posse meo fidum Achatem praebebo, insuperque non solum Cadäreum Astronomicum vetus,quo scis Casarem valde delectari, quodque ante annum recudi voluit, sed etiam novum Coperniticum&Ty- chonicum collata nostra mutua opera construere volumus. Ad astro- nomica, quL in literis tuis continentur > jam respondere non vacat, brevi autem, cum Illustrissimus noster Elector, cui ancipitem & adhuc dubiam hanc meam ad vos migrationem superficialiter exposui, se resolvet^tecum de his & aliis, mallem autem oretenus, uberius agam. Interim cum conjuge & filia Regina quam felicissime vale. Salutat vos omnes Concordia mea ; prsecipue autem Barbaram cum Barbatula, de qua tibi gratulor. Dabam Colonia, ad Sprenam , ff Junii cioiocil
Inscriptio.
Ornatissimo atque Eruditissimo Viro,
Domino M. Joanni Keplero, S. CAESAR. MAJESTATIS Mathematico eximio, Domino Lc Amico suo percharo
Pragam.
Epistola CXXVI. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1602. T Uctuosissimus, mi amantissime ~ Domine Magister Keplere, A- micc suavissime, obitus Electorisse nostras, cui perendie exequias acerbo parat officio Elector, me jam impedivit, quo minus prout deberem, literis tuis respondere potuerim. Verum D. Danieli Leuthold ad vos
excurrenti has concredidi, qui tibi
äß ad manus proprias porrigere promisit j ex quo plura meum sta-
KEPLERUM. 195
tum concernentia int eiliges. Cun- 1602. ctationem illam aulicam & dilationem redimendorum instrumentorum Tychonis admodum segrefero, siquidem interea observationes ne- gligantur, instrumenta ipsa rubigine inficiantur, & restitutio motuum hactenus a multis desiderata intermittatur, librique impressi non sine ingenti rei literaris & heredum damno in occulto lateant, auramque publicam non intueantur. Quapropter Calari hLc non cordi este suspicor, vel Consiliariis omnino displicere. Verum si ferio res ageretur, competentique modo institue^ retur, a proposito meo, tibi antea indicato, non deflecterem. Tu interea quid factum sit, vel futurum speras, mihi' significes oro ; avide enim h£ec cognoscere cupio.
Scribis pr^terea, si experimenta quasdam in catoptricis haberem, ut ea Csssari aperirem: ad hoc respondeo, apud me nihil certi esse. Nam obfumtuum, qui adhrec requiruntur, penuriam me in ejusmodi speculis fabricandis non exercui. Possibilitatem tamen literas disco Lunas inscribendi astruo, & per minora nostra communia specula ad oculum demonstrare scio. Si fortasse aliquid in hrec impendere fortuna concederet , non intentata relinquerem. Correxit, uti scis,noster Tycho dimensiones orbium quinque Planetarum, quas te ex ipsius observationum libris partimtransfcripsiste,par- tim ultima lima elaborasse reor. Si mihi eas una cum mediis annuis tan-^ tummodo motibus Epochisque certis restitutis, mitteres, rem gratissimam mihi faceres. Generale enim Jo.Müllen Organum Coperniticum delineare 0r i amrn decrevi, quo confecto gratiarum 2™«- actionis loco &tibi unum cedet. Si- que Cassare dignum opus judicaveris , Ipsius Majestati submisse mittam.
Poteris omnia in una vel altera hora colligere, quX ad hoc mihi sufficiunt : faciam, ut hujus laboris tui te B b 2 non

E P I S
ido2.non pceniteat. Omnia autem, qua: communicaveris, secreta apud me latebunt. Hisce te Valere jubeo, quem una cum uxore & filiabus, / quibus Concordia mea multam precatur salutem, Deo Opt. Max. commendo. Dab. xvii OBobr, Anno
CIO io CII.
Epistola CXXVII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
ido8- A Dmodum tetatus sum, mi aman- j\ tissime Keplere, visis tuis & perceptis literis, qnx auro mihi quovis chariores fuere. Officii mei suisset, te crebrioribus literis interpellare, sed multitudine negotiorum obstrictus, id neglexi'. Illustriffimus Elector noster occupatus est jam in Havihtf connexione duorum fluminum Ha- o^co«- viis'nimirum & Oden Ego libra- *ummr. tiones aquarum institui & perfeci, invenique Havilam liv ulnis Odera superiorem, vel a Centro Terne, quod ego punctum Mathematicum esse statuo, remotiorem este. Perficitur autem id decem claustris, {mit zehn SchleuJJin ) egoque Architecti & Tribuni serarii munere fungor. Spero autem hoscelabores futura sestate absolvi posse. Idem Elector aperuit praeterita sestate scholam, qua 170 pueri aluntur, in ea ego Mathematum Professorem ago. Schola a flumine,quod nominavi,duobus tantum miliaribus distat, unde brevi tempore illuc avolare potero. Conditiones mes tolerabiles sunt: donavit me Illustriffimus Princeps meus Villa quadam, cum domuncula fatis eleganti, quam cum suis pertinendis 1200 Joachimicis non venderem. Insuper promisit mihi 1000 Joachimicos, quibus mulctabitur nobilis quidam, qui cervis insidias struxit. Hos me brevi accepturum spero. Salarium meum jam est 3 o o Joachimicorum, & aluntur mihi duo
T O L M
equi; oportet me jam mea forte con-1608. tentum esse. Grata mihi sunt omnia, quT de tuo tuorumque statu & salute, itemque de conditione hsre- dum Tychonis scripsisti: Tengna- glius cur tibi invidet? Si prsstare & efficere id posset quod tu, tunc merito invideret; tu autem in proposito pergas, sternum tibi comparabis nomen. Muneris loco pro libro tuo transmiflo, quem prsterito Februario Francofurti emeram, Magnetem remisissem, sed vividum & vegetum non habeo. Est mihi frustum quoddam magnitudine ovi anserini, sed est effectum, ut credam Magnetit ipsius virtutem mortuam esse, statuo - rita - que, ipsorum Magnetum vitam cum ä matre terra avulsi sint, ad tempus tantummodo durare. Propterea doleo, quod petitioni tus morem gerere non possim. In Bohemia & prscipue in Valle Joachimica facile, uti spero, eo quod ibidem effodiantur, quendam nancisci poteris. Cum Concordia concorditer adhuc vivo mea. Arcturus meus ante triennium misere periit morte violenta, non sine moerore conjugis mes. Non plura jam addo, nisi quod tibi, Uxori & soboli prolperrima multa pre- cer. Peto autem officiosissime, ut me, sive solus, sive cumConjuge, futuro vere visites, eritis mihi hospites gratissimi: simulque tecum fer in schedula annotatas dimensiones orbium Planetarum correctas, & medios motus limitatos &c. apud me secreto loco manebunt. Vale A felicissime Vive, & me visita, ut petii.
Dab. ex Valle Joacbtmica Nova qui locus est nostri Gymnasii. Die xi Jan . Vet. Cal. Anno c 1 d i 0 c vili.
Epistola CXXVIII. DAVID ORIGANUS JOANNI KEPLERO
pTsi, Clarissime & DoctissimeDo- i< 5 ©2. mine Keplere, nulla tecum mihi

AD TOANNEM KEPLERUM. *97
• itfoa. familiaritas, ut quij nec faciem tuam unquam vidi, nec literis ullis te al- loquutus Ium. Hoc tamen velim credas, te ob eximiam virtutem & scientiam rerum Mathematicarum jamdudum mihi in intimis hassisse medullis. Et quomodo non amarem eum, cujus egregia ingenii monumenta & mysteria Cosmographi- ca non tantum me , verum omnes Mathematicis studiis addictos mirum in modum recreant & oblectant? Pereant ergo qui hujusmodi ingeniis insidiantur, eaque a sedibus fixis exulare jubent, quL fovere, & muneribus ad obeundas functiones invitare, consultius & sanctius fuisset. Sed forte mutatio tecum facta est in melius, qu# & tibi honori majori est, & studiis Astronomicis provehendis plus inposterum inserviet. Hac enim ratione in summi illius siderum Observatoris DominiTychonisnon modo familiaritatem intimam deductus, sed & omnium observationum per aliquot annos summo studio & maximis impensis habitarum & consignatarum particeps factus es: ex quibus,post obitum Domini Tycho- nis nimis immaturum & nobis merito lugendum, restitutionem totius AKepkro Astronomie, facile institues, quam vel a te unico etiam speramus &ex- (lauratio pectamus, cum neminem iis subsi- exptfta. diis instructiorem te esse sciam. mr ‘ Conservet te Deus & nostris studiis quam diutissime. Unicum autem est, quod hoc tempore a Te precibus contendere non erubesco, quod etiam ad testificandam amicitiam nostram, quam unice expeto; haud difficulter largieris. Expertus sum motum luminarium,quem nobis Revolutiones Copernici, & tabula; Pru- temcx exhibent, admodum a vero aberrare, idque quotidianse observationes ad rariora luminarium accidentia Eclipses luculenter testantur. In Sole vero animadverti fatis feliciter emendationem tentasse & absolvisse Tychonem , cujus restitutio- 1602. nem publici juris fecit Dominus Christ- Christmannus in observationum So- mann \ ob ‘ larium libris tribus, cum motum il- „^soia- lum'ccelo accurate re/pondere de- w. prehenderim. Quando ergo non dubitem, in Luna Tychonem similiter ita laborasse, ut hypotsieses ipsius,
& tabui# hypothesibus accommodata coelo exacte.congruant; & ex fide dignissimis viris cognoverim, motum Luna; a Tychone duplici- Tychonu bus hypothesibus esse explicatum: h yp° the f es prioribus m Dama, qux non lumci- unt, quas mihi communicatas non diffiteor; posterioribus Prag#, quae omnia (ficuvo/uem Lunae accurate explicant : Te de his posterioribus compellare amice volui, summopere orans f ne illarum mihi deroges communicationem. Primum enim certo scio, hanc posteriorem emendationem in tuis versari manibus, quam pro eo, quo te complector, a- more mihi quoque offerre non recusabis. Deinde publici commodi causa quLvis facienda sunt. Animus autem mihi est in altera Ephemeridum mearum editione, quam jam auctiorem,ad annum usque Christi cio io cl adorno, motum Luminarium duplicem , CopernicXum & Tychonia- num proponere , cum Calendariis fere omnibus hoc tempore in orbe terrarum usitatis. Ut ergo hac in parte publicum commodum juves oro, cum laborem supputandi ex tabulis Tychonianis motum Luna; non defugiam. Quod si feceris, me ita tibi devinctum habebis, ut quavis tua causa in posterum sim facturus. Nec pluribus hoc tempore rem apud te- ago, prassertim cum convictor hic meus Dominus M. Jacobus Bruwe- rus, cui notissima sunt mea studia, & mea postulata,reliqua,qu# desunt,sit adjecturus: sed potius amicum tuum refppnsiim, & amicam communicationem eorum, qu# petii, expecto.
Vale A siderali scienti# perficienda:
Bb 3 diutii- .

I 9 8 EPISTOLA
1602. diutissime vige & flore. Francofurti ad Viadrum die xxv Julii cio 10 cii.
Excellentia Tua
additlisßmus
M. DAVID ORIGANUS, Professor ibidem Mathematicus.
Epistola^ CXXIX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
160$. /^Earissime & Excellentissime Do- v mineKeplere, amice colende: Quod literis tuis ante triennium fere per M. Brauerum ad me humanissime scriptis non. respondi; causa est, tum quod materia idonea ad scribendum caruerim, tum quod occasiones, mihi in umbratili studiorum genere occupatissimo, Pragam mittendi meas, defuerint. At nunc paucis accipe. Absolvi tandem post laborem quinquennalem, Dei beneficio, ongAm opus Ephemeridum annorum LX, ad Epbemm- annum usque Christi CIO idclv; dts ' in quo utriusque luminaris motum, Luns etiam ad Eclipticam reductum, Syzygias, & Eclipses siipra tamen Horizontem nostrum tantum, duplici calculo Tychonico & Pru- tenico, reliquorum vero Planetarum motus, simplici Prutenico propono, cum praecipuis hoc tempore passim apud diversas nationes usitatis temporum numerationibus seu calendariis. Ad quod opus ita concinnandum mihi autores & investigatores fuere, non modo professio,
sed & Patroni & amici mei, quorum 1605. autoritatem & voluntatem in me propensam maximi semperfeci, & adhuc facio. Cumque jam typo- grapho demandandum & tandem ipsis bibliopolis committendum sit, quorum hsec est natura, ut qusestui suo in temere recudendis aliorum scriptis nimium indulgeant: egoque verear, ne impense primas jacturam faciant, arctare & restringere editionem, & aliis prascidere facultatem recudendi privilegio Cariäreo constitui. Ad id ergo impetrandum supplices ad Cassaream Majestatem dediliterasjteque per amicitiam nostram, imo per Uraniam, quam uterque colimus, oro & obtestor; juves me in acquirendo privilegio, cumque mihi favorem exhibeas, quem in ipso opere passim, honorifica mentione tui nominis amorem tibi declaro (*). Quod si feceris, vere, ut antea, ita inposterum magis, hominem Mathematicum, in quo nihil fucatum, cujus sincerus sit animus, te judicavero: &me tibi ita obstrinxeris, ut non tantum exemplari donandus, sed & aliis grati animi officiis prosequendus & remunerandus sis. Sin minus, quod tamen de te, nec debeo , nec possum, inspicari: opus ipsum nihilominus publicabitur. Quomodo enim tantos apud me labores interire paterer, ut non aliis iis inservirem; cum ideo etiam nati simus, ut quisque pro virium suarum modulo publicum commodum promoveat. Et en discipuli J*fiirer. mei Justi Werneri descriptionem nendt ft r '- . ^Edipsi-f*®^
um anm
(*) Opto ut ipsi bene fiat, cum ob laborem susceptum, tum ob benevolentiam, qua me complectitur; deni- que quia humanitati* est, petentibus, quantum fieri potest, indulgere. Cacterura vota ipsiu* non probo, nihil enim ipsi profuerit Privilegium; nemo imitabitur, & Typographum in damnum indu- cet. Expcctantur enim mere Tychonicae. Laborem suscepit in Sole & Luna utilem ; sed publicationi* forma non placet. Hoc agat, Soli* & Lunas Ephemerida* differat, donec alius, vel ipse etiam, ex Tychone reliquos plancta* adjunxerit, & sic communi authorum nomine Ephemerides edantur mere Tyehonicse. Etiam hoc considerandum, quod ab anno ciodxcvi in annum ciodcxxxyi j?m edidit Ephemerida* ex Prutenicii. Nunc recudit cum auctario Solis & Lunae exTychone&cum prorogatione ab anno cio ocxxxvi in cid» ci-v. Idem motus Solis & Lunae repetetur in Ephemeridibus mere Tychonicis. Videtur noceri rei domesticae Mathematicorum (qui sunt plerumque pauperes) aut certe studiis ipsis : Sed tamen hoc Stadius, hoc MaginUs, aliique idem fecerunt. Ad minimum hoc in privilegio cavendum, ne alii sit interdictum motus Solis & Lunae ex Tychonico cal« culo proprio mane computato* de novo excudere, ubi reliqui Planetae ex Tychonico calculo acccflc- rint: non obstante, quodin scrupulo consentiat hic repetitus labor cunviüo. K.

AD JOANNEM
I( ^ 0 5-Eclipsium hujus anni, Tychonico & CoperniciEO calculo, elaboratum, in qua & tui meminit. Optamus sane omnes , ut quas sub manibus habes observationes Tychonis, hy- pothesibus novis vincias, iisque motus coelo exacte correlpondentes nobis demonstres & communices: unde nunquam intermorituram a- pud posteritatem tibi comparabis laudem & gloriam. Nec ego mea, imo non mea sed Copernicaea in reliquis Planetis tanti facio, ut non melioribus libentissime lim concessurus locum. Deprehendi enim ea a coelo multum aberrare. DEUS ergo te Reipublica; diutissime salvum & florentem conservet. Referrem, quomodo te Academia Regiomontame in Borussia commendaverim,compellatus ante biennium per literas, ut Professionem ibidem susciperem, vel,ut monstrarem idoneum aliquem artificem, qui in illis locis Mathema- ta exerceret,& profitendo & scribendo, & mensurando: sed melius aliis, ut meum de te judicium referant, committo. Tu favore tuo me complectere, & fac intelligam, me, qui te magnifacio, ä te amari: & cum tuis vale. Francofurti vm dugußi CIO id cv.
Epistola CXXX. IDEM
JOANNI REPLERO.
1 609. TpfTii Clarissime Domine Replere, JLj intra quadriennium bis ad te scripsi, tuam de aquatione temporis Tychonica duplici, altera Solari,Lunari altera , sententiam requirens, ctuL fimul difficulter consistere pos- lunt, & exemplum fundamenti tui Astrologici, quod apud nos nunquam prostitit, unice absTepetens: tamen nullum ad literas illas recepi responsum, vel quia occupationibus plurimis distraheris, vel quialiterae tibi non sunt tradita;. Primas per Doctorem Schwalbium paulo post
KEPLERUM. ' 199
mortuum asseri curavi, eo ipso tem-1609. pore, quo privilegium ab Invictissimo &Gloriosissimo Imperatore petii, quod ejus intercessione & opera quoque mihi est indultum. Alteras per nobilem Absolonem a Do» neg in Zdanitz popularem meum ad te misi. Utut vero res sese habeat, sive acceperis, sive non meas, hoc tamen te oro, ut si mecum, quod credo, non consentias in aquatione temporis, quam Ephemeridibus meis no viter jam editis inserui, non il- lico publice contra me pugnes, sed prius privatim de tua sententia me moneas, quam si convenientem videro, mea mutata, in tuam Iubens ivero, sin minus, causas tibi privatim aperiam, quare eam recipere nequeam. Cumque in gratiam Mathematicorum pracipue meas Ephemeridas publicaverim , exemplar unum solutum ad te, quem in Mathesi singulariter suspicio & laboribus tuis multum tribuo, mittere volui, quod tribus illis junxi, quL ad Cancellariam Latinam Imperatoris destinavi, quorum unum compactum Imperatori Invictissimo Domino meo clementissimo, cum adjunctis hisce literis osterri cupio, reliqua duo soluta in Cancellaria relinqui, vel quibus debentur, exhiberi poterunt. Hoc vero abs Te majorem in modum peto, ut in eximendis ex vase exemplaribus simul attendere velis, cum partes varie distracta; sint, quo conjungenda conjungantur, nec temere exemplaria, quL integra sunt, mutilentur. Nec chartse superflua; tegumentorum loco addita; tam facile turbabunt collectionem, cum omnes habeant fa- V* dem alteram nudam in qua nihil scriptum. Atque hoc sane haud invitus nostris cummunibus studiis tri- ' ‘ bues, tibique persuadebis, si quid tua causa vicissim facere possum, me nihil officii intermissurum. Quod restat rogo, ut cum Maginus Italus ini- Ma t mi , quus nobis Germanis,litem mihi mo- c “ 2 0
Verit, troverfia.

EPISTOLA
1609. yerit, ne tu Germanus me & disciplinam nostram Mathematicam deseras, sed, quod facis, strenue partum in hac decus tuearis, nec illud nobis Germanis eripi sinas. Habebis me in omnibus promtissimum. Vale, meque,quite colo, ama, Vir Deo & Mulis carissime. Dabam Fran- cofurti raptim Calendis Septembris cio 10 eix.
Epistola CXXXI. edmundus BRUTIUS JOANNI KEPLERO.
1602. CPero, mi ExcellentissimeKeplere, te meas accepisse literas Patavii datas: nunc tibi has a Florentia mitto, quibus te certum facio, quod mea fors fuit cum Magino concurrere in eodem curru a Patavio usque ad Bononiam, in cujus domo amice acceptus per diem noctemque mansi, quo temporis curriculo honorifice de te locuti fumus. Prodromum tuum ei ostendi, dixique, te summopere admirari, eum nunquam tuis literis respondisse: ast ipse mihi juravit, fe nunquam antea tuum Prodromum vidiste ; sed ejus adventum quotidie diligenter expectasse, mihique fideliter promisit, fe suas ad te literas brevi mittere velle, teque non solum amare sed etiam pro tuis inventis admirari, confestus est. Galilxus autem mihi dixit, fe ad te scripsisse, tuumque librum accepiste: quL tamen Magino negavit, eumque, te nimis leniter laudando, vituperavi. Nam hoc pro certo scio, fe tua & sua inventa (luis auditoribus & aliis) promsisie. Sed ita feci, & faciam, ut ea omnia non ad suum, sed ad tuum honorem magis redundent. Interim cura diligenter, ut me ames, nam ego te valde amo. Facque, ut tuL literre ad me veniant fiepius, si easad D. Davidem Hoelchelium Augusts mittas: per quem has tibi mitto ad me tunc sine periculo venient : Sic Vale Florentia XV Anguß. CIO iocii.
Infiriptio. Excellentissimo D. D. Jo anni Keplero,
Mathematico M. C.
PragjE.
Epistola CXXXII- IDEM
JOANNI KEPLERO.
Q Uanta mihi hodierno die lastitia accedebat, mi Honoratissime Keplere: non est hic neque narrandi neque scribendi locus; in eo quod quibusdam literis ex Germania acceptis compertum habeo, & te vivere & salvum esse. Nam jam per annum te pro mortuo habui: & lite- ix meL ad Te misse rursus mihi redditos: teque neque Prags neque usquam inter homines vivos reperi- ri. Ergo te obtestor rogoque ut me certum facias de Tua Valetudine, tuasque literas Augusta mittas ad Illustrissimum Virum D. Marcum Vellerum meum amicissimum, ut eas ad me mittat. Nam li semel tuas literas accipere possim; statimad te mandarem quasdam inventa corpuscula naturaliter perfecta: etiam Forsan egomet ipse ad te volarem antequam ad meam patriam revertere. Nam nullus est in toto hoc mundo, cum quo libentius conlo- quar: nam si ipse festes quantum & quoties inter omnes literatos totius Italia:, de te loquutus sim, diceres, me non solum tui amatorem sed amicum fore. Dixi illis de tua mirabili inventione in arte musica: de observationibus Martis: tuumque Prodromum multis monstravi, quem omnes laudant ; reliquosque tuos libros avide expectant, Magi- nus ultra septimanam hic fuit, tuumque Prodromum ä quodam nobili Veneto pro dono nuperrime accepit : Galilaeus tuum librum habet,
tuaque
1602.
1603.

201
AD JOANNEM KEPLERUM.
I( ^°.v tuaque inventa tanquam sua suis auditoribus proponit: multa alia tibi scriberem, si mihi tempus daretur; nihilominus te iterum oro obtestor- que, ut quam celerrime ad me scribas ; interimque Vale, R aptim Patavii XXI. dug. CIDIOCIII.
Epistola CXXXIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1603. DEr tuas quarto die Septembris * Pragse scriptas, mi ornatissime Replere, pro certo habeo, te vivere & bene valere: quod novum, quam jucundum mihi fuerit, nec verbis nec literis exprimerepossum.Spero namque aliquando, relictis istis mundanis impedimentis, ad te cum corpore & anima propius accedere, tuoque divino consortio gaudere ; simul- que ipsa tua coelestia opera observare: hic namque ita sum aliorum negotiis & nugis implicitus, ut vix sim apud me. Ast spero, inter aliquos dies liber ero: tibique fern per dedi- • tissimus; jube ergo si quid pro Domino in istis regionibus potero. Multas habeo in Astronomia dubitationes, in quibus tu unicus me certior facias. Nam ego opinor mun- Bmtii dos esse infinitos; (1) unusquisque Ostrino. tamen mundus est finitus, sicut Pla- mita. netarum, in cujus medio est centrum Solis: Et quemadmodum tellus non quiescit, sic neque Sol ; Volvitur namque velocissime in suo loco circa axem suum ; quem motum sequuntur reliqui Planet^ ; in quorum numero tellurem existimo; sed est tardior unusquisque quo ab eo distat longior. Stella etiam sic moventur ut Sol; sed non illius vi, sicut Planetas circumaguntur; (2) quoniam unaquaque earum Sol est) in
non minori mundo hoc nostro Pia-1603. netarum. Elementarem mundum nobis proprium & particularem non puto: nam aer est & inter ipsa corpora, quas stellas vocamus; per consequens & ignis & aqua Sc terra :Ter- ram autem, quam calcamus nostris pedibus, nec rotundam nec globosam esse credo; sed ad ovalem figuram propius accedere. (3) Nec Solis nec stellarum lumen ex materia, sed potius ex eorum motu procedere, & dimanare judico: Planetie vero a Sole suum lumen asiumunt; quia tardius moventur, & propriis motibus impediuntur. Hxc & quam plurima alia mihi videntur probabilia, sed nunc non est mihi vel tempus vel probandi locus; mihi sat erit; si tuam de his sententiam elicere possim.Inte- rim, quacto, ignosce audacisnostrce;
& mitte has literas ad tuum vicinum & meum amicum, a quo re/ponsiim expecto : interim vale. Venetw d. v Novembris c 1010 c 111. (4)
Epistola C XXXIV. LUDOLPH. RIDDERSHÜSEN- N. N.
Parissime, Doctissimeque Domi- 1603. ne Doctor, Fautor & amice singularis, Judicium meum pro virili stiper Genituram Magni cujusdam Domini per Matrem dilectam mihi missam, Excellentia Vestra habebit, quam primum de loco sive longitudine & Latitudine ejusdem certior factus sim, siquidem sine hisce Figura Coelestis erigi nequit. Adhsc Excellentiam Vestram celare non possum, me in Tractatu de Restitutione motus Lunaris , primi Libri Progymnasinatum Generosi viri Domini TychonisBrahepis memoris, nonnulla errata, aut alias imperfecta
inve-
(j)Hocpraeambulum obstitit mihi quo minus essem attentus ad sequentia. K (2) Haec quidem scmper tenui, sed modum non scmper K. (>\ Non plane contemnendum. ( 4 ) Kepleru* April. 1610. Quid potius mirer? Stuporemne meum, qui patefacta mihi Naturaepenetralia his literis, cum illas accepissem, introspicere contempsi; adeoque oblivione sepelivi, ut ne postea quidem, cum Clayem eandem ad haec penetralia _ quaererem,&inven!ssem,Iiterarumharumfuerimrecordatus. An potius mirer vim Veritatis, quae duobus sesenonuna via aperuit? an natur* ingenium, quae quod Brutiodedit occulto instinctu a priori, mihi methodo & numeris & oculis eruendum concessit. His lireris apparet compendium quoddam meae Physica: coelestis in Marte proditae. Idem. ' C c

>
202 E P I S
1603 . invenire, quorum in fine libri inter
reliqua nulla fit mentio: Nimirum sub Litera simplici Qfolio 3. § 5. post verba: relinquitEccentricitatis pro- sthaphsresin subtrahendam ante semicirculum ab Anomalia secundo cosquata, post semicirculum vero eidem addendam. Quam subtractionem additionemque subsistere minime arbitror : Item secundo in schemate sequenti, de Longitudine Luna: per Triangula Geometrice demonstranda, uti etiam in schemate priori, de Hypothesi Lunari, No- tx , sive litera: demonstrativas non congruunt literis live notis textus, aut adeo obscure excuse sunt in meo Exemplari, ut dignosci nequeant. Postremo, etsi in secundo Exemplo Eclipsis Solis c i oio ci d.xivDe- cembris, Tempus medis Conjunctionis statim reductum est ad Meridianum Pragensem : attamen medii motus Solis & Lunas non corre- Ipondent Tempori reducto; & in assignato schemate asiiimptum est complementum Elevationis Poli Prags, pro uno latere Trianguli Obliquanguli. Similiter postea gradus Equatoris non conveniunt horis & minutis verse conjunctionis, tam in hoc schemate, quam in sequenti. Quoniam itaque, Clarissime Doctissimeque Domine Doctor, res est maximi momenti: idcirco omnibus viribus rogo, ut Excellentia Vestra Cssares Majestatis Mathematicum, Dominum Magistrum Joannem Keplerum siiper hisce consulere, mihique explicationem prs- dictorum latiorem aut totum tracta- tumLunarem,modo revilus & emendatus fuerit, pro justo precio communicare dignetur.Hocsi obtinuero, me hercule, nihil amabilius mihi contingere potest, & omnibus viribus tependam. Deus Optimus Maximus Excellentiam Vestram,peractis negotiis, salvam & incolumem ut ducat & reducat, ex animo precor. Vale quam felicissime. Brema xv Jan. CIO iociil.
TOLL
Epistola CXXXV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Larissime, Doctissimeque Domi-1607. ne Magister, Fautor &Mscenas summa observantia colendissime, post humilem promptorum meorum officiorum oblationem, Excellentis Vestrs sit notum, literas Excellentis Vestrs, in quibus eadem non solum aliquot a me propositas, sed & plures adjunctas mendas primi Libri Pro- gymnasmatum Generosi viri Domini Tychonis Brahe p. m. in tractatu de Restitutione motus Lunaris correxit , addita pollicitatione de communicando Excellentis Vestrs Tractatu motus Lunaris, si quando editus fueritperClarissimum Doctissimumque Virum, Dominum Doctorem Otthonem Schulten Re- D.Scbnl* verendissimi , Illustrissimique Ar- rw/w » chi-Episcopi,Domini nostriClemen- tissimi Consiliarium, jam dudum plus 1
ante annum mihi redditas esse. Pro quibus omnibus & singulis Excellentis Vestrs gratias ago & habeo, quas possum, maximas. Etsi autem latis sciam, Excellentiam Vestram longe gravioribus & majoris momenti negotiis esse occupatam, quam ut Eidem meis qusstionibus petitionibusquesimmolestus; nihilominus prsmissorum intuitu & ardore hujus tam prsclari ac divini Astronomici studii impulsus detineor, ut intermittere non possim, quin Excellentis Vestrs unum atque alterum erudiendi gratia, oblata hac occasione, per prsdictum Dominum & Amicum meum singularem perscriberem. Quia itaque in prsfato Tractatu Lunari I. Libri Progymnasinatum pagina 123. De usu Tabuls Parallaxium adhuc error,cujus in prioribus non est facta mentio,in venitur, ubi docetur; quod sicut se habet Prosthaphsresis Eccentricitatis ad ipsum latus Eccentricitatis, ita Sinus Anomalis secundo-
cos-

AD JOANNEM KEPLERUM.
203
*604. cosquats ad veram distantiam Luns a Terra. Et in priori Exemplo, in Apogso scilicet, recte quidem secundum prsceptum Sinus Anomalia secundo - cosquats adhibetur, licet contextus habeat sinum complementi. In secundo tamen Exemplo in Perigso, non Sinus Anomalis, sed sinus Complementi Anomalis secundo-cosquats adsumtus est, Quaproptet rationem diversitatis operandi percuperem scire. Deinde ex pagina 130 & 133 intellexi, motum horarium Luns a Sole aliquando ex prima columna sus Tabuls, aliquando vero ex secunda Tabula es se adsumendum. Quare & hic rationem diversitatis operandi, verumque usum prims aut secunds summopere intelligerem.
Pagina o 21 §.5. Post verba: relinquit Eccentricitatis prosthaphs- resin (arbitror legendum) subtrahendam non ab Anomalia secundo- cosquata, sed a cosquaca longitudine Luns ab squinoctio, ante semicirculum Anomalis secundo- cosquats, hoc est, si Anomalia fecundo - cosquata minor suerit semicirculo ; post semicirculum vero eidem (scilicet cosquats longitudini Luns ab AEquinoctio) addendam, prout exemplo explicatur. Pag. 130. Remanens Quadratum scrupulorum incidentis videlicet 11210868, si dividatur per motum horarium Luns ex prima columna, nempe.33'* 21", existit tempus incidentis bor. i°, 33', 22". Atqui motum horarium ex secunda columna nempe 35', 23",
existit bor- i°, 28', 0". qui hoc fiat 1604. non video, (f) Adhsc cognoscerem,quid sperandum de Restitutione Rtfmw reliquorum Planetarum &quampri - P f l ™ e “' K( . mum ? Item percuperem habere di-^ em obitus Domini Tychonis juxta ram. stilum reformatum, & an sibi prsvi- derit tempus ? Demum, quoniam futuro anno cid idcv. tam Solis quam Luns Eclipses habituri simus, utrum Excellentia Vestra calculum cum omnibus requisitis sit editura. Harum itaque qusstionum responsum, nisi Excellentis Vestrs admodum eisern molestus,mihi etiam communicari submisse peterem.Excellen- tis Vestrs mitto Titulum lucubrationum Rectoris (*) nostri,sed quid de hoc sentiat Excellentia Vestra, scirem.
Etsi demum exhisce Tabulis Brabeis modum supputandi motum Solis & Luns, una cum Doctrina Triangulorum, quantum quidem ad hoc requiritur, Laus DEO, intelligam.
Quia tamen Excellentis Vestrs su- pradicts Tabuls Lunares Longitudinis longe faciliores sint & captu & fi- computatu,neque opus sit solutiones Trianguli : idcirco Excellentiam Vestram obnixe rogatam velim, ut earundem Vestra Excellentia me, modo publici juris facts sint, justo pretio, participem reddere dignetur. Quod si idipsum obtinuero, equidem nihil amabilius mihi accidere potest,
& omnibus viribus rependam. Deus Optimus Maximus Excellentiam Vestram salvam & incolumem, ut diu conservet, tueatur, atque defende 2 dat
(t) 6),, 58" 60
3838
3838
*°744 11 5 1 4
30704
*1514
31/ 16" 60
i876
1876
-876
«5008
1313 *
11256
35 «.
60
2123
14730244 □
3519376 □
11210868
2123 10615
f 5280"
I »ut i», 28', •"
*4730244 Q 35I9376 C3
5958
4246
17126
I6984
1428 K.
(*) Andrea "Widmarii Rcctoti, Schola Fabirana Nov* Motuum Coelestium Hypothesei: Novaque tum «qua- .. lium tam apparentium motuum Tabula: ex omnium seculorum observationibus, Metonis, Euctemo* niiquc, Timocharid», Aristarchi &c. extructa. Brems excudebat Johanne* Weffetius 1604. in sol.

204 E P I S
1604. dat, ex animo precor. Brem& iv Julii ßilo veteri cioio civ.
Excellentia Vestra Studiosfimus
LUDOLPHUS RIDDERS- HUSEN.
Infiriptio.
Clarissimo,Doctissimoque Viro Domino Joanni Keplero, Liberalium ArtiumMagistro,nec non Sacra Caesareae Majestatis Mathematico nostro tempore prastantissimo, Domino , fautori ac Maecenati suo summa observantia eo- lendissimo.
Epistola C XXXVI. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1607 MEximas, st uas postum,gratiasEx- cellentiae Vestra ago pro correctis,iisque mihi aliquot abhinc annis .transmissis mendis , quas in motu Luira Primi Libri Progymnasmatum Domini Tychonis Brahe p. m. deprehendi, & nihil intermittam eorum, in quibus Xe , Xuosque pro virium mearum tenuitate, juvare, grataque mutua officia exhibere potero. Nolui autem Excellentiam Vestram sugere, quod Dominus David Fabricius, rraco Verbi apud Ostehellenses in Ost -Frisia, has ad me transmiseritliteras Tibi reddendas : addito adhuc hoc , quod, quamvis unas pluresque olim ad Excellentiam Vestram exaraverit li- teras, nihil tamen quicquam responsi ab illa receperit. Cum itaque Domino D. Ottoni Schultenio Reverendissimi, Illustrisiimique Archi-Episcopi Consiliario Bremensi, mei a- mantiffinio, nunquam desit optima occasio, qua illae tam ad Excellenti- e % am > qpam ad me, & postea ad Dominum Pastorem possint perferri; Excellentiam Vestram majo-
T O L M
rem in modum rogatam esse velim, 1607. ut ad me, si quid responsi dederit, mittat. Deinde quoque non potui non significare, quod cum Nostratis Rectoris Andreae Widmarii Opus Restitutionis Solis & Lunse ad calcem perductum sit, ita ut Calculus omnium Eclipsium non minus Lunarium quam Solarium plurium foculorum, tempora in horis & minutis, nec non in magnitudinibus indicet : ad minimum enim Tempora, intermedium, secundum Calculum Alphonfinum & Prutenicum, sicut illud scriptores annotarunt, prodit:
& Domini Tychonis pradictis Eclipsibus consentiat: nihil amplius desideretur,quam certa pecunia: summa, ut publici juris fieri possit. Quod opus autori, si imprimeretur, sumptus faceret ingentes,qui DCGaut D C C C Imperiales excederent. In corporum coelestium motibus tanta harmonia, tamque elegans proportio dupla, tripla & quadrupla esse dicitur, ut mirari illa vix quisquam fatis possit. Optarem ut mox prodiret in lucem. Oro quoque Vestram Excellentiam, ut dignetur me certiorem facere , quonam loco sic Planetarum Restitutio Domini Tychonis , utrumne ab Haeredibus ejus publicatio fit speranda. Vestram Excellentiam Divinae commendo tutelae, diuque valere jubeo quam felicissime. Brem& d. x 1. Maji CIO io c VII.
. Epistola C XXXVII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Q Uanquam nullus dubitem, quin 1607.
Excellentia Vestra literas illas Davidis Fabricii, quas per Dominum D. OttonemSchultenium, Reverendissimi ac Illustrissimi Archi- Episcopi Consiliarium, Amicum meum amandissimum, ad Excellentiam Vestram transmisi, rectissime acceperit
1

AD JOANNEM KEPLERUM. 205
1607. perit. Attamen cum paucos ante dies a Domino Pastore rursus per literas cognoverim, Excellentiam Vestram per totum annum & quod excedit, nihil ad ipsum literarum dedisse, mihi injunctum fuit , ut, quamprimum possem , relponsum ipsi debitum in memoriam revocarem. Cum itaque ille ante dictus Dominus Doctor cum Excellentia Vestra Pragae degat, qui Tuas ad me literas rectissime perferendas curabit, communis est illa nostra petitio, ut, cum h xc se osserat occasio, ad priores literas Domino Pastori respondeas, tuumque responsum ad me mittas, ut eo certius ad manus ejus perveniat. Hoc etiam atque etiam mecum optat & sperat, qui sumus Tibi ad omnia mutua officia paratissimi. Hisce diu & optime Vale. Brem& xxn Augusti cio iocvii.
Epistola CXXXVIII.
WENCESLAUS BUDOWITZ a BUDOWA
' JOANNI KEPLERO.
160z. T^Octissime Vir, Domine & Amice D observande : Eitern Tua: d. hujus Mensis x x 111 Pragae datn, mihi sunt hodie, id est d.xxnx ejusdem Mensis, reddita, tibique gratias ago, quod non modo Prägn amicitiam & noticiam tuam mihi obtuleris , sed quod etiam me literis tuis ad alendam & conservandam initam hanc amicitiam provocare volueris, missis insuper ad me magnis magni illius ingenii tui divinitus Tibi concessi monumentis: quae, si ( absit verbo adulatio ) in hac state tua juvenili tanta sunt; qualia speramus futura crescentibus cum aetate donis Dei. Labores itaque hi tui omnibus piis grati & utiles fhturi sunt. Expedit enim, ut omnes pii fi n0 n accuratio- Astmo- rem Astronomie cognitionem, atta- tni<efludi‘ men asiquem gustum illius habeant, stUO admirabilis ille Deus in Chri- . sto noster,& creator omnium per res
ttm movet tutem
illas admirabiles creatas & nobis pa- i6oz. tefactas admirabilior adhuc nobis reddatur. Si enim nos vermiculi mortales humo reptando coelestia illa fydera metiri, motus, distantias, quantitates , & qualitates eorum scrutari, &, quod magis est, futuras Eclipses ad scrupulum usque praedicere, & ex conjunctione fyderum& planetarum de futuris in terra motibus (remota tamen Ethnica superstitione) pie conjectari & ratiocinari postumus: qualem putamus esse ipsum Creatorem, per quem, a quo, & in cujus laudem, & gloriam omnia haec directa. Quam veras putamus illorum coelestis Astronomie Doctorum praedictiones, ex ipso ore Dei desumptas, imo in tertio coelo conspectas, nempe oracula scriptis comprehensa Veteris Novique Testamenti ? Si enim sides habetur futurae Eclipsi, & eventus praedictionem comprobat: multo magis habeatur necesseest sides, revolutionibus illis futuris in Ecclesia & Mundo, quas D E U S jam pridem ex suis coelestibus Ephemeridibus, per sanctos suos Prophetas & Apostolos praedixerat, & quidem tam firmiter, ut passim uno & plenissimo ore Prophetas clamitent, & Ethnicos derideant Astronomos, quibus tantum datum de futuris ratiocinari, & ea, ceu in tenebris, palpare; non autem expresse praedicere, sicuti prophetis hoc concesiiim, & divinitus inspiratum, ita ut & nomina eorum, qui nondum in natura rerum erant, ve- luti Josue A Cyri & aliorum, ipsiim- que tempus adventus aliorum praedixerint. Cognitio itaque Astronomie cum oraculis divinis conjuncta puta cum praedictionibus jam in verbo DEI comprehensis, hoc nostro feculo jam & felicior & utilior est, quam tempore Ethnicorum, quorum praedictiones Prophetn, in- primis vero Ifaias tantopere derisit.
In Prognostico tuo hujus anni seribis. Kepim Anno cio iaxxlv in signo piscis p c r 0 T£ C c 3 aeque m 0J ,

205 E P I S '
f6oj.a?que tam multas factas esse conjunctiones Mense Februario, quales hoc anno expectantur, & secutos esse motus in imperio. Sunt ergo ist# conjunctiones, ceu vexilla D EI in coelo volitantia & terrestribus nobis motus suturos denuntiantia: non minus quam cum videmus turmatim milites sub certis vexillis in Hungariam deduci; omnibus iplisque pueris tum innotescit bellum contra Tureas futurum, verum de eventu belli dici potest illud Mosaicum, quod ille DEUM loquentem inducens ait. Mysteria mea mihi. At pie ex illis coelestibus vexillis conjectari non modo nobis non prohibitum sed, etiam concessum, scrutari revelatas inscriptura sacra praedictiones: nempe ne impletas expectemus, sed ad implendas & prodictas attenti fimus. Stant ex pnEdictione DEI lutei Romani Imperii pedes & brachio prsepotenti DEI protegitur. Lucescit sub crepusculum lux Evangelii a Zacharia XIV. Cap. praedicta versu 7. qui etiam Cap. X / II. versu p. Lustrationem militis Christiani prodixit. Quod tempus dixerim nunc vere appropinquare , antequam DEUS justissima sua judicia in caedendo GogoMago- goque demonstret, antequam reliquis Judaeorum, detracto velamine Moysis, ad Christi cognitionem vocentur, quod sane Mysterium & pro- gnosticon nos Spiritus Sanctus per Apostolum Paulum ad Romanos nullo modo ignorare voluit. Item antequam ultima illa,his prsdictioni- bus impletis, d7n<?act sequatur, & antequam ultima signa coelestia adventum illum Christi, magni illius DEI & Servatoris nostri, procedentia adveniant, & nova illa rerum o- mnium instauratio sequatur. Sed de his hactenus & forsan nimium, quo tamen, ut scriberem, & quidem calamo celeriori, occasio a Te data, & amor erga me tuus, & mittendi halbe ad Te literas commoditas, effecere. Bene Vale. Hradisiii cis
' O L JE
Gezeram fluvium XXIIX Januarii 1603, CID ID CIII.
Tui amantisflmus
WENCESLAUS BUDOWITZ a BUDOWA
CiEs. Majestatis Consiliarius.
Veiningerum, quem ab eo tempore, quo ipsum promoveram, non vidi, monebo officii sui, prima quaque occasione. Ego pro tuo munusculo duos Ducatos Tibi mitto, meque totum tibi obligo.
Inscriptio .
Doctissimo Domino Magistro Joanni Keplero SacraCassareaeMajestatis Mathematico amico suo charo.
Epistola CXXXIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
octiffimeVir, gratissima mihi sue- idoy. runtlitera? tua? Praga ad me missae, quibus occasione literarum mearum adLehemannum datarum, adeo & amice & humaniter judicium de Parrheliis tuis mecum communicas, pro qua tua erga me benevolentia o- mnis generis tibi gratias ago. Figura autem eorum erat illa prior, quam ad Tc transmisi. Doctorem Horstium/>. H or~ nihil de tempore ortus steife, uti A", promiserat, pronunciare velle, miror. Sed quid miror, cum id ipsum lateat. Condoleo certe illi homini alioquin & literis exculto & judicio prazdito, quod in ejusmodi phantasmata inciderit, qua?, suo ingenio & genio singulari fretus, ex libris Efdrie Apocryphis probare nititur, cum illi nullum sensum verbi Theopneu- sti seu divinitus inspirati habeant.Da- nielis vero prophetiam de antiquo dierum, quem in terris nunc morari ait, quam ridicule, inepte, ne dicam impie, nelcio in quanam Ecstasi
mentis

AD JOANNEM KEPLERUM. 207
mentis interpretetur notum est.Drus illum ab hoc paroxysmo spirituali clementer liberet, & nos omnes Spiritu sancto suo regat, ut fimus sani in fide, id quod sepe inculcat Apostolus ad Timotheum & Titum. Hungaricos motus audio indies crescere. Coeperant sane cum novo sidere, crescent forsitan cum instantibus Eclipsibus: quos motus,utDEUS ille in Christo noster, pro sua incomprehensibili misericordia & sapientia ad gloriam nominis fui divini & nostram salutem temperet, moderetur, dirigat, & regat, assidue nobis exorandus est. Vale quam felicissime. Monachogreczii d> vil Aprilis
C1D ID CV.
Epistola CXL.
JOANNES CONRADUS GERHARDUS JOANNI KEPLERO.
1603. TVOctissime Vir, Amice vetuste & 1 -A dilecte; Cum nuperrime apud Affinem meum, Camers hic prsfe- ctum essem, incidi forte fortuna in aliquem, Kqsterum,Wilensem, consulentem affinem illum meum, de lite causisque suis , quibus implicitus erat. Audito itaque nomine Repleri, dicebam, mecum quendam nomine Keplerum, Tubing# studiis operam navasse, postea Grstzium vocatum, ibique locum & honorem Professoris adeptum esse, qu#rebam- que ex eo , utrumne ipsi consanguinitate esset conjunctus. ' Quod cum ita esse affirmaret, pergebam ex eo qusrere, ubinam locorum jam degeret, & an Grstzio quoque per hos annos cum aliis pullus stp- Cognoscebam itaque incredibili cum voluptate, Te jam Prag# versari. Cum itaque omnigenam tibi felicitatem & prosperitatem optem voveamque, pervelim ex Te ipso accipere, in quibusnam partibus Mathematicorum studiorum verseris, & quo jam loco sint affecta
opera Tua. Quod autem hoc tem- 1603 pore potissimum ad Te scribo, h#c in causa sunt, ut audies. Postquam Tu, Vir Excellentiffime, hic a nobis discessisti, perrexi studio Medici- - n# operam dare Tubing#, gradumque Doctoris Medicin# in Academia illa consecutus, nuptias celebravi, in- primisque ab Illustrissimo Principe vocatus sum Medicus Kirchi# & Theckii,& Thermis Pol# pr#fectus sum , cum honore & salario non contemnendo. Cum autem p er binos annos ibi fecisiem medicinam,
& Illustrissimo Principi ob fidem, diligentiam, studiumque Artis Chymie# innotuissem, adire justus fui Stutgardiam, accessione facta Salarii, ut adesset, quo pr#cipue in chymicis pro Consiliario uteretur. Quod feliciter nunc fere per quinquennium successit. Inter heee vero ego ardenti febre laborans inque discrimine vit# confessionem deponens meam, eo processi, ut a nostratibus Theologis dissentire viderer. Me itaque reconvalefcente, res eo deducta est, ut inter me & Theologos nostros haberetur colloquium. Inter alia vero, dum illi ad propositos meos syllogismos mihi nimis frigide, nec qu# ad rem pertinebant, responderent , neque ego in eorum sententiam descendere possem , eo Serenissimum nostrum adigerunt, crebris interpellationibus, ut ab officio meo me removere constituerit. Factum autem id est non ex ira aliqua, sed publicata tres ut moris est, menses ante dimissione. Cum itaque interea usque ad diem, quiGeorgio sacer, alibi gentium munus ambire statuerim, neque vero mihi ulla externorum locorum sit notitia : h#c, ad Te pr#sertim, scribere volui, ceu amicum meum & familiarem quondam, etiam atque etiam Te rogans ac obsecrans, ut tantum veteri no- str# amiciri# tribuere, & si munus Medici apud vos vel in vicinia, vacaret, aut si a G#farea Vestra Majestate

208 E P I S
1003. je state Medici cujusdam in rebus Chymicis & extractionibus non male versati, manus & opera desideraretur, mihi significare velis per li- teras. Neque illibenter tali in loco essem, ubi in religione nulla movetur difficultas. Qua in re, si meam ignorantiam juveris: nihil mihi gratius accidere potuisse, studio, officiisque omnibus declarabo. Hisce quam felicissime Vale. Stutgardia I. Non. Februarii cioidciii.
Tuus ad omnia atnici officia
JOANNES CONRADUS GEPvHARDUS.
Inscriptio .
Clarissimo & Doctissimo Viro Domino Joanni Ke.plero S. C. Majestatis Mathematico Prags degenti, Domino & Amico suo colendo.
pRAGAM.
Epistola CXLI IDEM
JOANNI KEPLERO.
x 6°3. r^EJia, doctissime Vir, Amice dile- cte,hic loci ubi nunc dego, co m- moda perquam occasio mihi offertur ad Te scribendi, nolui veterem nostram amicitiam familiaritatemque neglectui habere, sed quod ante annum plus minus a me,dum ad peregrinos cogitabam, quibusdam literis inceptum est, nunc ad ipsos profectus iisdem ad jus hoc vetus amicitia: nostra denuo instaurandum te Pragam usque persequi; qui etsi remotiores utrinque vivamus, fre- quentiori tamen veredariorum hinc isthineque transitu occasionem habemus subinde colloquendi per lite- ras, cujus nunc initium facio, primum prasentem vira mea» statum enarraturus, postea & tuum requisiturus. Ego siiperiore vere ineunte, ad explorandum quomodo lese res
T O L M
in aliis & peregrinis locis extra fines 1603. patri# haberent, profectionem suscepi , perlustravique Lavari# Austri#, Moravi#que fines uno itinere, commoratus interini aliquandiu Ra- tispon#, durantibus comitiis , qua occasione per bonos amicos tres conditiones vacuas pro Medico comperi, duas prope fines agri Bo- hemici,unam in Schlacken- Wald ad Carolinas, & alteram in Camb urbe Palatinatus superioris, tertiam vero in Svevia urbe imperiali Donawerdt.
Qua re cognita, domum redii, cum cognatis & amicis consulturus, quis horum locorum potissimum deligendus foret ; decernitur, propinquiorem commodiorem multis rebus mihi esse, propter uxorem, liberos & supellectilem transportanda, unde mox Donawerdam profectus, officia Senatui civitatis obtuli, functionemque Medici confequutus, nuper me huc cum familia contuli. Annuum salarium centum est store- norum, habitanda datur domus splendida & amoena cum sede, ut vocant, libera. Praxin talem repe- rio, ut ea sola familiam sustentare sperem , nihil de salario usurus. DEUS det ulterius suam benedictionem & gratiam. Chymia mihi in Medicina nunc demum bene famulatur, cujus ope morbos alioqui desperatos aggredi ausim. Habes meum statum brevibus: nunc aveo & Tuum scire, & inprimis, quid noviin Mathesi moliaris, quid Copernize- ris , quid cum Tychone tuo agas, quid Pragae geratur, quid novarum inciderit rerum. Quod si ad requisita h#c mea nunc scribendo amice provocatus amice & quidem copiose responderis, gratissimum mihi facies, nec oblivisceris quoque, si quid Ephemeridum, aut Calendarii, aut Practic# pr#meditatum habes, una mittere, meque ejus rei participem facere. Donavverda XXIX.' XIX De* cembris, c 1010 C 111 ,
Epi-

<L
AD JOANNEM
Epistola CXLII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1604. /^Larissime & doctissime Domine, ^ & amice colende, etsi.vix dum domum redii ab itinere xxiv millia- rium ita defatigatus, ut calamum regere vix valeam: tamen, quia occasio scribendi ad te oblata fuit, nolui intermittere,quin nostram amicitiam brevibus saltem literis quali animarim renovarem. Litern enim tuT Januario hujus anni date, quemadmodum & alterse ante biennium scripte mihi fideliter sunt reddit«. Quapropter ea te cura nunc libero, quam de interceptione earum in proximis Kcflerut literis gerebas. De restauratione mohturA- rot i us Astronomias, quod scribis, refler* vehementer placuit, tum mihi , tum tionm. alii cuidam amico, insigni pariter Mathematico, & rogo, pergas inchoatum opus ad perfectionem de- ‘ ducere suam, despectis ab alto caste- ris, si qui vel ab aula vel a genere praedecessoris tibi obicem ponere nituntur. Nemo magnus sine invidia factus est unquam. Nosti illud: misera fortuna est, quae caret invidente. Quod scripsisti de occultatore, quem Stutgardi« egerim, non intel- ligo, quid velis ? Provocas me praeterea in arenam, & certamen ossers de certitudine artis scilicet Astronomie & Chymias, sive etiam Medici- cin«, si veniam dabis, dum res meas ad quietem composuerim, manum do, alacriter me compariturum. Neque theses tuas Astrologicas,neque Paralipomena, neque Opticas speculationes, neque alia tua hactenus videre contigit. Mitte mihi ipse omnia, precium libenter solvam, mutuata' legere non assuevi. Inprimis autem aveo videre Prognosticon tuum in
annum futurum, cujus rogo mittas mihi duo exemplaria,ut alterum communicem amico meo. Hujus enim an- ni Prognosticon,quod mihi principio anni miseras, ob certas tempestatum prsedictiones pr<£ caceris omnibus
KEPLERUM. 209
mihi placuit, quod si futuri anni tale 1604. erit, veteranum te facies & Cassium novitium. Castera ob occupationes in aliud tempus dissero. Ad extremum rogo, ut & in hoc, si vacat, mihi gratificari amice non dedigneris, & inquiras, num adhuc degat Präge Jo- joames annes Nussbom, Chymista, qui ohm Nu f sbo ™> PrincipiWirtenbergico laborabat,& ubi habitet, ut proxima occasione ad illum scribere possim.Cum nuperSpi- ram profectus essem,& Stutgardias divertissem, coenavit mecum unus ex laborantibus Principis, conterraneus alias meus, qui mihi retulit, de Equite quodam Maltense, nomine Mille- MiUefds fels, nunc temporis aulico Princi- Adepti, pis Wirtenbergici, quod projectionem fecerit cujusdam pulvisculi aurifici, non excedentis quantitatem pisi, super quatuor marcas, & quatuor unius plumbi, & mox essecisle auri marcas quatuor, &uncias duas, duabus tantum unciis in fumum digressis. Habes hic nova, & certitudinem Chymias, que ex Astronomia refutari non potest, si seria jocis miscere licet. Vale, Amice optime, & rescribe. Donawerd^xiv Novembr,
•vet.ftyl. cioidciv.
Epistola CXLIII.
PAULUS VIRDUNGUS
JOANNI KEPLERO.
Um olim, Vir clarissime atque 1603. eruditissime, librum tuum de Mysterio Cofmographico perlegis Kep uri sem, mirabilem quendam amorem Mysterium tui cum veneratione ‘conjunctum animo concepi, nihilque magis in F iem ' votis & optatis habui, quam ut eum verbis exprimere &assectum meum liquido demonstrare postem. Verum hunc non quidem restinctum, f e d medullis penitus inhärentem nuper
exsuscitavif, experientissimus'Medi- cus, Fautor meus apprime colendus,
D Joannes Papius, cum Onoldinam
circa principium hujus anni profectus essem. Etenim cum in familia- E) d remW- m

210 E P I S
1604. rem sermonem de Mathematicarum disciplinarum prostantia delapsi esse- mus: & is me nobilissimi Domini Ty- chonis Brahe,seculi nostri Atlantis, & Astronomie instauratoris folertif- suni, laudes cupide prodicantem audivisset; tui quoque, Vir doctissime , mentionem injecit, & qua con- - ditionePrago fungereris, aliaque, quibus non parum afficiebar, mihi commemoravit, Atque, ut cotera nunc proteream,literas quoque tuas, in quibus de Martis motu emendan- N do,& de fortuna Tychonis ipsum
commonefaciebas, mihi»qua proditus est humanitate , non gravatim communicavit. Quo sane longe magis in admirationem recondito tuo scientio raptus liim, unice deside 7 rans, ut, fi facultas concederetur, coram te Prago compellare, & de Mathematicis, .inprimis autem A- stronomicis , sententiam tuam cognoscere possem. Cujus quidem voti me compotem brevi futurum sperabam : quod in Morayiam reversurus Pragam transire, & literas a D. Papio mihi transmissas ad te ipse perferre cogitarem. Verum spe mea, quod mihi vehementer dolet, imprudens excidi. Nam cumPragam Aprili siipefiore delatus essem, ibi- que per dies aliquot horere constituissem, subito quiddam intervenit, ut per unicam duntaxat noctem commoratus discedere in Moraviam neceste haberem. Quo factum est, ut *’ literasipfemet Excellentia? T uo non attulerim, sed per famulum, quem ibidem reliqui, ad te perferendas curarim: quanquam ista festinatio, ua me urgeri putabam,majori cum etrimento quam emolumento meo conjuncta fuit. Privatus enim fum ingenti fructu, quem ex doctissimo colloquio tuo percipere potuisiem i cum ita stm affectus, ut tantorum virorum visum & auditum magno femper comparandum putarim: inprimis eorum, qui in Matheseos & maxime regio Astronomie studio,
T O L M
summam eruditionis & scientiae lau- 1604. dem consecuti sunt. Etenim non tantum a primis incunabulis magno quodam ardore studia complecti, & quantum a reliquis dabatur excepti & subcisivi temporis, illis impende- re coepi: verum etiam Clarissimus Mathematicus, Cunradus Dasypo- virdm&t dius, cui familiariter convixi, -mea^^ opella in Pandectis suis Mathemati- cis(quarum editionem modo sumptibus, aliisque necessariis adjutus fuisset , moliebatur ) uti cogitabat: qui tamen, cum vix prima fundamenta magni edificii jecisset, immatura morte interceptus est. Quin & generöse Nobilitatis Vir Henricus Hernicus Rantzovius, Produx Cimbricus, li- ^nzovm. tcrarum, & inprimis artium Mathematicarum , Mecenas summus, mihi pene persuaserat, ut aggrederer refutationem. cujusdamSixti. ab Hem- Sixttti ab minga: qui particularibus, quibus- Hmmin- dam exemplis, sed ex Alfonsinis^* numeris deductis, non Astrologiam tantum, sed & ex parte Astronomiam convellere & sugillare non dubitavit. Ceterum etsi voluntati ejus obsecuturus jam refutationem inchoaram, & peculiariter ac laboriose ex Tabulis Prutenicis, utpote cor- rectioribus Epilogifmum produxeram : cum tamen & manifestis experimentis motus Planetarum hinc excerptos coelestibus phenomenis minime satisfacere deprehendissem; malui in commodius tempus, dun* scilicet accuratissime tabuse ex observationibus : certissimis Domini Tychonis in lucem prodirent, rem istam differre. . Accesterunt deinde impedimenta non pauca, inprimis. peregrinatio aliquot annorum,quam cum Illustri Barone ä Waldstein perGalliam & Italiam suscepi: qua: non hec tantum, sed & reliqua mea, studia non leviter fuerunt interrupta. In Germaniam vero reversus magna cuna voluptate incidi in primum Tomum Progymnasinatuiri Nobilissimi Tychonis, undevelut
ex
N

AD JOANNEM
• ex ungue Leonem facile cognoscere licebit. Etenim, nisi judicium me fallit, ab orbe condito vix ullum vixisse puto - qui ad tantam subtilitatem & perfectionem in motu stellarum fixarum & luminarium pervenerit. Atque utinam reliquo labore in exterorum Planetarum motibus investigandis, perfungi, & Herculeos suos labores, quos tot annis exantlavit, ad posteritatem scriptis integre transmittere potuisset. Verum quoniam ille, sic Deo decernente , prxpropere e vivis abreptus est : nemoque jam facile reperiatur, ui locum ejus melius tueri, & quas efiint, supplere possit, atque tu, Vir eruditissime : te majorem in modum obtestor, ut quantum in te est, elabores, quo Colophonem tantum optatum perfectioni hujus scientias necessarium imponi tandem videamus: & brevi Tabulx numeris omnibus absolutissimas toti orbi communicentur. Quanquamidjam Pragx agi, plurimosque Studiosos ad eam rem conductos esse, nuper accepi : quod an verum sit, vehementer scire desidero. Itaque rem facies longe mihi gratissimam, Vir Eruditissime, quam animo grato agnoscam: siperliterashoc de negotio, & qux spes affulgeat, erudire me non gravaberis. Et quandoquidem hyemem proxime venturam vel in Moravia, vel vicina Austria transigere constitui, dum curas & inspectioni generosorum quorundam puerorum prassectus sum; si tantum possem ab Excellentia Tua impetrare, ut mihi quasdam observationes Tychonis in quinque reliquis Planetis impertires,maximomeve- neficio obligatum putarem. Opta- autem inprimis, ut in singulis Planetis aliquot observationes ad Aiquinoctialem ve j a( j vicinas fixas relatasjhaberem, prxsertim vero circa stationes & regressiones, aut dum prope Apogxa suorum Eccentrico- tum versantur, ubi maxime mihi
KE PLERUM. ai i
ab observationibus & tabulis Coper- 16oz . nieeis dissentire videntur: quod inprimis in Marte & Venere deprehendi. Neque vero peto, ut ipsas longitudines & latitudines, sed solummodo Ascensiones rectas & declinationes, vel distantias a certis fixis, cum tempore observationis, communicare digneris. Nam per doctrinam Triangulorum, quam hoc modo ad usum transferre licebit, far eile postmodum, quod opto, consequar. Literas autem, tuas, si modo me dignaberis, committes Pragx Nobilissimo Viro & orthodoxx in religione veritatis amantissimo Domino Joanni Theodoro ab Otters- jo. Theo . dorss, qui in veteri civitate in domo dorm Sixtorum non procul a foro habi- sss' tat. Ab eo namque precibus contendi, ut, fi qux mihi inscriptae literxad manus ejus devenerint, in Moraviam ad me perserendas curet. Veniam autem dabis, non tantum importunitati mex, qui te longioribus hisce literis obtundere non dubita? vi: verum etiam in petendo libertati, ut qui Excellentix Tux nondum cognitus, jam maxime ejus humanitate abutar. Plane enim fiduciam mihi peperit non modo spes a D. Papio injecta, verum inprimis eruditio tua singularis, quam cum humanitate summa commercium quoque habere, non frustra mihi persuadeo: cum etiam Musarum januas apertas, atque ipsis cum Gratiis familiaritatem intercedere arctissimam, sapiens vetustas memorix prodiderit. Interim & hoc tibi pollicearis, me, cum alia ratione gratum affectum meum ostendere non potuero: saltem tui nominis obser- vantissimum , & laudum tuarum prxeonem perpetuum futurum.' Vale, Vir Excellentissime, & literis festinanter ac incondite scriptis ignosce. Brtniczii, xin Augusti, cid ioc iii.
Tua Excellentia
• observantis fimus
PAULUS VIRDUNGUS.
Dd 2 Epi-

212
EPISTOLiE
Epistola CXLIV. IDEM
laboribus pro communi Reipublic# 1^04. literario bono exantlandis districtus, atque distentus,prolixe tamen meis
JOANNI KEPLERO. respondere non fueris dedignatus;
atque sic te non modo cum Musis & i6’o4./^Um litetas meas, Clarissime Do- eruditione, verum etiam cum Gra- vi mine Keplere, Mathematico- tiis & humanitate intimum habere rum Prarilantissime, circa medium commercium, ostenderis. Acquo- Augusti superioris anni e Moravia niam aliquam multa,minimeque vul- ad te perscriptas, jam interceptas; garia literis tuis continentur, veniam vel quod olim rumore percrebuerat, mihi dabis, 11 vestigiis tuis insistens Viennam te concessisse putarem; ex ad singula, de quibus mones, sen- infperato tandem sub finem mensis tentiam meam paulo fusius exposue- antecedentis responsiim mihi tuum ro; atque te parumper a tuis doctis- allatum est, opinione quidem tar- simis Uranise consecratis,
dius, sed quod votis meis abunde avocaro. Primum autem a te vehe- fatisfecerit. Num vero tam diu menter contendo, ne Papio, studio- Brtniczii unde ad me transmissum rum nostrorum amantimmo, suc- est, delituerit, aut potius inopia vel censeas, quod is mihi partem litera- incuria tabellariorum alicubi deten- rum tuarum, in quibus de motu Mar- tum fuerit, equidem ignoro: saltem tis disserueras, communicaris. Nec illud te majorem in modum roga- enim id, arbitror, fecisiet, nisi me tum velim, ne mea negligentia nomen Tychonis cum veneratione factum existimes, quod ad tuas ci- quadam usurpare, tuum vero debitis tius non refjaonderim; cum me cri- extollere laudibus animadvertisses, mini minime vulgari obnoxium, sed Quocirca non fuit illi verendum, ne latL culpo insimulandum putarem, vel Tychonis vel tuam famam pro- ubi, si modo facultas concederetur, stitueret apud eum, qui omnia a Ty- tuis & eruditione & humanitate re- chone & Replero profecta, veluti fertis, non illico refcripsistem. At- suavissimum animorum pastum in- que adeo confido, te minime vitio explebili quodam desiderio concu- mihi versurum, quod meum quoque piscit, & tanquam xafjojÄici aut responsum ad te nunc fortasse tar- dirorpoTrcua diligentissime custodit: dius perfertur, nam, ut omittam, horum vero osores odio plus quam quod ante perpaucos demum dies, Vatiniano prosequitur, quibus jam uti commemoravi, tuo mihi redditas dudum bellum a<nrov$QV indixit, fuerint; etiam Brtniczio nuper,sub Urinam vero paulo diutius supervi- exitum Octobris, huc in limitaneum xislet Tycho, vel ego citius ex pere- quoddam Austrio oppidum, Mora- grinationibus meis in Germaniam vix finibus adjacens,profectus sum, reversus, vivum adhuc illum com- ut Generosis pueris Mora vis, quo- pellare potuissem: equidem in marum inspectio meo fidei commissa gna parte felicitatis istud repone- est, adessem. Hic vero cum paulo tem. Nec enim post orbem condi- majori’ locorum intercapedine dis- tum ad tantum eruditionis in Astro- juncti simus : per varios internun- nomicis fastigium & veritatis subti- cios & viarum anfractus non recta litatem quenquam, qui memoria: veluti prius , Pragam ad te trans- proditus sit,perveniste credo. Quo mittere literas necesse habeo. Sed magis miror & indignor , homines ut proteritis 7 vapsgyotg ad epyov ac- nominis & pudoris fui decoctores cedam: sane magno me tibi benefi- inventos esse, non tantum omnis cio devinxisti, quod tot negotiis & judicii & sensus communis, verum
etiam

AD JOA ? NNEM KEPLERUM. 213
* 604 . etiam humanitatis expertes; qui cum non digni essent, piL illo palum figere in parietem, nihilominus ejus fam£ detrahere nefario pariter & temerario ausu fuerint conati. Sed nimirum hoc Tychoni commune fuit cum omnibus, quos aut virtus ardentior,aut doctrina sublimior ad aethera evexit; ut scilicet in vivis livor pasceretur, & Zoilus haberet, quibus venenatos suos dentes infigeret ; quos tamen post fata relinquere,& immortalitatis gloriam partam illis vel invita Invidia concedere coacta est. Sed his tenebrionibus 1604. alienas laudi obstrepentibus valere cmradi jussis, ad Dafypodium,olim Patro- num & Fautorem meum obfervan-^"^ dum, calamum converto: qui qu x-sefa. nam animo versaverit, quasque publici juris facere, si vires & sumptus ipsum non defecissent, decreverit: ex scheda adjuncta aliquo modo videre licet (*). Hanc ego transfcripsi ex charta quadam Argentorati impressa, quam olim mihi in Gallia versanti, transmisit. Et libros quidem ibi consignatos omnes in ejus Dd 3 Biblio-
(*) MAURlTIANARUM INSTITUTIONUM MATHEMATICARUM LIBRI QUINDECIM,
ILLUSTRISSIMO AC POTENTISSIMO PRINCIPI
AC DOMINO,
MAURITIO, LANDGRAVIO HASSI/E &c.
inscripti dedicatique
CUNRADO DASYPODIO, MATHEMATICO
ARGENTINENSI:
In quibus omnium scientiarum Mathematicarum elementaris doctrina Ies
gitimo & rerum & doctrinarum ordine servato, continetur.
Ordo Elementorum.
Pare I. continet libro
I. Ptotheoriam universalem, z, Atithmetica Praecepta.
z. Logisticam doctrinam.
Pars II. lib .
4. Geometriam.
5. Geodatsiam.
6 . Opticam.
7. Catoptricam,
8. Sccnographicam.
Pars III. Lib.
9. Sphaerica.
10. Theorias Planetarum.
II. Logisticam Astronomie*!».
12. Geographiam,
13, Astrologiam.
Pars IF. Lib . ff4- Musicam.
*5-Mechanicam..
H* Institutiones sunt ahio» lutae: ac praelo Typographico »radendae.
Praeter ha$ Institutiones Mathe» Theodosii 1 maticas in aliis Voluminibus tra- Tripolitae« dentur ejusdem Cunr. Dasypodii d» sequentium Autorum Graecorum in Latinum sermonem Versiones, Autolyci de<\ Örtu & occasu stella»
^ rum L.II.
Elementorum Geome- Aristarchi Samii de magnitudini»
Sphaericis L. III. Habitationibus L.I. Diebus & noctibusL.il.' Sphaera mobili Lib.I.
ut:
Euclidis triae L.XV.
omnium, Opticorum L. I. quae ex- < Catoptricorujn Lib. I. tant, ope- Phaenomenon. Lib. I. rum Datorum L. I.
^Harmonicae L. I.
'Onomastici Geometri» Heronis ci L. I.
Alexan- Gcodaesiae L. I. driniopc-<{ Pnevmaticae L.I. rum, quae Clasmaticae L. I. extant, Automatopoeticae L. I.
Belopoeticae L.I. Diopiricae L.I.
Diophanti Arithmeticae Lib. VI. Joannis Pcdiasimi Geodaeticorum Lib. I.
Isaaci Monachi prolegomenon, & scholiorum in Euclidem &ali° S Lib. L
bus Solis & Lunae, atque etiam horum corporum distantiis L. I.
Menelai Alexandrini Sphaericorum Lib. III.
Barlaami Monachi Logisticae L.VI.
Isaaci Monachi de latere numero« rum quadratorum irrationalium inveniendo Lib. I.
Damiani Larissaei hypothesium O- pticarum Lib.I.
Pappi Alexandrini ervvaycoym Lib. VIII. Gnomonices Lib.lV.
Ptolemaei Harmonicae Lib. III.
Porphyr» in eandem annotationum Lib. I.
Aristoxeni; Isagogae Musicae Lib. I,
Aristidis Quintiliani Musica: Lib.II,
Emanuelis Bryennii Musicae Lib.I,
Bachaei Senioris Musicae L.I.
Cunradi Dasypodii ia haec antiqua scripta Scholia & Commentaria, Ejusdem avv. ayuycu uoAmatumL Qp® quidem omnia, in procinctu paratoque habet Autor , mo-
His accesserunt
T Jyp*™^ ™*yuyc$ Qu$ quidem - .. -
do patrocinio liberali, &his studiis digno, atqueTypographorumndeliot diligenti opera juvetur, id quod propter utilitatem publicam & charam posteritatem unice exoptat « rogat. ^ Impressum Argentorati, Anno MDXCIX.

EPISTOLA
214
1604. Bibliotheca conspexi, quos ille, cum inGalliis ageret, magnis impensis ex Bibliotheca regia, a Francisco primo fundata, transscribi curavit: habuit . &*alios quosdam jam excusos, Archimedis scilicet Commandini & quorundam Italorum opera Mathematica: sed quo jam illa devenerint omnia, licet diligenter inquisive- iim, comperire tamen nbndum po- Dafypod» tüi. Infelix enim admodum fuit bo- /4**. rius ille lenex, conjugis & liberorum
causa, cjui magnas illi calamitates attraxerunt, & conatus ejus pracla- ros interverterunt. N am ex quatuor uxoribus, quas sibi matrimonio co- pularat, licet prima & ultima, qua: etiamnum superstes est, optime mo- ra tz, reique familiaris studiosissima fuerint: tertiani tamen, incurabili quodam morbo laborantem, post tertium mensem a nuptiis amisit, sc- cundä verb, qila: nimis erat sumptuosa, inter breve tempus ingens LS alienum conflavit; quod cum ab illius obitu persolvere, simulque dotem uxoris fine liberis defuncte affinibus refundere cogeretur, omnis prope substantia ipsius absumpta fuistet, nisi Decanatus Ecclesiastici officium, 'quod cum profeffionb Mathesebs tum obibat, rem familiarem jam collapsuram sustentaffet. Ex liberis ve- fo duorum quidem filiorum, qui jam virilem astatem erant ingressuri, functe paucorum Mensium interstitio 'se subsequenda, lacrymis prosecutus est: e quibus alter quindecim amplius annos afflictatus > & miscre membris extortus fuerat: alter au- .fem jam uxoratus iplum nepote re- Ftii<e due Center exhilararat. Relicta liintfi- nuu&. \[ x buL, quarum altera a Nobili quodam ipsius convictore impraegnata , post scriba: Cuidam gregario nupsit, &in Misniam abducta est: altera, qu^ Argentorati adhuc commora- tatur, opificem sibi quendam maritum delegit. Is,cum infeliciter se contractui cuidam implicuisset , a socio circumventus, bonis prope
suis universis est exutus; adeo, ut 1604. nuper acceperim,suppellectilem ejus pene totam hasta: subjectam fuisse,
& existimem, libros quoque D.Da- sypodii, qui ad ipsum hereditate devoluti sunt, sqb corona veniisse: / presertim cum adhuc ille vivus sponsoris vice fungens, pro 'genero fidem suam interposuerit. Previde- rat quidem D. Dasypodius hec omnia, & idcirco, quemadmodum coram mihi sepius Commemorabat, libros suos manuscriptoslllustriffimo Hasste Landgravio, Mauritio, quo Mauritius Bibliotheca: Principis adjungeren -Landgra- tur, legare constituerat : quid au- v r ^ stla ^ tem ab ipsius exceflu factum sit, nondum mihi liquet: brevi tamen responsum a quodam amico exspecto, quem mini circumstantias particulares expositurum consido. Nimirum arcana quadam vis fati videtur, ut qui studia hac tam excellentia atque a vulgi profani captu remota diligentius tractant, cummuh tis miseriis & adversitatibus conflictari necesse habeant, qua laudabiles iliorum & cedro dignos labores vel retardant, vel impediuhtprorsus : quibus cum & Nobilissimum Dominum Tychonem, cujus memoria sit iv euAoyiaig, exercitum suisse, ac te etiamnum exerceri videam ; graves sapenumero suscipio cogitationes, & vehementius commoverer j nisi ex omnium temporum historiis in mentem mihi revocarem, quiequidpraclärum aliquando & singulare futurum est, difficiles ortus habere, incrementaque tarda, inprimis autem eos, qui sub vexillo Christi militant, & divinam veritatem semel agnfcam constanter profitentur, calamitatum procellis in hoc tempestuoso mari obrui, ut eo magis ad verum beatitudinis portum & patriam coelestem aspirent.
Mihi quidem nihil magis essetin votis, quam ut pro meo modulo iri his quoque studiis, quibus ab ineunte aetate mirifice captus fum aliquo
usque

>
AD JOANNEM KEPLERUM. 215
1604.usque progredi possem, praesertim rum cum infinitis exemplis & expe-1604.
cum unus e Majoribus meis, Joan- rimentis edoctus essem, praeter uni- Joätmes n es Virdungus, exemplo suo mihi versales illas vires a luminaribus in v " dMn ~ praeiverit, atque insignia, quibus a haec inferiora demanantes, peculia- &us ’ Carolo V. C#sare decoratus fuerat, rem quandam & latentem u 7 roppoictv ad nos transmiserit. Verum tantis a reliquis quoque stellis derivari; & hucusque difficultatibus affectus nobilissimi Tychonis in lib. II. Co- tantis impedimentis involutus sum, metographico sententiae subscribens, ut postquam ex sedibus Domini tam admirandam motuum varieta- Dalypodii migravi, quidvis potius, tem nequaquam frustra a summo Ar- quam Mathematica tractare licuerit: chitecto planetis inditam censerem : quae nunc tamen ex intervallo & sub- minime committendum putavi, ut cisivis horis regusto, tametsi magno veritatem, quae speciosis quidem & cum incommodo,libris quoque meis, plausibilibus, sed nimis longe petitis quos in extera loca profecturus, Ar- argumentis ab aliis Astrologi# hosti- gentinaereliqui,nunccaream. Susce- bus oppugnatur, indefensam relin- pi tamen functionem präsentem, ut querem : quamvis & in hos, quini- & hisce studiis aliisque laudabilibus mis sicenter ea abuterentur,calamum exercitiis eo magis vacare possim, stringere decreveram. Cum vero hic cum antehac peregrinationes per Sixtus propius manum conferre vo- integrum quadriennium continuat#, luerit: & quidem mea sententia, facultatem omnem ejus rei mihi non immeritoin Cardanum, Gauri- pr#cluserint. Refutationem autem cüm, & Leo vitium invehatur: dum Sixti abHemminga aggredi parabam, tamen ipsam artem sugillat ob arti- nonproprio instinctu, sed frequen- ficum verorum penuriam, vim intibus literis ab Illustri Domino Ran- ferre mihi veritati visus est, pr#ser- zovio lacessitus, qw&alia qu#dam tim cum tabulis Alphonsinis, aliis- ab eodem Sixto privatim ad se seri- que ruinosis fundamentis & rationi- pta mihi transmisit. Neque is ani- bus subnixus, parum Logicum se fuis- mus unquam fuit, ut defenderem va- se ostenderit: interdum etiam ex im- nitates& superstitiones ammoAoyjj- motis Geometri# principiis exstru- tx$ infulsorum Arabum, qui plau- cta convellere tentet : denique in stra nugarum in suis libris lectoribus literis ad Ranzovium paulo ante obtruserunt: nec ut patrocinarer mo- mortem exaratis, se dubium adhuc demis Astrologastris, quorum haud & ambiguum esse confessus sit: ope- pauci minus sobrie & circumspecti r# precium putavi, ejus argumenta, artem hanc tractant, vel eam potius qu# minime sunt Achillea, sed ma- conspurcant, ac deridendam vulgo nifestissi ma experientia, atque illis propinant: plerique vero nimis ne- ipffs exemplis, qu# in medium ad- gligenter Lc oscitanter eam admini- ^ucit, facile refelli possunt, ad Ly- strant, adeo, ut in subducendo cal- dium veritatis lapidem revocare, culo & judicio,ne centesimam qui- Ceterum huic #dificio luperstruen- dem laboris, qui requiritur, partem dum omnino putaram fundamen- impendant: tantum abest, ut deve- tum firmum, ut scilicet motus Piaris Planetarum locis ccelo corre- netarum exactissimos prius haberem: spondentibus solliciti sint: cum et- itaque tametsi non in illis duntaxat iam ex iis pauci, si Ephemeridibus ad Thematibus, qu# dicto libro inse- tempus propositum destituantur, ex ruit, sed & m reliquis, qu# priva- Tabulis apparentes motus supputa- tim ad Ranzovium miserat, ex Pru- re queant : paucissimi vero doctri- tenicis tabulis loca Stellarum labo- nam Triangulorum attingant. Ve- riose supputaram : h#c tamen ph#-
nome-

2iö E P I S T O L iE
1604. nomenis coelestibus minime consentire, facile a posteriori atque collatione cum Alphonsmis tabulis facta, deprehendebam. Solem enim in medietate Zodiaci ascendente, ut & alias, nimis a vero deficere colligebam. Stellam Martis in lignis aestivis atque etiam Libra, inconsequentia plus justo protrudi, eoque magis, ubi Regressionibus obnoxia est : in signis autem oppositis circa Perigäum Eccentrici contrarium evenire: ut obstupefactus nonnunquam fuerim inter Prutenicam& Alpnon- sinam calculationem septem graduum differentiam intercedere, atque veritatem in medio harum consistere TabuU. suspicarer. Sic Venerem,ubi dire- nm ji- £ a est, utplurimum semiste, vel et- ^rumS iam beffe gradus anteriorem vero Truteni- este: contra circa Stationes & Re-
‘ferTtta b re ^ 10nes aliquot gradibus apparen- * r *' tias coelestes excedere,adeo,utAl- ' phonsinis tabulis tum magis credendum censerem: ne quid de latitudine dicam, quam valde erroneam esse, ex observationibus Tychonis irt libro Progymnasmatum positis, unde per doctrinam Triangulorum longitudinem & latitudinem erueram', nuper adeo didici. Jovis & Saturni motum e Cöperniceis fontibus derivatum, paulo propius coelo consentire credebam: nisi quod Saturnum circa Apogäum Eccentrici aut in signis Scorpii, Capricorni, ac potissimum Sagittarii veriores observationes, ut plurimum per dodrantem gradus superare animadverterim. Mercurium vero ad Coper- niceum calculum propius accedere putavi : cum tamen nonnunquam septendecim graduum discrimen inter numeros ex utrisque tabulis prodeuntes viderem : vix credibile ce psui, Copernicum, qui nullas pro- prias observationes in Mercurio ha- buisiet, tam exacte scopum attigisse? ut non interdum aliquot gradibus, maxime in inferiori Epicycli parte, ab apparentiis coelestibus exorbitaret. Quoniam autem in hac delui-1604. toria mea vita Instrumenta ad observandum idonea neutiquam milii comparare potui; fiepenumero optavi, ut tandem aliquando Nobilissimus Tycho, qui palmam hac in parte omnibus omnium setatum Astro- nomis praeripuit, inventa sua publicaret. Cujus quidem voti cum ex parte jam sim compos factus, & fundamenta praecipua jacta videam: tanto magis ad ea, quae perficienda restant, anhelo, & TraAiyyeveaiav illam Astronomiae avidissime expe- cto. Qua in parte te plurimorum desideriis satisfacturum, atque per angußa ad augufia coelestis Theatri mysteria patefacienda omnem, quod dicitur , lapidem moturum, haud vane speramus: optantes, ut difficultates, quibus es circümseptus , removeantur, & tuorum laborum honestissima, quL debet, ratio habeatur. Simultates tibi cum heredibus Tychonis intercedere, invitus intel- ligo, quas jam sopitas & extinctas , cuperem. Nam ut in aliis, sic & in hoc negotio, animorum conjunctio in ReipublicL literarim commodum magis redundaret. Quod attinet ad pauculas quasdam observationes Tychonis, de quibus mihi communicandis prius ad te perscripseram: nollem te in meam gratiam quiss quam divulgare, quod gravissimis de causis occultare diutius propo- fuisti: quapropter lequissimo animo fero, & rationes latis ponderosas agnosco, quibus inductus, ea, quae propalanda nondum siint, intra privatos adhuc parietes retineas. Obnixe autem te rogo, ut meam petitionem audaciorem ex verecundo tamen animo profectam candide interpreteris: simulque tibi gratias, quas postum 1 , maximas ago, quod tuas aliquas observationes impertire mihi cupis: idque si feceris, lummi beneficii loco lemper habebo, me- que tibi devotum atque dicatum perpetuo agnosces. Ca;teroquin
vehe**

AD JOANNEJ
*^°4. vehementer optarem, ut amanuensi tuo, de quo scribis, prospicere nunc de conditione commoda possem: sed quoniam nunc in loco minus ad eam rem promovendam apposito haereo, ubi cum paucissimis familiariter conversor: doleo, me id, quod maxime velim prostare, reipsa perficere minime posse. Alioquin in Moravia, si adhuc agerem, ubi Proceres quosdam meos fautores singulares salutare coram possem, haud ita difficulter occasiones ejusmodi mihi oblatum iri sperarem: nisi quod dicti Proceres praesentibus potius, & quos jam propius norunt, quam absentibus liberos siios committere conlve- verint. Si quid tamen interim, vel in his locis, vel ubi circa proximum Majum in Moraviam, uti credo, re- . vocabimur,alio ablegandi,expiscatus fuero , saxo, ut id quam primum scias. Et quandoquidem jam non ita procul Vienna absum, atque inde commodius ad me literse perferri poterunt; officiose rogo, ut, si mihi respondere dignatus fueris, literas tuas per ordinarios aut dispositos tabellarios ultro citroque commeantes Viennam in $des D. Stephani Tentleri transmittas, ut inde Hornam in Tdes Michaelis Schimpfii, quo nunc hospite utor, transferantur. Nec est, quod pecuniam hoc nomine exponas, iplemet enim curabo, ut precium, quod tabellariis debetur, ViennL a p ree dicto Tenti ero KepUri numeretur. Quod Lunares hypo- imaria. theses & tabulas a Tychone constructas, in formam faciliorem redegeris, non poenitendam operam te locasse judico. Nam ut omittam, quod illa multiplicatio & divisio numerorum ad Prosthaphaeresin Ec- centricitatis indagandam admodum est operosa, & plurimum temporis requirit. nondum video, quemadmodum Ephemerides, tum motum Luna, tum inprimis nodorum apparentem exhibentes, inde prompte deducijpoffint: cum, nisi ad singulos
I KEPLERUM; ri?
dies, quod immensi foret laboris, 1604. motus Luna accuratissime supputentur, verus locus Q> nunc in antecedentia, mox in; consequentia procurrentis haberi nequeat: neque Tabula resoluta, ut in Prutenicis Ammus Antonius Maginus factitavit, com- Ma g int ^ mode inde compilari possint. Quam- obrem ut illa tua compendiosa ratio, una cum Commentariis in Martem, Vitellione nova accessione locupletato, caterisque ex politissima ingenii tui officina prodeuntibus, primo quoque tempore lucem ad- Ipiciant, ardenter expeto. Pergratum autem facturus es, si, quid jam gener Domini Tychonis pra mani- TychoBra- bus habeat, an Tabula Rudolphea be J umar * continuentur, & ubi nunc filius patri 6 t uuvupiog, quem in Italia familiariter eodem cum ipso hospitio usus noveram, degat, significaveris. Adhac num tertiusTornus de recentioribus atherei Mundi phanomenis, jam edi- tus:&num plures Epistolarum Astro- nomicarum libri (nam secundum jam Indici Francofurtensi infertum vidi) prodituri: an etiam pecunia pro Instrumentis & libris haredibus jam numerata sit: atque ubi nunc Instrumenta, & quem in finem asserventur: denique qua nunc fortuna utaris, exponere ne graveris. Tandem quod prolixitate mearum lite- rarum odiosus nimis & importunus tibi fuerim) & a cogitationibus sublimioribus te avocarim , ne stoma- cheris impense rogo. Vale Clarissime Domine Replere, & ut strenue facis, Urania* cum nominis tui immortali gloria litare perge. Horna jlußr iorum. Proßridie Iduum Februarii CIO DCIV.
Tuje Humanitatis obfervantisßmus
PAULUS VIRDUNGUS,
' Francus.
Ee Episto-
i

a, 8 EPISTOLA
Epistola GXLV. Epistola CXLV1.
IDEM
JOANNI REPLERO.
I605.'K/Ehementermilii dolet. Vir Ck- » rissime, mihi multis nominibus observande, quod cum Pragam nudius quartus venerim, & tui potisti- mum videndi, tecumque communicandi desiderio flagrarim: ejus tamen rei facultas mihi prascluk fuerit. Nam nec ubinam degeres recte investigare potui : & propter pueros generosos meas fidei concreditos, longius discedere minime licuit. Sperabam tamen fore, ut dum hic essem, aliquando apud bibliopolam te compellare contingeret. Sed quoniam ea spes me frustrata est, & nunc cum alumnis disciplinae meae Noribergam , ac deinde Basileam proficisci necesse habeo : majorem in modum aTe , Vir Clarissime, contendo, ut ne vitio mihi vertas, quod te coram non adierim. Deinde ut fic de me statuas, quod ut antehac, sic imposterum etiam devotissimus tui nominis cultor fim futurus. .Rogo etiam ne mihi succen- seas, quod literis tuis posterioribus, mense Aprili superioris anni c 1 d 10 c iv scriptis, non responderim : redditae enim mihi sunt, cum jam ex Austria essem discessurus. Interim vero in Moravia ex una arce in alteram, ob luem tum saevientem, ac bellicos tumultus ingravescentes, cum adolescentulis meis Ium translatus, adeo ut vix occasionem idoneam li- teras Pragam mittendi habuerim. Imposterum vero, cum DEO feliciter annuente, aliquandiu Bafileae subsistere sit animus, frequentioribus te appellabo, quod itidem ut facias, etkm atque etiam oro. Vale, Cla- nstjmc V ir. Traga, ex bqfbitio d. XXIV Ott-obris cio io cv. '
JACOBUS CHRISTMANNUS JOANNI KEPLERO.
C Rarissime Vir, Amice Honoran- 1604.
de:cum mihi fuerit commoda occasio ad Te scribendi oblata, non potui intermittere, quin Te certiorem redderem de studiis nostris Mathematicis, tibique ansam praeberem, ut in posterum per literas nobjscum conferre haud dedignareris : siquidem etiam ante editionem Prodromi Tui Cosmographici coram animum tuum benevolum erga nos, satis humaniter declarasti. Audio Tibi conditionem honestam obtigisse apud Cssaream Majestatem, quae cum a- bundet instrumentis aTychone Bra- he confectis, nihil Tibi deerit, quo minus reliqua absolvas, quae ad plenam Astronomiae cognitionem requiruntur. Nos ex dono Illustrissimi Electoris nostri accepimus instrumenta, quae Clarissimus Vir Dominus Valentinus Otho fieri curavit:
& illa collocavimus in supremam ms 0t contignationem contubernii Academici : exacte divisimus, & distribui- obfirme« mus, Ipeculamque Mathematicam hujusmodi ereximus, quL ad mo-/-. tum, Solis & Lunae, reliquorum que Planetarum, nec non stellarum fixarum observandum & demonstrandum auxilii plurimum sit allatura.
Et ego privatim meo sumtu necesta- ria quoque instrumenta procuravi; quorum omnium usiim& descriptionem etiam fiio tempore divulgabimus. Proinde humanitatem tuam oro & obsecro, si non fuerit molestum, ut de observationibus coelestibus nobiscum per literas disserere, & de modo Astronomiam promtam ac facilem certamque condendi, conferre non gravetur: Jam enim omnia adminicula in promtu habemus, & in observationibus solaribus omnium motuum coelestium fundamenta deteximus, & Deo favente, plutes de hisce lucubrationes in i%ediurr\
affer©'

AD JOANNEM KEPLERUM. 219
1604. afferemus. Gratum etiam mihi fuerit, fi quos scrupulos concepisti, ex quibus te penitus evolvere nequeas, eosdem mihi communices : dabo enim operam, ut consilium sanum & salutare inveniam, si non plenam resolutionem suggerere valeam. Quod Te facturum esse mihi persuadeo, & ego vicissim omnia mea officia tibi polliceor. Si rescribere placeat, poteris illud per harum latorem, amicum & familiarem nostrum, qui ad nos rediturus est, commodissime expedire. Feliciffime vale, Clarissime Vir, meque socium studiorum mathematicorum benevolentia tua & favore perpetuo dignum judica. Hetdelberga d. xi Aprilis ßilo •veteri cid id c iv.
Excellentiae Tuae addiftisßmus
Jd. JACGBUS CHRIST- MANNUS.
Epistola CXLVII.
ANSHELMUS HAGEN LOJUS JOANNI KEPLERO.
1604. J^Uemadmodum, Clarissime atque W Doctissime Vir, Sympatriota charissime, sua quemque trahit voluptas : ita me, (quo meo fato, nescio) jam a prima adolescentia Astrologis studium plurimum delectavit 1 , cujus etiam rudimenta sine praeceptorum Smuel opera, utcunque addidici. Hoc myian- u bi Clarissimus Vir, M. Samuel Hya- pjß/ 0 ' landus p. m. Ethices olim Tubings Tubi ngCH . Professor, in me (Tubingam post- quam etiam monasteriis patris nostrae promotus, & in disciplinam ipsius datus fum,) deprehendit: ne illud prorsus desererem non semel me cohortatus est. Honestiorem enim ex contemplationibus ejusmodi capi voluptatem existimabat, quam vel ex compotationibus, vel ales aut chartarum lusu, aut aliis . consimilibus nugis, quibus non studiosi tautum multi, sed pastores quo-1604. que interdum nonnulli tempus perdunt verius quam terunt. Huic admonitioni cum post a me locum dari animadvertit, &pe sermones mecum de Astrologia contulit, suum thema natalitium (suppresso tamen nomine, quod postea ipse mihi fastus est) censendum obtulit, atque alia etiam communicavit, quibus non Tubin- gx modo, sed tempore quoque functionum mearum ecclesiasticarum (quas Stutgardise per quinquennium Lauphemi ad Nicrum Pastor & Su- perattendens totidem annos, obivi) alibi interdum, & quando per alia negotia licuit, me oblectavi. Libenter equidem meam tenuitatem in arduo hoc studio agnosco, & fateor; sed tamen nihilominus magnam ex contemplatione thematum ejusmodi coelestium, & consideratione in nonnullis eventuum, in animo meo percipio voluptatem, quse me quoque non raro, in summam sapientiae & providentiae Dei Optimi Maximi admirationem rapit. Inter praecipua autem, quae mihi studioso, a M. Samuele Haylando p. m. praeceptore nostro communi, (ut conjicio) communicata sunt, catalogum illum seu potius designationem Natalium dierum (quam hisce insertam mitto) Archiducum Austriae non immerito numero. Et sane ad indicium hujus designationis tria themata Imperatoris videlicet, Matthiae, & Maximiliane fratrum studiosus adhuc Tubingae e- rexi, eorumque contemplatione me interdum oblectavi. Verum enim- vero omnem illam voluptatem mihi ex animo exemit, M. Paulus Suterius PaulusSu- Norinbergensis Ecclesia Minister,. qui anno Christi c id id hic Genituras Rudolphi nostri, & Archiducis Maximilian!, una cum TurcseMahu- metis paucis pagellis publicavit, ex ouibus aut meum aut ipsius tempus falsem esse, cum Horoscoporum magna sit diversitas, luce meridiana clarius patet. Majorem itaque in ipo Ee 2 dum

\
220 E P I S
1604. dum & vehementer rogo, ut meum illum ad Te missum Catalogum recognoscas, &,sicubi opus fuerit, ad margines vero tempore, & gradu in unaquaque ascendente, notato, corrigere non dedigneris, correctum- que mihi per certum hominem remittas. Tibi enim de his optime constare, non est cur dubitem, & st modo impetrandi ipes esset, ut Imperatoris & fratris Ernesti (ad annum enim lii & liii Ephemeridibus destituor) themata, qualia tu habes, dubio procul correctissima, mecum communicares, posito pudore, obnixe rogarem, & si tibi non ingratum est, hisce vehementer rogo. Dabis hoc communi nostra patris (ego enim Böblings, tu (quod ex avo tuo paterno Wilsmeanno cid id xciv audivisse memini )Magstadii, qui pagus ad prafecturam Böblingensem pertinet) natus es) patris igitur, inquam, nostra communi, majoribus nostris, familiariter inter se, dum vivebant , notis hanc opellam dabis, tibique de me fidum silentium, nec non vicissim omnis generis officia, quscunque in te a me proficisci poterunt, certo polliceberis. Nisima- gns impudentis notam subirem, ut Archiducis jam in Styria rerum potientis thema adjungeres, etiam peterem : sed omnia in tuum arbitrium repono, atque ut mihi prorsus hactenus tibi ignoto & tamen negotium facessenti, veniam paratam apud te esse sinas, etiam atque etiam rogo. Vale in Christo Jesu, quam diutissime. Ratisbona d. 11. OBobris CIO IO civ.
Excellentia Tua ßudioßsßmus Sympatriota
ANSHELMUS hagenlojus.
1604. Ego natus sum Böblings , anno salutis cio io Liv d.xxi. Martii,Hora 5 > 2.7', ut existimo. Nam paulo ante Solis occasiim me editum este mater retulit. Mihi i° -2- ascendere exiitimo. Primo post partum anno torminibus ad langvinis excretio-
T O L’ JE
nem laboravi: Asino statisxn ex-1604. acto, iv die Julii Anni Christi cio 10 lxvi febri (ut vocant) ungarica laborare , & simul ex maximis capitis doloribus delirare coepi. Ad mortem usque debilitatus fui, & delirium a dicto die usque ad xxv Julii continuo duravit. Anno cio 10 lxxxi ad functionem Ecclesiasticam circa PentecostenLeonbergam, eodem anno circa diem Michaelis Stutgardiam sum promotus. Anno c 10 1 o l x x x v 1 Stutgardia Lauphe- mium translatus circa Michaelis.
Pastor ibidem & Superattendcns (prster morem) sum factus. Nam inspectio Ecclesis prius Pastoribus Brachirensibus incubuit. Anno cio io xci circa Jacobi & Michaelis , ex Ducatu huc translatus sinn.
Anno cid id ic Colica vehementer laboravi. Acidulis Göppensibus usus & restitutus sum. Uxor mea, qus & ipsaBöblingensis est, ab anno* c 1 d 1 d x c 1 v usque ad prasens tempus, magnis tamen & annuis etiam intervallis ; insania fere laboravit.
Mihi Mars in Ariete, in 7 0 . Illicum Luna in Sagittario Mars conjunctus.
Epistola CXLVIII.
MELCHIOR JOESTELIUS JOANNI REPLERO.
Xcellentissime Vir, Domine & 1604^ Amice honorandissime, adjectas Iiteras misit ad me praeterita aestate M. Christianus Longomontanus communis noster amicus: verum injuria temporis nunc demum ad manus meas pervenerunt , quas hic " transmitto. Quod si responsum vestrum accepero, curabo per studiosos Danos, ut rite ad ipsum perveniat. Novae stellte locum accurate a vobis x Octobris, S. N. observatum fuisse, memoravit mihi D. D. Poly- carpus, id quod gratissimum mihi fuit. D. xx v 11 Septembris S. N. cum navi irem Witebergam, vesperi Lunam, Saturnum, Jovem, Martem
conlpe-

AD JOANNEM KE PL ERUM. 221
1^04. conspexi, nullumque adhuc aderat sponsionibus, ut hactenus diu parem 1624. sidus novum, primum autem illud non habuerit. Compellavi etiamM. vidi Dresdae in vindemia, xxi Octo- Taubmannum, qui se Andres Crau- bris S. N. erat distantia ejus a Jove {en bene prolpexiste sperat: faciam ad oculum, qus distantia.Cauda* & & ego pro re nata, qus potero, ut pectoris Cygni. Nisi molestum sue- requiris. De observatione tua Ecli- rit, observationem unam atque alte- pseos Solis gratias tibi ago magnas: ram mihi communicetis rogo, diu fui tunc temporis Dresds in vinde- enim a domo absum ; constabunt mia (Witebergs M. Rhodius nihil vobis mea vicistim quovis tempore videre potuit) ubi saltem per parvum officia. Bene Vale. Drefla x 11 De- quadrantem, sed affabre factum, ali- cembris c 1 d 10 c 1 v. quot altitudines Solis, per Compassum item, & per horologium por- tatile tempus, ac denique in plano aliquo distantias Azimuthaies anno- . tavi, unde medium & finem Eclipse- os, licet non dxgißöüg, tarnend TrXd- 1 6 ° 5 *Ij'Xcellentiffime Vir , Domine & 7 « me habiturum existimavi: nam Amice plurimum honorande; chartam certo mecum domum de- quod scribam nunc non habeo. De- tuli, tuncque ab aliis pluribus pro stituimur hic tum Instrumentis A- more segregavi: sed nescio quo fato stronomicis, tum loco observatorio ad manus meas fiepissime & diligen- commodo. Quarundam tamen fixa- tiffime quaesita redire nolit: spero rum nuper in Eclipsi Solari ad ini- cum minus quaesiero, sese oblaturam, tium medium & finem accepimus al- quod crebro fieri solet: mittam il- titudines (nam dioptra in meo Geo- lam libenter, licet ad tuam observa- daetico transitus stellarum tertiae & tionem plane excutiat. Trian- quarta: magnitudinis per meridia- gula non sunt ut volo , & exerce- num non admittebant) per quas tem- or nunc in aliis partibus, quibus pora observationum supputanda qui- tempus illis detrahitur, fit cico fi fiat Nicolaus dam M.Nicolaus Hermannus Vir in- bene. Bene Vale & Magnificum Do-
Epistola CXLIX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
Hermannus,
dustrius in se suscepit: cumaccepe- minum Bachatium meo nomine sa- ro & mediocriter saltem respondere luta, reverenter & officiose. VVite-
videro, mittam. Alterum exemplar berg& April. x stilo veteri, qui mihi intimationis meae adest pro Domino fuit natalis ante annos <rvv Qsm com- Matthia Seifardo, cui salutem ascri- pletos XL VII. bo. Bene Valete & Salvete. D. xx
Aprilis. GVMDeo. Epistola CLL
Epistota CT JO ANNES GEORGIUS
L ' BRENGGERUS
IDEM JOANNI KEPLERO.
JOANNI KEPLERO. Ecte Tu quidem , doctiffime 1604.
1604. U Xcellentiffime Vir, Domine & A- W- Keplere, Philosophiam statuis mice dilectissime tradidit mihi viam prsbere ad amicitiam. Nam literas tuas M. Verbenskyus, de quo & mihi usu venit, ex quo librum tu- Dommus Superintendens D Mylius um legi, & philosophantem audivi, hodie post illius ordinationem ad D. ut Te ob industriam & praclaraS Wolfgangum Franzium PrLpofi- ingenii dotes suspicere, diligere, tutum templi arcis retulit, quod semet- amque amicitiam ambire caepe- ipsum, ita commendasleteruditis re- rim, quem antea nunquam videram,
Ee 3
ac

222 E P I S
1604. a c nulla familiaritate junctum habebam. Vere quippe & prudenter ä Tullio prolatum est, eam virtuti este gr^iam,ut propter hanc vel quos nunquam vidimus diligamus. Veritus sum tamen primo perliteraste alloqui, quia mihi non constabat, quo animo futurus esses, fi videres, me nonnihil a Te dissentire, aut quomodo rudes & impolitas meas cogitationes vel forte ineptias esses suscepturus. Interim tamen bene sperare me jubebat Ovidianum illud:
Didicisse fideliter artes
z Emollit moresy nec finit e [se feros .
Accessit nuper amicus meus tibi non Matthias ignotus, Matthias Prechlerus, Medi- prechie- c fa x Doctor, qui plurimam salutem TUS ' tibi adferibere jubet, is humanitatem
tuam adeo pnedicavit, ut decreverim tandem aliquid ad Te dare. Sed ecce optato nunc advolant liter# tu#, qu#, quo minus a me expecta- t#, eo gratiores mihi obtigerunt. H# me compellunt, ut, quod paulo post eram facturus, abrupta mora statim aggrediar. Video ex tuis scriptis, te libere philosophari, & rerum naturalium causas cx ipsis rationis fontibus potius, quam ex priscorum philosophorum rivulis nonnusquam turbidis haurire constituisse. Idem si majores nostri fecissent, neq; in verba & placita Aristotelis jurare, sed sua libertate uti maluissent, puriore procul dubio & firmiore nunc frueremur philosophia. Equidem is fum, qui non facile a magnorum & probatorum authorum vestigiis abduci me patior, nolim tamen eo me adstringi, ut quemcunque vel maximi nominis ducem sequi cogar, quem vel experientia vel firmior ratio mihi persiiadet a recto tramite, declinare. Tale cum & tibi ingenium este tua te stentur scripta, eo liberius jam in sinum Tuum effundam, quod a multis annis sollicitum jne tenuit, atque exercuit dubium* Communis est & vulgo recepta opi- mo, quod locus imaginis per refle-
T O L JE
xionem apparentis, sit in concursu 1604, line# reflexionis & catheti inciden- Fi 8“ r *' I * ti#. Esto enim Speculum planum Ta ' DCE, Objectum visibile cujus centrum sit A, Oculus in B, Punctum reflexionis C, Linea incidenti# AC, Reflexionis CB, Perpendiculum CF, Cathetus incidenti# AH. Erit ex Doctrina Opticorum locus imaginis apparentis in concursu linearum AH & BC, hoc est in puncto G.
Hanc apparentiam in planis Speculis ita se habere, nemo est qui neget, etiamsi ab Opticis id non sufficienter sit demonstratum, nec ejus causa fatis sit perspicua. Euclides in Ca- toptricis, vel quiquis author est illius libelli, (Euclidem enim tam turpiter lapsum non credo) causam refert in portionem speculi H, rei vis# normaliter subjectam: sed fallitur, ut recte mones in Paralipomenis tuis. Etsi enim portionem speculi DH totam usque ad C auferas, intacto saltem relicto puncto reflexionis C, nihilominus firmus manet locus apparenti# G. Patet ergo,quod pr#ter punctum, C reliqua Speculi supersides nihil ad hanc rem confd rat. Tota autem Reflexionis vis dependet a punctoReflexionis C& perpendiculo CF, stantibus punctis A &
JB legitime dispositis. Atque his omnibus eodem modo sese habentibus, seu in eodem situ permanentibus, necesse est Reflexionem fieri uniformem & locum imaginis sem- per manere eundem. Esto igitur Figura 11. jam speculum convexum KCL, Tab,c Tangens pnedictum planum DCE in puncto C, reliqua vero, puta A, C,
B & CF ut prius sint disposita. Hic ratio dictat imaginem ut prius apparituram in G, quia omnia ad Reflexionem requisita immutata pristi- mum obtinent, quandoquidem punctum reflexionis C speciem puncti A, non aliter ad visum B deferre potest, quam prius fecerat in speculo plano. Est autem C punctum idem quod prius, quia supponitur
purh

1604.
i eges Reflexionis *« speculis inquiruntur.
Figura II. Tab.C
AD jOANNEM
punctum contactus, &utrique superficiei plana? & convexas commune. His tamen posthabitis Optici locum imaginis jam non amplius faciunt G, sed illum transponunt in M, propter mutatum cathetum incidentis AI. Similiter in Speculo concavo NCP tangente planum DCE in puncto C, reliquis immutatis neceste est imaginem, vel centrum imaginis reprssentari,ut ab initio in loco G, quod contra rationem Optici detrudunt in O, propter cathetum A N. Ex quibus omnibus infero locum imaginis non este in catheto incidentis, ut illi statuunt. Neque quic- quam juris hic habet cathetus, ut est cathetus, vel si quid habet, habet ab angulo recto , quem constituit cum speculi superficie, a quo meretur vocari cathetus; at jam ostensum est, supersiciem illam vel portionem speculi IC vel N C huc nil conferre, quare nec angulus rectus AIC, nec Cathetus AI. Imo quia tota vis Reflexionis dependet a puncto reflexionis C & perpendiculo CF, quibus nihil negocii est cum catheto AI vel AN: sequitur nihil in reflexione este, quod sibi vendicare possit cathetus. Videtur mihi officium puncti Cesse, ut speciem objecti ad visum reflectat: perpendiculi vero FC ut imaginem per reflexionem exhibendam, dirigat & ordinet, ac legitime collocet. Nam ad hujus prsscriptum erigitur superficies Reflexionis AGCJBF; hujus ductu quoque recta infra rem visam deprimitur imago G, ita ut Linea AG (qus parallela apparentis, in qua scilicet & res ipsa & imago ejus apparet, non inepte vocari potest) sit ei squidistans. Qus necessario in superficiem reflexionis incidit, & cum Linea reflexionis in puncto G concurrit. Et quamvis in Speculis ; planis imago G in Catheto incidentis cernitur:id tamen non fit, quia AHG est cathetus; sed quia ad prsscriptum perpendiculi FC ducta, ei
KEPLERUM.
223
est parallela. In convexis autem & 1624. concavis speculis alius est cathetus a parallela, neque ductum sequitur perpendiculi. Ideo imago non apparet in eo. Quod variis modis experientia'confirmat, adhibito Speculo concavo justa; quantitatis. Esto enim tale Specu-Figuram. Ium BHG, cujus centrum D, & sty- Tabul * G lus vel bacillus normaliter erectus HD, cujus extremum cadat in centrum Speculi. Oculus vero sit in A, ex quo radius visualis descendens AE, fit parallelus bacillo DH & reflectatur in T. Cadet T punctum prope medium bacilli in locum, quem ex paralipomenis tuis mutuato nomine Focum appellabo, siquidem radii Solis paralleli in Speculi Spherici sextantem incidentes, ibi colliguntur & in angustum fpacium contrahuntur, ut rem illuc positam adurant. Notetur punctum E atramento vel cera viridi. Infra T notetur aliud punctum qualecunque rubrica vel cera rubra, quod sit M.
Item aliud supra T, quod sit non multum remotum a foco, nisi speculum sit magnum. Hic dicit Vitellio PropofT xi. Lib. vm. punctum Styli M reflecti ad visum A per punctum speculi N, ejusque imaginem videri extra speculum in L. Deinde punctum T ad visum reflecti ä puncto Speculi E, non autem apparere extra Speculum, sed in ipso puncto E ; eo quod Linea A E fit parallela catheto incidentis TH. Tandem reliquam styli vel bacilli medietatem, qus est fiipraT, non videri extra speculum: ac proinde punctum Qrestecti per G ad visum A. Ejus vero imaginem non apparere extra speculum, sed post oculum in O. At reclamat experientia, qua? non tantum portionis HT, sed & puncti T & Qj atque adeo styli supra T extensi, imaginem extra speculum videri docet. Quid autem absurdius aut ineptius excogitari potuisset, quam quod forma Q,
reste-

E P I ST O L I
2.2.4.
1604. reflectatur per G ad visum A, & tamen appareat post oculum in O? id quomodo fieri poflit, nemo est qui vel intelligere, vel Ältern imaginatione capere queat. An non oportet omnia, quae cernuntur, visui opponi, A propterea, ante oculum,non post illum versari ? aut quomodo potest punctum Speculi G , oculo oppositum, ei imaginem Ipectandam offerre, quae non & ipsa oculo opponatur ? At, inquit, Vitellio, Cathe- .tus incidentia QH non concurrit cum linea Reflexionis GA ultra Speculum : sed citra, & quidem post oculum in puncto 0 . Bene est : hinc igitur infero, imaginem illam; quse in- terim extra Speculum cernitur, non cadere in cathetum incidentiae ,quic- quid dicant Optici. Hxc dvJo7rlys
scribo, & rogo, ut & Tu in speculo ista explores.
Sed esto aliud Speculum GBA,cujus Figor« iv centrumD & bacillus obliquus ZM, Tabui* c oculus E,& extremitas bacilli inferior M fit paulo humilior centro D. dicit Vitellio Propos 45 Lib. VIII. extremitatem M apparere citra speculum in L, propter cathetum inci- dentiae MD. Alteram vero puta remotiorem Z, visum iri in K, etiam intra speculum , propter cathetum incidentia: ZD, ibi cum Linea Reflexionis concurrentem. At experientia utramque extra Speculum locat, ut cuilibet explorare facile est. Itaque & hac observatione ostenditur, imaginem non in catheto luo apparere, sicut docebant optici: Ego ductis parallelis apparentia MF, ZH, imaginem termini seu extremitatis M dicerem videri in F: fiipe- rioris. vero extremitatis Z in H. Et quia imago H latet post F; ut con- - spici non postit ab oculo E, apponatur digitus extremitati bacilli Z, at- B ue pa ex. signo prominenti locus
nnaginisH apprehendi potest. Unum addam ex Prop. 62 Lib. VIII. Vi- tcllionis desumptum, quod & iplum Opticorum sententiam oppugnat.
Nam oculi B,T, inter centrum Spe-1624. culi K & focum F positi, se mutuo EiguraV conspiciunt per punctum Reflexio- Tab - c nis G. Verum imagines eorum non apparent post oculos, ubi catheti incidentia: BK, TK, cum lineis Reflexionis GT, GB concurrunt in X & ^S, ut ille vult: sed extra Speculum, ut docet experientia.
Quod si oculum B claudas, oculus T apertus videbit circa O imaginem oculi clausi: Sin T claudas, B apertus videbit imaginem R clausam post speculum, in loco longissime a concursu catheti cum linea reflexionis remoto. Quod si adhuc Opticorum opinioni adhares, assume propositionem Vitellionis 67,
Libri VIII, ubi rei vise B forma per multiplicem Reflexionem a tribus Speculis concavis, intermediis G,D,
E, ordine factam, tandem ad oculum A transfertur: & ostende mihi ubi locus imaginis ab oculo A vise, sit futurus: & eris mihi magnus Apollo. Ostensum est igitur rationibus, ut opinor, non infirmis, ab experientia deductis, quod imago non sit m imago »on catheto incidentis. Ubi vero sit, e st incon - nondum statuo, probabile tamen du- viticum co, locum ejus in concursu vel in- ««'- tcrsectione lineae reflexionis & pa - dentu% ' rallelae apparentiae effe. Hic tu me, mi Replere, pro eo quo prsditum te video, ingenii acumine adjuva, vel corrigendo errantem vel confirmando recte incedentem. Habebis me non difficilem : siquidem propositus mihi hujus disputationis scopus est, non victoria, sed veritas; quam si tu mihi monstraveris, lu- bens manus dabo. Id unicum tamen hortor, ut experientiam arbitrum accerfäs: nam proclive est errare, si quis solis rationibus, experientiae carceribus non inclusis, sed libere vagantibus nitatur. Adhibe Speculum concavum, non exile sed justa: magnitudinis : si tibi nullum est, fac Veneriis tibi afferri ubi, venalia parata habentur, Quod in
Refle-

AD JOANNEM
*604, Reflexionibus a me observatum ha- ( ctenus scripsi, idem in Refractioni- nibus quoque accidere, non ita pridem animadverti. Mota est mihi ante septennium questio a quodam Reipublics Augustana primario Viro, de mirabili illa ex Batavorum in Nova Zembla hybernantium observatione divulgata Solis occultati & post Brumam redeuntis anticipatione : cujus & tu in Paralipomenis, meministi. Causam ejus tum retuli,quod & tu facis, in Refractionem ab aere, ob trimestris fere noctis frigus densiore reddito factam. Postquam autem delineatione in charta facta hanc rem oculis spectandam exhibere volui, animadverti eam Opticorum Doctrina* ita adversari, ut qui uni fidem habet, alteram neget oporteat Esto enim Terra; Globus, cujus centrum A & Superficies B: Aeris vero ambientis superficies fit Figura vi G : Horizon Zemblensis sensibilis Tab.c gCD, rationalis ei parallelus AF, Solis corpus E, quod versus Austrum situm' infra Horizontem BCD 4 gradibus sit depreflum. Et quiase- midiameter Terra; AB in Sphsra Solis subtendit arcum tribus minutis paulo minorem, necesse est Sofern etiam longe infra Horizontem rationalem AF constitisse. Estb jam linea incidentisEC (hanc tu pag. 141. facis Tangentem aeris, causam nonintelligOj nec videtur mihi vero consentaneum) Linea refractionis CB, Perpendiculum CG, Cathetus incidentis EH. Locus igitur imaginis Solis juxta Opticos teste Vi- tellione Prop. 15. Lib. X. fuit in puncto concursus catheti incidentis EH & CB lines refractionis, id est in I, quod cadit in Plagam Bore- alem Soli E oppositam. Adjicerem demonstrationem, nisi scirem te sine demonstratione hoc videre. At visus est Batavis Sol in parte auftrat it, circa D ubi nullus esse potuit concursus catheti cum horizonte: ne^ xefle- est igitur, Solem extra cathe-
KEPLERUM. 22 $
tum incidentis visum. Etqüidob- 1604. stat, quominus tandem concludam, imagines quascünque per Reflexionem & Refractionem apparentes, nunquam in cathetis incidentis re- periri ? exceptam tamen hic volo Reflexionem a speculo plano. Quod li in parallela apparentis locum ei concedamus, omnia recte se habent.
Nam ducta linea E D parallela perpendiculo C G, hsc concurrit cum Linea Reflexionis BC in puncto D, ex parte australi, quod observationi pulchre resoondet. Prolixior fui iit hujus qusstionis tractatione, quam fert epistols modus: placuit tamen latius eam explicare, ut plenius in- telligeres, quid sentiam,& cur ab aliis dissentiam. Diu me & a multis annis suspensum tenuit, nec habui cuM quo de ea conferrem, nec propriis cogitationibus nimium fidere ausus fui, ideoque Opticis publice bellum indicere nolui, sed (quod tu de recte Philosophantibus Opticis eleganter scribis) mea privatim libertate contentus fui. Accedo ad alia, qus breviter percurram. Multa sunt prs- clara & ingeniosissime inventa, qus Libro tuo inseruisti,quorum lectione haud parum me profecisse, tibique hoc minerval debere lubens fateor: nec dubito, quin & aliis Mathefeos -studiosis' iste labor Tuus, sit & arrisurus & plurimum utilitatis allaturus. Näturs lucis investigatio & explicatio, primo Capite proposita elegans est & ingeniosa. Verum ego Refractionem lucis non a superficie Diaphani, sed a tota ejus soliditate fieri puto: quod sic ostendo. Esto corpus unum, continuum & dia- FiguraVii phanum AB, non ubique unius den- Tab * c stratis, sed circa ‘siiperficiem rarius, in frindo densius, in medio medium,
& radius Lucis oblique incidens sit CD- Qusro, an hujus Refractio sit futura eadem & uniformis per totum corpus a D usque ad G. Id si affirmas, erit densi & rari eadem refractio,’ quod est absurdum. Sin ne- Ff gas

22.6
E P I S T O L M
1604. gas & minorem facis angulum refractionis inter DE, majorem in EF,
maximum in FG ; habeo quod volo, fit enim refractionis mutatio in ipsa corporis profunditate, ubi superficiei nullus est locus, liquidem corpus diaphanum ponitur continuum, nullis fuperficiebus interfectum. Adde, quod & perpendicularis radius a refractione non est immunis: licet Optici aliter de eo statuant. Nummus enim in fundo vasis vacui positus, ab oculo desuper illum recte inspiciente cernitur in vera distantia. Jam si aqua infundatur, videbis speciem ejus ad visum propius accedere : refringitur ergo, sed refractio non fit in superficie , ob mutatum angulum incidentis in refractum, quod hic locum non habet: igitur ä soliditate. At dices, oculum falli, & tale quid imaginari sibi verius, quam videre. Ecce igitur sequens Diagramma. Esto A oculus in aere existens: KB superficies aqus: TL fundum ejus.'Jam facto perpendiculo AB E, constitutoque angulo BAC io°, BAD 20 0 , BAE 30°, BAF 40° graduum, & sic deinceps per denarium ascendendo : deinde angulis refractionis juxta mensuram a Te pag.115 pradcriptam assumptis, nimirum XCM 2 0 , 26', YDN 4°, 59"
Figura I Tab.D
V: A hsc portio XV recte continuatur cum reliqua prius formata linea ^ X, ut perfecta fit& absoluta fundi imago V. Viden’ tu hic tua principia labefactari: & refractiones non ab angulorum circa superficiem diaphani contractione aut dilatatione,sed ab imaginum transitu esse definiendas ? Qusstio Mechanica; cur libra brachia seque gravia non in quovis litu persistant, sed ad aequilibrium revolvantur, diu me exagitavit, nec hactenus inveni, in quo acquiescere potui, tu vero pag.i y tam docte eam solvisti, ut omnem mihi scrupulum ademeris, pro quo beneficio tibi gratias ago. Luci calorem tribuis contra philosophorum placita : ego fiepe idem volui, sed non fui ausus profiteri. Testatur hoc radiorum Solarium per globum crystallinum transmissorum, aut per speculum Sphsricum velParabolicum collectorum, refractio, vi cujus calor simul colligitur, ut auctus ignem accendat, qus passio lucis est,non aeris.’ Interim difficile est, qualitatem materialem in subjecto immateriali ponere. Deinde fi radii solares sunt calidi, qui sit, quod directi non calefaciunt, sed tantum reflexi aut refracti ? De quarta lucis specie seu luce communicata non memini me alias
ZEO, 7 0 , 49. AF? n°, 2. ®GQ^ legisse, qua? tamen silentio non erat 14 0 , 46, IT FI R , 19°, 8'. FIS 24 0 ,11'. praetereunda. In figuratione lucis ex- TKT30 0 , o', necesseest perRefra- plicanda, industriam tuam exofcu- ctionem punctum fundi M apparere lor: ejus lectio majorem in modum in X: N in Y: O in Z: P in A: me delectavit. Locum imaginis per Qjn®:Rinri: S in <f>; T in 4 ^: reflexionem apparentis ponis in con- atque adeo partem fundi TM appa- cursum radiorum visualium pag. 69: rere in conchoide sinuosa elevatam quL mea fit sententia ex superiori- T4>n©AZYX. Restat portio ML, bus cognovisti. Optici visum con- quse nondum locum invenit imagi- fiderant, tanquam unicum punctum, ni, quiero quam illi largiturus fis: atque ita concursum radiorum vi- utrumXVanXL. Si hanc hiatu sualium omnem tollunt. Adde, deformi vitiabis totam Refractionis quod altero clauso, altero oculo solo speciem: praeter id, quod experien- etiam distantias apprehendimus: nec tia ubivis obvia, negat tale quid spe- est, quod confugias ad pupilla latitu- ctari. Sin illam, mea stat sententia, dinem, ejus enim nulla est propor- ^IP. 0 " pdius perpendicularis etiam tio ad magnas distantias. Quodde- refractionem patiatur elevando Lin inde pag.70 Qonaris probare locum
irnagi«
1604.
/
Lux calo* rem includit.

AD JOANNEM KE PL ERUM. «7
t ^° 4-imaginis in figura ibi posita esse inS: frustra laboras, nam res apparet gemina post S. Quod facile deprehendes, fi in tali situ modo hunc, modo alterum oculum alternarim claudas & aperias. Alibi enim videbitur oculo C, alibi oculo H. Quid per Focum indigites nescio an recte assequar. Ego exempli gratia in Parabole focum interpretor illud punctum, quod Vitellio Propos 41. Lib. IX. notat Littera E, in quo radii solares paralleli omnes colliguntur, & ignis accenditur. At hujus chorda non est quadrupla sagittas, ut tu pag. 95 videris insinuare. Quod crepusculorum materiae pelluciditatem denegas pag. 117, miror, cum per ipsa crepuscula quandoque stellae cernantur: & Sol exoriens istius materiae interventu a visu non cxcluda- Aeris gra* tur. Quo d aeri pondus tribuis, te-
pitaf. Eum sentio: id vero non probo quod
ejus altitudinem supra terram dimidio miliari metiris : facis tu radium Solis tangentem superficiem aeris in horizontali refractione, hinc errandi occasionem irrepsisse suspicor. Modum visionis docte & eleganter explicas, in qua re omnes, qui hactenus de ea scripserunt, diligentia superas. Ego ex quo olim pra- xin Camers tenebricose Joannis Baptistas Ports inspexi, (cujus tu etiam meministi, & est certe spectaculum pulcherrimum, semper mihi persvasi, visionem fieri receptione /pecierum visio fit visibilium in retiformi tunica. Id termeptt- f a ] tem dubium me habet, cum omnia
dmum. mvetla ibi recipiantur, quomodo visio fiat directe. Qus scripsisti de J tumTc!r Eclipsibus, & earum observandimo- f ticum. do per instrumentum Eclipticum, ut fiint ingeniosa & pulcherrima, ita mihi gratissima obtigerunt: faciam periculum, an secundum rationem illam Eclipsin solarem anni sequentis observare possim. In instrumento tüo hoc desidero quod ad observationes horizontales sive luminarium horizonti vicinorum, non sit accommodatum, nisi & transtrum &regula 1604. sint maxims longitudinis. In Eclipsibus vero Lunaribus & earum tempore medio jubes observare stellam aliquam fixam: recte id quidem, sed qui ego agnoscam tempus illud medium ? uum enim umbra crescit, nondum adest, sed expectatur: cum autem decrescere sentitur, jam prs- teriit. Non frustra qusro, optarim enim aliquando collaris observationibus veram nostrorum meridianorum inter se distantiam venari, ut deinde tuas observationes ad meum horizontem rectelposiim accommodare. Latitudinem Augustanam dum ibi habitarem Anno c 1 o 1 0 x c 11, antequam huc essem vocatus, diligenter, ut opinor, observavi, peculiari infirumm in hanc rem instrumento excogita- s to, quod sectorem altimetrum voco, tmdmem eamque inveni 48°. 22' duntaxat, locorum. -non 24', ut tu existimas. Kauff- biirna vero ubi nunc dego, 30 minutis australior est illa. Gegginga pagus, ubi Tycho Poli elevationem qussivit, itinere dimidia hora paulo majore distat ab Augusta versus Africum seu West-Sud-West. Qijas
de Natura lunaris corporis scripsisti, i«»*»* valde mihi arrident, & parum abest""' quin cedam in tuam sententiam, neue id displicet, quod ais illam quo- ammodo a Terra nostra illustrari. Verum quam eximia & ingeniosa est umbrsTerrs perscrutatio ? Cum inciderem in figuram illam qus pag.
279 ponitur ; visus sum mihi jam non amplius in terra,sed in ipso sthe- ‘ re versari, & ista coram aspicere: prsclarum certe hoc est, & summa laude dignum inventum, cujus ope video nonnullas qusstiones, qus misere me torquebant, antea commodissime poste solvi. Gratum mihi fecisti quod de loco stelis novs certiorem me fecisti: dabitur pro- pediem occasio rursus eam observandi. Ortum ejus leu originem refero in diem iv Octobris, quo Jupiter & Mars in eodem gradu, ubi Ff 2 nunc

228 E P I S
1604. nunc stella haeret juncti fuerunt, juxta Leovitii computum : & si lumen 'ejus intuemur, videmus eam lemulari Jovem, sed quia magis rutilans apparet, videtur etiam participare de na tura Martis. Sed & tempus & charta me monent, ut tandem finem faciam scribendi. Vide, mi Keplere, quantum in me creverit de humanitate tua fiducia, ut non verear ea tamdiu abuti, & omnia, quae in buccam mihi veniunt, ad te libere exarare. Quod si ista responso dignatus fueris, magni (juid confequutum me putabo. Gratum mihi feceris, si verum Arcturi & Spicae Virginis locum in Zodiaco mihi per literas significaveris. Volui enim nuper, die ni Decembris mane examinare locum Veneris in caelo, ac cum Leovitii & Magini Ephemeridibus conferre, ut viderem ad cujus computum propius accederet: deprehendi autem mane circa dimidiam septimam distantiam ejus a Spica Virginis 7 0 ,50', & ab Arcturo 29°. 14. Itaque locis istarum stellarum jam mihi opus est. Secundum tabulas Magini illa est in 18°. 8' Librae, cum Latitudine Merid. 2 0 . o'. Haecini8°.28' Libras cum Latitudine 31 0 . 30' Bo- reali. Optarim tamen scire an his astipuletur Tychonis observatio. Vale, Vir ornatissime, & porro Rem- publicam literariamtuis facundis & ingeniosis lucubrationibus, colere ac locupletare perge: insuper si me Tua amicitia dignum censes, fac ut brevi responsum ad me mittas. Kaujs- burna x Cal. Januarii CIO ID cv.
Tuus
JO. GEORG. BRENGGERUS
ibidem Physicus ordinarius.
Inscriptio.
Clarissimo ac Doctissimo Viro, Domino M. JoANNi Keplero, S- C. Majestatis Mathematico pe- ritissimo, Amico suo ho- —mdo
P ragam.
O L TE
Epistola CLII.
JOANMES KEPLERUS
JOHANNI GEORGIO BRENGGERO.
Lurimum me delectarunt MX sit-1605. terL, Clarissime Vir, cum propter alia multa, tum maxime quod libertatem in philosopho tantopere commendas. Nihil poteras magis ad meam sententiam exprimendam.
Nam contra adversarios hujus instituti ne disputandum quidem existimo. Sed & necessaria est moderatio a Te dicta; ne liberi esse velint, quos Natura servoscreavit, neu libertas injuste arrepta, rebellionis convincatur. Est modus in rebus; nec raro usu venit, ut intemperantia festinandi, existimationem nostram prostituat. Expertus loquor, multa mussitavi mecum diutissime contra antiquitatem, qua? postquam denique, vel ferio a me sub rationum calculos vocata fuere, vel tempore ipso maturuere; deprehensa sunt verissima. Atque id passim in pag. 407. meo opere, praicipue sub finem sum Iin,a 3 ’ ultro fassus. Vitium sane mihi agnatum & celeritati ratiocinandi comes individuus. In sententiis quidem veterum taxandis nihil dum invenio a me peccatum in Optica; sed tamen deest sufficiens Veterum lectio. Ecce sententiam de natura pellucidi omnia corpora pervadente, cum vestivissem dubia authori- tate Aristotelis, quL in Notis est a meipso convulsa, ne quis de ea gloriaretur invidus ; quam pulcre poteram communire vera veterum philosophorum authoritate ex Casio Rhodigino ? Ita qui ratiocinandi agilitate prostant, eos tjedet multae alienorum operum lectionis, impatientes mora; cpiopacto philosophia in multa capita discedit. Contra qui multa legunt, ad nova & recondita non aspirant, seu tempore exclusi, seu natura ineptiores, &im-
becil-

AD JOANNEM KE PL ERUM. 229
t^Qa-becillioris judicii. Decet igitur alteros ab alteris juvari, mutuis operis; invicemque admoneri, liquid vel iste peccat in veritatem studio veterum, vel ille veteribus iniquus est, quos aut neglexit, aut non intellexit. Ad quam exercitationem magni inte- rest, virtus accedat, an improbitas. Illa beatissimam discentibns solet affundere voluptatem, & philosophiam adificat: hac, DEUM immortalem ! quantas excitat Tragoedias? quam denlas ossundit Sophisticarum ineptiarum nebulas purissimo veritatis soli. Eja, mi svavissime confabulator , missis contentionibus, & ad sophistas gloriolae sectatores remissis, quibus & theatra indulgebi- mus, in quibus stentoras repraesentent vocalitate sua : nos e turba secedemus, in quendam amoenum angulum, tuasque objectiones pensitabimus. Principium inopinatum fecisti de Speculis, in quibus, causia inventa, cur, & quatenus imago versetur in Catheto, caetera videntur satis dilucida. Causiam autem invenisse mihi persvadebam; tu nondum ais, satis esse perspicuam. Profecto mecum gaudebam ego assarim de inventione : eo quod diutissime quasissem, & ter vel quater triumphum cecinissem ante victoriam: quoties nictu quodam rationis opinionem conceperam, in cujus perscriptione mihi, pneter opinionem, nata est refutatio. Adeoque toties de novo repetitus est iste labor, ut scriptionis tandem taderet, & retento falsae opinionis contextu, verba saltem aliqua interpolarem: quod facile apparet Cap. 3. cujus metho- Eudidis dus est inelegantior. Euclidis Ca- catoptri- toptrica voS-ev&v arguis, meo judicio ** perperam. Verba tersa , nitida, emuncta, imo tornata, demonstrationes rotunda & breves, distinctio diligens inter assumpta & ex assum- tis demonstrata. Itaque non est, ut ais) turpis lapstis ex aflumpto fallo, videre quid sequatur:sed & confessio obscuritatis Natur se: salium as-1605. sumere: aut si error, non certe incredibilis in Euclide, qui cum sua astate de oipscrt philosophatur ad captum hominum illorum. In themate quo niteris hoc eripere Opticis locum imaginis esse in catheto ex re visa in superficiem quamlibet: hallucinaris procul dubio, non tam falsum thema astruens, quam vitiosis usus propositionibus. Nam quoad thema ipsum: ostendi & ego casiis qui exciperentur, assumpta caussa a me inventa: primum rol. 70 : ubi ostendi, per accidens fieri, ut locus imaginis sit in catheto, plane idem afferens hic, quod tu? esse enim in catheto secundum magis & minus.
Nam sol. 6 9 solide demonstratum est, propter visus latitudinem necessario fieri, ut imago sit in ipsis perpendicularibus omnium luperficie- rum refringentium ; siquidem visus latitudo naturaliter collocetur. Nec refert, qua re definias latitudinem visus, largior, ut vel diametro pupilla, vel dualitate oculorum, vel motatione capitis. Jam sol. 70 linea latitudinis visus incidente in superficiem repercussionis, ostendi, ad senium quidem nihil discedere imaginem ex linea, sed tamen vere discedere : nisi in magna propinquitate speculi & oculorum: tunc enim & ad sensum discedere. Ubi intelli- F ‘g«ra n genda propositio xvm sic, ut nihil Tab,D attineat speculum planum. Nam | n plano etiam in hoccafu manet imago in perpendiculari. Sit ABC planum Ipeculum, E Visibile, E AD perpendicularis, F, G, Oculi, B, C,
Puncta refractionis, & hac omnia in lina superficie siiper Ipeculum erecta.
Ut igitur f 69 lin. 4. habetur, adaequata loco imaginis definitio est, ubi FB,
GC, repercussi inF, G, centra binorum oculorum concurrant. Concurrant in D „Dico ED esse Cathetum in’pIanumBC. Sunt enim aquales ECA, ACD, sic &EBA, ABD.
Linea igitur ED in A divisa est in Ff 3 propor-

rzv JL ir X O
rdo 5 . proportione E B, BD>vcI EC^CD. Quare in aqualia E A, AD. Nam & EB, BD aquales, & EC, CD, quia in triangulis squiangulis base B C communi. At notum, si exB, C, per £D scribantur circuli, rectam per C, B, centra demissam secare subtensam circumferentia, ut E D in aqualia &ad rectos. Rursum fol. 75 est limitatio, quod superiora in- telligantur tantummodo de supersi- ciebus, quatenus sunt simplices, non quatenus mixta: nam si mixtae, cathetus ea valet, qua descendit in imaginariam superficiem, habentem eam rotunditatem, qua est circa puncta Reflexionis. Ubi rursum simile quippiam tecum ego contendo. Tu vero non hac solum, sed pleraque eorum plerosque eorum casiim negas, qui sunt ä me demonstrati, quod imaginem habeant in Catheto. Si vim demonstrationis mea perpendisses, destitisses, & vitia argumentorum
Figura ii deprehendisses ipse. Prima tibi ori-
Tab. c go hallucinandi in his verbis: Tota, vis reflexionis pendet a punSo RefleSentis C. Antea dixeras non de Reflexione , sed de situatione imaginis, quod ad illam H nihil conserat. At non sunt idem Reflexio & situatio imaginis. Illa Naturas est opus, hac etiam sensiis communis. Situs enim est commune sensibile. Itaque verum hoc est, eodem modo reflecti radium unum in eadem incidentia, seu plano seu curvo repercutiatur. At quid hoc ad situm imaginis. Et sic vide vim causa situationis imaginis , quam caulam ego indicavi. Nam unum quidem punctum repercutit, at non unum punctum collocat imaginem, sed oportet adhiberi particulam superficiei Ipecularis, exhibentem distincta duo puncta, repercutienda distinctos radios (ab eodem puncto visilis delapsos) ad extremitates latitudinis visus. Hic itaque multum interest, plana, curva , an cava sint Specula. Falsum itaque, quod dicis, Rationem dicta-
T O L m
re, imaginem tam in convexo, quam i6a$, in plano apparituram in G. Eadem quidem manet repercussio in C puncti A. At non easdem manent repercussiones (in plurali). Quare cum imaginem collocet non repercussio, sed repercussiones : omnino itaque variabuntur imaginum loca. Si dixisses rationem nullam esse, cur imago non sit in G, potuisses veteribus negotium facessere, qui nesciverunt veram causam, sed hoc admirabile de Catheto ab experientia assumpserunt. Sequuntur sana verba. Abrogas Catheto omne jus collo- cendae imaginis. Facio & ego. Nam etsi retineo illas quadantenus in Catheto , id tamen per accidens fit, nulla vi Catheti. Jus autem hoc imaginis locanda obtinent (in meo schemate ) linea FB, GC, ex binis Figura 11. oculis F, G, vel binis punctis, (oculo T * bu,sI> translato ) ultra BC continuata ad concursum D. Imago enim & ejus locatio est fallacia sensuum, A in hoc ipso sensiis fallitur, quod realem radium lucidum repercuflum G C & FB continuat imaginando in CD, BD.
Ex his jam ipse illa tua verba aestima videri tibi officium perpendiculis C,ut imaginem dirigat & ordinet. Ohe! Cathetus est repudiata, quas ipsam imaginem transit, & jam tu perpendiculum siirrogas, quod longissime abest. Cur autem Linea aliqua imaginaria, imaginaria, inquam, non sensu oculorumque directione, ut mera Metatrices, sed ratiocinatione er artem Opticam saltem, & res ruta, efficiat id, quod est sensus opus imaginem scilicet? Et quid tuo Videri opus est, cum nondum conquassaveris meum videri demonstra tum. Miror autem,te experientiam etiam allegare, quas locet imaginem non in catheto, std in parallela apparentis. Ecce teipsum diversissimas experientia commonefaciam oblitum. Sit Sphasra A & A pun- Figura m ctum repercussus, D oculus, B stella, T » b * D tu quxesitus, ubi appareat per reper-
r cuflum,

AD JOANNEM KEPLERUM.
^05. (fuflüm, dices in C longissime ultra totum globum: cum certum tamen fit, in tali incidentia omnes imagines consistere intra complexum Spine- ne. Sed tu te ipsum fallis, qui cum incepisses de experientia convexorum & concavorum, definis in experientiam saltem concavorum. Ubi primum voCem FOCI mutuaris ex Conicis sectionibus; at ibi dixi in circulo focum in centro esse. Fefellit autem Te Maginus cum suo Speculo, qui ex Joanne Baptista Porta verba nonnulla mutuatus, quaerant de concavo, non Sphaerico, fedPa- rabolico dicta, perperam ad suum Sphericum accommodat, quod incendat in quarta diametri. Scito itaque in illo Magini Speculo Spherico concavo , Ipargi radios solis per lineam ad centrum Sphere tendentem, & incendere secundum magis & minus. Colliguntur non in unum punctum, ut in Parabola, sed porta ex - in unam lineam. Porro ut videas, pUcatio. q U id Porta dixerit quartam diametri, respice ad Schema mei fol. 94. Et sit MSN portioParabolicideterminata, linea per A focum ad axem recta: tunc MNest diameterIpeculi I Parabolici, quod fere speciem exhibet sextantis fphasrici, quo dMaginum fefellit. AS vero profunditas Speculi est quarta diametri (quod miror cur neges) MN, & vere focus, eo quod illuc confluant omnes parallelae axi ex tota cavitate speculi. Atque haec demum est violentissima incensio. Quod experientiam ipsam & 11. Libri VIII. Vitellionis attinet, beasti me, re ob oculos posita, & experientia refutata. Nam, si scivissem, fortissimum inde argumentum extruxif- fem pro meis Metatricibus imaginis contra veterum cathetum. Nam ubi Vitellionem deficit concursus cum catheto, imaginem in superficie locat, quL vere est infra. Me nunquam deficit portiuncula Superfi- cei, exhibens duobus oculis duo puncta Reflexionis ab eadem re. De
231
imagine vero post oculum verum 1605. est,ut dicis .-stultissimam esseboniVi- Vlt f clho tellionis deceptionem : & verissi- re ^ tmr ' mum est, hic imaginem plane aberrare a catheto. Male me habet, neglectum hoc esse in meo Capite III. Sed tamen nescio an utroque oculo unica imago videri possit ipsius Qjni tuo Vitellionis schemate). Dantur enim casus ubi non. Et tunc neutra imago habet certum locum potio- rem tamen illum in Superficie.
Nam est aliquis situs oculorum & visibilis in speculo, ubi non potest in utrumque oculum ex eodem puncto visibili influere radius, nisi oculi divaricentur. Et tunc Lineae porro continuata: non coeunt. Dissero usque ad periculum faciendum.
Nec deterior est tua causa in altero schemate ex 45. Libri VIII. Vitellionis, ubi imago Vitellioni est ante Speculum, veritati post. Meas tamen rationes multo majorem exhibebunt imaginem reipfa, tuL squalem exhibent, ut videas, in concavis stare non posse tuas parallelas apparentis. Sic & in tertio, ubi elegans est fallacia. Nam puto futurum, ut. ambo oculi simul aperti imaginentur sibi unam imaginem duorum oculorum hasrentem in ipsius superficiei puncto G. Quod si hic unicus oculus imaginatur sibi certam aliquam distantiam, habes argumentum concurrentis Latitudinis pupil- lT. Sed periclitabor hic quoque, si 1 facultas mihi dabitur. Miror autem te hajc disputare, quasi estent mihi contraria, cum eo ipso, quod Metatione imaginis a Catheto ad duali- tatem vel pluralitatem linearum visionis (ejusdem puncti) transtuli; simul omnibus hujusmodi, quaque alia? fortasse plura, produci possunt, occasionem sufficientem, quibusdam etiam exemplis confirmatam subministravi. Defuit mihi hoc unum, quod in convexo speculo substiti, de concavo ex regula contrariorum judicare contentus. Et tamen sine
conca-

2 3
EPISTOLAE
6 o$. concavo obtinui causam loci imagi- nisquactitam. Nisi sorte hoc Te ' movet,quod dilputo,quasi de re cer- tiilima, cur locus imaginis sit in Catheto. At meminisse debuisti, postea limitatam hanc propositionem etiam in convexis. Cur autem magnopere glorieris proposita 67. Libri Octavi (quamvis in bona causa) nondum video. Ducta enim ex B recta per centrum, eaque & A E continuatis ad concursum: Vitellio tibi locum imaginis rei visas ostendet in hoc concurlii extra Speculum , nec ita multum, ut in prioribus, errabit. Itaque a Te postulabit, ut sit Tibi magnus Apollo. Sed tu forsitan huc respicis, quod analogia exterorum exemplorum luadeat simulare, visibile esse in ED penultimx radiationis linea ad minimum ultra D. Quo pacto iterum, ut in 45 Libri Octavi concursus cum catheto contingit retro oculum. Sed concludamus hunc locum repetitione Tuse conclusionis. Infers ex Tuis exemplis, imaginem non esse in Catheto incidentis. Nimium infers: nam in plano speculo sateris ipse ; in convexis certo situ oculorum evici ipse; situ diverso oculorum ostendi parum & vix sensibile quippiam aberrare imaginem a Catheto. Tuae ergo nihil nisi exceptiones sunt, de concavo, coque non omni. In genere tamen hoc mecum, Cathetum se ipsi> non aptam este ad locandam imaginem. Ubi colloces imaginem dubitas. At ego regulam universalem 'dedi, & demonstravi, ut dubium sit nullum. Recte autem, quod de suspicione Tua dubitas ipse. Nam fallam este, neque imaginem in perpendiculari apparentis, supra demonstratum est. Quid vero ad Tuam ego modestiam dicam? Quid emm , nisi ut ingenuam commendem , mihique imitandam proponam. Quamvis tutam frigido victoris studio■, vicisti tamen Opticos & m partem triumphi * venis.
Adeoque & me vincis. Tametsi 1605° enim rem ipsam tenet liber meus, palsim tamen verba & repetitiones mes sunt ejusmodi, prssertim Capite IV ac si plane ab Opticorum Catheto starem', quam tu expugnasti.
Nam profecto aliis usiirus fui verbis, si tuas has objectiones prius legissem,
& st hoc scivissem, imagines in concavis plane extra cathetum alicubi esse. Quod penes refractiones idem absiirdum Vitellio admisit, imaginem post oculum, ex eo vides Analogiam inter specula concava & media rariora;-nec miraberis ineptias meas Capite IV Plane autem tecum sentio & hic, quamvis non perpendi, cum librum scriberem. Et meus imaginis locus omnino Vitellianum hunc absurdum perimit. Est enim mihi locus imaginis Solis in concurlii linearum ex utroque oculo per puncta refractionum productarum.
Nihil peccant oculi, aut certe minimum in propinquitate & remotione imagini Solis ascribenda, cum angulus oxpeaju convergentium nihil aut certe parum mutetur in luper- sicie refractoria , propter ejus magnitudinem. Sic nec in perlpicillis distantix punctorum directe viiorum mutantur in imagine : rursum enim radii ex utroque oculo ad unum visibilis punctum tendentes, in trajectu perlpicillorum nihilo magis vel minus contorquentur, quam in e- gressu ex oculo. Atsiunumperfpi- cillum utriusque oculi radios excipit, mutatur imaginis locus, & propinquat per cava , diseedit per convexa, propter perlpicilli sensibilem proportionem ad visiis latitudinem.
Hoc est maximum argumentum pro mea causa locationis imaginis: sed latitudini pupillx adimitur, quod ei ego tribuo. Nam tene cavum per- Ipicillunx unicum medium inter oculum & papyrum literis scriptam, ni- hilque moveas, oculo uno aperto nihil‘ videbitur elevari portio per perlpicillum transparens ä portione
circum-

AD JP ANNEM KEPLERUM. m
1605. circumstanti: utroque oculo aperto statim elevabitur imago scriptura supra planum vera scriptura. Contrarium de convexis. Itaque non tantum consistit mea causa contra tuum arietem per refractiones impulsum , sed insuper & pugnat. Quamvis Le in refractionibus, quas in densior! medio, idem tecum thema defendi, non minus quam prius in speculis, imo per eosdem modos: ut vides sol, 73, Imago ibi exit e catheto, at necsemper, nec semper sensibiliter. Quod miraris, cur pag. 141 mei libri eligam talem Solis radium, qui tangat aeris jphgram& in puncto illo refractus tangat postea & Terra superficiem ; causa est hasc. $i enim secantem assumpstsserp, tangenti major adhuc obvenisset refractio, quam illi secanti. Tangens enim hoc ipso, quod tangens,maxir pie inclinatur : scilicet per gr. 90 9 . Ego vero potius minorem , quam majorem refractionem horizontalem pptafsem. De refractione lucis a soliditate me vehementer urges, sed pridem jam in hac buccella deglu- tienda laboravi: nam attinet ipsum caput disputationis. Si enim vera est tua objectio,temerarie me Roth- jnanno&Tycstoni opposuisse videbor. Sed hanc ultimam suspicionem prius diluam* Illud fateberis, st infra crassior aer, aequabiliter diffusam illam crassitiem circa terram : ut & puriorem aerem. Hoc dato , soli tam a vertice, quam ab Horizonte radianti, transeundus est tam crassus a'er, quam purior. Stabunt igitur, quS contra dictos authores disputavi, nihilominus. Deinde, ut tibi respondeam, incredibile est,sic esse cum aere comparatum, ut in profundo sit densior, & tamen vere corpus unum opticum. Si non unum, ergo stiperstciebus divisum, & ideo refractiones mulra. Dico ergo, feces aeris ima tenentes non esse de corpore pellucido, sed opaci rationem habere, per quas Sol non ut per vitrum lucet, sed ut per telam. Alias 1605. st essent, quL hic nego, etsi purior aer ubique squalis profunditatis, fatendum sane esset, radios in densiore curvosiesse. Cur autem non credam, aerem infra densiorem, quatenus aer: causa est, quia inferiora calent, superiora frigent. Sed acrius instas, st in tali unp Optico corpore refractionis mutatio, ergo reis a? ctio non in superside ? Respondeo, qualiter tale unum est, quodammodo multas tales etiam habet supersit cies. Certe tale corpus, non simpliciter est unum opticum. Ex? enipla hujus exceptionis habeo,cum in soliditate occurrit color, quamvis hic me color valde exercuerit, necdum omnino quiescat. Etiam se? mina hujus responsionis ibijeei,ubj superficiei causa refractionis aliquam tribui densitatem. Sed cupio propositiones illas a te diligenter examinari, absurda conscribi &c. nam perplexissima res est, & speculatio plurimi temporis, neque tamen misti satisfaciens* Probas perpendicularem radium refringi argumento, quod minimus elevetur etiam a perpendiculo inspectus. Confundis iterum refractionem & imaginis locationem, ad quam concurrunt partes circumstantes, quas videntur non perpendiculari, quas una sola est, sed inclinatis. Itaque totum unum corpus cernitur inclinatis, perpendiculari non nisi punctum.
Quid quod & utroque oculo ad hanc rem est opus, quo nomine nullum est punctum, quod sola perpendiculari cernatur. Sed,ut dem ultro, perpendicularis ppe speciem minime elevari; num ideo refringitur? Quomodo refringitur, si unus manet jn transitu superficiei ? An tu refractionis voce abuteris contra morem Opticorum ? Si dixisses retundi , abbreviari, rectius sonuisset. Re- sringi vero intelligitur ex una recta ^ utd ^ duas rectas fieri. 'Quare si plane jipn refringitur, neque igitur a foli- G g ditate

1605. ditate refringitur. Quid si & hoc negarem? ut vere polium, punctum visibilis, in perpendiculari versans, videri altius ? Nempe me insanire dices, qui sensui contradicam. At, d bone, edi punctum unicum nego videri altius, nihilominus totum corpus habes elevatum, cujus punctum est pars nulla. Tu vero expecta- bas, ut particulam fundo conchoi- deos eriperem (quod hic vides, solummodo punctum esse) ut scilicet de hiatu querelam institueres. Nempe quL in circulum circumstant, Ipeciem & medio conciliant elevationis. Vidisti tu punctum solum elevatum, imo vidisti nummum. Demisso, inquam, visu per foramen operculi perpendiculariter, sic, ut de fundo nihil nisi nummum cerneres? Alioqui; cur illa tuaConchois imaginis fundum peteret ad perpendiculum accedendo, si fundum non assequeretur. Quamvis neque loca imaginum scribunt conchoiaea; sed aliam, quse nonnisi siib perpendiculo sinum unum facit, brachiis eum in infinitum e}q>andentibus. Tua me conchois ieipsi delectavit impensius, quam sententia, quam justa est explicare. Video te instructum esse peculiari instrumento, qualia & Caesar habet: mihi nullum obtigit. Concludis hunc locum admodum absurde, refractiones ab imaginum transitu esse definiendas; imo imagines definias refractionibus, & per has contractione angulorum visoriorum : refractiones vero sensu oculorum & notitia vocis usitata. Aut fi perpendiculari revera putas aliquid accidere ut reliquis, id alio appelles vocabulo, puta vel curtatio- nis vel retufionis. Quanquam ne- cesse non est. Aut enim veritas est, aut fallacia, elevatio fundi: si salveri i ea certe nonnisi visus, ut nihil patiatur simile radius ipse. Sin veritas; vere ergo fundus elevatur, & oculus rem, ut'est, videt, quod absurdum. Paucula de calore scribis
r 0 L 'A
Medicus Professione: Calor omnis 1605. (nist communicatus, alienus, adven- _ , titius) est qualitas coelestis, rei im- qui( 1 ß tt materiata, cujus privatio inest materis omni & aeri, ut hodie probatur prsstantissimis Philosophorum,
& inter csteros Francifco Cosse Framisiui lib. de Natura novi orbis. Contra Co J la ' humiditas sequitur materiam indi- Bmiduas viduus comes, cujus est-siccitas nc- & $«****• gatio in iis, qus, materia carent.'
Scio, qus de potentiali calore & humore possis objicere. Sed prssta te hic Philosophum, & mihi adMe- dicins limen fores aperi. Expecta- vi tuum judicium de cordis incendio. Quoad calor cum luce est, immateriatus & ipse est, sed non, ut sque dicam barbare, inlpeciatus vel dvvTrbsoLTQQ. Lux enim non est ni -luxquit hil. Vides inesse luci quantitates-^*, vel motum, quid mirum, si& calor?
Tu vero negas directos Solis radios calefacere ? An igitur serpentes, Crocodilos (& reptilium natura: cognatos, Afros apud Arnobium) ad specula saltem apricari in Sole existimas ? O manus delicatas, qua: meridianum Solis ictum a Cancri fastigio nunquam sensere. Sed forte ad perpetuas nives respicis, in Alpium fastigiis, supra nostrum aerem elevatis ? At ibi cause aliae, cur Sol non calefaciendo vincat, non refractionis in aere, aerisque defectus. Redimus ad locum imaginis. Collationem meam impugnas, quod Optici visum aliter definiant. At nosti,nos hic disputare, utrum illi recte & sufficienter ? Putas reque nos apprehendere distantias uno oculo, ubi ego duas causas substitui, motum capitis & latitudinem pupilla:. Hanc solam impugnas, quod nulla ejus proportio. Equidem ibi & nulla distantia, nisi exafluefactio- ne senius communis. Scis pueris apparere domunculas in hiatibus valvarum: illi igitur uno solo oculo in speculum intuentes, omnino errabunt, aediculis distantiam fenestra
tribuen*

AD JDANNEM KEPLERUM.
l 6°5- tribuentes. Imo & oculorum distantia evanescit, & tunc novum aliquod erratum oritur. In plano speculo qucere imaginem patentis fenestne, per quam species fastigii alicujus turris aut tecti in idem speculum delabatur, utere ambobus licet oculis, jurabis, fastigium tecti proxime fenestram stare. Non minus enim concurrunt perpetuT rerum series a visu ad visibile, ad imaginis locum, quam ad distinctam & directam visionem, quod lupra etiam circa con- choidea usurpavi. Video, dum novam causam affero, me veterem imperfectionis arguere. Fortasse. Nam sic est: discendo proficimus. Cogita. Sed ut latitudinem pupillas, oculorum Qualitatem, nutum capitis tuear, accipe hoc experimentum. Per foramen aut rimam angustius latitudine pupilla; introspicito Cameram nunquam visam lucidam, utiubet, quicquid occurret vilui; dummodo non res nota; Ipeciei & quantitatis, id nescibis propinquum ht foramini, an remotum. In summa : Prima questio est, quomodo videatur puncti visibilis distantia directe:hic ego adduco hasquatuor causas. Si ad hoc proba;, certissimum est, probas esse etiam ad locationem imaginis specularis. Pagina septuagefima mei Libri, etiam hoc mihi eripere cupis, quod tuis consentaneum experimentis : imaginem fore in S. Allegas indicem, si claudam oculos alternarim. At, 6 bone, jubeo ego aperire utrumque, &hoc ago, hoc pono. Nisi hoc fiat, scio oculo non obtrudi necessarium locum ullum,aut,si omnino aliquem, differentem certe, prout altero vel altero oculo utaris, latitudine pupilla; locum metante, & monui quidem, tali situ pugnare has duas causas, ideoque & dolere oculos. Pellucidi vox ambigua est. Nam &te- lx, vela, lintea pellucent, non materia, sed dispositione & foraminibus. . Sic Sol per fumos videtur, sic
etiam per crepusculi materiam. Id 1605. alicubi monui. At loco luo definivi Pellucidum cum Opticis strictius, Peüucidum ut materise corporum competat, &v ud f lt ' refractiones causctur. Meam aeris Aeris mtn- mensiirationem non intellexisti: po : ^ w '*« no observatas refractiones aliquot inclinationum, inde mihi nascitur refractio maxima radii aerem tangentis, qui ad nos non pervenit, sed supra capita transit, nisi forte in al- tiffimis montibus, quibus ceteris paribus etiam major obvenit refractio.
Ex hac itaque refractione maximam extruo aeris altitudinem. Experientia confirmat & frigus illud siim- mum in montanis sub aquatore, & Olympus cum humectis Ipongiis in Meteoris Aristotelis. An inversa pictura directam visionem dare postit, disputatum a me, inter examen lententia Vitellionis. Instrumentum meum monui esse particulare, si tibi a transtri & regulie longitudine metuis, utere quadrato erecto, & gradibus ascendas, sole cadente. Non puto opus fore in futura Eclipsi. Si initium & finis Lunaris Eclipsis habetur per stellas, medium quoque habetur per eas. Velim moneas 3 c alios notos de Solis Eclipsi observanda, si forte non prius legant meum librum. Novam stellam vidit quidam Verona; Fr. Altobellusn-.'^.
1 x Octobris, v 111 non est visa Pra- btUm -> ft0 - gse, in Ostfrisia, Alsatia. Eo die ^bftvmr, ix circa meridiem fuit An-j*. Sed ! tu, qui ortum stellae ratiocinando audes huc referre ad mihi edis«
fere, 6 elegans homo, quL naturalis connexio ex Terra ad supremum 22therem. In terra apparuerunt conjuncti, nulpiam alibi in toto mundo, ut nosti: prassertitn si Copernicum, vel etiam Tychonem sequare; ergo natura aliqua, qua; hanc conjunctionem hic in terris animadvertit, in ultima Spha;rasidus incendit?Quidnam est hoc, cujus sensus est in terra, potentia tam absoluta in supremo jethere. Miror te Tychonis Pro- G g 2. gymna-

EPISTOLA
rz6
1605. gymnasmatis jequo animo carere. Arcturus anno cioioe completur in 18°, 39 s =7 Latit 31° 2 'f Bor. Spica in 18 ,l6' Lat. i° yp' Austr. refertur. L^tor te observationibus operam dare. At prostat a stella Zodiaco vicina ante, & una post Pla- netam pro Longitudine observare: pro Latitudine vero ä Septentrionaliori & Australiori, qnx stnt proxime in eadem cum Planeta longitudine.
Hcenome- Conclusionis loco proponam tibi
n * Ir ^ ts ' opticam questionem, cui enodande plus tibi puto fore ocii. Die xxDecembris visa est iris claristima in ipso Solis exortu, eaque non tantum hic Präge, sed etiam Venetiis, Patavii, Oeniponti, Grecii; compara cum attributis aliis, que perscripsi in Opticis. Vides manifeste cuilibet indem apparere propriam, neque tantum ob pluviam, sed etiam aeris dispositionem in guttis coeuntis exi- stere. A fit centrum visus, B C D F semicirculus metiens visionum angulos , Sol sit in linea A F. Posito, quod AF sit horizon, & quod tam Iris, quam Halo sint nil nisi radii Solis refracti, causa patebit, cur centra Solis, visus, & arcuum sint in eadem recta, quia circumcirca in eadem recta erit eadem dispositio ad refractionem. Et causa, cur non sit Iris major semicirculo, erit: quia, Sole occumbente,terra avertit radios ejus. Sit EAF 22°f & E Halo, ducta EI parallela ipsi AF incidet in centrum Solis, non minus, quam AF, propter insensibilitatem. Sit autem C AB 45 0 , erit CFB 22 s. Si jam poneretur visus in C, videretur Sol directe, per Lineam CH. Quod si instiper etiam esiet eadem refractio Iridis, qiue Halonis, visu in C posito, Sol refracte videretur per CF K, ut prius, per AEl. Quid igitur? an visu in C posito, & contingente Iridis refractione, Sol per C AK spectabitur, 8 c sic ex circulo, perF, circa CD, axem fiet Halo? Item an visu in E posito,
Sole in EI, & refractioneHalonum 1605, contingente, in circulo per A, circa EI, axem continget spectari Itidem?
Et amplius an concedent mihi Optici, ut nullo habito respectu figuras aeris,sic considerem illum, ac si,vel versus visum, vel verius Solem esset planus. Omnino hoc videtur. Nam illa nebula,in qua olim vidi Iridem,agitabatur a rapidissimo vento, nulla certa sigura.Et Irissemper circulus: sol non femper,non circumcirca aequalibus angulis in figurae aerem terminantis superficiem incidit, aut, si mavis, in aquarum & guttarum descendentium tractus rectos. Nec enim fem- per delapsi recti sunt. Ergo non figura aeris, sed ipsa profunditas generat halones & Irides. Amplius; än consistere poterit, ut aere, ut ita dicam, guttefcente,refractio sit dimidio minor, quam jam depluente?
Et quare circa Solem nulla Iris (scilicet diametro gr. 90) in opposito Solis nullus Halo (scilicet diametro gr. 45) ? Nihil dicas de Phantasia vises. Teneas pro certo, quod & halo & iris per realem radiationem ad o- culum veniat: probavi in mea Camera : Nam Parelium, portio de Halone, ex nubibus se pinxit intro.
Et tamen, si quilibet propriam videt Iridem & Halonem, aut non omnis aer collucet coloribus ? Confer pag.
23 mei Capitis. Si quilibet propriam videt iridem, possibile ergo est, iit aliquis videat Iridem in loco mei vises. Ad locum ergo mei vises astabitur coloratus radius. At ali abitur ad locum mei visus, radius Solis per aquas, pluvias aut aqueum aerem.
Nam Sole interlucente inter pluvias, hoc est, cum Sol videtur, videtur &
Iris. Nam femper una Sol apparet.
Cur ergo Solem ego non video viridem, navum, rubrum, csruleum?
Si visio sequitur modum illustrationis? Dicam aliquid, ut habeas, quid impugnes aut examines. Solis radii non colorantur, nisi in certa quantitate refractionis. Ingredere Cameram

AD JÖANNEM KEPLERUM *37
J^oj. meram Opticam cum globo aqueo, cogitationum. Vrttg&> xvnj I °°J. der quem radios Solis transmitte.
m eia tu cv.
Epistola CLIU.
JOANNES GEORG. BRENGGERUS
JOANNI KEPLERO.
Y lr Clarissime, Amice honorande. 1^07. Quod iis accidere solet, qui
>uc ergo ipsi AC parallelas, quot- cunque, pro visibus aliis, eas visus meus in A intuebitur ut lineas, solam A C ut punctum. Quilibet ergo Solis radius quocunque loco, nempe & in F & in A dividitur, ut ex linea radioia fiat portio hemisphaerii, cujus concavi angulus sit 90°. Et ex hoc cono soli extremi, apud coni _
superficiem colorantur. Etsi igitur nocte ingruente quieti se tradunt, ut aliquae lineae visionis, ut AL, inci- quidem torpidi ac inertes mortuis dunt in coloratas alias, utMN in non dissimiles jaceant, at mane illu- puncto O: tamen O punctum (altem cescentis diei claritate excitati revi- est, & hic color evanescit. Imo quid viscant, & ad munia sua exequenda Verbis opus? res ad Aristotelem, ut redeant alacriores : idem mihi fere video, revolvitur. Temperabone contigit, postquam liber tuus de Nova mihi a Pythagoreo Jubilo ? Sive Stella ad meas manus pervenit. Hujus in Camera Optica sis, sive contra quippe Lumen ita affulsit mea: Ma- orbes vitreos stes, sive matutino in thesi,eamquebiennali somno oppres* rore inambules: ubique obvium est, sam & jam fere emortuam, suo fplen- cernere certum & dimensum angu- dore excitavit, ut tandem oculos, lum, quo angulo splendor Solis in quamvis adhuc torpens, aperire & rore, in vitro, in aqua coloratus cer- revigikre coeperit : quL alias for- nitur , nullo alio angulo. Sit ergo taste dormivistet somnum Epimeni- aer guttarum undique plenus: erit deum. Habebam in animo,miKe- & linea A C plena, & sit A C H ille plere, jam dudum post acceptas an- angulus colorans. Color igitur vi- te biennium a te literas, statim tibi debitur in lineis AC non AO,quia rescribere : ut autem solidius ad te AOE non est angulus colorans, mitterem responsum, ( siquidem Jam AEI est tantum refractus, A erant nonnulla, in quibus a te dis- CH est repercussus simul & refractus, sentiebam, nec dum totus in tuam Et hinc fortasse causa duplicationis ire sententiam possum ) proposue- angulorum ? Nulla coloratioanu- ram mihi, prius Paralipomena tua da repercussione,sine refractione me- Optica denuo attentius perlegere, dii densioris. Quid autem de gemi- Sed dum ocium isti lectioni commo- nata Iride. De monstrosis & tra- dum expecto, factum est, utsemper versis Halonibus. Nescio. Epistola ad alia distraherer, mihique subinde concludenda est. Tu meditare, &, negocium unum ex altero nectere- qusE inveneris, mihi imperti. Qua:- tur, quibus hactenus impeditus,stu- ro tamen, antequam concludam, dium Mathematicum, meas quon- quL tua sit sententia de illuminatio- dam delicias, plane deserere coactus ne chasmatum. Nam videtur causa sui, nec librum, quod mihi propo- Optica: quia semper in Septentrio- sueram, revidere potui. H$c unica ne cernuntur. Vale denique, & rudi causa est, qua: me cohibuit, quo mi- atque properanti scriptioni ignosce: nus tibi responderim, sicut consti- nunc enim in procinctu sum , bre- tueram, & amicitia nostra postula- viusculi cujusdam itineris. Itaque verat. Restat igitur, ut te exorem, prius expediendam scripsi hanc Epi- ne iqoram istam & silentium sinistre stolam, non sine multa confusione interpreteris , sed ut tarditati mere, t . G g 3 imo

1607. imo torpori,'veniam des. Id ii impetravero , studebo, ut inposterum delictum istud, sedulitate & frequentia literarnm corrigam. Postquam anno proximo ex autumnalium nundinarum Catalogo cognovi, librum a te de Nova Stella editum esse, mirifice lstatus fiim; sciebam enim a te non nisi praeclara & singularia, vulgarem philosophiam nonnullibi superantia, proficisci solere. At nescio, quo fato mihi non contigit librum ante medium mensis Maji nuper elapsi, videre; cujus lectione non tantum summopere delectatum, sed haud parum prosecisle,me lubens fateor. Nam, ut cstera.fi- leam, Trigonorum Naturam & aspectuum rationem tam eleganter, tam docte ac probabiliter explicas,resectis atque rejectis infinitis fere Astrologorum ineptiis, & superstitionibus, ut non possim non maxime tibi quidem gratias agere pro institutione, mihi vero gratulari , quod ista ex te didicerim. Videris tamen mihi pas sim in hoc libro, praesertim vero Cap. 11 x &x novae cujusdam & purioris Astrologis fundamenta monstrare, ejusque dignitatem & fidem ab injuriis & criminationibus adversariorum ita vindicare, ut, me judice , Astrologos non offenderis , sed multum tibi devinxeris. V alde mihi arridet tua sententia de efficacia conjunctionum magnarum, quod earum essentiam non in collectione luminum, sed in ipso situ duorum vel plurium Planetarum reponis, & hunc situm, seu applicationem, a terra percipi & sentiri scribis, ad eum EßcacU modum, quo sensus percipit suum ßlluZru objectum. Hoc fortasse quibusdam (fluatur obscurum videbitur, mihi non item, ‘qui exemplum magnetis mihi pro- ‘ pono. Ut enim magnes non tantum sentit prssentiam magnetis alterius, & ad illam veluti exultat, sed ejus situm quoque percipit:, & pro diversa ejus applicatione secun- dum Polos, vel squatorem, vel pa-
T O L M
rallelosj diversimode afficitur, ita 1607. mihi persuadeo, simili,vel saltem analoga facultate terram sentire positus, & conjunctiones siderum & ab iis diversimode affici. Neque dis plicet aipectuum numerus octonarius a te recens inventus, quem antiquitus Astrologi quinario comprehenderant. Nam prsclare & vere scribis, Geometris vestigia in mundo esse exprestä ; ac ideo naturam in proportionibus sibi familiaribus, agnoscendo suum Archetypum, delectari. Voluit idem fortasse insinuare liber Sapientis Cap. xi docens, Deum omnia mensura, numero & pondere dilposuisse. Itaque credibile est, naturam non tantum vocum & sonorum, sed & aliarum rerum, & inprimis aipectuum coelestium concentus, similibus proportionibus complecti & involvere voluisse: qus cum in vocibus deprehendantur octuplices, eas in aspectibus sque multiplices tecum ssti- mabo , donec aliud experientia & ratione edoctus fuero. Sulpicor ego ex hoc fonte Sympathias & Antipathias rerum naturalium promana- re. Verum, ne quid dissimulem, mi Keplere, id prster rationem a te factum puto, quod in explicatione consonantiarum non bigas tantum, sed trigas vocum proponis considerandas, cum tamen sermo sit de simplicissimis concentibus, qui in duarum vocum collatione consistunt. Vis ostendere, quod in uno Diapason systemate reperiantur octo genera concentuum, non plura, nec pauciora: & deinde prster institutum illis superaddis fex alia, qus in prsdicto systemate non continentur, sed illud excedunt, nec quic- quam ad propositarum octo simplicium consonantiarum constitutionem conferunt, verbi gratia, Di- toni consonantia, quam Tertiam duram vocant, consistit in duabus vocibus sub ratione sesquiquarta dilpo- sitis, Hsc ad fui integritatem nulla

AD JOANNEM KE PL ERUM. 239
J ^° 7 * alia voce indiget, qüid igitur opuS fuit ei superaddere ditonum super Disdiapason. Ergo ejus consideratio supervacanea est; cum nec in cantionum symphoniis usurpetur, nisi rarissime. Adde, quod in unisono & Diapason consonantia, non secus atque in aspectibus <!&<?, Trigis nullus datur locus. De hoc ideo te monere volui, quia polliceris, te ista justo libro explicaturum. Cur Kepkri rationem 5 ad 8 ustam harmonicam appelles, & cur omissis 4 & 6 , pro- ' ponas tantum numeros 1, 2,3, 5,8, non assequor: cum prior quartas, alter tertias molli constituendae inser- severmi viat. Severinus Boetius lib. II. suas Boetu A- Arithmetice Cap. xlvii de Har- ntbmma. mon i C a proportionalitate muka scribit; sed eam aliter tractat, & aliis numeris includit. Quae de convenientia coeli & positus Planetarum in Genesi Patrum & filiorum scribis, Genesis & certe magnam merentur admiratio- cxH conve- nem; contuli filiorum meorum the- nientta. mata cum meo ? & rem f e habere competi. Nam gradus mihi ascendens filio primogenito cadit praecise in Medium coeli. Locus Solis in una & altera Genesi vix 6 gradibus discrepat. Alter filius eundem gradum mecum habet horoscopantem, atque adeo totius Zodiaci & stellarum fixarum dispositionem communem. Et qui mihi locus est Solis, is filiae est ascendens. Alia pr^tereo. Elegans vero est & illud, quod de recens natis subjecisti, characterem positus coeli illis tempore partus imprimi. Hoc unicum & verum Astrologie Genethliace fundamentum esse mihi persuadeo: ex quo observationem transitus Planetarum per loca Genethliaca insigniora, non prorsus vanam esse colligo. Gratum
stell£t>ov£ mihi fuit videre observationum stel-
observa le nove consignationem Cap.xn
nmcs ’ quod ex ea didicerim, aliis eque ac mihi accidisse, ut suis observationibus non easdem semper distantiarum mensuras reportaverint. , Dolebam
enim, cum viderem, Meas inter fe 1607. non consentire. Verbi gratia, die xxix Januarii c 1 0 1 o c v distantiam nove a corde Scorpii deprehenderam 14 0 , 4 6 & a Genu sinistro Ophiuchi 1 6°, 56'. Atqui deinde xxvn Martii illam 14 0 , 43, hanc 16°,46 vel 45 duntaxat inveni. Irascebar igitur mihi, & accusabam tum visus hallucinationem, tum brachiorum in- ftrmitudinem, tum radii quadripe- dalis exilitatem, aut aliud vitium, tum denique loci & prospectus incommoditatem. Que etiam caufo fuit, cur meas observationes non ausus fim ad te mittere. Verum quia tu dignatus es earum, uc ab aliis acceperas , mentionem facere, libet hic alias nonnullas addere. Anno cid ro c iv Stellam in occasu existentem non potui conferre cum stellis fixis, nam propter ejus humilitatem saltem ex statione sublimiori a me conspici potuit, ubi prospectus dabatur obliquus, observationi non aptus: deinde stelis tixx ex illa parte, ob crepusculi vespertini lucem, nullae apparebant. Contuli igitur eam tantum cum Jove, ut saltem cog ev w Aceret ejus locum investigarem,
& rx Novembris distantiam eorum radio exploratam deprehendi Sequentibus vero diebus, propter observationis difficultatem id potius egi, ut distantiam juxta motum Jovis diurnum auctam conferrem cum coelo, quam ut illam ex coelo reportarem, ideo illas omitto. Die Novembris altitudinem Stellae cepi 5 0 ,
5 °°, Hora 5 0 , 13. post meridiem in Azimuth, quem mihi lingula Magnetica monstrabat a Meridiano versus occasum, declinare gradus vel 47, vel 48, vel 49. Eubrica & incerta mihi videbatur haec observatio, quia Azimuth erat dubius, nec tempus exquisitum ex horologio desumptum , quod debuisset ex altitudine stell# alicujus fixae capi, ab astante, qui mihi nullus aderat. Itaque rem anno sequenti aliter ag-

240
1A07. grestus fürn, postquam stella a Sole separata ejus radios egredi coepit, primo a me observata fuit die vii J anuarii stylo novo, mane hora vir juxta horologium, quantum heri potuit a me rectisicatum, Altitudo stelle novL n°, 33' in Azimuth, quem
E F ISTO L M
42 0 ,41', quX monstrabat Ascensio- i6oj f nem Rectam Medii Cceli 246°, 34 ad horam 9°,9, matutinam,qua Sol transiit per Azimuth. Ideoque mane hora vii, quando stella ibi existebat, Ascensio R ecta Medii Coeli suit 214^,
19. Deinde per altitudinem Stella magnes monstrabat 3 9 0 circiter de- & angulum Azimuthalem jam inclinare ä Meridiano in ortum. Venus ventum, quaesivi tum declinatio- alta 21 0 . iz' in Azimuth 19 0 circiter a nem stellae novae, quae dabatur 21 0 , Meridie ad ortum. Distantia N ovae \\ Austral. tum ejus distantiam a Me- a Venere 15 0 , 26'. Deinde circaho- dio Coeli 41°, 34, ex qua prove- ram ix matutinam Sol ingredieba- niebat ejus Ascensio Recta 2 $6°, 13 . tur Azimuth Stellte novae, sub alti- ssec omnia venatu? sum per 32 A33 Thomas tudine 9 0 , Idem postea in Azi- propositionem Libri XHII Geome- F,mkiHU
muth Veneris constitutus altus erat triae ; Rotundi Thomse Finckii, Proxy 0 , 2'. Ego omisse Venere & ejus sessoris Mathematici Hafniensis, Me~ Azimuth, seltem altitudines Solis & dici & Philosophi clarissimi, amici stelse nova; in altero Azimuth de- mei integerrimi, olim in Italia & Ba- prehenses calculo subjeci. Et primo silese convictoris meisvavifsimi. Qui altitudinem Solis ob ejus parallaxin an adhuc vivat, an diem obierit du- guxi 3 scrupulis, eamque lumpsi 9 0 , bito, cum jam per octennium & am»
39'. Erat tunc ejus locus juxtaTy- piius nihil ad me scripserit, siepius chonem 17 0 ,17 4 G, cum Ascensione interim a me per literas monitus.
Recta 289°, 15' & Declinatione Au- Ex proscripta igitur observatione strali 22 0 , 2/. Inveni igitur ex alti- tandem resultabat latitudo stell# Bo- tudine Solis (sopposita loci Latitu- real. i°, 53 St Longitudo 17 0 , i\ dine 47 0 , 51') tunc declinationem quse procul dubio vera minor est, ob Azimuth a Meridiano in Ortum 39 0 , temporis vitium, quod Horologium 31' & distantiam Solis a Medio Cceli meum monstrabat #quo tardius.
Altera Observatio instituta die || Martii dabat mihi mane Hör. III. o'. Altitudinem cordis Scorpii 15 0 ,48'.
Hör. IV. 5. Altitudinem Hellas novL in eodem Azimuth 2 q°, 20',
Hor.IV. 50. Altitudinem Saturni in eodem Azimuth 19 0 ,49'.
Distantiam Nov£ a Corde Scorpii - - 14°, 43.
a Genu dextro Ophiuchi 7, 29.
a Saturno ß. 2g.
a femore sinistro Ophiuchi 16. 46 vel 45.
Saturni a Corde Scorpii - 22, 32.
Adam & illud quod de magnitudine dabat horam J- 5. Ipse vero cordis Stellte novL tunc annotaveram, his Scorpii Altitudo ostendebat angu- vcrbis. Lumen & magnitudo stella lum Azimuthalem i.d8°, 10'-r seu De- multum decreverat, qua; enim supe- clinationem Azimuth a meridiano riori anno superabat Jovem,nunc Sa- in orturo 5 0 », St ascensionem turno longe inserior,non multum ex»- rectam Medii cceli 2.2 8°, 3 3', siqui- cedebat stellas tertii ordinis, quales dem ejus distantia a Medio Cceli pro- sunt in utroque genu Ophiuchi, ut dibat iz Q > 48 ^ Nam Tabuse Ty- hoc tempore nec cum corde Scorpii» chonis Ascensionem Rectam Cordis nec cum Aquila; Lucida comparari Scorpii offerebant 241 0 , 22, cumDe- potuerit. Inter observationes cordis clinatione Australi 25 0 ,27'. Postea Scorpii Sc uqvx Stellst, horologium Stell#, novx Altitudo & angulus
Azimu»

AD JOANNEM
\ 6 on. Azimuthalis inventus prodiderunt ejus Declinationem 21 0 , o' & distantiam a Medio Coeli n°, 50'. Erat tunc in transitu Stelle novL per Azi- muth, Ascensio Recta Medii Coeli 244.0, 48' !• Ex qua collegi Ascensionem Rectam Novas 256°, ß' §. Et tandem Locus ejus in Zodiaco resultabat 17 0 ,34'f, cum Latit. Boreal. i°, 57'. Vides igitur meas observationes non consentire in minutis, cujus rei causam resero in temporis incertkudinem:raro enim fit ut horologium präcise respondeat motui Coeli. Deinde & illud accessit,quod quadrans ob fui parvitatem in Altitudinibus capiendis officio suo satisfacere & scrupula exacte distinguere non potuit. Philosophus ille Patavinus, cujus sol. 79 mentionem facis, voce paralapseon fortasse illudere voluit lapsui Astronomorum circa hanc materiam. Utut fit & risum & admirationem ille meretur. Velim ejus nomen addidisses. Quas Cap. XXIII de materia coeli altera- bili scribis, intacta relinquo, nec Tibi repugno, quia ipse jamdudum fere in eam sententiam vergo, quas alienae materis in aethere locum concedit: quo me potissimum traxit observatio Cometarum. Verum unde illa deduci possit, aut debeat id me hactenus maxime exercuit. Tu ejus generationem & efficientem docte investigas, argumentando ab isto mundo siiblunari ad aether eum: quo nomine tuam industriam laudo. Est autem haec, si recte assequor, tua sententia. Quemadmodum terra nostra globorum mundanorum unus, facultatem habet naturalem, quae suo calore excitat vapores & halitus, ex quibus deinde fiunt meteora : ita consentaneum esse, tali facultate etiam reliquos globos mundanos, stellas nimirum & Planetas esse praeditos , ut de fe proferant exhalationes , quae postea cedant in cometas & novas stellas. Hic quasso patiaris ut exponam, quid me impediat,
KEPLE-RUM. 241
quo minus huic sententiae subseri- 1607. bam. Nosti, mi Replere, longe aliam esse nostrae Terrae,quam stellarum rationem, siquidem harum corpora sunt simplicia, similaria, &, teste Philosoph o,purissima:nostra autem terra non simplex, sed dilfimilaris & impura , cui varia diversarum substantiarum & temperamentorum corpo* ra sunt permixta. Cum autem ad actionempersiciendam necessaria requirantur duo , Agens & Patiens: (quicquid enim agit non in se agit, sed in aliud) hinc actioni & passioni locus quidem datur in nostra Tellure, ubi varii occurrunt humores & succi, in quos calor Terree actionem exerere potest, eos attenuando, & in -vapores ac halitus resolvendo. Quid vero in stellis dabis? quam substantiam resolubilem? an & illas humore aliquo aut succo perfusas seu prägnantes dices, qui in vapores resolvatur? At sic non siint pura & simplicia corpora. Deinde cui bono inserviunt tum humor ille, vel analoga materia alia, tum exhalationes in quas resolvitur? an ut reliqui aetheris facultas naturalis habeat, quo subinde repurget inquinamenta ? In nostro Globo alia eorum est utilitas: nam exhalationes suum habent finem , ut nimirum vertantur in pluvias, nivem, rorem, ventos, quibus humectetur & foecundetur Terra, ac mundetur aer. Ista omnia deinde inserviunt generationi, ut germinent herbee & fruges, in nutrimentum & sustentationem omnium animalium.
-Quem usum stellarum globis supervacaneum esse, nemo negat, nisi qui cum Jordano Bruno Nolano tot j. Bruma mundos statuit, quot sunt globi mun-A"«"//*- dani. Et ut summatim dicam , ex-^““ 8 * crementorum proventus comitari solet, vel generationem, vel nutritio- nem, vel actionem illis famulantem, puta coctionem. Itaque ubi natura nullam instituit generationem aut nutritionem, ibi nulla producit excrementa^ proinde,nili demonstre- H h tur

24-2
£•' P I S T 0 L £
1^07. tur vel stellas generare, vel nutriri, vel inhabitari ab animalibus, qua: nu- tritione egent, frustra laboratur de excrementorum inde consurgentium exortu aut repurgatione. Interim non nego* magnam esse Telluri cognationem cum Planetis & ceteris globis mundanis, non quidem •quatenus illa generandi facultatem habet, sed quatenus & ipsa est globus mundanus & facultatem habet magneticam: qua mediante confor- mitatem adepta est cum ccelo seu rerum universitate, ut quemadmodum in coelo ita & in telluris globo, praeter figuram rotundam, similes seu analogi reperiantur termini situ- ales, poli duo, axis, centrum, meridiani, requator, & paralleli; quos Guiiiei- vere & realiter ei inefle Gvilielmus lerm!' Oilbertus praeclare & erudite demonstrat in suo Libro de Magnete. Similem ergo conformitatem cum ccelo & Tellure, ac proinde naturam magneticL analogam planetis quoque inefle ratio dictat, cum hi omnes sint globi mundani perennes & partes totius Universitatis: pars autem participet naturam totius. Hinc fortasse harmonia illa motus Planetarum cum Solerut quemadmodum Magnetica corpora inter fe conspirant, ut non tantum se invicem sequantur, sed etiam ut alterum sese obvertat alteri, eique se accommodet secundum directionem, verticitatem, inclinationem & similes dispositiones magneticas natura: sux convenientes: itaPlanetce ad Solem, ceu regem Globorum perennium fele convertant & accommodent motu quisque proprio, illumque ambiant & comitentur libere, virtute insita Magnetica analoga, nullis orbibus aut vinculis tracti. Ut non sit opus circulo arneo (quem Princeps Hassia: in Llypothesibus Tychonianis deside- gjhat Lib.I. Epist. Tychon.fol.129.) Planetas post Solem trahente. Li- buirista, q ua » exGuilielmo Gilberto
hausi, hic attingere, quia ad penitiora Philosophis coelestium adyta vi-1607. am monstrare mihi videntur, ut si idem tibi videtur, sumas occasionem pro ingenii tui acumine , quo Te pneditum tua scripta testantur, de iis altius cogitandi. Sed ut ad stellam novam redeamus, recte tuj^Mf tandem & pie causam omnenVreferis ad Deum: in quo mihiTecum convenit. Nam cum in naturalibus causis assignandis, nec alii nec ipse mihi satisfaciam: fit ut plane credam, miraculi quid hic concurrisse. Quia tamen ex historiis lacris apparet, DEUM post conditum mundum in miraculis efficiendis este parciffi- mum, ita ut plerunque adhibeat media naturalia, quantum id fieri potest: ideo probabilem judico eorum sententiam, qui stellam non de novo creatam ex nihilo, sed ex via lactea, materia scilicet praeexistente, constatam tradunt. Tum quia haec ipsa siiapte natura lucem participat, atque apta est, ut per condensationem in corpus splendidum redigatur: tum quia utraque stella nova tam h$c recentior, quam illa anni cid id lxxii (quae quidem mihi longe major & illustrior, quam hxc ultima, attamen,si recte memini, minus scintillare vila est) in Galaxia situm habuit. Neque vero hic metuendum est, ne per crebriorem hujusmodi stellarum exortum & incensionem, tandem coelum, quicquid habet lactis, id totum perdat. Nam primum flamma non indiget corpus, ut fiat conspicuum, quod fiia natura luce, & splendore proditum est. Deinde materiam : Galaxia:, qua: justii Dei’condensatur,
& in formam stella: subito miraculose conglobatur, postea mandati divini vinculo solutam, liberam & natura: fiicE relictam, paulatim dissipari, diffluere & consvetam via: lactea: sedem repetere verisimile est; ita ut nihil materia: illic decedat. Neque stella nova Fabricii extra Galaxiam in 26° t & 16° Latit. Australis reperta, hanc sententiam labefactare potest:

AD JOANNEM KEPLERUM. 24z
I ^°7- est: siquidem vir ille deceptus videtur stella Ceti xxiv, quT illic präcise sedem habet, & a Bayero Tab.xxxiv notatur Litera o, est enim vetus stella. Sed esto, fuerit nova, quid inde consequitur , nisi quod portiones quadam materiae Galaxiae similes,, etiam extra Galaxiam reperiantur ?, quae tamen visum effugiunt., quia sparsae sunt & rariores, non continuatae & copia exuperantes, ut in via ; Humor lactea. Quod crystallinum humo- S««T rem oculi tunicis annexum negas, cumque vapore ali alseris, novum dogma introducis , medicis inauditum. Certe natura male prospexisset visui, si eum sine vinculo oculi humoribus innatare permisistet: sic enim ad quemvis saltum vel ictum vehementiorem descenderet & se« dem suam relinqueret. Itaque Anatomici deprehenderunt, ipsum tum ciliaribus processibus ab uvea tunica demissis , tum tunica quae vitreum humorem cingit & crystallino ad latera circulariter inseritur, ceu liga-« mentis suspendi & immotum teneri. Quod aperto oculo crystallinus excidit, id fit, quia effluente humore aqueo, hyaloiais, qui ei adnitebatur, statim succedit &prolabitur. Nam tunica illum cingens & procestus ciliares praetensi tenuiores sunt & infirmiores, quam ut eum sine auxilio aquei humoris cohibere possint, itaque rumpuntur, & crystallinum (qui ab hyaloid« protruditur) sustentare desinunt. De nutrimento sic sentiunt medici, quod nulla pars corporis humani nutriatur vapore, sed tantum humoribus suae naturae proportional. Itaque crystallino idem contingere verisimile est,qui quidem parum nutrimenti postulat, quod ei subministrat humor vitreus, ut pla- Capivac- cuit Domino Capivaccio quondam tiusMe- praeceptori meo, & medico Patavi- n0 clMlsimo. De stella incognita in asterismo Cygni vix reperio quod dicam. Magnum apud me pondus habent rationes ä Te proposita. Verum si nova est, cur non reliquas 1607. imitatur decrescendo ? cur jam vi Sullam- annis continuis eandem immutatam ty- retinet lucem & magnitudinem,^ 0 * quam ab initio; praeter morem aliarum novarum ? Quod si haec nova est, ut ä plerisque creditur : arguit stellas no vas igne non consumi, alias necessario decresceret, imo jam du- dum absumpta fuisset, habita ratione magnitudinis hujus cum aliis. Deinde convincit, causam efficientem a qua producuntur & sustentantur sydera nova, esse agens aliquod liberum , necessitati materias minime alligatum, quod stellas pro suo arbitrio magis minusve durabiles efficere & tueri potest. Unde confirmatur mea sententia, quod ejusmodi Phaenomena a causa supernaturali dependeant, etsi eorum materia ex media natura sit desumpta. De anna^ w # & die Passionis Domini, video tibi Paf non convenire cum Suslyga. Et certes”" non potui risum continere cum lege- ” ' rem, quL pag.izy de hac re scripsisti.
Ego cum Christmanno &Molthero passionem in annum Christi xxx m vulgaris aerae & m diem Aprilis, repono: quia video, Pascha juxta Hebraeorum computum investigatum & characteres hebdomaticos in sacris literis expressos, huic tempori ad amussim respondere. Suslyga & ejus Praeses P. Deckerius, spretis his omnibus, saltem innititur autoritati Patrum Synodi Caesariensis, cum tamen non ignoret exBeda,plerosque Patrum posterioris temporis aliter senilste. Annum Nativitatis Christi Annus na- quod attinet , etsi difficile mihi sit Epocham usitatam iv vel v anno- r,Jt ’ rum erroris insimulare: tamen rationes a Te allatae- tanti ssint momenti, ut non videam quomodo everti aut labefactari possint. _ Nunc ordo exigere videtur, ut etiam de illis, quae
olim internos disputata fuere,aliquid
addam : v erum quia, ut supra memini, tua Paralipomena mihi revidere nondum datum fuit, saltem pau- HI12 cis

244
E P I S T 0 L M
1627. cis ea attingam*; Scribis te univer- Vtstonis . sali regula locum imaginis per refle- daatis' Tonern apparentis definiisse, atque a&a ‘' duabus exceptionibus ostendisse, quando imago fit.extra cathetum: quarum una est, dum oculorum politus natura ordini adversatur; altera dum speculum est mixtas figuras. Sed istas exceptiones non sufficiunt, quod demonstrabo exemplo Pressos XI. Libri' VI 1 1. Opticorum Vitellio- nis. Sit in illa figura oculorum alter lolus apertus in A ( nam fi utrumque aperias, punctorum imagines apparent geminas). Hic fitus oculi natura est congruus, & speculum non mixtum sed sphaericum concavum. Ergo juxta tuam regulam Puncti imago, deberet apparere in catheto. Verum aliud ostendit experientia, quX illam non in O, puncto catheti post oculum,sed in linea AG post speculum reponit, in loco a Catheto remoto. Ex quo vides regulam tuam, sive exceptiones non omnibus casibus satisfacere. Deinde non probo,quod locum imaginis & ipsam locationis ejus causam facis concur- fiim radiorum visualium seu linearum metatricium ex utroque oculo productarum. Primo, quia non opus est duobus oculis, cum uno o- culo etiam spectetur imago situata. Hic tu ad pupilla latitudinem confugis, ut dualitatem tuarum metatricium tuearis, saltem in uno oculo: sed nihil efficis ;nam nemo Opticorum hactenus docuit unius puncti rei visibilis duos radios, duas species vel plures uno oculo recipi & sentiri simul: neque hoc a Te demonstratum puto : nec nisi duo Organa visoria ibi fingamus id fieri poste mihi persvasum habeo. Quod vero etiam capitis motionem proponis, miror: eum hxc nihil conserat ad locationem imaginis, sed ad loci dijudica- ' kionem, quL est opus rationis. Est autem ctiud locare imaginem, aliud locum &sttumejus sstimare,distantiamque mente metiri. Ad hoc non
nego conferre dualitatem oculorum 1607. & capitis motus, ad illud vero nihil. Insuper ipse casus a Te pag. 70 Para-, lipomenwi' propositus sententiam tuam de concursu metatricium evertit. Nam imago in tali oculorum situ, non apparet unica (quod omnino contingere oporteret, fi ejus lo-^ cus esset in puncto concursus S) sed, gemina. Quod explorare licet, fi quis oculo C remotiore clauso, alterum H, speculo viciniorem apertum imagini apparenti firmiter infixum immotumque teneat , deinde alterum oculum C clausum sensim aperiat. Sic enim videbit pneter priorem illam, novam oriri imaginem in loco profundiore speculi. Qus experientia certe convincit, cuivis oculo peculiarem offerri imaginem, & srustraneum esse, tuum metatricium concursum. In concavo Speculo hxc clarius cernuntur. Lucentis Lunas vel Lucerna vel alterius rei evidentis, quasre imaginem in sphaerico concavo: ea fi unum tantum aperis oculum, est unica; sin alterum quoque aperis, apparet gemina , dexterior quidem sinistro, finisterior dextro oculo offertur, vel evanescit eo clauso. Ubi igitur hic ille metatricium concursus? Noli mihi denuo objicere pupillas latitudinem: non enim concedo ab una re visibili duas species uni oculo imprimi, atteris paribus:
& cum opticis unius pyramidis radiosa: unum tantum axem non duos statuo. Nec est quod forte suspiceris, imagines modo dictas apparere quidem, sed non locatas. Nam quemadmodum nulla imago spectatur, quL non fit quanta & figurata: ita nulla quoque apparet non locata: siquidem uLC tria necessario & naturaliter comitantur imaginem, quemadmodum magnitudo, figura & locus inseparabiliter adhsrentrei visibili. Scio sensum & rationem in judicanda distantis mensera facile decipi, quod tu exemplo domuncula-

I
AD JOANNEM KE PL ERUM. 245
^07. cularum per foramina & rimas val- passionem illam, quam radius lumi-1607. varum apparentium declaras : At nosus sustinet a densitate & raritate hoc nihil detrahit locationi imagi- ; diaphani, quL opticis (licet non pronis. Sicuri & loco Luna? & stel-, prie) dicitur refractio. Turetusio- larum nihil inde detrahitur, etiam- nem vel contractionem appelles,per st visus ratio hallucinetur in a?stiman- me licet, etsi neque hoc nomen ubi- da earum distantia. Hsc, mi Reple- que congruat, siquidem in Diaphano re, candide ut sentio, non contradi- raro radius non contrahitur, sed dila- cendi studio scripsi, ex quibus, ut tatur. Exemplo a me allato de num- opinor, ipse agnosces, tuam fenten- mi specie, qua? in aqua apparet ele- tiam de metatricium concursu consi- vata, tu objicis me nummum vidiste stere non posse. Tu posteriori ad- elevatum, non punctum. At, mi Rescribes quod est prioris, dum duali- plere, quando totus nummus eleva- tari oculorum tribuis officium locan- tur, necesse est ejus singula puncta, at- di imaginem, quod reflexioni debe- que id ipsum quoq;,quod oculo (non tur, eamque necessario consequitur: oculis, nequaquam enim hic opus est deinde oculi ad visionem se habent utroque) perpendiculariter subjacet, passive non active, at imaginem lo- elevari. Loquor de puncto physico, care est aliquid agere, non pati, non mathematico quod videri non Non puto, me hac in re errare, atta- potest. Deinde natura non folet men si vel a Te monitus vel pro- de uno extremo ad alterum facere prio ratiocinio adductus errorem saltum, sed procedit semperperme- aliquem deprehendero, sponte desi- dia, ceu gradus quosdam: ideo, si ex- stam, & veritatem, quam unice appe- tremitates nummi videntur elevati to, sectabor. Vitellio mecum sentit, AB, ipsum autem punctum C, ocu- Efguraiv qui omne jus & imperium in imagi- lo subjectum in fundo: necestario Hv. nes visui adimit, quando in prsefa- Species nummi appareret sigura in- tione Libri Xscribit: Visiva cogni- fundibuli, ut in praemissa figura desto signum est, non causa. Non lineavi. Sic enim successive ab ex- enim quia visus sic videt, ideo sic ac- tremitate elevata ad fundi punctum cidit in formis rerum agentium: sed fieret descensus. At nonlic fit, sed quia sic agunt forma? naturales, ideo totus nummus instar patellae plana?, ipsas sic agentes videt visiis. De Re- vel saltem leviter sinuatae videtur Befratib fractione radii luminosi in Diapha- elevatus. Quo stante, non video, an tantum no ] 10c f a l tem apponam. Cum ejus quomodo negari possit, quod etiam fcrfil?. causa sit densitas & raritas, quae pro radius perpendicularis retundatur subjecto habent non superficiem, sed vel refringatur, sive aliquid patiatur ipsum corpus: ideo necesse est, ut a densitate aquae, quo mtervenien- refractio fiat in corpore, non in fu- te species objecti monstretur in alie- perficie. Et quia per totum cor- no loco. Rides, quod scripsi Radi- pus diaphani, radio transeunti oc- os solis tum demum calefacere, an currit causa refractionis, densitas ici- postquam vel refractionem vel licet aut raritas: ideo ratio dictat, in flexionem pafli lunt. E ja, mi Ke- toto corpore fieri refractionem, plere, urinam femper habeas quod Ha?c causa est, cur aqua ouo profun- rideas. Sed nunquid lepidum ca~ dior, eo sit coloratior, quod non ac- put tu es, qui serpentes mihi &cro- cideret; si refractio tantum fieret in codilos objicis, ad Solem aprican« superficie. Hinc etiam probatur tes sine Speculis : quasi reflexio id quod proxime scripsi de refracti- nulla fieri possit absque Speculis, one radii perpendiculariter inciden- An ignoras pra?ter Terra? planum, tis: ubi per refractionem intellexi rupes quoque, saxa, colles, parie-
Hh 3 tes
1

24 6 E' P I S T O L JE
i6oj. tes & quasvis corpora soli opposita absumens omnia combustibilia, quas 1607 ejus radios repercutere & calorem attingit, ideoque improportionatus accumulare posse? Talia igitur Ser- corpori humano, cujus conservatio pentibus & Crocodilis specula sus- consistit in calore humido,nonadu- stciunt. Adde , quod radii solares, rente, sed fovente. Nulla pars cordum ipsorum corpora feriunt, & cu- poris est, quse vel una hora vim flam- tem penetrant, refractionem patiun- mx sustinere possit, & non destruatur, & refracti calefaciunt. Ais,me tur: quid igitur cordi accidat, flam- deceptum a Magino, quod focum mam per totam vitam in sinu geren- Ipeculi concavi Sphcerici posui in ti ? Nec sanguis aptus est, ut ali- quarta parte diametri. Ego me de- mentum flammte suppeditet, propter Focus in ceptum non puto , siquidem recte aquositatis, quam in se continet, co- jpecuiis docuit ille, quod Speculum situm ibi piam. Insuper quale in corde dabis Tblricis radios solares colligat & ignem in- ellychnium combustibile, cui flam- * cendat. Feci ejus rei periculum ali- ma agglutinetur, ut fixa remaneat, quoties, ad Solem, foco praedicto pe- non vagetur aut exhalet? num ipsam tiam teke lineae adhibendo, quas fere cordissubstantiam ? non opinor; at post spatium unius minuti horarii, praster hanc cordi nihil inest solidi, fumum emittere, deinde mox ar- Dixi quid sentiam, sed fortasse mi- dere ccepit. At centro speculi ap- nus apte, si mentem tuam non asse- posita, ne minimum indicium ulli- cutus sum. Dubitavi primum, us incendii de se dedit integro horas utrum de materiali an immateriali quadrante. Nec mirum, digito enim igne loquaris: visiis es mihi tamen ibi posito, nihil caloris sensi: at in de illo verba facere ; quia flammas quarta diametri locatum, statim pro- nomen materiam supponit: & im- pter ustionis dolorem removere co- materialis ignis nec follibus nec oleo actus fui. Qusris, cur de incendio indiget, quorum a Te fit mentio. incendium cordis a Te in Paralipomenis propo- Uur calorem omnem facias qualita- cordis. f lto nihil scripserim: scias igitur, alia tem ccelestem rei immateriatas ne- quoque multa me habuiste, quL scio, neque enim video quomodo scribenda suissent, sed epistolas ratio calor scintillae, ex attritu chalybis & id non sustinuit. Quia tamen de^ silicis excitatas, possit dici qualitas haere sententiam meam requiris, coelestis & immateriata. Questio eam breviter aperiam. Si de igne de Iride, quam ad calcem tuae Epi- allegorico Tibi sermo est, laudo & stolae mihi proponis, elegans est, de probo. Nam & Fernelius calidum qua fortasse alias scribendi dabitur nativum flamms proportione re- occasio. Nunc & tempus & epi- lpondere tradit. Discrepas tamen tu stolas modus, imperant, ut finem faci- ab eo, quod ignem hunc in solo am. Unum saltem adjiciam, quod Calidum corde ponis, ille in toto corpore; si- inter meas observationes reperio an- innatum. quidem calidum ingenitum siibstan- notatum, Eclipsin Lunae, quae anno tia est spirituosa, singulis partibus cidiovc. die Aprilis mane acci- solidis insita & congenita, non in- dit,hic Kaussbürnae incepiste,quan- fluens, sed permanens eisque sem-j do Aquili Lucida elevabatur supra per inhaerens. At, si de vera&reali Horizontem 30°, 50'. H. 3. 13. (*) flamma tibi sermo est,(quodtua verba matutina. Dein totalem LunL ob- videntur innuere) non possum tibi as- scurationem cepisse siib altitudine Flamma, sentire. Est flamma fumus accensus, caudae Cygnid^ 0 , qoTI. 3. 52'. Sup- lecundum Physicos, in summo gradu putavi ista ad latitudinem loci 47 0 , calidus Lcsiccus,adurens,destruens,^ 5 2 - At interim bis deprehendi apud
nos
(*) HutnnseH.2.51'. Grattii H.2. 59. K.

AD JOANNEM KEPLERUM. 247
1607.1108 polum non elevari ultra47°,50'. Itaque in tempore parumper erratum esse suspicor. Adde, quod quadrans cubitalis altitudinem ssellarum non fatis accurate monstrare potuit. Optarim ex hac observatione certior fieri de Longitudine Loci, ejus- que distantia a Meridiano Huennen- li, ad quem Tycho suas Tabulas Motuum Solis & Luna; supputavit: item ä Meridiano Tuo Pragensi. Si tu me hac in re juveris, feceris mihi gratissimum. Vale, Vir Clarissime, & mtx loquacitati humanitate Tua ignosce, eaque qua; libere & aperto corde ad Te scripsi, benigne & candide interpretare. KauffburnA Kalend. Septemb. cid idcvii.
obftrva - Hoc anno 1. die Julii peculiari inno dtitu- strumento a me dudum excogitato dmisSoits, observavi Solis altitudinem Meridianam, qua; dabatur 65°, 2/* Erat Sol juxta computum Tychonianum in 8°, 54 f cum declinatione Borea- li 23 0 , 14' 3". Parallaxis ejus s, 12". Ex istis deprehendi Latitudinem Loci hic Kaussbürna; 47 0 ,50'- Eadem mihi provenit etiam ex observatione anno Cio io xc vi. diegDecembris facta, quT dabat Solis altitudinem meridianam 18 0 ,44', & pa- rallaxi Solis adjecta, 18 0 ,47'* Erat Solis declinatio australis 23 0 ,23. Qux omnia collecta monstrabant iEqua- toris elevationem 42 0 , io', & Poli latitudo altitudinem 47 0 , 50'. Sed observa- f elevatio tio Anni Cio id in c 21 Junii postea obtulit mihi Solis Altitudinem 65°, ^auf ur -£ x q ua miPi resultabat Latitudo 47 0 , yy'. H^c in causa fuit cur hactenus polum modo 47°, 52, modo 47°, yi', altum fecerim. Quin etiam die Junii nuper elapsi hoc anno currente, observationem institui, Solis Altitudinem deprehendi dy , 4 L sed quia tunc Sol mihi visiis est ipsum Meridianum parum tran- fsisse, ideo huic soli observationi fidem adhibere nolui, & aliam institui die i. Julii, de qüa siipra. Ego 1607. jam non dubito nostram Latitudinem 47 0 ,yo', asserere, utinamde Longitudine a;que certus esse posi lem. Quiris cur hoc tantopere desiderem, dicam: cogitavi diu de ratione, qua commodisiime Cometarum, siquando apparent, parallaxis, eorumque a Terra distantia investigari possit: sed nullam invenire potui commodiorem, quam si collata opera duo Astronomi, duobus longe dissitis locis ejusmodi phsnome- ni altitudinem observent, eo temporis minuto, quando versatur in Circulo Azimuth illis communi, seu verticem utriusque loci transeunte.
Jam vero circulus ille non nisi ex praecognita illorum locorum longitudine & latitudine haberi potest. Differentiam Longitudinis Pragen- sis & Kauffbtirnensis Mercator in suis tabulis Geographicis facit4 0 fere. Haec si vera est, & Latitudo Pra- gensis supponatur yo°, 6 ', Kauffbii- rensis vero 47 0 , yo' : Arcus inter vertices nostros interceptus est 3 0 ,
28'. Et Azimuth nobis communis, seu circulus noster verticalis a Meridiano Tuo versus occasum declinat y 8°, o'«f a meo 47 0 , 40'f, nisi [forte in calculo lapsus sum. Si igitur aliquando Cometa vel stella nova alia, nobis superstitibus, illuxerit, fac ut ejus altitudinem, quando per dictum Azimuth transit, aliquoties observes, idem & ego faciam diligentissime aliquot noctibus diversis, deinde nostras observationes conferemus , ut sic aliquid certi eliciamus.
Spero enim fore, si crebro hoc fecerimus, ut quandoque utriusque observatio in unum diem, atque adeo in unum temporis minutum coinci- dat; Sed quid ago? finem facere jam dudum constitueram, at semper novi aliquid mihi occurrit, de quo tecum conferam. Vale iterum & me ama.
Epistola

/
248
EPISTOLAE.
Epistola. CLIV. JOANNES KEPLERUS. JOANNI GEORGIO
BRENGGERO.
nostrum, haberetque parallaxin ma- 1627. ximam 66' minutorum : vides in mea parallactica, intervallo 4 0 graduum circuli magni tantum 4 s minuta habiturum parallaxeos. Quis T , . vero ha?c in tam inaequali Cometa
i6oj. /^Larijiime & Doctissime Vir. Ac- diurno citra errorem diseerneret?
ce P* literas tuas ante octiouum, AEquavit Cometa Lunam celeritate, ad quas quo minus respondeam, ex- Contentus fis hisce : nam me fu- Bmgge- cusationem do occupationes meas, p eras observationum dexteritate. r ^ t ° 0 ^ ti .
Vale & pauca boni consule, donec, ,
Deo dante, plura sequantur. D.iv OBobris. c io idcvii.
w.
Excellentiae Tuä oßßcioßsßmus
JOANNES KEPLERUS.
Epistola GLV.
JOANNES GEORGIUS BRENGGERUS
JOANNI KEPLERO.
Kepieri qui verser in adornatione Commen- Commtn- tariorum de motibus Stellae Mar- kis, operosissimarum Speculationum mnis, plenissimo. Trado enim una philosophiam seu Physicam coelestem, pro Theologia coelesti, seu Meta- physica Aristotelis. Utinam prius tu legere, meque monere possis, quam edantur. Excudentur apud Vaege- lium Heidelbergs. Exemplarium distractione mihi est a Cxlk re interdictum. In qua Physica simul novam Arithmeticam doceo, computandi non ex circulis, sed ex facultatibus naturalibus & magneti« cis. Arcesso quidem & circulos, sed ad calculum, quatenus circulis /^Larissime ac Doctissime Vir, 1607. explicatur, rationem Statera, vectis Va Amice colende. Redditas sunt & ponderum; & id in parte tantum; mihi literas T use, ex quibus intellexi de reliquo arcesso plana, seu areas, Te in Commentariorum de motu quas describit planeta siio ambitu. Martis adornatione occupari, quo Id calculi caufe similiter, ut in areis nomine te excusas, quod meis literis inveniam fortitudinem & debilitati- nunc non respondeas. Ego vero onem virium in motum collatarum. non tantum excusationem Tuam Sed quorsum abripior. Non me lubens accipio, sed etiam hortor Mars jussit scribere, sed aliud: -& rogo, ne quid ab opere jam coe-
Eß Deus in nobis agitante calescimus pto avertere te patiaris, antequam ittß' ^d finem issüd perduxeris. Quod
Modus ob- Nam tua? literai vaticinia sunt. Prse- vero addis, te simul physicam ccele- firvandi f cr ibis.modum observandiparallaxin stem, & novam Arithmeticam, seu f comtu” Cometa?. En tibi Cometam quem computandi modum, non excircu- xxvi Septembris primum vidi ( alit 1 lis, sed ex facultatibus naturalibus & xxv Septemb.) in 18 0 Si Latit. ß°% circiter. Fertur in circulo magno, qui secat Eclipticam in loco novae Stella?, quo fertur Cometa. Nudius in 2(5° fuit, Latit. 34°! circi-
magneticis tradere, valde Isetor: et fi, ut libere fatear, istius Arithmetica rationem, vel seltem imaginari mihi non possim, nedum intelligere.
_, _ .... J T s Verum facis tu, ut hic inter Ipem
ter 11. Octobris. Etsi hxc potius atque metum h^ream, quando seribis monendi causa, quam ut te mequC Casarem exemplarium distractione velim fatigare parallaxibus. Nam Tibi interdixisse: quid ita, mi Kep- si-vel in- ipse vertice estet alterutri plere, an ut ille Tecum selus frua-
tur,

AD JOANNEM KEPLERUM. 249
1 ^° 7 - tur Thesauro a Te invento? nun- quid nobis exteris eum invidetis? Absit: consolabor ego me spe, quod illud interdictum non sit futurum diuturnum, sed paulo post relaxandum, vel prorsus abolendum. De Cometa primo monitus fui a monacho quodam Coenobii Ursmiensis, (quod unius horx itinere hinc distat) Cometa qui mihi retulit, se cometam vidisse anm l6 ° 7 ' die xxiii Septembris noctu hora decima, ut & sequentibus aliquot noctibus, versus aquilonem vel Mesa- quilonem;eam enim plagam digito mihi monstrabat. Ego, hoc intellecto, die ni & iv Octobris sxpe de fenestra prospiciens coelum inspexi, sed cometam nullum videre potui, qui fortasse post cacumina domo- rum circumjacentium latuit. D. v 111 Octobris monstrata mihi fuit stella, qux quidem visa est,non caudam, sed lumen quoddam obscurum a parte superiori lateris sinistri de le emittere. Situm habebat in Plaga Occidentali versus Africum: vila est autem mihi potius stella fixa, quam Cometa, ob ejus splendoris claritatem & scintillationem. Aberam tunc domo, nec mihi ocium fuit ejus contemplationi operam dare, atque accuratiorem observationem in aliud tempus distuli. Factum est autem postea, ut per aliquot noctes continuas coelum nunquam fuerit serenum apud nos, & proinde, sive stella sive Cometa, a me observari non potuerit. In- Geor&u terim Georgius Henischius D. Me- Hemscbi. sti C us & Mathematicus Augustanus m ' ad me scripsit, visum a se Cometam
ni die Octobris circa io° m inter lucidam coronx & lancem Librx bo- realem, & postea ix Octobris inter utramque lancem Libtx, (ex hoc situ cometx colligo, stellam vm Octobris mihi monstratam non fuistc cometam, sed, ut opinor, caput Ophiuchi, erat enim elevata supra Horizontem i 5 ° vel 20 0 circiter), in una recta linea; ita tamen, ut australi fuerit vicinior quamboreali, cum cauda satis longa, sed rari luminis. Plura de hac 1607. re qux scribam non habeo. Mona^ chus prxdictus faciem cometx mihi descripsit, non lucidam & scintillantem, qualis mihi monstrata fuit, sed pallidam & subobscuram : qualis apud vos fuerit, scire aveo. Nam ego hactenus mihi persuasi, alienum esse a natura cometarum, ut splendeant & scintillent: si decipior, tu quxso me mone. Plura nunc non addam, ne Tibi sim impedimento, cum potius optem, te adjuvare,& conatus tuos,si qua ratione possem,promovere. Vale diu feliciter. Kaujf ’• b'ürnx xxx OBobris Anno CIO 10 c VII-
Epistola CLVI.
JOANNES KEPLERUS JOANNI GEORGIO BRENGGERO.
Lariffime Vir, non sic mentio-1607. nem feci interdicti Gxsaris de distractione Exemplarium Martis meique voti, ut tu prius quam imprimerentur illa legeres: quasi iis impressis legere non possis: sed ut post tuam recognitionem emendatiora prodeant. Nihil enim dubito, te multa moturum, qua es ingenii dexteritate, ad qux respondens ego clariorem textum sim facturus. Misi typos ligneos Francofurtum Augusto mense, exemplar Septembri Li- psiam. De circulorum ejectione ex calculo ludere me dices, ubi rem perceperis. Ex calculo non ejicio, led e corio. Id est orbes solidos nego: nego etiam esse Planetis mentes circulum aliquem affectantes : contra affirmo cieri Planetas virtutibus magneticis. Jam scis ipse,omnem naturam participare de circulo.
Et ego Sinubus arcuum plurimum utor, sunt enim mensura celeritatis, sunt & mensura accumulatx librationis. Qui: prior Monacho Tuo Gometam viderit non audio. Sum in eo, ut apparentias ipsius ex recta li- 1 i nea

2JO E P I S
1607.nca trajectoria, motuque Telluris salvem. Pallidus omnino fuit & caudas sed quas tamen jaculatione utebatur, ut chasmata: hinc nascitur nova Hypothesis physica. Cupis tu me juvare, cupio ego tua opera uti, impedimur intervallo xx milliarium , quantum puto inter Kaufbeuram & Heidelbergam in- teresse : explicare mea vota non audeo ; tuam tamen censuram ante excusionem operis aliquo sumptu redimerem. Nam quam in tuo stylo mirificam perspicuitatem exosculor, ea mihi & naturali vitio & materia insolentia sepe deerit. Nunc ad priores literas venio: jucundam quippe materiam, cum solita humanitate tantopere me dilaudes. Primum ä Te distentio in eo, quo tu adduceris, ut mecum consentias. Ma-
Sympathiagnctum enim Sympathia non consi-
magnethajfc t in hoc genere sensus seu perceptionis, qua Terra percipit aspectus coelestes. Magnes enim movetur a corpore quanto, seu ab ejus effluvio similiter quanto : Terra movetur seu afficitur ab aspectibus, qui non tantum sunt quanti, sed etiam rationales : percipit igitur Terra aliquid, quod sola ratio percipit. Magnetes vero a nullo rationis subjecto seu objecto moventur. Posses sympathiam Magneticam respectu Sympathias coeli & Terras dicere materialem & corporalem, cum hasc sit formalis potius & mentalis seu rationalis. Aspectus extraordinarios quin- tilem, Biquintilem & sesquadrum, satis ab experientia Metereologica comprobatos habeo, sed insinuat eadem experientia non raro etiam se- misextum, seu duodecimam partem circuli, cum in Musica non gignat novam harmoniam. Nam f* proportio est sKfisÄ tjg 9 ut & jf; etsi x f-sit ippe : ut enim in Syllogismo una negativa posita, necesse est & alteram poni, duabus vero affirmativis positis & tertia affirmativa fit necessaria; sic in sectione chorda: in duo,
T O L JE
cum tres existant proportiones, a 1607. tribus terminis tota ejusque duabus partibus una proportione dvapftortp posita, & altera ponitur dvcip[io?os& duabus Harmonicis positis, & tertia fit harmonica. Igitur duodecangu- lum videtur ab experientia recipi inter aspectus, quamvis excludatur a Musica. Nam si ideo efficax circuli duodecima in mundo, quod Chordas duodecima consonat cum tota (T%t<T$ia 7 ra<rci)v etti hairevTs) erit &S decima graduum 36°, & octava graduum 45 0 & omnium horum dimidia 18 0 , 22% 15 0 , iterumque dimidia in perpetuum efficacia in mundo, quod non deprehendo per experientiam. Contra, si ideo non efficax aspectus 45 0 , quia in Musica facit unam solam consonantem, ß duos distonantes f §, tunc & carere debuit efficacia, Nf similiter habet unam tantum consonantem, ,§ duas dissonantes -ff. Valde igitur miror, hanc unam exceptionem, cum in ceteris per omnia sint easdem argumentationes in Musica & in Aspectibus. Video quidem pulchram aliquam proprietatem duodecangu- li, cujus planum est prjTov & J de potentia quadrati Diametri. Sed planum quinquanguli, ut & trianguli non eit fyrov, & tamen hinc siint a- spectus. Nescio igitur, num me fallat experientia. Tune jure attendes ad auras constitutionem, quando Planet^ distant integro signo, nullis prasterea existentibus asoecti- bus. Negas trigas vocum considerandas in eruendis harmoniis. Ex eo intelligo, te vim speculationis meas non percipere. Quasris, quas origo, quas causa Harmoniarum. Respondeo, sectionem Circuli Geome- causa tricam in rationes. Perfecta ratio, a, ' 8KW " cum termini minoris quantitas, seu amm ’ arcus dvctAoyog, est pars quota vel quotas Circuli geometrice resecta a circulo. Videsne igitur, ad definitionem ortus uniuscujuslibet harmonias requiri considerationem duarum

AD JOANNEM ICE PL ERUM. 251
1607. tum totius partium ? Nam cur ex stellis incolas. Id ego tanto liben- 1607. sectione ejusdem 8 in 3 & 5 consti- tius sequor, quod, ut planetas, stc tuatur aliqua ? Cur enim, nisi quia Tellurem etiam ferri affirmo cum hxc folidx ratio, quL est totius ad 2 Aristarcho. Quo principio posito partes, & hx inter se non constant nihil est opus ascribere motuum ex perfectis. Perfecta quidem est cum Sole colligationem Sympa- ratio §, quia Octanguli ctysajfxßT^ogy thite Magneticae.. Nam sine uffi imperfecta etiam §, quia derivatur rationis colligatio fieri non posset ex l vel f cum Sectio circuli in 7 fit terra quiescente; magnes vero ca- dysMfjLSTpvjTog, In unisono, & H«- ret usu rationis: quodque agit non 7 racrojv negas locum esse trigis. Fal- circularibus, sed rectis agit lineis,
Ieris. In 'tairaerm est chorda tota, ut materiae solent. Sed nec ita est,
dein ejus duae partes squales : in unisono est primo pulsanda chorda propter se totam, secundo, & tertio propter analogiam ad ceteras divisiones , quasi eadem & pars sit sibi ipsi aequalis. Imo Analogiae sic:
Tota 1, partes 1, o, Ecce Trigam
mutam
Tota 2, partes 1,1, Ageometrica
non est
Tota 3, partes 2,1, novus iste lusus.
CAufA Boethius explicat speculationes ve- harmonia * terum,quibus incognitae fueruntcau- 7 ib™in‘ sie harmoniarum, quas quaesiverunt cognita, in numeris nudis, manifesta salsitate: sunt enim infinitae proportiones i- pfius Musicae, sed revera dvdppios-oi, ut 55, 60, 66; sic 78,84, 91; sic zo, 35,42. Patavino illi Philosopho no- Antonio men est Antonio Laurentino de. L dt Mome Monte Pulciano. Stellarum globos PuUiano. putas purissimos simpliciffimosque, mihi videntur esse similes nostrae Telluris. Tu philosophum allegas stella ^philosophus: si rogaretur experien- totidem tiam diceret. At tacet experientia, cum nemo ibi tuent, igitur nec negat, nec affirmat. Ipse vero argumentor probabiliter a similitudine,& ut tu inductione a Luna, quae multa habet similia terrestribus. Itaque & humorem stellis tribuo & regiones, qua: ab exhalatione humori compluantur & creaturas viventes, quibus id utilitati cedit. Nec enim solus infelix ille Brunus prunis tostus Roma: , sed etiam Braheus meus in hanc ivit sententiam, esse
non accommodant se Planetarum motus ita präcise unoque & eodem modo ad Solem. Aliis enim §c aliis locis perficiuntur stationes & similia. Sufficit igitur mihi cauia colligationis a Copernico dicta, motus videlicet Telluris, qua: usque ad minutissimos apices satisfacit. De castero motus Planetarum ipse quoque adseribo magneticis virtutibus ut plurimum; sed illse virtutes magneticce mihi lineis rectis operantur, uti solent, & modo comprehensibili, modo usitato, quemque experimentis in terra deprehendas. Quod si quid video, tu lecto meo libro de Marte habebis, quo persvadearis,a me fastigium coeleste impositum philosophiae Magneticae Gilberti , cui ipse fundamentum posuerat terrestre. De stella Ceti videbo,& ad Fabricium scribam. Ipse quidem affirmat, disparuisse iterum. Confundis ro nectere & includere. Inclusus est humor ille tunica, sed libere, arcte quidem, ut nihil intersit. Nexum ab eo nego ho c sensu, quo Fernelius scite admodum ani tunicam interiorem ab oris tunica continuo filo per omnia intestina excurrente nexam esse affirmat. Secreta est substantire Crystallini ejusque pellicula a membranis ipsum includentibus , subtendentibus, & continentibus, Capivaccio tribuis de nutrimento Crystallini opinionem,invenies autem, ni fallor, & in Vitellione. Negas nutriri vapore Crystallinum, ego, egregius scilicet Medicus, existimo, omnes par- I i 2 tes

252.
EPISTOLA
1607-tes nutriti vaporibus priusquam alimentum in vaporem sibi consubstantialem convertitur, utporos permeare possit, quum affimilatur. Quippe venula non quaquaversum pervadunt. Id maxime in Crystallino,qui fi meatibus venularum intertextus esset, perspicuus non eflet. Admonet me mentio Medicina rei ali- Cujus domestiese, quam etsi alienam ab amicitia nostra literaria,in sinum
tamen tuum effundam’, spe optima candide abs Te acceptum iri. Quo minus inter nos est notitias domesticas : hoc tutius tecum agere puto, quam cum notiori. Facit enim ad silentium, quod mihi de te candido viro candide polliceor. Videre te opinor, qualis sim in Oeconomia, qui totus sum in literis. JamPragas dego solitarius quodammodo destitutus adjutoribus; utinam mihi non dico, Astronomus ad labores calculi, sed solum Medicus aliquis alto ingenio & in philosophia versatus, tui quippe similis, intra lares prassto esset, quo cum paulatim de medicis materiis discurrere possem. Nam in Astronomia intutum est consenescere, nec enim de perpetuo Msece- nate certus siim. Quod si nosti juvenem aliquem staturas non contempta,faciei liberalis,morum placidorum, de quo spessit ipsum gratiose medicinam facere posse, (habent autem hujusmodi physiognomias singulares non melancholicas, sed iXtas & quodammodo militares) quique gradum Doctoris sive adeptus sit, sive adipisci per doctrinas profectum possit: equidem illi for- tasie non contemnenda Pragas occasio pateret ad Praxin vel per meam commendationem quadantenus, &, quod caput est, in mea quodammodo potestate est puella annorum xvii cum: dote non paucorum millium, orba parente, nec inelegans, cui cum multi inhient, quidam tamen ipsi religionis cause non siint accepti, cum e Styriacis profugis &
ipsa sit; omnes vero vitam sequun-1607. tur politicam & curiales nsenias aulicas que conditiones intutas omnes mihique non acceptas. Hasc igitur ad te consilii opisque causa perscribo, hoc tamen addito, si, qui a te venturus est, careat requisitis istis, aut non bene dissimulare possit tenuitatem, quae solet esse philosophorum patrimonium, non scilicet habeat, unde ad tempus vivat, frustra venturum, si bene illam novi. Jam ad pulpita redeo. De anno Passionis persvadet mihi Deckerius ex Epiphanio. Nam calculus Judaeorum fertur biduo anticipare. Itaque scripsi ad Deckerium, si ex Orae- Kepkri co textu Epiphanii, haeresi L & LI cum ^
1 - , 1 1 r i-i ckmodt-
probari hoc postit, me relumto libro f Futatio de & calamo quiete me rursum compo- amoPas- siturumad pulpita, ipsique diutius auscultaturum. Ad Optica. Meas exceptiones, ais, non esse sufficientes. Fateor; at quis omnes exceptiones persequatur ? Mihi sufficit locum imaginis, definisse non per cathetum. Thema non affirmo & insto contra id in specie. Instas & tu, & per me licet. Quam vero tu affers instantiam, etsi jam Vitellionis liber non est ad manus, video tamen non admittendam, etsi mea nihil inter est.
Dum enim ais, utroque oculo aperto duas videri imagines, eo prodis, locum ibi imaginis esse inter oculum & Ipeculum. Quod vero imago per unum oculum situm videtur accipere, ad id puto concurrere affiima- tionem quantitatis Ipeciei. Nam si seeeies hoc angulo square ponitur faciem, tunc sequitur certa ejus remotio : nescio tamen definire sine libro & schemate. Sive igitur stet tua objectio, sive cadat, nullo meo damno magno concludes, exceptiones meas non omnibus casibus satisfacere, dummodo illud corrigas Regulam five exceptiones &c. Diverse enim hsesunt; regula universalium, exceptiones singularium. Adoriris deinde meam definitionem loci imaginis.

#
*
AD JOANNEM KEPLERUM.
it>°7. ginis. Nihil trepido confisus bonitati caus«. Ais,neminem Opticorum docuisse, unius puncti duos radios uno oculo recipi, convincendus ex principiis Optices. Nonne omne punctum radiat in totum hemispherium ? Nonne latitudo pupille puncto illi opposite est pars hemilpherii ? Nonne puncta alicu- jus superficiei sunt infinita? Nonne igitur sunt unius puncti in pupillam cadentis infinite radiationes ? Itaque non tam facile concuties meam sententiam de officio latitudinis oculi in notanda distantia. Putas ad duos radios rei unius opus esse duobus organis: partim bene dicis, par- tim male. Male in eo, quod speciem & radium confundis; radius est puncti, species constat ex singulis aut binis omnium visibilis pun-, ctorum radiis, imo ex singulorum infinitis, seu, ut ita dicam, superficialibus radiis, qui tamen refractione in unum Retinas punctum singuli cöntrahuntur : bene vero dicis, quot radii sensum moventes, tot esse puncta instrumenti sensorii. Nam ut pupilla oculi superficiei partem occupat, quae est infinitorum punctorum, sic in ea sunt etiam infiniti radii; tu de duobus es sollicitus. Qvassas & motionem capitis,quam succenturiavi dualitati oculorum. Negas facere ad locationem imaginis , sed ad loci dijudicationem. Imo loci dijudicatio est locatio.Locatio- nis enim genera duo: unum, quando ad primum nictum aliqua imaginis collocatio patescit, ut per duos oculos; altera, quando tempore opus
est ad locum imaginis capiendum: id
sit motu capitis, quo unus oculus efficitur tempore, quasi duo autplu- tes oculi. Omnis vero locatio imaginis est mentis, seu mavis, sensus communis opus. Quicquid enim est imaginis, qu« non est rei,id est, imaginationis,; id est, mentis. Ex schemate pagina lxx mei libri negas S este locum imaginis:esse enim
2 SI
cuilibet oculo separatum imaginis 1607 locum in speculo. Etsi me diutissime prius exercueram in Speculis, quam librum scripsi : tamen conjecisti me in novam hanc curam. Nam usque ad oculorum dolorem Contemplans non potui deprehendere, qua tu jactas vidisse: una enim imago oblata fuit utrique oculo,simul apertis.
Illa quidem major videbatur oculo propinquo,' quam vel remotiori vel utrisque apertis.Sed id non est 7rd&og linearum, sed astimationis, ut cum stella humiles videntur majores, quam verticales. Superficies tam propinqua oculo sentitur veloce lo- catqve imaginem in superficie propiore, qua altero aperto videtur ultra superficiem, quia illi non ita est evidens, quippe remotior. Contra hoc vidi primum apertis duobus oculis, irique imaginem intentis, post altero clauso (in directa globi intui- tione) initio quidem uni oculo visa est imago «que magna, & propinqua, ac prius utroque aperto oculo; paulo vero post immoto & oculo & speculo, imago visa est «qualis rei & remota proportionalster. Nempe ubi nec concursus Metatricum, nec evidentia superficiei specularis locum conciliat imagini, ibi «stimatio quantitatis, qu« desumitur a con- Iveta rei not« quantitate, locationem pr«stat. Verum hoc ibi tantum, ubi evanescit quodammodo latitudo pupill«. Summa h«c est, dualitate oculorum sublata, locus imaginis est tam remotus * ut ex eo reSj ipsa sub angulo «quali, quo nunc imago spectari queat: sin denique h«ret memoria loci per duos oculos visi, idem locus est, qui apparet & uni oculo. Imo vero jam tandem patescit & tuum experimentum. Intuitus primum uno oculo imaginem, postea & altero aperto, orta est imago loco profundiori speculi. Scis tu causam ? Genuina & veriffima causa est h«c: Oculi ita astveti sunt, ut, licet defatigentur, tamen ad pun- Ii 3 ctupa

%
i^oy.ctum idem propinqvum visibile dirigantur. Itaque cum apertus oculus fit vicinus speculo, reliqvus, li aperiatur, rapitur etiam ad id punctum speculi, quod est: vicinum, quia evidens est, oculi vero idem rotundi speculi punctum induentes directe, necessario vident duas imagines oblique. Ex hoc nascitur clarior explicatio causo, & verior. Bini oculi unam videntes imaginem, in illa speculi puncta, quX causantur repercut- sum, diriguntur oblique, quilibet in. suum. Etiidem unum speculi punctum intuentes directe, duas vident imagines. Axioma certum est. Jam unus oculus apertus directe fertur in punctum repercutiens, in que eosou ultra, videt A imaginem directe. Superveniens igitur alter oculus idem speculi punctum directe intuetur tantisper, donec aliud punctum inveniat , in quod oblique intuens - unam cum lbcio videat imaginem. Nam perpetuum non est, nec durat dualitas imaginis, 'sed redeunt in unam, licet cum dolore, propter contortionem oculorum. Alia & constantior est causa dualitatis- imaginis in concavis, Nam sint duo ra- Figura v. dik AC,BE paralleli ab eadem stella T * * D delapsi, qui repercutientur in CD & EF,concurrentes in G. Jam oculi vel sunt infra concursum G, ut mKL, vel supra concursum, ut in IH. Duce lineL significent distantiam oculorum S: infra tunc deberent distorqueri, ut KC, LE, quod est ipsis impossibile; duobus igitur actibus duas vident imagines. Nam K in G conversiis videt A, hoc siente, etiam L in C convertitur, & sic C fit locus imaginis, sed uni oculo. Hic locus C duobus oculis videtur imago A, uno K. Idem de LE dicendum: Esto visus supra concursum G in I Et- Tunc Gest locus imaginis, & oculi nihil eo moti delabuntur vefinC, vel in E, & sic duas vident imagines, simul unam, altero oculo directe, reliquam reliquo oblique, utram que in
T O L JE
superficie, quia in ea uterque ocu- 1607. Ius coit; sed si visibile sit, luminosum valde videtur imago tunc in aere, & loco G concursus. Sic fit in pinguioribus jusculis, cum oleose gutta innatant aqua , lucernarum species ab interiore concava oleosarum guttarum superficie repercussa, supervolitare ipsis videntur in aere.
Habes igitur, quid fiat de imagini- bis unoculis, quod scilicet illa simt locata in superficie, duobus in eam directis oculis; uno vero solo sedibus incertis vagentur, & facile alium atque alium locum habere videantur, prout visos ab alia & alia causo soerit motus. Derogant enim sibi mutuo causa ha, & alia aliam vincit, ut vidisti ex duabus imaginibus unam & ex magna parvam fieri, ob alias & alias causas. Tu vero reflexioni tribuis locationis ofsiciumrscio cau- som esse sine qua non. Imago quippe est propter reflexionem, sine ea res ipso esset. Sed locationis in specie causo non • est Reflexio. Arguo valide : reflexi radii tendunt ad rem, non ejus imaginis locum. Sin autem de iis reflexis loqueris, qui vere reflexi sunt, ad oculum quippe tendentes post reper- custum,tum mecum ex parte loqueris. Eorundem enim reflexorum Kepkri partes sunt metatrices meas, sicut metatmts. continuatio pars dicitur lineae continuatae. Oculus, instas, patitur,non ‘igitur locat:utrumque verum. At imago non est in solo oculo: sed ä senso communi, qui jam agit; quippe discernit: dijudicat ergo & locat; sed per metatrices, tanquam instrumenta. Vitellionem allegasti non magno emolumento. Non dicit ipse imagines esse extra oculum & communem sensom reales : loquitur de veritate visus, non de erroribus. Negas densitatem compete- Te soperfieiei: refuta igitur propositionem xiii sol. xi mei libri. Nec omnis densitas est causo refractionis: sed densitas quatenus superficie terminata

AD JOANNEM KEPLERUM, %$$
1^07.minata; alias radii in denso essent curvi, quod facillime refutatur experientia. De aquL profunda: colore saturiore scripsi Propofit. xvi fol. xii: aliter color afficit lucem, aliter densitas, ille per corpulentiam, ha:c per superficiem. Causas experimentorum tradidi, ut potui. De refractione & nummo elevato me premis acriter; experimenta enim, quL assers, vera sunt, rationes vero a Refractione deducta: omnino de forma infundibuli concludunt. Puto igitur sic esse: uno oculo non discerni elevationem directe intuente & perpendiculariter ; duobus vero oculis, quibus & imago situatur, impossibile est eandem rem perpendiculariter intueri, quare omnes radii refringuntur. Totus itaque discus nummi elevatur. Absque hoc videre non possum,quod putas,negari non posse: qui perpendicularis radius citra refractionem patiatur ea, qua: reliqui patiuntur propter refractionem. Serpentes putas apricari ob radios illos, qui a circumpositis rupibus repercutiuntur. At contrarium testantur edita petentes,qua: CXterarum partium comparatione sunt libera a repercussis. Puto nihil illos nisi ictum Solis querere,ictus ille,scripsi, fricat ipsos non, ob nescio quam, refractionem in opaco, quam cum folio xiii introduxissem, in notis titubans increpui. Calor cutem penetrat, non radii, quippe non lux, radiis enim & lux inest & calor. Caloris speciem imprimunt materis physics, hoc fit non optice, de quo a fol.xxv in xxix, ubi lux in momento adest, calor in tempore. Repeto tibi Maginum aut deceptum, aut decepisse: &si in quarta diametri focus fuit* ipse ergo speculum suum non recte descripsit, rotundum dicens, quod erat parabolicum. Analogia Flamma: usitata: & calori cordis vi- “'&®» de0 multa effe communia, perpe- flamma, luam recrementorum ejectionem, materisque & aeris fuggeftionem.
quorum alterutro omisso certa 1 mors adest,communis, utrique calor, commune utrique alimentum pinguedo. Communem ergo utrique lucem auguratus sum. Tu contra putas, ignes esse valde dissimiles. Flamma, inquis, est fumus accensus. Nego. Est enim flamma exhalatio pinguedinis accensa:,cujus recrementum est fumus. In corde
S ue ob magnum illud vits in- ium, exhalat pinguedo sanguinis in illa caverna, ibique inflammatur, quod testatur inspiratio inevitabilis, & excretio fumorum in arterias, de qua Fernelius in descriptione cordis, nec enim huic igni sequat illum per csteros artus. Prsterea ais, ignem este in summo gradu calidum & siccum. Sane, si nudus. At qui est a fornace calefacta ; is e corpore sudorem excitat. Ad eundem modum, qui in corde est inclusus, membra cstera non laedit. Metuis cordi flammam in sinu gerenti, quid illi accideret ? Quid enim, nisi quod puelis, qus palma manus cinere constrata vivos imposuit carbones. Nam cordis capsula intus munita est contra vim hujus ignis. Et tamen hic in quibusdam morbis exardescens violentius interitum affert. Prsterea ignium etiam nostratium magna est varietas, nec valde urit flamma ex vino adusto a lignis viridibus. Sanguinem negas inflamma- bilem:nec sane sebum sic habens inflammatur ; sed prius attenuatur a flamma in ellychnio, ut fiat exhalatio, qus quo tenuior, hoc ignis luculentior, quo crassior, ut ad flamma radices, hoc flamma tenebrosior & quasi aerulea. Mihi quidem ramus transversus ex verne cava: stipite crasso, totus pingvedine videtur plenus, qua: k cordis calore ex sanguine eo prolectetur, ut ab igne sebum in Ellychnium : sed tamen prius in pulmonibus temperatur; & in senibus, deficiente hoc humido radicali, extinguitur flamma, succe-

i<ro7.dit mors, ut in candelis deficiente sebo. Sed quiris & dcEllychnio, quasi vinum adustum absumatur a flamma, per aliud Ellychnium, quam est continuatio exhalationis. Er tamen & hic liquor aquosi quid habet. Calorem immaterialis dixi paflivum' & adventitium este primi- tusque advenire vel ex anima ccelesti. Objicis scintillas ex attritu silicum. Si scintillas dixisses ex attritu frustorum glaciei inter se, valde me pressisses; nunc silex & ferrum utique materia est anims subterraneae frustum , habetque sulphur aliquod,adeo, ut etiam ex attritu ferri & glaciei existant scintillae propter naturam ferri. Eo igitur jure scintilla ex filice: quo jure flamma ex oleo, jure nativitatis; cum hsec fint Eclipsis opera animalium facultatum. Ecli- mni itys *psts anno Cio io vc i} Aprilis ex- tat in Opticis, folio ccclx vir,utere, ut potes,puto tenon recte computasse. Nam mea oblervatio, licet crassa, cum Huennensi consentit. Vale tandem, &, quod a me petis, iit amice accipiam,quae contra movisti: quia hanc deprecationem necessariam putasti; idem ergo vicissim, ut facias, rogandum te video. Inprimis domesticum illud, ut a Philosopho profectum, qui politica non admodum callet, in meliorem partem interpreteris, quantoque magis indecorum est, tanto diligentius celes & cures. Dabam ultimo Novembris> cioiocvii.
Epistola CLVII-
JOANNES GEORGIUS BRENGGERUS
JOANNI KEPLERO.
i6o8.V^lr Clarissime, Amice chariflime.
* Facis tu, quo plus de Commentariis Motus Martis ad me scribis , ut tanto majori desiderio ardeam illos inlpiciendi, quos proximis nundinis prodituros spero. QuodlCauss-
T O L JE
burnam ab Heidelberga xx miliari-1608- bus tantum separas, erras: nam iti- DistantU nere distant xxx miliaribus haud mi- nore. Scribis, te aspectus extraor- jeiberga. dinarios, Quintilem , Biquintilem& Sefquadrum, ab experientia meteo- rologica comprobatos habere: optarim ego, hujus experientis specimen videre, nam in tanto aspectuum numero & varietate, quisemper occurrunt, ubi incertus fis, cui eorum mutationem aliquam aeris adscribas, nescio quomodo experimentum capere debeam,vel etiampossim. Quod vero reliquis octo fiiperaddere vis bissextilem: hortor laltem, caveas ne in locupletandis aspectibus nimium sis liberalis ; si enim proportioni J locum dederis, irrumpent & aliae, exempli gratia & ,f, quarum illa dat harmoniam ter diapason cum ditono, & hrec diapason cum semi- ditono. Sic & J, sive disdiapason, cum diatesiaron: ut alias multas praeteream. Trigas vocum in Harmoniis considerari posse, non nego: sed earum considerationem non necessariam esse contendo : tum, quia tertia vox nil confert ad harmoniam: tum, quia illa ipsa interdum estaW^- fiosos , interdum plane nulla. Non quidem me latet, si chorda AB se-Figuravi, cetur in C, triplicem posse institui TabuI * v collationem,tum partium inter se,
AC ad CB, tum utriusque seorfim cum tota, üt AC, AB, &CB, AB.
Esto tota chorda AB 3 partium, segr mentum majus CB duarum partium.
HLC proportio harmoniam dat Diapente, cui nihil deest ad lui perfectionem, cuique comparatio residui segmenti, sive cum tota, sive cum altero segmento nihil confert. Bisece- • tur jam chorda AB in C, & sit tota AB dupla ad CB: consonantia erit <hcnrcLcrojv : Hic Triga? non est locus: etsi enim triplex possit institui collatio segmentorum inter se & cum tota; tamen non dantur tres lymphoma?, siquidem ratio AB, AC, &
AB, CB est eadem, & harmonia
eadem,

AD JOANNEM KEPLERUM.
257
i6c>Z.
I ^°8. eadem, nisi dicas Diapason differ- pluvias&creaturasviventes,quorum re a Diapason. In unisono intro- neutrum probo, ut neque hoc, quod ducis trigam mutam : qus, utut cum Copernico tellurem instar Pla- in Geometria, ubi numeri abstracti nets ferri ais. Mihi probabilior vi- a materia considerantur, admitti detur sententiaRaymari Ursi,quod posset; tamen in Musica, ubi pro- terra in centro universitatis posita, poraones materis accommodantur, motu ctiv.yjcreoog quotidie semel conio cum non habet. Requiruntur ad vertatur. Jordanum Brunum pru- harmoniam constituendam mini- nis tostum scribis, quod intelligo, mum duL voces, At vocis cum non illum crematum esse: quasso; an cer- voce nullus est concentus, quare nec tum hoc fit, & quando, aut quare harmonia, & proinde nulla hic est id ei acciderit, fac ut sciam. Miseret triga. Adde, quod proportio, me hominis. Insuper gratum-mihi quam tu bissextili aspectui comparas, feceris, si ex Tychonis genero qus- refiduahabet amphora. \\ & ss Ubi siveris, & postea me certiorem fe- igitur hic triga ? vel 11 trigam esse ceris deThoma Finckio, Flensbur- Thomas contendis,saltem concedes,ejus con- gensi, Medico & Prosesibre Mathe - Fmk,M - siderationem vanam esse & inutilem, matico Hafniensi, an diem obierit, Verum hic obiter mihi occurrit, aut forte sedem mutaverit. Metuo, quod ex te quadram, cum videam te ne mortuus sit, cum prster confve- cum recentioribus Musicis Ditono tudinem jam integro decennio nihil dare proportionem ?, qus compo- ad me literarum dederit, vir valde nitur ex * &,g, duobus scilicet tonis, doctus & mihi charissimus. Existi- altero majore, altero minore. Quis mas, partes corporis omnes nutriri Toni mi ht usus toni minoris, & quD ejus se- vaporibus, alimento scilicet in hali- mns usus ^ j n f ca i a Musica aut diastemate tus converso,ut ita poros permeare inMufua. diapasbn. Nam&SeverinusBoetius possit: sed falleris. Etsi enim venas hunc ignorat,&egoinMusica sive vo- non quaquaversum pertingant: ta- , cali, sive instrumentali, non possum men earum ramusculi capillares ita agnoscere nisi unum tonum, nempe distributi sunt, ut possint & sufficiant majorem. Esto enim Diastema diapa- quaquaversum sangvinem effundere, son a ramut ad Gesolreut; hic inter F Deinde natura singulis corporis par- Fig.vm. & Are, intervallum est unius toni,nec ticulis indidit facultatem attractri-^*^ T abiOc d f ecus } nter ^re & Emi, item inter C cem, ut qua sanguis, qui ultimam &D, deinde inter D& E, atque de- perfectionem in venis jam asseqvu mum inter F&G. Hic velim, me tus est, quemque roris nomine ap- doceas, qui ex istis sint toni majo- pellant Medici, sponte non affluit, res, qui minores. Aures enim meas a locis vicinis per modum conse- hebetiores sunt, quam ut possint in- quentis, seu continuationis & fuga ter eos discernere, sed omnes ssti- vacui, attrahi possit, qui deinde ap- mant squales. Oportet autem esse positus, agglutinatus & assimilatus insquales, si Ditoni proportio fumi- i n substantiam partis convertitur, tur f. Nam Diatessaron * ex Dia- Hsc communis Medicorum est sen- pente f ablatum relinquit tonum*, tentia, a qua cur recedamus, nulla majorem, scilicet,qui duplicatus pro- urget necessitas. Non ignoro, quid portionem offertff, seu8i ad 64, Doctor Planerus, meus quondam pknerus maj orem, quam fert ratio Ditoni 5 ad in Medicina Prsceptor, Tubings 4. Flic ego me extricare nequeo, tu, de Chylosi & ciborum in dm&u(Mct- quasso, me libera. Transeo nunc ad <riv resolutione anno cio id lxxx alia. Stellas facis similes Telluris, eis- disputaverit: sed illud lubens prs- que tribuis humores, exhalationes, tereo, nec est , cur latius persequar.
Kk
De

EPISTOLAE
258
idog.De Opticis supervacaneum duco inulta addere , liquidem jam aliquot allatis instantiis, fatis demonstravi, Locus ima- locum imaginis per R eflexionem ap- ginis fer pgxenris, concursu tuarum linearum tfnviß, pietatricium definiri nonposse. Id an fu in vero inprimis luculenter ostendi ex- coocurfu perimento meo de speculo conca- umKepicn. vo, novillime proposito. Esto enim Fi g . 1. Ipeculum concavum B C, cujus cen- Tab. E, trum D pro ratione Iui semidiametri elevatur. Res visa sive globus, sive lumen in loco sublimi supra speculum elevatum A. Oculi duo Ipecta- torisE&F, etiam elevati nonnihil In tali positu Objecti A species reflectitur a duobus speculi locis B & C ad oculos F&E, ex quo fit, ut imago ejus appareat gemina, una in linea refractionis producta FBH, altera in linea E C K. Hic quia concursus linearum metatricium fitinG, ex tua sententia deberet imago apparere unica in ipso G, citra speculum: at experientia illas exhibet geminas, eafque post speculum, ita ut oculus dexter E imaginem cernat post sinistram speculi partem C, in linea CK, sinister vero F post dextram ejus partem B in linea BH. Ex quo & aliis multis] hactenus a me productis, convincitur, concursum metatricium non esse locum imaginis. Verum quia video ,tibi propositum efle, sententiam semel susceptam tueri, nolo tibi amplius molestus esse, prasertim cum non dubitem, quin ipse aliquando ejus salsitatem sis deprehensiirus. Quod ostendis ab uno puncto rei visibilis, infinitos ad pupillam radios transmitti, supervacuum est : neque enim hoc nego; sed id contendo, quod ex infinitis illis radiis unus saltem in oculo recipiatur, qui sensum moveat, non duo, nedum infiniti Negavi, lucem a superficie corporis diaphani refringipofle, eo quod densitate careat:tuvero opposuisti mihi propositionem XIII sol. xi Optica? tUT, ubi ostendis , superficiei quodammodo competere densitatem: eam legi, & animadverti, rem ita se habere, ut scripsisti. Esto enim cor- Fi g . ii. pus A E, quod condensetur, necesse E - est ejus longitudinem & latitudinem,
&per consequens, ipsam quoque superficiem ABCD contrahi & condensari. Verum superficiei hoc accidit, non per se, sed per accidens, nec absolute, sed secundum quid.
Ideo recte a te addita est limitatio, quod competat ei densitas quodam - modo. Fit condensatio per contra- Conden/a- ctionem, seu proximationem (utsic '"F®'* dicam) partium corporis continui . do Jam vero superficies, si longitudinem spectes & latitudinem, est dividua,
& habet partes, qme in angustum contrahi possunt, ut sic fiat densior suo modo : at secundum profunditatem ejus pars nulla est, quare secundum hanc (de qua potissimum nobis sermo est) nullius capax est densitatis. His stantibus, si fingamus radium quendam F G transire per longitudinem siiperficiei, eum dicemus refringi a densitate superficiei: at radii HI transeuntes luper- ficiem ABCD, non qua longa aut lata, sed per transversem, quatenus scilicet indivisa est, nec partes habens , nec densitatem, ab illa refringi non possint, sed tantum a densitate corporis diaphani, qua?, quia non in ejus summitate duntaxat & circa superficiem locum habet, sed per omnes dimensiones totius diffuse est, ratio dictat, radios luminosos non in summitate tantum, sed in toto corpore passionem illam sestine- re, quam Optici non satis commode refractionem appellant. Persva- deo ego mihi, in diaphano denso radios luminosos contrahi; quia partes corporis illius sunt contracta & co- arctata? : in raro vero dilatari; pro ratione dilatationis partium corpo^ ris diaphani rari. Ais tu, nummum ABC per Refractionem in aqua ex- F«gvn. hibere oculo G imaginem infundi- Tab< D * buli DBF. Eam tamen asense non
recte

AD JOANNEM KEPLERUM. 259
1608. recte discerni, &propterea videri figuram planam DEF. Est hoc {/Jya A iav MTtjfJLa, nec facile reperias, qui libi patiatur persuaderi, sensum este tam stupidum, ut inter nummi figuram & infundibuli non possit discernere, praesertim in distantia non magna. Equidem malo fidem hic habere sensui, qui nummum refractum judicat planiim, & proinde suadet Fig.vir. perpendiculum GB contrahi in E, Tabui® d q uam repudiato sensu, contra experientiam figuram fingere alienam, saltem tuendi perpendiculi gratia. A- gnoscit visus effigiem & inscriptionem nummo impressam, quL sua prominentia ne decimam quidem partem Lquat elevationis, seu profunditatis infundibuli DBF, &hanc non possit agnoscere ? Sed en tibi aliam doxi/icuriav : in locum nummi prassati substituatur conus IKH, cujus basis IK, aqualis sit nummo AC, altitudo vero L H, altitudini infundibuli B E. Et oculus unicus extra aquam perpendiculariter illum intueatur in O. Attolletur igitur ejus basis IK per Refractionem in MN. Verum coni apex H, quia in perpendiculo , ex tua sententia non mutabitur, sed apparebit in luo loco, atque ita conus ille Tibi exhibiturus est speciem disci perfecti MHN. Mihi vero coni nonnihil retusi PMN. Hujus rei secundum proscriptam dimensionem nondum feci periculum, memini tamen conum indifferenter acceptum & aquteimpositum, figuram coni, non disci mihi retulisse. Quod & tu explorare poteris, & 11 in tali casu non discum, sed conum per refractionem exhiberi videris, (de quo nil dubito) nil restabit amplius, quam ut mecum asseras, puncti H imaginem- per Refractionem xarar XWSix&q dictam, elevari in ?, ac proinde ipsum perpendiculum quoque refractioni seu passioni sic dictai ob- Focusste- noxium este. De foco speculi müßte, sphaerici concavi, in quarta diametri mC P arte locato; dum Maginum corripis, oculos mihi & digitos eripere conaris, quibus toties vidi & sensi,radios 1608. Solis ibi coacervari, & ignem accendere. Perperam igitur tu in centro illum collocas, siquidem ad centrum reflectuntur tantum radii perpendiculariter incidentes : at quia diameter solis dimidium gradum duntaxat sequat, portio speculi circularis, cujus diameter 30' minutis respondet, sola est, quL radios Solis perpendiculariter recipit, & ad centrum retorquet, reliqua ejus superficies otiosa est, atque huc nihil confert. Ne- cesse igitur est paucissimos ibi radios colligi, qui non sufficiunt, ut ignem unquam accendant. Adde quod fomitis materia centro apposita, radios Solis intercipit, ut ad speculum pertingere & inde reflecti ac ignem Figura v accendere nequeant. Sed esto jam T#b * E ' ex Magini& mea sententia speculum aliquod concavum fphairicum, cujus latitudo ABC sit sextans circuli, seu graduum 60, centrum ejusD. Quarta diametri E. Necesse est omnes radios parallelos a Sole ad hoc speculum demissos, reflecti versus quartam E, & ibi colligi in circello exiguo, seu verius in lineola EF. Hic est focus quartae infimae adhaerens, cui si adhibeatur fomes, ignem sta- tim concipit, quod non accidit centro D. Arcus speculi B C supponi- . tur 30°, ergo radius solis I C, incidens in speculi punctum C extremum, reflectitur ad punctum Diametri F, quod per canonem triangulorum distat a quarta Diametri E fere 4 totius diametri speculi; reliqui radii solares (exempli gratia KG reflectuntur ad Diametrum, ita ut illam inter- secent inter F & E, & proinde omnes colliguntur proxime quartam E.
Quod si jam conferas superficiem totius speculi ABC, (quod assumptum est60°graduum) cum portiuncula illa tua dimidii gradus, quas sola ad centrum radios reflectit, proportionem deprehendes termillecuplam & quingentuplam, vel etiam majorem.
Ex quo manifestum fit, radios in foco prope quartam E collectos ter K k 2 millies

EPISTOLA
26p
idog-milUcs & quingenties superare eos, qui ad centrum reflectuntut,ut pro- pterea mirum non fit,ibi potius quam hic ignem accendi, & proinde foci appellationem quartas diametri E deberi , non centro. Scripseram hasc jamdudum, verum ob continua quasdam multorum dierum itinera epistolam absolvere, & ad Te ablegare neglexi: interim alia a Te mihi affertur, una cum tractatu Tuo de Cometa anni prasteriti, de quo judici- . um meum requiris. Ego vero, mi Keppkri Kepplere, optarim prius scriptum Tractus tuum Catinum de hac materia perle- Germ .‘ W r n gere, in quo motum ejus trajectori- mn*. ami um descripturum te pollicens, ubi t6o7. procul dubio schema, quod Germanico libello praefixisti, explicabis, attamen ut tibi paream, pauca quasdam subjiciam. Quod coelum Cometis, non secus ac mare piscibus, refertum scribis pag. Aii b : fi tibi sermo est de cometis jam formatis, non assentio: nam sic & crebriores, imo fere semper&plures simul non raro apparerent. Si vero de materia cometarum per coelum diffusa & sparsa loqueris, quae deinde vel cafii, vel naturaliter, vel miraculose coacervari & in cometam conglobari possit, te- cum facio. Vulgarem Peripateticorum opinionem de eorum materiae terrenis exhalationibus desumpta, dudum explodendam & rejiciendam tecum statuo. Quod autem in coelo semper nova generetur, necessarium este non puto .-siquidem cometL non absumuntur, aut in nihilum rediguntur, sed saltem dissipantur, materia eorum superstite manente - quas in coelo hinc inde sine ordine autregula vagatur, ac tandem, vel natura exigente, vel Deo jubente, denuo colligitur, & in Cometam condensatur, m qdo majorem,modo minorem, pro ratione copias aut paucitatis materiae cometicae confluentis, aut congesta Si autem dixerimus novam funinde materiam cometicam produci & generari, cum pneteritorum Cometarum nondum absumpta, aut e coelo
deturbata sit, tandem totum coelum i 6 oK. obfuscari, & suamdiaphaneitatem a- mittere necesse foret. Taceo, quod difficile est assignare, unde materia illa, & a quo producatur: nam planetarum globis humores & exhalationes ceu sudores adseribere plane uT07rov arbitror. Imo, quemadmodum exhalationes terreme circa Globum T erras resident, eique quodammodo adhsrent, ut elementarem regionem non transcendant: ita exhalationes planetarum (st quse illis concedantur) quasque circa globos suos hasrere,& nequaquam ab illis avelli, aut in coeli spatium diffundi verisimile est. Quod motum cometarum circularem esse negas, eumque re-a/owO' ctum trajectorium facis; hic malo, quam quicquam temere essu-*” ; r eto . tire, donec demonstrationes velfal -ussit. tem argumenta tua videro. Novum hoc est, & ä nemine, quod sciam, hactenus traditum. Id tamen facilius salvari posse ab eo, qui terram in centro mundi collocat, eamque convertibilem facit, ut Raymarus Ursus, quam qui illam in Ltherem elevat, ut Copernicus, censeo. Quod radii solares transeundo per globum cometL aliquid de materia ejus fecum rapiant in partem oppositam & ita absumant, difficultate non caret. Cur enim nil tale apud nos experimur ? Videmus quidem quod Sol nebulas, nubes & liquores absumat, id vero non facit protrudendo & rapiendo eorum substantiam in partem aversam seu oppositam, sed attrahendo & eliciendo vapores ex parte sibi obversa. Et cum radii Solis sint immateriales, non video, quomodo raptus ille materis cometas in oppositum fieri possit. Pag. A iij putas, quemadmodum linteorum maculas a Sole dissipantur, ita ipsa fila quoque eorum absumenda, si sint pellucida. Sed erras multa enim corpora sunt diaphana, quL tamen non absumuntur: sic etiam, nisi fila sin i liquabilia & in halitus resolubilia nunquam a Sole absumentur. Nebulas

AD JOANNEM
i tfog. bulas' vero depascitur Sol calore, dura calefaciendo eas attenuat, attenuando dilatat, dilatando dissipat, dissipando absumit, non quidem in nihilum eas redigendo, sed convertendo in materiam adeo subtilem, ut sensus effugiat, & quL exhalet. Praeclare & vere scribis pag. B ij b: Oportere ut motus cometas trajectorius ab intelligentia admodum provida & sagaci prasdi- fponatur, & dirigatur, ut suo^ positu sese accomodet terras, quo juxta regulas Astrologorum de futuris eventibus judicium fumi possit: imo st cum Copernico fingamus terram inter astra vagari, res hasc videtur fere impossibilis, vel certe difficillima. Longe vero facilior & expeditior fit, st eam in centro mundi locemus. Deinde ratio dictat, aspectus corporum coelestium longe efficaciores esse, st sint mundani & universales, quam st particulares, hoc est, si non ad terram duntaxat habeant respectum, sed simul ad totam rerum universitatem. Tales autem esse non possunt , nisi Terra sit in centro mundi, quas causa est, inter alias, cur Copernici opinionem de situ Terras, maxime averser. Clausula illa pag.
B iij b. licet dubitative posita, an DEUS ad ejusmodi cometas dirigendos novum creet spiritum seu intelligentiam moventem, quas postea peracto munere redigatur in nihilum , vereor ne offensura sit multos , prassertim Theologos. Hasc sunt fere, quas in lectione libelli Tui mihi in mentem venerunt: ea hic consignare volui, ut petitioni Tuas morem gererem; simul vero Tibi gratias ago, quod hoc opusculo me donare voluisti. Id tandem mirum in modum me affecit, quod addidisti, stellam Mercurii interdiu sub ipso Solari globo a Te visam in camera Mercurius tenebricosa. Gratissimum mihi fe- i» sole vi. ceris, siad me perscripseris, qualis ap- U1 ' paruerit, & quomodo Mercurii corpus a Solari discernere potueris, item -
KEPLERUM. 261
an tibi fuerit ad sinistram, an Soli: idoS. imo, nisi molestum sit, rogo, ut figuram apparentia in charta delineatam ad me mittas. Est hrec observatio notatu dignissima. Redeo tandem ad priores tuas literas, in quibus pergis comparare flammam vulgarem cum calore cordis, tum quoad ejectionem recrementorum, tum suggestionem aeris & alimenti pingvis.
Ego in his omnibus magnam anim- calor in adverto diversitatem, qua commo- tus non patior mihi persvaderi, ullunr flamme lociim esse in corde. Recrementum vulgaris flammt siccum est &fuliginosum, ac atrum ; Cordis vero non adeo siccum, quin ab ambiente hyberno frigido in aquam possit condensari, eamque non atram sed limpidam, quod testantur oculi. FlammiE alimentum est pingvis exhalatio, ut recte scribis; (nam quod nuper fumi mentionem feci, locutus sum cum Aristotele, qui ignitorum meteororum materiam facit fumum, quem vapori opponif)sangvinis vero halitus non est pingvis, unctuosiis, sed vaporosus. Etsi autem sangvis pingvedine non prorsus cäreat , tamen in eo exuperat actu humiditas aquosa, quX facit, ut ellychnium san- gvine madidum ignem non concipiat, nisi prius exsiccetur, ideoque sangvis ineptus est, ut materiam igni suppeditet,< sed aptus ut flammam, si qua in corde luceret, extingveret.
Aer non verritur in flamma? substantiam, sed hoc saltem prostat, ut siia ventilatione fumum, quo alias obruta suffocaretur, abigat: & cineres super- siciem lignorum obtegentes sufflando detergat, ne nova? exhalationi ceu alimento ex ligno consurgenti accestum occludat. A corde vero attrahitur, aer principaliter, ut materiam spiritui vitali generando suppeditet. Docent enim medici cum Galeno,hunc spiritum ex vapore san- gvinis, nec non ex aeris inspirati portione purissima, ceu materia ex qua misceri & produci j secundario vero Kk 3 confert

26 * EPISTOLA.
i 6 o8-confert aer ad ejectionem recrementorum : & tandem per accidens ad refrigerationem cordis. Scribis cor intus munitum contra vim flamma?, mihi de tali munimento nihil constat. Multis corporum humanorum dissectionibus Tubinga?, Patavii & Bafilese interfui: cordis substantia intus & extra fepe a me visa fuit, & digitis palpata, sed nihil memini a me observatum, quod vi flamma resistere postit. Ignium proponis magnam varietatem, & flammam ex vino sublimato non valde acrem este, quod concedo : Nam ignis in materia densa & crassa , longe fsvior est, quam in rara & tenui, qualis est fjsi- ritus vini. Jam vero vapor sanguinis multo crassior est , quare ejus ignis, si quis esset, vehementior esset, quam qui a vino sublimato. At quis est, qui perpetuo hujus sestum, ne dicam illius sustineat ? Ista nunc sufficiant,suppeditabunt nobis Commentarii de motu Martis novam conferendi materiam, quos ex nundinis Francofurtensibus jam instantibus mihi asserri curabo. Nonis Martii Anno cio iocviii.
Epistola CE VIII.
JO ANNES KEPLERUS
JOANNI GEORGIO BREMGGERO.
1608. f^Rcdo &ne verum esse, quodscri- ^ bis,teneri te desiderio Commentariorum de motibus Martis. Jam bis enim scripseram, publice venales non fore: tu tamen, ut solent amantes, spe contra spem sustentaris, te illos Francofurto comparaturum. Utinam ex eo, quo feriatos dies egerunt pralaVogelini, Domino Junoni operante, tu commentaria habuisses ; sic enim lucidiores prodiuiros fuiste puto. Specimina experientia; de afoectibus secundariis , plurima dare postem, led non vacat describere observationes meas.
Anno quidem cip idc cum ä xxm 1608. Aprilis in 11 Maji styl. nov. nullus estet ex primariis aspectibus, Quintilis vero A- in Magino exhiberetur 1. Maji, copiosissima nix cecidit &
Pragae & in Styria in nuptiis Ferdinand!, & hastiludia impedita fuerunt. Consulto ccelo, inventum est iisdem diebus inter h n- esse 72 0 gradus.
Nam studiosi Tychonis in meam gratiam 'periculum fecerunt quadrante Tychonico. Talia multa proferre possum exempla. Sed nota : nihil aspectibus tribuo, nisi in genere COMMOTIONEM Na -AfaBfo* tura, qua gignit meteora. Quod enim in exemplo nix fuit, in alio piem. potest esse pluvia & similia: potest & ventus esse siccus, potest humida esse exhalatio, qualis de die resplendet instar nebula?, humilis & luce Solis clara, pra?nuncia chasmatum. De semisexto recipiendo necessariam addis cautionem: jam pridem in his deludavi cogitationibus. Summa mearum speculationum ha?c est: Musica: & aspectibus commune hoc Musiuet esse, quod ut qua?que pars circuli Geometricotenwc relecatur, lic oc mmu naturam stimulat fortius, adipectum conformans, & aures movet eviden- harmoniam constituens. Ita-
tms.
que ut in Musica \ est fortior quam f; (quia divisio circuli in 8 est uno gradu remotior in Geometrica pulchritudine, quam divisio in 4) sic etiam in Astrologia 90 gradus validiorem dant aspectum, quam 45 gradus. Sed jam sua? sequuntur quamlibet scientiam proprietates. In Musica non tantum considero partem 1, & totum 4, sed etiam residuum 3. Causa hxc est, quia datur duplicatio longitudinis cujuslibet chorda in infinitum. Quia enim f consonat, ergo & f, ubi 1,2,4 sunt in dupla continua, ut ita neceste sit * consonare. In Astrologia vero non licet mihi duplicare partem utramlibet: circulus enim per aspectus dividendus semper idem est. Quod igitur duo
Plane-

AD JOANNEM KEPLERUM.
r6z
comrnu
nia.
*6o8. planetx distantes per 270° operan- propter adventitium aliquid, quia i6og. tur ; id non faciunt ob hoc, quia nempe accidit huic divisioni f in §,
1 % est quadruplum de Nam 270 ut subtensa | sit aqualis radio. Quod non est integer circulus: sed ob hoc; autem f attinet, subtensa; ejus aequa- quia residuum 90 de 270, est pars to- tio (qua quantum habet pulchritu- tius circuli geometrice resecta. Et dinis, tantum aspectus ille habet cffi- sic residuum hoc 270 de 90 nihil fa- caciae) eüdAoyog. Nec enim asiter citper se, sed tantum propter 90. definire possum quadratum hujus Breviter, ad quadratum esticacem subtensa, quam per ablationem qua- reddendum nihil conferunt tres drati ptjrä cum complementis aAc- quarta residua in circulo. Sane ne yoig ( qua fjLstra appellantur) a qua- in Musica quidem : ideo 1 cum 4 drato pjjjqj, Nam ablato dAoyo? quod Consonat, quia differentia est 3; sed fiitrov dicitur a fyrco ,relinquitur dAo- rdeo 3 cum 4 consonat, quiai cum yov itidem fietov. Ita quadratum sub- 3 antea consonavit ; Ita vides, & tensa de s est dAoyov^cum quidem de consonantias in Musica, & aspectus |sit ftjrdv, quippe dimidium dequa- in Astrologia ex eodem quidem fon- drato diametri.Igitur etsi relinquatur te geometrico divisionis circuli ori- ipsi a aliqua efficacia: tamen illa gra- ri, sed Musicam postea progredi Ion- du differt ab efficacia ipsius i, atque principia gius, eo quodpro circulo recta chor- ita cum planeta distant 45 gradibus, geometrica sta utitur, & facere trigas consonan- operatio quidem est aliqua seu sti- tiarum in una divisione, quod in mulatio, invalida tamen in compara- Astrologia imitari non postumus, tione exterarum, ideoque vel a no- Nam in Musica quidem consonan- bis, vel ab ipsa etiam facultate Tellu- tiam turbat dissonantia, ut si 1, n, & ris insensibilis propemodum. Positorum 12, tria hxc simul pulsentur: tis his ceu fundamentis, facile osten- etsi ,§ est consonantia, tamen t \ & dam, cur T l sit efficax, sed ita, ut ea- diffonantix destruunt illam. At in dem porta, qua recipio, ejiciam f Astrologia efficaciam unius non de- jam pridem receptum. Quia enim struit inertia alterius, qux se habet T | est dimidium de *, ideoque ejus tantummodo privative,pro seipsa: ut subtense quidem similiter est dAo- quia duodecima facit aspectum effi- yov, & /jleo-ov, ut prius & sed ut cacem aspectum, undecima vero nui- in bifectione ipsius f aliquid extrin- lum facit: etsi unum signum est pars secus advenit, quod meliorem reddi- undecima de signis undecim resi- dit sectionem, id nempe, quod sub- duis , non tamen sistitur operatio tensa £ evasit pars dimidia diametri: proportionis , propter non opera- sic etiam hic, cum subtensa de T % esset tionem proportionis Y |. Puto me alogos, aliquid extrinsecus accedit, clarum fecisse, quomodo Musica quod r l commendat, nempe hoc, propter rectitudinem sux chordx as- quod figura regularis 12 laterum spa- suat aliquid ad principia Geometri- cium amplectitur pyrov, quippe} de ca aspectibus communia: jam osten- Quadrato Diametri. Facit hoc sola dam etiam, quousque se extendat etiam quadrata figura, qux ample- propagatio aspectuum, causa divisio- ctitur i de quadrato diametri. Hoc ais. Nam f* s un t efficaces per se igitur nomine recipitur T * cum 4 , j propter resectionem geometricam. u t non meliori, imo deteriori jure sit, jam § f sunt etiam Geometricae rese- quam i Adde & T |, quia subtensa ctiones : nam bisecatur bis omnis h§c non facit id, quod subtensa de arcus notus geometrice. At non h ut ZP^^um ambeat. Sed ideo \ & f xque sunt efficaces, pro- eodem nomine f in primo limine pter hanc quidem bisectionem arcus, consistit ejectorum. Nam quia sub-
Quod enim | efficacissimus est, fit tensa de \ est dAoy(& y ejusque quidem

EPISTOLA
264
1608. dem aXoyov & pe<rov: ideo & subtensa de | talis. Itaque & talis efficacia, id est, pene nulla. Hic igitur teneor, dixeram enim, me de Scfqua- dro experientiam habere. Videbo per ocium, sit ne de hoc aspectu tam valida experientia, quam valida est illa de Quintili, Biquintili & Semi- sexto. Hoc quidem fateor,tres hos, Quintilem,Biquintilem,Sesquadrum ratio mihi suppeditavit: (jam examinata ) sed semisextum nudissima experientia contra omnem rationem. Itaque circa Sesquadrum experientia mea mihi ipsi fit suspecta. Quod autem jam & pro semisexto rationem assero: ea nupera est, & ipsa experientia longe posterior; in Adria- no de subtensis circuli forte fortuna reperta. Vides igitur non admitti infinitos aspectus. Nam in aquationibus ahoyoig statim sistit sensus subtilitas. Sane & in Musica non durat senius, si nimia intervalla fiant. Itaque conjunctio, oppositio & 4 faciunt primum ordinem, qui jam in| | vehementissime debilitatur, quia ajquatio fit ctAoy©*, & nulla compensatio fit. Multo igitur magis £ ' it z & sic consequenter. Sic | faciunt secundum ordinem. Cumque 0 esset futurus debilis, accessit nobilis subtensa, per quam in primum refertur gradum. Rurlum cum r* ex l esset suturus debilis, accessit nobile ipacium per quod & 5 h in primum refertur gradum. At eo jam caret x f, & 4 eo recidit quo 4 . Sic cum iubtenia de 4 esset eo loco, quo i, accelfit nobilis ejus ad radium proportio, divina dicta, per quam primi honoris efficitur. Itaque* est eo loco posita post io, quos est post I, quia subtensa de £ potest radium & ejus partem majorem. Sic & |: nam ejus subtensa minor est, quam quadratum diametri, quadrato partis majoris. Sic 4 eo loco est respectu, § vel quo fere est £ respectu Ut enim subtensa de liquat - dimidium diametri: sic subtensa de yl componitur extotasemidiametro
& ejus parte majori. Atque hic rur- 1 sum me tenebis, si urgeas. Mirifice quippe trepido. Nam si recipio T2 propter accessoriam nobilitatem, recipiendi sunt & r o & f 0: sunt enim nobiliores ipsis f f, quos ad imitationem Mullea* solam receperam. Neque tamen de gradibus 36°, 108 0 , quicquam mihi constat per experientiam. Et ut mecum deliberare possis de genuina causa aspectuum, faciam lynopsin disputationis decennalis de haere. Si aspectuum eadem est causa, quL harmonicarum chorda* divisionum in duo, fecum & cum tota concordantia: tunc adsciscendi praeter veteres, Quintilis, Biquintilis, Sesquadrus,excludendusSemisextus: experientia confirmat Quintilem, Biquintilem, & Semisextum; sedses- quadrum confirmat obscurius & dubie. (Si aspectum facit nobilitas se- quationis lubtenfe & diametri sola: tunc excluditur sesquadrus, recipitur - & 4. Experientia confirmat 4 &
4 10 hoc est, Semisextum, Quintilem & Biquintilem:relinquit in dubio Ses quadrum 4 4 - Nondum igiturliquet.) Hactenus ergo processerit ha*c exercitatio. Nunc ad alia capita tuarum literarum accedo. Negas necesta- riam essetriga? considerationem. Fateor, ad considerationem, qua* pars chorda? minor dimidia cum tota consonet, sufficit scire, quod omnis pars similis parti circuli geometrice refecta?, consonet cum tota chorda. Ut rk geometricum est, & pars 1 cum corda 1 o consonat TQicrtha/iracrwv cum tertia dura. Itaque ut hoc ita sit, verum est nihil conferre residuum 9, & proportiones \ 4. At ut scias, an 4 Iit harmonia, necesse est prasscire f non esse harmoniam. Hic vides requiri contemplationem residui 9, uti feie habeat. Manifestum quippe est, divisa chorda 6 geometrice in 1 & 5 tres existere concordandas : at divisa chorda 12 geometrice in 1 & 11 unam solam existere concordandam & duas dis cordandas. Hujus rei causa queritur cur £ fit
harmo-

AD JOANNEM KEPLERUM. 265
l6og. harmonia,non vero Itaque tradenda est definitio &cupe<rew harmonicarum, qua 3 constituunt concordan- tias. Deinde mihi maxime necessaria fuit trigarum istarum consideratio, quiaper illas definivi aspectus in A- strologia antehac. Qgot enim divisiones chordas trigam concordandarum facientes, tot dixi elfe aspectus. Vides ergo necessitatem considerandi trigas secundum quidem ea, quas hactenus a me disputata sunt. Nam in his literis jam demum incipio, Astrologiam ingressus, omittere has trigas, tanquam non necestarias amplius. Cavillaris trigam in foctirct- crooir. bigam mavis dicere. Imo triga est. Non enim loquor de concordandis specie disserentibus, sed numero : de vocibus quippe tribus actu & subjecto distinctis. Sed absurdior tibi sum in triga muta? Habeas hoc spolium. Absurdus tamen Paradoxa sum non hic solum, sed & in Optier/»««- c j Sj u bi dico, lineam rectam esse hy- c4 ’ perbolarum obtusissimam. Et Cu- sanus infinitum circulum dixit esse lineam rectam. Et in libro de Stella nova dixi, punctum mathematicum esse divisibile in plagas. Et Geometrae dicunt, angulum mixtili- neum esse acutorum omnium minimum. Plurima talia sunt, quae analogia sic vult eifern, non aliter. Circulum enim in 6 & i, in 5 & i, in i & i dividens, tandem dico, dividere velle circulum in totum & nihil, id est in o & 1. Ubi primo consideratur circulus ipse 1. dein ejus ex sectione partes o & 1. Qualis sectio, talis pars, talis triga. Objicis - ff non esse trigam : & tamen exprimere aspectum. Triga est vocum, sed non consonantium. Et repetis objectionem, quam ego te docui. Sane hac objectione ipse meas trigas everti, & novas aspectuum causas incepi quaerereut his in literis vides. Boetio ignotam fuisse quantitatem tonorum non est mirum, componit -enim harmonias ex tqnis, ceu ex
elementis, cum Natura primum sup-160^. peditet auribus harmonias, fecunda- • rio tonos, & reliqua intervalla, tanquam differentias prius notorum. Verum est non facile distingui to- ' num majorem a minori auribus. Agnoscitur tamen per aliud quip- piam,scilicet per situm semitonii,per- que genera cantuum, quos tonos dicimus. Atque en tibi situm in cantu duro:G MAJ ’ a MIN - h SEM- c MA) d Mm ' e MAJ - f sm - g : in cantu molli G MAJ<
a SEM. b MIN. c MAJ. J MIN. 0 SEM. £ MAJ. o-
que in quinto & sexto tono ab F in A duos majores tonos canimus. Et natura ostendit nobis quinti toni characterem in toto cantu, non tantum in fine, cum tamen nesciamus, in quo ille character consistat, nisi si diligenter rationes rimemur. Neque sequitur non esse discrimen inter hos, si aures non agnoseant illud per se primo conatu. Nam qua- dam simpliciter animadvertuntur, quasdam per aliud. Ita natura primo docet aures agnoscere quintam GD, & quartam GC, tunc inter GD major tonus constituitur. Sic auris judicans de quarta GC, & de tertia molli GB, judicat & de tono minore BC, per consequentiam. Verum est, si omnes tonos feceris *, omnia semitonia M non vero idque cum
Boethio tunc aures non facile sentient : at tunc nulla harum proportionum manet f J, sed pro iis erunt ff. At qua causa sit, cur triangulum & quadrangulum generent concordandas, non generent quinquangulum & sexangulum? E contra, si tonos ordinaveris | ,§ fg f § ut figuras regulares stricte sequa- ris v, tunc aures multo magis erunt contenta. Quod igitur aures in dubio relinquunt, ratio tutissime dijudicat. Non probas, quod Terra similes facio stellas : lege ergo in Opticis, qua de Luna Icripserim, sorte pcenitebit te rejecta sententia, aut rationes in contrarium conquires. Terram mv&c&aj concedis, si L 1 Coper-

266 EPISTOLA
i5o8* Coperntcum, 'si -meum Mysterium ante xi annos editum , fi Commentaria Martis legeris, fateberis etiam
jordam (p&gtc&oj circasolcm. BrunumRo- Brmif *' crematumex Domino Wackhe-
ta ' rio didici ; ait constanter supplicium tuliste. Religionum omnium vanitatem asseruit ; DEUM in Mundum, in circulos, in puncta convertit. De Thoma Finckio nihil constat, nisi quod, Brabeo ex Insula excedente, fertur a Rege missus in Insulam, instrumentorum, quas partim erant relicta, molem admiratus. Itaque Tychoniani non sunt illi valde aqui, nec puto ipsius rerum notitiam curare. De cibi vaporibus au- toritate me munis. Praaerea Medicorum communem sententiam sic describis, ut mea fiat mihi verisimilior. Si enim partes trahunt rorem, vapor ultro subit, calore per poros invectus. Si ros trahitur, colatur per solidam carnem, fatigabitur natura. Itaq; convenit adjuvari illam ex parte materiae, ut non ros sit, sed vapor ut dixi. Novum producis argumentum contra meam opinionem de loco imaginis per metatrices definiendo. Diu est, cum tibi remisi genera- litatem propositionis meae. Non semper metatrices duae sociae definiunt locum. Interdum non poteft, nisi unus adhiberi oculus, tunc locus imaginis fit dubius - aut fundo Speculi putatur adhaerere. In posita vero demonstratione salleris, locus imaginis utroque oculo visus est Figura i. omnino G , elevatus supra specu- TabulacEJum verius oculos; quod facile patet, si visibile A, sit valde visibile, ut candela de nocte. Vidistine guttas olei vel adipis innatantes jusculis ad candelas ardentes, & iis supervolitantes igniculos, species candelas? Nempe in inferiori cava parte gutta: repercutitur radius candelas ad oculos, fitque locus imaginis altior gut- J a * Nam si A, non sit valde visibile , & speculum contra evidentius: tunc lpeculi in CB, color rapit ad
se visum & vincit speciem debilem 1608. in G stantem. Itaque utroque oculo in C, directo, videtur altero imago in C, directe , altero imago in C non videtur, sed alia imago in B illi offertur, sed oblique , quippe qui non in B, sed in C directus esse ponitur, ob evidentiam partis lpeculi B, quL ad se rapit utrumque oculum. Vide hac de re Optica a sol.
179 in solium 183, praecipue 183. Etsi enim de Globo aqueo sermo est, facile tamen demonstratio accommodatur ad speculum concavum. Itaque vides etiam in Opticis me hoc dare,non omnem locum imaginis esse ä facultate oculorum. Quid igitur opus est, ut mihi de pertinacia metuas in siiscepta sententia. Ex infinitis unius puncti radiis, unum,ais, solum in oculum recipi. Video nobis imponere vocum ambiguitates. Loquamur clarius. Puncta radian- Fig. m. tialintA.C. Radius. Conus, cu-T»b. e, jus basis jam est E F latitudo pupillse foraminis. Ergo lege Mathematica, intra EF ut infinita sunt puncta, sic infiniti quoque ex A radii, infiniti etiam ex C. Ii omnes ingrediuntur (& sic recipiuntur) in oculum. Sentiuntur tamen omnes ejusdem coni radioli sub ratione unius. Incidentes enim in crystallinum ejus beneficio contrahuntur in unum punctum, omnes ex A in B, omnes exC inD.
Et jam hic in BD occurrens retiformis excipit radiationes omnes distincte. Hxc in Opticis demonstravi. Videmur itaque uterque vera dicere, si sic explicemus nostra verba. Pulchre pugnas, ostendens, quomodo radii diaphani superficiem trajiciant, non qua illa est densa se ipsa, imo qua nullam habet partem sibi obstantem. At quasso te, quid putas in chalybe fieri, quid repercutit radium Solis ? Superficies ? At radius illi hac incidit, qua nullam habet partem, ut tu modo dixeras, quippe caret profunditate. An igitur corpus repercutit radium? Nequaquam.

AD JOANNEM KEPLERU M. 267
*603. quaquam. Repercussus enim non fit intus. Vides &hic& illic dicendum, corpus illa facere, quatenus eil superficie terminatum, non vero superliciem, quatenus superficies fine consideratione corporis. De nummo in aqua rectius loqueris: minus itaque tibi repugno, quam olim. Radium perpendicularem jam ais in fele contrahi. Olim dixisti refringi. Qyod frangitur, ex uno fit multa. Hic in fe contractus radius manet unus. De forma vero infundibuli non pugno:sane tali forma non cernitur, nec hoc affirmavi prioribus literis. Dixi enim, te vincere cum tuis argumentis, quod mimmus deberet videri in forma infundibuli. Sed addidi tamen solutionem, ex qua videre potuisti, non esse necesse, ut tribuam perpendiculari refractionem, aut recursum in fefe. Nam aut uno oculo videtur res (immoto Capite) aut duobus (vel moto capite). Si uno, locus imaginis non discernitur: si duobus; aut alterutrum, aut ambos non este perpendiculares, necesse est. Si non perpendicula- Fig. iv. res, refringitur itaque radius, & sic Tat>. e non mirum, locum imaginis videri elevatum. Oculi A,B, Aqua C D. Nummi centrum E, B D perpendicularis non refringitur, AC vero non perpendicularis refringitur in CE: continua metatricem AC,quas secabit B E in F loco altiore. Itaque F locus est centri imaginis nummi. De Magini speculo neque tibi ego Fi g , vm. digitos eripiam, neque tu mihi ra- i'b.E tiones . Nam verum utrumque est. Sumit ille fundi speculi arcum ABC 6 o° gradus, fi sumeret 90, plana esset demonstratio de GB paulo minore, quam quarta ipsius AC: Itaque in G radiat magnus margo AC. Margo altior radiat infra G, humiliorfu- pra G. Sentitur autem maxime is margo , qui est maximus. Itaque fi Magini speculum, etiam careret fundo, relicto solo margine, radiatio esset sque fortis. Hxc delineatio caret vitio. Radiatio QJprepercutitur idog. inH,quia QD,D H sunt latera fexan- Fjg< VI[ . guli. Sic RB,W C, in M, quia sunt la- Tab. e. tera quadranguli RB, BC,C W. Marginis igitur DB,radiatio spargitur per HM, Marginis BL, CE, radiatio per MN spargitur. Sic LK, EF perN O, &KI F Gper OP: denique IH, H G per PA. Verum igitur est, quod dico, focum in speculo sphaerico concavo sparsum esse per HA diametrum At vicissim illud quoque verum est in M majorem este violentiam radiorum, quam in N, O,
P, vel A. Causa est haec: quia margo CB est major, quam EL,velFK, vel GI. Attamen, fi ex duabus sphaeris inaequalis magnitudinis, quarum diametri essent in proportione GB ad GI, ex majore sumeretur margo GI, ex minore margo C B, sic ut GI &CBeflent iequales: tunc certe violentior esset incensio in P, quam 111M ; quia reflexio GI fortior est, quam Reflexio C B, & quia res in M posita avertit CM, BM ad oppositas plagas, in P vero posita excipit GP, IP ex eadem plaga. Vides igitur non formam, sed quantitatem efficere istam violentiam incensionis in quarta tuL diametri. Ut quantitate manente forma vero mutata, omnino fortior fiat incensio. Videamus vero etiam de hoc, an CH sit . quarta diametri, vel AH velFK speculi. Cum igitur FH fit 30°, erit FAF30O, & igitur AJ' 86603 & d'F 50000. Et cum YFO vel F O $ sit 60, qualium igitur F^iooooo, talium JO 57735. Ergo qualium F<£ 50000, talium JD 23367, quL aufer a JA, restat AO 57736, LtnXc ab AH ablata relinquit OH 42264, minus, quam dimidium AH, minus etiam, quam quartam Diametri Spha^rse, minus denique quam dimidium FK diametri speculi. Quod fi CHB sit 9 o°, CB est latus Quadrati, & AM femilatus 70711. Itaque M H 29289 paulo plus quam quinta, non tamen plane quarta pars ipsius G B. Mar- / L1 2 go ita-

268 ^ P I S
rdo8- go itaque, qui incendit in quarta suo diametri est inter C F, proximus ipsi , C &B. Itaq; non est exquisite verum
quarta diametri utcunque sumpta. At. contra in Pärabolico speculo, cujus profunditas est quarta diametri, omnes' omnino radii concurrunt in idem punctum, quod focus dicitur, distans duplo a margine ejus, quod distat a fundo. Vides igitur Magi- num mutuatum este hanc locutionem ex Parobolico, & perperam accommodasse ad fph oricum. Quse argumentaris de speculo, cujus diameter sit 30' minutorum , non sunt hujus loci, consideramus enim radium ex centro Solis egredientem, non curantes, quod Sol sit physicum punctum, id est, corpus. Igitur, cum dico, omnes radios concurrere in unopunctofoco,Paraboles intestigo centrales ex Sole. Illi jam propterea, quod Sol corpus est, aliquam habent etiam latitudinem; & si halitum insuffles in focum formabunt intersectione fui, etiam corpus aliquod semirotundum caudatum in forma Cometa. Sed concludamus hanc rem. In Spherico focus non est punctum, sed linea, nisi ignis, aut Sol ipse in centro sit, tunc unde egressi radii , eodem reflectuntur. Pergis ad Cometica. Sunt in parato,
Kepieri sed infelix fum in edendo. Typum
cometica :addidi magnum, qui non sculpitur. Vix puto imprestiim iri amplius. Demonstratio pulchra mihi videtur. Etst quidem non plane est perfectissima. Cometas esse in cceIo,nec videri, multi exagitant. Quaerunt, qui sciam. Nego scire, opinari dico probabiliter. Tu putas visum iri, si sint. Negavi. Nam si longe äTerra trajiciant, si parvi sint, non necesse est, illos videri. Quid Aristoteles? Nonne multos de die dixit trajicere, qui non videantur ob lucem diei. Quis hoc Aristoteli dixit ? Materiam Cometarum ex nihilo procreari,non dixi. Creari nec credo. Creari tamen est, ex quid, materia conformari,licet proexisten-
T O L A
te.? Neque tamen absurdum,globos 1608. exhalare in otherem. Quid si enim &.Terra exhalet in otherem? Materia, quD post conflagrationem chasmatum est residua, quorsum, putas, abit? Nonne vides quotidie infinitam vim fylvarum conflagrare. Appende cineres ad libellam, & inde judica, quantum materiae sursum abierit. Aut igitur dic, qua via revertatur illa in terram, aut si non Terra ex- potes, crede minui terram in fecula singula, &quod illi decedit, exha-* lare in Ltherem. Si terra stat loco suo, etsi KivyjTouj , tunc non poterit ullius CometL motus esse linea recta, nisi Cometa maneat sub circulo magno: at pauci manent sub eodem circulo magno. Solem nihil ais propellere, potius attrahere. Argumenta, duo, alterum a sensu, vaporem exiliere ex parte objecta Soli: alterum ä ratione, Solis radios esse immateria- tos. Feris te ipsum. Si ob imma- terialitatem non postunt propellere, multo minus poterunt attrahere. Et Auram» ego rationem non video attrahendi , Solis m ~ video propellendi, & explicavi in? us,namr ’ Opticis. Sol enim ejaculatur speciem fui, & ei speciei competit actio in colores, quorum definitionem ingreditur materia. Hxc igitur fit propulsio ad normam motuum usitatam. Illa attractio non habet exemplum nobis; notum. Vaporis vero exspiratio;versus Solem non est immediate a Sole. Sol calefacit, calor attenuaf, attenuatum quserit ampliorem locum, locus patet inter materiam & Solem. Sic igitur vapor expirat versus Solem..! De filis consumendis, si pellucida estent, vera objicis; at ego pono fila esse, hoc est, non vitrea, non crystallina, sed materia confumptibilis.Putas impossibile, fore, ut cometa cursum suum ad proscriptum mtelligentio teneat, si terra moveatur. Ohe postum ego, terra mobili profiipposita, corneto trajectoriam definire mediocriter, & pon possit illa intelligentia terro mo-

AD JOANNEM KEPLERUM.
2^9
isioB
Vid. Tan- tkius in literis ad Keplerum 1608. datis.
jn creata- ra omni duo spe. Sanda.
bili accommodare cursum cometa? Terra? motum impugnas consideratione Aspectuum. Quod vero ais, rationem dictare, ut aspectus sint fortiores in centro, quam extra id,deductione opus habet. Rationem ego nullam video. Nam quid conferat centrum mundi aspectuum colligationi? Geometria spectatur in aspectu & materia apta, qualis est Tellus, non vero locus certus. Sed ais, qui extra mundi centrum conformantur, eos esse particulares, ideoque debiliores. Nego tibi universales esse, qui in mundi centro coeunt. Nam aspectus aliquis in uno solo mundi puncto est, in aliis punctis alius atque alius fit aspectus, omnes itaque aspectus sunt particulares. Divinasti Theologos offensum iri, intercesserunt enim, ne libellus Lipsia?imprimeretur,hanc tinam oh clausulam de creatione spirituum. Mutavi itaque rigorem in latino. At non valde ablurda est mea sententia. In omni creatura, etiam in spiritu,duo specto, aliquid, quod est instar materia?, quod puta esse subtilisiimum corpus a?thereum, aliquid, quod est instar forma?, quod puto esse radium vultus divini, ut loquar symbolice. N am, ut idem ex Sole radius viridibus viridem colorem conciliat, rubris rubrum, sic cuique materis suum: sic ubi materia? rerum, adeoque & spirituum aptatae sunt potentia Dei ad futurum opus, incidens in eas radius vultus divini, dat illis vitam & rationem , qua? est secundum suam dispositionem, & qua? scit, uti materia disposita secundum dispositionem siiam. Sic radius vultus divini incidens ist formatum & absolutisiimum corpus Adami,sta- tim vivificavit illud, ut spiritus insufflatus sciret uti omnibus membris. Qua? hic vides in corpore, eadem cogito ego de spiritus ipsius materia. Itaque non puto, spiritum ex nihilo produci , sed ex materia coeli, & inde illustrari & informari radio vultus divini, qui ubi materia evanescit, desi- 1608. nat esse aliquod tqBsti, quemadmodum nube evanescente,radius Solis, qui illam prius illustraverat, non manet eo loco, nec tamen persiste dici potest, pergit enim ulterius, donec aliud quid occurrat. De macula in % r Sole. Erat utrinque a parte sinistra, Tab - F tam in radio quam in coelo, in radio Macula i* vero infra, in coelo supra. Schemata Sole vides: majus defluebat quasi a triginta pedum altitudine, aut plus, foramen incertum credo fuisse plurimas oblongas , qua? causa fuit, cur macula (magnitudine parvi musca) esset diluta instar rara nubis. Talia multa exploravi schemata, omnia habebant istam maculam f>ra?ter ea, qua erant valde clara, in iis nullam vidi maculam, quia foramine nimis magno non fiebat intersectio radiorum sufficiens. Schema minus incidit in papyrum circiter xiv pedes.
In eo macula erat uno margine valde nigra vel umbrosa, & recisa, ex adversa plaga paulo dilutior. Apte Kepl repra?sentabat macrum pulicem, fo--» liteJs ' ramen rotundum fuit quasi £ polli- a J ße ß^ cis in diametro. Jam rursum extin- ^ ctam cupis flammam in corde. Flamma? recrementum ais atrum, cordis limpidum. Respondeo, non omnia, qua? in corde animalis enecti cernuntur, pro recremento flamma? haberi possunt. Verum flamma? recrementum in corde, videtur calor arteriarum. Nec est neceste, omne flamm- ma? recrementum esse suliginosiim.
Vini adusti flamma nullam evomit fuliginem. (2.) Ais, sangvinis halitum vaporosum esse, alimentum flamma? pingve. Conclude, utlubet, vaporem, qui halat ex sang vine, non este alimentum hujus flamma?. At est in sangvine aliud aliquid,quod alit fiam- ■* mam. Id est verisimile, esse istud pingve sanguinis. At nec hoc improbabile, esse in cordis officina igneum aliquid, qualis est humor vini adusti, nonutiqepingvis, sed igneus. Et hinc est fortasse, quod odor & sapor L1 3 vini

6o8. vini adusti tam est gratus humana* naturae. (3.)Ais>Ellychniurnfangvi- ne tinctum non ardere, &fangvinem potius aptum flammae extingvendae. Respondeo: Verum este,probat af- fluxus sangvinis ad cor perniciosus. Est etiam sevum aptum extingvendae flammae, nisi eX sevo prius praeparetur pingvis exhalatio in flammam convertenda. Ita in corde, si non ope Ellychnii, at facultate cordis, praeparatur & extrahitur expirt- gvisangvinis,materia apta inflammationi. (4.) Aerem negas quicquam aliud facere, quam abigere fumum & cineres a flamma, ubi valde erras. Non enim ventus pellit fumum, sed sumus abiens successorem attrahit aerem, Vidi tamen Chymicos folliculos, quibus confertus aer violenter in flammulam candeta impingitur, eamque tantas eflicit violentis, ut vitrum colliquet, quod non potes dicere fieri ratione abacti fumi & cineris. Itaque cedere puto aerem in substantiam flammas. Nam cur tam violenta & continua sirnt ventilabra, seu folles Fabrorum in prunis vivificandis, imo cur aquam inspergunt in carbones, nisi ut violentior sit ignis. Cum igitur ipse fatearis, aerem inspiratum cedere in siibstan- tiam spiritus , & spiritus sit hujus flammas in corde recrementum: facile inde conficiam, aerem inspiratum facere ad nutriendam flammam cordis. Quod vero aer per accidens tantum refrigeret cor: id omnibus indiciis repugnat. Nonne cursu contenfo incensi fumant ferven- tiflimum halitum, inspirant copiosissimum aerem, hauriunt frigidam affatim, cor palpitat, arteris pulsant celerrime ? Quid hinc aliud videre est, quam aerem primario subvenire cordis incendio. Cor, ne rideas, munitum contra flammam, quia non contra quamlibet, sed suam. Neque exaggeres violentiam incendii, si vapor sangvinis incendatur. Dixi namque supra, quid cedat in mate-
T O L m
riam huic flamma. Concludo, 1608. flammam cordis fortassis tibi concedere postem : quas vero hactenus contra eam attulisti, iis novas difficultates & quasstiönes aperuisti, flammam non destruxisti. Sed desino. Vale. Prag£ } d. v Aprilis cio io c viii.
Epistola CLIX.
JOAjNNES GEORGIUS BRENGGERUS
JOANNI KEPLERO.
Edditas sunt mihi tuas literas,quse itfoß. ut alias, ita & nunc, mihi obtigerunt gratissimas. Ego omissis iis, de quibus jam faspe inter nos disputatum est, ad reliqua pergam. Et ut ä tuis Commentariis de motu Martis initium faciam, quandoquidem illi publice venales non sunt futuri, ut scribis, rogo, viam mihi monstres, qua exemplum unum possim adipisci, Typographus enim quasrenti mihi referri jussit, Cassarem omnia exempla ad se tracturum. Distributio Fig. vr. toni majoris & minoris a te deseri- Tab - E pta, mihi non displicet; at hoc incommodi habet, quod duplex facit diateflaron, majus & minus, ut hic vides. Nam Quarta D G constat tono majore, minore, & semitonio.
At quarta EA constat ex duobus tonis majoribus cum semitonio. Quam differentiam Musici hactenus vel ignorarunt, vel silentio praeterierunt , unam duntaxat Diateflaron proportionem f statuentes. Idem de Diapente dicendum, quod itidem duplex Musici deprehenderunt, majus scilicet & minus: at una proportio § utrique constituenda sufficere non potest. Quare ut duplex est quinta, duplicem quoque ejus proportionem statuere, necesse erit.
Quos tu hic aspectus produces, qui gemina quartae & gemina quintL respondeant ? Hortaris me, ut te- cum de genuina aspectuum causa deliberem, sed rem hanc intricatiorem
video,

A
AD JOANNEM K E PLERUM. 271
i6oZ. video, quam ut illam aggredi audeam. Quid meus Finckius fecerit, unde odium Tychonianorum meruerit, non video ; fi missus a Rege in Infulam abiit, spectatum instrumenta ibi relicta, quid hoc nocuit Xychoni, aut Tychonianis ? D ein- de an non Regis mandato parere seqvum fuit? Ille sane oliminsiiisad me literis Tychonis labores & industriam femper maxime laudavit, propterea non possum animum inducere, ut credam, illum quicquam autoritati & honori ejus detraxisse, v el alia ratione eum Infisse. Jorda- niBruni insaniam mirari satis nequeo, quid lucri acquisivit tantos cruciatus sustinendo ? Si nullus esset Deus scelerum vindex (ut ipse credidit) nunquid impune potuiflet simulare quidvis, ut hac ratione vitam redimeret? Persistis in tua sententia, nutritionem scilicet fieri per vapores, eo quod rorem sangvinis, si trahatur, necesse sit colari per solidam carnem, atque naturam ita fatigari. Sed velim memineris , huic rei a natura perspectum esse, dum partes carnosas dissecuit in suas fibras, quibus venulas capillares ita inseruit,* ut humor alimentalis, non per transversum, sed juxta ductum fibrarum, ceu per sulcos quosdam influere, & fine fatigatione attrahi possit. Hinc fit, ut nulla vel minima sit carnis particula, quX non sanguine perfusa sit, quod experientia testatur, ubicunque enim acu pupugeris corpus, san- gvis exstillat, non vapor expirat. Deinde fit interdum, ut humori aliquid pervium, vapori non item: nam vesica urinas influenti transitum pne- bet, quas insufflata halitui incluso exitum occludit. An tu urinam quoque in vaporem resolvi opinaris, ut vesicam penetrare possit ? Deinde non ignoras, corpori & singulis ejus partibus ä natura propter nutritionem datas esse quatuor facultates, attractricem, retentricem, alteratri- cem,& expultricem : jam vero, fi
omne alimentum in forma vaporis 1608. sponte subreperet, frustra accepissent facultatem attractricem, cui secundum Medicos famulantur fibras rectX. Adde, quod secundum Hippocratem, corpus vivum non tantum est conspirabile, (gufiTrväv) sed etiam £upp 9 v- Miraris, quod dixi, aerem per accidens tantum refrigerare cor, hujus igitur paradoxi rationem accipe. Nulla pars corporis fui alterationem quasrit,vel eget illa, nisi quas vel laborat intemperie contraria, vel saltem quas molestatur a re aliena, adventitia,intemperata. Quis enim dicat,hepar aut ventriculum, vel etiam manum aut pedem, recte & secundum naturam se habentes, desiderare refrigerationem ? Idem de corde statuendum, quod viscus, etsi omnium sit calidissimum, tamen intemperie non laborat, cujus gratia alteratione & correctione egeat, dum naturaliter fc habet. At tum demum & per accidens refrigerium postulat, quando calor ejus auctus, ex naturali fit vel prasternaturalis in morbis, vel non- naturalis per motum vehementem, aut accessum & usum aliarum rerum calefacientium. Redeo nunc ad speculum sphaericum concavum, de quo tu quasdam asseris perperam.
Esto enim tale speculum juxta tuam delineationem CHD, cujus cen-xr^u. trum A, radius AH: medium pun-Tab. f. ctum inter AH sit quarta Diametri A. Dico ergo cum Magino, a tota base seu fundo speculi FGHIK,radios solares reflecti ad quartam diametri , & colligi inter O & A, nec ullam ejus partem reperiri, qme non aliquid radiorum illuc conferat. Tu vero ais, quod tale speculum etiam fundo carens, relicto solo margine C F, radiationem emittat Lque fortem. Item, quod margo, qui incendit, in quarta diametri, fit inter CF, proximus ipsi C&B. Videris tu mihi quartam diametri ponere in M, cum tamen sit in A:
verum

EPISTOLA
i< 5 o 8 - verum utüt sit, fundum GHItibi otiosum esse, utpotc quod radiationem suam spargat inter P & A. At eadem opera scripsisses eam spargere etiam supra A in infinitum: nam radius AH in se reflexus, extenditur non tantum in A, sed in infinitum; reliqui vero radii omnes diametrum secant proxime infra punctum quarta A, nec transcendunt illud, quod Figura ii. sic demonstro. Esto radius solaris TaUF. ßy } q U [ incidat in speculi fundum intra GH, & reflectatur in e. Dico punctum intersectionis e cadere infra quartam Diametri A Ducatur enim recta a centro speculi A, ad. punctum incidentise y, qua: sit A y, eaque bifariam secetur in 3 -: erit angulo ßyA aqualis tum angulus Aye per io. L. V. Vitellionis, tum angulus y A e per 29. L. I. Euclidis. Quare per 1 comm. sent. in triangulo yAe anguli A & y sunt aequales, & per 6. Lib.I. Euclidis latera iis opposita ys & Ae inter se Ecqualia. Jam quia per 20.L. I. Euclidis, duo latera A5, ey simul sumpta, majora sunt tertio, hoc est base Ay : erit & sigillarim vel seorsim latus Ae majus dimidia base AH- per 14. Libri V. Euclidis. Est autem recta AH- aqualis rectae A A, quia utraque semiradius. Ergo A s major est,quam A A: & proinde punctum interfectionis § cadit infra quartam diametri A, ubicunque sumatur y punctum incidentis inter G&H, in fund o speculi. Ex quo patet fundum speculi non ociofum esse, sed radios transmittere verius quartam A, nec verum esse, (quod tu putabas) quod speculum fundo carens, relicto solo margine sqüe fortem e- mittat radiationem. Ne dicam, quod radiatio marginis tui CF, longe infra quartam A colligitur in M O, ut fere sit inutilis, nam ignis accenditur supra O, proxime infra punctum quartae Diametri A Non ignoro, si speculum fumatur 90 vel 120 graduum, marginem B D radios reflectere in HM, longe infra focum A:
nec unquam asserui, radios a tali spe-1608. culo omnes uno loco colligi, alias fphasricum nil differret a parabolico: sed hoc tantum contendo cum Magi- no, sedem ignis esse quartam Diametri, ubi plures, quam ullo alio in loco (csteris paribus) radii colliguntur.
Hanc igitur nonMaginus, (quod sciam) sed ego, ex Opticis tuis mutuato - nomine, focum hactenus appellavi, propter vim, qua pollet in excitando Mmimm igne. Gratissimum mihi fecisti, quod^ Sole ' apparentias Mercurii infra Solem delineationem mihi communicasti. Ma- gini Ephemerides conjunctionem illam integro die faciunt tardiorem: uin esdem Mercurium faciunt auralem , quem tua observatio convincit fuisie borealem ab Ecliptica.
Ex quo videre est, quantum aberrent tam Astronomi in computo, quam Astrologi in judicio &Directionibus.
Sed qui factum sit, ut in posteriori observatione Macula Mercurii insqua- lis, altera parte obscurior & nigrior, altera dilutior apparuerit, causam conjectura assequi non valeo: neque enim credo, stellam Mercurii altera parte densiorem, altera rariorem es- Reinerm se. Hic obiter mihi occurrit me-J^* 4 "’ morandum, quod legi apud Reine- r * rum Solenanarum Medicum, nempe : sciri poste punctum <!© c ex vase in quo lixivium tenetur. Loquitur autem ibi non de Ecliptica conjunctione luminarium, sed de communi menstrua. Vereor ego, ne bonus ille senex deceptus fuerit: nam videre non possum, quomodo lixivium tempus hoc monstrare possit, nec is modum observationis addidit. Plurimum conferret hoc artificium ad capiendas differentias longitudinis locorum, si ejus certa ratio haberi posset. Accidit nuper, cum ob adversum casum decumbendum mihi esset, ut taedii decubitus fallendi causa, arriperem librum tuum de Opticis Paralipomenis, cujus caput primum, dum attentius perlegerem, occurrerunt mihi qusedam,
quL

I
Radii
quid.
Motu*
quid.
AD JO ANNEM KEPLERUM. 273
qua* nec sibi cohsrere, nec veritati adimplere potest , & proinde quod l6oZ. congruere visa sunt. Nam propo- tres habet dimensiones. Scio fupersi- sitione v 111 & xx vi ais, radium nil ciem secundum latitudinem non este aliud este, nisi motum lucis: & citas individuam: sed quia motp luminis fit propositionem iv, ac fi hoc ibi de- non tantum secundum latitudinem; monstrastes, quod tamen non feci- sed etiam secundum profunditatem, sti ; siquidem quarta propositione necesse est lumini pmer latitudinem saltem probasti, quod linea: ejacula- etiam competere profunditatem, tionum lucis sint recta:. Sunt au- Plura argumenta in contrarium astem radii non effluxio, sive motus ferrem, nisi dubitarem; an revera sta- luminis, sed effluvium sive substan- tuas, lumen emissum esse fupersici- tia fluens. Deinde Propositione em: pnesertim quia proposit.i&n. vin ais, motum esse lineam rectam; fateris lucem considerari, ut corpus quid igitur rotatio in gyrum? num geometricum, cujus radii fpargun- & illa linea recta, quia motus est? tur in orbem, sicut sphasra. Etpro- Dicitur quidem motus aliquis fieri pos vii radiis tribuis longitudinem, secundum lineam rectam: attamen hoc est profunditatem pneter sure ipsa dissert motus a linea; siqui- perfidem. Cur autem alibi superdem motus est mutatio, linea vero fidei illud compares non recte asse- est quantitas: ille est in fieri, ha:c quor. Deinde Propos xxvi. Tibi in facto: motus est in tempore, linea lux non est in radiis, sed transiit. Si non est in tempore. Comparas ibi non lux: ergo nec calor est in radiis, radiorum ejaculationem cum motu Quomodo ergo per refractionem physico: sed male; nam in motu phy- vel reflexionem accenditur ignis? fico est prius & posterius ratione lo- Est enim radiorum ird&QS refractio ci, est praeteritum & futurum ratio- & reflexio , non caloris. Sed hxc ne temporis: in motu lucis non est sufficiant. Unum restat, quod qus- prius & posterius in intervallo; sed ram. Qui fit quasso, quod radii lu- simul: non est prasteritum & sutu- minis incidentes in corpus diapha- rum; sed merum pnesens. Deinde num , partim refringantur , partim lumen mobile, tibi est superficies, reflectantur ? Cum enim idem sit cum tamen impossibile sit, nudam fu- omnium radiorum motus, eademque perfidem sine corpore subsistere essentia; corporis vero densitas sup- posse, nedum moveri, aut effluere, ponatur ubique asqualis, & ejus re- Est eadem individua secundum pro- sistentia eadem : cur non eadem funditarem, individuum autem per omnium radiorum est passio? Cur se moveri non potest. Et si move- alii refringuntur, alii repercutiun- retur, non in instanti posset pertran- tur? An vero utrumque patiuntur sire spacium intermedium, sed ne- omnes? Non fit mihi hoc verisimi- cessario prius per partes viciniores, le: res igitur valde est intricata. In postea per remotiores ei tranfeun- libro Progymnafmatum Tychonis, dum foret : quemadmodum pun- in erratorum indice, incidi induo, ctum (quod & ipsum consideratur de quibus dubito. Alterum Pag. ut individuum) siio fluxu non facit 267 a. 1 . 22 n 24. 28. Hic incertus lineam totam simul in instanti, sed sum, an de Lucida in dextro humero successive partem post partem, se- Auriga:, an de ea, qua: in dextro Luminis eundum prius & posterius. Quia brachio ejus sita est, intelligenda sit «aturd ex- vero experimur lumen emiffiim a correctio. Alterum pag. 267 b. 1. Hicatur. corpore lucido in instanti moveri: 23 $ iy, 3 212 4- Hic nescio, an
oportet id non esse individuum; sed longitudo sit 19 0 ,32' Lat. 12 0 , an lon- tale quid, quod totum spacium simul gitudo sit 19 0 Lat. 32°, 12'. Suspicor
M m sic
C

2 7 4 EPISTOLA
1608- sic legendum 219 0 ,3 2 - Lat. 15°, 12'.
Sed sum incertus. Tu quasso me juva. Vale diu feliciter. Kaujfbumx.
Vili. CaL Junii cid idcviii.
Chasma in calo vi
sum .
EX literisD.Jo.GEOKG.BRENGGERI.
Non dubito, quin chasma illud quod Novembris vesperi ab hora 6 in multam noctem in coelo apparuit, videris, radii erant sangvinolenti plurimi, cum nonnullis albis, ab Horizonte Orientali & occidentali assurgentes, versus summum coeli extensi : non tamen recta ad Zenith dirigebantur ; sed ad aliud punctum, a Zenith 20 gradibus versus Austrum remotum.
cum quod clara inibi indicia tui in 1605. me amoris, tum quia is ipse amor mihi gratissimus: te non solum enim stdeli olim usus sum praeceptore; sed & jam ab aliquot annis mihi es adftnis, ea quippe, quiesti vitali adhuc Befiidus dum frueretur aura, socrus mea foret Kep ! eri magna, avo tuo germanitate juncta # A dsws. fuit. Indeque eo lubentius, quod mihi injunxisti, agnovi munus; & ne res tuae mea negligentia hic stent deteriores, sedulo curavi, utque coram Principe Joanne Friderico, splendidiori in vestitu, una cum tuis eidem Principi inscriptis literis, libri
lauiuuo i j-uiuuui, • T r i A v t a
, v ,_... Etsi autem radii illi non tm I P sis Ca endls J anuaru “ m P a -
femper manserint numero iidem; sed jrrct exemplar, procuravi. Respon-
aliis evanescentibus, alii subinde suc- “ , ver ° n . lhd , dum tul ‘> " lst I 9 uod no ' creverint novi: eandem tamen di- mi st e ^ U1 Principis Joh. Hennerus^.
rectionem (quod summopere mira- W eidem nunc , ? . c °? sdllS >. se
dar) adpKdictumpunctumperpe- rescripturum mihi indicaverit. In-^.
tuo servare mihi viti sunt, velut ad K-Miores tamen, m fallor, scripturus fe*,», unum scopum iliumque fixum ten- Latias, quam argenti pondus missu- dentes (1). Causam hujus in radi- ^ est. Donum, quod Princip!
os Solis juxta modum a Replero in Fndenc ?. dcst,nabas > ? fferre .
sua Astronomia optica pagina 279 vl: nam htenE ’ .T ,a ? el , comites da ' depiaum refractos, exhalaaones in rem,munusque illud verbis ornarent,
sublimi suspensas illustrantes, refer- "U-P a m apparuere Nec id mu- rem (2): atqui fieri potuerit, üt, Sole tum . » conlpeaum anti Principis progrediente,radiorum diaorum ex- venire decuit. Msstlinus enrm nq- tensto seu directio eadem immutata ster > P rster ? nncl P l J oannl Friden- permanserit: non assequor (3). Alii co & mihl inscriptas, nullas alias ad fortasse in Lunam, quse tunc & ipsa st!? pertulit literas, nec sclopetarii
lucebat, referent ( 4 J, quod ego non llh “ S ’. cul tu eas f»mm.fetas ulla in-
probo. Habeo quidam de paralia- P otuI C0 P lam -
Paralia- xcmv ratione in Cometis & aliis me- 10 strocu a u 38 , quT no-
* is Co ' teoris observanda, certiora&exqui- , men incipis Friderici piX se fere- mumm. p lt j ora> ouam quae hactenus ab aliis r anf J e *dem iplemettradidit. librum
tradita vidi. De fis alio fortassis simul una , ofIercndum nesclus > " ec tempore ad Tescribam. Ego Astro- eas ’ quod eum meis non compacta;
logi*, ob prxdictionum incerritudi- eran /> mlhl vel Ma(dmo recte dan > nem, jam dudum valedixi. (5) prasumens animo. Novam igitur no-
VI argumenti Ut cudas epistolam, ne- Epistola CLX. cesse est, quam cum primum accepe-
CHRISTOPH. BESOLDUS ro, manibus Principis nostri Illustrissi- JOANNI KEPLERO. mi ut insimul cum tuo libro detur, itfoj.Vflrifica me tua? litene adfecere mea? erit curationis. ASenatuAca- ^ -E- delectatione, Clarisiime Vir, demico mox habebis responsum: ii-
him
st) ^ ur v jdeantur ad unum punctum colligi, causa est, altitudo in linea recta, ut in puteo. K. (r) Nihil affirmavi. K. (i) Bene argumentatur. K. (4) Nec ulla hoc veri similitudine nititur. K. (f) Quod valedixit, nemo reprehendit. in cauli tamen vitium, a ut in argumento. Nam non sufficit incertitudo, ut deseratur: danda enim opera, ut certa ab incertis separentur.

AD JOANNEM KEPLERUM. *75
1 605. Ium petitis tuis annuere, singulos- Que Senatores tibi favere comperior. Si Mastlinus in rerum natura noi) eiset , nobis propius esses. Certum jest, te obtinere hic posse professionem philosophicam, quamcunque primum vacantem. Omnium enim horarum homo clues, quique omni servire possit scena. Duo Paralipomena tuorum exemplaria, quae apud . me reliqua (tria enim mihi tantum- nd.Episi .modo Mastlinus misit) Hafenresse- **’ ro & Magiro, tuo nomine, mandatum meum aliquantum latius interpretans, donp donavi: ij enim sunt, uibus prae cateris hujuscemodi stu- ia, & tu propter illa cprdi es. Si eccavi, poena mihi fit, ut apud Bi- liopolam nostrum aliud, quod Principi nostro detur, ipse meis nummis emere neceste habeam exemplar. Meas quod attinet conditiones, privata huc usque contentus vita, lateo, publicaque attingere malignitate morum hisce in locis mirum quam Bejbldisiu- grassante deterritus, Theologicis & J' 4 - politico-historicis immersos sum meditationibus, quarum quoddam specimen publici juris facere paro. Ibi meum de Astrologia judiciaria videbis judicium; tibi forsan insolens, sed a purioris religionis axiomatibus non abhorrens. Tu quidem es solus, qui rejecta superstitiose vana Astrologia Arabum, simplicioribus & ideo certsoribus nisos fundare«/*/*. mentis, in Tabulis fatorum (ita coe- torum. so m foiep nominare) quas facta futuraque sunt, legis. Sed tu,crede mihi, Astrologiam non hominum, sed da- jmonum esse inventum, putam puram jflrohgia paganorum religionem,poetarum fa- ZnZs°' . * S adumbratam magis quam explicatam : artem Christiano non licitam, multo minus neceissariam. Sed de his plura addere, forenstbus negotiis, quibus me nunc, propter absentiam patris mei, nolens immiscere cogor, tempestuosa prohibeor vi. Hisce tu Vale, & me, ut soles, ama, Vir Clarissime. Tubinga
d. xxvii. Januarii styl. Vet. CIO 1605. iocv.
Tt?£ Excellentia oßicioßsßmus
CHRISTOPH. BESOLDüS D.
Inßriptio.
Viro Clarissimo & undecunque Doctissimo J o anni Kepplero,
S. S. Casar. Majestät. Mathematico,
Fautori & affini suo colendo
Pragam.
Epistola CLXI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
um candorem in amico, & te inter 1606. amicos nimium ex animo amem: nil mihi literis tuis abs Te, Clarissime Vir, accidere potuit gratius. Indicio enim haud non insigni sunt, te in amore mihi correlpondere mutuo, cui utpote negotium, quod dubio procul quam probissime curatum vis, non solum mandas, sed & ingenui animi huic similia sensa ingenue solique prodis. At quod cum testimonio certiori una consilium in re tam ardua a me expetis, pro amicitia magis nostra, quam prudentia facis, ac ita qua imprudenter forsan superaddam, ut a candido & optimo vsoissim profecta animo, habe: pc scias, pip asotarium illum, qui sororem tuam in matrimonium amat, KepUri non intus, nec prorsus nisi de facies""- noscere; ea pro $tqte, qua opportunissima, lat superque elegans: statura procera, corpus vegetum; scd Jepos (aut parqm elegans formarum som spectator) in gestu aliquantum desicit, estque nimis ridiculorum morum- Animum hac agrestiorem paulo notare, non est quod te Physiognomum moneam. Fortuna, ut puto, tenues : sed ampliores acquirendi, ut quidem occasio, ita propter inertiam Ipes est non ita Mm 2 ampla.

21 6 epistola
1606. ampla. Nolim tamen id temere cum ipsius, tum & nostri caula, quin 1697. credas, nec enim inspecta & mihi* hac occasione ad te scriberem. Pa- met comperta enuncio, sed ex rela- ter enim adolescentis, Joannes Pol- tu uxoris meas pro testimonio di* izius,Caesaris Consiliarius & in Game* vxorcbr.co, quT quidem peregrina ex alio ra aulica Secretarius primarius, me pesoidi. O ppido, sed utpote tamen praefecto plurimum diligit: mater vero & to- urbi per annos aliquot domestica, ta reliqua familia Prags Austriacas meorum concivium conditionis, me elegantias, urbanitatem, morumque ipso nimio plusculum est gnara, honestatem profitentur; adeo ut si Eaque pro timiditate muliebri -vus- quid olim profecero, a quo quidem pina vestigiis terretur; vereturque, jam longe absum, id huic familias sit ne cum funere jam binis elatis uxo- acceptum serendum. Prasterea in ribus & mox tertiam noster procus difficillimis meis negociis semper lugere necesse habeat. Proinde ve- mihi hic in promptu sunt optima hementer velim, ne arbitrium tuum consilia, nec obstat mihi, vel rei do- in utramvis partem maturate nimis mesticx tenuitas, vel conditio infe- dictes, sed hasce mox secuturas ab rior (cum in nobilium ipsi numero exquisitor isque notitiae radio magis habeantur) quo minus liber mihi, illustres demoreris literas. Nunc quoties volo, ad ipsos pateat aditus, enim, quod non ipsi mihi, nec meis Itaque te etiam atque etiam rogo, ut exploratum, ab aliis nominarim ro- si quid apud Te valet etiamnum ve- gitare, festinatione Tabellarii pro- tus illa nostra notitia, & si quid mihi curata temporis brevitas, & propter vel prassenti tribuendum censueris: illam prohibet decorum. Hisce Va- id in hunc adolescentem cumulate le,& me, quod nunc facis, amare non conferas. Imprimis illum Dominis Professore desine, atque cum Domino Pleinero ProfessoribusJuris,DDoctori Magi- a me meis que omnibus salve & seter- ro, Harprechttio,meis, uti spero, fau- wg * 1 ° ? • num vale: Conradumque Rabum toribus, exterisque, qui, ex quo ab- servitium Cxsareum ambientem sum successerunt, ita commendes, mei causa commendatum habete, ut prompte & comiter ab ipsis exci- Meretur id hujus corvi candor, quo piatur, neque hanc ex itinere defle- in aula nostra nomen suum obatravit. xionem frustra instituerit. Quod Dominica L&tare cidid cvi. nostram attinet amicitiam, illam his
^ significo pristino apud me loco esse.
Tuje Excellentia Sed est quod querar,negocium meum
Eclipticum ita oscitanter a te exceptum,(nescius,an melius curatum,) ut t
ne quidem responderis. Ego vero te libello de Stella dono, quod monstratis his literis a Msestlino repetes. Scripsit enim Francofurtensis Biblio- ■ pola, se apud illum, quas jusseram exemplaria, deposuisse. Rogo autem juxta ipsum salutes , & propter 1607.Y^LariffimeDomineDoctor,amice Deum ores, uti ad meam episto- ^Veteri mihi necessitudine conjun- lam jam pridem missam, respondeat.
' ctiffime. Cum prxsentium exhibitor Scit enim, quid mea intersit. Et jam jo. Georg. Darmes Georgius Polzius, iter esset pridem per Hasenresserum promisit folziuS' suscepturus Argentoratum, signisi- mihi respondere. Atque ut per te casset vero, se constituisse Tubingam hominem excitem, scribam aliquid adire: non erat mihi praetereundum, quod vel ipsum' Ptolemxum,tot jam
ante
addictis mus
CHRIST. BESOLDUS E>.
Epistola CLXII. JOANNES KEPLERUS CHRISTOPHORO BESOLDO.

AD JÖANNEM
1607.ante fecula mortuum ad scribendum excitet. Superiori i§ Maji vesperi duabus & tribus horis ante Solis occasum, cum nubes solem aperirent, mercli. vilus est nobis hic Prags Mercurius Rius in ipso Disco Solis. Solem quidem ™ BS0 'ipsum non aspexi, sed schemata o- mnia, qus tenuis erant luminis, latitudinem habentia unius manus seu palmi, nubeculam exhibuerunt similem parve musce inter imum & sinistrum margines, in J vel \ parte Diametri. At schema unum quantitate dimidii Thaleri ostendit Mercu- vid.Kepk rium satis nigrum, me hercule instar Epifl ijg. p an q A macri pulicis. PIoc refer f - 2 9 ‘ jQ p Msstlino,& puer stet ante fores non disceslurus, nisi cum ipsius responso. Simul autem & nominatos, ceterosque Dominos Professores a me officiose saluta. Tuam vero salutem cum Domino Parente & starre intra privatos parietes partire. Vale d. t! Junii CIO io cvir.
Excellentia Tua
amicis fimus
JOANN. KEPPLERUS.
Inscriptio.
Clarissimo & Excellentissimo Viro
Domino Christophoro B e s o l d o, J.U. Doctori & Causarum apud Aulicum Consistorium Patrono, Domino & Amico meo Veteri
Tubingam.
Epistola CLXIII.
CHRISTOPH. BESOLDUS
JOANNI KEPLERO.
1618-T TNdecunque clarissime Vir, adfi- . nis honorande, celer Tabellarii abitus, impedit, quo minus a Schi- karto nostro, Harmonica tua avocare queam! puto tamen, eum jam graviter opus urgere,quod si jusseris, interpellabo eum , nec enim mihi vid. Kcpi. consultum videtur. Dedicationem Imim Anglfe Regem, svadeo omnino:
KEPLERUM. 277
argumentum sumerem ego ex eo, 1618« quod is precipuus inter Magnates, praecipuus inter literas, & unicus se- culi nostri, qui felicissime literas o- mnigenas & peritiam imperandi juti«* conjunxerit & concordarit: cui ita- Re J Att ' que novum hoc harmonicorum 5,4 ’ opus, debeatur. Quodque e longinquis oris ipsi hoc mittatur opus, non esse quod admiretur: indicari eo, mundum concordem esse & conspirare in eo, quod ei offerendum sit hoc opus singulare, mirabilem mundi & omnium rerum aperiens in discordia etiam harmoniam. Sed quid ego noctuas mitto Athenas,& forsan, hac in re judicium meum expetens, illusisti ruditati mee. Principi nostro, num Calendarium sit inscribendum ambigo: ajunt, non adeo grata talia munera esse. Sed ego nullibi magis peregrinus sum quam in nostra Aula: itaque svadeo,ut Domini Lan- sii consilium sequaris. Mestlinum alloquendi, crebra propter mea negotia non suppetebat facultas , sed literas ei misi, qui, ut spero,respondebit ad quesita. Mitto tandem Orationem rudem & insulsam, effusam potius a me, quam habitam, cum Re- sigiwd«r ctoris munus commendaram Domi- RtBer no Sigwardo, qui nunc per aliquot menses graviter decumbit & ancipiti^ 1 & n morbo conflictatur. MThummius rw apud nos Professorem agit, & hisce muSt diebus gradum assumet Doctoris. Sic Vale, & me amare perge: sic Deus misericordia & lumine suo nos beet. Raptiffime d. \% Septemb, cid id cx vui.
Epistola CE XIV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ndecunque clarissime Vir, sau- 1618° tor & adsinis suspiciende, litteras tuas accepi, & cum gaudio legi rationes tuas, quibus meam de fundamento philosophije oppugnas dis sertationem. Et hoc tantummodo nunc dico, depinxisse me philo- Mm 3 sophum

2 ? 8
EPISTOLA
f i6i8. spphum, qui jionmvemtur innatura corrupta : pec alio haec .sine propola ssMc sunt, quam ut nostram de- " m onstrcm imbecillitatem, superbiam dejiciam.natura, & ssa humilem ssejectumque faciam hominem, hoc oA accommodatum faciam &pra2pa- rem Theologiae,' Theologica qua: per Jschedam adjecta fuerunt, legi &
nec
stla mysteria scholastico-Theologica InteUigo , nec opto, ut anteiligere possim. Scio,enim impedire magis, quam promo vere salutem & eam sa- Besoldi Li- jpiehtiam,q uae ex Deo. Sed jam sub terdemvo conjectanea sunt de novo or- 0rbe ' £e, quae tibi inscribam, & qua in parite tu prae omnibus aptissimus es judex, candide tecum, Vir optime, simul & clarissime, agam: hisce de rebus majori in pretio tuum judicium apud me erit, quod etiam ut publice facias,oro (haec enim scribo non ut ego judicem, sed, ut tuum judicium excitem) quam in decernendo de Stoica philosophia. Austria enim nescio, ut carnem mollem reddat, A Peripateticos magis quam Stoicos freet.Sed ferio dico quod volo: aveo scire, unde homines pervenerint in Indjärh novam , cur hoc nostro demum seculo India: detectae; an earum memoria in antiquitate, & quaesunt similes aut vjcinae quaestiones. De hisce,quid mihi videtur, essudipotius quam dixi, cqm pb mortem Dn. Sjg- wardi R ector. munus ad me recideret & quaedam pro more dicenda essent. Ea, ut dixi, tibi inscribo, & peto,ut rescribas, qpid tibi probabile videatur, fac hoc ve! praelo, vel st tua bona pace fieri potest, mihi mitte, ut ego excudi curem. Non detinebo te festinan- tissinia mea scriptione, qpam relegere hon otium erat, &qu£ nata inter strepitu^ senatprios. Vale & Christus qos omnes sibi servet, An 1 Novembris eio m e xvm.
EPISTOLA CLXV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
N Obilis & amplissime Vir, fautor 1619.
&adfinissiilpiciende. Salutem & novi anni felix auspicium, si vota mea tibi conciliare queunt, est quod de iis adipiscendis securus fies. Causa scribendi est pracipua discursus meus de Insulis novis: nuper, cum vice Domini Sigwardi defuncti, Rectoris munus alteri traderem, tumultuaria opera conscriptus, & effusus potius quam habitus. Sed vide temeritatem meam! ultra crepidam, quod ajunt, alienis me immiscui qusestio- nibus, & etiam quorundam hortatu passus sum conjecturas meas male concinnatas lucem videre. Sed veniam eo solum nomine spero, quia hoc quicquid est tibi inscripsi, qui professionis & ingenii subsidio hisce de rebus non ita vulgaribus & curiosis, ut videtur, (sed qua: etiam ex parte concernunt fidei nostra firmitatem) si ullus dextre judicare potes. Offero ergo mea Tibi, non ut ea defendas & tuearis, qua: vulgus literatorum a Patronis suis sperare solet, sed ut triari- us miles aciem inclinatam sustineas,
& meliora nobis tradas,quod rogo & solicite exgecto. Avep porro videre tuum de Cometa judicium, sine du- bip enim pr^lo yulg^tiim erit. Madi- linus noster antiquum obtinet, dubi- tr /J atMS
• o " n 1, atCmetis.
tat, timet, & cunctatur, nec adhuc aliquid edit, quamvis magnum & integrum de Cometis tractatum moliatur. Si qua: impresta turbas Bohe- micas cpncemesitia, quasso meo Lre (quod mox solvam) eqias, meque ejus participem reddas. Sic me sem- per ama, undecunque Clarissime, & nos Deus sibi fervet. Ipfis Calend. Januarii stil. vet. cid iocxix.
Epistola CLXVL IDEM'
JOANNI KEPLERO.
, VsObilis &Clarissime Vir, fautor & 1619. adsinis suspiciende. Voluit &
pro

AD JOANNEM
i^i 9. pro amicitis mihi jure injunxit Lan- sius noster, ut meam tibi aperiam sententiam in negotio matris tus. VideEpiß. Ego facti, ex quo jus sumitur, plane Ryieriad ignarus, certi nil, hac prssertim in re rm. ru&e lubrica, statuere queo, & nescio,qua ex diffidentia soror, aliique tui, clam Sub finem me, omnia agere videntur. Unum A daum 3 ' h° c P ro i n g enuo candore dico. Vidi novum libellum seu actionem , qua tua mater impetitur: perpendi indicia & media, quibus petitionem roborare nituntur: ea vero talia sunt, ut speciem prsse ferre videantur veri. Vera este nullus ego credo : sed probabilia & hoc in casu admittunt nostri Jureconsulti. Inimicitias & adsectusjudicum velConsiliariorum, non est quod verearis : sed scrupulum injiciunt ea , qus in similibus causis,me prssente,conclusa fuerunt. Gravitas causs & etiam consequentis multiplices , qus eam subsequi Jiidmbj,- possent, hoc exigere videntur, utBi- cbiusCon- dembachii consilium expetas, qui ti- ivünm. bi tuisque impense favet, & qui Prin- burgtm. dpi nostro a consiliis est. Sed acta prssertim novs litis necesse est, ut videat, & etiam audiat defensiones ac refutationes tuorum. Sic Vale, & festinationem ac festinationem excusatam habe meam. Nosque sibi servet summus Deus. Raptiffime d. xxv. Aprilis c id 10 C XIX.
Epistola CLXVII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
td 19. a Ccepi literas tuas,Nobilis & Cla- rissime Vir, adsinis honorande, & inprimis, quod attinet negotium matris tus, de eo amplius nihil mihi constat. Velim autem, ut Domino Bidembachio & Domino Vice-Can- cellario, illud de meliori nota commendatum estet, ne forte machinis adversariorum & Prassecti Leonber- gensis, judicium civile in criminale convertatur, quod, inscio Senatu seu
KE PL ERUM. 2-79
Consilio Aulico, fieri nequit; &iifa-1^19. eile impedient. Harmonica tua Domino Schickkardo ipse tradam: nam schkkkar - est ille jam designatus Hebraics Lin- ^br. gvs Professor, & ejus adventum in- p”ff^ or dies expecto, simulque curabo, ut Tübingen- forms Cupres emantur: Quod janv^- facerem, si spissitudinis, aliarumque dimensionum mihi ratio constaret; sed prssens ipse expediet omnia facillime, eique sumptus lubenter suppeditabo. Nunc nil volo, quam ut ambo valeamus in Christo, & tume semper ames. d. Junii cid 10 c xix.
Epistola CLXIIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO
N Obilis & clarissime Vir, Fautor 1619.
& amice suspiciende, affinis colende. Adhuc Schikardum exspecto, qui, ultra Ipem & promissum, adventum suum ssifpendit: qui si se sistet, curabo qus mihi injunxisti.
Non autem is erit Msstlini collega, ut pote qui parem non ferre potest; sed Beringet! lecto perpetim adfixi successor, & contubernii Rector. Exemplar harmonicarum, apud me depositum, maculis aliquot conspicuis conspersum, & in extremitatibus contritum, a morum illo Magistro Polheimiorum accepi; vereor, ut id Bibliothecae inferri queat. Aliud ergo mitte, & hoc ego vendam, vel, cui mandaveris, tradam. M^stlino petita tua aperui, qui eo nomine tibi ipse scribet. Sic Vale, & DEO fide, qui nos eripiet ex prassentibus malis, quT Christianum orbem urgent e x parte, ex parte majori instare videntur : Jubet nos Christus non timete instantia bella, sed exinde praesagire liberationem adpropin- quantem. Fiat nobis secundum misericordiam DEI, cui nos humillime commendo: d. xxv. Junii stif.
Vet. cicidcxix.
Episto-

2Zo
E P I s Epistp^ a CLXIX. IDEM jOANNI KEPLERO.
1612. VsObilis & Praclarissime Vir,Fau- tor& Adfinis colendiffime. Paucis est, quod te nunc volo, licet sciam te non velle pauca, sed prolixam historiam turbarum nostrarum Theologicarum. En eam prostabit praesentium lator , Joannes jacobus Wagnerus, qui omnibus interfuit, & fabulam vel aget vel recensebit. Verum non gratis hoc faciet; sed vicissim'unamecum patrocinium & commendationem tuam expetit: Viennam enim abit, locaturus ibi operam suam Nobilibus aut Generosis, qui liberos habent instituendos. Vixit is ultra sexennium apud me, & ita vixit, ut non possim eum non commendare. Linguarum etiam variarum & Jurisprudentiae non vulgarem habet cognitionem, sufficit amico, scire, quid velit amicus, non ulteriori opus esse videtur commendatione & exoratione. Quaeso in Vienna Dedabea Ariadnes ipsi filum praesta, & dirige eum in commodum locum. DEUS pensabit & ego praedicabo. Valeamus in Christo. d. xxix. Julii, cio id c xxn.
Epistola CLXX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1 623.VsObilis & amplissime Vir, Fau- tor & adfinis colende, gratissimae fuerunt mihi literae tuL, quibus intenti tui de edendo scripto Theologico certiorem me fecisti: sed cum petas judicium meum: libere id pronunciabo. Nempe,malle me,ut in herba partus ille opprimatur: vereor enim, ut futurus sit monstrosus, id est neutri parti placiturus. Ego
acquiesco plane in piorum & priscorum Patrum traditione, & interpretatione, quorum negligentiam sequi malo, quam obscuram diligentiam
T O L JE
novatorum. Sed optimum puto, 1623. quiescere, silere & eventum committere DEO. Putavi, turbas nostras hic suppressas esse: mirorque, iterum ad vos a nostratibus literas exaratas turbarum novarum concitatrices.
Velim autem ut sobrie satis Theologica. Tractent illi quos scis, & quos illse literas tangunt. Graviter hic pugnatur contra Mentzerum, libris editis crassis, nec levidensibus. Cseterum depravatio monetariae rei, omnia nobis commercia deprimit , nec vendi & emi necessaria, sed cuncta permutari solent. De filio nato gratulor tibi. Casterum Viridomarii nomen inter nullos FrU marM lanctos potui hactenus reperire. K ¥ €rtu ' Non Surius, non qui vitas patrum scripserunt, non Latonius ejus faciunt mentionem. Fuit tamen id nomen Magnatibus Gotthorum & Francorum non infrequens. Sic vale, & me amare perge, Vir Clarissime, & sic DEUS nos juvet, d.
Aprilis cididcxxiii.
M. M. Masstlinus ad scribendum adigi nequit.
Epistola CLXXI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
obilis & undecunque Clarissime 1626 Vir, fautor & adfinis jugiter colende. Remitto, qme accepi, fragmenta scriptiTheologici Tui,quod contra Catholico-Romanos paras.
Placet id (licet sine ac principio carens) nam & ex ungue cognoscere Leonem licet. Placet, inquam, eam prascipue ob causam, quod inibi solito candore, remotis controversiarum tricis nostra defendis, & captui te accommodas eorum, qui in subtilitatibus novissimorum Theologorum haut sirnt exercitati. Velim id edi, sed nomen tuum prsesigi nolim.
Haud quidem tui, sed ipsius scripti causa: quod minus gratum nostratibus, ridiculum adversariis erit: cum
pro

AD JOANNEM KEPLERU M. 281
l 6 i 6 . pro iis propugnes, qui Te sacris suis arcent, & tantum non haereticum proclamant. V erum pro prudentia Tua, Vir Clarissime, judicabis, ego libere perscribo animi sensa. Rumor de mea conversione, inopinatus plane suit; at securos esse jubeo ve- strates, quos exinde cognosco, salutis me# esse studiosos. Ex animi sensu iis semper soleo respondere, qui me, nescio cujus novitatis sulpe- ctum habent: antiqua, imo antiquis sima me sequi , malleque cum Primitiva Ecclesia Doctoribus errare , quam Novatorum obscuram diligentiam imitari. Sed puto, & sir- miter persuasum mihi est, errores, quorum reos agunt Catholico-Ro- manos nostrates, novos este, nec ex
jo. Amdii Ecclesia primitiva. Theologi no-
fidotlnna ^' 1 ^ rCI1Ue hatfeticOS UOVOS Tque
damnatur ac veteres oppugnant: & inter ali-
4^0/4». os, Arndium (quem orco scripto pu- r °' blico addixit Dominus Cancellarius Osiander) Menzerum , qui tamen Giessae cum Weigelianis literis & armis decertat. Photinianos, quorum horrendas blasphemias malim non nominari quam resutari.Frater meus, cum fubmisia officiorum suorum oblatione, ignarum se plane ait negotii divisionem bonorum tuorum maternorum concernentis : sibi nil commendatum, inquit, sed dedi Bi- dembachio nostro; qui, ut puto, ad Assessoratum Spiram vocatus est. Monetärste rei depravatio mores, & omnem Politiae ac Oeconomiae rationem pervertit. Res quidem in eum statum restituta est, utThalerus pro 1 flor.30 crucig.expendatur:sed nec dum corruptela cessant, quas corruptio illa introduxit. Sic Vale, Clarissime Vir, & me favore tuo fove, literisque, si non grave est, recrea. Sicque nos salvet meus Salvator Jesus. D. A Septembris c 1 0 idcxxvc
Epistola CLXXII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Obilis & amplissime Vir, adsinis 1626. & amice suspiciende! Exemplar Harmonicorum, Academiae nostrae destinatum, Rectori & Senatui pro more exhibui, munusque solemni- bus ornavi verbis: sed honorarium obtinui spepraeconcepta minus; (iv nempe, qui hic sunt, thaleros imperiales) non quidem mea culpa, nec quod de benevolentia nostratium Kepien non amplissima quaeque tibi debeas polliceri, led quia zstraru nostri ea inopia est, ut sumptibus undiquaque parcere cogamur. Pro exemplari, quo me Bibliopola Tampachius donavit, cum & tuo intuitu factum sit, gratias promeritas ago. Tertium, uod Bidembachio destinaras, jam iu est, quod Msstlino (& quidem ex tuo jussu) eoque fine dedi, ut operi praeficeret commendatitiam ptL- fationem; sed multis monitionibus id impetrare nequivi: sane, ut tibi, quid sentiam, in aurem dicam; aut invidia & aemulatione laborat, aut non placet ipsi audax tuus, sed ingenuus omnique laude dignus hic conatus. Exemplar repetere incivile, nisi tuo praescitu judicavi. Nos hic vivimus inter spem pacis & metum tristissimi belli: in hoc uno felices, quod non nisi passive harum calamitatum participes suturi siimus.
Res enim in aula agitur a paucis iisque peregrinis, ut ferunt. Nos rerum, quae gerunturdgnarissimi omnino fumus, & humili mente expecta- mus, quid ver instans vehet. Deus parcat suis; cujus castigationes, si patienter sustineantur, remedia sunt.
£t sane morbidi nos omnes, imo nil publice nec privatim fanum est, etiam apud nos: ita ut felicium temporum nec digni vel pares existamus.
Sic valeamus in DEO: cujus misericordi#, omnes, eam adpetentes,
N n devoto

devoto corde commendo. Salve & Vale. Raptissime st Martii.
Epistola CLXXIII. IDEM
JOANNI KEPLERO,
Nobilis Amplisfime Vir , Rr&ceptor & Adfinis suspiciende.
N Escio, quibus verbis tibi gratias agam, quod tam humaniter Wa- gnerum meum recepisti, consilio ju- vasti, favore tuo refocillasti langvi- dum,& (ut soletSvevis nostris accide^ re iturientibüs primum) pavidum,!& quasvis, tuta etiam timentem. Majorem etiam in modum rogo, ut porro eum commendatum habeas,jhasq; litteras ita cures, ut ad eum perveniant, nescio enim ubi nunc Vienna conveniri postit: &, si alia occasio deest, fac saltem, ut perveniant ad Pleinerum nostrum, si nonestRatisbonas: meaque vicistim opera utere , si qua in parte tibi, tuis ve eä commoda este poterit unquam. Silent inquisitiones nunc apud nos, quas mire me turbarunt, non (quod scire te velim) mei causa, sed quod viderim turbari pios, probos, quodque cognoverim ex altera parte,phanaticos multos sub specie pietatis , profanum propositum habere finem. Quod item iniis,quos maxime fidos reputabam, perfidiam summam deprehendi. Verum Deum Optimum M.testor,adeo me ab omni novitate & Fanaticisino abhorrere, ut implicita side amplectar cuncta, quL consensus piorum Patrum ad- probabit, planeque in eo sum totus, & porro in eo elaborabo, ut sciam quid de nostris etiam h. e. Lutheranis novitatibus (ita Catholici loquuntur) sentiant illi pii Patres. Dominus D- Thummius heri proposuit prolixam disputationem de cxx erroribusPa- racelsi & Weigelii: ille Catholicus Luit, & in ea confessione mortuus est, ex Paracelso & aliis quasdam iumpfit, quibus lüa addidit. Utrum- que quatenus Novatores detestor. Antiqua non improbo , nec de iis
T O L JE
meum est judicare! Edidit Dominus D. Thummius tractatum contra Weigelianos, CXX errores iis imputans gravissimos ; sed sunt, qui dicant, non ita in multis sentire Weigelium; plurima admittere saniorem interpretationem. Sed tamen & ego apud Weigelium aliquot errores crassissimos deprehendi: multa etiam bona occurrunt. Nos hic in summa copia annonas esurimus, & jam in eo est, ut dissipetur Academia nostra, fatis alias frequens. Monetas & nummi vel pravitas velasstima- tio incerta, eo rem redegit, ut nil vendatur, nil emi possit: sed cuncta permutentur , non nisi frumento comparabis vinum, non nisi vino vestes, calceos. Vini novi mensuram, qui hospites studiosos alunt, floreno, vel etiam xvm baz. distrahunt. Jam enim incipiunt sentire omnes nummi bonitatem intrinsecam, justum- que ejus pretium non putativum, seu imposititium, inspiciendum & ex eo omnium capere ex aqua proportione asstimationem. Sic V ale,Clarissime Vir, & me amare jugiter perge, DE- USque sibi nos servet.
Epistola CLXXIV. CHRISTOPHORUS HE GU- LONTIUS
JOANNI KEPLERO.
TVOctissime Vir, Tabellarii hujus 1605. U adeo praster omnem expectatio- nem discessus subitus, non me sinit fusius ad Te scribere, ut vellem, & ut sempermihi in {animo fuit, ex quo primum Astranomica tua Optica Nundinis postremis pervulgata, ad manus nostras pervenit. Opus quidem ut doctis omnibus gratissimum, ita (si quod aliud hujus generis) communi omnium Mathematicorum suffragio laudatissimum. Nam etsi multi in Astronomia multa conscripsere, tamen ut quod verum est libere profitear, reliquerunt eam pene omnes tenebris densissimis circumfusam, ex quibus tu primum aggressus

AD JOANNEM KEPLERUM. 28z
sCjoj. gressus es, ipsam in lucem vindicare. Tu enim non solum eruditione varia instructus, sed & experientia multiplici & observatione adjutus, difficultates omnes facile superasti:cum Repleri de refractionibus, de visus ratione,
/« ] uce fffierum, de Eclipsium ob- at e n ' servatione, de parallaxibus & reliquis hujus sublimis scientia; intimis arcanis adeo clare philosophatus sis, ut fere nihil intactum reliquisse videaris, quod ad hanc artem adeo divinam amplificandam velPhysicce vel Optice- & reliqua; Matheseos Thesauri suppeditare possunt. Quam- obrem si antehac mors immatura Nobilissimi Tychonis omnes Astronomie alumnos incredibili pene dolore affecit, in hoc sane non minore gaudio se recreatos sentiunt, lucubrationes ejus, tanquam liberos parente proprio orbatos, in tutelam Patroni tam exercitati & fidelis devenisse. Et certe gratias tibi non minimas omnes debemus, & habemus, quod Theoriam Martis numeris suis absolutam propediem nobis polliceris: est enim ille inter erraticas omnium maxime in Tabulis ab ipso coelo deficiens. Ipsa tamen observationum fundamenta, ex quibus Nobilissimus ille Astronomie instaurator .Theoriam Lunarem construxit, valde desideramus: & cum stellas etiam nonnullas in suo 1 fixarum Catalogo omiserit, que a Ptolemaeo & Copernico recensentur; obnixe rogamus, ut tum ipsas Lunae observationes, tum etiam harum praetermissarum vel Distantias vel Declinationes, & Ascensiones rectas a Tychone animadversas, publici juris aliquando facere velis. P reter ea non abs re duximus, ferio hoc a Te contendere, ut observationes proprias novi istius Phaenomeni nobis impertiri non graveris: stella no- quod quidem a nobis conspectum V* quando & anno superiore d. m. Octobris viJk ‘ stilo Veteri post occasum Solis. Neque, quem unquam observare potui, motum aliquem habet propti- ifafc um: sed raptu primi Mobilis circum- ductum semper adhuc immotum he- sit inter 17 & 18 partem Sagittarii, Latitudinem Septentrionalem ab Ecliptica vix duorum graduum obtinens. Quam praecipue ob causam, tum etiam, quia ab eisdem fixis semper eandem intercapedinem servare animadvertitur, vix ulla paralla- xisilli competere potest. Hoc tamen maxime notatu dignum accidit, quod quantitas ejus sensim minuitur.
Nam cum in prima fulsione, & magnitudine, & claritate luminis, nec non forte radiorum vibratione ipsum Jovem (ä quo non longe tunc abfuit) superare visum est; hodie Spicam virginis tantum adaquare cernitur, adeo ut (quantum conjectura asiequi postumus ) paulatim indieS decrescet, donec tandem omnino evanescat: nisi forte magis veritati consentaneum videbitur, (quod & tibi non admodum displicere alibi perspicio) Phamomenon hoc, quemadmodum illud cididlxxii, altius quotidie ascendendo, in ipsum coelum tandem ab oculis nostris se omnino recepturum fore. Atque in his opera tua aliis non minus accepta erit, quam mihi: sed (quod ad propositum meum potius spectat) cum ego semper motuum Speculationem inutilem fere judicaverim, nisi & stellarum vires aliquo modo percipere liceret. (Nam sine hac cognitione nec Planetarum varii casus, nec fixarum constans, & quotidiana circumgyratio, usum ullum in humana vita habere videntur). Hanc quidem ob causam lubens libensque -w^/o». hanc provinciam in me suscepi, non-,-" w M^- nullorum apud nos calumnias con-^T tra Astrologiam Judiciariam retundere. Cum vero nulla de re acrior orta sit inter nos dimicatio, quam circa coelestium configurationum vim & virtutem, hac quidem in re, Doctissime vir, opem & auxilium Tuum expeto. Objicit adversarius»
Nn 2 omnes

284 E P I S
1605. omnes Planetas bonos a Deo creatos , & propterea radios eorum omnes & aspectus bonos esse, nec Quadratum hexagono magis infaustum- , Vult ipse praeterea, quos A- strologi Sextiles, Qgadratos & Trigonos appellant, minime ita se habere: quia cum stellarum radii a suprema terrae superficie reverberentur, sitque inter terrae femidiame- trum & Planetas (praesertim inferiores) sensibilis proportio, incidendae & reflexionis angulos minime praedictis arcubus congruentes efficere postimt. Radiorum item refractione nos premit, qua: & fallaciam anguli necessario ingerit, cujus nullus in Zodiaco arcus mensura esse potest. Denique rationem a me efflagitat, cur hujusmodi intervalla in Zodiaco majoris sint virtutis, quam si stellae fese mutuo intuerentur ex distanda prioribus dissimili. , Nihili hic iste facit rationem illam, quam Ptolemaeus libro primo Quadr. a proportione harmonica mutuo sumpsit. Sed si fortassis fundamenta tua Astrologis , quorum in Paralipomenis tuis mentionem facis > ad manus nostras pervenissent, rationes aliquas, vel ex Opticorum principiis, vel ex naturas abditis penetralibus petitas fup- peditassent, quibus adversarii petulantiae facilius occurrerem. Sed cum hactenus opus hoc tuum non sit a Bibliopolis nostris in Angliam asportatum : iterum atque iterum rogo, ut, si quid secretioris Philosophia* novisti, quod ad has rationes convel-
* lendas faciat, mihi communicare non dedigneris; pro qua tua tanta humanitate semper me in futurum tibi devinctum reddes: quem licet domestica & Reipublicae negotia a Musis avocent, harum tamen rerum, animi causa, studiis deditum, tuus hic labor ad pristina Mathema- tum studia recolenda adjuvabit plurimum & incitabit. Vale, Doctif- sime Vir, & Spartam, quamnactus es, Tychonicam, feliciter orna.
Londini^ Prid.Non. Februarii stilo no- 1605. stro cio 10 c v.
Tui ßudiofisßmus
CHRISTOPHORUS HEGU- LONTIUS.
Inscriptio .
Doctissimo Viro,
Domino Joanni Keplero,
Sacra Cassare# Majestatis Mathematico dignissimo.
Epistola CLXXV. JOANNES KEPLERUS
CHRISTOPHORO HEGULO NTIO.
Iteras tuas, Prastantissime Vir,
Pridie Nonas Februarias Londi- ni datas, opera Mercatorum, qui Francofurto rediere, Calendis Maji accepi. Beasti me, invitans me ad scribendum de Mathematicis artibus , quas ego divinitus humano generi datas existimo, non tantum ad usus varios, sed etiam ad oblecta- jucundi« tionem animi honestissimam, 1 Ozo~ tasMathe ' que gratiliimam, ut qu# conjuncta est cum celebratione fapientissimi Opificis. Itaque, si quid est, quod hominis coelestem animum in hoc ) exilio pulverulento detinere & deli- nire possit, ut juvet vivere: haec profecto est oblectatio. Quo nomine nostro feculo merito, mihique adeo ipsi gratulor de inventa Typogra- phia; qua effectum video, ut in tanta paucitate hominum, qui ad subtilia ista penetrare apti sunt, inventus tamen fit in Britannia vir \ eximius, qui mihi sese lectorem mei libri literis testaretur; partemque mercedis, quam hac scriptione quarebam, ipse repraesentaret. Nam qu# in meum honorem pleno ore profers, ea sic quidem accipio, ut inde summam in te benevolentiam in harum artium cultores #stimem: per sese vero non tantam vim habent afficiendi,quantam haec ex confabulatione fvavissi-
ma,

AD JOANNEM KEPLERUM. 285
ma, orta voluptas: quia in me non invenio, quare illa abs te dicta en- comia mihi privatim comprobem* Sequar tamen epistolas tua; stlum. Ecce, quam magnifice jacturam praffiantissimi Astronomi, hac tutelari mea successione pensatam arbitraris. Non diffiteor,me,Tychone Vti. Epiß, mortuo, haeredibus vel absentibus, ™*t*&*&> vel parum peritis, observationum relictarum tutelam mihi confidenter & forsan arroganter usurpasse; adversis haeredum voluntatibus; non obscura tamen jussione Imperatoris: qui cum curam instrumentorum mihi demandasset; ego, late accepto mandato observationes, potissimum recepi curandas.
Multa ex eo controversia me inter & hLredes, dum ego publicum commodum reipicio : ipsis de privato suo a Cassare, praeter votum, lente admodum satisfieret. Tandem puduit belli, cui adhaerebat calumnia Ipoliationis: itaque iniqua pactione, ne quid meo labore inde concinnatum, citra consensum hsredum,ederem; tandem rem eo adduxi, ut observationum mihi copia secundis ipsorum voluntatibus relinqueretur. Ex eo itaque patrocinium Lucubrationum Tychonis, mihi non arrogo: sed id lubens humeris Nobilis Viri, Francisci Gansneb, dicti T eng- nagl, Westphali, Tychonis Brahe Generi, remitto; qui cum Caelari fit Francisctu a Consiliis Appellationum Bohemi- Gamneb carum> partem operis bonam non
invitus mihi relinquit. Qua;quisque Gajsendus essecerit, tempus ostendet. Quod itaque pollicitus sum Commentaria ub. vi de motibus Martis: id factum ante t’ W' pactiones nostras: jam eo res deducta , ut nisi ipse assensum, Cselar sumptus praebuerit, edi non possint. De iis tamen aliquid est dicendum, in tuam gratiam. Nam quae tu ex iis expectas, correctiss ima l 0C a Stelis Martis , ea parum ego curo: prae aliis, qus hic ego attentavi, A divina gratia consecutus Ium. Duae sunt, ut
nosti, Planetarum inaequalitates, altera ex Sole communis omnibus:altera cuique propria. Illam ego fi cggd in investigavi, ut Iperem, omnibus Cmme J* quatuor residuis satisfacturam. Hanc^^,-. pertinacissimis laboribus tantisper terit Ke- tractavi, ut denique sese natura \z-t krHU gibus accommodet; itaque, quod hanc attinet, de Astronomia fine hy- pothesibus constituta gloriari possim.
Quo nomine gratulor vestra genti de inventa per Gvilielmum Gilberti vu.Ef. philosophia magnetica. Nam ea Hariotn plane mihi & m rlaneta Marte m- venta est. Nam quid est, quod Planetas circa Solem rapit ? Consentiunt enim Tycho &Copernicus in eo. Quid enim nisi effluvium Solis magneticum ? Quid vero est, quod Planetas facit a Sole eccentricos, quod cogat ipsos ad Solem accedere , ab eo recedere ? Nempe effluvium ex ipsis Planetarum corporibus magneticum, & directio axis.
Atque hLc omnia ratiocinia in Marte sic sunt comparata, ut aut salia esse necesse sit, aut omnibus Planetis, quoad qualitatem, communia.
Quo nomine Clavem Astronomias penitioris in Opticis jure promisisse videor. Sed ad capita literarumtuarum revertar. Ut fundamenta r e-Theoria stitML Theorias Lunaris edam; me-^“ w ' um non est; sed heredum, quos,ur faciant, monere non desisto: Ipem in propinquo nullam video. Quid si vero tu ipse hoc negotium promovere possis ? Tengnaglius enim nuper peregrinatum abiit, pnetextu visendas patris; privatim vero ajebat, se adire Angliam. Est autem inDa- nia Christianus Severini Longomon- tanus; quo Tycho ad Lunaria usus est plurimum: qui, si quid superest, correctionis, suopte id Marte prius emendabit; (monitus enim a me,id per literasse facturum, est pollicitus) quo facto, uno gradu propius ad editionem accesterimus. In conclusione Opticorum novam methodum pollicitus sum rei perficienda: illam N n 3 vero,

E P I S T O
rF6
vero, Deo volente, sme Tychonis obser vationibus editurus, & in meis Eclipsium observationibus explora- Ktphti turus sum. Quod fixas attinet, ex- observi- tat 2pud k^Ltedes privatum opus Eclipsium, mifie fixarum, in quo multas in Septentrione, prater numerum Ptole- Tychonis maicum, aeceflerunt, aliquX, pra- Cataiogus sertim in Meridionali hemifohasrio, Etxarum. nece g* ar j 0 f uer€ prseteritx\ Utut
habeat /haeredum arbitrium est, illud edere. De Stella nova edidi tumultuaria opera, breve scriptum-Germanicum. In latino adornando pleniori lente progredior; spero me tibi obsirva- satisfacturum. Plurimis per Euro- ttonesstei- p am jjg ^ te dicta 111: x 111 Octobris u nova. ^p- t i;[[ uce scere. PragL d. x Ostern. Epist. bris vel XXX Septembris nondum ijj.p.ajj. fulstt:de XXIX Septembris, i X Octobris, dubius sum. Italus quidam libi vid. Episi. visam affirmat : Msestlinus negat. In * 7 -P a g- 37 - iy° 5 41' $ inventa est, diversorum consentientibus observationibus, cum latit. i°, 56', Bor. Locus perpetuo idem. Quantitate hodie cedit genubus Serpentarii. De ascensu ejus in astherem non aufim certi quid statuere: nisi quod non absurdum, consumi illam,quLorta fuit,si bene naturam novi. De Astrologia talia scribis, talia quseris, ut Iberern , tibi plurimum satisfactum iri, hae adjecta dissertatiuncula, qua lecta, fi bene conjicio , tequiorem pronunciabit sententiam Rex sapientissimus. Sed fortasse poterit hxc olim materia diligentius & ita adornari, ut Serenissimis ejus oculis honestius offeratur. Deus me ex Astronomia expediat, ut ad curam operis mei de Kepkrm Plarmonia mundi convertar. Equi- 'jatobo^M. dem illud opus jam pridem tacite Britanm^ -Regivestro destinavi non tam stu- SitT di° ei innotescendi, quam voto ar- C es opus, dentissimo, ut in ipso coalescat har- quod de- Monia EcclesiL. Is enim talia scri-
“iZ talia facit, ut non inconveniens
'ciiAusirt* ail t videatur hujusmodi
prodiit i» vel dedicatio, vel existimatio. Qui fol. & est quo tardius aggreditur rem omnibus
oppressis exoptatissimam; hoc dii!- Epidro. gentius omnes occasiones circum- E o-s specturus esse censetur. Deus Opti-^^ mus Maximus bonum opus, quod in mograpbi- ipso operatus est, primo quoque carum - tempore perficiat. Sed hanc mentionem ideo injicere coepi; ut consilium abs te, Vir Prastantiffime,peterem in re jam a multo tempore destinata. Quo nomine plurimum lse- tor, te mihi oblatum ex illa gente, a quo potissimum fic erudirer. Nam qui est in te amor harum artium, non patietur feriari, quin vel hac vel alia via, (incerta enim humana omnia,
& bellum,Musarum pernicies, nescio quantum a nobis absit in Bohemia, dum jam Moravia periclitatur atque Austria,) cultorem Matheseos consilio vel opera (qua te pollere existimo,tuis literis inductusjrquam optime promoveas. Sed ad qvae- stionem redeamus. Equidem ita conformatas sunt theses meas, ut nec Planeta, nec alpectus ullus malus fit. Contrariorum vero oppositio exornat naturam, eaque fi ad oculum invenitur in Microcosmo, quid mirum, si inveniatur &inMacrocosmo. Aspe- Fun j a . ctuum differentiam insola vehemen-menta a- tia & fortitudine pono. Omnibus idem opus bonum tribuo>extimulare facultates animales ad opera fiia. A- spectum inter binos Planetas, seu ipsa corpora, fingere imperiti est. Vox est Arabum, sed puto, ex Graea Ptolemafi yY^idha-yLoq deducta.
Aut si ex KctTctßÄeipecri , esto sane, dummodo commode interpretemur de concursi radiorum, in quo inest alpectus, non in circulo imaginario, qui adseiscitur ad metiendos angulos concurluum. Sed de hoc in dissertatiuncula. Nihil hic tribuo Reflexioni, nam alpectus est in mera incidentia, seu concursi radiorum.
Nec sequitur operatio, quia alterius radius a tellure in alterius corpus reflectitur, (quL philosophia, puto, est Jofranci Osiucii ) led quia binorum off^ws. radii certo angulo in puncto eocon-
cur-
)

AD JOANNEM KEPLERUM. 287
currunt, in quo collocatur res im- materiata, aspectus receptiva facultas, nempe animalis. Ubi nihil impedit, puncta differre ab invicem, & a centro terra. Nam & jam dictum & inculcatum in Disputatione, operationem hanc per aspectus este stellis accidentariam& tantum objecti- vam. Itaque, ut videntur Stella?, hoc est, ut radii confluunt: ita operatio sequitur. At visio ex centro terra nihil sensibiliter differt a visione ex superficie, ob altitudinem siderum immanem. Ergo neque operatio differt sensibiliter. Et quid tum, si differret sensibiliter? Operatio enim sequeretur. Exempli gratia: fit hora xn in centro terra Sextilis Saturni & Lunae; esto ut sensibiliter distet hoc tempus a tempore ejus Sextilis, qui in superficie terra continget; cum igitur Luna, imum sidus, locum mutet,uno gradu, ergo eo momento inter Saturnum & Lunam erunt 61 gradus. Post duas igitur horas intereunt 60 , qui rursum sextilis est. Itaque intra duas horas coincidunt : in ceteris propius. Verum jam considera & latitudinem nonnullam tam in aspectibus, quam in Musica. Non statim omnis consonantia negatur, etsi chorda non accurate sint tensa?. Quin imo quarundam consonantiarum dimensiones necessario manent imperfectas, quod fundamentum est tonorum affectionis. Neque tamen ideo non delectat talium tonorum usurpatio. Ita videas conjunctiones Planetarum efficaces, ubi diversa latitudo, dummodo non nimia. Igitur & in longitudine lato quodam modo definiendi aspectus: ut a 6o° quidem pracise gradibus operentur perfectissime; sed a 59 0 & a 6i° gradibus operentur nihil. Hocassum- to,plane ridicula erit objectio de differentia centri & circumferentias, addo & de differentia, quam facit Refractio. Quamvis de refractione respondendum aliter. Nempe ne
opaca quidem impediunt, quo minus radiotum aspectus percipiatur a facultatibus animalibus, nedum se- miopaca, ut aer: sive quod facultas animalis, eadem est in centro terra & in extima superficie aeris, seu quod subtilior, purior, immaterialior est perceptio situs stellarum, quam ut ad eum repraesentandum radiis lucidis opus sit. Exemplo sit ratio Genescam. Influunt Planera, quL sub terra sunt. Et maria in no- viluniis moventur, etiam per appulsum siderum ad Nadir, unde radii ascendere prohibentur. Sed hoc fortassis alienius est exemplum. Denique quod attinet causam aspectuum, nihil magis me movet, quam hoc, quod dicendum est, aspectus animadversos, ignoratis causis. At hoc nihil novi: quotusquisque rationem novit perfpicillorum ? Num ideo nihil sunt perfpicilla ? Multa talia. Magna vis experientise, magna curiositas, magna subtilitas. Quod causam ipsam attinet: puto inventam & expressam in disputatione.
QuL si similis videtur Ptolemaica?: at explicata non fuit similiter a Ptolemaeo. Non erat notus Ptolemseo Creator mundi: quare importunum ipsi fuit, de mundi archetypo cogi -Mundus tare, qui est in Geometria, & nomi - idealil ' natim in Euclide Philosopho ter maximo. Nobis constat creatum mundum & QUANTUM factum: Geometricae vero figura (hoc est, QUANTITATIVE ) sunt entia rationis. Ratio sterna. Ergo figura Geometrica? sunt a?tema?: nempe ab Lterno verum erat in mente Dei, lateris T etragonici Quadratum ( ex. gr.) esse dimidium de quadrato Diametri. Ergo QUANT Absunt mundi Archetypus. Si Deus iym- fjt,eT^<Tsv inter creandum,& animales facultates sunt exemplaria Dei; secundum illud:
Präsentem refert qualibet herba DEUM.
Ergo & animales facultates ysape- Tpx<?h dum id opus continuant, cujus
tia

288. E P I S T O L JE •
operis creatio fecit initium. Sed fatis decangula, coeunt varie inter se, vel de his in disputatione. Confirmat au- enim cum sibi similibus, ut Triangu- tem rem Musica. Dicatmihi quis cau- lum, Quadrangulum, Quinquangu- sem aliam concentus,cur JtaVArs de- lum, pes truttL, vel cum sociis, ut lectet, $kTCTa offendat aures: quam reliqua ad soliditatem ; ubi crates hanc ipsam, quam ego dico commu- etiam inter se coeunt, sed hiant, non nem Musicas & aspectibus. Sed siip- undique soliditatem claudunt. In plenda hic definitio rationum bar- plano coit Triangulum, Quadrangu- monicarum, ex Harmonicis, ut vi- lum, Quinquangulum, cum fui simi- tutioHar- deas esse tantum octo. Ratio bar- libus, coeunt Quinquangulum, Pes momta. monica est ratio perfecta, solida & truttL, Decangulum,&crates dec- nexa a ratione squalitatis. Perfecta angula, item Octangulum, Quadran- ’ratio est inter terminos perfectos, gulum, Crates invicem adjuvantes. Termini perfecti sunt numeri sigu- Itaque invitis etiam Philosophis in- rarum regularium demonstrabilium, gerunt sese pro Archetypis creatio- hoc est, quarum latera vel nara, fjiij- nis, quia & ipse intra Geometria xcsyvd naxa, nXcLros , Tergayv- limites creationem aliquam admini- vktllov , (&hoc vel ciirAaig, vel 7rgo- strant. Et ab hac coitione definis cS-scr&iy vel dQcupsjr&t alterius qua- sem perfectas figuras, nisi duo rhom- dratinoti ftjrS & completione horum genera etiam coirent, qu#ir- figur#) sunt comparabilia cum dia- regulares figurse sunt circulo non metro circuli (i). Nam compara- aptas. Nos vero circulo indigemus tio est menfiiratio, mensurare est sci- ad angulorum mensurationem. Sic re ; infiniti nulla mensura vel seien- igitur sunt figuras perfect#, dantes tia. Septanguli latus, ut & nonan- terminos perfectos 3,4,5, 6, 8,10, guli nang. 13 anguli fugiunt omnes quibus associantur 1,2. Nam & hi Aquationes: quia ipsorum certitudo significant partem circuli demon- longitudinis consistit in infinitate, strabilem: 1 Significat totum circu- qu# mensurari, sciri, permeari non lum se ipso scibilem : 2 Significat 2 potest, eo ipso ne implicetur con- partes circuli , quas constituuntur tradictio. Ex hac origine consisten- geometrice ducta linea per centrum, ti# in infinitate, sequitur inGeome- Propter hos numeros paulo cautius trica (ra)fActT07roiyj<r<x> quod neque informanda definitio terminorum 'coeant, neque inter se, neque cum perfectorum. Sunt & alii perfecti aliis coeuntibus, neque adsternen- termini in remotiore gradu,ut 12,15, dam planitiem, neque ad clauden- 16,20,24,30. &c. Nam sunt demon- dum locum solidum (2).Triangulum, strabiles figuras, sed non coeunt, nisi “Quadrangulum, Quinquangulum, cum partibus sociarum, unde deri- Sexangulum, Octangulum, Decan- vatas siint. Itaque, si componas ter- gulum, pes truttL, crates, aliaque minos, ut 15,16,ut5, 8,ut3,10,ut 1,2:
Fiunt
(1) HMc contemplationi diversorum graduum comparationi* laterum cum diametro circuli peculiariter deputatus est Liber X Euclidis. K.
- £1) Prpprietates harum figurarum cogunt quidem aliquam longitudinem certam, sed expensae petunt principium in ratiocinatione. Si quis haberet latus Septanguli, illud hxc, & illa praestaret. Sed nemo'unquam vel in charta, vel in numeris, vel in mente habuit perfectum latus Septanguli: non ipse DEUS; quia ejus edentia in hoc consistit »ut non haberi possit mente. Contra de Quinquan- gulo» ubi Geometria desinit hoc este latus quinquanguli, cujus quadratum componitur ex quadrato femidiametri, & quadrato ejus partis ( in sectione fecundum extrema & media) majoris. Ubi ^quemadmodum semidiametri, & pars femidiametri major in sectione dicta, geometrice dantur:
septanguli latus mera & perpetua potentia est in plano circuli; hoc est, potest in eo delineari, sed non potest unquam punctum ostendi, in quo terminetur. Nec sequitur, illud potest, ergo hoc potest etiam. Nam ab esse ad sciri non sequitur. Sunt infinita puncta in linea; at non sciuntur infinita puncta , numerentur enim, ScCtc finita essent. Est igitur speculatio hic profundissima, dum perpendimus, id quod inveniri a DEO non potuit in Archetypo, ne expressum quidem «ffe in opere. K.

AD JOANNEM KEPLERUM. m
fiunt perfecta? rationes. Solida? sunt diorum, tantummodo ad has 8 ra- inter 3 terminos, cum terminus ma- tiones, sequetur effectus. Nempe jor in 2 terminos perfectos resolvi si inter 2 radios intersint gradus 135, potest. Sic 10 in3 &7 resolutus repudi- ex altera parte 225, tunc divisioha?c atur, quia 7 imperfectus est terminus, est perinde ac si esset . Hic At 8 in 3 & 5 perfectos resolvitur. Et simul incepta proportionis *;f*ex- 16 in 1,imperfectos. Sunt ergo rationes plicatio, nec dum finita simul ipsa solida;. Connexa sunt,id quod dicun- Musices hujus svavitas invitat me, tut, cum nempe omnes termini in per- ut epistolam sequenti Diatriba fini- fectos resolvi possunt, oriente semper am. Veteres in vocum intervallis Minimum solida nova ratione usq; ad unitatem, quaesierunt id, quod est minimum Hic excluditur 1,15,id.Nam liquidem ut ex eo, ceu elemento, compone-* in 15,1, it. Sed 15, non amplius dissolvi- rent diastemata harmonica, qua r eW*w- tur. Solvatur in 1,14: ecce i4,imper- plurimum lapsi sunt, & sese m du- wm ®* sectum: solvatur in 2,13: ecce 13, im- meta inextricabilia induxerunt. In perfectum : solvatur in3,12: ecce voce namque suapte natura non da- non propriam rationem. Nam hxc tur minimum intervallorum. Quia est ratio inter r, 4. Si 4, n,imperse- intervallum est comparatio duarum 1 cta, 5,10, impropria, 6,9, imperfecta inaequalium quantitatum sonantium^
& impropria, 7, 8> imperfecta. Est potestque ihfinities variari ex natu- igitur in margine cohaerentia omnis ra quantitatum. Igitur contraria ab aequalitate (1). squalitatis ratio ratione nobis agendum. Qy arenda? inter 1,1: adde terminos, erunt 2. causae diastematum harmonicorum, Compara elementa i,&i.oritur ratio ut hactenus ego feci : inde compa- dupla: cujus termini 1,2. Adde sunt ratione facta diastematum horum,
3,&sic consequenter. At in 7,9,11, resultabunt ultro diastemata caetera 13 subsistitur ob causam dictam: qua- non harmonica, usitata tamen, & per re ad 15 non pervenitur. Fortasse quae canendo itur atque reditur,ap- tamen evidentius pro connexione parebitque, illa non valere solo usu, allegaretur coitio. Vides oriri so- sed natura niti e neque inter sese lidas rationes has: f v ~ 2 \ 1 y 4 V V communicare aliquo minimo, quod V (2). Et causa apparet cur f non sit unius modi. Igitur si harmonia sit inter harmonicas, quia socium squalitatis solvatur in duo sequalia, habet 7 imperfectum, scilicet f. Ita- dua? partes erunt chorda?, quarum que si chordam in 8 dividas,sonus to- quaelibet cum tota sonat ^lairacrm. tiuscum sono partis 1 concordat, at Si ad totam in 3 divisam compares non concordat cum sono partium 7, sonum partium 2, existit äicnrevTe, &c nec partis 1 cum partium 7. At par- ex ejus disserentia ad Jict7rcL<r6ov ex- tium 3 cum partium 5 consonat, & istit Nam in tribus
uterque cum totius 8 partium. Ita vocibus, quarum extremje diapason decseteris. Et igitur, si ex chorda sic distant, media cum ima diapente fa« divila facias circulum, eoque sic di- ciens, facit cum siiprema diatesia- viso, metiaris angulos coeuntium ra- ron, aut contra. Jam igitur, si comparas
r) Omnium solidarum harmonicarum rationum concordantia: in figuris Musicis expressae fune in Mysterio meo Cosmographico, Tubincse excuso Anno eia io xc vi. JO . 6
0 o
s2<
eo H
r i J *
r ! S 1 s.
i u >■ i , ,1 f I 9
1|7 S | "
l} 17
s
1
4 .
t ! 7
s \
I i&c * 1 )
! 1 > L 8 |
II
x 3

paras & partem qua: diapente, & qu$ diateffaron facit cum eadem tota: ut si chorda in 12. dividatur, tunc sonus partium 8 sonabit diapente, partium 9 diateffaron: tunc ex hac comparatione oritur tonus major inter chordam in 9 divisam, & tonum partium 8: dicitur eTroySoog; ex cujus accumulatione veteres , uno Ptolemaeo excepto, sed, quod mireris, et- iamnum Boethius, conati sunt componere intervalla harmonica. Itaque si quceratur, quare omnes adeo homines canendo per hoc intervallum eant, (ut in: Victimae Paschali laudes immolent Christiani: tonus major est inter voces Immo) recondetur, quia hac sit differentia duarum primarum harmoniarum, quL in<jWa- c£)v insunt. Amplius dividitur Diapason in |; ut sonus partium 5 cum
sono totius seu partium 6, faciat dia- trion molle: faciet.idem sonus partium 5, cum dimidia chorda: seu partium 3, qua: vox est superior, harmoniam eh' eg duram. Comparetur ergo | ad priorem seu quartam sibi propiorem, hoc est II ad : existet tunc tonus minor T f , ut inter voces Paschali. In Scala igitur cantoriä habemus naturalem originem quinque vocum, Re,Fa,sol,la,söl,fa. Velin hymno: Victima Paschali, laudes immolent Christiani , ^Agnus rede.
Amplius si dividatur diapason in |
ut sonus partium 5 cum sono totius, seu partium 8 faciat Si molle, fa- ciet idem sonus partium 5 cum sono dimidia: chorda: seu partium 4, qua: vox est superior, harmoniam Siarpi- av duram. Comparetur ergo f ad prius inventam sibi propiorem f, seu 15 ad If, existet hinc usitatum intervallum minus minori tono, quod id- semitonium appellare soleo I§, scilicet inter claves d, dis, vel voces la fa ascendendo. Idem fiet in cantu
duro,si dividaturDiapason in _f,tunc t§ est Sict Igi&v dura, inter G h, sed f est Si e£ molle, inter h g. Tunc T §
T O L JE
vel f, cum proximo \ comparatum, scilicet 1 % cum II, gignit f! inter MI FA, h c. In compensationem h g, & si dividatur SicLiraxrw in _| :tunc sonat Si ecdurum, & | Sui /f t&w/molle, & comparatum vel f cum proximo f, vel 2? cum gignit T §, ut inter d e vel rc mi. Jam igitur tota octava nobis per gradus, per quos natura docet canendo ire, est divisa. Nam etsi nondum quidem voces MI, inter re, fa, sunt designata:, in hymno quid viDIsti I N: tamen exemplo a soperioribus intervallis ducto discimus etiam inferiora intervalla similiter dividere. Quia enim natura probat intervallum paschali, fa, sol, fa, ubi est tonus minor : probabit etiam, ut ab intervallo RE, FA Victi- M JE PASCH, auferamus itidem tonum minorem VIDIST IN, tunc enim manet superius semitonium VIDIST, ejusdem quantitatis cum superius constituto inter d, dis. Sedi quare non inferius collocamus semitonium II superius minorem tonum tI? Respondeo id quidem etiam sit, sed non semper; & habet causam naturalem , ut inter gradus, qui fepe calcantur,sint consonantia:. Quando ergo in riywyij, vocis, res respicimus ad d, ut ea chorda fepius pulsetur, tunc non debet vox per g, gis, b, c, d, ire, quia d & gis non consonant. Qpando autem vox ad b, c, d, non est ascensura, nihil prohibet a, g in gis ascendere,indeque reverti.Denique si comparemus d^oviag secundarias f § f f non cum primariis § \ sed cum ipsis ut* *, vel f 0 p, existit intervallum inter h & b durum & molle, scilicet % quam soleo diesin appellare, estque differentia semitonii mßs a tono minore. Et quia uso venit, 4 uid% ut etiam in tono majore constituamus semitonium imitatione, quod igitur relinquitur dico, vel
diesin majorem, quia superat f* pro f?. Clavis necessaria Organis, in qui- bus alternis Cantus durus & mollis exerceri debet: quamvis per utramque simul ascendendo, vel descendendo

AD JOANNEM KE PLE RUM. 291
dendo cantus non traducatur; causa patet ex origine. Portiunculam vero, qua differunt tonus major & minor l & T f, vel H scii, ff, placuit mihi appellare comma. Vides opinor hLC intervalla in nullo minimo communicare: nullius enim, ne commatis quidem multiplicatione ullum ex majoribus intervallis prodibit.
Epistola CLXXVI.
NICOLAUS SERARIUS JOANNI REPLERO.
1605. CUm quidem, clarissime & doctifli- O me Domine Kepplere, ayeupe- & e Platonis schola, si quidem ejus vigeat programma, exclu- lilfimus: Geometrarum tamen, Mathematicorumque insignium admirator ego & amator. In eorum vero numerum Te, ut referrem, fecerunt inspecta Tua Optica: i deoque cum , die ab hinc octavo,. iter in Belgium haberet Reverendissimus & pißoritu. Clarissimus Dominus Doctor Pistorius, de Te illico percunctatus sum. Ille vero respondit, & ita quidem, ut Tui amantimmum facile adverterem. Et is tamen, etiam in Mathematicis, bonus ingeniorum censor est. Ut suo autem fidem, licet sponte jam mea crederem, testimonio adderet majorem: famulo mandare. Kt- vit, Tuum quoddam de Scaligeri puri E P i- anno Attico judicium ex hippope- ^ l r L , ad ris promeret. Sed cuma Reverendis- stige. m simo & Illustrissimo Archiepiscopo rum. A Electore nostro, in cujus tunc aula diversabatur, interim vocaretur, se- seque itineri jam accingeret, dixit se illud hic, ut legendi, imo &,si liberet, edendi facultas esset, relicturum. Tanta fuit humanitas gratissima. Sed ne Tibi auctori editio forte molesta & importuna esset, cum ambigerem; sua id side, suoque periculo faceremus, dixit. Sibi enim Tuam perspectam voluntatem, suumque in Te animum optimum Tibi non ignotum este. Acquievi. Qisia tamen hodie, Tui quoque amans Nobilis & I ^° 5 - Clarissimus Vir, Casares Majestatis Quaestor, Dominus Matthäus Matern Velserus, hic est, & Pragam recta ten- V el s em ' dit: hisce meisTe salutare, Tuamque accuratius exquirere sententiam audeo. Fit enim non raro, ut fiia secus edita vellent, qui absunt, Auctores : neque in aliena tantum mihi facile sumpserim. Rogo igitur humanitatem Tuam, ut quam citissime licebit;fieri quid velis, &num addi, adimi, mutarive aliquid cupias, significes; praesertim cum liturae quaedam sint. Bene autem sit illustri Domino Joanni Wackherio, qui Te ad ?>■ Scaligeriana illa notanda impulit . mrm ' Vellem aliorum, quT in eadem Tem- porum emendatione habes, denotata, indiculum videre aliquem liceret.
Nam D.Scaliger ut ingenio bono & litterato est,ita quoque calamo interdum videtur confidentiore ac prse- cipitantiore. Plurimam Tibi salutem noster Mathematicus P. Joannes Ziglerus, qui & chartulam illam mit- Vtd. Epifl, tit, ad quam, si grave non sit, verbo M-tW* licet respondeas. Licebit autem litteras dare aut Clarissimo Domino Cancellario nostro Moguntino, qui isthic, opinor, modo est, aut huic ipsi Domino Matthso Velsero, aut denique Collegii Societatis Jesu Pragen- sis Rectori nostro, qui aut huc, aut Spiram mittant. Vale, Clarissime & doctissime Domine Kepplere. Mo- guntia. Pridie Nativitatis S. Baptißß,
CIO 13 C V.
Clar. Dignitatis T. amantisßmus Servus in Chriflo
NICOL. SERARIUS.
Inßriptio. '■
Clarissimo & Doctissimo Viro
Domino Joanni Kepplero,
Sacrse Cassarem Majestatis Mathematico, Domino valde colendo
PragjE-
O o 2 Episto-

2YL E P I S
Epistola CLXXVII.
NICOLAUS SERARIUS JOANNI REPLERO.
1606. rj^Uis, Clarissime & doctissime Vir, X adP.Ziglerum fortuna, vel Deus potius fecundissimus fuit. Scribet ipse ad Dominationem Tuam, & simul de mira quadam Iride,quam ipse, CTterique Meteorologi videre hic nostri, narrabit. Dominus ille Coi- gnetus, albus an ater esset, nescivi hactenus. Sed hisce diebus, cum iter hac haberet, clarissimus & summus Ma- Coignem tbematicus, Dominus Adrianus Ro- jsstrom- manus, duo mihi lignisicabat. Unum; Y\mm esse in Astronomicis lauda- tum: alterum; yirum este, quem alio aliquando abripiant alia. Hsc autem, qua? & qualia sint, meum non est commemorare. Utinam in Mathematicis omnibus positis vitiisque, jocisque &c. Nosti, quod a magno illo scriptum quondam ct)q bS'si' rj (/.dS-yi<riq y vj [J.vj vSq 7 ragjj. Vale, Vir Clarissime & doctissime, quem propter coelos quorum amans; amo & colo. Eodem quo Tuas accipiebam, die, Moguntia d. vi Augufii c 1 d iacvi. Mi Domine, vidistine, illa contra Scaligerum Anglicana? Queritur ipse apud. Heydelbergen- fcm Gruterum, ut mihi quidam referebat nudius tertius Doctor Medicus, qui illius ad illum legit litteras. Sed quid agat ? Dicit qua? vult. jo.Scali' Aliis, quse dicit male, ut bona fem- ^ er ' per dicant; imperare non potest. Hominis ingenio abutentis optimo misereor. Vidisti etiam, opinor, clarissime Domine, qua? de Genealogia illi a Domino Scioppio impendeat Mponpo tempestas. Si qua? promittit iste, wewA^/e-nullus ei prodent Manilius.
ri ad han t
Epiftolam nide infra inter V.Jo. Ziegleri epifiolas.~
Epistola CLXXVIIL ID k EM
JOANNI KEPLERO.
[<5o7. /p quum foret* Doctissime & hu- / J—'manissime Domine Replere,me
T O L 'M
pro doctissimo Libro tuo ad me misso 1607. gratias, non verbis tantum, quod petis ; agere: sed & rebus referre. At ne verbis quidem illis, quae petis; uti licet. Quis enim ego, qui tanta de re, in tam diligente peritoque scriptore, judicia feram Ethica, Physica, Theologica ? Mea, etiamsi a tergo Solem habeam; nunquam umbra tanta est. Qgid cum in vertice, suis me ille radiis illustrat ? Narro tibi tamen , me antequam abs Te post nundinas acciperem; accepisse tuum illud opus a P. Ziglero & coepisse ter, quaterque legere : sed aliarum interventu occupationum, ter qua- terve in ipso pa?ne statim limine destitisse: percurrisse tamen quam potui celerrime, quL de natali Soteris nostri anno excussisti: & dignus mihi excusto ingenio tuo visus labor; sed ita, ut kirex* 1 v adhuc maluerim,prout in meo, quem clarissima Domina- tioni ture mitto, videbis Herode. Herodes - Huic adjuncti sunt Rabbini, quos vel ab Archi-Rabbinis vestris, fi latine intelligerent, Pragenfibus legi, non a?gre ferrem. Audivimus hisce diebus ex India,Eclipsin,qua? idololatra- rum, maxime Comorinensis Regis; animos valde in Christianos, ope ac svasu divinatorum nescio quorum Brachmanum; accendit: sed de ea, si nondum scripsit, scribet accuratius P.Ziglerus. Qui hypolimamm Do- sdoppm mini Scioppii Scaligerum legerunt, tontr *sca- assirmant plerique omnes, illustrissi- mam illustrissime huic detractam lar- vam. Dominatio jam forte viderit.
Sed ista mihi haud cura?. Hominem illum, quisquis Christiani memor officii est; odit nemo. Sed quam verus & certus, qui dixit! Videbam Sa- tanam, sicut fulgur de coelo cadentem. Vale, Vir clarissime, doctissime & humanissime. Mogunti& die xxvi Aprilis CIO IDC VII.
Epsto-

AD JOANNEM
Epistola CLXXIX.
IO ANNES CASPARUS ODONTIUS JOANNI KEPLERO.
1x605. pOst Tuum ä nobis discessum, No- X bilis & clarissime Vir, Domine multis nominibus mihi honorande,in mandatis dedisti mihi: st qute literse, tuam personam spectantes, in nostras manus devenirent, licere illas mihi sub fide mea in con jugisT nx charissi- mx praesentia resignare. Itaque ut in cunctis meaDomino constet promta inserviendi voluntas, certiorem te facio,me abhinc octiduo Moguntia li- teras Clarissimi Viri, Nicolai Serarii, fervi in Christo ( qualem se profitetur sub calce earum ) accepisse, quibus lectis, hanc videor mihi potissimum summam colligere, quid velint. Dictus Dominus Serarius, copia sibi facta judicii cujusdam tui de Keppieri Scaligeri anno Attico, a Clarissimo i de‘Imo Domino Pistorio, jam constitutum AttkoSca- habet, illud idem typis excuden- Ugcri. dum demandare : siquidem illud non
tam legendi quam edendi facultas sibi concessa esset a Domino Pistorio, ejus quidem fide & periculo. Ita, (uti inquit Dominus Serarius) cum non raro fiat, ut quis sua secus edita velit, Humanitatem tuam rogatam vult, ne literis vicissim significare graveris, & quam citissime licebit, quid fieri velis, & num addi, adimi, mutarive aliquid cupias, eo quod litura quasdam sint. Hasc lite- rarum Serarianarum summa. Chartulam ejus literis insertam huc tibi transmitto, ad quam Mathematicus P.Jb^ Ziglerus petit sibi responderi, quod uno verbo Domino liceret. Quod si Domino est animus ad Serarii literas respondere, commodam literas tuas transmittendi occasionem tibi fore ait per Clarissimum Dominum Cancellarium, Mogun- tinum, qui jam PragX degeret, aut
per Dominum MatthammVelserum,
aut denique Collegii Societatis Jesii
keplerum: 29z'
Pragensem Rectorem, qui aut Mo-1605. guntiam aut Spiram illas missuri sint.
Quod attinet supplicis libelli Tui tradendi rationem eam ex proscripto Domini secutus fui, quod tradi illum oporteret Domino Janitori Schönseid, qui post una convenientibus Generosis Dominis Barvitio & Jacobo de Molar tuo nomine supplex offerret, quem tamen a me accipere recusabat, superaddens mearum esse partium, prosens ipse, ut dictis Generosis Dominis illum offerrem, quem etiam tertio post die a tuo a nobis hinc commeatu offerre mihi licebat Domino Barwitio, neque enim voluntate mea maturius poteram. Tandem post multas ex Barwitio meas percontationes, 1 aut solicitationes, de libelli tui sententia, si nondum lata, serenda tamen, hoc demum responso nimis revera moroso a dictoViro dimissus sui. Dominus tuus libellum supplicem dirigat ad S. Cssar.Majestatem. Quas itaque Humanissimus Dominus porro in causa siia expedienda mihi praeceperit, dabitur a me opera, ut cun- , cta a me quam optime curentur. Vale, & me in tuis durissimis calculandi laboribus absolvendis felici manu strenue insudare agnosce. Prag& d. xxviii. Julii c 1 d 1 o c v.
TuiE Humanitati et Claritati
obfer'vantisßmus Collaborator
JO. CASPARUS ODONTIUSJ
Epistola CLXXX.
J O AN NES KEPLERUS JOANNI CASPARO ODONTIO.
Icolai Serarii nomen videor in 1605, Catalogis Nundinariis identi- ^ dem legiffe. De csetero mihi est ignotus. R ecte habet,quod memor mei praecepti argumenta literarum ad me perscribis. Has tamen inte- Oo 3 gras
V

i 6 o$. gras videre debui. Sed non omnia providere posiiimus. Jam opus porro non est: fatis enim, quid agatur, video: non exquirit Serarius meum consensum; kd denunciat mihi stjum propositum ; non expectabit, quoad ego, lecta integra ipsius epistola respondere possim. Itaque velim hoc resciscat: jam pridem mihi cognitam Domini Pistorii in me benevolentiam, qui nihil reliqui facit, quin me etiam repugnantem luo voto beet; cujusmodi quidem sva- Vissimum lusum & amicam violentiam hanc quoque videri. Nam etsi in lituris Epistola; illius mea; nullum sit periculum, nec arcani quicquam “contineat, nec ab exemplo, quod Scaligero tu ex hoc ipso archetypo 'descripsisti, discrepet: hac tamen editione me quodammodo sieri sollicitum de mea apud Scaligerum existimatione. Privarim quippe ad ipsum scripsisse; privatum ab ipso relpon- sum expectandum fuisse. Dominum Pistorium quod attinet, hunc eo loco mihia Cassare constitutum,ut temporis rationem ipsi debeam: quo nomine celare ipsum nihil posse de meae 'professionis studiis, seu publicum id iit, seu privatum. Itaque rogare me, siquidem omnino , quod ait, constitutum habeat edere epistolam; ut
- id Scaligero significet, responsum, quod hic mihi privarim erat daturus, ab ipso petat, quod meL episto- Pe, quae quaestio potius dicenda fuit, subjungatur. Sin hoc fieri non possit, saltim hac ipsa Scheda, quam hic scribo, epistolam meam claudat. Li- terarum tuarum ad Serarium quL -debeat esse inscriptio, vel ex ipsius autographo, vel ex iis disces, quos ille mihi curatoresrelponsorarum nominavit ; diligentiam quasso praesta, ’ut de mea voluntate primo quoque tempore resciscat. Vale Gr&t 'ti Sty~ j ria Nonis Augußi , c i o i o c v.
*• Clarissime Odonti, hanc sche-
- dam sic describes, & literis tuis in-
T O L M ‘
eludes, literas scribe breves , hoc 1605. lensii, Liters ML, Serari, ad Kep- plerum huc allata; sunt die Julii, cum die ejusdem antea ille hinc discessisset, itinere in Styriam suscepto. Itaque, quae eslet literarum tuarum sententia ad ipsum die xxvi Julii perscripsi; quodnam sit ejus refponsiim ex adjecta scheda, quem locum ex prolixis ejus literis integrum tibi descripsi, percipies. Accepi ejus literas d. xvii Augusti:
Spero propediem huc rediturum.
Vale. Quis ille P.Jo. Zieglerus,ne qui- KtplmRe. dem nominetenus divino. Quaerit primo, utrum spes sit tabularum Ru- p. j. z te - dolphasarum. Omnino has pro ^"> de mittit Cassari Tengnaglius, Tycho- nis gener, Casari consultor ad Ap- mentio fit. pellationes. De eo non est aequum me sinistre ominari. Me quod attinet, ad Tabulas, dum spiro, aspiro: quotidieque proficio. Iis persectis, utrum Cssar nomen suum concessurus sit, penes Tengnaglii intercessiones & Cassaris erit arbitrium.
2. Commentaria mea de motibus Martis eo loco sunt, ut primum atque vel Tengnaglius concesserit, vel Caesar jusserit, pecunia suppeditata, dum imprimuntur, limari, & absolvi possmt. 3. Tychonis alii To-^» 7 >- mi epistolarum prodire posient,siid chomca haeredibus placeret. Observatio num vero tomi, thesaurus in hac arte incomparabilis, quo minus lucem videant, per solas rationes pecuniarias stat. Nam haeredibus prius numeranda adhuc sedecim millia. Habet Tycho de singulis Planetis fragmenta, qu^ Tengnaglius, mea opinione, disseret in tabularum opus; si ejuid sub hoc nomine, praeteritis meis, elaborare voluerit. 4. De anomalia fixarum Tycho, quod sciam, constitutum habuit nihil. Nam ultimo vitae anno mihi varias Speculationes super hac re proponenti, re- Ipondit hoc solum: cogitandum, annitendum. Quod ipsius principia attinet, res ipsi ad Copernicanae spe-
culatio-
I

AD JO ANNEM KEPLERUM.
culationis formam recidisset. Nam quia ab externa aliqua causa, qus fixis stellis imputanda non sit, hanc anomaliam defluere dixit: causam illam aut superiorem fixis oportet esse aut inferiorem. Si superior; Tychoni interna causa videbitur, qui sub his verbis veteres usque ad Regiomontanum coarguit, cum causam anomalis inNonam & Decimam Sphaeram contulissent. Non placuit hoc Tychoni, vult causam externam, id est, a reali fixarum motu remotiorem^ Nam sive in sua sphaera, sive per alias Iphsras moveantur , motus ipse omnes seipsis 'perpetiuntur, cum qui in curru sedet, omnino motu currus & ipse moveatur. Itaque Tycho causam supra fixas non qusret : eoque minus, quod a Sphsris dvctspoig omnino alieno fuit animo ; quidvis potius quam has admissurus. Statuet igitur causam Anomaliae inferiorem fixis. Non potest autem infra fixas, nisi aut in Sole aut in ipsa Terra. Si in terra; id aliter non potest, nisi illa ad minimum diurno insuper motu volvatur. Negat hoc Tycho. Ergo in Sole. In hoc vero non aliter nisi sic, ut Sol inclinet (*) iter suum, .quod Eclipticam dicimus, ut ita sectiones Eclipticae & squatoris transferantur. Erit itaque non anomalia fixarum, sed anomalia squinoctio- rum, quod Göpernicus voluit. Neque tamen rem expedisset hoc pacto. Primam, etsi quidem Ecliptica vere deserit antiquas fixas & super novas transit, ea tamen Declinatio neque tam magna est, ut ex ea tota hsc anomalia defluat, neque tam velox, ut inde a Ptolemaeo tanta anomalis portio processerit. Deinde hoc ipsum apud Tychonem manet inexplicabile, quomodo vel simplicissima & squabilissima processio fixarum contingat. Nam aut Sphsris ctvct?g° l $ opus est, aut motu Tellu-
29 5
ris; quorum neutrum Tychoni pia- 160$. cuit. Mihi videtur litem pendentem ad posteros transmittendam, Tychone non repugnante, minus- que repugnaturo, si expendisset, sät scio. Nam sat notum est Astrono- mis: ut ex uno puncto nullus certus arcus delineatur; (ad minimum enim tribus punctis opus est) sic neque ex unica observatione anomala, leges illius anomalis posse intelligi. Jam vero unica extat observatio; Pto- lemsi nempe ante annos |MD, ex qua insqualitas prsceflionis squi -Pmei/ia noctiorum evincitur. Omnes reli-*?“"”** qus ante & post Ptolemsum stant pro squalitate. Non potest igitur intelligi, cujusmodi sit insqualitas, priusquam & alis succedant States, qus idem testentur, quod Ptolems- us. Adde quod infida sit Ptolemsi observatio. Durissimum quidem, fraudem tanto tribuere philosopho;
(errorem enim fuisse non est possibile) sed tamen de fraude nonnulla sunt sitiora & suspiciones. Präterita hac observatione, omnia deinde apud Copernicanam formam, cum in Theoria prscessionis squinocti- orum, obliquitatis Ecliptics variabilis , latitudinis fixarum variabilis,
(nam de EccentricitateSolis majore olim quam hodie, & anomalo progressu Apogsi observandi ratio veteribus usitata testis est inidoneus) tum etiam in calculo & tabulis expedita erunt. Cogito enim sic adornare tabulas,- ut loca planetarum colligantur ad tempora Ptolemsi, ac si nulla fuisset anomalia. Inde si quis fidem Ptolemsi sequi Vult? addat omnibus 'Planetarum fixarum- que locis,tempore Ptolemsi tantum, quantum sequitur ex fide observationis squinoctiorum Ptolemaics.
Nihil enim attinet totam reliquam A- stronomiam ( qus planetarum cursus ad fixas examinat) quid de ^Equatore fiat, ejusque sectione cum Ecliptica.
Epi-
(*) Parum aliquid etiam hoc nomine, quod in squinoctialihu» puncti* hodie aquatio maxima, cum olim, apogfco in 5 0 H versante, minor eilet aequatio apud aequinoctia.

a 9 tf E P I S
Epistola CLXXXI.
joannes casparus ODONTIUS
JOANNI KEPLERO.
606. ^Obilis & Doctissime Vir, Do- mine & fautor multis nominibus mihi colende, cum ab eo usque tempore, ex quo de Domini Ty- chonis Brabe prodaris laboribus & utilissimis scriptis aliquid versare coepi, semper mihi nomen ejus magno amori fuit: tum vero,quod hoc se- culo de Astronomie instauratione omnium calculo vir sit optime meritus. Verum, que sunt ejus viri nobis relicta progymnafmata de Luminarium motuum restitutione, ea videntur mihi nondum fatis concocta (quod tamen venia tanti nominis & fame viri dixerim) ob dubia nonnulla , quibus ipse attentiorem lectorem suspensum tenet, non monstrans plenariam intelligendi rationem, nisi quodinplerisquepretextu alibi loci & suo tempore de hujus vel illius rei fide facienda lector sibi satisfactum annuere debet. Preter nonnulla dubia mihi hoc potissimum ex lectione objicitur, quod in exemplo calculi Lunaris sol. o. 23. Dominus Tycho tempus observationis aliter atque aliter effert. Anno 1587 clie
T O L JE
Xiix Augusti Hor. 17,23' a Meridie 1606. Paulo post subtractis 7' pro dierum aequatione numerat dies 16 Augusti hor. 19', 18'a meridie. Rursus hoc
repetens sol. o, 25: dies 18 Augusti,
Hor. 7,25. Sed ex subsequentibus mediis motibus colligitur, id esse anno currente 1587 D. 16 Hor. 19. 25, quod pro hunx motu ex ipsius mente aequatum efficitur (additione 7 3<5")
Hor. 19,32', 36", a meridie. Ad hoc enim tempus exacte quadrat media LunL a Sole Elongatio, ex ipsius tabulis deprompta,& ab ipso citata, scilicet S. 9,2y°, 13', 13". Ad hoc tempus dicit fecundum Copemici calculum (fol. o, 24) Lunam esse in 27 0 ,36' xr.
Hoc an ita fe habeat, periculum faciemus ex tabulis Prutenicis, quae ad Copernici mentem sunt compositae. Quoniam tempus Domini Tycho- nis a meridie numeratur, id ut aptum fiat calculo Prutenico, qui Christi Epocham &c. a media nocte deducit, oportet subtrahere de priore apparente tempore 12 Horas & pro dierum aequatione subtrahenda 4,51", (posito quod Sol sit in 4 grad. irp,secundum Tychonem) Nobis igitur hoc tempus erit post completum annum Christi 1386 & Julium completum anni communis, Dies 16,
Hor. 7,20', 9 a media nocte. Ad hoc tempus sequuntur Med. Motus.
Epocha © Simpl. 3 ä © Anom. 3
Christi
4 S “
3 *.
*29',
51"
3 Sex
,29
.5 8',
ii
22
•y Sc
3,
'27 ,
*3,
28"
Anno 1500
5>
5 °>
5,
33
4»
45,
53,
11
I,
37,
44,
32
8°
5 *
S9i
28,
18
2,
S3i
38,
5°
2,
38,
48,
46
6
5>
S9>
28,
3
i,
9i
55,
4 1
3,
5,
22,
43
Julius
3>
28,
5<5,
S6
i,
4,
26,
i9
4,
9>
46,
35
Dies 16
0,
l 5 >
46,
n,
3i
15,
3,
7
3,
29,
2,
23
Hor. 7
J 7i
15
3i
33,
20
3,
48,
38
Min. 20
49
IO,
9
IO,
53
- See. 9
0
4
5
2, 6, 32, 36 4, 4 2 > 39 f b °> 3 1 , 58, 3
4» 21, 33
Anom. Vera Z o, 27, 36, 30
Erostff

AD JOANNEM
1606. Prosth. sec. Epie. o S , 4 0 ,21', 3 3" Scrup. proport. 57, 37
Anom. Media 0,31.58, 3 Anomalia Vera Z 0, 27, 36, 30 Prosth. Primi Epie, o, 2, 7, 228.
Excestiis - - t, 2,30
De Excelsu - - 59,24
Prosth.Primi Ep. abs 3, 6,46 Longitudo ) a ©, 4, 42, 39, 3 © Simplex 2, 6, 3 2, 56 ^
Prosth. ^Equat. 0,17, o
VeraPraec-iEquin. 0,27,57,49
1) 14, 3 .? 2
Ergo 3 > in 14, 3, 2 n secundum Tychonem
vero in - - 27, 36, o n
Nescio uter erraverit,deest mihi quasi unius diei Motus. Non puto in tempore me errasse. Nam probavi apparens tempus D. Tychonis este dierum 16 Hor. 19 Min. 25 a merid. &c. quod idem est, ac si dicerem die 17, Hor. 7,25 ante Merid> sive completo die 16 & hor. 7 &c.& post mediam noctem. In initio sol, 56. X y- cho dicit Epocham motuum sese statuere (scilicet 1. diei Meridiem Januarii, a quo ante & retro reliquas ordinavit. Si igitur novo quodam instituto initium diei statuit Meridiem primi diei Januarii, ut primus dies Januarii completus intelligatur in meridie secundi diei, tunc ad tabulas Prutenicas fit temporis accommodatio additione xii horarum & sic integrum diem minus numerastem:
© Simpl.
ä 0
Anom. 2
.8
4 ,
4 2 °, 39 , 3 "
0', 3 ^ 58 ', 3 "
59 » 8
12, 11,27
> 5 , Z >54
7 , 3 h 4
4 ,
54 > 5 °> 3 °
°» 45 » >»57
3 ,
49,4 b 0
8,12,3°
Anom
. Vera >
0,36,49,27
Prosth. secundi Epie. o S , 8°, l2 '> 3°“ S. Scrupula proport. 51, 2
Anom. Media Lunaa 0,45, 1, 57 Anomalia Vera c ,36,49,27
Prosth. Prim. Epie, o, 2,45,49 Ejccess - - 1^, 6
KE PLERUM. 297
DeExcels - - i, 9,50 1606.
Prosth. Primi Epie, abs 3,55,39,8.
2 a o 4 , 54 , 5 o, 3 o
Vera Elong. 2 a ole 4,50,54,51 Anomalia 0. simpl. 2, 7,32,4
Veradist. ä 1 * Ariet. 0,58, 26,55 VeraPrscesiio^Equin. 27, 5 7,59A.
1) 26,24,44
Ergo 3 > Locus in - 26,24,44 2: qui sec. Tychon. est 27,36, U
Si haec mens est Tychonis ab omnibus Astronomis dissentit, quos ego: novi: qui a Meridie numerarunt diei initium, ii coeperunt initium diei illius a Meridie diei praecedentis, & finem ejusdem Meridiei. Ut quoniam in Ephemeridibus ad primum diem Januarii motus Solis vel alterius appositus est, tunc accipitur is motus congruere completo diei primo Januarii: nam initium ejus coepit in meridie diei 31 procedentis. Copernicus more Romanorum, diei naturalis initium statuit in media nocte procedente (scilicet diem illum artificialem) Nam meridianum tempus 1. diei Januarii, ipsi est December , vel annus antecedens, completus & insuper 12 hor. Sed quis hoc nescit ? Puto igitur accuratius attendendum incumbere alicui, qui in Tychonis Astronomia verlari voluerit , an hoc ipsius sit mens, & an in temporis prolatione ubique hoc observaverit, & an Ptolemaeum & alios Astronomos ita sensisse arbitretur. Immo videor mihi aperte animadvertisse in ple- risque locis (ut. & in Eclipsium observatione sol, o. 2) veterum more eum loquutuin esse. Quomodo igitur verba illafol. 56 intelligenda sint,
& prosens. calculus conciliandus, non sane video. Unnm est, quod me maxime torquet : Calculavi secundum D. Ty chonis mentem Eclipsin lunarem, siibsequentis anni 1607 currentis, mensis Augusti ad terram .
Noriean)49°, V'j&invenio^tempusX«^ 1 *
P p corre-

1
1626. correctissimum Eclipscos futura; ex tabulis Prutenieis supputatum d. 2 6. Hor. 16, 36', 14'- Collato 5 igitur tempore Typhonis cum Origani, deprehendo clissetentiam integri diei cum una hora; quanto temporis spacio Tychbniciim tempus , 5 antevertit Origani? Cujus ego supputationi diffidere debeam, prorffis dubius hx- reo, .nisi me Tua Prostantia ex hac. difficultate, liberali sua institutione' liberare velit. Saepe namque expertus stim diligentiam Origani,cujus Ephemerides habeo : & haec causa, quare rie nunc-quidem diffidere debeam ejus Viri supputationi. Debeo hic nonnullas dubitationes deHypotheli Dulia, lunari Tychonica addere, quas Do- Pr*torii minus Protörius meo fidei non qui-
‘ibonilbt- dem reprehendendi, sed potius mei varia, informandi cäiisa commisit, ut ad eas
quid soritirem, responderem. Verum cum sim hospes adhuc in ejusmodi mathematicis quostionibus solvendis , ego potius tuo sagaciffimo, quo proditus es, judicio, illas diluendas relinquere volui : non inte- rim de tua singulari erga me benevolentia & favore dubitans, quin, quae responderi ad eas debeant me- Cum primo quoque tempore liberalster sis communicaturus, quo & Do- miiio ' Pr&torio, meo candidissimo Proceptori ea de re sufficienter -respondere voluiste videar. Sequuntur Domini Protorii verba; I. Tempus'apparens, existimat ad oquäli- tatem reduci debere, aliter pro motu Solis calculando, aliter pro motu Luno.- Ut in exemplo ab ipso adducto ; apparens tempus pro Sole jequatur subtractione 7 ; pro Luna Ve-j ro additione 7', 36". Ut disserentia utriusque sit 14', 36" Hoc quale fit, divinare non postum, quocunque edam me vertam. Multis observationibus , inquit, edoctus sum' &c. cur non astronomica remedia ad anomalias conciliandas adhibet ? cur q - hoc tam absordiffimö emplastro obli-
conätiir, vel suos vel coeli erro--
T O L 'M.
res ? Nemo sanus Astronomiis hoc 1 606. probabit, nisi forte nesciat, quid fit oquatio dierum & unde proveniat..
II. In omni vera Conjunctione & Oppositione centrum Eccentrici repe- ritur in A, inde progreditur in cir-, cello ALIE versus L motu duplica-. tx distantia;Lunce (per Epicyclicam prosthaphLrefin correcta;) a vero loco Solis. Duplex dubitatio. Tribuit centro Eccentrici motum in cir- cello inoqualem, quod non estastro- . nomicum,immo contra principia A- stronomica.Neque vero tuerisepot- est exemplo Ptolemaei, qui aequan- tum fictione Aequabilitatem motus ad alienum centrum alligavit. Nam hoc corrigi potest additione Epicycli quod fecit Copernicus. • Neque etiam hoc Ptolemoum ignorasse, credibile est. Sed placuit ipsi sua inventio, ne multitudo circulorum assumeretur. Deinde 1 non videtur» fieri posse, iit per talem duplicatam distantiam Luna; semiveri loci a Solis vero loco restitutio utriusque loci in i &<?contingatin A: NamLuno- motus per Epicyclicam prosthaphae- resin correctus, nondum verus est.: Exempli gratia. • Eieri 1 potest, ut Sol vero motu litin q grad. r. Eu- nas locus per Epicyclicam prostha- phaerelin emendatus in - 3 gradu L.
Et hic Luna;- motus nondum verus est, deest enim Eccentricitatis pro- sthaphoresis. Item deest illa partT cula ex circello circa centrum primt Epicycli proveniens, deest ad Zodiacum relatio) Talis igitur distantia facit semicirculum, qua; duplicata,efficit, ut centrum Eccentrici reperia- tur in A, quando scilicet Lummiim non est vera Oppositio &c. Hf Similis dubitatio oritur ex circello circa centrum primum Epicycli descripto, in cujus scilicet transversa Diametro librari debet centrum primi* Epicycli, & motus Anomalia; similiter similis esse debet vero Luminum distantio duplicata . Primum igitur hoc quoque loco motus per so ino--
qualis
x/"

AD JOANNEM KEPLERUM. 299
i do& qualis täli anomalia? tribuitur. De- 5 0 , iz, quod longe abest. ÜTC l6o§. inde tali correctione anomalia po- erant, de quibus ad Tuam Clarita- tius Lunse emendatur non verus lo- tem scribendum putavi,quo intellige- cus Luna;. Nam eadem talis parti- retmeum desiderium qualem qualem cula non simul tribui potest ipsi Lu- notitiam mihi comparandi rerum NL, alium atque alium situm ratione Astronomicarum. Saltem hoc relim utriusqueEpicycli habenti: non cer- quitur, ut nisi alios cum Domino te idem est angulus ad centrum uni- Prsetorio a Tychone distentire vel% versi circelli circa centrum primi me errantem in veritatis viam pre Epicycli descripti, ac jequalis circel- tua singulari erga me humanitate, li circa Lunas centrum descripti;hic reducas. Quod si tua institutione enim jam propior, jam remotior esse hoc modo uti mihi liceret, mihi crepo test, pro eodem tamen a Tycho- das, nunquam hujus beneficii, ut & ne sumitur. IV. Mirum videri pot- priorum immemorem me futurum, est, quod in hac tota Pragmatia, ne- Vale, & salve etiam, Clarissime A que Reflexionis, neque Parallaxis Doctissime Vir, ex Domino Pnetorio mentionem fecerit, cum alias ea sie- meo. Altdorffii ex Musieo meo die pius inculcet: fortassis hanc hypo- viii. Augußi'Nm. stil. cid IDCVI.
thesin stabilivit, antequam Reflexionem introduxit. V. foL o. 5. sub finem dicit author per hanc Lunarem Hypothesin maximum inaequalitatis angulum in l & i evaderes, 58, 30". In quadraturis quinta gradus parte minorem , quam Ptolemaeo, Alphonso & Copernico &c. scilicet 7 , 28'. Dubitari potest, Fig. viii. quomodo hoc fieri possit. Cen- T ‘ b,B * trum Terrae A, ex quo in l&zg Ec- centricus cujus semidiameter AF :sit PF ex F centro ad magnitudinem utriusque semidiametri Primi & Secundi Epicycli, scilicet FM, partium 8700 : circulus descriptus sit, quem tangat AM inM. Z quia ergo earun
Tua Claritati
addiSHsßmus
J. CASP. ODONTIUS
Infiriptio.
Nobili, Clarissimo & Doctissimo Viro,
Domino M. Joanni Keplero S. Caesi Majestatis Mathematico &c; Domino & Amico suo observanter colendo.
Pragam*
Epistola CLXXXII. .
JO ANNES KEPLERUS JOANNI C A SPA RO ODONTIO.
dum FA est 100000: fiet angulus - FAM4°,59', quod quidem ab Aiito- A Micissime Domine M. Odonti ; 1606,
re parum abest. In quadraturis etsi parum mihi superest ocii, centrum Eccentrici est in I: & sit ad qui versor in editione libelli de stel- semidiametrum IK (priori AF z- la; tamen & tua fidelitas, & Domi- qualem) Eccentricus XX, ut X sit nr Prastorii respectus extorserunt punctum Terrae proximum,& rursus, mihi responsum* quo in praesens ro- ut antea, XL semidiameter circuli go contenti sitis t quod tanto faci- maximam Lunae Elongationem a X, lius a Domino Praetorio impetrave- repraesentans,& tunctangat AL, ut ro, si diligenter ipsum edocueris,
KAL sit maximus inaequalitatis an- quam sit Pragf nulla schola, <r£oA$ gulus in quadraturis. Et quoniam IA qualis Altoriii, sed perpetua anxie- est 4348, qualium IX 100000 & XL, tas, & mquu^udo. Primum obii- 3 7 p o: ergo earundem erit A X tus videris istorum, quod dixi, siepe - 0 5 d 5 2 , & qualium AK 100000, erit Tychonem incipere a prima Janua- KL 9095, & ob id angulus XAL rii in meridie Huennensi qua in re
P p 2 non

E P I S
rdod.non neminem est secutus. Itaque fi detur politice tempus, verbi gratia diei xv Augusti anni cididcvi, • hora lix antemeridiana: completa tempora erunt Tychoni 1605 Julius d. 13 Hor. 20. Et Epochx sequuntur Prutenicas dimidio circiter die. Secundo, nihil agis, comparans calculum Tychonis cumPrutenico. ,Certo scias, ex Tychonico veniri ad veritatis propinquitatem circiter 5' vel d minutorum: cum Prutenicus (nisi fallor) integro interdum gradu aberret.Ignosee vero mihi,quo d tempore exclusus calculum tibi in exemplis ä te positis non demonstro. Fun- Respwsio do ista subito. Venio ad obj ectiones Kepieri *T) orn ini Prxtorii. Prima objectio mi- “tmorii !hi cum Domino Prxtorio est communis, quod multis collationibus li- terariis cum variis Mathematicis, demonstrare postum. Itaque sic censeo. SiBraheus, quo tempore tabulas Lunares scripsit, scripsisset etiaitt totum suum librum, fortasse partem aquationis in Luna omistam,omisistet etiam •jn Sole:utpote insensibilem in Sole. Maxima namque Solis aequatio est 2 graduum, cujus arcus coäseendens in tempus resolutus dat 8 minuta temporis: & in motu Solis fecunda 20". Sed quia paginae de Sole erant impressae ä multo tempore, hinc orta hxc dissimilitudo. Secundo, etsi non probo ipsam partis alterius omissionem, nihil tamen mutare possum temere, quoad in planetis fuero expeditus. Nam potest contingere etiam sic, invariata Tychonica Hypothesi, error 6 minutorum. : Si jam mutem hanc aequandi rationem, accedent alia 4 minuta. Sic interdum posset per meam mutationem error contingere 10' vel 11 minutorum. Ita in reprehensionem incurrerem cum mea mutatione. ^ , „/-Tertio, notandum est, Lunaria per eflinLu- Christianum SeveriniLongomonta- naribus stum, quem Tycho aluit, in hunc jrmpue Modum este concinnata; cum Ty- gZJiZ eho negotiis aulicis, difficultate pe-
T O L JE
cuniaria & ingruente senio impedi-1606. retur. Sxpe dixit Christiano: haec non possum ferre ; sed respondit Christianus: Tu ergo ipse aliud inveni, quod cum tuis consentiat observatis. Cum vero Tycho jam non tanta attentione studia hxc tractare posset, necessitate adactus, reliquit hoc malum , bene conditum. Quarto, rei qualitas non valde absurda est, seque exemplis defendit, si modo quantitas consentiret. Nam qui dicit, negligendam esse alteram partem xquationis in Luna, is statuit, Lunx illum motum, qui apud exteros Astronomos est medius, hyeme tardum esse, xstate velocem: quia quantum xstate de orbe Lunx volvitur temporibus 360°, 57' xqua- toriis, tantundem non plus, volveretur hyeme, temporibus 3dl 0 , s. Itaque cum xstate Sol sit remotior ab orbe Lunx quam hyeme, posset aliquis cogitare causam inxqualitatis esse physicam, & Solem propiorem impedire nonnihil Lunx motum.
Sed, ut dixi, quantitas & proportio reclamant: quia Solis distantix sic habent, Apogxa,1018: Perigxa 982, qux proportio est longe diversa a proportione inter 3dl 0 , s, & 360°,
57 - Quinto, priusquam ego ad Ty- chonem veni, quo tempore is Wi- tebergx adhuc fuit, coactus fuitprx- ter tot circellos, unum etiam annuum inserere, quando retinuit utramque temporis xquationem, ut observata sua tueri postet. Is ergo annuus circulus profligatus est postea Pragx per omissionem secundx partis xquandi tempus, & per neglectionem 5 vel 6 scrupulorum residuorum, quibus calculus adhuc abit ab observatis. .
Ad objectionem secundam. :
Hic motum inxqualem Centri concentrici Lunx in Epicyclo per terram ducto (quoad affectum) tueor. Nam si memoriter bene teneo, manet idem inxqualis motus etiam in Ptolemxo, quoad effectum, hoc
prxtex'

itfod
Caufe motuum Pia netario- rttm sunt f/bysict.
AD JOANNEM K E PL ERUM. 301
praetextu, qüod frustra simus sub- vel ejus opposito remota 45 gra- 1606. tiles in insensibilibus. Hoc volo dibus. Hic ego putavi, circellum dicere, nullam haberi a Ptolemso, libratorium hos ludos facere; quia rationem insqualitatis menstrua in ejus aquatio,Tychoni Variatio dicta, veris Oppositionibus & Conjuncti- in hac a Sole distantia est maxima, onibus Solis & Luna:. Copernico Sed manifeste sum deceptus. Nam hic primum placuit dapi^oAoyiiv^ qui observationes constantissime te- semper adhibet aequationem men- stantur, quod haec aequatio interstruam , quoties vera l & differt a menstrua apud Anomaliam o vel iZo media, rtolem^us ergo hoc faci- interdum accumuletur cum Varia- ens, simulat centrum Concentrici tione interdum ab ea auferatur. Et,
Lunae in veris <1 & S este imo loco: si memoriae fidendum, interdum ex plane ut Tycho. Secundo, si vel- utriusque implexione composita lern contendere, poffet hanc motus aequatio est 45', interdum2°, 7, non inaequalitatem etiam astronomice obstante quod Anomalia sit o vel excusare, additione adhuc unius cir- 180, & utrinque distantia Lunae a So- culi menstrui: cur enim mihi non le, vel ante vel post, 45 0 . Hocso- licerer in hac inaequalitate menstrua lum igitur rationes physicae a me ex- excusanda, quod Copernico licuit in cogitata non faciunt, ut aquationem aequantibus Ptolemaicis excusandis, in Anomalia o vel' 180 faciant ali- approbante Praetorio. Tertio,causa, quam praeter Variationem. Asias cur rem ipsam defendam, est haec, caetera egregie concisio. Primo pro quod caufe motuum verissime sunt Variatione dico ineste in linea, quD physicae, ut, DEO vitam dante, pro- per Solem & Terram ducitur,vim in- babo, a Sole orta:: utique igitur ab tendendi motum Lunae medium, ipso vero Sole, non a puncto ejus qua: vis accrescit Lunae a quadratura vicario, quod Solem jam antecedit, venienti ad.modulum rectae, ex cor- jam sequitur. Quarto, & tamen pore Lunae in lineam diametralem quantum sudaverim in physicis cau- Solis & T erra: demissam perpendi- sis hujus menstrui motus invenien- culariter. Deinde pro alteratione dis, tu ipse ex parte testis es: quo- Eccentricitatis sic(i); cum distantis $ies exclamavi, jam me invenisse ? Luna* a Sole rectilinea: circa Eccen- Quod si res non tam esset abstrusa, tri longitudines medias incremen- posses recensere ex te ipso Domino ta potissima sumant, tunc quando Prsetorio, qua in re adhuc ha:ream. media: longitudines sunt in □ ©, & Dicam. Quando Anomalia Lunse Apsides in linea © ©, incrementa est o, aut 180 : tunc nihilominus h$c sunt majora, Luna fortiter verbotest esse aquatio aliqua, tam ad- sus Terram vel a Terra movetur in denda quam subtrahenda: scilicet recta Linea,& sicApogceaaPerig^a tunc, quando Luna simul est a Sole distantia differt multum; itaque x-
Pp 3 quatio
(1) Quando ego loquor de Eccentricitate Lunae: non intelligo Ptolemaicam, sed qsiam ipse Sc Copernicu« Epicydo salvant, quem ego in Eccentrum muto, ut Luna hic fiat similii planetis caeceris. Et nota,- Braheus prater unicam Variationem, nullam praetctfea aequationem novam constituit; nisi quod in antiqui* illi« mutavit quantitates parumper, ut & hypothesin. Prima enim inaequalitas Ptolemaeo,
L Copernico salvatur per simplicem Epicyclum, qui «flet mihi simplex EccentricusjTychoni per duplicem Epicyclum, qui c st mihi Eccentricu* cum aequante. Secunda inaequalitas salvatur Ptolemaeo per Eccentricum, Copernico per Epicyclum amplificatorium.Tychoni per idem epicyclium, tantum ad Terram) positum. Tertia inaqualitai falcat*&gibbae dicitur Ptolemaeo ProsnevsisEpicycli, cujus gra* tia coactus est Ptolemsus Epicydi Apogaeum facere vagum. Copernico & Tychoni non fuit opu« novis machinis. Nam sequebatur hac tertia -quatio exEpicydio illo, quod Braheus adTerrampo- suit. Itaque verior Tychonis & Copcrnici hypothesis Epicyclii hujus,quam Ptolemaei hypothesis Ec- centri, quia illa simplicior. Quarta ergo aequatio, Tychonis mera est, Variatio dicta, estque supplementum tertiae. K.

joi ^ ^ * S
•itfoildüätiö’iriägriä m Quadraturis (2). Contra si Mea Apsidum est recta ad lineam © ©, sic, ut longitudines medice Mt m Mea Q 0, ttinc tardiora siM incrementa ßt decrementa tectarum Luriis & Terres: quare & parva sequatio Syriodica, & non ita magriuM discrimen rectarum I © iri Ü (3). Plane quidem contraria siiiit ista cireellb T y chonico äd T er- rarn, quo sit, ut Luna Aprigeea in i &<? non fiat tam alta, qüäm in □: sed Hoc nihil me impediret, si ineste- ctil longitudinis penitus idem cüm Hypbthesi Tychonica faceret. Nam doctrina päfallactica Tychonis pulchre mecum est. Fortasse olim etiam Lünse quatriduarue (hoc est anomalia 0,180, distaritiee a © 45) consu- liierö ; nam hxc physica hypothesis ofnriibus aliis in locis squiparatTy- choriicam. Hic Dominus Prato- rius etiam illud objecit, si per asquati- ofiem Epicyclicam corrigatur distantia ra©, nondum plane correctam E. Verum est inter i & □, at in l i ipsa, squatio Epicyclica jam est penitus abloluta, in □: etsi distantia 3 » \ © per gradus 2§ deficit, vel excedit , tamen hoc nihil efficit cum jam iri jugo fimus Epicy di menstrui, A siiius in fine Quadrantis non mutentur sensibiliter. Inter i □, 1 □ pauca scrupula accedunt, vel decedunt, prout vera vel Epicyclica di- staritiioaj) aequaveris. Et cum alias iri hoc situ aliqua scrupula in errore siritj hactenus nondum duxi necessarium dKf’tßoÄo'y&Vf
De Tertia Objectione,
Hic primo Variationis libratio ipsa reprehenditur, secundo inäiqualitas, tertio identitas ejus in diversa altitudine Luns a Terra, Hscc sunt
T O L JE
nes. Fateor noluisse Tychonem 1606. minima etiam sectari, & nodum in scirpo quserere, concedendumque est, si Variatio mediocris est 41', maximam posse esse 43, minimam 39': quando variatio per circelli diametrum Geometrice demonstratur. At ipsa Libratio perse contemni nequaquam potuit, cum sit 41 minutorum, quT observatio prodit. Hsecpalma Hypotbefis in medio est, quomodo simplicior 1 "” 4 ™ hypothesis haberi possit, quT obser-AA^. vationibus satisfaciat. De inaequali ratur ad* motu hujus circelli dico eadem, quaj to< * ad objectionem secundam.
Objectio Quarta.
Refractio & parallaxis habentur pro accidentibus , restringuntur enim ad certos locos in mundo & situs Luna; verius Horizontem. Et fuit hic Tycho cautissimus, primo in recipiendis observationibus, ex quibus Hypothesis est extracta, deinde in calculanda utraque affectione. Miror, cur hoc illi objiciatur: cum in iisdem tabulis Lunaribus habeantur prscepta & tabulse.
Quinta Objectio.
Non recte instituitur cbmputa- tio aequationis maxima ; crescit enim in □ © non per appropinquationem (4) Epicycsequfcscne major fieri non poslet quam 5 0 ,13'; sed crescit per appositionem AB Diametri Figuraix. Epicycli ad A Terram, ad GG, CD Tab<B > vel EE, Diametrum Epicy cli in Circumferentia. Sed moneo, paulo diutius te exerceas in comprehendenda Tychonis Hypothese hoc tibi plus proderit, quam longa Epistola. Tantum hoc tene, quod sol. o.
5non expresse, ut debuit, ponitur; lineam AF ex A Terra per F centrum Epicy cli apud Terram, semper
mane-
eontrariarum qualitatum objectio-
(1) In hoc sitii luaä foctiter movetur versus Terram in anomalia 90 vel 27°* Nam etiam diutius moratur in Fig.X.Xl hoc situ ob variationem. K. (;) In his sitibu* luna debilius movetur verius terram in anomalia Tabulas fi eadem 90 vel »70. Nam 6? citiu* exit ex his sitibus, ob variationem. K. (4) Appropin- E P ic r di non datur , qnando in concentrico Epicyclus volvitur. Sed dicat, concentri cus In □ nön manet, cum sit ejut centrum in B ? Verum : at sic potius elongatur Epicyclu« ab A, ADE aequatio maxima in quadraturis. K. .

AD JOANNEM KEPLERUM. 3 Ü 3
l6o6. manere parallelam linea* absidum, & cum ea sub Zodiaco annis 81 circumire. fise charta quatuor jam septimanis jacuerunt inter scruta mea una cum tuis literis absconditae. Nam eram in Typographicis occupatissimus & confusissimus, vel igitur tandem reperta mitto. Vale & me Domino Praetorio commenda. Si quid, quod operae precium erit, dixisse videor, idque explicatione clariore indigebit; petenti tibi alio tempore non denegabo. Vrag<& d. xxx. Septembr. CIDID C VI.
' Sit B Centrum Eccentrici ovalis F 'g- m * Lunae, C fEquantis, A fit Terra in Tab,F ’ Copulis & AB Eccentricitas. E fit terra in Quadris & E B Eccdntrici- tas. O fit terra in distantia a copula 45°, I fit terra in distantia a copula 135° Sit jam E terra constanter, distantia o, est A in E, distantia 45°, est O in E, distantia 90 est E in E, distantia 135 est I in E. Hoc est B A ex E per IAO circumit. Ergo ab i^y.per 180 in 45 motus BA est OEI tardus, sed a 45 per 90 in 135 motus B A per IAO velox. Vterque vero utrumque facit, Lunam & tardam & velocem. Nam per OEI Luna in' D fit tarda, in F velox. Sed per IAO, Luna in D fit velox, in F tarda. In parva Eccentricitate tardas tur Apogsea, acceleratur Perigsea. In' magna acceleratur Apogaeä tardatur Perigsea.
Epistola CLXXXIII.
J. C. ODONTIUS JOANNI KEPLERO.
i 6 n. VTObilis, Clarissime & Doctissime Vir,Domine Keplere, Fautor & Amice plurimum honorande, tandem aliquando ad Claritatem Tuam oblata scribendi occasione utor; ad testificandum animum beneficiorum suorum adhuc memorem, quL in me olim Amanuensem suum ubertim contulit : ingratus namque sim eorum non semper meminisse, quanto magis eorum magni- l6n. tudinem etiamnum prse dicare non desisto, omnibus quotquot hactenus mihi conspecti sunt, prseclaram Claritatis Tuae notitiam prae se ferre.
Inter alios novi Clarissimum & Doctissimum Virum, Dominum Magistrum Petrum Fradelium , illustris PetmsFm- Academiae vestrae Pragensis oY\m Mu5 ' Professorem ordinarium , qui abhinc plus minus quatuor septimanis cum duobus Illustribus & Generosis Dominis Baronibus, discipulis suis, ad nos in nostram Noribergensium - Academiam, quae est Altorfii, venit, quos meae quoque instituendae curae, sic Classici muneris mei ratione, jam commendatos habeo, eorum nomine vix bidui mora interveniente a bono Viro, hospes quanquam indignus ad Convivium introitus, invitatus fui, ex quo tum, praeter alia multa & illud intellexi, non sine maxima animi consternatione cha- rissimam Tuam & Honestissimam Conjugem, faventisiimam olim mihi matronam, una cum filiolo, quem pro valedictionis indicio in cunis, osculo dato, haud vagientem reliquis morte omni aetati sic communi heu' praematura extinctam esse, eo ipso quidem tempore, cum turbulentior esset Pragensium status ob hostilem Bavarorum irruptionem in minorem urbem. Cujus rei luctuosae memoria, DEUM testor, pectus mihi esso-' dit, in quorum. luctu non postum non & ego dolorem meum testari. Verum DEUS Optimus Maximus Claritatis Tuae calamitati domesticae hoc praesentissimum solatium injiciat, Conjugem Tuam cum filiolo suo, tamquam in aeterni gaudii societatem sibi adjuncto, ex hac fragili & mortali vita decessisse honestissima in his terris fama relicta, optimaque, ut minime dubia mihi spes est, conscientia ad DEUM oblata. O beata mors, quam vita immortalis ita exceperit. Meminerit Tua Claritas conditionis humanas, cujus meditatio

3 o 4 E P I S
1611. frequens efficiet, ut aequo libenti que animo de vitae hujus statione decedendum & eos, qui e corporum vinculis evolarunt, moderate lugendos esse, ipsa pro Prudentia sua statuat, & sepeliendas ducat istas cogitationes, cum mortuis suis charisfi-
mis. E/ ydp Trirevofiev, oh hj<rSg dTe&avs, xaj dve<?rj, Sio xcq 6 Ssog 7 *V xotffflj&ivlctg' JW lou Ivjtirov <suv civico, Venio nunc ad alteram Epistolae mea; partem. Non sum nescius, Claritatem tuam summo-
E ere delectari observationibus stelarum, imprimis quoque Eclipsium Solis & Lunae, quarum est exercitatissima: ideoquerem haud ingratam i|li me facturum existimavi, si anni proxime praeteriti 1610 observationem Eclipsis Lunaris Claritati Tuse transmitterem,, qum est Domini Simonis Marii, non incelebris Mathematici , quo cum mihi diu literaria est conversatio. Is per literas bona side mihi refert, se Lunaris Eclipsis sinem mense Decembri exactissime observasse , quando scilicet procedens in ala Corvi fere per unum gra- Eciipfis dum transierat, id est, hora 5,23 mi- ^ l6lt ' nutis, post mediam noctem, tunc enirn cum instrumento novo G. Ga- li}uei, aspexisse Lunam, & deprehen- diste, eometipso quasi tempore, vere liberatam suisse a vera atque obscuriore umbra terne, cum tamen absque instrumento sibi aspicienti, cum videretur, nondum plane esset liberata ab umbra. Ascensio R. fixo in ala est 179 0 , 2, initium autem & Medium Eclipsis, ait, se observare non potuisse propter nubes, sed hora quinta restitutam fuifle optimam serenitatem, cum frigore maximo. Eadem etiam hora vidiste omnes qua- pvii Sa~ tuor asseclas Jovis, duos, orientales, ^Marta ^ ^ uos occidentales pulcherrime & visi. exadiffutie. Maxime vero orienta- liqrem, distantiam habuiste quinque ipinutis a Jove, viciniorem 3 f minutis,. maxime occidentalem quatuor, viciniorem 2 \ nsinut. Visam etiam
T O L TE
fuisse a Jove australem Fixam quan-1611. dam, quo alias non cerneretur, in eadem cum Jove longitudine, distantia fuisse 10 minutorum circiter hoc modo. Qui maximam digressionem a Jove facit suam % iv. periodum absolvere , Ipacio 16 die- Tab - F * rum : in horis autem nondum, sibi constare; in coteris esse observationem intricatiorem,putare tamen sese, eum erroneum Jovialem, qui secundum a maxime remoto locum obtinet, decem vel undecim diebus periodum unam absolvere prope Jovem, esse celerrima; variationis, at in maxima remotione 9 stare videri; hinc existimat, eos motu circulari, circa Jo vem ferri,necesse esse. Hanc ejus Viri observationemTua Claritas noverit, aliquo responso ad Dominum Marium excipere, quL ipsius fuerit observatio, siquidem Claritatis Tua; personam magnopere veneratur, non tam ob ingenii ejus summum acumen, quum etiam ob summam multa magni momenti scribendi peritiam. Notum mihi facit Catalogus librorum Francofurtensium, librum aliquem,T e Authore, in publicam lucem emissam de Motu Martis, KepUrut cui describendo olim & ego non pia-
1 n a r , Martis,
ne miltraneam,ut opinor,operam locavi, si libro hoc, tanqpam munere donativo beari possim, spei olim de donatione exemplaris non plane dubiis indiciis mihi facta: abunde satisfactum putarem. Claritatis T um discursum quendarn Germanicum, cui titulus factus : Tertius lnterveniens, Ktpkri adversus Feselium Medicinm Docto - tmius . in ' rem, quotidianae lectioni mea; com - tervmms ' mendatum habeo, in quo videtur, mihi fatis 1/sorregtgeiv, in perpurganda Astrologia a plurimis & vanis superstitionibus & erroribus veterum, & secutura; mtati novam & certiorem sequendam proponere, quam etiam QaritatiTum semper acceptam feret.
Hmc qualiacunq; inprmsens adCIari- tatem tuamscribere volui, quibus testarer animum meum, beneficiorum
ejus

AD JOANNEM KEPLERUM,. 3 Q I
itfu.ejus oblivione haud obhteratum & porro ejus in me favorem demereri studerem. ValeNobilis A Doctissime Vir,Fautor plurimum honorande,Lc, st molestum non fit, Magnifico Domino Rectori Pagatio A Domino Jo» anni Leoni, in aula Imperiali negotiorum Agenti, officiosam salutem meo nomine significare velit, Dabatur Altdorffii) die xxiv Novembr. stilo veteri, serenissimo, a multis ante complures septimanas tali non ex- pectato. cid idcxi,
Nobilitati & Claritati TüjE
addiSiisßmus
M. JOANNES CASPARUS ODONTIUS.
Epistola CLXXXIV. IDEM
JOANNI REPLERO
A Nni sunt octodecim, Nobilis, -lV Amplissime & Excellentissime Vir, Domine Replere, Patrone & Fautor Optime, Maxime, ex quo tempore ego PragL degens, in Collegio Wenceslaino, Nobilitati Tus per annum prater propter, operam meam locavi, in perficiendis ( fecundum praescriptionem illius) A- stronomicis supputationibus motum (nifallor) Martis concernentibus. Si quam partem ad elucubrationem operis illius, de Motu Martis contuli, quod post abitum meum paulo post publica? luci concessum audivi, est, quod mihi gaudeam,jusquefu- peresse putem, ab authore illius, exemplar petendi, dono mihi oblatum. Librum quidem illum antehac emere animus fuit, verum prsfentium temporum injuria vetat, quo minus tolerabili aliquo precio emtum habere queam. Alio tempore dabitur forte illius procurandi occasio. Unum nunc superest, de quo potissimum ad Nobilitatem Tuam du.dum 0-|> scribendum putavi, defuit modo feri? bendi opportunitas, quo minus id per literas illi insinuare potuerim maturius, Nam quod ipsius scire maxime interest, nolim per me illud esse in silentio, Ego beneficiorum antehac iarreptor ad avT$a)£>a hero meo, me obligatum fateor, si ulla unquam occasio arripienda fuit, gratiam aliquam pro multis ejus in' me beneficiis meritisq; referendi. Quidnam vero illud sit, paucis nunc aperiam. Menses fere sunt quinque, ex quo tempore Georgius Rresli-^^ nus,annua scribens Calendaria, fc^ f ®*** Prognostica, haud dubio Nobilitati Tus fama notus, apud Nobilissimum & Amplissimum Senatum No» ribergenfem, injecto libello supplici, in Tabulas suas Astronomicas novi» ter a se conditas, Prutenicis Tabulis non dissimiles, sumptuum largitio« nem petiit, ubi prodictus Senatus, modo dicti Rreslini libellum supplicem , nobis tribus, Petro Saxonio, p etms nostra Universitatis Mathematico, saxomus. M.Danieli Schwentero, & mihi, xfrnamti videndum transmisit, & de eo no-^^E- strum requisivit judicium; numere Astronomia* promovenda esset, impensis sumptibus quatuor millia fio- renorum, qui in impressionem Tabularum Astronomicarum requirerentur, Rreslini petitioni annuere.
Nos unanimes vicissim, per literas refponforias, Amplissimo Ordini Senatorio significavimus, fidem ejus? modi Tabularum Astronomicarum in Ephemeridibus, ad aliquam multos annos ante editis resiaere, quV ipsis adhibitis postea observationibus
congruant. Quo nsinus vero id hactenus factum fit, ita nos merito dubitare de certitudine Tabularum Rreslini. Si tamen ipsorum Ampli- tudines, Astronomia: uberiori propagationi,publice cons ultum velint,dedimus hoc consilium: in defideratissi- masTabulasRudolpha?as,a Replero qmnfiim doctorum calculqMleber?
fiLq rimq

j6i^. rimo Mathematico) dudum compromissas,qua? plurium annorum editisE- phemeridibus,cum ipso ccelo consentire comprobata essent, impendendos esse sumptus illos maxime necessarios, ubi posteritas non immemor futura sit maximal Noribergensis Senatus liberalitatis, in Astronomie propagationem collate. Ne dubitet, quantum Nobilitatis Tue persona antea multis preclaris editis monumentis in Mathesi notissima, ubique locorum, illorum Amplitudinibus fatis fuperque per nos insinuata est, quin in sua debita petitione ? sumptuum in siias Rudolpheas Tabulas conferendorum propensiores iit habitura. Hec qualiaqualia sunt, H obilitasTua boni consulat,id potissimum cogitans, nst me intermittere ad augendam nominis ipsius celebritatem, Scribendi occasionem oblatam nunc acceptam refero, prassen- ti exhibitori literarum mearum, Domino Ferdinando Hötseliö, Jurium Studioso, pio & mo desto Juven i, qui efflagitavit literas meas ad Tuam Nobilitatem, ac cujus opera & institutione , ceu praeceptoris antehac - usus sit. Feliciter valeat Nobilitas Tua, & amorem erga me siium, si dignus illi visus fuero, perpetuum confervet Dabam raptim Altdorffii d. %yi\\sAugußi vetstil. cio idcxxiii.
Epistola CLXXXV.
NICOLAUS a VICKEN
JOANNI KEPLERO.
1605. VTObilis atque Clarissime Vir, ami- i ' ce multum observande. In multis, quibus interfui, colloquiis, de stella nova a te ingr.17, 43 4 ob- (erv ata, varia doctorum virorum de eade m audivi judicia. Quidam enim motum planetarium vel Planetarum instar stellae Novae tribuerunt. In David qua sententia David Flerlicius est, ut Heriicius. qx transcripto impresto exemplari videre est : quidam autem, ut Do-
T O L JE
minus D. Joachimus Tanckius,Pro- i6o5- sessor in Academia Lipsiensi,(quite multa salute impertire petiit) cui ego assentior, nullum eidem motum tribuunt, quL diverse sententia fecere, ut tuum,cujus in hac re mihi far tisfaciet, judicium exquisitissimum, expetere cogar. Amice igitur te rogatum vehm, ut absque mora per hunc tabellarium, non solum quid de scripto Herlicii, sed etiam Krabbenii ^ffi*** a Munden observationibus sentias, mihi significare velis. Quo d ut futu- ßrologi. rum spero, ita omni officiorum genere hanc promptitudinem & benevolentiam tuam demereri studebo.
Quem bene valere cupio & exopto. Raptim Lipßa d. xi Decembr. stil nov. cidiocv.
Tibi
omni officiorum genere addi&isßmM
NICOLAUS VICKE,
SACCAS. MAJESTATIS Dapifer.
Inßriptio.
Nobili, Sacra Caesarea Majestatis
Mathematico Clarifflmo do- ctiffimoque,
Domino Joanni Keplero,
Amico suo multum observando. Pragam.
Epistola CLXXXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Lariffime juxta atque Prostantis- 16 0 n. sime Vir, Domine & Amice multis modis honorande. Diuturna mea absentia effecit, quod te literis meis nihil sane jucunditatis spirantibus non inviserim; quod mihi vel eo nomine molestum fuit, quia de rebus Astronomicis tecum colloqui non potuerim. Jam autem in ora Germanica reverfiis, consvetudinem meam ad te scribendi prosequi pia*
, cuit,

AD JOANNEM
.cuit, quod ut in bonam partem interpretari velis, unice rogo. Incidi in doctissimum tuum librum de motu Martis,excujus lectione tanta affectus sum voluptate, ut vix supraffed cum quodam intellectu mihi difficilia occurrerint, Te, Virum doctissimum, amicum meum honorandum, consulendum duxi. Ponit Maginus in Ephemeridibus ssiis ultimo excusis, Reductionem motus Solis Ephemeridum adTychonicam rationem. In qua simul affirmat, hanc rationem accommodari poffe ad singulas planetas, hisce verbis: Quare nos subse- quentem Tabulam compilavimus, ut ex ipsa possit colligi, quantum hac caula addendum sit singulis locis Planetarum, ex meis Ephemeridibus collectis, ad annum quemlibet post Copernici radicem. Praecepta cum tabulis tibi mitto, ut, si Ephemerides ad manus non sint, eo melius illas examinare possis, ac an rationi Tychonicxe in omnibus Planetis congruant, explorare. Titulus & exempla prse se ferunt correctionem tantum Solis: priora autem verba etiam ad singula loca accommodationem dirigunt. Consului Mathematicum quendam in Germania prsestantissimum: quid mihi autem relponderit, sequitur: -
ReduBio motus Solis Ephemeridum ad Tjchonicam rationem.
C Ertissime monstrum istud bicor- por octavo sphxrx Copernici nullius plane momenti est, quo tamen multis Mathematicis crucem fixit. Et dolendum, quod tot bono horae, imo tot anni frustra a Studiosis in commento isto inutili terantur: non autem, ut nosti, ob incuriam aliquam fuit deceptus, sed ob instrumentorum justam penuriam, & refractionem simul magnam in Bo- reali tractu: & quod observationes Veterum'& recentiorum certas ra- tasque esse supposuit, cum praeter
KE PL ERUM. 3 -o 7
Hipparchum, Albategnium & nostro 1 6 og, secuio Tychonem, vix ulli fides sit adhibenda &c. Tempus scribendi non suppetit, sed plura de his communicabo. Hinc pomposa & fa- stuosa illaHypothesis Octavae Spho- Hj?othtsis ro& Solis, cum natura simplicissime agat,praesertim in motu Solis ob di- ** gnitatis ejus praestantiam,&inOctava Sphaera ob motus tarditatem. Contuli ante annum per integrum annum omnes omnium priscorum &recen T tiorum observationes aequinoctiorum & fixarum, sime nullum alium motum Octavae Sphaerae inde conjicere potui, quam solius Apogaei Solaris , cujus Anomalia ex sola Eccen- tricitate Solis, & quidem immutabili dependet. Praestat tamen ejus loco accipere praecessionem aequin o-.pmesß ctiorum ob apparentias manifestas, equino- & cum Hipparcho Apogoum So- at0rum ' Iis fixum statuere: sed tempore exclusus reliqui laborem. Inde, nec obliquitatem Zodiaci mutari verisi- obliquitas mile est, ob modum priscorum obser- Vandi eam per amplitudinem ortivam & occiduam, licet pro hac pugnet Magister Christianus Longo- montanus," Matheseos profeffor Haf- niae,insignis observatonsed experientiae & huic & Domino Replero com-, mitto. Sed neglecta Declinatione Solis, cum inter artifices dictos duos constet de Eccentricitate- Solis immobili; de anomalia vero Apogasi, sive processione, sive idem sentiant, nec ne, mihi nondum constat: tamen recte concludo inde, quod qui? laterem lavabit, qui Copernicum cum Tychone, qui ejusmodi simplicissimam Theoriam Solis & Octavo Sphoro in Progymnasm. retinet, salvare conabitur, nisi quis dimidio se- cuio, si sit sane integrum, contentu? este iv srAar« velit: labor tamen iste subveniet iis, qui Ephemerides habent ad tempus aliquod currens exaratas. Consultum autem minime videtur, ut deinceps continuentur ex Prutenicis Ephemerides, cum Q^q 2 quo-

zog E P I S
1609. quotidiana t ij%v)cr& refragentur, etiam inprimis tempora Eclipticorum omnium plebejorum oculis incurrentia, & praesertim cum meliores tabulas fatis (Patvofievotg respondens ' tes in manibus teramus. De ceterorum Planetarum reductionibus descripsi ex libro Tychonis, quo ipso hic prosenti tunc utebar haec, que tam crasta minerva accepta esse videntur. Tycho Brahe anno cid ioxcix motus Planetarum in tabulis Prutenicis hoc modo corrigebat, sed si> ttKölth- Pro vero loco Saturni. A simplici longitudine Saturni subtrahantur 22: ex motu Apo- goi 3 0 ,30': ex commutatione ab oquatione Eccentricitatis auferatur pars ejus vicesima sexta: reliqua manent, ut tabulo Prutenico exhibent, nisi quod in fine, Proces fio Tiquinoctiorum Tychonica adhibeatur. Pro vero loco Jovis. A simplici Longitudine subtrahantur ' 1 f: ab Apogoo f, 25': wgo&'ciQajLpe- G-& Eccentricitatis additur pars decima octava. Pro vero loco Veneris: Apog. in 1 °iS 5 , adde commutationi 52 0 : wgoc 9 -a<$>cup£or& eccentricitatis partem sextam, 7rpoc3-ct<pcri- gs&Gt orbis partem no * Pro vero loco Mercurii , Apogoum ponatur in 19 0 M>
De Lunae motu .
Ö blando Luna versatur circa medias lofigitudines Epicycli, dis ferentia ob irpocS-ctCpcupscrsaiv insensibilem mutationem manifesta non est;secus, sein Apogoo velPerigoo Epicycli fuerit: taceo circulum variationis & alia. Sed certe quoties stipputo motum 2 e tabulis Tychonis, (lalva reverentia) toties stranguria me corripit, quasi vero nihil aliud agendum, quam tempus sebtilibus & perplexis calculationibus terere , quae compendiosiori modo haberi postum. Habet Magister Christia- jjongo- nl Jf Eongomontanus, insignis ille ww w»«#*Aitrostomus, succinctam aliam Lu-
•■“v ■
T O L JE
no Hypothesin, ut coram mihi re-1609. tulit, & in literis idem repetiit, nuper etiam ante paucas septimanas illum fraterne rogavi, ut nos seniores cum junioribus ex pistrina ista liberaret: non dubito, quin faciet suum officium. Ut autem super hoc negotio tuum etiam consilium habeam, amice rogo, impertias mihi illud, & fideliter mihi communica,
(1) quantum in Ephemeridibus,ex tabulis Prutenicis calculatis, annorum procedentium & sequentium, juxta observationes Tychonicas & tuas, in mediis motibus vel longitudini & latitudini quinque Planetarum, sit addendum vel minuendum: (2) qualem Processionis oquinoctiorum motum in quinque Planetis Tycho definierit. In luminaribus enim nullam a- nimadyerti ab ipso constitutam este in libro primo progymnasinatumA- stronomio oquinoctiorum proces sionem, sed utriusque certam constitutam esse Epocham, cui reliquus calculus tuto siiperstrui debeat. Item an singulis quinque planetis peculiarem oquinoctiorum processionem, an vero communem quandam construxerit; vel si nullam processioni oquinoctiorum curam habuerit, qualem singulis Epocham, & ad quod annorum initium, ceu motuum ba- sin proscripserit : item quales dimensiones orbium Tycho vel tu ipse constitueris. Memini, te Figuram meam Prago erexiste,ac planetas ex observationibusT ychonis inseruisse: sed cum ex isto calculo assequi non valeam, quomodo in aljis exemplis procedendum, amice rogo, ut totum mihi processum delinees, & quid de calculo Solis & Luno, quem secutus est Origanus in sei s novis Ephemeridibus , statuas, aperias. Ego tibi polliceor & spondeo, me nulli hominum absque tua voluntate eadem communicaturum, sed usui meo tantum reservaturum. Habeo jam verum Astrolabium Ptolemaicum antiquorum, ut & modum idem
sicien-

AD JOANNEM KE PL ERUM, m
1 ^09. fidendi, lubens tibi vidssim, cum gradus obtinebit, Statuit autem Co-1609,
eundem modum, tum cetera quo- pernicus annuum motum stellarum que, quas usui tuo servire possunt, fixarum his temporibus esse z6" pri -Motus communicabo. Ope hujus Astrola- mo, deinde35" proxime, AtTycho^JJ* bii omnes omnium locorum dire- Brahe 51", cui magis credendum est, ctiones Ipacio unius horae haberi Quare nos subsequentem compila« possunt. Inprimis rogo, ut mihi fi- vimus tabulam, ut ex ipsa postit coi« gnificare digneris: an tabellae a Ma- ligi, quantum hac causa addendum gino confectse, possint ad reliquas sit singulis locis planetarum ex no« planetas accommodari. Quod ut stris Ephemeridibus collectis ad an« futurum a te spero: ita vicissim omni num quemlibetpost Copernici radi« officiorum genere studium, amorem cem, Secundo [quoque idem Co«
& benevolentiam meam tibi polii- pernicus insigniter lapfiis est in mo- ceor; tabellario hocce, quem nulla tu Solis ob non bene exploratum So- Soih Af>o~ alia de causa, nisi propter hasce lite- lis Apogäum ac Eccentricitatem \& £m ' ras ablegavi, responsum tuum tale, lupponit autem Copernicus Solare quale mihi de te, ut amico meobe- Apogäum ultra gr.9 0 , ® licet ex nevolo persvadeo , expectaturus. diligentissimis Tychonis observatio- Vale, & amantem te redama. Hal- nibus non adinveniatur excessisse gr. berfiadii , die 111 Decembr. cid 5, cum dimidio®. Praeterea Cois c 1 x * pernicus facit Solis Eccentricitatem Solis Ec-
Tuä Excellentiae
nunc par. i°, ^6 , qualium Eccentrici
semidiameter complectitur 60, cum tamen revera undecim scrupulis majorem ipsemet
addiBisßmus
NICOLAUS VICKE, S. CZES. MAJ. Dapiser.
nimirum part. 2", 9 . Iduare, ut itu- diosi imposterum hisce Copernicaris
Reductio motus Solis E- numeris circa solarem motum, quos phemeridum adTychonicam ratio- tanto cum labore olim collegimus , nem, h.e. verumSolis locum ex ephe- majori cum fructu uti possint, ac mi- meridibus nostris supputatum, sive nore cum Artis Astronomien jactu« etiam ex aliis Ephemeridibus, qun ra, definivimus singulis gradibus to- Copernici seu Prutenicarum tabula- tius Zodiaci variationem illam, qun rum calculum sequantur, corrigere, suboritur inter Copernici & Ty- ut cum observationibus Tychonis chonis calculum, respectu Apogarii quam proxime conveniat. &Eccentricitatis. Ingredere igitur
Duplici de causa Copernicus in cum loco Solis ex nostris ephemeri« motu Solis valde aberravit. Primo dibus, vel ex aliis ex Copernico cal- quidem ob Octavse SphntL motum culo vel Prutenicis tabulis supputa« non bene exploratum. Etenim cum tis , sequentem primam tabellam ipse stellas fixas hoc secuio putaverit aequationis Solis ob varietatem Apo« tardius moveri,quam ferant observa- gari: colligenda minuta & secunda tiones diligentiffimnTychonis,sit, ut correfpondentia ipsi LocoSolis, quL ob hanc causam locus Solis &omni- quidem addes vel auferes adatoSo- um quoque stellarum deficiat a vero lis loco nostrarum Ephemeridum, & lingulis annis nunc quindecim, nunc prodibit locus Solis primo correctus 1 6 secundis, q U ce disserentia evadit ratione hujus varietatis, quam efficit insignior, quo magis a temporibus yVpogaeum&Eccentridtas. Postre* Copernici recedimus, ita ut anno mo vero cum annis integris tui pro« id00 trientem gradus complecta- positi temporis, ad quod supputa-?
tut , Mtnv y 1 dimidium tus 1 uu cape quoque ex
- CLst 3 ~ lecuu?

3,0 E P I S
160 ^fecunda tabella minuta & fecundi, otice proveniunt ex diversitate motus spbLtL Octava;, qua; semper addenda sunt eidem loco Solis, nam sic resultabit verus locus Solis, congruens quam proxime cum Tychonico calculo, atque cum ipso coelo & observationibus,
Exemplum primum.
~ Volo revocare locum Solis calculi Copernici de anno Domini 1587 9“ Januarii ad Calculum Tycho- nis. Cum igitur ad datum temporis momentum detur locus Solis ex Ephemeridibus nostris in 28°, 30', 51" %. Colligo cum hoc ipso ex priore tabella 13,37" addenda, & ex fecunda tabula colligo quoque 16,26, similiter addenda, quibus omnibus numeris simul invicem collectis,prodit Verus locus Solis gr. 29, 0^4" % Conveniens quam proxime cum observatione, qua per instrumenta ad datum momentum competit locum Solis in 29°, o' % , ut ipse scribit pagina 56 suarum Epistolarum Astro- nomicarum.
T Ö L M
Aliud exemplum. 1609
Proponatur investigandus locus Solis ad diem x x 111 Septembris c 1 o 10cm secundum Tychonem ope nostrarum Ephemeridum in meridie. Quoniam igitur nostra Ephemerides exhibent locum Solis in 29 0 ,34', $6‘ irp: idcirco cum eo ingrestus primam tabellam elicio 1134" subtrahenda, &relinquitur locus Solis hac ratione correctus in 29 0 , 23, 22" up, cui ex secunda tabella addo 2s, desumpta cum anno 1603 fere expleto, & prodit locus Solis gr.29 0 ,44,22". Ephemerides autem motus Solis, quas Tycho nobis pro dicto anno, communicavit, exhibent solem, tunc in 29 0 ,44,2 6“ np. Non ignoro doctissimum Virum, Magistrum Jacobumy** Christmannum, tentasse reductio- chri ^
1 mannus.
nem motus solis PrutenicarumEphe- meridumad calculum Tychonis, sed infelici successu, cum non distinxerit has duas varietates ab invicem, de quibus superius egimus, ut videre est apud ipsum in suis Observationum solarium libris.
Prima Tabula cequationis Solis ob
'vaHetatem Apog&i.
i I Y l' V \ 11 1 W \ si } trp | =£2= | m { $ |. % j j
X
I | Adde [ Adde J Adde /Subtr. ( Subtr. | Subtr. J Subtr | Subtr. | Subtr. j Adde | Adde | Adde ) j M. » j M. " j M " } M. " | M. " {M. " | M. " J M. J M." | M. /' | M." | M.
- 0 I 115 3 2
1 J 115 25
1 io 47 I 10 54
f 10 21
1 IO 8
3 52 3 38
3 21 3 35
9 II I12 10 9 201 12 12
II 23 II 27
7 12 [ 0 9
7 0 j oAd.6
7 36 7 51
13 50 13 51
'6 Z9 16 41
2 / I 15 17
3 I 1 is IO
5 23 I 3 48I9 2g 1 12 141 II 22 /6 48/0 22 3 9 I 4 2 j 9 36/12 16 | 11 16 1 6 36 I 0 38
'■f "
8 7
8 22
14 8 14 17
16 42 16 43
4 | I >s 2|9 56 >2 54
5 j 1 14 55 1 9 43 1 2 40
4 16 1 9 44 I 12 18 | 11 10 4 29 / 9 52 j is 20 / 11 3
6 23 Io 54 6 101 1 10
8 37 8 51
14 26 14 35
1644
1644
6 f {14 48 (9 30 / * 25
7 1 1/44*19 '712 10
4 42 4 55
9 59
10 6
12 21 j 10 56 12 22/ lO 49
5 57 5 44
r 26
1 42
9 5
9 *9
'4 43 14 51
16 45 16 46
- 8 j 1 14 34 f 9 4
9 J 1 *4 *61 8 5i
1 56
I 41
5 7
5 19
io 13 I 12 2z f IO 42 I IO 21 1 12 23 1 10 35 |
5 30, 5 '7 1
[5 4
14 50
1 58
2 10
9 33
9 46
14 59
15 7
16 46 16 45
,10 fi 14 18 ii I 1*4 9
8 38
8 24
1 27
I 12
5 3* 5 43
IO 28 j 12 23 IO 35 i 12 23
IS 28
IO 21
I 2 30 /2 46.
10 0 10 13
15 14 15 21
i6 44 16 43
y* M i 4 0
1 1 Ig 52
8 io 7 56
0 57 0 42
5 55
6 6
10 45 112 2; 10 51 /*2 2;
10 13 Io 5
4 37 4 23
3 2
3 18
io 26 10 39
15 28
15 35
1641
1639
~*4 I IIS 4Z . '5 I 113 33
7 42 | o r6 I 6 i?
7 *7 j 0 1 J 6 aij
10 58
11 5
12 22 12 21
9 56
9 47
4 9
3 54
3 34/10 5' >15 41
3 50/ii 8 /15 47
1637
1634
16 13 2;
17 '3 iz
7 1Z / «5ubk.q I 6 41
7 0 j 0 is 1 6 53
II II II 17
12 20 12 I8
9 38
9 29
3 40 3 25
4 5
4 si
II 15/15 52 11 27/15 57,
1631
1628

AD JOANNEM KEPLERUM. 3 "
Reßduttm Tabula I. Aequationis Solis ob Varietatem Apogai.
|! v | * 1 b | gs 1 a i np j ä [■m | £ j % | & i x
I | Adde 1 Adde [ Subtr, j Subtr. I Subtr. | Subtr. j Subtr. | Subtr. | Adde | Adde | Adde | Adde
|M."
|M
//
|M
it
M.
11
| M
II
JM. "
| M. "
]M. "
| M."
[ M. "
|M."
| M. "
18 1
13 3
6
46
1°
33
7
5
11
23
12 16
9
20
3
11
4
37
n 39
16 2
16 26
19 1
12 52
6
32
1°
47
7
17
11
28
12 14
9
10
2
56
4
52
11 51
16 7
16 23
20 I
12 42 '
6
19
1
I
7
28
11
33
12 II I
9
0
2
41
5
7
12 3
16 12
16 20
21 j
12 31
6
5
1
15
7
40
11
38
12 8
8
5°
2
26
5
22
12 15
16 16
16 17
22 I
12 20
5
51
1
29
7
5i
11
43
12 5
8
40
2
11
5
37
12 27
16 20
16 13
23 J
12 9
5
37
i
42
8
2
11
47
12 I
8
29
1
56
5
52
12 39
16 24
16 9
24 I
H 57j
5
23
1
56
8
12
11
51 I
U 57
8
19
1
40
6
7
12 50
16 27
16 4
25 I
II 46
5
8
2
10
8
23
11
551
II 53
8
8
1
25
6
22
13 O
16 30
15 59
26
ii 35
4
53
2
24
8
33
« 1
59
11 491
7
57
1
9
6
37
13 12
16 32
15 54
27
11 23
4
38
2
38
8
43
12
2I
ii 46 1
7
46
0
54
6
52
13 22
16 34
15 49
28
n 11
4
23
2
52
8
53
12
5
11 42
7
35
1°
39
7
6
13 32
16 35
15 44
29
10 59
4
7
3
6
9
2
12
8
II 37
7
23
1 °
24
17
21
13 41
iL Z7
15 38
30
i»o 47l3
5»! 3
21 i 9
n112 10111 32 j 7
12 j 0
so
■SI
36)1; 50
! 16 39 j 15 32.
Tabula JEquationis Secunda>propt eT Vaviationcvisl
Motus OB au a Spb&ra.
Anni
, II
Anni
/ II
Anni
t n
i
1523
0,14
1541
4,42
1559
9.18
24
0,29
42
4,57
60
9, 34
25
0,44
43
5, 12
61
9, 5°
l . 2(5,
0-59
44
5,28
62
10, 5
-27
1,14
45
5,43
63
10,20
28
1,28
46
5.58
64
10,36
29
1,43
47
6,14
65
10,51
30
1,58
48
6,29
65
u, 7
31
2,13
49
6.44
67
Ii. 23
32
2,28
50
7. 0
68
H.39
33
2,43
51
7.15
6 9
11.55
34
2,58
52
7.31
70
12,IO
35
3,12
53
7.46
7i
12, 26
36
3.27
54
8, 1
72
12 42
3?
3,42
55
8.17
73
12,58
38
3>5?
56
8,32
74
13,14
39
4,12
57
8.47
75
13,30
40
4.-7
58
9, 3
76
13,46
Anni
, /,
Anni
/ ,,
Anni
' //
1577
14» 2
1595
I8.5O
1613
23.42
78
14,18
96
19, 6
14
23 ' 59
79
14' 34
97
19,22
15
24,15
80
14,50
98
19,38
16
24,31
81
15, 6
99
19,55
17
24,47
82
15,22
1600
20,11
18
25 , 4
83
15, 38
I
20,28
19
25,20
84
15.54
2
20,44
20
25,36
85
16,10
3
21, 0
21
25, 53
86
16,26
4
21,16
22
26, 9
87
16,42
5
21,33
23
26,25
88
16,58
6
21,49
24
26,42
«9
17.14
7
22, 5
25
26,58
90
17, ZO
8
22, 21
26
27,15
9i
17,46
9
22,37
27
27,31
92
18, 2
10
22,54
28
27,48
93
18,18
11
23,10
29
2». 4
94
18.34
12
«3> 26
I630
28,20
Epistola CLXXXVII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1610. /^Um novi anni felici Protasi, feli- ^ ciori Epitasi & felicissima Cata- strophe. Locutus nuper cum Crab- bio intellexi, quod per literas ab illo Eimm poderis Elevationem Poli Wolfen- Poii wol • butenfem ; quam observavit, ni fal- fenb'mi. ]or< 52 0 ,12': ostendit mihi insuper ta- > bulas novas motuum Martis, Solis,
Veneris, Mercurii, Lunas, quas ex propriis observationibus confecerat. Quasso tuum mihi de istis tabulis & observationibus communica consilium : in aeris mutatione hujus anni totus aberravit & aberrat. In casteris quibusdam effectus respondet praedictionibus: die xii hujus tantam habuimus cum fulgure & tonitru tempestatem , hisce in locis, ut omnia pcstiimire & ruere viderentur; existimo«? n. & ^in causa
fuiffe
1
1609.

gi?, E P I S
r6io. fuisse, quam Crabbius I x die Januarii factam affirmat: an nobifcum conveniat, mihi scribas rogo, Miror quod Crabbius frigidissimam aeris mutationem prodixerit, cum «p ^ ^ e x
signo calido, humido & sicco fiat; sed de his fatis: sat homicidii & suspendii hic habuimus, Deus avertat omnia mala, Tu vale & amantem Te redama, Halberßadii d, xvm. Januarii cid id c x
Epistola CLXXXVIH.
J OANNES KEPLERUS NICOLAO VICKENIO.
1610. \ Ccepi literas Tuas, VirDoctissi- A me ; Decembris m. scriptas Halberstadii. Quod igitur meum petis judicium super Magini tabula Reductionis locorum Planetariorum ad observationes Tychonis; id quidem colligi potest ex iis, quo fcri- Erw Co- pst capite ultimo libri de Marte. Er- femci. rare Copernicum certum est, idque ob multas causas. Error in radice fuit, quod putavit Solem ingredi Arietem, quando non ingrediebatur. Hic error accumulatur magis atque magis, quia hodie falsam prodit quantitatem anni. Itaque suo tempore quando Solem posuit in principio Arietis, Sol jam erat in 15' p" Arietis. Inde ad nos usque excreverunt 22, 5*4", quibus Sol citius ad pristinum revertitur locum, quam prodit Copernicus. Additione igitur facta, hodie Sol habet 38', 28". "v, quando Copernicus illum ponit in o°, o', o" v. Et quia sic fit, ut Copernicus ponat initium Zodiaci hodie in o°, 38', 28” v veri Zodiaci ; totidem igitur addendum est omnibus locis Planetarum Copernicanis, ut illi possint comparari cum loco Solis Tychonico. At non ideo correcta erunt loca Planetarum in seipsts. Habent enim adhuc causam erroris communem, & deinde singuli proprias, Communis est, si forte Copernicus fixis stellis
T O L M
non assignavit justam" remotionem 161 o. a Sole Arietem ingrediente. Quantum enim hic erratur in remotione Fixarum a Sole, tantum erratur in omnibus planetis qui a fixis observantur. Propriae errorum caufe in Sole & planetis sunt falsum Apogäum, falsa Ecccntricitas, falsus modus aquationis computanda, & in Planetis falsa observatio. Prior itaque tabula ex transmissis, tantum servit erroribus motus Solis per totum Zodiacum, nec potest applicari planetis reducendis, nisi tantum unico numero, qui appositus est ad or. Secunda vero Tabula servit & motui solis & omnibus Planetis ad verum & Tychonicum motum Solis reducendis. Consilium autem hujus reductionis est hoc. Si enim solus locus Solis & cum eo initium Zodiaci corrigatur, tunc injuria sit Plane- netis caeteris, si illi relinquantur, neque tantundem illis addatur. Ita fit, ut nescias, quantus sit illorum error proprius, quia ipsorum erroribus relinquis hunc communem implicitum, qui illis non adest propter suam vitiosam observationem, sed propter Solem,ex cujus observationibus quadrimus initium Zodiaci, quX porta est Portati ad Astronomiam. In subjuncto \x±- A I lrom ‘ dicio Mathematici cujusdam, quem Jösteliumesse puto pleraque probo, ut testatur finis mei Martis, quredam non intelligo, ut hoc, quod dicit Anomaliam Apogaei Solis pendere ab Eccentricitate Solis immutabili.
Si immutabilis nullam Anomaliam causabitur. Puto pro Anomalia supponendum esse Motum Medium. Subjungit prostare, ut ejus (cujus? an motus Octavae?) loco accipiatur praecessio Tquinoctiorum. Rem probo, si hoc vult, & ita feciin Marte. Pergit Apogaeum Solis fixum statuendum: Puto sub fixis Stellis fixum esse ponit. Ego in Martis libri fine a Ptolem$o ad nos statuo progressum Apogjei 23', tot gradibus hodie propius est cordi Leonis Apo-
gaeura
4

AD JOANNEM KEPLERUM,
U3
i 6 io. gxum Solis, quam olim. An mutetur obliquitas Zodiaci dubitat; arripit modum observandi veterum, nescio an ex meis Opticis: sed nolim quid temere statuere, suspicari sane licet. Quod queritur de perplexitate Calculi Tychonis in Luna, id Christiani Severini opus est. Ego transposui & faciliorem modum computandi inivi; quod cum didicisset ille Severinus Longomontanus, me exagitavit literis, ut qui falcem in alienam mittat messem, A tollat, quod ipse consilio reliquit. Ei re- lpondi, ut hic author relpondet. Petis, ut ad Te perscribam, quid sit mutandum in planetis ceteris. Cum toto genere aliam incedam viam, non postum mea cum placitis veterum comparare. Correctio Motuum Martis & modus Computandi meus est in libro edito. In % Sc * pleraque habeo, in $ L tentavi multa, sed nondum usque ad calculum. Difficultas pecuniaria me perturbat, ut a studiis remittam. Prxcelsio Aquinoctiorum abusive dicitur, pro distantia initii Zodiaci a fixis; olim erat consecutio, hodie estprx- cesiio respectu stellarum Arietis. Alia & alia est prout hanc vel illam stellam sumpseris. Nam Clara Arietis non est Prima Arietis, Illa est in ore Braheo, hxc Copernico. Quantus est alterutrius locus inTy- chone anno cid id c, tanta est re- Prtcesfio* spectu illius prxcdsio, quze annis sin- nümotus gulis per 51" augetur, quantus & mo- mftnguiis ms annuus fixarum. Dimensiones
* nms ‘ orbium Martis a me constitutse sunt in libro meo edito : in exteris planetis nondum pronuncio , jam diu jacentibus meis studiis. Idem habe de calculo planetarum & Martis. Origanum puto bene computasse, motus D Lo , sed hunc non sine compendiis.
Ad postscripta die xvm Januarii.
De Crabbi tabulis non possum judicare, cum eas non viderim. Puto diligentem virum facile aequare Albategnium. Fuit etiam hic Pragae & in tota Bohemia A Austria die i! & ff Januarii ventus Vww horribilis, & quidem suerunt cxm h9rM ' Terrx tremore, Tota reliqua Germania fulmina habuit. Causa est defluxus Martis ab ad * "fe (adjuvit die xxmDecilis Z 21-, qui fuit circa illos dies. Astrologiam de qualitatibus Signorum parvi facio, Circa ff Januarii Mars integro gradu fuit promotior quam in Magino; ergo <? n- fuit die s f Januarii. Hisce • paucis rogo in prxfens sis contentus, mihique faveas. Vale, Doctissime Vir, d. xvm Febr. c 10 10 c x.
Epistola CLXXXIX.
NICOLAUS VICKENIUS JOANMI KEPLERO.
T?Tsi jam pridem, Clarissime atque i 6 io. -I-J Doctissime Vir, Tuum erga me studium non obscurum fuerit, tamen postremx literx Tux illud ipsum apertius demonstrarunt. Sed cum quxdam in istis literis Tuis contineantur, qux exploratione indigeant, amice rogo, ne in malam partem interpreteris, quod Tibi molestus sim. Experieris me vicissim tibi ad nutum non tam promptum & gratum, quam promptissimum & gratissimum. Scribis, secundam Tabulam Maginiinti- tulatam ; Tabula II. Aquationis propter variationem motus Octava? Sphxrx ; servire & motui Solis & omnibus planetis ad verum & Ty- chonicum motum reducendis. Jam lubet scire, an minuta prima & secunda in tabula ista contenta femper ad singulos annos sint motui planetarum ex tabulis Prutenicis calculato addenda, an vero interdum subtrahenda, & quando, & quomodo. Secundo, an etiam in Luna idem observari & adhiberi possit. Tertio, si meum studium juvare posses,quoad motum "fr & %. verum, faceres mihi rem gratissimam & omnibus modis R r deme-*

314 E P I s
1610. demerendam. Crabbius,qui mihi jam adest, motum Solis, Marris,Veneris, Mercurii dicit,fe habere ex observationibus luis correctum: dabo operam ut nanciscar, & tibi mittatur. Quarto peto mihi significari : qua? fit V era Processio jEquinoctioram T y- chonica vel Tua; Lcquantum lingulis annis addendum, ut vera sit. Invenio in libro tuo Martis Cap. vm sol. 55. Quod eam ponas in 27 0 ,58', 50", anno cio lonxxx. Jam si51"
addantur singulis annis, ut in literis . scribis, exhibet anni sequentis Pro- cestionem riEquinoctiorum 27 0 , 59', 41", cum tamen Tua sit, 28°,e ,38". Quo causa sit peto mihi significari. Crabbius ponit & habet Eccentrici- tatem Martis part 5, m. 55, an cum tua consentiat examinare poteris. Tandem cum lubentissimc motus Planetarum ex observationibus Ty- chonicis, ad diem xxi Junii horam xii m.15 post meridiem sub Longitudine 47 0 ,57' Latitud. 57 0 , haberem: amice rogo, ne graveris mihi illos calculare, & modum Tuum calculandi addere, quemadmodum fecisti, cum Prago esses. Quod tamen scriptum mihi ereptum est: Tabellarius expectabit per triduum aut quatriduum. In prioribus literis meis a te petii, ut me erudires, qualem Tycho motum processionis Aequinoctiorum haberet, & an ista processio in genere omnibus Planetis Communicaretur , an vero quilibet singularem haberet, & qualem: sed non respondisti. Dominus Jösteli- „us ita respondit: Motum Processio- „nis oquinoctiorum Tycho in Pro- „gymnasmatis suis simplicem ba- „ bet, qui est 51", quem priscorum mo- „ re conjicit in M. © sive in quanti- „tatem anni Tropici, tantundem i, temporis, hoc est H. o. 20', 42" defi- >,ciente ab anno sidereo, ut videre est in Progymnasmatibus p. 253. Et ratione hujus M. Solis eadem processio communicatur coteris Planetis: A- nomaliam ejus aliquam certo statuit,
T O L JE
sed qualis sit,nondum declaravit.Co-1 6 pernicusut intricatissimam & falsis-,, limam rejicit. Ego Anomaliam ejus,, ex sola Solis Eccentricitate pendere,, statuo,id quod priscorum observati-,, ones,licet pauco sint,mihi persuase-,, runt: si Deus voluerit, aliquando il-„ lud deducam. Dimensiones orbium,, Solis & Luno in Progymnasmatis,, habentur. Et licet cum Copernico,, existimet,EccentricitatemSolismu-,, tari, tamen postea sententiam muta-,, vit & immutabilem pronunciavit,uf„
& Keplerus ipsum hac in re sequitur.,, Coterorum Planctarum dimensio-,, nes orbium nondum edidit, sed Ke-„ pleri opus de Marte prodiit, carum, „
& ob id ä me nondum emi potuit.,, Sicut nec tabuloMagini, quas non-,, dum vidi. Tuum stiper hisce peto & exposco judicium,quod mihi &omni- bus coteris carum erit. Schedulam insertam mihi manu liia propria exaratam tradidit Crabbius, & amice rogavit , ut si quasdam Planetarum omnium observationes, vel Medium motum Solis, Medium motum Plancto & Epicycli, Verum motum Centri Epicycli , Verum Motum Plancto, Distantiam Eccentricorum a centro, femidiametram Eccentricorum , semidiamctrum Epicyclo- rum &c. a te impetrare postem, ut eo nomine te compellarem. Si igitur absque tuo incommodo fieri posset, rem faceres magnam. Ego constitui brevi vos invisurum, & gratum me exhibituram. Vale & amantem te redama. Balberßadii d. xxm. Febr. ßil. Vet. cio locx.
Tuus
totus tantus quantus
NICOLAUS VICKENIUS.
In prioribus literis abs te, Clarissime Vir, petii, ut mecum communicare modum Tuum dirigendi per unum atque alterum exemplum haut dedignareris: nunc autem ea, qua par est, abs te observantia contendo,ut illum

I
AD JOANNEM KEPLERUM. 315
r6lo.Ium per tria exempla illustres, (ut Ephemeride Magini desumptis (ex- 1610. per meam genituram, quas accidit cepto Sole,) addenda sunt 15', 32'posi- 1571 die xxi Junii hora xn m. 15 P. M. ta ad o v, & hoc faciendum singulis 57 0 , 40', 50°, d deinde per alterius -annis. Quod autem Solem attinet, cujusdam genituram, cujus erexisti ejus loco jam semel ex tabula Ilcor- siguram Ptolemaico modo anno 1574 recto addendum vel auferendum est, d. xi. April. h. 51U.10.P.M. sub. Ele- quia invenitur ad quemlibet anni vat. 52 0 , 36'. 33 °> 46 & postremo anno diem. Hoc die cum ista scribo xvii 1550 d. 1. Februarii hor. 15. m. 56 P. Martii ponit Origanus( vel Maginus)
M. Sub Elevat. 51 0 , o. 34 0 ,45',) locum Solis ex Prutenicis 2 6°, io', omnesque tres figuras via Ptolema- 54" x. Cui adde ex tabula 1 ,15', 54" ica ex tabulis Simonis Marii erigas, e regione 2 6° x inventa. Ex Tab. II inque cunctis Thematibus annum ad 1610.22', 54", Summa 26°, 49', 42". mortis per directionem exquiras; X: Et ecceOriganusdatexTycho- Memini te olim quidem Thema me- ne 2 < 5 °, 49, 5°" X. Sic locus Solis um erexisie, &13 0 , 40' y, in Xma est correctislimus; At non sic &lo- 15 0 ,7V in Ima domo constituisse: at ca planetarum. Esto locus Jovis ex Marius 13 0 , 30' % in Xma, & 13 0 ,20' v Magino 13 0 ,18 E; Adde ex Primae in Prima posuit: miror igitur discre- tabula o r 15', 32"; Ex secundae anno pantiam duorum Angulorum, cum 1610, 22, 54", prodit 13 0 ,56', 26" H. tamen & juxta Regiomontanum & Hic correctior quidem est locus Jo- Ptolemaeum Anguli iidem esse de- vis, at incertum an correctislimus. beant. Tu autem facile videris, un- Nimirum in ipsis Jovis motibus nide error. Insuper te rogatum ve- hil est correctum, sed est idem, qui lim: ut excutias modum dirigendi & in Prutenicis: tantum jam hoc obti* Praeceptoris mei, an conveniat cum netur, ut vitium inchoationis Zodi- Regiomantani modo, & an in modo aci sublatum sit, & loco Jovis Pru- Ptolemaico adhiberi possit, & eri- tenico quasi aliud nomen sit datum, gas Themata tria supradicta juxta Sed ut ingenue fatear, non magnam modum Marii, transmittasque mihi hujus Planetarum correctionis utili- per certum quendam hominem, ad- tatem video, nec de ea antehac co- moneas quoque Dominum Benja- gitavi prius quam ä Te monerer, minum, ut remittat mihi Ephemeri- Motus Saturni & Jovis non est mihi Kyicri des Eucrharti. Nec animus nec integrum edere, ut nec ipsius Mar-^f^p diligentia mihi deerit, qua in re gra- tis ultimam & plenariam correctio-,„E ti aliquid tibi prostare queam. Vale; nem. Reservantur ista tabulis Ru- adhuc in-
ut in literis.
Epistola CXC JOANNES KEPLERUS
dolphi. De processione dilucide perscripseram. Folio 257 Progy- mnasinatum facie altera vides, illam esse 27 0 ,37 vel i8°, 23 vel 32 0 , 6 Vel etiam 27 0 , 57' idque anno 1600 completo: Facie prima habes, quid
161
NICO L AO VIC K E NI O. ante 1500 sit subtrahendum, folio 272
habes, quid post 1600 sit addendum, o. TTa est, fecunda Magini tabula con- Quod autem Braheus in Tabula sua, A tinet minuta & secunda, addenda quam ipsius nomine publicavi, folio locis & Solis & omnium planetarum, 55 Martis ponit anno 1600 inchoa- ipsiusqueLuno. Nam quolibet an- to 28°, 15', / k non 28°, 23': causa no annotata est peculiaris siimmula. est, quia prosupponit, in illo puncto Proter hoc ex prima etiam Magini coeli harere Primam Arietis, in quo tabula locis omnium Planetarum ex relpectu Cordis Leonis aut SpicL
Rr 2 Virgi-
t

, epistolae
5 I ö
. a- *«; e illam Ptolemseus colloca- rexit hanc distantiam Spicas a. Prima i6lv. !ÖIO verar Äp,ogymnasinati S cor- Arietis. Ecce
Borealis in Cornu r procedente Spica Virginis
Distantia
Australis
Distantia Cor Leonis
Distantia
Potest etiam fieri, ut alio tempore aliam dederit fixis longitudinem: differentia enim est tantum 8 minuta, cum Cordis Leonis & Spico Distantia plus vitii in Ptolemaeo habuerit. Et tantulum fuit > quo de lis illi fuit cum Landgravio. Quod autem fpl. 55 mei libri Braheus inter dictas praecessiones facit differentiam non 51", sed 1, 48", causa est: quia non unius anni, sed duorum & insuper aliquot mensium interstitium est temporis in margine. Crabbus an de Martis Eccentricitate possit pronun- ciare, dubito. Sumit Ptolemaeus part. 6 hoc est quintam femidiame- tri. Crabbus igitur aufert iterum duodecimam unius partis. Relinquit ei nimium. Nam ego habeo cor- rectiffimam simplicem 9265 Ipse 9333. De Motu praeceffumis recte refpon- itnmtim ^ lostelius. Eo motus nomine
SJT non est opus, nisi ad solum Coper- . ' nicum intelligendum. Deimmuta- . ■ v bili Solis Eccentricitate sic pronun- cio : Observationes Hipparchi non esse tam exquisitas, ut per eas certum fieri possit, verissime tunc majorem fuisse Solis Eccentricitatem. Incertum igitur vero absimile & hoc est, Processionem (Copernico) seu Motum Fixarum (caeteris) per hancEccentricitatis mutationem fieri inaequalem. Scheda Crabbi arguit, hominem idiotam nondum iiy* teUigere quidsit Observatio. Nihil igitur ipsi profuerint, quae abs Te
( ) Hic Braheus comparavitluam Distantiam primse Arictii.
Copernico Ptolemaeo
28,
2.1
'Y'
7 >
20
T
i8>
l6
2 6,
20
Itp
169,
55
169,
0
27,
37
T
6,
20
V
170,
39
170,
0
O)
24,
l l
SI
2,
3 °
SI
I I< 5 ,
40
1 id,
10
petiit, ut a me extorqueres; si maxime integrum mihi esset, illa hoc tempore prodere. Locum Martis computabo, si tam diu expectave- rit Tabellarius , quoad mihi vacet. Totus enim totos dies in Camera Aulica tero, in studiis nullus sum.
Sin vacuas attulerit literas, cogitato mihi non vacasse & boni consulito. Valed.xviu Martii cio.id.cx,
Epistola CXCI. NICOLAUS VICKENIUS JOANNI REPLERO.
Larissime Vir, Amice obfervan-idi 1. de, mitto tibi (1) Tabulas Simonis Marii, amice rogans, ut explorare velis, num cum modo Everharti, &Magini conveniant , & an confectio Tabularum Domorum via Pto- lemaica a te delineata, recta sit. (2)
Mitto etiam modum dirigendi absque circulo Positionis (cujus Tycho Brahe inProgymnafm. Libro fol.708 facit mentionem) a. Praeceptore meo mihi communicatum, peramice rogans, examinet eundem per aliquot exempla, num cum modo dirigendi Regiomontani conveniat, & an fem- per taliter procedat, & num in tabulis domorum Ptolemaicis idem modus adhiberi possit & quomodo:
( 3) Mitto novam Phantasiam Crab- bii de erectione thematum, & directione
» hX stellae&cund* Arietis, cum Ptolcmxi 175, o, stell*

Benjamin
Ursinus.
Repleri
Novus
AD JO ANNEM KEPLERÜM. 31 7
161 i.ctione per Ascensiones Rectas, cujus tationes sunt obscuriores ipso Pto-idi 1, directionis Ptolemaeus mentionem lemaei textu, puta prolixitate, varie- facit, ut & Marius eandem attingit, täte imaginationum, taedio lectionis, praecepto XIII, tuum super hacce & praecipue vitiis typographicis .onibus & judicium (quod magnisacio) expe- Duo igitur dicam (1) Doctrinam di-E"s». ctans. Imprimis te rogo, ut mihi rectionum ex mente Ptolemaei: modum, quomodo ex tabulis Domo- Rationem constituendi domos cce- iceieflüm rum vulgaribus, vel novis Ptolemai- lestes, ex eodem authore. De pn- ex ^ icatm cis, quas mihi Dominus Benjaminus mo. Fieri potest, ut Cardanus hic Vrsinus construit, directio, adhibita Ptolemaeum non male intellexerit, latitudine, absolvi queat. (4) Cum non enim omnes Cardani paragra- intellexerim te novum, vel alium & phos consideravi. At Stadio mul- Regiomontano modum dirigendi tum deest, quo minus sensum teneat /K-habere: amice rogo, ne mihi ad ve- Authoris; quia omnibus machinis 'Sm, ritatem Artis Astrologien anhelan- hoc agit, ut ex Ptolemaico dirigendi ti, eundem communicare graveris modo extruat modum erigendi fi- per exempla. (5) Perlectis tabulis guras coelestes. Ptolemari sententia Simonis Marii,rogo easdem Domino hncest : Videndum elfe quotgra- Benjamino communicari, num in duum nquatoris volutione, signifi- constructione tabularum Domorum catoris situm assequatur promistor. illi adjumento este possint. (6) 8i Quia vero Zodiacus obliquus est, e- facilior modus constituendi aspectus jusque partes nisi fuerint antiscin, ne- secundum latitudinem Regionis, queunt idem Meridiani vel Horizon- quam prneepto xvii Marii habetur, tis punctum transire : ideo definit dari postit: rogo explora & mihi com- Ptolemaeus, quid sit identitas situs in- munica. Quid etiam de ratione u- terpartes Zodiaci non antiseias. Eam traque & hac, & constituendi aspe- definivit per identitates circuli postus aquales, praecepto x v 1, tibi vi- sitionum. Tunc enim Promilsorem deatur, significa. Tandem, ut ani- obtinere similem situm illius, quem mum meum tibi benevolum ex par- habebat significator: si promistor inte tantum declarem, mitto tibi duos ciderit in circulum Positionis, quem linteorum Silesiacorum fasciculos, significator tenuerat; deinde quaerit amice rogans, ut boni consulas ac ex viam & methodum, quomodo per- animo bono profectum credas; ma- ducatur Promistor ad hunc circulum, jora expectaturus circa Festum Pa- Quum autem non extarent tabui# schatos. Dominus Cancellarius Ken- similes tabulis Directionum Regio- Regiomon- ningk te salutat, quid mecum loeu- montani quibus expeditissime nego -' 4 ”* Ta ; tus Fuerit, oretenus significabo. Hi- cium ad mentem Ptolemaei perfici- tea£m, sce feliciter Vale,& me ama. Raptim tur : ideo Ptolemaeus confugit ad '
Wolfenbuti d. ,5 Januarii cid idcxi.
Epistola CXCII. JÖANNES KEPLERUS.
NICOLAO VICKENIO.
1 6 11. T Egi Ptolemaei locum cum atten- ^ tione, & videor mihi sensum recte comprehendisse, quem explicabo, misso Cardano, cujus commen-
horaria tempora: & dicit tunc esse diversa Zodiaci puncta super eodem, circulo Positionis, hoc est in simili situ, cum quodlibet eorum per suas proprias horas temporales, seu pla- netarias squali cum c#teris numero / sumptas, a Meridiano distiterit. Jam igitur huc devolvitur negocium, ut teneamus rationem & methodum, qua duo diversa Zodiaci puncta x-* quali interstitio horarum cuique propriarum Medio Coeli admoveantur. Rr 3 Ut

EPIST O L JE
31B
1611.Ut simul tamen innotescat, quot gradus aquatoris Meridianum transeant > interim dum unus locus post alium ad hunc quaditum pervenerit. Ad hoc, ut perveniamus considerandum, distantia Significatoris a pridiano quomodo detur in temporalibus horis, an in aqualibus, hoc est in Ascensione Recta? Et si hoc, / m hodie semper fit: tunc debes ex
aliqua tabula excerpere horaria tempora Significatoris: per ea divides DisterentiamAscensionisRecta,Medii Coeli, & Significatoris: prodit numerus horarum temporalium significatoris. Habebis hoc pacto duo ex parte Significatoris: (1) Ascensionem Rectam Culminantis puncti, & distantiam Significatoris a Meridiano, in horis significatori propriis. Oportet nunc talia duo etiam querere ex parte Promissoris: id est, oportet illum eodem horarum propriarum numero adhiberi Coeli Medio, & tunc querere Coeli Medii Ascensionem Rectam. Sic igitur ages. Excerpe horaria tempora Promissoris; ea multi* plica in numerum inventum horarum temporalium Significatoris, productum aufer ab Ascensione Recta Promissoris, prodit Ascensio Recta Promissoris, prodit Aseenfio Recta M. C. cum Promissor tot suis temporalibus horis abest ab Medio Coeli, quot Significator itidem suis aberat Subtracta igitur Ascensione Recta Medii Coeli pro Significatore dati, ab Ascensione Recta Medii Coeli hic inventa pro promissore, relinquetur numerus qussitus graduum directionis. Haec igitur est Ptolemaica Methodus dirigendi, de qua tamen notandum, quod; Ptolemaeus eam non proferat modo Regiomontani, nam primo fatetur aperte, eam a scopo nonnihil deflectere. Cum enim principalis esset Ptolemaeo scopus, idem qui & Regiomontano, ut scilicet Promissor veniret in Significatoris Circulum Positionis: Ptolemaeus dicit; hoc obtineri praecise per horas
temporales; sed utitur voce prope i6n. modum, & in exemplis ostendit discrepantiam. Deinde certitudinis & compendii causa ablegat nos ad ipsum modum Regiomontani, jubens in Ascendente dirigere per Ascensiones obliquas,in Medio Corii per Rectas. Sed quia pro locis intermediis non extabant Tabulae directionum, ideo commendat nobis hoc compendium, ut dirigamus talem Significatorem, qui intermedio loco fuerit, & per rectas & per obliquas Ascensiones, & Differentiam utriusque directionis proportionalster applicemus horaria distantiae Significatoris a, Meridiano. Atqui ad ista omnia, & quae praecepit Ptole- nmis& quorsum tendit, rectius pervenimus per tabulas directionum Regiomontani, vel ipso Ptolem^o teste. Haec igitur de modo dirigendi Ptolemaico. Jam quod negotium attinet erigendi domos coelestes Ptolemaeus nullo plane, ne minimo quidem verbulo, illam hic inter directiones attingit. Cumque eam ne quidem alibi docuerit, hoc fortissimum est argumentum, ejus r oirxg nulla indigere inquisitione, ac proinde nihil esse aliud nisi dodecatemoria integra Zodiaci. Sic sensit Rein- holdus. Quod si rationem erigendi domos omnino aliam sequi velimus , derivatam ex doctrina Ptolemaica directionum, ridiculi fumus, sii non potius Regiomontani perfectam rationem sequimur, quam Ptolemaeus ipse commendavit, quam Ptolemaei vicariam imperfectam , qua ne- ceflario contentus fuit propter indigentiam melioris, & quam ipse Ptolemaeus fatetur imperfectam. Adde, uod Cardani ratio quam Reinhol- us ascribit Alcabitio & Joanni de Aicabhm, Saxonia,non est consentanea Ptole- 3 0, deSa ' maicL directioni; quia Cardanus iis - xen dem temporalibus horis binis distin- ' gvit domicilia; at Ptolemaei directio. Naturam spectat, aliis locis Zodiaci slias temporales horas, cuique luas
accom-

AD JOANNEM KEPLERUM, 319
^11. accommodans, quod imitatur quidem tabula Magini, sed ingressu inartificiali & identidem corrigendo, edi hone ille non fimt plane cuique sue in suo positionis circulo, sed tantum in communi horizonte. Hinc fit, ut Cardano duodecima & prima domus oriente Cancri principio fiant inequalissime; quia supra Hori- zontem longa usurpat horaria tempora, infra subito brevia. Sed examinemus parumper Stadii verba pag. D. 1. Meminit Ptolemaus Hemicyclio - rttm. Sane meminit, at non in doctrina domos erigendi, sed in doctrina dirigendi. Pergit hora aquino- Biali distantium. Quid hoc ad rem, si verum maxime esset ? Anne vigin- ti quatuor domos Stadius fabricavit ? duas potius horas Ptolemeus nominasset, si de domibus egisset. Sed non percepit Stadius mentem textus Gtxcv,wv eu.au; ov UCLTüL rtjv dvTvjv §-£<tiv fovjv eyyv?a TVjV öopoLV Trorn. Hoc vult Ptolemeus, manente fixo hemicyclio, quacunque pars Zodiaci in illud incidat, aquali horarum propriarum, seu temporalium numero abesse a meridiano: ut etsi o G constitutus, in tali fixo hemicyclio, quacunque pars Zodiaci absit a Meridiano plures horas aequinoctiales, quam si o % eo transferatur; tamen vicissim horae temporales ipsius o 55 tanto longiores sint, horis temporalibus ipsius o %: qua ratione tandem squalis est utrinque horarum inaequalium numerus: Vox i<yyjv hic intelligitur non , sed doi&yw, multo minus fotjfisgivyv. quatorem illa ubique temporibus pra- tergredi aqualibus. Est ita non tantum in doctrina rationali domuum,sed etiam in doctrina Ptolemaica directionum. Quid vero subaudivit Stadius? An ipsi idem est praetergredi & intercipi: Hoc fuisset ad votum Stadii,si scriptum estet, aquales'arcus ^Equatoris inter bina & bina Hemicyclia
intercipi? Zodiaci inaquales. Non
autem hoc dicit Ptolemaeus’, sed illud 161 utrinque commune. Breviter de motu loquitur, quia in directione versatur, cum doctrina domuum sit de situ. Colliges hoc inde, quia nominat %q6vag , qui sunt partes aquatoris. Ait igitur, ^Equatorem aqualibus transire temporibus, puta suis propriis , Zodiacum inaquali- bus, puta non suis, sed alienis ^Equatori inscriptis. Zodiaci enim transitio , nulla seipsa metitur tempora, quia semper & ubique inaqualis est. Praterea fpacia inter Meridianum & Horizontem intermediaper in aquales horas menjurat. Omnino Stadius animo versatur in distributione domuum, Ptolemaus in dispensatione motuum. Non metitur fpacia Ptolemaus, sed motus partiumZodiaci ab Horizonte in Meridianum , & metitur quidem cujus que puncti Zodiaci motum se- orsim aqualibus horis temporalibus. Non enim tribuit principio Cancri longiorem horam in ortu , breviorem in Meridiano: sed aqualiter longam utrinque; diversorum vero pun- ctorumZodiaciinon antisciorum motus inaqualibus metitur horis. Verius & proprie magis cujusque puncti Zodiaci motum ab Horizonte m Meridiem, sive longus sit, sive brevis, aqualiter distribuit in partes fex,quas appellat horas temporales. Quod arguit, illum non divisisse Zodiacum aqualibus spaciis, sed iEquatorem. Tam vere hoc Stadius arguit ex doctrina directionum super doctrina domuum: quam vere alius aliquis indidem argueret super distributione Signorum: quia ibi loci Ptolemaus non magis agit de domibus, quam de signis, hoc est, plane nihil de iis agit. Nec enim Zodiacum, nec Aquatorem dividit aqualibus spaciis: sed motum uniuscujusque puncti Zodiaci. Alloqui aqualibus horis haede - duBio abßl r ui poterat non inaqualibus. Agnoscit Stadius Ptolemaum in deductione versari: quid igitur juxta
somniat

w
E P I S '
1611 - somniat dc distributione domuum?& manifeste ignorat scopum Ptolemaei, cur inaequales horas usurpet. Identitas nimirum numeri horarum non xqualium, sed insqualium collocat diversa Zodiaci puncta in eodem circulo politionis, Adhac ubi Ptole -
matis de prorogatoriis agit locis, undecimam domum ait , hexagono aspicere boro* scopum, Medium Coeli quadrangulo, Nonam Trigono : quod fieri nulla ratione poterit, fi in Zodiaco hos afipeBm confideres, non in /Equatore,pracipue fi Medium Coeli in circuloMeridiano confiituas. Producit sane hic locum Stadius, qui d qtottois seu domibus agit: sed tantum abest, ut institutum obtineat, Ptolemaeum inaequales domos facere, ut potius ego hinc inverso argumento aequalitatem obtineam, & seriem argumentorum supra coeptam hic continuem. Illua praemittendum, si Medium Coeli, ut ait, in circulo Meridiano constituas, non habiturum locum aequalitatem domuum. At si contrarium ejus facias, quod autor Ptolemaeus fecit, utique totam ejus rationem tibi perverti nihil mirum est. Ptolemaeus hoc loco Medium Coeli non in Meridiano constituit ; sed in puncto Zodiaci altissimo super terram, quodque plerumque est altius eo Zodiaci puncto, quod in Meridiano haeret, circulo verticali per polum Zodiaci traducto, Probo hoc ex ipsis verbis. Sit igitur squalitatis domuum argumentum secundum, quod.Ptolemaeus hic, ubi agit de domibus, voce Dodecatemorii utatur pro voce domus. Notum autem est, non solere ./Equatorem dividi aliter, nisi in tempora 360, solum vero Zodiacum in dodecatemoria, &dodecatemori- um in (jtotpag 30, non & hic
quoque vox pLcipct occurrit. Cum £ r g° Ptolemaeus fiearapciv^fia hic appellet dodccatemorium, appellat igitur partem Zodiaci f.istrxpdvqfJLct , ■& id ait, aspicere quadrato Unciam, qus est circa horoscopum. Atqui
r o l A
uncia quae circa Meridianum est, 5 161 1. partibus ante & 25 post, non frequenter aspicit Horoscopantem quadrato. Ergo Zodiaci pars, quae hic Ptolemaeo dicitur peo-xpetv&vfa pius erit extra Meridianum. Tertium Argumentum raspicere se dicuntur illae circuli partes, quae habent sub se currentes planetas aspicientes: aspectus enim non est propter locum, sed propter planetam. At in /Equatore nulli planetae, in Zodiaco igitur quaerendum hoc fjLeaxgdvr/ita, quadrato aspiciens Horoscopum & sic, ut plurimum extra Meridianum. Quartum coincidit. Agit ibi loci Ptolemaeus de locis Apheticis. Aphetae vero non siint in /Equatore, ergo in Zodiaco: quid enimjuvatAphetam & Horoscopum in Zodiaco constitutos, si aequatoris portio correlpon- dens correfpondenti orientis portioni aequatoriae configuratur ? Non sane magis quam fi alicujus tropicorum , aut parallelorum correspon- dentes portiones configuratas exhiberes. Quinto, verba illa (a quinque partibus prseascendentibus) qus rigide Stadius & Cardanus ad /Equatorem trahunt, sola vo xdmQepofie- yojv Zodiaco vindicat. Nam Astro- nomi Grceci de Zodiaci partibus u- surpant ascensionem, ejusque men- siiram in /Equatore constituunt. Id multo magis si, ut hic, jungantur fiotqct dvaQepopievt ]; tunc nulla rasione tempora squatoria posiimtin- tellrgi. Sexto, aistinctislime loquitur triginta his partibus (palpate configuratas quadrato, (puto itidem triginta fjLolgctc) quX sunt illius domus, quL Coeli Mednim dicitur. Jam vero partibus Zodiaci orientibus, tempora/Equatoris culminantia non configurantur quadratis. Sunt igitur etiam circa t.o fMcrxpdvqfiai ntel- ligendas partes Zodiaci, & sic extra Meridianum. Septimo , cum certum sit loca Aphetica este in Zodiaco : vide nunc ista verba: iv roic dirop HexAquocri r£ [A£vxpayqM l aT(& r0 ~

I
AD JOANNEM
1 i. iroig. Tale est Medium Coeli, a quo
Zodiaci portiones utrinque declinant ; at a puncto Zodiaci, quod in Meridiano culminat, non pure declinat alteruter arcuum, sed ex parte magna etiam acclinat, quantum scilicet est a puncto gradus Nonagesimi ad Meridianum. Octavo, Trigoni & Hexagoni & Tetragoni hic non possunt intelligi de aequatote , quia eorum alii dicuntur esse longarum, alii brevium Ascensionum. At omnes Aquatoris Trigoni sunt aequalium Ascensionum. Nono, alibi consentit sibi Ptolemaeus ; invenias distincta IslctpiypiLopict quadrantes, in quibus Revuen versantur Planetae, quadrantes igitur Zodiaci. Quales vero?
ÄV&XCL, iaja,CL7TOKEKÄlKo]c( CL7rOXÄlj'
/xctJa. Hoc est ab Horizonte ortivo & occiduo inceptarin Nonagesimum igitur extra Meridianum terminantia. N am non dicitur IslaplrjfJLopiov, nisi perfectus quadrans , nec pure dTOKAivetv nisi a Nonagesimo inceptus. Decimo est, aliqua domus, quL dicitur iTravatpopd , ctvaQege- cZ-Lq, vero .tribuitur signis Zodiaci. Domus igitur intelligitur de arcu Zodiaci, ille vero dicitur M'skclIy )- fioptov. Undecimo sic alibi appellat 7 o xctxodcufJLOvSv Tju&a
lunt Zodiaci partes duodecimas .'Ergo domus cpixttatto&tifjLovSv dicitur, est Zodiaci pars xir. Duodecimo ratio accedat, cum de situ partium Zodiaci disputatur, unde illas potius incipiat quam a puncto altissi- mo. Hinc Ptolemaeus alibi, cum etiam de roToig <ruyy](Jt,dhgofievoig agit, appellat rotixcua xogvQyjv to- ttov quadratum^ab horoscopo. Tre- decimo a voce Medii Coeli. Si enim Zodiacus est in domos distribuendus propter Planetarum in eo versantium status expendendos, oportet utique ejus medium non verbale esse in Meridiano, sed reale extra Meridianum in Nonagesimo. Satis opinor obtinui propositum,
KE PL ERUM.
321
nunc audiamus porro Stadium. Pto-„ i$i i . lemaeus ubi de deductione proroga-» torum agit,Medium Coeli in Meridi-,, ano constituit. Est ergo duplex» Medium Coeli pro duplici instituto, duobus motibus , duobus primariis circulis, eorumque polis & latitudinum verticalibusque circulis. Nam si de situ agimus Zodiaci, Medium Coeli est in gradu Nonagesimi; sin autem de motu primo, ut in doctrina directionum, aut si consideramus, quantum distet Sol, Luna vel Planetae ratione motus Primi ä Meridiano, ab eo scilicet puncto, in quo illi eo die fieri posiimt altissimi, ut fit in capite de dignitatibus & alibi: tunc Medium Coeli est in Meridiano, quia eo die planeta von absolvit Zodiacum, sed parallelum, cujus punctum altissimum est in Meridiano. Secutus est hoc Cardihus in Centuria Genesium & multi ante eum. Exemplum ex mea Genesi. Non estalti- or gradus Zodiaci quam 25 x, quia oritur 25 n. At gradus Medii Coeli (Cardano dicitur Cor coeli) 22, cor caeli, ve fatis magno arcu est humilior quam 25 x. Sol vero in 153,, in Meridiano quidem fit altissimus, at ne hanc quidem eo die assequitur altitudinem, quam habet 221», sed multo minorem. Itaque ratione situs 22 vs 6 nullam habet efficaciam, ut habet magnam ratione motus. Etno- * ta, ut se habet Situs ad corpus, sic se habet motus ad vitam. In consideratione igitur corporis, & quX adhaerent, pro Medio Cadi Nonagesimus est considerandus magis: at in consideratione vitL, hoc, est actionum hominis, &quae adhserent, ut&in -directionibus , omnino praepollet Medium Coeli in Meridiano. Diligenter igitur considerandum, quale -Medium Coeli quovis Ptolenm loco adhibeatur, & sublata erit omnis difficultas. Pergit Stadius. Meridia-,, nus ab Horizonte semper sex horis,, aqualibus distat, ut docet PtolemL-,» us. At haec, o Stadi, ctKuPQÄoyt#
Ss non
/!
it
■rn
Ä

EPISTOLA
6 n. non usurpata a Ptolemaeo hoc loco. Nullis horis distant hi circuli, sed simul sunt. Plancta vero cum est in Horizonte, abest a Meridiano sem- per sex horis non aqualibus, femper Lc omnibus diebus, sed temporalibus inaequalibus, per dies diversos, quL tamen simt aquales in die uno inter se ipste. Quae in Stadio sequuntur, non indigent commentatione. Non reprehendo distributionem domuum Regiomontani, li non pro Ptolemaica venditetur. Posset aliquis , ut superum hemispherium in fex segmenta dividat / ad similitudinem Regiomontani per sectiones mutuas Horizontis & verticalis per Polum Zodiaci ducti describere circulos domorum, intercipientes Zodiaci equalia dodecatemoria. Se- uitur modus construendi tabulam ornorum ad mintem Stadii, Ma- gini, Everardi, Marii, in quo contingit, ut omne initium domus xi duabus horis temporalibus elapsis veniat ad Meridianum, omne initium xii quatuor horis temporalibus eodem; secundum modum directi- -onis a Ptolemaeo traditum. Ad propositam altitudinem Poli, quiere o- mnium graduum Eclipticas integro- - rum Ascensionales differentias, quas habent in Horizonte : de iis fume partem tertiam & adde, si feptentri- -onalia Signa fuerint ad gradus jo, , aut si meridionalia, aufer; summam . vel residuum aufer semel ab Afcen- . sione Recta propositi gradus, & relinquitur tibi Ascensio Recta Medii Coeli, quod fuerit, si gradus tuus steterit in cuspide XI. Si summam, vel residuum bis abstuleris, relinquitur Ascensio Recta Medii Coeli re- . spondentis tuo gradui in xii collocato. Pro inferis domibus pars tertia disserentis Afcensionalis est auferenda a 30°, si fuerit feptentriona- , tuus gradus, addenda si meridionalis : & residuum, vel summa semel addita ad Ascensionem Rectam tui gradus facit Ascensionem Rectam
imi Coeli ; si gradus tuus fuerit in 1611. tertia: bis addita facit Ascensionem R ectam imi Coeli; si tuus gradus in 11 cuspide steterit. Hoc pacto pro iv domibus xi, xii, 11, 111 construuntur quatuor tabellae, quae habent in Medio Coeli minuta adhaerentia partibus Zodiaci seu gradibus integris, in domibus integros gradus. Facile est igitur ex quatuor tabulis unam facere , collocatis integris gradibus in Medio Coeli, & cuspidibus domorum cum parte proportionali, h.e. cum adhaerentibus minutiis in siios loculos collocatis.N otandum tamen nos multo rectius ad mentem Ptole- mLi operaturos,&quam proxime ad directiones Regiomontani, & in hoc negocio ad cuspides domorum rationales venturos; si differentias A^ fcensionales non in Horizonte loci, sed pro xi & 111 in circulo Positionis, qui vicinus est Meridiano, A pro xii& 11 in circulo positionis, qui Horizonti vicinus est, id est, in illorum circulorum elevationibus Poli prius constitutis, inquireremus. D, vuiFebr. cioiocxi.
Epistola CXCIII IDEM
JOANNI KEPLERO:
Larissime atque Doctissime Vir, 1609. litetL Tut d. vm Februarii dats multis modis mihi fuerunt gra- tiffims, tum quod benevolentiam Tuam erga me prT fe ferrent, tum quod inde doctior factus sim. Modus tuus dirigendi mihi arridet : ex periar quid postit, rogans , ut mihi modum communicare velis, quo in CTteris planetis & significatoribus procedendum sit. Dominum Ursinum rogo, ut tabulas promissas, si ob valetudinem potest, conficiat. Modum tuum describendi aspectus sextiles, Bissextiles, Quintiles &c. ut & Genethliacum, vel tempus Nativitatis Archiducis Leopoldi, in prioribus literis a Te petii, quod non
commii-

AD JOANNEM
I( ^ u ' communicasti; existimo per oblivionem aut occupationes factum, amice rogans, ne mihi id officii deneges. Pro missis linteis non opus fuit gratiarujrn actione,.tu animum meum inde metire :utinam possem, qua* vellem, videres liberalitatem meam erga Te & omnes artis hujus nobilissima cultores; sed
Ut deßnt vires, tamen est laudanda voluntas.
Tu vale, & de tribus hisce te mihi per unicum exemplum explica; facies mihi rem gratam & omnibus modis demerendam* Vale denuo feliciter cum omnibus Tuis. Guelferbjti , d.
Febr. cid idcxi.
Epistola CXCIV. NICOLAUS VICKENIUS JOANNI KEPLERO.
16 n. /^Larissime atque Praffiantiffime ^ Vir, Amice observande; litera? tuL die xvii Martii Prags data?, xxiv hujus mihi ex Berlino adventanti fuerunt reddita?, ex quibus, quanto me prosequaris amore,facile intellexi. Gratias igitur, quas possum, ago maximas, relaturus iis rebus tuis, qua? recte a me peti & prsestari possunt. Csteros Planetas, ut Lunam, dirigendos ita intelligo, ut nimirum a loco Solis directionis,locus Solis radicis ffibtrahatur, & locus Planeta? radicis addatur; si mentem tuam assecutus fuerim, mihi signiff- ca. Ego experiar, num succedat: alias tibi ut artifici facile credo, & tua prscepta sequor. Aspectus tuos jam assequor, & eodem modo , ex tua tamen, ut prsdicavit, largissima joames communicatione, DominusJoan- Mullms ' nes Mullerus, Mathematicus Serenissimi Electoris Brandenburgici, mihi eosdem communicavit, excepto quod in Biquintili erraverit; sic enim mihi communicavit: Quintilis 7 2 °> Biquintilis fiveDecangulus 36°, Semiquadr. vel Octangulus 45°, Se-
K E PL ERUM. Z2z
mifextus 30°: si quid adhuc defit,ut i6u. mihi significes, rogo. Ursinum quod attinet, is mecum pactus est pro Tha- lero, unamquamque confecturum tabulam: Ipero, ut bonum adolescentem decet, illum satisfacturum promissis: a labore lineas ducendi sublevabo Dominum Ursinum, A brevi ductas lineas cum pecunia residua mittam : tu illi sis author, ut perstet in labore, non pcenitebit illum laboris. Remittat mihi tabulas Marii & ephemerides EverhartL Modum tuum constituendi vel aequandi avectus, dividendo secantem per differentiam Latitudinis &c, nec ego nec Origanus (cui nuper adfui) assequi possumus : amicissime igitur rogo , ut mihi unico tantum exemplo aspectus illos explices,&modum operationis ostendas. Maginus in supplemento ephemeridum afol.158 usque ad finem annua? temporis mensura? in directionibus meminit, Sc gloriatur Naibodam verius quam cx- mibod*, teros assecutum fuisse mentem Ptolemaei in directionibus, & modum ipsius convenire cum modo fao&c.
Num hic verus fit modus Ptolemai- cus, & quale tuum sit judicium, po- < stulo & expecto. Meminit Maginus, fe expertum esse radiationes m AEquatore valde efficaces esse in directionibus , & easdem ita constituit. Quarit declinationem & rectam a- fcensionem stellL; cum ista declinatione, ingreditur tabulam Marii constituendi aipectus &c. & excipit arcum Hexagoni & Trigoni, quos aufert a stella? recta ascensione pro dextris radiationibus, & addit pro sinistris : producunt singulas dictas radiationes in a?quatore. Tabula autem Magini aliter est formata, quam Marii: sed credo Maginum a Mario mutuatum: ita enim incipit Magini,
& finitur usque ad grad. 60, qui ha- bet pro *in gradu 59> if, , proA 166 ,7 • Iu iacile poteris hanc extendere ex mente tua tabulam.
S s 2 Ladt,

«I<sU
¥ tuterus de divinA imu
3 2 4
E P I S T O L JE
Lat. in
Arcus
Arcus
Deci.
*
A
P. '
~- 7 -
1
6o, 0
120, O
2
59 > 59
120, I
3
59 > 57
120, 3
4
59 , 55
120, 5
5
59 > 5 2
120, 8
6
59 - 49
120,II
7
59-45
120,15
8
59 , 4 o
120,20
1 , . ■ ■
9
59-55
i 120,25
Peto igitur, ut tuam mihi sententiam explanes. Origanus ponit sol. M tabulam constituendi aspectus, ad modum ferme Marii, nisi quod eandem tabulam extenderit ad gr. 60. Usum autem videtur aut tacuisse, Lut non intellexisse, quod inde colligo, quia lectis tuis literis de constitutione aspectuum secundum tuam mentem: respondit, se pleniorem ustim non adjecisse. Idcirco ita procedendum esse: st unus planeta habet latitudinem, alter autem: intelli- go promissorem, nullam; ingrediendum cum latitudine planeta; tabulam sol. Z86 expressam, & excerpenda esse minuta, subtrahenda vel addenda; st autem uterque habeat latitudinem unam & eandem, subtrahendam unam ab altera; & cum differentia ingrediendum tabulam: si autem disserentes siint latitudines, addendam esse utramq; & ingrediendum cum eadem in tabulam. Hunc modum ex tuo, mihi communicato, mutuatus est; cstera non potuit assequi : Tu igitur, quid de hoc sentias, explica,existimat enim,hunc modum tuo congruere.Sed te audiam,doctisti- disserentem. Peucerus in libro de Divinatione, loco de Astrologia, in 'sine dicit & docet: Planetas ad Zodia seu Asterisinos revocandos hoc modo, ut ex motibus stellarum ab
£equinoctio apparente dinumeratis, 16 1 i . rejiciatur arcus Zodiaci, qui puncto illius Lquinoctii & primas Stellte A- rietis in 8 orbe intercedit; Herli- chius vim maximam tribuit huic reductioni: Te amice rogo, ut mihi tuam sententiam explanes. Pro Leopoldi genitura gratias ago maximas, constitui 22° gr. $ in Oriente,
& invenio gr. 2 f ss in Octava, &
Jovem in 14 0 , G: non igitur juxta Ptolemasum in 8, sed in 7 est. Mihi nonplacet □ o* & ? Domini x,& <? Saturni & Mercurii Dominorum n.vn & ix, Mars quiderustipat Solem, & juxta Ptolemsum dignitates promittit Martiales: sed constitutio © in ^ casu proprio multum demit; habeo multa exempla, de quibus alias: maxima promittunt, sed cum infelici exitu. Ultimo, mi Keplere, amice observande, nolo te celare, me multos doctissimos viros consuluisse super 9 horis Astrologicis, hisce lite - Hor& A : ris meis cum judicio aliorum duorum ' " ogiU ' annexis, sed neminem scopum attigisse : idcirco, cum tuam dexteritatem , eruditionem, in Astronomicis exercitationem, & experientiam satis superque expertus fuerim, & confidam, neminem hunc nodum mihi explicaturum, nisi Tu solus; amice rogo, ut experiaris, num 9 hasce horas Astrologicas mihi juxta hasce tabulas possis enodare. Mihi feceris rem gratissimam, depudicandam, & omnibus modis demerendam: si uno iron potest fieri die, asiumasunum atque alterum; non enim omnibus horis genius est promptus. Tu vale, &te animitus amantem redama. VVolfenbuti ,d. XXV Mart. cioidcxi.
Epistola CXCV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
/^Latissime juxta ac DoctissimeVir, 1 ^ Amice observande; Literas, quas dudum ae te misi, ad manus meas,
nescio
011.
f

AD JOANNEM KEPLERUM. 3 2 5
i,nescio quo fato, remissae suerunt, illas igitur tibi jam mitto, amice rogans , ut petitioni mea: morem ge- Corneiius ms. Secundo, cum Cornelius Agrip- A Z yi M a ' paLib.IlI de Occulta philosophia 101301,302,303,304 doceat, nomen genii ex dispositione Coelestium elicere, & postmodum sol. 414,415,416, 417, modum hunc repetat, & plures addat: constitui librum illum tibi mittere, prout facio, amice rogans, ut pro eo, quo me complecteris a- more, per exempla mihi omnia illa explices, & cum libro remittas:experieris me brevi, praeter spem tuam, gratissimum. Ego etenim mihi per- Ivadeo,neminem mihi hac in re gratificari posse, praeter te. Tertio, lineas ductas mitto pro fex tabulis, amice rogans, ut Domino Ursino tradas, ac simul ab illo intelligas; quot confecerit: efficiam, ut proximis meis literis tantum pecunia: mittatur, quantum opus suerit. Quarto, cum videam & experiar, motum hunc contra Invictissimum nostrum Imperatorem ratardaturum Tabulas Ru- dolplms, quas ego summo cum desiderio expectavi, &expecto,& fortassis propter infortunium Domini Tengnagiii Tengnaghi (cujus vicem exanimo ST doleo) lucem nunquam visuras: idcirco, mi amantissime Domine Replere,T e amice& per amorem Astronomia:, diligenter rogo, ut, si absque tuo incommodo fieri posset, mihi conficias tabulam aliquam, vel alium modum ostendas, & perscribas, qui doceat me, quantum, secundum observationes Tychonis in ceteris planetis, (excepto Sole) vel addendum, vel subtrahendum motui, juxta Co- pernicum &Alphonsinum calculato. Spem mihi hujus nomine fecit M. Christianus Longomontanus: sed cum sciam, te magis in hisce expeditum,& libentius tibi, quam illi hanc gratiam& amicitiam reservarem;ami- ce iterum atq; iterum rogans, ne meis studiis & amori erga divinam hanc artem desis. Promitto non tantum
sub honore & side mea, me nulli ho-1^1 minum hunc laborem tuum communicaturum: sed etiam polliceor, me gratissimum futurum. Tuam conditionem jam scire aveo:dubito enim, an jam sis apud Invictissimum nostrum Imperatorem mansurus. Instauratio Academia: Pragensis mihi videtur ad Calendas,Graecas futura. Praevideo enim ruinam imminere regno Bohemiae. Tu vale, & me, ut coepisti, ama: me experieris in omnibus Tibi ad lubitum & beneplacitum. Raptim & festinanti calamo. VVolfenbuti , d. 5 | Maji cid IDCXI.
Clarissime Vir, in praeceptis tuis dirigendi ponis haec verba: Siccum distantia natalitia 2 a Sole & cum ascendente directionis constitui de novo ©, quL erit locus directionis ©. Ego autem existimo, non debere esse distantiam natalitiam, sed directionis. Nam si natalitia est, non prodit in tuo exemplo directio G ad 18 H: sed 18m; sed cum distantia assumitur directionis J> a Sole prodit 18 0 $, ut tute ex tua genitura posuisti. Num hic erratum sit, quaeso, mihi significa. Peto etiam, mihi significari, ex quibus tabulis StosteriE-#^« phemerides sint confectae. fybmm*
Clarissime Vir, amice charissime, habeo prae manibus Imperatoris nostri Invictissimi Genituram, quam libenter cum Regis Matthiae conferrem. Cum igitur multum sit in veris motibus Planetarum situm .'amice rogo, ut in Genitura Matthiae, quae accidit hora xi, min. 30. P. M. sed hora reducta & aequata 10, 43',
40" (ad quam calculandi sunt Planetae ) mihi ad hanc nominatam horam 10,43', 40", motus veros calcu- latos juxta observationes tuas & Tychonis communicare velis. Invenies me vicissim ad omnia tua promptum.
Motus planetarum ex mente Tychonis calculatos habeo. Vale.
Ss 3 Epi-

32 6 E P I
Epistola CXC VI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
itfii s (^Uarissime atque doctissime Vir, V--' amice observande, die vmMaji ad te scripsi, & occultam philosophiam Cornelii Agrippa;, una cum tabulis domorum delineatis &9 horis &c. misi, desuper tuum judicium uTtens. Cum igitur in hunc usque iemmihia te responsum non sit; proprium hunc tabellarium amandare volui, amicissime rogans, ut mihi hac in re gratificari, & tam novem istas horas, quam tabulas Cornelii Agrifp& Agrippse pro inquirendo genio ex- TaLuUpro p p carCj ac in cLteris nimirum moti-
inqmrcnao f , • ,
g e„i &) bus planetarum, promptum exhibere velis j experieris me gratissimum. Ante xiv dies, tres Joachimicos Domino Ursino mist pro Tabulis Domorum, simulque rogavi, ut confectas tabulas mihi mitteret, Num pecuniam acceperit, scire aveo. Per hunc tabellarium, quicquid volueritis, mittere poteritis; praecipue Cornelium Agrippam, & Ephemerides Everharti, item tabulas Marii, cum judicio tuo super 9 horis, & aliis meis petitis. Quid Marius mihi responde- rit,accipe.“Quce posteaTuaGenero- „ sitas de Kepleri judicio immiscet de j, meis tabulis, de illis uberiorem di- „ sceptationem peto,quam etiamGe- ,,nerosttasTua promittit. Quam no- „ vam rationem dirigendi & erigendi „Keplerus, summusVir, tradat,ignoro. Hoc scio, meas tabulas ante „xii annos jam publici juris factas fu- „ iste,inque calculo,& demonstratio- ,,ne mea adhuc acquiesco,Non nego », tamen, Repletum, ut excellentissimum Geometram, interea modum excogitasse, quo a gradibusconje- wcturalibus liberemur. Ego tunc tein- pporis,velut dvfsMdattJos in hac facul- ,tate,StGeometricis demonstrationi- ?jbus minus astvefactus, feci quod portui. Vix enim per biennium ferio
S T O L JE
tunc Astronomica tractaveram, o-" 1611 mni carens pr«ceptoreMathemati-" co. Spero itaque, Dominum Ke- “ plerum humanius me tractaturum,“ licet qusdam inartistcialiter in me-“ thodo mea tradiderim. Aliud est “ invenire quid, aliudque id ingenio- " se tradere & docere. Quis enim an-^ te me tabulas erectionis & directio-" nis Ptolemaico modo instituendae" unquam publicavit ? Keplerus de" Magino recte sentit. Ipsum stiasta-" bulas ex meis saltem descripsisse, id" quod mihi satis constabat ante redi- “ tum meum ex Italia:at redarguere" illum publice nolui,non enim id loci" &temporistuncpatiebatur ratio, De" meo nunc quadam subjicio.Priores " fex libriEuclidis in lingvamGerma- < l s cri t ta ' nicam jam& translati,&ante annum“ impressi sunt,in residuis nunc ver-" for; interim aliud tento opus : in> quo primum immobilitatem Terrae c< assero/ omissis omnino personali-" bus, sed argumenta saltem exami-“ nantur contra rationes Copernica - u nas, quas nostro tempore Keplerus" cum Galilso, Patavino Mathema-“ tico,approbat, & ferio sic se ha-" here statuit. Argumenta me« as-" sertionis ex sacris assumo, astipu-" lantc etiam Physica & Astronomia. “ Deinde refutabitur opinio eorum," qui corpora coelestia adeo mon-“ strose molis esse putarunt, & nova" verisimilior dimensio quantitatis" a me tradetur, qua in re me pluri-" mum juvit Instrumentum Belgi-“ cum, perspicillum vulgo vocatum."
Tertio demonstrabo V euerem non “ secus illuminari a Sole, ac Lunam eamque corniculatam, &%oTOfiov " Vmms - reddi, prout a sine anni superioris" usque in Aprilem praesentis, a me" ope perspicilli Belgici multoties & " diligentissime observata & visa" est, quando Venus proxima Terrae" erat, cum occidentalis tum orien- “ talis. Quarto agam de novis qua-" tuor Planetis Jovialibus, qui circa" Jovem feruntur, ut Planet« reliqui"
-i cum

AD JOANNEM
ttfn. „cum Sole, imequali tamen inter- „stitio & periodo. Duorum extre- „ morum periodos jam indagavi, ta- „bulasque construxi, ut inde omni ,, tempore facillime sciri possit, quot „ minutis distent a Jove ad dextram „sinistramve. Hsecque duo capita „ultima sunt plane inaudita omni „ xvo. Forsan alia etiam interim,dum „ laboro, occurrent. Huc usque Marius. Tuum desuper rogo judicium, &Te valere jubeo, meque amare peto. Raptim. Guelferbjti , d. v i Julii,
CID IDCXI.
Epistola CXCVII. IDEM
JOANNI KEPLERO
N Obilis atque ClarissimeVir, Amice observande; quam.libenter ante discessiim tuum tecum locutus fuissem, Deus mihi testis est: sed cum negotia tua te nimis cito abripuerint, injuria* temporis & meis negotiis, quibus obstrictus fui, adscriben- dum puto. Interim autem, cum in Prognostico tuo Astrologien hujus anni mentionem unius Ephemeridis facias: amice rogo , ut mihi unum exemplar communicare , & Electi Regis Bohemia* Ferdinandi, Imperatricis item & Reginas, tempus nativitatis mittere digneris : feceris mihi rem gratissimam, amicitia nostra veteri dignam, & omnibus modis demerendam. Vale. Fragte, d. xi Junii.
Tuus
totus
NICOLAUS aVICKEN, S. CMS. MAJESTATI a Confli. Metallicis
Epistola CXCVIII. JOANNES KEPLERUS. NICOLAO VIOLENIO.
idii. ^TObilis & Clarissime Vir. Cum L sub finem mensis Maji Lincium exspatiatus essem, literis amanuensis
KE PL ERUM. 327
mihi eo significatum est, binas tuas 1611, epistolas apertas una cum libro in meas sdes delatas, eas d. xxiii Junii reversus inveni. Paulo post advenit nuncius responsum meum exigens, cui hic adjectam schedam scripsi, quia respondere non vacabat.
Interim a die mei reditus coepit segro- tare uxor mea, quX 111 Julii deces Kepieri sit, &vejusd. sepulta est. Ex eooc-« wrw# - cupor cura liberorum, consignatio - nm ' ne bonorum & divisione hereditatis inter ejus heredes, meos pueros & privignam: intestata enim decessit, nihil mihi relicto. Non valde igitur opportune superveniunt tue monitorie. R espondebo tamen aliqua, & premittam duas questiones de novem horis, & genio: scito igitur, me fundamenta utriusque rei ad ungvem tenere; tantum vero abest, ut ea Tibi aperiam, ut per hora spacium nihil aliud egerim, nisi cogitarim, quibus Tibi verbis idoneis meam animi indignationem fatis ex- KepUms plicem,qui hactenus Astronomica 4 ^"^'"' rogans, aut certe Astrologica iv-”äsnspL le%va , jam plane ad tenebricosa ista, den rene quid dicam gravius, amicitia no-”“"* strä statueris abuti Hoc igitur tibi pro certo habeto, de novem horis ne gry quidem me posthac seu scripto seu oretenus responsurum, non li centum storenis, quos mihi meditareris mittere, me ipsum silentio privarem; aut si etiam in universum renunciandum esset amicitia; nostra.
Nam cui bono scriberem; cum certissimum haberem, te non crediturum, quicquid de genuinis & ipsissimis rei fundamentis essem scripturus. Valeas igitur cum hac questione semel pro scmper in solidum. Altera de genio suum sequitur ordinem, vidique talem Genesin Celaris confectam a Pistorio. At mihi videor, famam Astronom! & Philosophi imminuturus, si tentem imitari exemplum. Vale igitur, & cum ista, & me mistum facito. Res tuas tibi habeto: remitto enim Se illum tabulam
&hunc

i
Zr8
EPISTOLA
i6iu& hunc Agripps librum, cateroquin multa eruditione refertum. Nunc ad alias qusstiones.
I Protestatus lum, Directionem Pia- netarum ceterorum pugnare cum fundamentis mei modi dirigendi: addidi tamen,fi quis vellet& ceteros dirigere, quomodo tum esset procedendum. Hunc tu processum rectissime percepisti, sed inutiliter. Abundes tamen tuo sensu super usu. II. Mullerus memoria lapsus est, nunquam usus sum decili 36 gr. nec se- miquadrato 45 gr: sed biquintili 144 gr. & sesquiquadrato seu sesquadro 135 g r - tunc usus fum, cum nobiscum esset Mullerus. Jam vero omitto fesquadsum& causas sequentes. Experientia testatur, semisexto 30 gr : magnam vim ineste, contra fesqua-
dro non notabilem. Rationes vero 1611. harmonica locant secundo loco post evidentes decilem 36, & tredecilem 108 gr., de quibus experientia plane nihil hactenus quidem constititTer- tio loco demum sunt semiquadrus 45 & sesquadrus 135 gr. ruto igitur operari quidem omnes illos, sed in- sensibiliter in comparatione ad ceteros. Nam sic sunt rationes harmonicas comparatas, ut inter hos & illos evidentes aspectus gradibus distinguant, non toto genere. Nam si 30 gr. multum operantur ob rationem, quam dico ego: oportet 3 6 gr.propter eandem rationemoperari, non nihil tamen parum. Oritur ergo Bipartita divisio Zodiaci, duodenaria antiqua &jam denaria nova.
Duodenaria.
Denaria.
0
l
Causa est in Identitate.
0
«!
Causa est in Identitate.
3 °
Area
J 6
parum
60
*
Figura in plano & .longitudine.
7 2
ac
Figura in solido.
9 °
□
Area figura in plano & solido.
108
parum
•
120
A
Figura in plano & solido.
144
Figura in solido.
150
parum vel nihil.
180
i
Diametro, s in Longitudine.
180
i
Diametro sive in longitudine.
1
11
Jam semiquadrus 45 0 figuram efficit ineptam, quas fecum ipsa vel in planum congruat, vel insolidum. Hofc nomine asquiparatur decili 36 gr. MiscendL sunt enim alire sigurse, quadranguli scilicet vel trianguli. Ita sef 1 quadrusi35gr.vel^^l -velHJ asqui- ratur cum tridecili, 18° gr. Solida enim non plane claudunt, sed relin- tjpppt hiantia: in plano vero miscendi illic quadranguli seu quinquangu- li, Ut locus impleatur. Hoc pacto
aquales suturas distingvit nobilitas. Nam decilis & sextilis sexti pars major in proportione divina & sextilis est tridecilis sexti pars major. Cognationem hanc cum diametro & nobilitatem non possunt asstimare, nisi qui Euclidem triverunt. Caret autem hac nobilitate sesquadrus &scmiquadrus. Ergo sunt loco tertio. Post omnes sequitur demum distantia 150 gr. qua licet sit demonstrabilis per semisex- tum & diametrum,nullam tamen ex
dictis
. i
1

161 1
AD JOANNEM KEPLERUM. 3 2 9
. dictis obtinet aptitudinem nec longitudinis, nec arere, nec figura in plano vel solido. III. Quaesivisti de latitudine aspectuum, potissimum in directionibus. Ergo quae respondisse me puto, schemate explicabo. Sit A B Zodiacus. C, D, E, Planera, eorum loca in Zodiaco sint I, S, R. Cum ergo IS vel IR arcus est do gr: tunc inter CD vel CE, vulgo putatur sextilis. At hoc falsum. Duc enim ipsi AB parallelas, K D, O E; quae in globo non sunt multo breviores ipsis IS, IR. Ergo velut in plano in rectangulo CKD basis CD est longior, quam K D, vel I S. Et in Rectangulo C O E,basis CE longior est, quam O E vel I R. Ut igitur sit aspectus perfectus 60 gr. inter CD, vel C E oportet, IS vel IR fieri breviores. Cognitis igitur latitudinibus planetarum CI, D S, E R, longitudo I S, vel IR, sic compendiose, licet inartificialiter, per generalem regulam in tam parvis latitudinibus nihil notabile fallentem, inquiritur. Adde latus D S velKI ad CI,efficitur CK, & constituitur CD do gr. Diviso ergo secantes C D per secantem C K, prodit secans KD, vel IS. Sic ER latitudinem,hoc est 01 , aufera C Ila- titudine, manet CO; & constituatur CE do; diviso igitur secante CE per secantem CO, prodit secans OE vel IR. Sit jam FG Horizon, FMA Zodiacus, L Stella , locus ejus in Zodiaco I I. Centro L, radio LM,qui sit gr. do, scribatur MG secans Horizonten! in G, Zodiacum inM. Est igitur ipsius Stellae L sextilis tam in G quam in M: quia stelle radiant in orbem circumcirca, & G quidem jam tangit Horizontem, M vero est infra. Quaeritur quale punctum de circulo MG tenendum sit pro directione hujus sextilis ad Horoscopum. Nam si G extra Zodiacum; directio durabit diutissime: omnia enim puncta circuli parvi, ex U descripti, successive tangunt Horoscopum. Ergo solum punctum M valebit. Queritur
igitur longitudo M A. Igitur metho- l6i dus correctiffima hoc loco est, ut secantem LM do grad. dividas per secantem LH Latitudinis, ut prodeat secans MH. Jam Maginus mavult punctum M in Equatore statuere, ut iit LH declinatio, HMF Equator. Erit igitur procesiiis idem. Et scias hoc procestu tabulam esse factam, ex qua Maginus jubet excerpere.
Sic Origanus cum suo modo & tabula plane hoc prastat, quod ego supra docui primo schemate persecantes. Invenit enim quantum planera debeant distare in Zodiaco, ut sit inter ipsorum corpora perfectus a- Ipectus. Nesciebam tabulas has in Magino vel Origano inveniri. Ma- gini tamen sententiam de ^Equatore non puto natura consentaneam. Planetarum & Solis iter est in Zodiaco: inde est vis partibus Zodiaci, radio stellE tactis, movendi naturam: cum eE partes ad horoscopum veniunt. Sufficit igitur, ut Equator prastet mensuram temporis directionis. IV. Ptolemaeus forte oAo^- g&g & pingvioriMinerva dixerat,gradum Aquatoris in directione significare annum. Sane, quia eventus directionum non ad subtilissimas minutias respondent, putavit mittendas minutias,& recte quidem.Recen- tiores, Cardanus, Maginus, Naiboda, Braheus, minutim omnia consectan- tes, rectius contendunt 360 gr. significare 3 6 4^ annos. Meus modus, consentit maxime cum Brabeo, qui ut ego per Zodiaci arcus dirigo Solem, ita ipse per ^Equatoris arcus coorientes in Recta Sphaera. V.Quod Peucerus putat cum Herlicio, eas censendas esse planetarum domus, quE constellationibus describuntur, nec incipiendas ab aequinoctio, sed a prima Arietis: speciem habet veri ; sic enim & cum Lunae mansionibus sit. At vide libro meo de Stella Ser- pentarii sententiam meam etiam ex mente Astrologorum formatam, Peucero contrariam: etsi totumdo- T t muum

33 °
EPISTOLA
1 6 11. muum negotium contemno. Et hsec ad literas die xxv Martii. Nunc ad ;sequentes *f Maji. I Petis, ut brevi prsecepto te juvem,ut scias, quantum Copernicanis motibus Planetarum fit addendum, quantum subtrahendum. Dixi jam sepe & scripsi, rem praecepto comprehendi non posse, praheus ipse sic egit: ostendit quantum in Eccentricitate mutandum, quantum in Apoga:o, quantum in Proportione orbium,in motu medio, in latitudine maxima. Quibus constitutis, jussit postea calculare motus, modo usitato in Prutenicis & Ai- phonsinis, tantum correctis principiis. Exemplo ingentis varietatis,
quL his ex principiis oritur, sit tibi Mars. Anno c i 3 i d c v i principio anni St. N. incipe addere ejus locis Prutenicis xxii Febr. adde plurimum, 29, inde minus, usque ad a. vii Aprilis, tunc incipe subtrahere , semper plus,usque ad d. xv Maji,tunc subtrahere plurimum 58: inde semper minus, usque xx Junii, ubi coinci- dunt loca, tunc incipe addere, initio tardis augmentis circa d. r. Augusti adde 11, d. I. Septembris adde 23. Et d.xxNovembris plurimum adde 39, inde minus. Et die xvi Januarii Cio idcvii adde minimum 33, inde rursum adde plus,usque ad d. vih Martii, tii, ibi adde 36, inde minus, 1. Apr. adde 31, die 1 Maji adde 23, die 1 Junii adde 10. Coincidunt d. xxiv Junii, tum incipe subtrahere usque ad d. xii Septembris, ibi subtrahe plurimum 25, inde minus usque ad d.xxiv Novembris, ubi coincidunt, inde rur- siim adde : d. 1 Decembris adde 5 cid io c vm adde 30, d.i Februarii adde 35, d. 1 Martii adde i°, 13, d.i Aprilis adde plurimum i°, 25', inde minus nsque ad d. xx Maji, tunc minimum adde i°, 16'. Inde rursem adde plus & d. i, Junii adde i°, 12', sed d. 1 Julii adde i°, 48' & d. 1. Augusti adde 3°, 22 ,* Circa d. xxvii Augusti plurimum adde 3 0 , 34 ', i n de minus. Fine anni CI 3 id c vm adhuc adde 22. Toto igitur hoc anno& ultra semper i6u- fuit addendum. Alibi toto forsitan anno subtrahendum, non tamen x- qualiter. Ac etsi post annos xv redit pTne eadem commutatio : non tamen plane est eadem, ac proinde non eadem augmenta, velsubtractio- nes. Porro quid Braheus in principiis calculi correxerit, ego non habeo consignatum, sedBraheani habent in scriniis & Magister Christianus Longomontanus Danus. II.
Non male conjecisti: meditor vel discessum, vel solutionem debiti mei Caesariani vero osserunt annuos 800 in chartis, vellem in parato dimidium darent. III. Stöfleri Epheme- Epbtmri- rides puto niti fundamentis Tabula-^" rumAlphonsi. IV. In praecepto directionis secundum me non est erratum : sequere tuto; sed recte intellige, quid sit Natalitia distantia Lunae a Sole. Nam eadem illa distantia manet inter Luminaria & in directione, quia quantum Sol dirigitur, tantundem&
Luna. Itaque hxc plane .sunt eadem, cum distantia natalitia bunx natalir tiL a Sole natalitio, & cum distantia directionis, Lun«e directionis a Sole directionis. Et meo in exemplo, si distantia Lunas a Sole 140 gr. projiciam ab ascensi 25 L, prodit 15 m pars fortuna in radice circiter. Quod fi eo anno, quo Ascensio pervenit ad 28 G, inde projiciam eandem distantiam (quia est etiam themate directorio tanta distantia inter ) & © ) tunc prodit locus directorius parris , fortunae 18 $• Nescio igitur, ubi tu erraveris. Notandum autem in hoc modo, sicut Sol dirigitur per itinera Eclipticae C quassunt magis commensuram Ascensionibus rectis) ubi cunque fuerit, sive in Ortu, sive in M. C. ita partem fortuna: dirigi magis per Ascensiones obliquas , ubicunque fuerit, sive in Ortu sive in M. Cceli.
Ad literas die v i Julii scriptas.
Gratissimum inseruisti dwoy.pa.0oif Marii. Sed de ipsius Tabulis disceptare ulterius animus mihi non est.
Suffi-

AD JOANNEM KEPLERUM. ZH
*6 ii. SufEcit hoc, quod dixi, incommodas esse usu, quod video amorem fateri. Dirigendi & erigendi rationem more Ptolemaico tradidi tibi in chartis , ibi de fundamentis hujus rei ex Ptolemaeo disputatum sufficienter. Nolim vero mihi necessitatem imponi eundem resumendi laborem in re tam vilis momenti. Sequitur in Mario anxia comparatio eorum , quT ipse primus computavit & demonstravit cum iis, quas me agnoscitreddidisse commodiora, cui subjungitur deprecatio, ne inhumanius ipium tractem. Nisi fallor, tu illi scripsisti, me publicas adversus ipsum siiscepiste inimicitias, ad- eoque jam hostilem, si DEO placet, librum mihi sub manibus versari. At ita mihi bona mens faveat, uti ego nunquam in his Apinis, nedum in emendatiunculis ullam gloriae spem ponam ; quas illis in chartis nunquam attigissem, si absque tua importuna petitione fuisset. Amici chari- tati non meo lubitu scriptas memineris, propere igitur transeamus ad alia. Mini Eu. Marius Euclidem docet loqui Ger- ciidei Ger- Nihil per has turbas ad nos
importatur, cuperem lnlpicere librum, si quid in versione Xylandri- na (an Dryandrina?) mutatum sit. stbcheiii: Extat & Schebelii, ni fallor, versio trium vii, vm, ix. Ego animi causa tyieri. j n iisdem curis versor; sed potissimus mihi scopus, ut termini etiam germanici sint. Pudet parallelas germanicc non aliter dici posse quam parallelas. Hic vero communi cura opus esset, ut termini transirent in usum publicum, neque aliter hic loqueretur, aliter ille. Et puto me in decimo libro aliquid hic profecisse. Eodem enim jure quo Euclides in Graea Lingua nova constituit nomina, constitui ego in vernacula. Aliud opus Mario sub manibus esse, jucunda mihi auditio: sed festivum juxta, tanto ipfum studio sibi cavere a personalibus: quasi res sit scandali plena cum periculo conjuncta,aut quasi argumentis suis infa- l $ l l - miam personis sit conciliaturus. Dico ego Mario, non Keplerum tantum & Galilaeum, sed plerosque hodie Mathematicos, ex iis qui aliquid cura ponunt in sua professione, Philosophorum profundissimos, plurimos Medicos, non paucos Jureconsultos , qui scilicet haec studia inter delicias privatim habent, nec minus & ex Theologis aliquos, penes me in numerato esse, huic hseresi mo-/ww, bilitatis Terras addictos. Vellem igitur Marius refutationis fuse materiam habere posset ex libello meo de principiis Astronomias, quem ad imitationem libri primi Sphaericorum Maestlini concinnavi. Sed unum solum exemplum habeo. Inveniet Marius, quod refutet in mei Commentarii de Marte introductione, summaria ratione ob oculos posi-
tur&
tum; nervos tamen argumentorum per ipsa commentaria Iparsos oportet, ut consideret juxta. Cum Sacris ego uno verbo transigo : de Mathematicis loquuntur, non docent Mathematica Joquuntur autem, Scriptu ut capi possint, id est, sermone usi tato. At usitati sermonis Magister ZTverZ. oculi: oculos vero decipi, thema est/«*». opticum. Sed aliqua hujus & in germanicis libellis meis, contra Rosi linum, &Feselium. Imprimis gaudeo esse in Germania, qui cum Italo Galilaeo in certamen veniat, aperiendi nobis arcana coelestia, & rogo D.
Tuam, adhorteris Marium, ut obtrectandi affectus inter nationes usitatos tanta diligentia excludat, quantum sibi cavendum statuit prius a personalibus : veritatis enim res agitur. GalilLus Pragam scripsit ante menses aliquot, stellam canis non . obtinere quinquagesimam partem de quantitate Jovis : opinor discos, ut
solet, inter se comparat, quorum Diametri suntin ratione septupla. Hsec sunt Marii instituto plane consentientia. De Veneris Gali- Miß*
laeus mense Novembri superioris am Vemris *
Tt 2
m,
mgmatne.

EPISTOLAE
33 %
i6li. n i ? scripsit Pragam hoc .Tnigma (*);
* GakUo jj £C mma i ura a me jam fruftra legun - pro^nm. ^ ^ Post tres menses aperuit L- nigma sto ♦ Cynthia -figuras amulatnr Mater amorum. Ecce consensum inter Galiteum & Marium. Oportet Mario esse perfectissimum ex Belgio instrumentum, quali quidem ego careo. Nam Itali perfecta sua nimis aestimant. Opinor non neglecturum esse Marium argumentum, quod ex hac illuminationis Veneris ratione extruitur pro Copernico, Braheo,Urso, Capella, quod Galilaeus multa cum festivitate explicavit literis Italicis, quae conjungentur, ut Kcphri spero, cum mea Dioptrice, quae Au- Dwgmct. g U q- K imprimitur. Quod si interim consuli potest Marius, consulatur: ego enim hanc Epistolae Marianae particulam adjungam Galilaei literis, nisi diversiim interea Marius a me petierit. Velim scire, an & in Saturno, novi quid agnoscat Marius. n'it egi. Gratulor etiam de inventis duo- ßeUt. mm Jovialium satellitum periodis. Scripsit Galilaeus superiori Decem- . bri: Spero ehe havero tr ovato il meto - ' do &c. Ego mensibus Aprili & Majo instrumento non valde excellenti,
-- quo supremum rarissime cernere potui, periodum pene lupremi invenisse videor. Octo dierum foacio circumit : Galilaeus supremo dies, ni fallor, xv dedit. Inventis duorum motibus, oportet & reliquorum tandem inveniri poste , ope boni instrumenti, -
ad manus tuas pervenisie, aut ssifpi-1620. cor, te memoriam mei deposiiisle, aut occasionem scribendi, tibi fuisse ereptam. Ut autem reipfa videas, me te amare, & amicitiam tuam magni facere, hanc oportunam & certam occasionem negligere nolui, intellecturus, quo modo cum tuis valeas. Prassentium lator meo nomine pecuniam expendet pro tuis Ephemeridibus. Amice igitur rogo, ut illum ad Typographum remittas & essicias,ut pro mea pecuniaEphe-» merides tuas anni 1617, 1619, 1620, una cum aliis tuis scriptis, si quL a Te, spacio quadriennii, publicata sint, habeam. In pinsatione Prognostici Tui sicis mentionem Tabularum Rudolphsarum, quod nimirum fer- me ad finem perductse sint. Gaudeo & gratulor Tibi ex animo: urinam lucem viderent & ad meas quoque manus pervenirent. Sed cum absque dubio, non tam cito lucem sint visum, pro nostra amicitia Te rogo,' ut mihi modum communicare velis, per quem motui Planetarum in E- phemeridibus Stadii aut Leovitii posito, aut addere, aut demere possim, ut certum motum juxta Ty- chonis & tuas observationes habeam. Feceris mihi rem gratissimam & omnibus modis demerendam. Quibus te valere optime cupio. Raptim die ult. Jan., cid 10 cxx.
Quo omnia in pejus ruent & mcclx dies Apocalyptici ad finem tendunt, \ J
Epistola CXCIX.
Epistola CC.
NICOLAUS a VICKEN JOANNI REPLERO.
IDEM
JOANNI REPLERO.
1620. QAlutem cum felici novi anni au- HPErnas adTe dedi literas prüfen- ' ^ spico, feliciori progressu , feli- -*■ ti & proterito anno, ad nullas cissimo exitu precor, & ex animo autem mihi responsum fuit. Unde precor. Ternas spacio duorum siifpicor, aut ad manus tuas non per- mensium ad Te dedi literas, ad nui- venisle, aut te memoriam deposuis las relponssim accepi. Aut dubito se mei. Nactus autem per dome-
(*) Ainignuhoc spectat ad Epistolam 61, pag.ioo, & missum est a Galilaeo JULIANO MEDICAS ' ; v Magni nitrariae Duci, apud Caesarem 1.1. Oratori.
102

I
AD 10 ANNEM KEPLERUM. 33 3
1 620. stlcum tuum scribendi occasionem, eam negligere nolui, amice rogans, utVickiiTui memor, eundem participem facias tuorum scriptorum, nimirum , Ephemeridum annorum cio idcxvii, xix, xx. Libriitem Harmonicorum,& Cometici, de quibus domesticus tuus mihi narravit. Georgus £) Qm inum Doctorem Georgi- ' rmus ‘ tim Eberlinum Medicum Austris inferioris scripta cum consignatione, quantum pro iis exolvendum,mittas, & Tibi bona fide precium remittetur. Urinam Tabuke Rudolphinse vel Ephemerides Tus ( quarum fecisti mentionem) lucem propediem viderent: sed dubito an visiirs sint unquam lucem. Tempora enim instantia vel tertium seculum spiritus Sancti, quod prs foribus est, impedient omnia: qua de re Prophetas, Danielem, Elaiam, Jeremiam & csteros, prscipue Divi Joannis Apostoli Apocalypsin consistas, & mirabilia , scituque digna invenies. Csteroquin studia mea indefessa tibi deferens, optimam äDEO valetudinem precor & ex animo precor. Vale & amantem te redama. Horns, die ult, Februarii, c i o i o c x X,
Epistola CCI.
JOANNES KEPLERUS JOSEPH O SCALIGERO.
1605. TAm pridem mihi gestit animus, Josephe S caliger, natalibus illustrissime, literis immortalis, aliqua tecum ad temporum rationem pertinentia ex opere tuo conferre: quam ad palsstram stimulum mihi addidit , Illustris D. J. Matthsus M.jTack. Wackherius a Wackenfels S. Csf. bems. Majestatis Consiliarius Auls Imperialis ; nominis tui & totius Reipublics literaris studiosissimus. Cum enim audiisset ex me, habere me pastim toto opere, praecipue vero libro primo aliqua, quae ad tuam censuram referrem, non destitit me hortari, ut compendium aliquo
mearum cogitationum facerem; li- 1-6° 5 * terasque, si minus commode possim, vel sibi curandas permitterem. Ec- ce pareo, fretus cum illius benignitate, tum maxime tua ipsius humanitate & modestia, in qua tibi primus liber desinit: qus in spem optimam me inducit, fore, ut quicquid hujus ad Te scripsero, ipse nulla linguarum cognitione, nulla Graecorum authorum lectione instructus; id tu ingenii acie, omnibus praesidiis necessariis instructissima, ad veritatis libellam candide examines, meque oppositis argumentis ex illo penu multiplicis lectionis depromptis errantem in viam reducas, aut ubi deprehenderis compendium ingrestum,' in eo me tuo calculo confirmes. Ex omnibus autoritatibus, quas in utraque editione allegas, hoc procul dubio apparet : Annum Atticum, quem primo libro condidisti, ab ea forma, quam tu es opinatus plurimum abfuisse. Qualem autem ipse opiner fuisse, primum describam, deinde argumenta vel tuam formam refellentia vel meam confirmantia, conjecturasque una nonnullas (de quibus tu rectissime judicabis) imbecilliores pro me vel contra te, itemq; objectionum solutiones promiscue subjungam. Dico, antiqui!- Annus Ai* simam anni Attici formam fuisieal -^ ex
, r 1 1- mente Ke-
terms mensium 12 vel 13, dierum 954, pkri 37 6 vel 354,*377 nullasque praterm. hunc tertii'cujusque anni intercalarem mensem, habuiste dvdgx&s v^ae- r sag, nullas etiam vire^aivxcrag nisi respectu alterius solstitialis anni: Menses fuisse alternis plenos & ca- ' vos, A Boedromione tertio cuique defuisse tA Ha saeva vel $ekd-
rvjv (p 3 -(vai/T®>: Tertio quoque anno Posideonem geminum & intercalarium Posideonem alternis 22 vel 23 dierum. > Nisi forte pro eo, quod intercalarius perpetuo 22 dierum, dies aliquis alio mense (ut probabile in mysteriis majoribus qua- driennalis periodi) iissertus fuerit;
T t 3 ut

i tfby. ut apud nos x x v Februarii. Itaque consentaneum, Calendis Posidoni- is intercalaribus nomen suille Ncu- p)viav, postridie vero oydovjv vel h- vcLTYjv kcLiieva , aut in secundo decano TgtTtjv (P&{vopt@* pro ivyctTtj. Jam accipe quomodo haec omnia ex tuis allegationibus solis, nihil ex me addito, vel confirmem vel verisimi- lia saltem reddam. Primo quia Luna? Phases gignunt hominibus observationem mensium,anni tempestates, observationem annorum, aberrant vero phases a tempestatibus: consentaneum est, veteribus placuisse, ut menses quidem a phanbus inciperent; anni ab aequinoctiis, neutri tamen in solidum nisi post absolutos aliquot annos, Quod igitur Solem attinet, is in hac forma quarto anno exacto, rursum eodem die conficit aequinoctium, plane ut in Juliana forma: disserentia haec, quod luxatio -Csfariana est solius diei, Attica undecim dierum alternis. Sed quod Lunam attinet, ei npn fatis fit hac forma, nisi post octo annos. Ex -his octo annis: duobus primis Calenda? mensium habebant Noviluni- um- tertio & quarto (una intercala- .rione facta) Calenda? habebant quadram ultimam ^quinto & soxto (so eunda intercalatione facta) plenilunium ; septimo & octavo (tertia intercalatione facta) quadram primam; denique nova periodus Calendis (quarta intercalatione facta) resti- 2* tu it novilunium. (2) Conjecturam f praehet huic formae facilitas. Nam
- ad memoriam expeditior est haec,
- ut alternis intercaletur, quam, ut ter intercaletur annis octo. Vulgus enim odit longas periodos.
- Idem contra tuam famam dici potest. Praeoccupat haec periodus lunam 1 i diebus & f hone, quae novemdeci-
multiplicata excrescunt in men-
- sis unius magnitudinem. Annis bis
an °l s 304praecurritmen- fibus duobus, minus die uno fere. 3- 4* i (3* 4 ) Lunarem suille annum At-
T O L A
ticum, vel ipso te teste, testis est Na-1603. crobius & Solinus: Lunaris enim est, qui quocunque respectu ad Lunam sefe accommodat; si non ad Novilunia, saltem ad quadras. Hos , itaque tu testes una cum succenturiato Theodoro Gaza rejicis : mihi Theodorus non est necesie. Quo sum te vero G * z *' propior. Nam consentaneum, antiquissimos quosque de hoc negotio testari potuisse rectissime. (5) So- z. lennis oratio apud Herodotum me- cum itidem. Durissima est tua sententia: Herodotum, quo vivente nulla alia forma anni fuit, non solum mendacium loqui, sed consulto mentiri velle videri. Quod vero Solon tribuit anno communi dies 360,intercalari 390, non evertit meas summas : numerat, enim ex forma Ephemeridis, qua: duodecies & tredecies alternis pronunciat diem tricesimam.
Nec hic initur calculus aliquis dierum subtilior, sed summaria ratione rhetoricatur coram Crceso Solon> uam facile fieri possit, ut in tanto ierum numero unus aliquis ater sis.
Ubi servit illi haec qualiscunque hy- perbola 360 pro 354 & 390 pro 376, cum in eo sit, ut dierpm vitae humana multitudinem exaggeret. Interim probat Solon, bis intercalari solitum annis quatuor, hoc est biennio exacto, & ipsiun quoque intercalarem Tijy TpidKciia habuiste. Tu vero si etiamnum rigide perges urgere numerum tricenarium; profecto diceris abuti automate Herodoti. Quam enim ineptiisset Solon coram Crcefo, si cum esiet intentus in Ethicam humanae vita: considerationem rationem tcov igcuperffjLcuv particulatim inire coepislet. yide namque, ne & tibi ex side Epigrammatis Graeci, bis duodeni ilsi mures, ultimum anni tui biduum eroferint: nam neque Epigramma plures 36p diebus numerat, tu vero 362 statuis. Sexto ad Aristotelis, & se- 6.7,. ptimo ad hoc ipsiim Cleobuliae aenigma respondeo; nihil illos probare
' aliud

AD JOANNEM ; KEPLERU M. 335
1^05. aliud (dum literas vis in anno 360 dies statuit) quam hoc, omnibus mensibus fuisse TYjv TpcLxäüa. Loquitur enim Aristoteles de animalium uteris & fatura, non de ratione anni. Et quid mirum, quod est fidum pi- ctumque in Ephemeride Attica, menses scilicet omnes cum sua tricesima; idem quamvis per veritatis dissimulationem pictum esse in ami- r. gmate. Octavo, dico eadem ad Demetrii Phalerei statuas 360: quidni enim in hoc numero simulassem Athenienses, annum esse tot dierum, uod non dubitarunt simulare in or- inatione anni , fingentes omnes menses tricenum dierum, etiam in posterioribus anni formis, manifeste
9. lunaribus. (9) Sed objicis : Solon sotonis Ux jeferente Laertio, rogationem tulit,
deamo f , - x , „
Aum. rag tjyepag na!a, vsAYjvvjv ay&p' ergo
antea non utebantur anno Lunari. Non sequitur hoc: illud quidem sequitur, Neomenias politicas cum coelestibus non congruisie, ut quidem in forma a me dicta manifestum est. At nihilominus anni forma a Luna duci potuit, & ad ejus motum qua- dantenus accommodari. Hoc igitur dicit Solon, quod Aristophanes
Tyjv crsAijvyv avw y&j nctrcoaaToi^ch
10. Träv. Quod decimo loco pro confirmatione laxa meae formte usurpare possum, in qua itidem No vilunia sur-
«. sum deorsum transponuntur. (11) Eidem usui Plutarchus nobis commodabit Eclipsin Luna: ad Gaugamela ; scilicet, ut probet, quod utrique nostrum placet, paucos menses politicos coincidisse cum coelestibus. u. De ea tamen infra plura. (12) Qijam vero irav<reA.Yjv 6 v ex Plutarcho citas, Boedormionis jrqaTrfy ®&ivovTog,v i- cbAbris ctore Chabria ad Naxum, quamvis, vt fZ ta _ quod inde probas, ipse non nego; tum, de velim tamen in emendato Plutarcho qua quo- contextum requiras. Nam illud kv que Dw- sejunctum a Chabria: vi-
m. ctona, novum auspicatur comma: videturque diem mensis politica de
nominatione signare, non diem cce-1605. lestis novilunii. (13) Thucydides* * J * rursum id dicit, quod uterque sequimur ; non omnes va^viag politicas in asAyviaxug competiisse. .(14) Me- ^ tonis principale Novilunium ex Diodori indicio,.eadem ratione tueor. Etenim annis cl 11 No vilunia coeli, per omnes dies mensis politici ambulant, ob defectum perio? di: annis 38 rursum aliqua no vilunia in Calendis veniunt, quia una quadra intercidit. (15) Jam per omnes iy . annos Octaeteridis confirmat A ma- nuducit meam formam anni Attici P ™£ 1 ™ exemplum ordinationis Romanae per N urnam introducta:: in qua pia - mani ' ne hTC forma; nisi quod ex dogmatibus, quae postea Pythagorica dicta, impari numero tributum quod ais.
Hujq argumenti magnavis est.Numa Magna: Graecia: hunc morem fuisie fatis arguit,centum annis ante Pytha- goram & Solonem. Omnino igitur consentaneum, formam, quT Herodoti aetate fuit in Graecia, & quT Nu- mae>tate in Italia, ducentis annis ante,(proxime esse eandem. (16) Conjecturam aliam tibi censendam propono. SiHecatombaeonpost Solstitir um incipit, tunc Boedromionis jj elr nag cadit proxime autumnale aequinoctium. Equidem cum Plutarchus EdipßtLu- pugnam ad Gaugamela anno ante Christum 331, refert in ($$■(-
vqv ßoydgoyiow®*, & antehunc mmsjt. diebus undecim, Eclipsin Lunae, quae in 23 0 1 x incidere deprehenditur: post dies igitur septem, Sol venit in o -L ewaT?} (pS-tvovr^, quae rjj eindr & omnino proxima. Igitur aequinoctium dies Mysteriorum. Utere forma mea anni Attici: exacto igitur anno quarto, seu modulo quadriennii Juliani dierum 1461 yj einag rursum exhibet eundem situm Solis in Zodiaco, aequinoctium nempe. Faciunt id quidem & biennia fere, cum disserentia tamen unius diei, qui post periodum annorum quatuor compensatur. Si ergo ßoqdpoytd. ‘w ®*«-

i 6 o$. xdSi quadriennalia fuere mysteria, suspicio est de intercalari: ut hujus memoria religionis fuerit causa. An- non hoc illud arcanum, quod mystae * silentio religiosissimo tegebant? Facit huc, quod ostendis Elidensium Elaphiona circa 19 habuiste vernum asquinoctium. Et hic subjicio tibi rationem ordinis dierum] a me sola suspicione conceptam, ut de ea judices evvcLtv) i7rUem, eixctg, [ivrjjpia, dk- KaTfj (pS-twT©*- Ut a vespera r tjg inciperent mysteria, succedens dies sub nomine mysteriorum transiret, in numerando vero dissimularetur ; & ita uterque mensis
. esset dierum 22. Erat
quidem Boedromio per se cavus, quia TgiTrj fcctfjJvx solita est omitti: non potuit igitur hic rj dendri] <$$-/- vopt@> omitti simul, & accessio diei Mysteriorum inter eindda & dk- xdrtjv <J)$ivovt(& compensasse videtur illam exemptionem rijg rgirys , vj. ut sic ex cavo sieret plenus. (17) Magna mihi fit accessio ab Harpocrati- one tuo. Qui cum Prytaniam definiret promiscue 36 vel 35 dierum: tu causiim alterius numeri assers, quod semel intra annos octo contingeret, Prytaniam uno die curtari. Dico tibi, si hac sola vice curta exhibebatur Prytania , vix rationem ejus habiturum fuisse Harpocrationem. Nam si inter centum Prytanias tri- cenum fenum dierum, una incedat tricenum quinum ; equidem qui, quid sit Prytania, breviter vult explicare, unicam illam brevem praeterit, & ad potiorem respicit nume- TomaAn- Ium. Magis itaque verisimile, sic ü ex Ke- interpretari locum; Prytaniam tam t ler \fin. ^6 quam 35 habere dies, qui est mo- ***"*' dus anni Attici ex mea sententia, scilicet 354,'in quo ssint quater 36 & ,8 ‘ sexies 35. (18) Pars anni Attici a te conficti, consistit in Sgaipecrei diei aut bidui Non repugnabo Tibi, quin & m hac forma, quae mihi videtur, hujusmodi extraordinaria potuerint fieri exLreses: verum, ut id vel in
T O L JE.
tuum vel meum commodum cre- isi° 5 - dam; non movet me Ciceronis locus. Quid si namque Cicero de Metonica, Callipica, Hipparchica forma loquatur , quae omnes post Atticam receptae fuere per universam Graeciam? Pias enim certum est ista habere,qu^Cicero commemorat.
(19) Una in re me torsisti vehemen- ter: dcdvdp%oig scribebas,
ac si tibi esset certus autor, qui affir- Dies maret, biduum solum, anni cujusli-^W»’ bet exitu , fuisse sine imperio. Ego vero ex iis, quas dicta sunt, intercalarem totum dvdp%ov transire patior, exemploRomanorum,quibus bissex- tus inauspicatus erat. Quae res etsi absurdi quid involvit, tantam urbem tamdiu este sine imperio, tamen me- cum est, aequo animo ille Macrobius, quem tu indigne tractatum a Te repulisti; negans intellectum esse a Macrobio testem, qui estet ab illo citatus. Ecce enim, quam apertum mihi prabeat testimonium Macrobius, qui Cap.xiv aperte dicit, Nu- mam suam anni formam a Grascis hausisse; atque illos annis octo, dies 90 intercalasse. Factum esthocNu- mx tempore, longe ante Metonis, EudoxijCalippi, Hipparchi astatem. Cap.xv tibi contradicit aperte, asserens Grascorum annum Numas tempore lunarem & menses embolimos. Denique cum tu pro iisdem habeas, ras U 7 T£gßaAAij<rci$ dvdp%xg> ille pro iisdem habet rdg v7regßou- VXarOLQ -M SfJLßoÄtflOV fltjvct. Igitur Macrobius mihi simplicissimo senso dicit, te argumentum nectente, totum intercalarem este dvot^ov. In una re mihi est contrarius, quod ait ex diebus 90 tres conflatos menses, ego vero cumNuma conflo quatuor, etiam in Anno Attico. Sed puto me Herodoti autoritate fatis esse suffultum, ut duTQ 7 rlx contra eum, qui tot seculis natus est posterior. In dubitationem tamen me conjicit testis ä te productus, qui in anno dierum 354 ultimis 4 ait rdg dg^spcucrtaG
exer-
«

AD JOANNEM KEPLERÜM. 33 7
1605, exercitas. Nam hoc pacto relinquuntur 350 dies inter 10 Prytanias distribuendi, estque Pry tania dierum 35. At Prytaniam dierum 36 invenire ad hanc normam non possum, nec in anno veteri Attico, nec in succedenti forma rijg wpvTctviag. Etenim si annus esiet dierum 376, vel 377, dies anarchi ad illam similitudinem essent 6 vel 7. Prytania dierum 37 non 36. Sin vero, utinrecentiori anni forma dies essent 384? anarchi essent 4, prytania dierum 38. Veruntamen eluctamur ex hac difficultate, si tempus unius prytanias fecerimus dierum non continuorum, sed decendio distantium. Sic enim quatuor ultimi comitiales dies & ipsi accedent quatuor Prytaniis, nec erunt plane 20. *vag%oi, ut 22 intercalarii. Vicesimo dicam tibi rursum conjecturam, ut censuram mutuum audiam. Supra de magnis mysteriis dictum, quD cum Boedromione circa aequinoctium celebrentur, conjecturam prtebuere, quasi mysteriorum dies adderet, vel auferret aliquid modulo anni ad Solis iter reconciliandum. Jam etiam de minoribus mones mysteriis , quw probas in Posideonem incidere puta tcl kcl 7 dygyg, seu Le- ntea,inElaphebolionem vero rd nat asv & esse trieterica, hoc est, post biennium exactum recurrere. An non certum indicium, alternis annis intercalatum, & hxc ipsa mysteria Calendis Posideonis secundi, nihil esse aliud, nisi testimonium intercalationis 22 dierum; sub nomine Posideonis prioris prtemisste, ut Calendis Posideonis politioris (Dionysiorum sorte die) congrueret Lunte quaesita phasis. Posideonem enim geminari solitum satis probasti. HteC olthcl ; forte quia lunaris annus inventum est politicum. Tertia Am thesterione annua & rusticana; forte ob- adventum veris, quod favet «. rusticis operis. (21) Censorinus O-
S ada solarem faciens, me plane lMt-ut qui & ipse Tetraeteri-
da solarem induco. Nam quod ex idoy. Scholiaste Pindari adducis, emcude- HccTf) crsÄr^yjg dyercq xphrig ; is nihil aliud dicit, quam hoc : ludicrum illud ad Iunx facem celebratum, non ad certum mensis Attici diem. Nisi enim hoc innueret, quid adderet a-eKyjvYjg} Nempe itahtec vox intel- ligenda in Scholiaste, uti illam in Thucydide nobis es interpretatus.
Est igitur Olympias attemperata ad oiympUu Solis rationes, quia una tetraeteris Attica, ejusdem cum Juliana prolixitatis, desinit olympiada. At non iisdem diebus politicis Ecatombaeo- nis celebratum est ludicrum : sed habuit hoc cum ipso vero plenilunio vagam sedem in hoc menso. (22) A- m. liam ecce conjecturam. An ideo tergemina Hecate tria virginis ora Diana;, quia in Octaeteride (qux o- mnem Dionysiorum Lenseorum, & in iis Luna: phasium varietatem complectitur ) ter mutatur Lunte facies Dionysiis ? Primis non videtur, quia tunc est Novilunium, fecundis $v%oto(j,(& est, & matutina, tertiis plena; quartis iterum dicho- tomos & vespertina. (23) Jam & Plutarchum teneo, quem tu itidem erroris arguis, dum affirmat Athenis Tyjv TQhy}» tS (soqdgQfucovt&fe m- per eximi solitam. Potest enim hoc sieri in mea forma, non potestin tua (24) Aristoteles quoque apud me 24 , honestiore loco est, dum loquentem accipio non de solis Lampsacenis,sed de universis Gracis antiquis. Etenim vides ipse, dum de sex exemptsi tiis diebus loquitur Aristoteles , ut de re omnibus notissima loqui. Sunt igitur & in mea forma dies exempti- tiisex quotannis, in tua minime. Et qutefo te,qui sieri potuit,ut tota Grte- cia anni formam ä te descriptam sequente,soli Lampsaceni saperent, annum lunarem definientes dierum 354, ut vere est. Malo ego universis hanc tribuere sapientiam, ut animadverterint, nonaginta novem, quadras,, liunte implere biennium soll u lare,

1605. lare, singularem vero annum lunarem, ex duodecim absolutis mensibus constantem esse dierum 354, ad cujus numeri modulum'ordinavere typum Ephemeridis, observandum etiam dissentiente Luna alternis.
-5. (25) Dedi me hodie conjecturis, ec-
ce quam sim plenus harum. Quid est illud, numero DEUS impare gaudeti nempe fluxit ex religione Graea, cujus nucleus mysteria. Mysteriis vero minoribus typus Ephemeridis cum Luna redibat in gratiam. Itaque anno primo & tertio & quinto &c. celebrata mysteria, puto sacrificiis & lustrationibus & castera S-pqcrx&a satisfecerunt Lunae, quod per totum • annum praecedentem (qui erat numero pari) de ipsa essent mentiti, dicentes, novilunium cum esset quadra in coelo. Sed Cati religionis inventores silentio rem censuerunt involvendam, & sub sacramento communicandam ; vel ut populo religionem persuaderent, utilem imperio, quam ipsi causarum periti vili- penderent; vel etiam contraria ratione, quae paulo longiore verborum ambitu indiget: nempe ut illi quidem, qui religionis & rituum fuerunt autores , ea philosophiae forma fuerint imbuti, quam tradidit Aristoteles Metaphysicorum xn; &persva- serint sibi, non alios esse Deos, quam quD mentes prasident astrorum globis perpetim agitandis; propterea- que & naturam Drorum & cultus leges investigaverint ex lege motuum: ut quia Sol rationi praest, Luna sensibus; & analogia respondebat, quod sicut Solis iter constans est, & tempestates anni circumagit; Lunas vero motus vagus, & qui tempestates anni pravertitur varie; sic etiam ratio a sensibus, & hi assilla dissidere notarentur: Gensuerint itaque tunc potissimum Diis satisfaciendum, de erroribus per sensuum illecebras & rationis contemptum admissis, cum ipsa magna Deorum signa, suis motibus reconciliarentur ? Ne vero vulgus hominum traditis
r O L JE
rituum causis, in sola haereret Astro-1605. nomia, ineptum ad altioremDEO- rum speculationem; quo pacto periculum esse putabant, ne vulgus Deo- rum opinionem abjiceret: ideo inter arcana habuerunt ista' omnia.
Qua: adeo causa est oraculi, & interpretationis JtCtToi TCt 7 TCtTpiCt ^VOiV KotTot Tpia. Scilicet interpres ipse quoque Mystes & arcanorum conscius, hoc dicebat: patriam esse traditionem,ut sacrificia fierent, cum Luna cum Sole redit in eundem locum: jam id a Graecis negligi; qui certa tempora, quando id fieret, non observent; existimantes tertio quoque anno id fieri praesse, at intra annos 38 fieri, ut integra quadra aberrent. Quae interpretatio si tibi minus commoda videbitur, ignoratus mihi fuit autor,te reticente, veniam dabis. Tandem igitur itum est ad Astronomos, &, inventa Luna: ratione, mansit tamen sacrum trietericum , mansit diu antiqua Attici anni forma , quod religio altius animis ipsorum inhasserat, & sola antiquitas ritum commendaret, causa vulgo ignoraretur, aut non caperetur. (26) Jamquid iii tuam, Vir z5 * Doctissime, confessionem in te retorqueam ; dum mirabundus in ha:c verba prorumpis, hanc anni Attici formam a te constitutam , ne veteres quidem explicasse. Atqui hoc hactenus egi; ut ostenderem, ne quidem indicium vel levissimum a te esse productum. Vicissim quTCun- KtpUH ue allegasti, vel ad meas partes tra -f orma an ' uxi, vel amice transegi, ut contra nhltUT meam formam non pugnarent. Ita -veterum que gloriari possum; anni formam te fl imoni - ä me dictam , niti veterum testimo-^f nio. Verisimilis igitur mea forma, uret. incredibilis tua, ut qua: caret veterum testimonio. Verisimilis igitur mea forma, incredibilis tua, ut quas caret veterum testimonio. (27 )Ec- ce vero, quanta mihi in calcem Diatriba: tua: distuleris subsidia: quod O- lympiada veteres lunarem faciant; quod eandem Gensorinus ex duabus
trk-

AD JOANNEM KEPLERUM.
m
- 8 .
Mutn A Gratis
^°5«trieteridibus lunaribus componat; quod intra ejus solius ambitum quadrantes diei in unum intercalarem colligantur; quL omnia ex mea forma anni sequuntur, a te vero inter absurda rejiciuntur. Habes igitur non tantum nullum ab antiquitate testimonium hactenus, sed insuper adversarios acres veteres. (28) Etiam in die Ilii capti aqua tibi hseret, mihi minime. Dionysius ex Epho- f tim //!,. ro ah, Ilium captum diebus xvii an- 7 «rii. ' te Solstitium (quod in 8 Julii ponit) Ergo 21 Junii: & tunc numerabatur öyj'oyj Q&wovt®* &apyy}Aiw(& fecundum Athenienses. Ergo Scirro- phorionis decima, fuit vm Julii,& Solstitium.Inde superfuisse aitxx dies ad finem anni. Omnino, si die x Solstitium : inde ad xxx sunt xx. Plenus igitur ultimus Scirrophorio, cavus igitur primus Hecatombion: & imparium dierum impar numero. Contingunt igitur illa, quse affirmat Dionysius, mea forma. Tu promptus in hoc, ut citra haffitationem, vel Dionysium ipsum, vel codicem erroris gemini argueres ; petis enim, ut dicat xvi diebus post captum Ilium fuisse Solstitium, indeque superfuisse dies xxi. Quod si canones Eratostbenis adeo sunt exquisiti: non ignorabitur jam facies Luns in illius anni noviluniis politicis. Nam annus pri- mse Olympiadis est certus, & habet novilunium in ix Julii H. 7. mane: unde si retrogrediaris ex fide Eratostbenis per 408 solidos annos, Luna praeoccupabit eo die & hora solem 4% 9 0 ,3(5'; superavit solem f, 20°, 24: quod est iter dierum xnx hor. 21 f. Itaque anno captL Trojae die xx Junii in meridie fuit Novilunium; fuit autem ex fide Dionysii xxi Junii, oydoYj QSrtvovT(@y B’ctPyrjÄi- Itaque Novilunium in iwcL* TVj (pS-lwT®*, prima quadra in hv-
(2 ) Laterculus
TEpa Q$-{vovt(&; & novilunio po- idoy. litico Lume aetas erat dies ix. Bun- tingus, ut Novilunium habere post J fet Calendis; Ilii casum duobus annis promovit. Hoc initio facto, sit jam sciremus par an impar fuisset annus seriem pertexeremus facile ad soquentia tempora.'
Parem credere promptum est, quia habet quadram prope Novilunium.
At potest & impar este, si trieterides per 38 annos sine emendatione continuentur. Videamus quid investigando possit effici. Ponamus annis 50 post Metonicum cyclum inventum mansisse vetustam hanc formam anni Attici. Tunc Ptolemaeus meminit Posideonis gemini: intercalatio fit anno pari exeunte: ab hocPa- sideone ad Posideonem, qui sequebatur Ilii casom intersunt solidi 602.
Ergo Troja capta anno pari. Idem vero annus habet primam quadram proxime ante Calendas. Ergo, ut ex adjecto laterculo Octaeteridis patet (1) septimus erat aut Octavus. Par M . vero erat, Octavus ergo. At non r . nT mera quadra in Calendis, sed biduo ante: & Centesima Luna sesquidie tardius redit quam Sol nonus. Igitur octo post annis, incipiente nono,
Luna proxime quadrabit in Octae- J teridis typum. Casus Ilii anno ante Christum 1184 currente, Perge per unam Octaeterida 1176 currente.
Ergo anno ante Christum 1175 pleno, post repetitum Posideonem, initium periodi magns 152 annorum, quo fpacio temporis mensis fere integer decedit lunationibus coelestibus. (29) if. Videamus jam an rationi sic consti- .tfttse congruat etiam alia aliqua traditio antiquorum. Potuitne circa xv 1 Munichionis, anno ante Christum 480 currente , este plenilunium? vincentibus Graxis ad Salami- nem. (2) Primum constituatur laterculus
2 . N. 3* L.
4- r. z. Q.
6. Q.
7. r.
r.
An» Christ.
I17S-
1023
871
719
567
415
2 L;
ut
Pies
0
O
I
I
3
z
3
3
v t Hor* ;
0
12
O
19
O
12
0
12
yu

E P I S t Ö L A
nos maceramus hocPlutarchi loco? I< ^° 5 -
34 °
1605. culus, quibus annis Christi completis periodus sit emendata, Continua subtractione annorum 152 ab anno prius invento 1175 completo; A adscriba- tur 'zrpoeß 7 rlöü<n$ Lun# , diei unius tere, m annos 504. Similiter autem üna periodus subdividatur (3) fecundum seriem aberrationis, scilicet ivte- ‘teu 7 rTa)<re(& Luna:. Igitur annus Christi 415 sublatus ä pleno anno 479,' ielinquit 64: octo solidas octaeterides. Annb igitur 479 pleno init nova periodus, qua: citra aberratio- fiuni respectum haberet anno primo Novilunium Calendis, anno ultimo primam quadram Calendis (nam 480 currens est ultimus octaeteridis, Sc is, in quo character nobis fuit propositus ad examen) seu Lunam septimam vel octavam. Itaque decima lexta mensis Lunam vicesimam fecundam vel vicesimam tertiam. Sed 567 dat proemptosin dierum 2 & 8 8, Metemptosin 17. Ergo Metempto- sis 15, quibus luna fit serius vicesima secunda vel vicesima tertia, quam putatur ab Autore Octaeteridis. Aufer 15 a 22 vel 23, restat 7 vel 8 stas Lunse, non vero 15. Itaque stante Hac forma, non potuit annus 480 ’cütrens este ultimus Octaeteridis. Quem igitur ex Ptolemaeo Posideo- nem geminum ostendo, is non est •fex antiqua forma anni Attici, sed ex hova Metonis: aut certe Troja non präcise anno suscepto capta, Sane Hipparchus, cujus verba Ptolemaeus hic refert, nullam mentionem faciens diei mensis, hoc ipsum innuit, Eclipsin Luna: non nisi quindecima contingere, diemque mensis fatis denominare, quod non fit in antiqua anni Attici forma, Verum quid
Ceriissimum est vicisse Grsecos ad Salaminem autumno, cum tu Muni- chionem iri ver referas. Igitur huic nodo alius cuneus est quaerendus. Video hos destitui neceflariis characteribus ihvestigandi caput hujus Periodi: riisi tu alia autorum loca protuleris. Nam nihil nobis prodest Eclipsis, quae Darii cladem ad Gaugamela processit,duobus nominibus: primo, quia vicit Alexander 26 Boe- dromionis 11 diebus post Eclipsin, teste Plutarchö. Eclipsis ergo d.15. Erat dp%vj rm pLVSVjgioov, quae procul dubio non tantum diem vicesimam complectebantur, sed iri priores aliquot dies distundebantur; secundo jam abolita erat Attici anni antiqua forma, qua de dilputamus hic; itaque plenilunium die xv, ut debuit.
(30) Luperest igitur una notatio, an- 30. no ante Christum 433, Novilunium Scirrophorionis 13: quse cum anno 1184 comparata, non ineptum nobis praebet testimonium ejus, quod contendo, quantum a tanto intervallo temporis sperari potest. Anno enim 1184. Novilunium 20 Junii; quo die numerabatur iwctTy VOvt(& S-apyqÄtuv®'. Nam VIII Julii post dies xnx erat opinione Dionysii Solstitium, & ab &y 3 otj vovt©* ad Solstitium numerabantur xvii dies. Vicissim anno 433>XXvi Junii fuit Novilunium, quo die numerabatur Tpia-kai^Skdrvi (rkippotQo- ßiav@* , & sunt ab illo Tharge- lionis ad hanc Scirrophorioris dies xxi. Tempus inter riovilunia bina, anni 752 Juliani & dies vi, minus urio anno simplici, hoc est dies 274309; hin« aufero illos dies 21 superfluos.:
re-
(;) Periodus una
Anni
Metem-
Anni
Metem-
Anni
Metem
! Apni
Metem-
Anni
Metem-
periodi
ptosii
dierum
periodi
ptosis
dierum
periodi
1
ptosis
durum
periodi
1 ptosis dierum
'periodi
ptosis
dierum
5
1
37
7
68
13
IOO
»9
131
25
11
2
42
i
71
*4
ioy
20
IZ6
2 6
16
3
47
9
79
'5
110
21
*42
% ,
21
4
52
IO
84
16
ii*
22
14 7
26
S
58
11
89
l 7
121
23
15L
29
32
6
63
12
. 94
18
126
24 _. :

AD JOANNEM
^oy. Restant dies pro 751 annis 274288; Aufer 93 Octennia Attica 271746, annos scilicet 744. Restant 2522; cum his compara septem primos Octaeteridis unius 2545 ; prodit disserentia 23. Haec igitur disserentia est justus modus Pofideonis intercalarii majoris, arguitque, unum Posideo- nem intercalarium in hoc spacio 751 annorum alicubi decedere. Verum enimvero haud negaverim abs Te, Vir perspicacissime, posse inveniri ex antiquitate plura loca, quibus mihi negotium facestas. Ut autem id fieret, & veritas in lucem erueretur, hoc quicquid est, tibi osserre placuit: quod, Ut initio, fic jam quoque rogo, boni confidas * & antiquitatis admiratorem hac curiositate te adeuntem neinhumanius repellas.
(31) Censorinus cap. XIIX. Vete-
1606. res { Gttidx civitates cum animadverterent, dum Sol annuo cursu orbem suum circumit, Lunam interdum tredecies exoriri, idque fiepe alternis fieri, arbitrati fiunt lunares duodecim menses & dimidiatum ad annum naturalem convenire. Itaque annos civiles sic statuerunt, ut intercalando facerent alternos duodecim mensium, alternos tredecim: utrumque annum separatim vertentem, & junctos ambos annum magnum vocantes. Idque tempus trie- terida appellabant, quod tertio quoque anno intercalabatur, quamvis biennii circuitus & revera dieteris esset, unde mysteria, quas Libero Patri alternis fiunt annis , trieterica a poetis dicuntur: postea cognito errore hoc, tempus duplicarunt &tetrae- terida fecerunt, sed eam, quod quinto quoque anno redibat, penteteri- da nominabant: qui annus niagnus ex quadriennio commodior visus est, ut annus Solis constaret ex diebus trecentis fexaginta quinque, & diei parte circiter quarta, quse unum iti quadriennio diem conficeret. Quare Agon & in Elide Jovi Olympio, & Roma: Capitolino , quinto
KE PLERUM. 3 . 4 1
quoque anno redeunte celebratur. 1606. Hic ergo Censorinus uno spiritu omnia, quse ego prolixe eX obscuris, hariolatus sum. (32) Vide, ut huc fa- ciat annus Indorum ex mensibus 12s.
(33) Plin. Lib.II. Omnium quidem, ». fi libeat, observare minimos ambitus, redire easdem vices,quadriennio exacto, Eudoxus putat, non ventorum modo, verum & reliquarum tempestatum magna ex parte. Est principium lustri ejus (Eudoxi) sem- per intercalari anno, caniculas ortu.
Vide ergo an Eudoxus Metonis annum habuerit, an plus, quod ego jam opto, veterum Grsecorum, (34) 34.
Citat Genebrardus ex Lycophron- tis interprete, Olympiada Ipacium esse quinquaginta mensium.
Index
(a) Annus lunaris. i.Conjectura arnen- sium authore Luna. 3. Macrobius.
4. Solinus &Theodorus Gaza. 27. Confessio Scaligeri. 19. Macrobius iterum.
(b) Annus in Trieteridas. 2. a Facilitate pro octaeteride. 5. Ordo Solonis apud Herodotum. iy.Numa Roma:. 20. Dionysia Trieterica. 25.Numero Deus impare. Ka- TCLTgia. 27. Conf. Scaligeri de Censorino. 28. Ab Ilio capto. 31. Censorinus. 32. Indorum annus mens 12s.
(c) Contra A. 8- M. 3. 19. Macrobius
(d) Etiam cavis Yj rptaxag. 5. Solon.
6.Aristoteles. 7.CleobulusinEpigrammate. 8- Demetrii statuse.
(e) An. d. 360. 5. Solon. 6. Aristoteles. 7.Cleobulus in Epigrammate.
8- Demetrii statua: 360. 17. Harpo- cratio.-
(f) Neomenia: politica: cum coelestibus non congruerunt. 9. Solon ex Laertio. 10. Aristophanes. 11. &
29. Plutarchi Eclipsis ad Gaugamela an? 12. An panselinus. 25. Boedromion vincente Chabria ad Naxum. 13. Thucydides. ^.Diodorus Metonis Noviluriium. 30.
Uu 3 N.iz.

34 1 E P 1 S
1606. N. qi ScirrOphorion. 29. Nil huc Eclipsis ad Gaugamela Plutarchi.
(g) Periodus annorum solaris. 16. Plutarchusritf« Jit (wrqgta, die £qui- noctii: suspicio de intercalari. Sic tp.Elaphubolionis vernum cequi- noctium. ai.Censorinus. 27.C011- fessio Scaligeri de quadrantibus ex Censorino. 31. Censorinus. 33. Eu- doxus ?
(h) An in anno veteri exseresis bidui.
iZ. Cicero.
.(i) De anarchis,an mensis emboli- mus. 19. ex Macrobio.
(k) An dies 19. ex innominato.
< 1 ) An Olympia eodem die anni solaris. 20. Ex Scholiaste Pindari.
(m) Embolimi menses. 19. Macrob. 34. Menses 50.
(n) Annus 8 dies 90. 19: Macrob.
Cicero, Plutarchi ad Gaugamela Eclipsis.
( o ) Octaeteris. 22. a ter gemina He- cate.
(p) Modulus, anni simplicis 354. 17. Harpocratio. 34. Aristoteles de Lampsacenis.
(r)Non 360.23. Plutarchus de exseresi.
(q) Non 362. 26. Confessio Scaligeri, ignotum veteribus. 28-Ab Ilio capto. 29. A victoria ad Sala- minem.
Alius.
A,p,d,q,r,e. Anni modus c, n,m. Menses Embolimi.
K Trieteris.
/ o, c,n. Octaeteris.
g, h Periodus Solaris.' f. Non Lunaris.
- d,h. Exarefis.
i,k> Anarchi.
Epistola CCII.
IDEM'
JOSEPHO SC ALIGERO.
TLlustrissime, juxtaque eruditissime ; Scaliger. Cum ante quinque menses adTe fcripsistem de anno Attico, impulssis potissimum eorum . hortatu, quibus cum de rebusMathe- 41.
T O L 2 £
maticis communico; e vestigio Pra- * gT iter inStyriam habui. Eo mihi yid.Epi- renunciatum est de Nicolai Serariis 179. literis ad me, quibus mihi signifi- & lS °' cabat, sibi a communi amico copiam Epistoke illius meae factam; eamque sese velle prado subjicere : corrigerem igitur, si qua vellem. Rescripsi ne faceret : neque enim noveram hominem, neque privata publicis miscere volui. Non abstinuit tamen, quin meo nomine in nuperis nundinis uteretur. Elaee igitur ad Te, ut scires, me inscio facta, &
'ne qua remoraesiet, in impetrando abs te negotio, quod hac Epistola ago publice: qua lecta, quid velim, scies. Et CXtera quidem communiter omnibus, hxc vero Tibi privato dico; habes naucleros, habes Epibatas mercatores, totum Europae littus, qua Oceano, qua & Mediterraneo alluitur, circumnavigantes, habes idoneos ad illos internuncios, cum sint in vicinia ; nec res nova est, nec unica, quL inquiri soleat, servet studium percontandi apud vestram nationem. Itaque tam lata epistolae meae epigrapha, nescio an unum tui hic similem complectar. Certum enim mihi, te, si rem cura dignam censueris, percontando hinc Belgas & Britannos, inde Gallos, Pyrenaei montis accolas, nihil non efficere poste. Vale, & si minus ad me, saltem ad aliquem alium tuaiy voluntatem perscribe, cujus ex relatione illam resciscam. Habes Illustrem Dominum Joann. Matthaeum Wackherium a Wackhenfels, Sac.
Cassi Majestatis Consiliarium Aula Imperialis, Virum & literatiffirnum & nominis Tui studiosissimum; qui & huic negocio Astronomico impense favet, & me pastimadjuvat.
Epistola CCIII.
IDEM
JOSEPHO SCALIGERO.
Go me, Vir Illustrissime, haud i607, puto meritum, ut propter im-
portu-

AD JOANNEM KEPLERÜM. 343
l ^oy. portunam Epistola? ad te scripta? mentionem, quam Serarius ,me inscio, nactusin Minervali me dolen- te, induxit,sinistre deme, quod ex tuo silentio suspicor, suspicari inciperes. Nam & tibi, scriptis postea literis, sum testatus de mea integritate ab ejus viri consilio, & in libello Rephrus de Natali Christi (quem typogra- cbrfnT li ph US imperitus cum frontispicia re- nt ' lidta videret vacua, me absente,& ignorante, Sylvam Chronologicam nominare voluit, ridiculam occasionem ex libelli prooemio aucupatus)ad marginem quam gratum mihi fecerit Serarius, protestatione generali conjiciendum dedi lectoribus. Itaque magna fiducia responsi tui, ha?c ad te scribo. Nam te locum ipsum odisse, ex quo autoritas accusatori tuo obtenta est, haud credam: aequitatis te spero fore amatorem. Quid enim illa Tragoedia ad literas ? Ac ut videas, quid & de illa re sentiam: ego sic existimo, cuique suum stemma quam rectissime cognitum : ac cum multa quotidie casus ferat, quibus contingit intercidere documenta necessaria: iniquissima mihi res videtur, post praescriptionem centum annorum quietam & imperturbatam, tandem in forum denuo trahi, mortuis testibus, quorum tacito consensu, dum vixerunt, de re ipsa constare potuit. De consilio eorum , qui libro autoritatem este voluerunt, meum non est disputare: de authore certe sic sentio, cum Germania ipsum exuisse mores Germanorum, cum Italia ingressum Italorum vitee genus & studia. Etsi nullius, neque Germani, neque Itali cordati est , per aliorum ruinam, seu justam, seu injustam , contendere ad fama? seu gratia: fastigium. Mihi Taciti, hominis gentilis, judicium sacrosanctum manebit de iis, qui voluntarias etiam nocentum accusationes Princi- pum studio in fe susceperunt. Sed ha?c nihil ad rem, neque tibi prosunt; neque, mehercule,me valde
juvarent, si, quod deprecor, commu-1 doy^ nicarentur aliis. Tibi, uti spero, non deeris: hallucinationes, si quas na- ctus est, ipsi spoliorum vice non magna jactura relinques. Ac utinant sedate scriberes, prassatus te maledicentia imparem esse. Ad tempora accedo. Multa quidem gestio mo- J. Scalige. vere: unum tamen singulare hic non" Tab “ 1 * possum diutius supprimere. Ex quo * tabulam Regum Babylonis a te publicatam vidi: nova mihi lux videtur oriri. Nec enim opus esse videtur , ut aliquid in ea mutetur, quod tu, quod Ecclesiastici tui, quos dicis, quod Berosus ipse fecit. Primum magna est ejus autoritas, quod Astronomia ipsam confirmat in annis Nabonassaris, Mardocempadi, Cambysis , Darii. Etsi vero in annis Na- bopollastaris videtur esse aliqua disserentia, ea tamen convelli potest luculenter. Qua? mihi est scribendi- preeeipua causa : nam de Astronomia agitur. Credisne, Scaliger, possibile esse, ut salva Astronomia negem annum 5 Nabopollasiaris este 127 Nabonassaris ? At omnino salva manet Astronomia : quod sic probo. Ptolenmis nihil allegat ex anno illo, prseter Eclipsin partialem.
Non addit ex authoritate consignationis Babylonica?, quo die, cujus mensis, & qua hora noctis apparuerit. Sed postquam adduxit annum 5 Nabopollasiaris (hoc sane iis verbis , quibus credas citari ipsa verba observatoris) postea interpretationem de .suo addit : Est autem, in- quiens, annus 127 Nabonassaris, dies 27 Athyr, hora 5,50' Babylonia?. Et postea hac Eclipsi sic utitur, ut nisi talis suerit latitudoLuna? ad ungvem, talisque anomalia Luna?, illa com- parente omnino illa corruere sitne- cesse, qua? ipse extruit, & sic Astronomia periclitetur. Quod si igitur aliam ostendam Eclipsin, in qua eadem Latitudo Luna? eademque anomalia ejusdem invenitur. (Nam hora noctis & dies mensis potest este

344 EPISTOL/E
1607. alia, ,qim PtolejB^us ea non utatur am crassitiem umbrae incidimus, cu- 1607. in illo negotio .demonstrando) & ta- jus in 3 gradibus non est sensibile in- men anno 127 Nabonassaris d. 27 A- crementum. Sola & exoptata in ho- tfayr hora 5°> fo relinquantur ii- ra est disterentia. Nam anno 109 ^em motus, qups Ptolemaeus extru- 12 Athyr, contingit Eclipsis circiter xjt ex sua falso jactata Eclipsi: tunc octo horis maturius, hora scilicet 1 cepcum est, stare poste Astronomi- vel 2 post mediam noctem, quando am, erst Ptolemxo negemus annum Luna in alto apparet, & tenebra: no- 5 NabopoUaffaris este 127 Nabonas- cturnae profundissimae sunt. Tunc %is. Duo igitur faciam, negabo Ecli- enim Luna rectissime observatur.
f )sin, qqamPtolemaeus dicit, fuisse il- Haec igitur Eclipsis est accommoda- am, quam consignaverant Babylonii: ta negotio, de quo Ptolemaeus dicto & postea ostenstam, quoto anno Na- joco agit. Quod si quid valent con- tonassaris fuerit ista, quam consigna- jecturae, duorum modorum alterutro runt Babylonii. De primo sic: AI- Ptolem^us videtur deceptus. Aut AUhudo titudo Poli Babyloniae est 35 0 , Sol in enim correxit & ipse catalogum pah Baby- 2 6° t, puta die 27 Athyr. Ergo Regum illo anno ex Peroso, qui vi- lm,£ ' tempus seminocturnum Mane detur Nabonnadio 17 annos tribue- ergo hora 5 0 ,31' Sol fuit ortus, Luna re , cum ei tabula tribuat 34, aut Obigiter eadem hora 5 0 , 31' occidit. At servator, ex quo Ptolemsus deseri- Ptolemaeus refert medium Eclipsis pserat observationem hanc,in eo fuit, N->°A° triente hora: post occasum ut demonstraret hoc ipsum, quo4 Lume. Quomodo vero observator ego dixi, annis xiix, & diebus xy potuit tuto assirmare de quanti- fieri apocatastasin lunarium motu- täte defectus,si medium contigit in- um : huic igitur themati ascripsit fra Terram: & quomodo Ptolema:- Eclipses duas visas, primam anno 109. us aliquid certi super hanc quantita- Nabonassaris 6 Nabopollasiaris (aut tem defectus potuit aedificare, quL quinto, si ejus Regis anni inceperunt tota a principio, usque ad occasum paulo post mensem Athyr, utNabu- LuuL, nondum peracto medio, in- chodonosorisinceperunt die ix men- cidit in claram lucem crepusculi ma- sis V Hebraeorum, Evilmeroduchi tutmi? Aut igitur Observator, aut vero die xxvn mensis xn H.cbraeo- Ptolemams ipse (ut credo) aliam rum) 12 Athyr, hora 13, alteram an- Eclipsin in animo habuit. Nam ab- no i27Nabonassaris,3'Nabuchodono- liirdum omnino factum hoc est in A- foris ( nam per tuam tabulam & hsec strqnomia, velle constituere motum ratiocinia, Rusini versio, qui pro 21 latitudinis ex quantitate Eclipsis, cu- Nabopollassarislegitap,vitiosa argui- jus medium vel in claro crepusculo tur) Athyr 27. h. 17°, 50'. Ptolemams vel infra Terram contingit. De igitur conjunxit ex ista Eclipsi an- secundo. Annis x 11 x vEgyptiis, & num 5 Nabopollassaris,. ex hac Ecli- prTterea diebus x v fit quam proxi- psi annum 127 Nabonassaris,. atque me d7fQnald^aarig Longitudinis 3>a©, ita vicinitate nominum deceptus est. Latitudinis & Anomalis. Igitur au- Cum igitur argumentum ab autoi> fer 18 ab. 127, restat annusNabonas- täte tuas tabulas (quam etiam atque faris 10 9_, aufer 15 a 27, restat 12 Athyr, etiam rogo, mihi indices, ubi in,ve- cujus diei nocte sequente contigit neris) perfe sit validum: objectio illa r urfum Eclipsis eadem planequan- ex Astronomia, qua: illi intercede- tita ( te & Plaga. Nam etsi anomalia bat, sic semota est, ut in maximi ar- 3gradibus variat, nihil tamen hoc gumenti parte censeri, & secundo potest ad sensum, quia peranoma- loco possit annumerari. Accedit liam tantummodo in aliam atque ali- vero & tertium ex sacris. Negare
non
l

AD JOANNEM KEPLERUM. 3 4J
1 ^° 7 - non potes, magis inclinare Biblia & omnes Ecclesiasticos, ut 70 annos numeremus ab xi Sedecio, quam ut a capto Jechonia incipiamus, etsi semel quidem & ab anno capti Jechonio incipere videatur, sed id a Propheta, cujus ut prophetantis sermo ambigue & probabiliter & a capiendis Jerosolymis inchoari potest. Si enim cum Nabopollastaro finiuntur 24 anni Nabonaslari,& cum Nabon- nadio 209 Nabonnassari : interlinit igitur anni 85, unde aufer primos 18 Nabuchodonosoris solidos, restant 67 solidi. Adde primum Cyri, habes 68, itaque sexagesimo nono capta: urbis septuagesimo, vel septuagesimo primo, ultimo obsesso urbis, vel occupata: Judoo totius, & vastato terras, soluta fuerit captivitas. Adde quarto & annales Tyrios, sicut a Te corriguntur; veniet tibi summa ad articulos, ut septimo anno Ithobali dicamus cceptam obsideri Tyrum: sed illum septimum annum statuamus posteriorem captis Jerosolymis. Nam adhuc sub Sedecia legatos habet Tyrus Hierosolymis: & anno 27 capti Jechonio Ezechiel refert, quomodo post laboriosissimam Tyri expugnationem Deus ri£gy- ptum destinaverit Babylonio inpro- Jofipbi mium. Igitur hunc Josephi locum tfoJur e &° ^ 1C computo: in unam summam conjicio omnia tempora expressa, prodeunt anni 55. M3. Cum igitur Josephus numeret 54 M 3, manifestum est illi annum Belatoris, coin- cidere cum ultimo sex annorumMyt- goni & Gerastrati, quod & ipsa li- tera indicat. Hic tu numeras longe minus probabiliter, ab initio Ithobali ad 14 Iromi: imo certe a principio obsessas Tyri, a 7 Ithobali per 13 residuos numerat Josephus ad finem Iromi. Sed ad meum calculum: ab his 54 annis aufer ultimos 7. Ima 14 Iromi Cyrus cepit: residui 47 sunt intervallum inter principium obselfe Tyri & principium Cyri Persicum. Age jam, quia Cyrus cepit anno Nabonassari 188, ut tu computas, aufer inde 47, restat pro principio obsessas Tyri annus 141 Nabo-1607 nassari. Is vero est ille, in quo incipit decimus octavus Nabucnodono- foris,& cum quo coincidit 10 Sede- cias: quo anno constat yEgyptium subsidio venisse obsessis Jerosolymis,
& cujus anni procedente vere, currente ad finem anno 9 Sedecia: (ubi annos in Pascha terminari Judasis, accipio) cepit obsideri Hierosolyma. Conficitur hinc Hierosolyma &Tyrum simul obsideri coeptas, hinc
1110 lachrymo, quo Apri en Aigypti Regem prolicuerunt ad suppetias ferendas Judois. Tyrus enim aditus est ad iEgyptum, Babylonico poten- tio. Itaque aliquot annis ante, legimus conventus actos Jerosolymis, sob Sedecia, ubi VEgyptus hoc egit, ntTyrus, Judoa & finitimo gentes eodem foedere jungerentur contra Babylonium, adeoque & durante obsidione legitur Apries maritima bella gessisse cum Sidoniis, intellige, Nabuchodonosori subditis, Tyri liberando causa. Itaque vide, ne Josephus ita senserit, siquidem sat Croce potuit. E yetp ffcy dexctTM £7r&i tt]Q Na£x%ot$ovo(r6pii Ra&tAeictg.
Nam stante tua tabula Regum verissimum est,septemdecimo anno Nabuchodonosoris coeptam obsideri Tyrum. Sed ut videas, me non tantum conciliare ea, quo Josephus scripsit: suppleat Ezechiel vim justi & quarti argumenti. Anno 27 capti Jechonio Ezechiel satis innuit,nuper ante 2 vel 3 annos captam fuisse Tyrum : aufer obsidionis 13, relinquitur 14 capti Jechonio, i, e. annus 3 capto Jerosolymo, ut numerat alibi ille Propheta. Nam qui processit initium Sedecio, fuit illi annus capti Jechonio, & sic primus Sedecio est
1111 secundus capti Jechonio) Tribus annis descendimus profundius, quam prius. Verisimile est, initium obsidionis fuiste captis jam Jerosolymis,
A Nabuchodonosore in Reblata (Antiochia) commorante: id procul | dubio hujus obsidionis causa.
Si ergo a summa annorum 47 auferas tempus obsidionis > restant 34
' Xx ab

34 6 E P I S
i&> 7 - a b expugnata Tyro ad initium Cyri, & annum 188 Nabonassari. Sed de uno anno non debet esse contentio. Quid ii namque ut annus Belatoris, sic primus quoque Merbalis referatur sub sex annos Judicum ? Superest, ut objectiones, quas provideo * discutiam. Primum dices, Tabulam Regum, Georgii Syncelli testimonio, non este plane fine varietate. Urinam scirem, quis ille Syncellus, & quid scripserit. Puto illum aut loqui de eo, quod Ecclesiastici ( nec hic quos dicat, expertum habet) 17 annos eripuerunt Nabonnadio, qua in re Berosum in Josepho puto secutos: eosdem vero, ut annorum 424 numerus illaesus esset, restituerunt Na- bonaslaro. Aut loquitur de eo, quod Evilmerodach habet, 3 in Perosi), 2, aut quod Laborosoardachos abest, &Niriglissorooros habet 5 in Beroso hic 4, ille annum unum minus. De eo, quod Evilmerodach habet 3, puto sic verum esse, si pater Nabuchodonosor habet 43, & abdicet ante finem vitas, nisi quia difficile dictu, in quam S. Iusti cellulam ille Monarcha sese abdiderit. At si pater habeat 44 usque ad finem scilicet vitae imperans , Evilmeroda- cho pereat primus annus, quo concurrerat cum patre. Testantur Sacra nostra de 44. Nam Octavus Nabuchodonosoris decurrens est annus capti Jechonis, adde 26 solidos utrinque, erit 44 illius decurrens hujus vigesimus septimus. Et quia Evilmerodach mense 12 Judaico, hoc est, post initium quadragesimi quinti Nabuchodonolori cepit; igitur relinquuntur Nabuchodono- soro 44 solidi. De eo, quod Niri- glissorooros habet 5, sic puto verum, ut illi omnes titulotenus accesserint nepoti Nabuchodonosoris, revera autem omnia egerit Vitricus. Itaque tres existunt numerationes, una tribuens omnes 5 Vitrico, etiam cum ex Ephebis excessisset privignus per menses ix, ut hiectua Regum tabula , altera tribuens omnes 5 filio,
T O L JE
ut Daniel, qui numerat tertium Bei- 1607. laxaris, (ex quo nomine vide, an possis formare Eabahsoroacum vel Laborosoardachum ) tertia distin- gvens, ut Beroli. Obiter interjicio ex Daniele, cum dicit anno secundo Nabuchodonosoris visam statuam, is est procul dubio 22. Nam tua duo initia Nabuchodonosori diversa nituntur annis 29 Nabopollasi faris, quam numerationem jam rejeci. Quadro ergo ex te, num quid forte fallacias lateat in eo, quod duas voces, quarum altera annus, alteray?- cundus sonat, Hebraice (nescio an & Chaldaice) iisdem scribuntur literis. Altera objectio esse potest ex Beroso , qui Nabonnadio tribuit annos 17.
Hic sulpicor, hoc voluisse Berosum, Cyrum quadriennio A13 Nabonna- dii in 17, cepisse Asiam, inde per continuos 17 bella gessisse cum Babylonio. Nam verum dicis, non una pugna de imperio magnae Asiie decerni potuit. Mihi ad hoc magno est argumento, quod idem Josephus, qui citat hunc locum, nihil pastus est, so movere, quo minus ab obsidione Cyri, quas anno 10 vel 11 Ezechhe ciepit, ad initium Cyri Persicum numeraret 47annos, & sic ad hunc 17 Nabonnadii 51, adque Cyri initium in Babylone 68 circiter. Tertio mihi potest objici Catalogus R egum iEgypti. Nam si captivitas duret annos fere 70, ä capris Jerosolymis numeri Herodoti non pertingunt, ut Necussub Josiasit, Apries sub capta Jerosolyma, ut scimus ex Je- remia; Cyrus vero captivitatem solvat anno circiter 70. Herodotus quidem Amasidi tribuit solos 44.
At etsi Diodorum sequaris in Amaside correctorem Herodoti,qui ei tribuit 55, Herodotum vero in Aprie, qui ei pro 22 Diodori, tribuit 25, anni efficiuntur non plures 80. Cum Cambyses Amasis filium Thammini- tam mensium sex Regem, ceperit anno minimum 83 post Jerosolyma capta. Itaque hanc causam Eusebio misse puto, ex 25 Apryis facienti 30, ut ita anno 2 Apryis, quod vult
Cie-

AD JOANNEM KEPLERUM. 347
*607. Clemens, capi Jerosolyma possit. Itaque malim in Diodoro legere A£, quam^ff. Et quid mirum, nobis adhuc aliquid deesse in illo computo, cum Herodoto in uno Amaside fuerint ii ? Quarta eaquemaxima difficultas est in concursu Meroda- ci cum Ezechia. Etenim annus 14 Ezechix excurrit supra initium Me- rodaci, certum ex Tabula & Astronomia : si Sedezias & Nabuchodo- nosor, aliique 18 annis sursum moveantur. Respondebo, non esse insolens, patres regnare cum filiis, sunt ejusmodi difficultates etiam, ubi dux Regum series, altera alteram detegit. Subesse autem aliquid, sic colligo: Anno 14 Ezechix conculcata comederunt ab hostibus,terram vastantibus, quia in messe fiunt expeditiones, & sequebatur annus pannus Sabbathicus, ubi opus erat comedere iponte nascentia. Hanc miseriam Esaias exaggerat, ut solide Judxos contra soletur. Sunt igitur Sabbathici 15,22,29, Ezechix. Sunt autem & Sabbathici 11, 4 Sedecix, sive, i8,nNabuchodonosoris. Nam ut Danieli credamus, Nabuchodo- nosoris expeditio cadit ante Pascha decurrente anno 3 Jojakim,& completur post Pascha in anno 4. Tunc videbat Nabopollastärus, ut Berosus. Mortuus est mense quinto, ut colligo ex descriptione incensi templi. Quare &4ejusdem decurrens, qui est 8 Jojakim. Eti Jojakim, qui est 20 praedicationis Jeremix. Et igitur 13 6, prxdicationis, qui est 18 Josix : quare & 11, 4 Josix. Jam Amoni possumus dare vel 1, vel 2 solidos. Exempla enim multa numerationis incompleta* sunt in Regum annalibus, qux neglecta parit, retenta tollit multas apparentes difficultates. Igitur Manassis anni Sabbathici sunt hi; vel 54, 47,40,33,26,19,12,5, vel 53,4-6,39,32,25, i8,11,4. Ecce a 29 Sabbathico Ezechix, eodemque ultimo in Manastis 4, vel 5, a morte patris non est hebdomas. Itaque concurrere necesse est primos 11, vel 12.1607. Credideram, quo tempore dixit filias Ezechix : dilpone domui tux, quia morieris; tunc designasse Manassem Regem puerum annorum xn.
Sed ne sic quidem Sabbathici quadrabant. Quare factum id fuerit anno uno atque altero, postquam convaluit Ezechias, cujus consilium ridens explicabo. Scivit finem vita?, & eo anno Manassem futurum circiter xxiv annorum rudem imperandi, disceret igitur imperare Mose Magistro. NamsiManasses annos fuit natus xn patre mortuo, natus igitur est post morbum patris. Equidem & senex erat Ezechias pro illa Regum xtate, & cum morbo laboraret, domum habuit, cui dilpo- Verisimile igitur, & tunc fuifle jam natum Manasiem, nisi dixeris, ut Jobis filios, priores mortuos, susceptos alios, & in his Manassem. Redactis igitur 12 primis Manassis in unum cum 12 ultimis Ezechix, jam & Sabbathicos tenemus, &Merodachum anno xv Ezechias, per 4 circiter annos habemus Regem. Sed illud interim miror:
Diodoro Amasis Rex iEgypti habet annos 55.
Sacris Manasses Rex Judxx habet annos 55.
Quasi illusione nominis Diodorus in Amasi erraret, si modo Hebrxas legit historias, ex Lxxlnterp. Jam ego nihil prxterea scio, quod abs te objici postet, prxter illum Gordium nodum, quo ex initio 4 Sedecix, seu 5 transmigrationis postit esse trigesimus ? At cum tua tabula Nabo- pollassari tribuat annos 21, non 29, non est igitur annus Nabopollassari tricesimus, sed aut Ezechix xtatis, aut legis inventx, aut quicunque alius. Et quid si hxc mea scriptio notat annum, quo absolutus fuit liber Prophetix. De anno passionis ^«» w Christi non puto rem este de nihilo, P as fi° n ^ uod Suslyga, quem tibi lectum vi- cbrtß ' eo , scripsit fuisse annum Julianum X x 2 76, si-

vs catur ,
348 E P I S
1607. 7 6. Simulat quidem, se duci religione Synodi Palsestinse, qua in re ridiculus est, autoritatem Synodi protendens in re ante plura ficula facta: sed revera totus pendet ab Epipha- "EpiphanU n io, quod dissimulat. Epiphanius expU. *q e affirmat, sibi quoque visa esse acta Pilati, in quibus xm CaL A- prilis colligatur fuisse dies, quo Christus Pascha edit. Addit, feriam fu- iste tertiam. Certum quidem nobis est, seria quinta Pascha Christo comestum: at non contemnendum; quod Juliano 76,xm Cal. Aprilis invenitur suisse seria tertia. Quid st igitur factum est aliqua quacunque ratione, quX Epiphanium seduxit, ut xm Cal. pro xi Cal. arripiens feriam etiam 111 pro v arripuerit ? Duas dicam occasiones. Esto, ut Epiphanius invenerit xi Cal. putaverit vero comparatione cum fui temporis Calendario fuisse xm Cal. Nam hoc verum esset ante Julianum 49, tempore pugnas ActiacL. Putaverit igitur Epiphanius, correctionem ab Augusto factam anno 76 nondum fuiste peractam: forte quia in Aegypto correctio ista serius est facta. Alia occasio. Occurrit etiam post correctionem Augustaeam, exemptum fuiffe-diem ex anno uno, additum ad annum alterum, ne Calenda in nundinas incurrerent. Vide ergo, si illo anno tale quid sieri potuit. Et annon in provinciis aliquid Christo sieri potuit in gratiam sacerdotum & religionum, quod Romas factum non est ? Ut ita vere Epiphanius invenerit in actis Pilati xii Cal. April: quT hodierno stilo facta x Cal. ut Epiphanius ait, ab aliis quoque jactari, ex iisdem Pilati actis. Crucifixum Regem Judasorum: at cum nesciret Epiphanius mutationem eo anno factam in Calendario Romano, putaveritque, justam fuisse numerationem; ideo de suo addidisse feriam tertiam ad xm Caicum fuerit seria v. QuL sequuntur in Epiphanio de quinque continuo-
T O L JE
rum dierum accommodatione adfe-1607, rias, adque lunas, cum fecum ipsa & cum procedentibus consequentibus- que pugnent, puto non este Epipha- nii,ied Glossema. Eoquejam hoc ago, ut aliunde comparem Grocum textum. Nam Pragas bibliotheca careo. Sed ais, Luna non censen- tit, ne quidem in xi Cal. Epiphanius prolixe respondet, & verum fatetur, anticipasse biduo lunamxiv : causam etiam indicat, calculum Judasis usitatum. Tu quidem paucula colligis exempla, quibus probas, Judasos usos esse Cyclo Alexandreo: at quid si omnia illa exempla teneri postint, ut per Cyclum illum, de quo Epiphanius? An est credibile,Epiphanium fabulari voluisse tanta cum pompa? Ut novum scilicet Cyclum confingeret, quo tueretur suum dogma, Christum passum Luna coelesti xi 1 ? In ejus Cycli descriptione insunt hxc notabilia, Juda:os fecisse annum Solarem h.5 0 M. 51'* Nam ab annis 14,ait, ablatam horam unam, qualium totus dies & nox naturalis junctim habent 12. Dixit igitur horam, quod nobis sunt duL horo; quod multis probari potest. Jam ait, in annis 14, intercalasse menses quinque 29I dierum & proterea tertio quoque anno exacto adjecisle diem, excedere enim annum verum lunarem quatuor (id est,octo) horis.Itaque sexies repetitis annis 14, sexies quinque dies acervatos,minus 6 (id est 12) horis, confeciste summam 29s dierum: cujus rei gratia in fine octogesimi quarti addidisse mensem unum, ut sic in annis 84 (sic legendum puto ) essent 31 menses, intercalarii 29s dierum, cum vere debuerint esse 30 menses, 28 dies & 3 (id est 6) horo. Vides magno artificio accommodaste illos intercalandi circuitum ad annos semitale, currente tamen perpetuo intercalatione diei post tertium annum. Facit etiam mentionem additionis continua per orbem 14 annorum,cujus ultima sum-

AD JOANNEM KEPLERUM.
1 607. ma deficiat ab anni Solaris restitutione dies 5 minus una hora. Sequitur autem, si 173 menses (saltem ante exitum annorum 84) aequarunt annis 14 Solaribus, minus d.4, h. 22. ipsos 7 horis minus justo collegisse in quolibet orbe minori 14 annorum. Fecerunt enim dies Solis 5113^.10. Lunas 5108. h. i2, cum veritas ex Prute- nicis habeat 5108 h. 19. Post tria igitur wjuXol T£o-crap£o‘Hctf$£}icL£TVj sere unum diem anticipabant Lunam, & in sine octogesimi quarti diem i,h.i8 Anticipabant. Quod si mensis ultimus extra ordinem habebit d. 28, tunc proxime medicininam fuerunt. Hac igitur occasione indicata, verisimile mihi facit Epiphanius, Judsos aliquando celebrasle Lunam Xiv, xi Calend. Aprilis, quT vere cadebat in ix Calend. Aprilis, ut sic resurrectio caderet in vm Cal. Aprilis, secundum vetustissimam traditionem. De cetero credo ipsi de anno Jul. 7 6. in actis Pilati invento, etsi alienos habet consules. Haec te diligentissime Scaliger velim perpenderes veritatis causa, quid super iis videatur, mihi haud gravarim rescribere. Vicissim ego polliceor Amplitudini & Illustr. Tuae, quae a me tibi grata, mihique possibilia proficisci possunt officia. Vale. Data z Prägte. xxvii. OBobris c 1010 c v 11.
III. D. T.
ßifpiciens & colens
JOANNES KEPLERUS.
* Est Re -
sponsioad EPISTOLA CCIV. *
NICOLAUS SERARIUS JOANNI KEPLERO.
A Bunde mihi, Clarissime doctiffi- meque Vir, absTe, Tuoque Amanuensi factum erat fatis: volui- que aliquoties mihi agendarum gratiarum aliquam dari occasionem. Et sperabam fore oportunissimam,Ti, ut
349
instituerat, huc rediisset Reverendis-1607. simus D. Pistorius. Nunc vero quod dilatum, haud est ablatum: praesertim cum & novo me jam mactes beneficio, dum de praeterita Solis Eclipsi accuratas Tuas mittis observationes. Gratias igitur ago: elaboraturus, ne meo in animo tantT istius TuT humanitatis ulla unquam fiat eclipsis. Tuam vero deScaligeria- no anno censuram, licet admodum vellet D. Pistorius, Tuque fatis annueres, triplici de causa non edidi.
Prima, quod paulo Tuus ille annutus , absque quo certum erat nihil moliri; venerit tardius. Altera, quod , absentem Te cum viderem, aliisque occupatum gravioribus, id ipsum pame, quod scribis, suspicabar, Tertia, quod ante superiorem Fran- cofurtenfem mercatum, mea: contra Scaligerum exigua: paucubeque api- nx perdifficiliter prodierint. Incin derat enim, nescio an propter Fran- cofurtensem viciniam; in Typogra- pheum funus unum & alterum. Noster Tuis potissimum scriptis excitatus Mathematicus, ut Solis illud diligenter spectaretur deliquium, sese compararat, suosque ad idem opus valde cohortatus erat Auditores.
Quo tamen fructu, perscripturum se (,j mit recepit (1). Ego vero, quia secus Epistolam quam in Orphaicis suis Onomacri-^"“"* tus , <u$piQ iooy azgoio Trogehjs, & secus quam MariHinus Tuus, oculis parum bene instructus sum, necestariam, qua tum distinebar, occupationem non potui omittere: magnum tamen DEI opus ne omnino negligerem, illam subinde intermisi; &adMuseolimei fenestellam identidem accedens, laborantem suspexi Solem. Quid viderim, puderet ad Te Cassareum A- strologum scribere, nisi tu indoctos etiam, qua: notassent, referre publica obsecrares epistola (2), & ego Tibi, quaqua re liceat, gratificari ac Xx 3 ffib-
(i) Ad rerum ccelestium Amatore* universos, Hispani* potissimum citerioris & Galli« ulterioris, Insularumque Corsic« äc Sicili« Incolas, de Solis deliquio quod hoc anno 1605. mense Octobri contigit Epistola Joannis Kepleri S. C. M. Mathem. Prag* e Typograpluo Schumaniano in ipo.
\

35 °
E P I S
1607. subservire magno discuperem opere. Moguntinamroli altitudinem nosti. Feria igitur quarta,die Octob. xn meridianum tempus erat nonnihil tur- obfervdtio bidum,nubibusque impeditum. Post Eciipßi 0 pomeridianam primam, e nubibus S 12 ‘ urebro interdumque diu fatis conspicuum sese dabat Sol: tumque ipsius apparebat obscuratio; & quidem sic, ut sub ipsam pomeridianam secundam, videretur ad x vel pame xi digitos obtectus: solumque illud ejus cornu superesset lucidum, quod orientalem spectabat plagam. T um in nubes denuo ingressiis, ex iis ante horam pomeridianam tertiam non emersit: sed omnino semperinconspicuus latuit, intereaqüe pluit modice. Post tertiam, totus demum extitit iTtus clarusque. Habes, Vir doctissime, quod animo & corpore caligans & luscitiosus videre potui, & quod certioris memoris causa in ephemeridionmecum retuleram, indignum sane scriptu, nisi tu dignissimus, cui majora etiam petenti, nihil merito negetur. Nec postum profecto non admodum laudare, incitatissimum hoc tuum ad Astronomiam juvandam ac perficiendam studium. Macte animo, mi Domine Keplere : magnus labor; sed magnum erit prsmium. Felices utique putandi,
- - - quibus hac cognoscere celsa,
Inque domos superas scandere cura modo es:
qui cum sanctissima JESU CHRISTI DOMINI & SALVATORIS NOSTRI fide, qus una vers sem- piternsque felicitatis fundamentum & basis, adnituntur, quod apud Poetam est:
- postis vitiisquejocisque
Altius humanis exeruiffe caput, ladeneira. D^milis nostne Parente scribit Pe-
T O L m
trus Ribadeneira: Audivimus fiepe 1607. illum extrema etiam senectute, cum in ccelum, qua liber circumspectus erat, oculos sustulisset, eosque aliquantisper fixos habuisset, obortis pra laetitia lachrymis dicentem: Heu quam sordet terra, cum ccelum a- fpicio. Sed alia hic duo, post illam Solis defectionem, mira fatis visa phasmata. Nam Feria sexta die No- Pbamme* vembris xvm mane horam & iv, nacxle P* usque post quintam, vibrantibus qui-^ 4 " 4 * busdam radiis totum paene coruscabat ccelum, maxime tamen orientale, aquilonare&occiduum: sic,ut ortum occasum que hybemum versus, ingentia viderentur esse urbium aut pagorum incendia, e quibus tantopere collustraretur aer : eo fere modo, quo sudis calidisque in sstate noctibus, micare ccelum ac fulgere interdum cernitur. Idem, sed paulo, ut mihi quidem videbatur, minus, repetitum Feria m die Decembris xx. Acciderat vero & illud antea die nimirum prima Februarii mira^ bile, ut e stella vel Cometa illo, qui tum apparuerat, videremus, dum forte cum Mathematico nostro spectarem ego & alius quidam; flammam celeritate maxima maximam ruere, non tamen directe, ac ad perpendis culum, sed stellse cadentis instar, ab orientali latere in occidentale: sic ut pame simul conclamaremus o- mnes, ipsum illum Cometam praecipitare, tantifperque ita putaremus, donec reflexis oculis, suo eum loco intueremur. Quse minutiora ideo jam scribo, ut cum insigni illi Tuse, de qua scribis, siti, falerno nequeam, unä saltem aquulse alicujus subveniam stillula. Vale, Vir clarissime & doctissime , cui felicissimum hunc ipsum ineuntem, cujus Nonis Tuas accipiebam ; annum precor 00 id cvi. vii Idus Januar. Atticum annum
Tuum exire opto citissime felicissime.
Episto^-

«
AD TOANNEM KEPLERUM. 351
Epistola CCV.
JOANNES REINHARDUS ZIEGLERUS
JOANNI KEPLERO.
supra Epi-
^2^°' Clarisßme ac DoBißme Domine.
I?T antea i am me Tibi plurimum ' -L-J obligaveras, cum ad mea dubiola mathematica, qu£ ego per R.P. Nicolaum Serarium Moguntia ad Te transmiseram docte juxta ac copiose, pro singulari Tua humanitate, respondisti : & etiamnum arctius me Tibi devinxisti, cum tam benevola mei mentione, in literis ad P.Serari- um:datis, facta, adjuncta etiam publica epistola & .observatione Tua So- observa- laris deliquii anni 1605, qno in nos m Edipfit an i mo esses, luculenter declarasti. fj.oTok Quod ad observationem deliquii il- Mogumu. lius /pectat : quanquam & /ponte mea, & vero inprimis hortatu Tuo, ad eam observationem inhiabam ardentius : aeris tamen intemperies & nubium copia nullum accuratiori observationi locum fecerant reliquum. Paulo post primam pomeri- dianam con/peximus Solem, quantum oculis asttimare licebat, plus jam quatuor digitis obscuratum, ut proinde initium observationis primam •horam nostram antevertisse existimem. Paulo post secundam, rarescentibus aliquantulum circa Solem nubibus, Zpectatus fuitdenuo, quamvis Lgre admodum, & minima temporis morula, majore siii parte tectus ä Luna, etiam per albeseentes nubes admodum nigricante; relictis tamen versus partes vertici nostro viciniores, quantum solo oculo deprehendere licuit, plus etiam duobus digitis. Paulo ante horam tertiam coepit, evanescentibus circa Solem riu- bibus, liberius conspici; sed nullo amplius defectus alicujus indicio, piurni luminis imminutio a me aliquantula notata: minor tamen fuit; quod a nubibus a parte occidentali
solaribus radiis albe/centibus copio- 1606. sius lumen apud nos videretur exi- stere. Doleo sane, Vir doctissime, nihil in hoc genere accuratius a me posse proficisci, qui me Tibi plurimum debere fateor, tum ob tuam singularem humanitatem, quam privatim expertus sum,tum vel maxime ob publica in Rempublicam ab ingenio profecta merita, claramque lucem, quam doctissimis Tuis lucubrationibus rei Astronomica & jam attulisti, & etiamnum adferre impen/e studes. In Opticis certe Tuis Paralipomenis ea es usus ingenii felicitate, ut illecti tam per/picua Luce praemisse facis , Hipparchum Tuum quam avidissime expectemus, quo nomine hortor Te etiam atque etiam, ne patiaris, expectando Mathe-, maticorum ex orbe Christiano response de Solari hoc deliquio Hip- depleri parchum illum Tuum diutius publi- H 'PP Ar ‘ co carere. JJe Lclipsibus Solis a Clavio nostro memoriae consignatis, qui scrupulus animo haeret, /pero futurum , ut ab eodem eximatur, & quantum in me fuerit, literis meis, tum ipsum, tum alios nostros, quos scivero Astronomia; deditos, excitare conabor, ut, seu quod ipsi circa defectum solarem anni 1605 observarunt, seu quod ab aliis, Lusitanis praesertim, Gallis & Siculis, observatum acceperint, Tecum communicent.
De Opticis Tuis, & hac ipse ex Cia-. vii consignatione circa Eclipses orta ambiguitate /uperiori Septembri monui R. P. Clavium, idque ea de cause, Clavmi ut, si Optica Tua non vidisset, mature circum/piceret. Nam hoc genus scriptorum, etsi illi gratissimum, tardius tamen ad eum deferri, vel inde perspectum habeo; quod cum /uperiori Septembri quadam deTy- chonis hypothesi cum illo conferrem per literas, his verbis responderit : de Tycbone nonpojfum dicere meam ßententiam, cum ejm opera non 'viderim.
Vale, Vir Clarissime, Astronomia: iri- stauratx diu superstes,&hasce meas
sequo

i6o6. ajquo animo suscipe- MoguntU Frid. Id. Januar, cid io c vi.
Cl. Dignitatis TuiE ßudioßsßmus
JO.REINH.ZIEGLERUS. S.J.
Epistola CCVI.
JOANNES KEPLERUS j O ANNI REINHARDO ZIEGLERO.
itfoss't/'Enerabilis & Doctissime Vir, Fe- V stivum hunc diem ago, & dignum quem respondendo finiam. Eodem enim die, quo matutinis horis in colloquium veni cum quodam Clerico S. C. Majestatis Sacellario, qui Neapoli rediens illic Eclipsin totalem vidit; accepi etiam tuam post Meridiem epistolam, cum juncta altera, Doctoris Poloni (i) cujus narratio me plurimum delectavit. Non multum enim dissimilis erat Neapolitana. Et Neapolitanam quidem ad unguem expressit Plutarchus meus sol. 299. Opticorum: Flandri- cam vero Optimi Stanislai depictam videbis sol. eodem sub persona Jes- senii, addita mea explicatione: quem locum ipsi cum gratiarum actione monstrabis. Privatum enim responsum remitto mihi ipsi, ne onerer nimium. Ad principii & finis'mo- menta ( vel etiam ad quodlibet intermedium, cui juncta sit inclinatio defectus) optarim altitudinem Solis passim locorum instrumentis captam, ut factum in Anglia. Incredibile namque,quantum hxc res ad emendandas tabulasGeographicas conferat. Certo inter Londinum Anglias & Pragam disserentia Longitudinis est n°aut non plus, cum ad i8°a nonnullis extendatur. Nil me parallaxis impedit, quam optima & tutissima methodo removeo: poH quam semel justai observationis ope, qualis Anglicana
T O L 2£
vel etiam mea fundamentum posiii. 1606. Exempla sunt Cap. XI. Opticorum.
Tua vero observatio me nihilo minus in multis confirmat. Hippar- KepP leri chum meum squum est, quam lima- tissimum prodire, ne honestissimum titulum paulo calidius & arrogantius susceptum foedet. Plane rem agis rogando Clavio ; cujus relationis opto me primo quoque tempore participem fieri. Cornelius Gern -Cornelius ma libris Cosinocritices refert Ulys Gmma * sipone Anno cididlxii Natalitiis Pharaonias tenebras fuisse. Quod ubi legi, coepi metuere, ne vicinia annorum deceptus Clavius halluci- nari deprehendatur. At rursum me confirmarunt exempla historiarum.
De numeris ParaliacticT rem tenes.
' T^debat eundem numerum ico o- mnibus apicibus repetere: cum videretur per se subintelligi. Ptole- ptolmü maicL fraudis (6 rem durissimam d{-f‘^ estn ^' ctu) TBKfivjpia nulla profiteor ^norar*” vero eiuocri facile refelluntur. Sunt autem ista : 1. Fraus irrepsit in alias quasdam ejus observationes, quidsi & in hanc diei Aiquinoctii. Nam observatio Parallaxeos Lunae manifeste falsa est 2. Dicit se semper de- prehendiste Lunam in o 53 per 2§ gr. a vertice declinare, quoties esset in limite. At vix semel atque iterum continentibus mensibus potiri- hac occasione potiut. 3. Quartas anni Hipparchicas confirmat suis jactatis observationibus. At impossibile duos tam arcte eodem convenire, praesertim illa observandi ratione.
4. Hipparchus trecentesimam diei de quarta detrahit ob motum Luna» Plutarchus putat hoc loqui Hippar-' chum ex nuda speculatione r&JpTf a- Kar. itaque quasi sic ab Hipparcho affirmatum ipse suis observatis confirmat. Itaque videtur in favorem observationum Hipparchianarum i- pse suis observationibus fiiaque fide abusus este, non arrogantia in re sua*
sed
« St nemt Cr *‘ stanovlc f U - D ' Hacc cum alii* ad,observationem hujus Eclipsis Solati* n Oct. i6of. perti nentibu» m Documentis observatarum & examinatarum Eclipsium Kcpleri suo tempore sequentur. '

AD JOANNEM KEPLERUM. 353
i< 5 o< 5 .f e( j mollitie in re alterius. Multa alia hujusmodi videas in Solis & Lune negocio, etsi interdum Hipparchum etiam reprehendit. Mar- & Par *i- tis parallaxes ex observatis meis non axts ' possum evincere ob lubricitatem; Tychonica observata sunt in possessione hseredum. At sufficiunt mihi Cometas ad negandam orbium Kepiem soliditatem. Copernicanus vero «msT sum totus, cum ob concinnitatem positus orbium & Solis (PiÄoroQi- K6ütcIt>jv , nihil contra proficiente ArisioteleLib.il. de Coelo, quo loco Aristarchum ex professo refutare nititur sub Pythagoreorum nomine: tum etiam ob Mysterium Cosmo- graphicum anno xcvi editum, & corpora quinque regularia inter orbes. Ita nihil me parallaxes ignorate suspensum tenent. De puncto aquationis maxime, rectius Reinholdus in Purbachii Theoricis, Eccentrici- tate AC bisecta, ex puncto divisionis erigit perpendicularem sectione 'signa quesita in Eccentrico collocantem. Itaque justa est Tua coargutio. Hisce vale, venerabilis Vir, meque & has artes ama, majus meo judicio facturus opere precium in iis, quam in litigiis nostro evo tritissimis, quos animi morbos DEUS Optimus Maximus fanet misericorditer. Fraga d. xiv. Februarii c i D i D c v i.
V.D. T.
oßficioßsßmus
JOANNES KEPLERUS.
D. Nicolai Serarii literas accepi, sed responsionis officium inpresens preripuisti. Plurimam illi salutem, obsecro, dicas, & pro relatione ma- gnas gratias: scribam commodiori tempore. Quo fepius considero Stanislai relationem, hoc plura monere videtur. Primum herentem in oculis speciem defectus & circumfuse claritatis; & herentem, etiam translatis quocunque oculis, ita ut fe mutuo non potuerint internoscere; id totum expressum est sol. 28, i< 5 q 6 V & sol. 169,170. Opticorum. Deinde ait, visiim limbum Solis 1 \ digitorum, juxtaque limbum Lune albicantem \ digiti, & reliquum corpus fuscum.
At quia causa nulla est, cur limbus ille Lune (a Sole aversus & ad nos, una cum toto reliquo fusco hemispherio conversus) albicaverit pre reliquo hemispherio; dicendum itaque, albedinem illam nihil aliud suisse, quam dilatationem arcus Solaris impressam tunice visorie, confusam cum specie corporis Lune, ut est explicatum sol. 218. Opticorum. Nam spectator converso exortu retiformis (quo solo fit directa visio) ad sectionem Lune & Solis, non potest prohibere, quin & Solis cornu, quod lateribus Retine Solis excipi debebat , ipsum etiam exortum retine, ui ad aliud videndum dirigitur, irra- iet. Que irradiatio Solis indirecta, & lateralis, cum sit fortior radiatione Lune directa, visioni directe suam radiationem albicantem communicat. Vide exemplum f. 218 .1 22. Ita subit animum, an hec eadem sit pastus Clavius anno lxvii, a clarore substande etherie circa Lunam fuse, que Stanislaus iste a cornu Solis. Confirmat etiam Stanislaus mirifice demonstrationem fol. 201. O- pticorum, ubi statuitur, quod claritatis subjectum non sit noster humilis aer, sed ipsi corpori Lune circumfusa etberea substantia. Cum enim aer non sit unius miliaris altitudinis, öoö - impossibile fuit, ut is aer, qui Hifpa- nie superfusus est, visus sit in Elan- dria, quod fuisset necestarium, si pars splendoris Solis infra Lunam , pars circuli ad Austrum hesisset in hoc humili aere. Ac esto sane, ut ali- ,, : quot Terre diametros equetaerno- -v- ster, tamen si non ipsam Lunam attingit; hiatus tenebrosus multo videbitur amplior corpore Lune (posita Luna majore, quam Sole) ut in schemate pag. 307, si aer claritatem faciens est in H, non penitus in A,
Y y certe

354
EPISTOLA
1606. certe quia post H , versus Lineam GA, nihil amplius illustratur ; hiatus igitur tenebrosus per angulum IGK,circum circa major erit, quam angulus visi Globi Luna?. Conclu- Atmofphi -do ergo, substantiam a?theream, in raLune quaLuna, crassiorem este interdum, vambihs .^ anno CI3 iDcv. Octobri, intercum puriorem, ut in illis profundis tenebris anno c 1 o 10 l x & alias. Itaque olim, puto anno c 1 d i d l i i i visa est Luna juxta Solem in piscibus stans in coeli medio. Tota Hispalis hoc vidit. Opinabar hoc factum esse propter purum Lusitania? aerem , aut propter maris tranquillitatem & fortiorem illustrationem Luna? a Terra : Sed causa in desiecata a?theria substantia, Luna? Solive circumfusa (qua? ideo minus luminis Solaris combiberat, minusque late visum occscabat) recte collocatur. Huc refer & illa, qua? fol. 259 Opticorum in hunc sensum dicuntur de incrassata setherea substantia. Huc totum negotium generationis Cometics, prssertim illuminationem caudarum vel crinium, de qua in Opticis. Tota hac cum supellectile ad Aristotelem te confer, & delibera an a?the- rea substantia patiatur alterationem.
Epistola CCVII.
JOANNES REINHARDUS ZIGLERUS
JOANNI KEPLERO:
1606. A Mplissime ac Doctissime Vir.
Quid postremis meis ad Te datis literis acciderit, equidem ignoro, vereor simile quid passas, cum instrumento quodam geometrico,
S iod eodem tempore ad Levinum ulsium, (quem e vivis tum abiisse ignorabam) destinaveram. Nam jam tandem hoc mense Julio sine ullis literis ad me Instrumentum Praga remittitur. Tum temporis hs, quX qua?rebas, nihil habebam exploratum , ideoque tuis tantum obsequiis me addicebam, id que me-
Levinut
Hulßus,
rebatur insignis tua erga me humanitas, cujus prolixa tua& doctissima ad mea qua?sita responsa perpetuos apud me testes extare volo. Domino Stanislao Polono communicavi,quse de ejus observatione rescripseras. Non parva illum humanitatis tua? cepit admiratio, apud quem intellige- ret tanti esse tantillum obsequium. Abiit is interim cum suo Generoso Parisios, adeo benevolentia tui captus, ut vix dubitem, si quicquam explorare potuerit ibi, vel a nostris, vel ab aliis, ad illud deliquium spectans/quin jam ad Te perscripserit. Ad me nihil interim perlatum, nec a-nostris nec ab aliis. Ad nostros
quod attinet, qui hsc studia attingunt £K 7 raga$go{j,vis, fkutrTreg&yeu- evexev , ut Plutarchi verbis utar, id facere coguntur; quacaula vereor, ne plerisque , ea motuum qualitate, quam Tabula? exhibent & Ephemerides, contentis, accurata?, ea?que ccelitus deducta observationes parum cordi fuerint. Interim tamen Romanam observationem nec dum despero, licet ea parum tibi sit futura usui, qui jam Neapolitana fruaris; quanquam valde mirer, jam a quinque mensibus, a Cla- vio nihil me literarum accepisse, adeo, ut in mentem veniat suspicari, P. Clavium per hos menses , ab urbe abfuisse, vel meas literas intercidisse. De Eclipsis Solaris consignatione a P. Clavio facta, ancipi- tem me reddit varietas in numero annorum deprehensa. Nam Optica tua fol. 29 6 & epistola referunt annum 15 6 o. In editione autem Spha?ra? Lugdunensi pag. 508 ponitur annus 1559, & tamen in literis quibusdam ad me Roma datis ponitur annus 1558, quo nomine vel maxime expecto, ut ex his tricis nos ipse P. Clavius expediat. Mysterium tuumCofmographicum anno xevi e- ditum,jam diu frustra apudTypogra-
phos nostrates inquiro, & tamen ejus
me cepit desiderium, tum ante ex
lectio-
1606*.

AD TOANNEM KE PL E RUM. Z55
1606. lectione Opticorum ortum, tum nuper ex tuis literis. Recudit hic Mo- guntinus typographus Geometria Practic# P. Clavii libros octo. Ejus exemplar, si ad has nundinas absolutum fuerit opus, ut spero, per bibliopolam vestrum ad Te, volente Deo, transmittam, spero exiguum munusculum,vel ob solum argumentum,bi- bliothec# tu# jure donabis. Mirum est, quam sit luctandum cum operis typograpbicis,ut hoc genus librorum a mendis vindicetur. Quia frequens - in his usus est Sinuum, Tangentium,
Secantium, constitutum habet Typographus eadem forma hasce tabulas sine canonibus, & demonstrationibus in gratiam juventutis excudere; quo d, an alibi a paucis annis factum, si scirem,equidem dissuaderem.Quod postremo commendaveras de Ma- nuscripto Codice, qui penes Te est, Vir Doctislime, ita mihi cordi fuit, ut ubicunque vel minimum spei affulgeret antiquioris Astronomi, inqui- siverim omni studio, nec tamen eo felicitatis pertingere licuit, ut se offerret , unde vel semel desiderio satisfacerem tuo: ita ubique tuis beneficiis sum inferior. Occurrebat tandem inquirenti memoria Illustris viri, xkoUus Nicolai Cusani, Cardinalis, qui ma- Gu s*nus. tbematicis apprime fuit delectatus. Construxerat is, ut patriae consuleret, Hospitale ad Mosellam, prope pagum Cusam; ineo erexerat bibliothecam , quam omnis generis praestantibus libris instruxerat. Itaque superioribus diebus, cum iterTrevi- ros haberem, eo deflexi ex itinere, ut tuo desiderio satisfacerem. Sed repeti Bibliothecam magna ex parte potioribus libris orbam, confusam omnino & libros, quimanuscriptio- mnes sunt, cum blattis luctantes. Medium ibi diem meabdidi, nihil tamen ejusmodi inveni, quale mihi designasti ; fateor tamen,me vix mediam partem bibliotheca; pr&cipiti studio po- tuifle excutere; sed eo tantum serebar , ubi spes aliqua hujus materia;
affulgebat neglectis fere aliis. Omni-1 606, no reliquis hujus Bibliothec# ostendunt, fuisse Cardinalem Cusanum, ut omnis liberalis cognitionis, ita Ma- theseos studiosissimum. Nam plurimi ibi sunt libelli in membranis fere descripti, qui motuum tabulas & tractationem continent,sed fere anonym!, aliqui etiam ita antiqui, ut vel characteres fugiant obtutus, vel tineis corrosi perierint. Ex hac Bibliotheca petiti olim, forte aXylan- dro, libri Diophanti. Optassem licuisset per occupationes & itineris comitem unum alterumve diem ibi ponere. Erant inter alios manuscripti cdms etiam hi. I. Liber Meshille de in-^^' terrogationibus & alius ejusdem au- ^ toris de Motibus Coelorum. II. Alius qui sic concluditur. Expliciunt canones tabularum Astronomia ordinata; per Magistrum Joannem Py- chardum de Lineriis completi. Parisiis anno ab incarnatione 1322. III. Albumasar de Significationibus. Ejusdem introductorium in Astronomiam. IV. Liber Hermetis Trismegisti de 36 decanis signorum & formis eorum, & de faciebus, quas habent planet# in eisdem signis.
V. Almansoris & Hermetis varia.
VI. Thebit de quantitatibus stellarum & motu OctavL Sph#r#. VII. Theorie# Gerardi Cremonensis de- feript# anno 1392. VIII. Introductio Alcabilii. IX. Alkindus de Impressionibus. X. Utilitates Astro- labii secundum editionem Merentia- V dis Astrologi ad petitionem Scu- amioha. Astrologica hujusmodi ibi plura inveniuntur,sed optarem,is obtigisset, quem maxime requirebam.
Quod ad Bibliothecam Moguntinam attinet,nulla est spesinam ea ab huj us - modi autoribus ita est parce instructa, ut etiam Alphonfinas mutuo habeam, nt verum fatear, non modo Macellama , sed & Profacius ex tuis primum literis mihi innotuit.
H#c de pr#senti negotio, si quid intellexero post hac, faciam, ut scias.
Y y 2 Vidi-

E P I S
1606. Vidimus nuper mane hora sexta se- observatio reno p r0 pe coelo Iridem pulcherri- lxld,S ' mam, e nostro quasi vertice descriptam, semicirculo aliquanto mino- ' ' rem, semidiametro, quantum in re
subita oculo sstimare licebat, occupante gradus septem. Illud mirum videbatur, Iridem videri matutinam vergente flexu , contra quam alias fieri solet, ad iplum Solem non multum adhuc supra Horizontem elevatum, quod ideo ad Te, Vir Doctissime, scripsi, quia ita visum fuit Reverendo Patri Serario, qui Te plurimum salutat, & ultimis tuis literis sta- tim eodem die, quo accepit, refpon- Fig.v. dit. Adjunxi qualecunque schema, T * b * F * ex quo Iridis situm perlpicias. Hoc notandum, eam oculis fecisse apparentiam, quasi penderet Iris convexitate ad terram vergente. Hisce Valere Te ex animo jubeo, Vir Doctissime, atque optatos tuis laboribus utiliflimis successus ex animo precor. Moguntia Kai. Aug. cid id c vi.
Clar. Dominat. Tuje. ßudioßsßmm
JO. REINH. ZIE G L E R U S.
S.oc. Jesu.
Epistola CCVIII
JOANNES REINHARDUS ZIEGLER ÜS JOANNI REPLERO
1 606. /'■^Larissime Domine Replere, mit- ^ to per Vestrum, ut opinor, Bibliopolam , exemplar Geometris clam Ge- Practics Clavii, cujus nuper tibi spes Pranse«, ^cta. Boni qusso consule pauperis amici propensum affectum. Literas meas, quas nuper scripsi,Te accepisse jam arbitror una cum Patris Serarii. A Clavio necdum quidquam acce- pi> quod iane miror. E nundinis spero me accepturum, si quid ibi ä Tuo ingenio prosectum; nam de stella anni cid iociv spem facit superiorum nundinarum Elenchus. Plura
T O L JE
modo non occurrunt^ nec quid- i6v6. quam ad me perlatum, quod Te scire velle existimem. Viaentur mihi nonnulli declinare laborem descri- bends observationis deliquii illius, ne quid minus rite in observatione administrasse deprehendantur. T u interim, V ir Clarissim e,negotiumT u- um urge, ut Hipparcho tuo etiam fruamur. Vale, & a Patre Serario plurimum salve. Moguntu d. xxn.
Sept. ciD id c vi.
Epistola CCIX.
JOANNES KEPLERUS JOANNI REINHARDO ZIEGLERO.
A/sUItaprofecto est Tua humani- 1606. •IT* tas, qui responsa mea tantopere extollis. At ego haud equidem tali me dignor honore. Illud unum magnifacio,raeas Epistolas, meaque postulata R. T. curs esse, mutuisque responsis pensari. Quam benevolentis Tus sstimationem apud me mirifice augebis, si qus de Stanis- lao polliceris, ea impetraveris. Neque metuas, ne Neapolitana observatio mihi fastidium pariat Romans: avide illam expecto. Polliciti sunt Cardinales duo meis intercefloribus diligentem operam;sed apud tantos viros non valde modeste instatur. Maginus etiam, qui procurator hujus rei per Italiam constitui, vel exorari potuit, offensus auls nostrs 7rago- ipict quadam, quam prsstare ipse non possum , rem vel negligit, vel etiam impedit. Exemplum Geometris Clavii jam habet Bibliopola noster, exhibebitque brevi. Pro quo munere gratias ago maximas. Eadem occasione transmittam ego Mysterium Cosmographicum,& librum de Stella, deque anno Christi Natalitio, ubi cum Suslyga, Polono Deckerii vestri pullo, in parte libri certo, ita ut uno anno ipsum exuperafle videar. Dixi in parte Libri: quis enim Hercules adversus illum prodigio-

AD 10 ANNEM KEPLERUM. 357
tdod.sum cumulum lectionum, totius antiquitatis, quam ego quidem exosculor , quemque gemmam este & haberi volui meas ßtßAicS-qxqg. Stylus juveniliter luxuriat & allegoriis ludit, quL re nondum persuasa differri debuisse videntur. Res ipla vero Deckerium authorem facile prodit. De Libris beasti me historia, & desiderium me incessit visendi librum Meschillse de motibus Coelorum (nist punctis mutatis Arabicorum characterum Mestahalla sit.) Item Merentiadis Astrologi ad petitionem Scuamioha. Quodsi facultas R.T. dabitur rursum inlpiciendi libros illos : rogo, ut de artate scriptoris & de observationibus aequinoctiorum, aeterisque sis sollicitus. Epistolam totam uratiis dicatam pulcherrimo sine coronas, observatione insolita Iridis , cujusmodi studiose colligo: sed omnes Tua isthme vincit raritate. Ex omnibus quidem hoc ego colligo, magna nos ignoratione Natura teneri. At nescio, an speculatio ipsa hoc nobis dicat : tacendum Opticis, loquente Deo. Vale, Reverende Vir, & rem Astronomicam sedulo agere perge. Fragn d.xu OB. cididcvi.
Epistola CCX.
nuß. JOANNES KEPLERUS
JOANNI REINHARDO ZIEGLERO.
1606. QEro admodum, nec nisi post illum O diem, quo hinc ad mercatus Fran- cofurtenles discestum est, literas vestras Cal. Augusti obsignatas accepi. Itaque tarditatem in respondendo non omnem mihi imputabitis. Grata mihi fuit de Coigneto relatio, eo- Adnanus que gratior, quod ab Adriano Ro- tomanus. jpano profecta, cujus in hisce per- lpiciendis cognitam habeo diligentiam. Erit htEc tua opera mihi utilis in literis, quas ad ipsum Coigne- L b»t U ' tum deßino* Lidiati Angli libellum'de Annorum formis, inter pri-i 6 o 6 '. mos emi. Diligentiam nonnullam in legendo & pensitando castigan-*“”*”** doque Scaligeri opere de Temporibus animadverti. Itaque aliquis hic illius Authoris usus este poterit. Ceterum in themate ipso deficit opus a tituli amplitudine. Tyran- nidem invisam passim abrogat, novam ipse stabilit. Honestior est sane illa Tyrannis sub creberrimis Scaligeri vocibus EST, FUIT, nullo nec authore nec ratione dicta, quia mascula est: ut pro hac nobis Ly- diatus fubintrudit arrogantissimam & plane intolerabilem tyrannidem suL doxT, fastidiosissima sarmina:, cui scmper contrarium videtur. Itaque in tanta prasertim Astronomie ignorantia, tanta pr^terea trabis magnitudine in oculo proprio, jure modestiam hominis desidero in eruenda festuca ex oculo Scaligeri. Quicunque hanc provinciam, iis conditionibus, quas dixi, suscipit, ei ego Kepkmsk Ipondeo fidelem operam, sed eam judicio magis & Mathesi, quam a ctione authorum, qua destituor. Cx-luZZm terum, ut feliciter pro cedat talis feri- ptio, opus videtur ipsius Scaligeri opera ut communicatione Bibliotheca, & quorundam descripta, ut I- gnatiani Epistola: &c. haberi possint.
Quin etiam interest, quo Authore scribantur hx nora. Omnia pra judiciis, omnia odiis praoccupata vides. Si Jesuita scribat: apud illos penes quos regnat, pro non scripto habetur. Movit me (utaScaligero digressus ad me veniam) consideratio eadem, ut quL sub prasidio vestri Deckerii Suslyga Polonus de Nata -Su s i m *d t litio Christi scripsit, occasione libel- Natainto li mei de stella recuderem, meisque chr, ß 1 ' hominibus sub quibus natus & educatus sum, & quorum congregationi, jubente Christo, acquiesco (exceptis , quascunque quiscunque mihi ostenderit, particularibus haresibus) sententiam meo judicio veram, sed odio partis laborantem, inculcarem.
Yy z De
)

EPISTOLA.
358
16o6.De quo libello, ut de totoillo libro, praesertim de significationibus, Doctissimi Domini Serarii judicium Physicum, Ethicum Theologicum, Politicum mirum in modum expeto, nec fum adeo tener , ut aculeos orationis valde deprecer (quantisper res privatis literis agitur) licubi Astrologia mea litem moverit. Qua data libertate spero minus te habiturum excusationum . Int er bonos bene agier. Mihi videor intra septa regularum Delrio vestri cum meis granis a fimeto Arabico consistere: tu quid videatur, perscribes. Literas commendabis , vel in D. Marnii officinam Librariam, vel in Collegium vestrum, ut ibi asserventur. Malo in illud, nam inde ad me forte transmitti poterunt Nam quia pestis non abit, abeo ego Praga cum familia. Jam enim Cslar abiit. Vale, Reverende Domine Pater. Pragjt d . xnxOMr.cio iocvl
Epistola CCXL
JOANNES REINHARDUS ZIEGLERUS JOANNI REPLERO.
1607* TJUmanitati Tuse etsi , quod cum II dignitate reponam, non invenio, malo tamen vel verbis pauculis gra- titudinis assectum exprimere, dum vicissim gratificandi se osserat occasio, quam non fine ingratitudinis nota beneficia exhibita dissimulare. Gratias itaque habeo, Vir Clarissime, pro libris superioribus Nundinis transmissis, Prodromo tuo, longe jam ante desiderato, & avide acceptato, & de Stella nova & anno Salvatoris tractatu. Sane gratius munus mihi accidere potuisse pernego, apud quem in deliciis sunt hujusmodi studia, quanquam ea per alias occupationes majores tractare minus liceat. De observatione Solaris defectus Romana jam desperavi; ita nihil post varios conatus esteci. Pa- rifienfes Mathematici suas ad te miserunt, ita enim significavit ante qua-1607. triduum D. Stanislaus Polonus,Do- ctor Juris, Parisiis huc rediens: qui meo instinctu illos non dubitavit folicitare. Quid de Marte tuo fiat, aveo scire, & mecum alii, quibus quin conatus tuos egregie sis ploba- turus, non est quod vereare. Si quid etiam aliud in hoc genere me- ditere, fac me pro humanitate tua certiorem, ut vel ipla expectatione me alios que, qui de Tuis rebus frequenter interrogant, exhilares. Mitto per Typographum aut Bibliopolam Pragensem, ut puto, fasciculum in quoScioppii in Scaligerum exercitatio , & astertiones Theologicas de side haereticis servanda. Manu- fculum, si res minus commendet,
(scio enim tuum de Scaligero judicium,) laltem ex affectu mittentis Mima, nec enim aliud erat, quod mittere possim. Hisce Vale, Vir Clarissime, & solitum Astronomiam ornandi studium constanter urge, favente Magno CAlSARE & Imperio. Mo* guntm d. xxiii. Sepemb. cio io c Vii.
Epistola CCXII IDEM
JO ANNI REPLERO.
C Larissime ac doctissime Domine Replere. Destinavi superioribus nundinis ad Te una cum meis literis, Elenchum Scoppii Scaligeria- nx epistohe, quia aliud non erat, quo meam tibi voluntatem pro eo tempore testatam redderem. Spero jam in manus Tuas venisse, licet sciam, minus Te probaturum illius acrimoniam. Optarem ejusmodi quid a me mitti potuisse, unde non minus tibi exiliere posset jucunditatis, quam mihi e Tuis jucundissimis lucubrationibus hactenus extitit, quas, quo- tiescunque alpicio, grata humanitatis tute & in me benevolentia recordatione plurimum recreor. In qui“ sivi studiose, num quid tuum nie
merca-

AD JOANNEM KEPLERUM.
I ^°7*mercatus protulisset in lucem, sed nihil dum intelligere potui. Ego ä Mathematica Professione ad Theologicam gradum feci, eorum voluntate, quorum autoritati libenter cedo. Interim tamen subinde amicum studium respecto, quod fblum ejusmodi elfe experior, ut vel fatigato aliis rebus ingenio vigorem conciliet. Hic pralo committuntur Tabula: Sinuum, Tangentium & Secan- Adriam tium Domini Adriani Romani, qui- SSk hus subjungitur Problema universale nimm solvendi omnia Triangula Spherica,
-rang. & quae sub artem cadunt. Res mire ee ‘ compendiosa est, & ejus acumini consentanea. Ubi absolutum fuerit opusculum, faciam, ut ffuaris & judices. Mihi sane rem utilem valde facere videntur, qui calculandi laborem hujusmodi compendiis minuunt. Noster Clavius de rebus optatis ad me nihil scribit. Causam ignoro, nisi ea stt, quam alias tibi insinuasse memini. Interim cupit hic edere ciavii Algebram novam, quam ego nec- A k ehrA dum vidi: nec inchoabitur editio n ° va ' ante vernas Nundinas, siquidem jam
primum inciduntur typi pro formandis characteribus Coflicis. Illud etiam aveo intelligere ex Te, quid de , Cometa hujus anni censeas. Ante xxiv Septembris nihil mihi constitit de ullo Cometa; die x x i v maneho- ra iv e fenestra prospectans per nubilum aerem insolitum quid notavi circa stellam informem, quae est inter Caudam Urse majoris & Caudam Leonis, quam Bootis Catellum quidam faciunt, xxv die observare nihil potui, nunciatum tamen a pran- dio P. Priorem Dominicanorum Coloniensem in itinere nocturno tempore vidisse Cometam, nullus tamen certus locus significatus est, augebatur tamen indicium observatione pridiana conceptum. D.x x v i Septembris Fratres Carthus Moguntise ad matutinas ituri'notarunt similiter: xxix Septembris sereniflimo coelo usus, post majorem partem noctis
359
elapsam per pluvias & nubes', mane 1607. hora ni observavi clarissime, cauda subobscura vergente versus antepenultimam caudae Ursae majoris. A penultima caudae Ursae majoris distabat gradibus 17J ab ultima caudae ejusdem gr. 14, 5°' Unde ego ex truo lon- gitudinemCometiE 16 0 , 58UP, latit.39 0 ,
44; licet putem me in distantiis capiendis aberrasse aliquantulum. Siquidem instrumento admodum ex- temporaneo&iniquo uti coactus iiim quod aliud commodius ad manum non esset. D.vm Octobris existebat paulo ante sinistrae manus Ophiuchi stellam magis borealem. Inde saepius visa adhuc d. xv Octobris, xx Octobris, a qua die videre non potui propter incommoditatem prospectus,eo quod depressiori ferreretur loco, sub tempus noctis, quo videri poterat. Notavi autem viam tenere versus 17 gradum $, eum scilicet locum, qui consignatus fuit stella nova anno c 1 oiDci v. Volui haec, Vir Claris- fime, de Cometa, quamvis minime exacta, ad Te perscribere, ut invitarem ad narrationem exactiorem, quam ut a Tua humanitate sperem, faciunt praesidia Tychonicorum instrumentorum , quT vobis in promptu fuisse spero ad accuratiorem observationem instituendam. Sane accuratum quid, & tua autoritate firmatum desidero, ut tanto melius & facilius persvadeam illis,qui contrariam nobis de fitu horum corporun? in mundi diametro, opinionem se- qvuntur, & Cometas in aere supremo locatos volunt ex Aristotelica mente. Quamvis in tam clara experientia nec ipse Aristoteles, credo, assensum abnuisset. Decaetero vale, Vir Clarissime, & pro humanitate tua veniam da, importunis meis literis jucundissima studiaTua &prae- ciaros conatus nonnihil interpellari. pater Nicolaus Serarius te plurimum salutat. . Datae Moguntia.
Kai. OßobrisÄ iib cujus vesperam bo ra vi, antequam has absolverem, oc-
cidu*

3 6o E P I S
1607. ciduam coeli partem lustrans sereno coelo ne vestigium quidem notare potui, forte quod Luna adultior radiis luis impediret.
Clarissima & Amplissima Dominationis Tua
ßudiofisßmus
JO. REINHARDUS ZIEGLERUS.
Epistola CCXIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
^09.V|Ultum licet effluxerit temporis, lu ex quo a Te nihil acceperim literarum, mihi tamen persvafi pro tua humanitate, me scribendo molestia tibi nihil adferre. Quid hactenus meditatus fueris, avide quidem expecto, sed ex quo Vir bonorum memoria dignissimus, Reveren-. . dus & Clarissimus Dominus,. D. Pi- d. Pißs- , storius, humanis exemptus est, vix ms ’ est, qui de tuis rebus aliquid nobis communicet. Superioris temporis turba; sepe me solicitum habuerunt, ne, ut publicis rebus, ita tuis conatibus incommodarent plurimum. Sed spero, divinas bonitatis liibstdia non defuisse, etiam inter ista nubila. Quod alias, hoc iterum significo, gratissimum mihi fuisse scriptum tuum Germanicum de Cometa, sed quod dolui, defuit fecundus quaternio, itaque de tuo judicio circa Cometarum naturam & materiam non potui perfecte instrui. Si adhuc mitteretur exemplar integrum, gratum foret. * Ego tuis beneficiis inferior fiim. Nec tamen nihil reponam. En tibi P. nostri Clavii in Scalige- rum scriptum : acerbum' fateor, & a tua moderatione forte alienum, sed si Scaligeri Eufebium consulas, videbis, Clavio extortam, non elapsam acerbiorem reprehensionem. Si fue- nt respondendi opportunitas, obsecro, ut inter cetera de Marte Tuo aliquid intelligam. Erit id mihi quam
T O L JE
gratissimum, & aliis non injucun-i^op. dum. Vale, Vir Clarissime, & mea importunitati veniam tribue. Mo-. guntia,d. xvii Januarii cididcix. Salutat Reverendus Pater Serarius Dominationem Tuam plurimum.
Epistola CCXIV.
SAMUEL HAFENREF- FERUS
JOANNI KEPLERO.
Ovus hic currens annus, ut Ex- 1606. cellentia Vestra felix currat, felicissimus exeat, ex intimis cordis visceribus opto & precor. Juxta Excellentiam Vestram certiorem facio, quod ante biennium, alienas oras visendi gratia , Austriam abierim, ibi per quendam in Styriamad Nobilem & Strenuum Virum, Dominum Wolfgangum Theodoricum ab Idungspeug, apud quem per anni spatium Praeceptoris offleio. functus fui. Cum autem ingentes labores, quibus studiis meis incum-- bere nequaquam potuissem, mihi fuissent impositi, de alia occasione mihi prospiciendum esse duxi; quare Pragam versus iter meum suscepi. Vestram igitur Excellentiam obnixe rogatam velim , ut mihi hac in parte deesse non gravetur, &pro summo favore, quo Dominum meum Parentem, meque semper fuit roseqvuta, me velit Praga ad Nollem quendam (si fieri posset) pro movere: vicissim Dominus Parens & ego omnem lapidem fumus moturi, aliis in rebus illud recompenfandi.
Hisce Excellentiam Vestram tutela divina, me vero Excellentia Vestra totum commendo. Gratii, d. xiix Januar ii a 0 1 0 c v 1.
Inscriptio,
Nobili, Clarissimo & Doctissimo Viro,
Domino M. Joanni Keplero»
s. CAiSAR, MAJESTATIS
Mathe-

AD JOANNEM KEPLERUM.
Mathematico Excellentissimo, Domino suo honorando, hs literae tradantur
PßAGiE.
Epistola CCXV. IDEM
JOANNI KEPLERO.
idotf./^jUanta lit Astronomie jucundi- 'Xtas, Nobilis & ClarissimeVir,non opus esse judico, ut multis ego eam exornem elogiis, sed ab Excellentia Vestra potius melius edoceri neces- se habeo. Cum autem, ut Poeseos , sic & Astronomie studiosi nascantur, & sine interna aliqua inclinatione in hanc scientiam, nemo in ea quicquam proficiat: assiduum tamen studium plurimum valet: idcirco ego juxta studium meum Theologicum, animi recreandi gratia, animum etiam meum, ad hoc tam jucundissimum, utilissimum & prsstan- tissimum Matheseos studium applicavi, & summis etiam in deliciis haberem tractationem Mathematices, nisi per aliud studium ad alia avocarer negotia: quandocunque tamen per otium licitum est, in ista scientia, quamvis tenuiter admodum, me exerceo , ac magis magisq; amoris in id studium cupiditate accensus, totus flagro. Ob hanc hujus studii cupiditatem cum aliquando Reveren- dumDominumPrsceptorem, Msst- linum, conserendi gratia accederem, hasce präsentes theses apud illum offendi, quas pro filio suo conscripserat, easdem & mihi legendas tradi, submisse petii: ille voti mei me compotem faciens, de jucunditate materis paucula subjecit. Ego cum in iis legendis meditandisque assiduus essem, tanto desiderio affectus sum, ut mihi pro publica disputatione suscipienda eas traderet, obnixe rogarem. Cum autem & hac in parte mihi non desset, praelo subjectae sunt, & dum sub praelo essent, Dominus Praeceptor Msstlinus gravi correptus
morbo, diligenti correctioni sedu- i6v§. lam operam dare non potuit. .Quapropter vitia, quae irrepserunt typo- graphica, Excellentia Vestra ipsa- met corrigere poterit. Harum thesium exemplar Excellentis Vestrs submisse offero, rogans, ut eas benevolo vultu suscipiat. Non enim intermittere potui, quin eas transmitterem,siquidem occasione Excellentis Vestrs adhortationis , de observan- disEclipsibus in Paralipomenis in Vir tellionem ego etiam cum Domino Parente(qui jam sger ex morbo Ischiadico, lecto affixus hsret, ne tamen ad Excellentiam Vestram mutus esset, duarum Orationum de Nativitate Christi mittit exemplaria, maxima cum gratiarum actione pro dono Paralipomenam in Vitellionem, eandem quavis occasione oblata promptissime relaturus;) cum eodem, inquam, in cubiculo meo, clausis omnibus fenestris, per foramen Eclipsin illam ante annum factam tam probe observare potuimus, in tabella nigra foramini valvs objecta, ut circino omnes gradus defectionis metiri licuerit, de qua fusius ex Domino Prsceptore Msstlino Excellentia Vestra cognoscet.Csterum celare Excellentiam Vestram non possum , quod occasione Theseos x in qua varis variorum Astronomorum recensentur Plypotheses, idcirco etiam Copernici & Nobilissimi illius Excellentissimique Viri, Tychonis Brahe, pis memoris, quem honoris causa nomino, quod, inquam ^occasione illius Theseos, Dominus Prs- ceptor Msstlinus, in gravissimum severissimumque inciderit bellum Mtstimm cum Dominis Professoribus, Terrs Co P er »i- motum negantibus, ex sacris literis um,S ' deductis argumentis: quia enim secundum Copernici Plypotheses, ille motus coelestes regulariores omnes invenit, ab iisdem etiam declinare non vult: cum autem meum hsc excedant judicium, si petere ausim,ab ExcellentiaVestra submisse rogarem,
Zz ut
i

3<Ji EPISTOLA
1 606. ut Excellentia Vesttst soummihi hoc de negotio detegere judicium non gravetur: vicissim ego mea studia, si qux esse poliunt,promptissima & paratissima semper ostero & oblata esse volo. Sed Excellentiam Vestram a gravioribus negotiis, mea Epistola si detinui, juvenili mes impudentis adseribi peto, meque Excellentis Vestrs totum commendo. Hisce
Excellentia Vestra valeat, cumque dilectissima conjuge & liberis carissimis Nestoreos in annos vivat, quod, ut Deu s ter Optimus Maximus ratum habere velit, meis apud illum instabo precibus:
Spiritus hos dum reget artus. Tubinga d. iv OBobris cioiocvi.
Epistola CCXVI.
JOANNES KEPLERUS
SAMUELI HAFENREF- FERO.
1606. n? Esi sum occupatissimus , quippe A-J Pragam vix reversus e secessu pestis causa,jamque eodemreversu-
pestis causa, jamque eodem reversurus ad familiam : mira tamen vis consvetarum illecebrarum ocium mihi scribendi fecit. Disputatione tua accepta mirifice mihi gaudeo, Tubings nostrs, Parenti tuo, Mrest- lino, communi nostro Prsceptori, gratulor, subinde existere aliquos, qui hsc decora nostrs genti asserere, majorum vestigiis insistere pergant. Circumspice rationes; Itali Comman. somniant; (prster unum Comman- dims es dinum & Johannem Baptistam Be- BmedtUiu n edictam, Clavius enim Germanus
est) Belgs vero mercantur, antiqua novo ornatu fucant, parva venali voce extollunt , denique chartis Geographicis clarent, in Astronomia parum solidi: itaque perspecto ingenio tuo (j nam fidem prsfationis
tus secutus,Theses teinter&Msst- 1^06. linum ex squo partior) cupio tua familiaritate uti. Ac si mihi fatis perspectus est juvenum ardor, non alia tibi vota elfe puto : de parente agitur. Ad hunc igitur scripsi prolixius. Omnino spero tandem a Msstlino meo siippetias hujusmodi.
Nam truncum 'nodosum, quo ute-y. c. bar ex concessu Noribergensium, re- odomius. misi Academis sus Altdorfsins. Nisi fallor, Msstlinus jam pridem hoc tecum. Nunc ad Theses, pro quibus initio gratias ago,vicisfimque tibi & Msstlino exemplaria mitto Stelis novs & Natalis Christi. Qus de Stella scripsi, particulariter abste legi & aliquid opponi, vel certe conferri expeto per singulas paginas. De Natali Christi Parens tuus rescribet, quid videatur : Msstlinus de utroque si vacabit. Exemplaria veroFran- cofurto sunt expectanda, a Claudio Marneo. Nam Postam non possum onerare, pagins sunt x x x 111. Deinde gratias ago mentionis honori- fies. Etsi non fuit, cur nomen meum, quoties contra aliquid disputas, supprimeres. Mirum, quantam ea res mihi confusionem pariat in Scalige- ro. De Mercuriosub Sole non perfiua - des. (i) Hifiorici , quod ex uno Mathe- Jeos perito acceperunt , transfiripfirunt male intelleBum. Fateris'ipfe, corruptam apudpier os que rei narrationem , annorum numero alio atque alio. fihiivero primus ifta fcripfit , ita loquitur ut Aflro- nomus ; de diebus oBointelliginon poteß.
Nam fi dies fimi , non vices 0B0 , intra unam diem : quid attinuit de nubibus querelam infiituere , in impedimento , quod nox etiam potuit objicere. Imo quid multis , ille Afironomus attendit ad diem conjunBionis 0 & x.- ex praeparato ad contemplationem accessit , ac fi quis staret procinBus ad Eclipsin obfirvandam\ita*, que etiam , quando primum intraverit ,
quo
(i)Persvasit tamen postea ipsa vis Veritatis, post interpellationes Davidij Fabricii: demonstravitque Keplerus Praeceptori suo, ipsum victoriam discipulo largiendo, cutn maculam, quam 1607 d.z8 Maji viderat Keplerusin Sole, pro Mercurio sibi obtrudi pateretur, sibi ipsi feciste injuriam; posteritati autem, le non pro gloria, sed de veritate certa ste. Controversias hujm uberior historia commodiori loco reservatur. H.

AD JOANNEM KE PL ERUM. Z6z
1 0<5. q U Q minus dideret , nubibus fuit impedi- tus. Magna inhominefiducia eclipsationis arguit ; ipsum fi exemplis aliis antecedentibus , & doBrina exprejfa forte Arabum aut fer far um , mist enim Rex Persarum Automatum ad Carolum Magnum) fuiffe de re ipsa,quod fieri posfit, confirmatum , fi scivisse loca nodorum Mercurii, fiditis quäjb dixisset , nifi A' fironomus , diem illum ejfe conjunBionis Qtfiq. Et quia Afironomus , fi tot Ecli' pfium observator , quomodo ignorare potuit , Mercurium celerius , quam g diebus sub Sole tranfire. fihta de nodis objicis, respondi fatis in Opticis: sed ibi in figno erravi. Nam hodie nodus Mercurii non cfi in initio V ,fidu.. td comperto in progrejfu examinis motuum $ fi deprehendi errorem calculi, qui mihi de V dicebat (2). Nunc & opponam aliqua, non argumentis, sed thesibus, ut habeas gustum renascentis Astronomia;.
Contra Tbefin II.
Funda- Motus corporum ? coelestium re-
stZmU gulares esse necesse est, nam ca> restituu. teroqui pradici non possent, restitutiones etiam integras ad eadem sub fixis loca, vel ad juga sua’, aquales invicem esse , ut Astronom! posuerunt, tanquam probabile, ex natura & perfectione eorum argumentantes: ita re ipsa etiam his positionibus innixi, quotidie experiuntur. At in una restitutione per partes itineris, revera sunt inaequales , ordine tamen certo & regulari, subitque non plura quam bina semper puncta, aequaliter a jugo utrinque remota, in quibus motus motui aquatur. Itaque virtutes coelorum non omnes (in una stella) sunt simplicissimae, sed corporea, hoc est, effluas immateriati ex corpore, quod motum infert, qui, ut effluxus ex magnete, in longiori distantia attenuantur, & diminuto corpore (si fieri postet) diminuuntur. Ipsum vero mobile coelum imaginatio est Physicorum, quia nulli sunt 1606. solidi orbes; stellae vero vera mobilia, seu potius volatilia, etsi easdem permanent, etsi concedi potest, este omnibus numeris absolutissima corpora, A quoad tota corpora, omnis . generationis & corruptionis, atque omnium alterabilium qualitatum expertia;’ tamen non semper eodem modo se habent causas virtutum mo- tricium. Nam ad earum effectum concurrit distantia moventis a mobili. Igitur in longiori distantia moventur debilius. Hinc etiam motus ccelorum neque circularis (sed in genere tantum gyratus & in specie potius ellipticus) deprehenditur ex manifestis observationibus & demonstrationibus. Neque circulis revincti liint Planet^, quibus circumagantur, neque vis motrix affectat circulum ( nisi una, quL prasest absidum & nodorum translationi). Atque haec ipsa non cogitat de circulorum, sed de corporis stellaris, in quo inest, conversione aequabilissima. Nam quod motus hic in se ipsum redit, id facit & Ellipticus, quo nomine infinitus quidem est quodam modo, continuatione scilicet periodorum. At principio, medio, & sine distincta est qualibet periodus; itaque incremento, decremento & vigori obnoxius est. Quamobrem virtus movens aliqua fui parte ( extensa enim est localiter) langvet,& ubi hoc semel est, ibi est perpetuo.
Sed Stella conspiratione diversarum virtutum promovetur a parte virtutis langvidiore& imbecilli in fortiorem, ex db'uvct/jjq, in dvvctpjv majorem, & contra; sicut quod in uno puncto deficit, id in opposito reficiatur; atque'sic verissime inaequalem [motum causatur hsc distantia? diversitas inter movens & mobile.
Contra Thefin III,
Etsi igitur verum est, integras pe- Zz 2 riodos
(1) Excerpta sunt haec verba, quibusdam additis, ab ipso Keplero in Phaenomeno singulari seu, Mercurio, sub Sole , Lipsiae 16 op in 4 edito.

i6o6. r iodos este aequales ; -Non tamen sequitur unam periodum per partes esse squalem, Vicissim, etsi periodi per partes sunt insquales, recte tamen dicitur, quod in coelestibus motibus nulla irregularitas insit, Illa vero confusio ingens, & tempore infinita, qus oculos incurrit, per paucissimas, & pene singulorum Planetarum singulas periodos, in partibus insquales, totas vero totis inquoli- bet Planeta squales, salvari potest.
Contra IV.
Hinc Astronomorum munus est geminum: primo confusam illam & nunquam sibi similem motuum coelestium Ipeciem ad singulas singulorum Planetarum insqualitates redeuntes, & tempore sinitas, redigere; sic, ut Saturnus post 30, Jupiter post 12, Mars post 2, Sol post 1, Venus post f, Mercurius post Luna post t t 2 annos rursum pristina insistant vestigia & vigorem. Secundo, Astro- nomis incumbet hujus finita; inse- qualitatis causiis eruere Physicas & Geometricas (nam separari ij cl7tq T8 7ro<rS non potest) easque sic accommodare schematibus veris non fictis, & numeris ; ut calculo explorari possit, quanta sit in quolibet loco inaequalitas. Ut si Saturnus distet 30 gradibus a jugo, ejus velocitas (seu tempus lapsum, ex quo in jugo suit) est inquirenda ex linea distantia Saturni a corpore movente, non ex circuli siippositione: Quia distantia concurrit ad motus magnitudinem ; circulus vero plane alienus est. Pro adjumento calculi, ellipsis adhibetur, loco circuli. Nam iter Planeta; habet figuram ellipsis, non circuli, Ut vero ellipsis computari posset, Archimedis & Apollonii diligentia prostitit. Neque arcus Ellipsis, sed planum ejus computandum, Nam in plano insunt distantis omnium arcus punctorum, distantis vero metiuntur vigorem motus sive tempora. H^c, Optime Samuel, impossibilia olim vise, jam
T O L M
per Dei gratiam mihi sunt tritissima, 1606. demonstratissima, tabulis etiam in ✓>, tz,24., & sic in © etiam, expressa, in $ minor difficultas, quam in ©, nisi tantum computandarum observationum. De Mercurio spe devoravi successum, & regularitatem consimilem , observationes vero non ita copiose sunt. Nunquam fuit observatus a Tychone in Elongatione 2 6°, 27^ 28° graduum. In sola Luna hTtet mihi aqua, nec, nisi in locis, qui 45 0 gr. a l © vel <?© absent. Jam in eo sum, ut typis dem Commentaria de Marte, Quantus labor sit futurus, jam ex vilioribus opusculis judicare possum. Itaque ingenioso & industrio adjutore, qui nec descriptionem nonnullorum,. nec figurarum delineationem, nec calculum omnivarium, nec correcturam detrectet, opus habeo, & qui delectetur comprehensione demonstrationum, quod est unicum M\eap actum. Malo meo fato fit, ut legati Wirtember- gici Dresdse sint tam diu. Jam pridem enim obtinuissem a Principe alumnum , qui semptibus Principis mecum esset. Jamque eram finiturus : sed en Eclipsis Solis penef^o. eram oblitus, pro qua separarim gratias ago ingentes, cupio tamen plenissimam ejus diei, operarumque descriptionem, & Ipero me abs te impetraturum. Sunt alia multa in disputatione, quL me partim mirifice delectant, partim invitant ad conserendum ; sed abrumpere cogunt occupationes. Vale, Doctissime Juvenis,
& ha;c studia dum astas & ingenium est, mordicus amplectere. Theolo- Theologia gia ingenioso periculosa, gravitatem virilem desiderat. Et tibi paulo post hebescet acumen, defervescet ardor, ut jam pene in me ipso experior.
Itaque, dum potes, beatissimam morose, senectuti recreationem compara. Fraga&.xvi. Novemb.cioiocvi- Humanitatis Tvm amans
JOANNES KEPPLERUS
Epistq-

AD JOANNEM KE PL ERUM. 565
Epistola CCXVII. IDEM
JOANNI REPLERO 1607. \ 7 £rum esse, quod post se scriptum V reliquit, magnus ille philosophorum Princeps Aristoteles Lib. xnxEthicorum: txstotms y ^laXv&tv ryjv Qt/Jav dirXm-, ex literis Excellentis Vestrs reipsa nunc comperior. Quanquam autem loci satis magno intervallo fimus disjuncti, animis tamen, amicitis vinculis, semper erimus conjuncti. De voto, quod Excellentia Vestra scribit, vera scribit : quotiescunque enim ex studii principalis agro densissimo in apertum Astronomicüm campum expa- tiari licitum est, illis contemplationibus animum meum defatigatum sspius relaxare soleo. Quoniam vero nullos pene hujus studii sectatores & fautores este video: in id incumbendum mihi puto, ut aliquando operam meam alia in facultate prs- stare possim; huic tamen studiorum jucundissimo Astronomico , non prorsus renuncio, sed si per otium a principali studio concessum fuerit, semper & ubique in illo me exercere summo studio elaborabo. Trun- cus ille nodosus, de quo Excellentia Vestra aliquid attingit, Domino Prsceptori Msstlino & mihi mirabilis fuit, de quo namque Excellentis Vestrs sermo esset nos latebat, ego vero paulo diligentius inquirens ex inquilino meo, qui paucos ante dies, ex schola illa Altorsiiana ad nostram Tubingiacam pervenisset, intellexi, suisse illum Professoris quondam filium, cui nomen sit Odontii; sed illum in patriam reversum patris relinquo. Nunc ingentes ago gratias pro Exemplaribus Stelis novs, & Natalis Christi, qus brevi temporis fpacio Francofurto nos accepturos esse spero, nihilque Excellentis Vestrs petitione ad me facta opus <#at, siquidem de tanti Viri libris conferre, vel eisdem opponere mearum, Tyronis adhuc in hoc studio,
partium haud esse existimo: ab hu-1607. manitate tamen vestra humaniter invitatus omnes ingenii mei ner vos intendam, sique aliquid argumentorum habuero, animum meum discendi cupidum, Excellentis Vestrs prima quaque occasione, explicabo. Interim Excellentiam Vestram celare non possum, cum proprio exemplari adhuc dum caream, ab amico tamen quodam singulari mihi fuisse communicatum Excellentis Vestrs tractatum, quem obiter percurri, multaque lectu jucundissima inveni: ut- pote exemplum, rudissimis propositum, de parallaxibus, nasutum, ut ita dicam : sic quoque Copernici acer- irmam defensionem, nec non judicium Astrologicum prsstantissimum, uo omnis Astrologorum furor fun- itus evertitur. Postremo in tractatu Chronologico neminem se nosse Excellentiam Vestram, ait, qui in Epocha Christi 4 annos usitats numerationi adjiciendos censeat, prs- ter unicum Suslygam. At sciat Excellentia Vestra etiam Dominum M.M4U. Prsceptorem Msstlinum ejusdem ntu tum ^ esse sententis, nec tantum este, sed2^" jam dudum fuisse, quam sententiam tr&chrißi publica oratione declaravit ante hi- vu k ariad ’ ennium vel triennium. Sed de ms putat * plura ipseMsstlinus ad Excellentiam armos.
Vestram est perscripturus. Hic certe tractatus, mihi multis nominibus erit charissimus, eumqueFrancofur- , to si nactus fuero diligentissime volvam & revolvam. Hsc, qus retuli, obiter tantum animadverti, qus etiam mirifice me delectarunt. Ve- rum ut petitionem Excellentis Vestrs apud me pondus habuisse Excellentia Vestra intelligat, diei Ecli- pseos operarumque hanc capiat Excellentia Vestra descriptionem. Incidit illa Eclipsis in diem, quo vino colligendo omnes in civitate homines erant occupati, ego etiam cum Domino Prsceptore Msstlino jam ante deliberaveram, illam in superiore parte templi, quo sspius ad ob- Z z 3 serva-

E P I S
1607. servationem Eclipsium se conferre solet Mcestlimis, observare, sed ipse ad Illustrissimos Saxonia; Principes, qui tum nobiscum vivebant, in no- . vum Collegium erat avocatus: Ego . vero Domini Praceptoris Msestlini fideli & paterna informatione sueram destitutus. Sed ecce, Parens meus dilectissimus domi eam secundum praeceptum Excellentiae Vestra in Paralipomenis traditum, in meo . cubili observans, a rure domum me . vocari jusiit, ubi nos cum aliquot studiosis in tenebris sedentes, tabella nigra foramini in valva objecta illam excepimus & sic excepimus, ut circino omnes digitos defectionis & Eclipseos sinem jucundissime metiri licuerit. Dominus Parens etiam Tri- . ente sub initium Eclipseos me tum adhuc absente, &sub sinem ejusdem, altitudinem Solis quam diligentissime observavit, postmodum cum Domini Praeceptoris Maritiini observatione, quam habuit in novo Illustri . Collegio , prascntibus principibus, tum Saxonicis tum Wirtembergicis contulimus, & eandem, quam ipse observabat, habuimus, talem nam- que, qualem in disputatione consi- signavimus. Sub medium Eclipseos } dies, qui tum in Meridie erat in vesperam mutatus est, ex quibus- Fi«M»K-.dam etiam vinitoribus relatum, uvas naEdipfis tum temporis, alioquin proDatulas,
larts anno in vmeis ab operariis cerni non po- im. tuissc , Msestlinus etiam Venerem conspectam suisse ait. Caeterum non est, quod Excellentia Vestra gratias agat pro honorifica mentio- _ne: opus enim commendat artificem , neque accenditur lucerna & ponitur sub .modio , sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Objectiones Excellentia: Vestra: in admirati- - onem non parvam me rapuerunt, sed illas quotidie magis magisque ruminabo, A fi easdem non recte intellexero,proxima occasione perscribam, limulque in illis melius informari peto. Voti Excellentiam Ve-
T O L JE
stram brevi compotem fore, spero, si- 1607. quidem Legati Wirtembergici hisce feriis Natalitiis Dresda Stutgardiam redierunt. Hisce Excellentiam Ve- stram Tutela: Divina: commendo, cum voto, ut hic novus annus Excellentis Vestra: cum conjuge dulcissima & liberis charissimis felix ineat, felicissimus exeat. Tubinga d. m. Januar, cid io CVII.
Epistola CCXVIIL IDEM
JOANNI KEFLERO
Q Uod Excellentiam Vestram rur-1607.
sus literis meis perturbo, ut Excellentia Vestra mea: Juvenili aetati, quL aliquantum audacior esse solet, adseribat, submisse rogo. Ad Excellentiam autem Vestram literasha- sce exarare duo me potissimum commoverunt. Alterum, ut ab Excellentia Vestra (si tamen petere ausim) de nuper prateritis duabus Eclipsibus informarer, siquidem Dominus Praeceptor Msestlinus & ego, utriusque observatione,per nubes densiores sumus privati. Si quid ergo Excellentia Vestra de illis annotavit, ut mecum a- mice communicare velit,etiam atque etiam rogo: vicissim ego mea studia, si qua: sunt, aut esse possunt, semper &: ubique prompta, parataque oblata , volo, neve etiam hanc meam petitionem (me haud decentem) malam in partem suscipiat, sed appetitum meum hujus tam jucundissimi studii, in causa esse, firmiter credat, obnixe precor. Atque ut Excellentia Vestra pleniorem nostra: privationis habeat cognitionem , quid nobis in monte excelso satisjuxtaWaldhau- scn (in quo procul dubio Excellentia Vestra etiam cum Madtlino observationibus operam dedit: eo namque pracipue se confert Massilinus) acciderit, significabo. Stantes ibi procincti & ad observationem nobis in-, vicem de serenitate congratulati lu- musmubes enim tam densas esse haud
puta-

AD JOANNEM
l 6 oy. putabamus, ut nos hac jucundissima contemplatione privare posset. Verum enimvero diligenter observabamus grad.occasus Solis,quos 3, adhuc repetimus, cum ad eum locum venissemus, paululum ibi morantes, habuimus 2. Subnixe igitur Phaenomenon Opticum, duo videl. luminaria diametraliter opposita supra Hori- zontem, videre cupientes adhuc semel Triente, quantum Sol supra Ho- rizontem sit elevatus, perscrutantes 1, invenimus. Ibi tum ad me Msest- linus in propinquo nunc Lunam adesse aiebat; sed occidit Sol, Luna non apparente, quod maximam in admirationem traxit Miestlinum; qui hoc siat: nubes enim non tam densas esse arbitrabatur. Interim nos ex- pectantes Lunam in causam celeritatis Solarium, & retardationis Lunarium Eclipsium, solares enimfem- per citiores calculo , Lunares vero tardiores esse :Ma;stlinus dicebat, rationem reddere Dominum Keple- rum suo motu Elliptico, mihi respondebat. Sed ecce Lunam inquit, e nubibus eminentem, profecto maxime nos fefellerunt nubes ; altitudinem igitur ejus sumensTriente duos invenit grady,hinc collegit ambo luminaria in squilibrio stetisse, cum nos uno gradu lolem elevatum haberemus. Hssce colloquiis nos ad abitum praeparabamus & eundo semper Lunam aspiciebamus', quL ex nubium densitate subinde prodiens, nondum tamen plene restituta videbatur. Posterius de tristisiima Eclipsi , quam Academia nostra perpessa est, ut etiam aliquid ad Excellentiam Vestram perscriberem, in causa suit. Horrida enim & squalida Mors clarilsi- mum & splendidissimum Academice Martmtu Lumen Crusianum obtegit. Crusi- cwfim us en i m xvi. Februarii morbo senili correptus tandem xxiv ejusdem m Domino placide ob dormivit; Haud- uaquam vero ha;c repentina mors ici potest. Omnia namque ante plures septimanas ad sepulturam ne-
KEPLERUM. 567
cesiaria praeparari curavit, loculum i6oj, in cubiculo suo’diu custodivit, versus sequentes ab ipso compositos lapidi sepulchrali, vivo adhuc dum ipso, incidi mandavit, Lapicidasque ipse pretium solvit:
Mar tinus tegit hoc saxo sua Crufius ofia , Epita ■ Confisus Chrifio^fied redivivus eritjhiumM,
Sed faxit Optimus Maximus, ut ^ & nos cum ipso ex densissimis sepul- chri tenebris in aeternam lucem prodeamus. Arnen. Hisce Excellentiam Vestram cum conjuge dilectissima & liberis charissimis tutela di- vinie commendo. Tubinga d. Martii CIO id c VII.
Epistola CCXIX.
JOANNES KEPLERUS. MECOMETRLE SCRIPTORI.
Iber tuus idiomate Gallico con- 1606, scriptus Pragam quoque importatus est, & in bibliothecas doctissimorum virorum , quos habet aula Caesarea, acquisitus. Ejus mihi legendi copiam nuper fecit Illustris D. Matthaeus W ackherius a W ack- Matthttu hensels, S.Caes Majestati a consiliis irackbe - Aulae imperialis. Quo minus jam wackhm- totum evolverim, impedimento suitM, idiomatis pertenuis cognitio , vel 'olim a Gallis pueris in Germania hausta, vel usu librorum interea acquisita. Lecta Epistola, in qua lectores alloqueris, valde fui exhilaratus similitudine studii, quo suum u- terque negotium agimus, tu magne- ticum, ego Eclipticum. Itaque & dignam tuam petitionem iudicavi, cui, quantum in me esset, satisfieret;
& maxime te idoneum, cui vicissim meum negotium communicarem.
Quo quidem ex animi sententia confecto , plus ad tuum afferre potero subsidii, quam si lunares meras curarem & sequerer Eclipses. Petis observationes Lunarium Eclipsium; eas ex side instrumentorum, & diligentiis adhibita? accipe, hac conditione,

z68 E P I S
1606. tione , ut earundem observationes vicissim vestras & Cgo nanciscar. Edipßs Anno 1603. 18 Novembris Pragae Bo- Lmaris hemorum ad Muldavam fluvium, ’cl/urgis quse in Albim incurrit (tjuidam Ca- vtoimti. liirgim Ptolemaei este existimant, alii negant) Eclipsis cepit decem minutis, postquam culminasset dexter humerus Aquarii. Desiit tribus minutis, postquam culminastet caput Andromeda. Initium ergo h.vi. 21'. Medium h. vn. 19'. Finis h. v 111,17'. Ut annotatum invenies in Astronomias meL parte Optica sol. 412. 1 .14. EclipsisLu. Anno 1605.111 Aprilis Eclipsis Lunas mi 6 °s. accurate observata est duobus locis,
vidjnfra Pragas, & in Frisia: orientalis pago Epistola Osteia prope Auricum Comitis op-
Kepltriad - i 1
ZT' P _ Praga: Osteia;
Initium H. 7. 38 — 7,14.
Medium H. 9,17 -7- 8,52. Differ. 25' Finis H. 10,56—ro^zo. Grad. 6^. Diff.Me■ Consensus causa annotavi, quod rid.pra. p ai si 0 ante FI. 9. 2o'. linea ex super- g oßeier>ßs. stite loco circumferentia:, per centrum Lunas ducta inciderit in procedens Genu Bootis. Hinc differentia Meridianorum ad summum 6 \ graduum. In libro, quem dixi, posui plures Eclipsium observationes, (ut & illas , quas juxta petis Anno 1601, i x Decembris sol. 371. Medium H. 6 , 59. & anno 1603. xxi v Maji. Medium Hor. 12,30'. sed sol. 372.1.26. est hallucinatio calculi ex suis principiis etiamnum restituenda. Dura- tio enim Tychonica est etiamnum minor. Et fol.274.1.28- Hic locus h est ex Magino. Nam ex posita observatione sequitur 0.44) etiam Solarium; ibi & methodum meam videbis, quomodo citra omne periculum parallaxes removeam, atque inde ex principio & fine per diversa loca observatis differentiam longitudinum eliciam. Hoc modo cum& magnam illam Solis Eclipsin superiori Octobri observassem, A dimistis chartis meis (quarum hic habes exemplum) ex Londino Anglii re-
T O L JE.
sponsum, quale volui: accepissem; 1606. didici differentiam longitudinum inter ii° & 12 0 gradus citra omne majus dubium, certissime versari; quam chartie i< 5 °, 17 0 ,18 0 , 19 0 grad. faciunt.
Utinam toto illo districtu, quo vis^ est, in hunc modum suisset observata. Una enim Eclipsis Tibi cumulatissime satisfecisset. Finem in An- glia observarunt H. 2. 21. Ego Pragas H. 3.28'- Differentia H. 1.7' dat gradus sane 16°*, si non consideremus parallaxin. At quia per parallaxin luna mihi occidentalior est facta, quam Anglo serius deseruerit Solem. Iq vides minorem fieri differentiam Meridianorum, quam nSj. Quod autem de uno gradu dubito, causa est, quia Anglus principium non observavit, medium vero, quod ille prodidit, ex inclinatione ducto argumento asine aliter abest, quam apud me fuit, separatis utrinqueparallaxibus.De majori autem, quam de uno gradu, dubitatio plane nulla est. Jubes deinde & declinationes Magnetica lingula: a observa • Meridiano passim observare,& ad Te tione ? Ma ~ perscribere. Equidem id ego agam^”^' diligentissime perlecto tuo libro f & instrumentorum ratione cognita.
In praesens quid observaverim olim, accipe. Altitudo Poli 47 0 , 2. Orae- Altitudo cii Styria:(quee urbs est, ad Muram p< A Gr ‘*' fluvium, qui viginti miliaribus Ger- ce ”^ S ’ manicis infra Gratium Dravo se miscet. Ajunt Romanorum Valeriam, quatuor infra Gratium miliaribus fe- pultam Attite immanitate): Flic igitur in plano horizontali omni diligentia Meridiana descripta & superposita pyxide vulgari cum cuspide sät longa, di visoque circulo in 360° certissime inveni cuspidem non declinare gradus octo. Cum autem metuerem, ne stilo adhaereret'pelvi- cula ; rem asta via fiim aggressus.
Vas rectangulum altero latere ad Meridianum statui, in vase aquam, in a- quam lingulam festucis pro rate usam ut liberrime rotari posset. ' Quo situ quiescebat, eodem situ super ya-

i6o6.
Lireflio
Magnetis
qua?
Antoniut
Maria,
AD JOANNEM KEPLERUM. Z69
sis labris regulam, visu indice, direxi Agentem Regis Galliarum, qui Pra- ut parallela esset regula lingulo, no- go apud Aulam Cassaris perpetuo tasque feci. Post omnia subtiliter versatur. Illud unice peto, ut discam, sum dimenstis, & latus labrumve, me- an in aliquibus partibus ultimo Gal- ridiano applicatum, & segmenta la- lia; Eclipsts totalis fuerit: & st ac- brorum reliquorum, peractoque cal- cesserit verum initium & finis, cuculo prodiit angulus regula cum mularissime mihi erit satisfactum. Meridiano minor quam fex gradu- Sed quid ego multis, cum capita quo- um; idque non semel. Prago Bo- sitorum diligenter fuerint in Episto-
hemorum (quae vix 2® gradibus est la inculcata, quae rogo sedulo excu- occidentalior Grocio ) instrumento tias; & hac etiam in parte, seu ex te utor ex Orichalco, quod est qua- ipso narrando, seu ex aliis percon- drans azimuthalis: eo collocato, ut tando, philosophiam juves. Geiern eridiem spectet exquisite, rectaque brabunt id studium posteri, & D e u s applicata regula cum instrumento, ipse approbabit. Vale. Data; Prag*. seu pyxide magnetica, quo versatilis Bohemorum a. d. iv Non. Febr. cio id cvi. est super pede immobili, qui habet circuli sectiones incipientes ä diametro, quo fit lineo applicationis,
& ficbasi quadrantis parallelus, tam- diu verso pyxidem super pede, donec culpis cum siibscriptalinea, quo exit in indiculum, coincidat: hoc facto inipicio, quem gradum notet indiculus.Quoties adhuc hoc sic prostiti , semper inter 5 & 6 versor; quibus lingula declinat ad ortum. Plurimum sane temporis, ante 7 annos consiimpsi, ut ex Belgarum observa
1606.
Illustris Dominationis Tua
ad obfiquia. paratußmus JOANNES KEPLERUS.
Epistola CCXX.
JOANNES KEPLERUS MICHAELI COIGNETO.
C Ausas ad te scribendi, Coignete 1606. * sollertissime, hoc tempore duas habeo. Quo ultimo mihi est oblatis declinationibus ostenderem, ma- ta, primam expediam. Libellus in gnetem dirigi ad punctum, quod octava forma argumento historico, quotidie semel sub fixum Ecliptico non ita pridem prodiit; author Hay- polum venit. Hoc obtento, excla- us Andowerpiensis, e Societate Jesii. maturus fui de argumento Creatio- ProcemioSpinolam alloquitur; eique nis notabili invento. Namaccom- ubi Mathematicas disciplinas dili- modavi & Antonii Mario traditio- genter commendavit, promittit ho- nem de Polorum transposttione, rologium Solare, cujus ex umbra im- HayiHo- quo exciderunt mihi hactenus. Ita- providus aliquis persvaderi possit, que certo tibi persvadeas, me nulla Solem ante meridiem abire a meri-'X^T’ opinione fuisse seductum inter ob- diano , post ad eundem accedere.y^m?««, servandum. Potius enim ad 23* gra- Quo super negocio, cum non ita pri- dus quam ad minus aliquid invita- dem S. Colar. Majestatis Consiliarius runt me vota mea. Si me accura- Aulap Imperialis Jo. Matthous Wa- tior observatio, quam primo quoque gherius a Vv ackhenfels ex me len- tempore instituam, aliud docuerit, & tentiam meam quosivisset, atque ego ipsum perscribam. Interim com- negarem in hoc genere curam huc- mendo Tibi negocium meum Edi- usque posuisse, non impossibile ta- pticum, quam possum diligentissime, men existimare talem struere falla- Literas, n quibus me fueris dignatus, ciam, prosertim si speculum adjun-
puto te rectissime procuraturum, si gere liceat; & tamen suspicari arti- via Parisina incluso deferantur ad Sciosius aliquid ; neque ludicrum
Aaa illud

16o6
]S!i'olai Kaiman Urfi ani- gma da Umbra.
JFackberi tts Virdo- Olus,
Altitudo
PoliPra
370
. illud, quodNicolausRainmarus Ursus in invectiva sua, versu complexus est hoc; Dic:
G)iio *vel in orbe locus repedat , quo corporis umbret?
Cum enim ex defuncti amico qu#- stssem explicationem aenigmatis, respondit , solitum esse ostendere calamos , arboresve inclinatas versus meridiem, sic ut umbra quoque projiceretur in meridiem: h#c, inquam, cum in hunc modum dissereremus, placuit Wagherio, ut ad Coignetum hac de re scriberem, & solutionem aenigmatis rogarem. Qua in re omnem adhiberem diligentiam ad tibi per- svadendum, nisi scirem, pluribus apud Mathematicum opus non esse. Altera, ut antiquior scribendi causa abs Tua industria proficiscitur. Concedit mihi Illustrissimus Hispania- rumRegis Legatus, manu ejus, quem ■hactenus legisti, siimmi fautoris mei &qui amore artium omnium, nemini primas cedit; scriptum tuum breve de Eclipsi Solis anni cio id c v. Ex cujus pensitatione nata mihi est dubitatio , a nemine pmer te, rectius dissolvenda. Pulchre consentit observatio tua cum Anglicana Londini habita, 11 differentiam longitudinum (qu# non potest non elfe certissima, propter Navigationes creberrimas) & una parallaximLun# a Sole, utroque loco convenienter applices. Harum utraque, si cum mea observatione comparetur, cujus descriptum publicis typis excusum tibi trans- misium puto : intervallum Pragam inter & utrumque locum valde breve efficitur.. Ecce typum operationis. Posita parallaxi horizontali Lun# a Sole 58', 33". Ergo in Altitudine Poli 50°, 5', Hora 1, 6', sit pa- rallaxis longitudinis 8) 33" in ortum. Simul autem ascitis diametris Solis 30', 3°". Luna 32,59", & summa semi- diametrorum 31,45" in principio Luna visa est, ante Solem 3 o', 4 o", & ablata parallaxi longitudinis 39'» 13 > vere ante Solem. Ad eundem mo-
EPISTOLA
dum posito, quod Azimuth Solis 1606. sumpseris präcise in ipso Eclipsis principio, neque fortasse paulo tardi- ut fieri solet. Ergo h ora o, 33, in al- Altitudo us, titudine Poli 51 0 ,12. Parallaxis Lu- ^ f n# a Sole in ortum est 14,14",major wer quam mihi, quia Luna etiam longius abest a Nonagesimo. In Principio vero Eclipsis, Luna pene, ut mihi, visa est ante Solem stare 30', 40". Ergo addita parallaxi in universum 44,54" vere ante Solem fuit. Oportet tempus eligere, quo tempore Prag# quoque Luna per 44', 45" suerit ante Solem nempe per 5', 41", plus quam inPragensi Principio, tunc enim tantummodo per 3 9", 13" fuit ante Solem. Cum autem diurnus verus LunL a Sole sit 34', 10", ergo minuta 5', 41' confecta sunt per 10 temporis.
Itaque hora o, 5 6 ' Prag# Luna ibi fuit, ubi hora 0,33 Antwerpi#. Differentia 23,quL faciunt gradus 50,45".
Eodem pacto inveni inter Pragam & Londinum paulo minus 13 0 gradus.
Nam ex observatione medii prodiit 12,0,40 ex finis observatione pene idem. Ccepi itaque credere tabulas Geographie# Germani# ad littus Oceani & per Saxoniam occidentalem , nimiam esse latitudinem. At me revocat Eclipsis alia Lun# , ea Eclipsis qu# in Aprilis contigit. Ejus ini-2) '606.3. tium hic Prag# fuit 14 minutis prius, A ^ nl ' quam Spica attolleretur gradibus 8°,
33', cessavit 58'minutis, postquam Spica fuit alta24°, 1'. Hinc colligitur medium hora 9 0 ,17. Jam in Ostfri- sia Meridiano Embdensi, pago Oste- Altitudo la, cujus Altitudo Poli 53°, 38', nriin\- P d °J l Emb ' adversum initium in altitudine Syrii 17O ; finis in altitudine Arcturi 46°,25'^
Itaque duratio prodit brevior mea merito: nam sunt caus# Optic#,quas explicavi in libro meo. Sed medio comparato cum Pragensi medio, exi- Differ.Me. stit disserentia Meridianorum 6 °, io',
Et quod opus Eclipsi Lun#. H#c ipsa^/jf Solis est observata ab eodem. Finis in altitudine Solis 18 0 , io'. Ergo hora 3, o°. Tunc Parallaxis longitudinis 5'

/
%£*i
AD JO ANNEM
1 6v6.25" in occasum. Adde ad 31,40' superationem 1> ä ©, est igitur vera superatio 37', /. In Anglia vero,Lon- dini scilicet hora 2,2s, fuit vera superatio 32 0 , 7. Igitur hora 2,30': fuit ibi etiam37,/- Ergo inter Auricum & Londinum 30'horaria, vel 7 0 , 30'. At inter Londinum & Pragam 12 0 , 40'. Ergo inter Auricum & Pragam 5 0 , io'. Hic igitur Antwerpia solis 40' esset occidentalior Aurico Frisia;. Horum li utrumque verum, etsi Embda cum Antwerpia sub eodem est meridiano imo 20 minutis occidentalior: res mira erit. Quis enim credat in Belgio nesciri situm Belgii. Cui verisimile fieri potest, falli nautas, qui littus omne Seelandia;, Hol- landisque, maxime vero Frisia: occidentalis a Septentrione declinant versus Orientem. Ego certe credere ista non possum. Et tamen, ubi lateat error, non video. Meam observationem confirmat perpetuus consensiis calculi Tychonici cum observatis Pragensibus, mediocris is quidem. Nam initium computaveram hora i°, 11, medium hora 2 0 , 21. Tuam observationem confirmat Anglicana. Fabricianam vero Ost- srisiT, meamque PragL habitas confirmat ratio itineraria per loca mediterranea. Nam trianguli Spherici, cujus alterum latus est39 0 ,55, alterum 36°, 22', & angulus comprehensus 6°, io', latus tertium est £>°, o', itaque milliaria 90. Itaque rogandus es Astronomia; caula,quam agere te ferio video, ut mihi tuam sententiam patefacias, an existimes, hunc errorem Belgis & nautis tribui posse, ob impedita loca aquis; an vero existat aliquis prospectus ex Antwerpia in alterutram Frisiam, ex quo de Plaga Frisia judicium ferri possit.
KEPLERUM. 37 1
Epistola CCXXI. idotf.
Augustissimo atque Invictissimo, Romanorum Imperatori
RUD OLPHO II.
JO ANNES KEPLERUS.
AUGUSTISSIME IMPERATOR.
CAipe declaravi, me non existima- 1606. ^ re, quod coelum se particularibus cum voto immisceat. Sed tamen, quia jubeor, dicenda est ab initio sententia Astrologorum. Stella nova effulsit in Sagittario. Urbs Venetorum refertur sub Cancrum. Nihil#"«'*''* itaque huic motui cum stella nova, ÄWÄs * nisi sub generali ratione totius orbis terrarum. At contra Eclipsis Solis in iB° -L est in primo quadrangulo, Venetis etiam sub primo quadrangulo, scilicet sub Cancro. Et negotium hoc videtur inde natum, ex quo Eclipsis fuit scilicet ab Octobri superiori. Certe sub moderno Pontifice natum est, qui nondum annum sederat. Ergo Eclipsis Solis ex Astrologorum sententia connexa est cum hoc negotio. Addo ego Astro- nomicum argumentum probabile ex mea sententia. Eclipsis illa fuit to- missis o talis in mari Tyrrheno infra Romam & per Neapolim & Calabriam atque Siciliam: ut & per confinia Gallis & . HiipaniL montesque Pyrena:os. Significat igitur malum,cui implicentur Gallus & Patrimonium Petri, & Principes Italici,multo vero maxime Rex Hispaniarum,&Venetia: propter iter marinum Occidentis & Orientis E- clipsi subjectum, illud Hilpani, hoc Venetorum. Igitur ex Astrologorum sententia multa sunt argumenta pro Venetis contra Pontificem. Pri - mum Eclipsis cadit Veneta; urbi non inMedium Coeli,non in horoscopum aut locum Solis: sed präcise in imum Coeli & oppositum Solis. .NamVene- tix sunt fundata;, quando Sol in lexto Arietis fuit in Medio Coeli; Pontifex vero natus est, quando Sol fuit in Aaa 2 quar-
a
i

9
37 2 E P I S
1 606. quarto gradu Libras, prope locum Eclipsis, prascisc in opposito loco Solis urbis Venetiarum; quod delectabit prologos. Deinde apud Venetos Sol exaltatur, apud Pontificem cadit. T ertio constellationes mense Aprili & Majo anni cid 10 cvi, quando exarsit contentio, suerunt similes constellationibus urbis Venetiarum. Nam fuit oppositio Solis & Martis. Quarto Saturnus stetit in quadrato Solis utriusque: sed hoc non est contra Venetos; quia Sol fuit illis in fundatione in hujus Planetae opposito. Quinto, Jupiter tunc fuit in 28, 29, Aquarii, loco eo, quem Saturnus nascente Ponti- sice obtinuit, &in domicilio Saturni, ipse peregrinus. Sexto, Pontifex iste natus videtur magnis turbis: quia fuit oppositio magna Saturni & Jovis in Leone & Aquario, Sole non configurato, quod facit, ut turbae hae magis in malum inclinent. Et Saturnus in Aquario sortior est Jove. Sic medium Coeli fuit io° Sagittarii, conjun- locus conjunctionis magnae, quae fu- aio magna it cio idciii. Decembris septimo. Pontifex habet Martem suum in Cancro, signo Venetiarum, quod itidem praedicabunt Astrologi. Et quia Cancer est casus Martis, significari dicent Astrologi, quod bellum contra Venetos non bene sit processurum. Contra Veneti habent Martem in Libra, quod est quidem detrimentum Martis, unde Cardanus dixit, quod Veneti non possint esse felices bellatores, sed tamen eum habent in loco Solis Pontificis, ubi Sol cadit, & in loco Eclipsis. Hinc dicerent Astrologi, quod non futurum sit bellum valde magnum, plus tamen nocituri Veneti. Et quia Eclipsis Pontifici cadit in ipsissimum locum Mercurii & quadratum Martis, potior est significatio, quod res gerenda sit consiliis & calliditate. O-
Lutas flavo Lucas Gauricus pra?dixit Ve- Gauricus. netis imperium usque ad annum CIO io ccc lxxx, Contra ex eo
T O L JE
themate coelesti, quod tribuit Pe-1606. staurationi Ecclesia S. Petri a Julio 11 Pontifice Augustissimo instituta?, anno cid iDvi. d. xnx Aprilis: ponit Gauricus liXc verba:" Stelis insalubres cum nodo Austrino difpen-‘ c dia intolerabilia denunciabant, & " inferent ad calcem usque virginei “ partus cid idlxxi, vel jam tandem “ ad cid id cviii. Nono, non est con temnendum, quod Venetiis nullum omen praecessit,sicut anno cid idlxxi, quando instabat amissio Cypri, Arsenale conflagravit. At Roms non ita pridem initio anni cididcvi, vel fine anni g cid idcv magna contigit inundatio. Ventus vero ille, qui fuit circa Pascha cid idcvi communis fuit toti Europa?, signum humidi anni secuturi. Decimo, si quis velit ludere , potest id per Eclipsin Solis proximam anno cid idcv. Sol significat Romanum Pontificem, Luna Venetos, quia est Domina maris,
& Tureas Venetorum patronos, quibus est Luna apud Astrologos praeposita, & dominatur in Cancro, signo Venetorum. Luna igitur obscuravit Solem, apud nodum ascendentem, ipsa nimirum exaltabatur, cum '
Sol caderet. Undecimo, Directio Solis in themate Pontificis est ad Saturni quadratum hoc ipso tempore: si dirigas per itinera diurna Solis, ut ego semper soleo ; quod habetur pro malo. Plane igitur ego puto Astrologorum sententiam futuram , qui dominationem planetarum defendunt. De certitudine eventus ipsi viderint. Mihi, quod erat demandatum, negligendum non fuit. DEUS tueatur causam justam, & uniat vires Christianorum contra communem hostem; avertatque conspirationes cum hoste ulteriores, quibus ipsi porta aperitur ad orbem Christianum ! M. Majo cid id c vi,
S* C* M ci V*
SubjeBisßmus Mathematicus '
JOANNES KEPLERUS
Episto-

AD JOANNEM KEPLERUM. 373'
Epistola CCXXII.
JOANNES KEPLERUS THOMA HARRIOTO.
1606. TNsigni me gaudio affecit, Elariote joames 1 Prastantissime, Joannes Eriksen, Enk fi n ‘ l a tor harum: dum recensuit, esse in Britannia virum per omnia natura arcana versatifsimum; qui mecum per literas colloqui, nisi impediretur, percupiiffet; quique habet in Uaniotus Optica pracipue disciplina, princi- optiau& pj a n0 va & vulgo ignota, ex quibus & meus Optices liber, & quicunque antea prodierunt, non tantum manci, sed etiam aberrantes, deprehenderentur. Extimulavit me ista narratio, ut literas has in hujus tus amicitis, mihi tanta cum benevolentia destinara, occursum emitterem: te- que ultro obsecrarem, nullas porro moras scribendi ad me interponeres, neque meum desiderium differres: & quamvis absit omen, ut etiamnum circumscriptus sis; tamen, si ita forte contigerit, (ut sunt Regum negocia privatis onerosa & lenta), vel apertam ad me mittas Epistolam, si clausa suspicionem parere postit. Lecto meo libro ignorare non potes: quibus inqusstfonibus a te cupiam erudiri : adeo frequenter ad tui similium provocavi sollertiam. Capitel principiis usus sum Theologicis magis, quam opticis: qusres arguit,me naturam lucis penitus ignorare. Sic & colorum originem & differentias essentiales abs Te, qui Chymicis o- peram das, discere aveo. Hoc solum habeo ab experientia, in conter- Coiores minio refractorum, & qui a lucido, unde. A q U i a minus lucido primitus delapsi, refractione in denso facta, fiunt quasi tangentes illius densie superficiei: hinc, inquam, oriri colores & hos radios colorari. At quas sit colorum forma, quas disserentia specifica, plane ignoro. Dixerit aliquis, Inesse colorem in materia pellucidi, tunc ob id ipsum, quia pellucidum, non animadverti. At lucetranse-
unte, multos radios per densum late i6o§. transeuntes coarctari in unum punctum quasi : itaque hac incidentia multorum radiorum in unum punctum prasstari evidentiam coloris densi, quem fecum detulerunt radii, quando densum transmiserunt: ut ita quorum singulorum color non cerneretur, junctorum cernatur.Hkec sic probabiliter, & mensura refractionum sese accommodat huic argumento. At sic non plus uno colore , nimirum forte caeruleus obtinetur. Adhuc igitur queritur,unde CTteri. Utrum igitur omnes colores in materia densi tam diversi, tam nulla ratione ordinis, nisi in sola claritate ? Si docueris ex Thymia, o- mnes colores inesse in corpore aquas, vitri , crystalli &c: de ccetero ratio eliciendi & in papyrum exprimendi bene jam explicata videbitur. Capite III videor Catoptrices causas & principia, bene rimatus este, dum collocationem imaginis super latitudine visus asdificavi. Scripsit tamen videfipr* ad me Germanus quidam Breng gerus, axioma de imagine in Catheto incidentis in cavis speculis insignes errores prodere, itaque plane falsum esse. Perfvafit. Egi ei gratias. Equidem hoc ignoraveram: etsi mea demonstratio sese extendit illo. Non enim teneor erroris; tantum ro KctS■ oAa neglexi, nesciens illud de cavis speculis. Capite IV. causa mensura refractionum mihi ipsi nunquam satisfecit, quod & fastus, & omnes hortatus siim, ut eam inquirerent.
Tu vero beaveris me, ubi mihi mensuras has in variis liquidorum generibus communicaveris liberaliter & candide : simulque tuam addideris sententiam, quL videatur netra 7 rav- rog, causa quantitatis refractionum, quX mensurandi geometrica ratio.
Audio tua experimenta duobus & tribus gradibus a Vitellianis, quse secutus ipse sum, dissentire. Itaque circumstantias omnes & mediorum,
A instrumentorum abs Te expecto»
Aaa 3 De

EPISTOLA
\ 374
i6o6.De libra; ratione audivi ex Joanne liberatio tmm sententiam : vis enim, ut bra- qm s lt ' chium, quod est levius, ascendat i- psum fastigium, quacunque ponde- rum proportione. Fere persvasisses: sed experimenta obstant. Librantur brachia non tantum aequilibria, Rg.xii. sed etiam inaequalia, ut vides in sche- Tab. b. mate. Itaque non obstat instrumenti ineptitudo, quo minus A in fastigium D.enitatur. Nam librabatur ultro citroque in B&C, & cum in B esset, rursum descenditad A punctum quietis. Itaque manifestum est, quanto minus est pondus altero , tanto fortiorem esse situm A, situ E: itaque proportionem conversam & rationem esse statene. At ut ego accommodavi in opticis, refutavit me Joannes suis experimentis. Itaque quo me vertam, qua linea (quam situs ipse pariat) metiar fortitudinem situs A & E, plane nescio. Mihi in ex- perimentando sussecit, eminus alludere pondera ad hanc mensuram. Ctetera instrumenti vitio tribui. Audio tibi malum ex Astrologia con- Ktpieriju.fi atum. Obsecro, an tu putas di-
% U r7bl a S nam esse, cujus causa talia sint fe- ^'renda? Ego jam a decennio divisionem in 12 aqualia, domus, dominationes, triplicitates &c. omnia rejicio, retentis solis aspectibus & traducta astrologia ad doctrinam harmonicam. Videbis meam sententi- N am ex opusculo, de stella nova, quod
jam prodit Francofurti. Eo lecto qucefo, tuam sententiam communices. Etsi quidem veritatem propter se defendo in nullius gratiam, puto jacobtu tamen non habiturum Regem Jaco- i*,. q U od damnet in iis , qua? ego retineo : siquidem aliquis fideliter ipsi retulerit. Qua via motus planetarum demonstrem, opinor, dixisse tibi Joannem. Longum est, hic illud negocium tangere. Rogo si quid de hoc inaudisti, & hic tuam sententiam dicas: nimirum de meis Magnetibus coelestibus. Dum ha;c interpono, incidit, quid olim mihi
experimentanti in ratione libra; ac- 1606. ciderit. Cum scirem brachia addere ponderibus insqualibus a;qualia,& sic turbare proportionem: opera mechanici subtilissimi construxi rotulam Tneam xquilibrem undique, in centro stylum acutum utrinque prominentem, tanquam axem rota;. Sed/&/>/«■;«> stylus rotube agglutinatus erat; tn-f mnien ' gebatur exactmime ad perpendicu- Libram. Ium, & in duo acumina siibtilissima desinebat. Itaque rotula ad planum horizontis perpendiculariter erecta manebat in omni situ, nec revolvebatur : argumentum squalitatis.
Huic itaque rotula ab extremitatibus ejusdem diametri filo annexui duo pondera in£qualia,statim quod erat minus, in ipsum verticem ascendit. Itaque quaerenda est librandi ratio in solis brachiis, & sic agendum , ac si pondera appensa essent ipsa brachia. Dicendum igitur hoc solum: quare brachia inaequalis ponderis , directa tamen in eandem lineam, angulo alio atque alio, pro diversitate proportionis ponderum in- inclinentur. Atqui jam confecta res videtur ab Archimede, dum docet,invenire centrum gravitatis. Cogita quTso : nam & ego per ocium cogitabo de hoc diligentius, De Iride pene eram oblitus. Doce me, pbsmme - quod siipra petii, quas causa colo-»**■«*". rum in refractionibus, & ostende refractionum omnium mensuras in experimentis tuis, tunc cLtera omnia erunt expedita : posito tamen & hoc, quod constet pluvia guttis präcise rotundis. Nam ut in tota re Optica, sic hic quoque Iridis demonstratio pendet non a tota nube vel ejus figura, sed ab elementis ejus minimis, qua; sunt rotunda corpuscula. Testatur igitur experientia, quod in omni gutta, qua; sic est posita, ut linea; ex illa in lolem, & in oculum educta; faciant angulum 45 0 , colores efflorescant. Ut si oculus C gutta kib. xm. A. Solis radii AB vel CF. Cum Tab,B * igitur duo radii BA, AC, tangant
guttam

AD JOANNEM KEPLE-RUM. 375
l6 °6< guttam A (quia per contactum tan- quam per causam line qua non, efflorescunt colores) interest igitur inter utrumque contactum 135 0 arcus GH. Cujus dimidium HI 6f\ & I erit locus cavus superficiei posterioris, in quem tangens JBH post refractionem incidit. Igitur tangens BH, refringitur angulo 33J 0 : quod parum mihi videtur. Nam in aqua videor ultra 37 0 deprehendisie: Nisi hoc dixerimus, aquam pluviam, & adhuc quasi tepentem esse rariorem nostra sta- ■ gnante, itaque & minores ejus refractiones. Sed dicas , quare utrumque radium & BA, &AC, facis tangere guttam ? Dicam. Primo radium Solis facio tangentem, ut supra, quia non existunt colores, nisi ubi refracti, qui ex contactu veniunt, incidunt. Radium vero oculi facio tangentem, quia, nisi tangens,non incidit in I locum colorum. Nam ut repercusiuum, sic etiam refractionum anguli simt aquales incidentia. Porro eadem demonstratio Haiones refertur etiam ad Halones circa So- ‘lem So ' I em - Iris quidem constat ex radiis simul repercussis & refractis. NamBA refringitur in U ex I repercutitur in G, ex G refringitur fecundo in C. Quia vero non totum quod ex Hin I confluxit, repercutitur exi in G; sed pars per I exit, quia gutta est pellucida: si in exitu non refringeretur, incideret in oculum , a quo sin Solem & in guttam ducta; line$ comprehenderent angulum 33 0 *. Sed uia refringuntur & in I, angulo eo- em, igitur 67°; partibus a Sole distaret gutta. At experientia tertiam solum partem dat halonibus usitatis, scilicet 22s. Sumamus igitur D oculum, A guttam, radios Solis BA, ED. Quia igitur EDA 22^, erit IM 157°*. Adde MK & IG quadrantes, relinquitur GK 22°-. Ergo hic summa refractio esset ii°*. Tanto rarior materia proderetur Halonum, quam Iridum. At fulpicor aliud. Dictum est antea, impingi colores in
I, ibique I vere colorari. Jam quia 1606• HI est 6f% ut probatum, angulus igitur IA M est 157°* Sed ADE est complementum, scilicet 22s. Querendum igitur, qua ratione fiat, ut radius BHI, videatur per AID. An realisimpressio in I fiat, radians in orbem, non tamen conspicua, nisi per AI perpendicularem? Videtur dysoofjJr^Tov. Nec postum legibus Opticis, nisi in quarta refractione mensuram in aqueis quidem guttis obtinere. Ut si radius solis sit MA, ABGDEF gutta, AB estFig. xiv.
ut supra probavimus. Exiens- Tab * B * AB inBH deberet causari Halonem, cujus femidiameter cujusmodi nulla celebratur visa. Primus igitur repercussus AB, in BG, qui exiens in GT, causatur per GT, Iridem, quod certum & siipra probatum est. Sed quia pars BG, secundo repercutitur in GD, indeque exit in DI, per hunc DI deberet causari Iridem ex opposito Solis, semidiametro 22°|,itaque nisi sol humilior sit gradibus 22s, nulla ejus pars conspicua esse potest,
& hLc fortasse causa, cur non videatur. Tertio igitur, pars GD repercutitur in DE, quL exiens in EF deberet causari, vel Iridem vel halonem magnitudine circuli maximi, qui Sole occumbente transiret per verticem, sed hujusmodi nihil unquam visum. Tandem & quarto DE ex parte repercutitur in EF, exit- que in FL. Et hic denique FL, habet inclinationem justam adMA : estque causa quantitatum idoneus ad -
Halonem circa solem scribendum, graduum 22°f semidiametro. Nam 6 f\ quinquies facit 337s, cujus complementum ad circulum est 22°f, arcus videlicet FA, & inclinationis MA, ad FL. At incredibile est, post tot repercussus retinere coloratos radios adhuc tantam evidentiam, ut adhuc incurrant in oculos. Denique igitur patet cffligium cLtsvlvovj sed verissimum: inspice guttas pendulas, interlucente Sole, videbis ibi

^6 E P I S
1606. potissimum efflorescere colores, ubi est cavitas superficiei eylindraceseän Fi g . xv. rotundam exfpaciantis&rariostissra- T *b. b. gatur, per hanc enim cavitatem rotundam adjuvatur coactio radiorum, in qua videtur consistere colorum repraesentatio. At quis obsecro geometrice persequatur & expiscetur angulos refractionis & repercussus in superside irregulari. Et tamen multa pro & contra dici possunt. Consentaneum quippe, guttas in nube sic stillare. Contra si stillant, forma non erit constans, arcus vero iridis constans. Amplius Iris etiam in nebula, num igitur nebula guttis constat? Fortasse, inquam,Iris praci- pue rorans A.t quid in levioribusdiffi- cultates ostentamus. Nosti,quam varia sint genera ipeciesque portentosarum Iridum, quibus unam addam, F>g. v. quL recens % Junii est visa Mogun- n tl£E * Arcus coloribus pulcherrimis, *o 7 . ^ 'ab utroque dependens ex ipso vertice versus Solem sudo coelo visum, in aliqua super Horizontcm altitudine. Tu igitur, 6 Excellens natura Mysta, dic causas. Et placet in hoc miraculo finire literas. Vale, &, si literas amas, redeuntem Joannem longa epistola onera, fraga, d. 11 Offobris cio idcvi.
Epistola CCXXXIII. THOMAS HARRIOTUS JOANNI KEPLERO.
1 606. T Itera tuse, Domine Replere, mihi gratissima fuerunt. Proponis in illis multa problemata Optica,quadam Mechanica, &alia, de quibus meam sententiam petis. Ad singula respondere una vice nimium est, prasertim hoc brevi tempore, quo responsum meum expectatur : sed maxime ob malam valetudinem, qua ftunc ita affectus sum, ut mihi molestum sit , vel scribere, vel accurate de aliqua re cogitare & argumentari. Ne tamen ingratus tibi videar,
T O L JE
in signum mutu# benevolenti#, quse-1606. dam,quL excerpsi, ex meis observationibus de refractionibus, ad te mitto; ut sequitur sequenti tabella:
Rationes
ponde.
rum.
Nomina
mediornm.
Radius
incidens.
Refiactio in aere.
IO, OOO
Aqua fontana.
20°
ii*. 53 "
9 . 993
Pluvia.
30
n. 53 -
9.973
Acetum diflillatum.
30
12. IO.
9,946
Vinum Hispanicum.
30
12- 50 .
10,245
Vinum Rhenense.
30
13. O.
8.394
Spiritus Vini.
30
13. 3°-
12,017
Aqua salsa.
30
14. 8-
7 . 971
Petroleum rectificatum
30
15- 5 °.
8 » 7°4
Oleum Trrebinthinum
30
17 - 35 -
9 » 154
Oleum Olivarum.
30
1 j, 0.
26,208
Sal gemma;.
30
21. 4.
26, 505
Crystallum.
30
21. 4.
25,760
Vitrum.
30
2-1* 4,
io, 744
Succinum & Gutnrai.
30
21. 4.
Ubi vides xm media diversarum Ipecierum. Ad latus illorum dextrum notatur angulus incidentia* 30° graduum, & e regione angulus refractionis observatus. Radium incidentem hic intelligo esse in medio denso, radium refractum in aere. Observationes omnes sunt iterata:, & uLdam diversis instrumentis & mo- is; attamen non dissentiebant, nisi in paucis minutis, sexta parte gradus ad maximum. Ad sinistrum latus habes rationes ponderum mediorum, quae intelligo (secundum rationes observandi) esse omnia ejusdem molis. Et numeri isti sunt ita accurati, ut plus unitate non fallant. Posui illos, ut judicetur de raritate & densitate. Alloquitur te ista tabella: plura, quam explicari postum, magnitudine tuarum literarum. Quje linquo tuo ingenio ad speculandum. Nonne igitur concludendum, cum meae litera aequant tuas? Ob vacuas paginas adhuc paucis te volo. Lege, compara, perpende parum, & sis memor legum refractionum. Nonne intelligis radium luminosum in mediis aliquibus densis incidentem fecundum angulos obliquos, & tamen in rarioribus contra antiquas Evulgares leges refringi ad perpendiculum ? Et e contra in mediis rario-

AD JOANNEM
r6o6. ribus ad densiora refringi a perpendiculo, cum ad perpendiculum statuitur ? Fallunturne oculi, praesertim cum Mathematicis legibus & Dioptris constringuntur ? Nonne etiam vides, quod e crystallo adsuc- cinum, vel e gummi ad crystallum aut vitrum (& contra) nulla est refractio ? ^ Attamen illa media este discrepantia in raritate & densitate quis dubitabit? Sit Paradoxon Opticum sed verum. Haec intimavi, ut vel mutes sententiam de aliquibus Opticis, vel ut ansam tibi praebeam ulterius observandi. De ratione refractionum hoq tempore nihil tradam praeter sequentem argumentationem. Sit radius aliquis lumino-
fig. ix. sus in medio raro AB. Feriat siiper-
Tab.E. stciem alicujus densi diaphani oblique in puncto B. Jam quid faciet radius? Ingredietur nec ne? Ingredietur, inquis, quia medium ponitur diaphanum & radiis pervium. Sed non directe procedit ad punctum E, sed refringitur & inclinatur in puncto B versus perpendiculum JBI, & pervenit ad punctum C. Ita est, concedo, experientia docet; sed quare ? Dices, impeditur in supersi- cie ingrediendo atque ideo refringitur. Nonne idem impedimentum post ingresiiim ? Nonne supersides materialis ejusdem natura cum toto corpore? Nonne ejedemsuperficies in toto corpore in omni positione, etsi non conspiciuntur ? Nonne igitur perpetuo refringitur in transitu, sicut in principio ? Respondes: Quia radius invenit nullam superficiem actu intra corpus, velli vis, quia invenit quasi infinitas superficies, videlicet in omni positione, nescit radius, quo se vertat, & ideo post primam fractionem in fuperfi- cie actu, procedit sine alia flexione directe ad punctum C. Dico quod magis esset pro commodo; radii, ut directe procederet per lineam BE jn principio, quam fracte declinare, cum nullam causam invenire potest
KE PL ERUM. 377
in principio, quin eadem obviaret 1606 . in transitu, scilicet impedimentum resistenthe, & cum eadem sit ubique resistentia, eadem esset deflexio perpetuo. Sed quid hoc & quomodo? expecta & attende parumper. Revertamur ad initium, ubi incipiebamus. Quando radius AB feriebat superficiem densi diaphani in puncto B, & ingrediebatur refracte; Quaero an eodem instanti ab eodem puncto B reflectatur nec ne ? Quod reflectitur ad partes D secundum angulum squalem incidendae, non est dubitandum ; experientia etiam docet, oculi vident : sed dubium restat de identitate temporis & puncti. Jam non dabitur responsio sine absurdo.
Nam idem punctum esset radio pervium & reflstibile, eodem inflante, & eadem pars radii estet in duobus locis simul; vel in diversis instantibus: utrumque mutaret naturum. Quid igitur respondendum. Cum una pars contradictionis est false, necessario sequitur, alteram este veram. Restat dicendum, idem punctum non esse radio pervium &resistibile; nec eundem radium numero reflecti ä superficie densi diaphani, ac simul recipi intra corpus. Ergo corpus densum diaphanum, quod sensu videtur, esse continuum per omnes partes, revera continuum non est.
Sed habet partes corporeas, quseradiis resistunt, & partes incorporeas radiis pervias. Ita ut refractio nihil aliud fit, quam interna reflexio, Sc pars radii intro recepta, etsi videtur lenfui esse recta, est tamen revera composita ex multis. Hic sisto.
Ita placuit in argumentando ludere. Si inepte feci, imputes praesenti meae infirmitati. Loco medicinae animus quandoque reficitur nugando. Jam duxi te ad fores domiciliorum Naturae, ubi latent ejus arcana. Si non possis intrare propter illarum angustias, tu mathematice abstrahe & contrahe te ipsum in atomum, & intrabis facile. Et postii b b quam

378
EPISTOLA
1606. quam egressus es, dic mihi, qu# mirabilia vidisti Quod ad colores attinet, in illorum ratione magna sunt mysteria non illico expandenda. Sed quando scripsero de Iride, videbis (quae nunc ä Peripateticis non credenda) rationes & caulas ejus formales, proximas & immediatas. Et similiter de multis rebus physicis suis locis tractandis, si DEUS det nobis otium & salutem. Interim patienter expecta. Hoc tamen de Iride nunc dico , quod causa demonstranda est in una guttula per reflexionem in concava superficie & refractionem in convexa. Nihil tamen dixi ob mysteria, qu# latent. C#tera disserenda in aliud tempus. Bene vale. Londini , d.nDecembr. cio idcvl
Epistola CCXXIV.
JOANNES KEPLERUS THOM JE HARRIOTO.
jtfoy.TJ Elponsum tuum,Harriote cele-
berrime, magni thesauri loco & amplexus sum & custodiam. Multa in tabella sum miratus, qu# antea ignoravi. Clavemmihi porrectam opinor, ad inquirendas latentes corporum naturas. Quis credidisset, spiritus vini majorem esse refractionem, quam fontan# ? Et tamen analogia perstat, quod, ubi mixta sunt spiritus vini & aqua (vinum enim ex iis mixtum esse indicat separatio) ibi & refractio intermedie quantitatis. Salsam ä fontana credebam distare sola admixtione corpusculorum salis heterogeneorum: id si esset, non diversa esset refractio; sed in salsa tantummodo obscurior lux incideret, corpusculis falis umbram facientibus. At jam video diversas refractiones. Erunt igitur & divers# homogeneorum natur#, & salsa nativum calorem obtinebit: cum videam calida, id est, oleosa, c#- teris paribus, grandiores habere refractiones. Oleum terebinthinum 1607. aequilibre est aquae fontanae, neque enim mergitur, neque supernatat : sed ubique haeret. Marina vero aqua gravior est fontana, & tamen minor hujus refractio, quam illius. Idem mirum circa crystallum &succinum. Ergone refractio oleositatis est affectio. At quid oleositatis in fontana? Num fortasse lentitudinis? Atqui lentitudo in spiritu vini ? QuL item proportio inter fontanae & succini lentitudines, quae cum proportione refractionum 12 & 21 comparari possit. Denique cum vini & aceti refractiones paulo varient, ut &aqu#: refractio non est accidens ; fpecisic# horum humorum disseren- 1 tiae. Haec & alia multa suppeditat mihi consideranda tabella tua. Reliquisti me tamen dubium circa aliqua, primum nescio, qua cum linea angulus tibi formetur incidenti#: num sit is angulus inter incidentem & planum, in quod incidit;an inter incidentem & perpendicularem illius plani, ut Vitellio posuit. Deinde maluiflem,exa'ere incidissent omnes radii in densa, angulo 30°. Tertio, rogo majorem in modum, ut primum incidendarum, praesertim ubi refractiones maxima: incipiunt este, quantitates refractionum perscribas. Ex numeris longis vis me de raritate & densitate judicare* Ego vero de pondere inde judico, de densitate titubanter : non sunt enim omnia, quod videntur craflo nostro visui, homogenea. Quid si enim in crystallo insint ramenta metallica invisibilia, quibus pondus augetur, umbra radiis obtenditur, ut obscuriores transeant, quam per electrum. Etsi in electro alia causa obscuritatis accedat, quod colorantur. Hac inducta suspicione jam pene dissolvo tuam objectionem, de contrariis refractionibus legi hactenus credit#. Inest quippe occulti quid in corporibus? quod diversum quid est a pondere', quod illa perspicua facit, & cujus
cau-
»

AD JOANNEM KEPLERUM. 379
I ^°7* causa perspicuitatis corpora densa vel rara sunt. Clarius. Ponderis cau- Povtdas f a est non sola multitudo materite in parvo loco, & corpore homogeneo, sed etiam admixtio heterogeneorum invisibilium. Utraque quidem causa participat de communi densitate: sed stlins nomine perspicuum corpus unum censeri potest, hujus nomine perspicuum corpus multa est. Aliam struis objectionem, cur radius non toto transitu refringatur, & fingis, me respondere de qus- fito commodo. Ego verö & repudiavi considerationem finis seu Doni, in legibus Opticis, & causam dedi, cur superficies refringat, corpus non refringat. Lucem enim dixi, ex genere este superficie participantium, itaque a superficiebus „ pati, non a corpulentia, cum ea non participet ipsa. Lege primum caput mes Optices. Tu vero rem ad contradictionis bivium pertrahis, Lt partitu argumentando, partim allegoriis, Chymicorum in morem, ludendo me ad atomos & vacua naturas ablegare videris. At, quod tibi videtur absurdum, idem punctum eodem instanti & transmittere radium & repercutere, id mihi absurdum non est. Defendi hoc aperta propositione capite I. Optices. Luci enim, etsi superficiem, una tamen & densitatem tribui; cujus gratia in tenuiores duas luces distrahi postit. Et quid absurdi, fi,cum fit mere opaci natura mere repercutere, mere perspicui (id est, superficie carentis) mere transmittere; si,inquam, quod est intermedium inter opacum & mere perspicuum, ut sunt corpora omnia pellucida,superficiebus terminata, id partim transmittat lucem, quatenus perspicuum, partim repercutiat, quatenus de opaco participat & superficie terminatur. De Coloribus & de Iride differs me cupiditate videndi libellos tuos, quos, obsecro, edas primo quoque tempo- pore. Nam de Iride video rem este,
ut dicis te nimirum & dixisse totum 1607. de gutta, & nihil tamen propalasse, quod ad colorum essentiam. Nam ex quo Optica scripsi, aliqua & ipse in melius restitui, & perscripsi ad te superioribus literis, me causam arcus quasrere in guttis lingulis, plane ut tu, sed & componere causam colorum ex repercustii in concava superficie & refractione in convexa. Itaque his duobus locis tantus inter nos corssenfus est, ac fi alter ex alterius literis suas descripsisset. Quo magis & tua opera & pleniorem responsionem ad primam meam epistolam, si, quod spero nunc, vales melius, desidero. Vale. Traga 7 d. 11 Augußi cio ioc vil.
Epistola CCXXV.
THOMAS HARRIOTUS
JOANNI KEPLERO.
N hoc decessu ipsiusDomini Erich- ^oZ. sen, tam molestis & operosis negotiis Ium implicatus , ut vix pauxillum temporis surripere potui, quo ad te scriberem. ./Equo igitur animo feras, Optime Replere, fi haec pauca tantummodo recipias. De quibusdam in meis literis, quid mihi volo, videris dubitare. Tuum oleum Terebinthinum meum non fuit. Meum enim fuit limpidistimum, & aqua multo levius, ut numeri in tabella exhibent, quod multi appellant oleum primum; vel ob tenuitatem & levitatem, spiritum terebinthinum. Tuum vero Oleum fecundum , ex faecibus terebinthinis oriundum & ideo multo gravius. Qus duo olea cuilibet perito Alchymists vel Destillatori notistima sunt. An- 'Angulus gulum incidentis intellexi, ut Alha-*"^"*“ zen & Vitellio, nempe angulum con-^ tentum radio incidente & perpendiculari. Si aliter; monuissem. Et hic obiter velim, ut insignes errores fecundae tabellae refractionum apud Bbb 2 Vitei-

zHo E P I S
1608 • Vitellionemmecum recognosceres. Non memini, an alii animadverte- rint. Iisdem enim angulis incidentia, qux fuerunt in prima,'adfcribit easdem refractiones in secunda; videlicet cum incidens fit in medio densiore,&refractio*in rariori. Inde etiam facit angulos quosdam refractos majores 90°. Quod contra doctrinam sequentis ix Propositionis, & manifeste contra experientiam. In illis autem mediis denfioribus (utin multis aliis) angulus incidentia maximus femper minor 90°. Et angulus refractus maximus femper sequat 90°, non superat. Hsec indicasse fatis, fortasse tu antehac animadvertisti. In argumentatione illa introduxi te respondentem, non ut tibi explicarem tuam, sed meam sententiam. Non occurrebat mihi illo tempore methodus facilior. Tuam sententiam longe antea legeram, & jam iterum relegi in primo capite tuL Optices, ut voluisti. Si illse assumptiones & rationes tibi satisfaciunt, miror. Nobis autem non item. Fateor, meam sententiam fundari in ' doctrina de vacuo, ut certe collegisti. N ullam Diaphaneitatem agnosco, nisi ratione vacui. QuL fortasse tibi non arridet, antequam videris confirmatam. Esto. Interim ita maneat. Ita fe res habent apud nos, ut non liceat mihi adhuc libere philosophari. Hseremus adhuc in luto. Spero, D e u m Optimum Maximum his brevi daturum finem. Inde meliora expectanda. Tuas Astrono- micas commentationes indies& avide expectamus. Qusefo, ut de illis aliquid in proximis rescribas. Hoc etiam a te peto, ut ad me mitteres observationes tuas de mutatione aeris istius anni & procedentis, A ego remittam tibi meas. Adde, si pla-
yid. Epifl. ceat, tabellas mese aliam obfervatio- **}- nem de Sale Gemms. Ita appellatur in officinis. Ratio ponderis ad pondus aquas ejusdem molis, est ut ad, 208, ad 10,000, ad pondus cry-
T O L M.
stalli ut 26,208, ad 26,505, quas fere 1608. aqualis est. Eandem omnino facit refractionem, ut crystallum. Domi-G//^m nus Gilbertus (jam mortuus) qui scripsit de magnete, reliquit cumsiio{" w ™ Pe . fratre librum,cujus titulus:DeGlo- ripatetuou bo & mundo nostro fublunari, Philosophia nova contra Peripateticos lib. 5. Audio, quod isto anno fiet publici juris. Hujus mentionem feci, quoniam, ut ex tuis scriptis conjicio, illius philosophia tibi maxime placet. Exemplar vidi, & quasdam capita legi. Übi video, quod vacuum defendit nobiscum contra Peripateticos. Et ne nimium vacuum restet in ista pagina, unum hoc accipe : Nosti, quod aurum inter elementaria nostra composita den- „ c a J m * sissimum habetur & opacum. Invenio tamen, cum corpus fit tenue, ut in vulgaribus foliis, quibus pictores utuntur, quod sit diaphanum. Si enim folium interponatur, inter oculum & candelam lucentem., lux tota in propria forma perspicitur, sub viridi tamen colore. Si amplior esset locus ad scribendum, non tamen daretur tempus. Bene iterum vale.
Sjonprope Londinum , d.xm Jtdüßil.
<vet. cio id cviii.
Epistola CCXXVI.
JO ANNES ICEPLERUS THOMAi HARRIOTO.
I Ta est, mi Harriote, cunctatrices 1609.
isse occupationes, quo diutius expectationem nostram suspendunt, hoc facilius improvise obruunt imparatos. Sic enim mecum est comparatum, ut plane tuum exordium tibi regeram. Turpe tamen sit, tam raram occasionem scribendi praetermittere. Itaque ad tuas venio. Moveram aliqua de Oleo Terebinthi, non utChymicus , sed ut Spectator.
Tu fideliter instruis, aliud fuisse a tuo. Concedendum est ab artis ignaro.
Movet tamen me, quod coctione video ex raris fieri'densa, ex pellucidis opaciora: tux artis rationes non
capio

ad joannem
160$. capio, qui majori opera levius tamen prsstas oleum, ideoque & tenuius. Velim scire, an faeculentum illud meum Terebinthinum eodem angulo refringatur , quo tuum spirituo- sum. De angulis incidentis gratum, quod explicas te. Sed inde est, quod in prioribus ego perperam comparare volui tuas refractiones cum Vitel- lionis: & cum viderem vitium, nec possem comparare, optavi, ut incidentis tus essent ex aere. Verum est enim, quod mones: Vitellio non explicavit incidendas aqueas, vitreas, crystallinas, &c: sed solas aereas ; postea, cum sciret, manere easdem refractiones tam in ingressu, quam in exitu, adfcripfit quidem easdem, sed prsposteris incidendis. Quantus enim est in aqua refractus, tantum debuit statuere incidentis aqueum. Hoc fi fecisset, non incidisset in absurdum , angulum majorem recto faciens. Ergo incidenda aerea 30° habet refractum in aquam 22 0 ,30' refractionem 7 0 ,30. Vicif- fim incidentia aquea 22 0 , 30' habet refractum in aere 30, refractionem eandem 7 0 ,30'. Vides, quid me moverit, ut maluerim, te aereis incidendis uti. Nam erat mihi in votis, comparare observatum Vitellionis circa aquam cum tuo: id non potui, quia voois sunt diverfs incidentis.
Vitellioni 22 0 , 30' dat 7 0 ,30'.
Tibi 30°, o' dat ii°, 53.
Hic nondum postum judicare, an discrepetis, nisi,ex eo, quod Vitellioni 29 0 , o' dat ii°, o'. Itaque si ex 29 0 faciat 30°, non multo augebit refractionem 11. Tibi ergo paulo majores siint refractiones aqus. Quid si Vitellio destillaverit ? Cuperem ä te additas esse etiam stillatitis aqus rationes, etsi puto pro numero de-
Vamum stillationum tenuiorem sied. Va-
rton datur. cuum tuum mihi non arridet, neque perfe, neque ad refractiones, Per fe;non videtur liquor pati vacuum, ut ille olei, qui penetrantissimus est. Elideret lpaciola vacua, inque
KEPLERUM. 381
iis contentum, seu aerem, feusthe- i6o§. rem, seu quicquid tu dicis vacuum.
Sin autem nihil plane ponis in Ipa- ciolis; ostende, quomodo sustineant incumbentem liquorem. Non sunt enim structi fornices. Jam si liquor non recipit vacua, nihil quod sit dia- phanum, recipit. Ex liquore enim omnia diaphana existunt. Sed neque expeditum est, positis vacuis, quomodo fiat refractio. Num per Refrazib repercussum in corpusculis ? Quia ergo figura sunt vel corpuscula, vel spatiola: striata deorsum non sunt, repercuterent enim, non tantum versus perpendicularem sed ultra etiam hanc. Sed argumentationes has tu ridebis, conscius thelauri tuijfcientisici, in quem ego non inspiciens, misere forte erro. Qusris ae studiis meis. Commentaria de Marte titulo Astro- nomis novs dihoAoyyra , seu Physicae coelestis, prostant jam Franco- furti. Exempla non habeo. Gil- berti fatum doleo. Opto excudantur & magnetica, cum reliqua philosophia Globi sublunaris. Mone Ericium, ne sine exemplo regrediatur. Vacuum ejus videbo. Gratum scribis de diaphaneitate auri. C011-' sidera vero, si id fiat ratione vacui, non mutatum iri rebus colorem: sic Sol per cilicia transiens rubro tincta, rubrum defert radium, utique per corpuscula transiens,non perpatentia lpaciola textura?. Nam si ferrea sint stamina, non mutatur color. Habes itaque ex coloribus aliud argumentum contra vacuum. Considera &hoc: Asserculi bibuli, cum sicci, non transparent : si oleo imbuantur, omnino transparent aliquantulum , sic Papyrus & alia. N um tu infarctu olei putas augeri vacuum? Miror: nihil de materia asseris perit.
Mihi ratio est expedita. Obscuritas est in siccis, quia asperitas &porosi- tas & mixtio aereorum fpaciorum.
Iis fpaciis, seu poris repletis oleo vel pingui diaphano, diaphanum fit totum, nisi quantum obstat textura Bbb 3 mate-

V
*
,82 E P I S
1609. materis umbram faciens. Petis tempestates duorum annorum. Pareo: nist Ericius abrumpat. Expe- Ao autem, quod promisisti, mutuas Anglicanas. De ventis noli mirari, non additas plagas. Hoc semel dictum puta, occidentales nobis este impetuosos, pluvios, nubiferos, tepidos : Meridionales raros, tepidos, pluvios, lenes : Orientales ludos, gelidos, maxime continuis spiramen- tis cum spirant: Loreales frigidos, ningvidos, crebris & parvis flatibus, cum spirant. /. Sept. cid iocix.
Epistola CCXXVII.
J. JESSENIUS JOANNI KEPLERO.
1 606. /^stjm Te heri Fragte quererem, in- / ^ tellexi Brundusium profectum,
quod factum bene. Ego cum meis ante x x dies in Generosi Domini a Baro se- Sebusina arcem vicinam multis pre- bußana. c f]3 US invitatus coiicesti. Decessit ipse Baro nudius tertius, & hora, qua Sol 15 0 Scorpionis gradum ingrestiis, dimidiatamqüe fecit Lunam, quem Vite terminum primo accellii prodixi. Exenteratum cadaver per me, conformationis qusdam ostendit vitia, pectus nunquam a me observatum hoc longius, ingentes pulmones, undique pertinaciter adherentes, & vomicis pleni, Cor non magnum ad- tnödum, nec ulla tabe aut marcore tactum: Lien & renes salvi, jecur pallidius paululum, molle tamen & apertum. Exiguus admodum ventriculus , a quo dependebat crassius omentum, led brevissimum. Colon decenti equidem forma predi- tum, sed feliquorum omnium angustissimum. Singularia isthec multa, peculiare quoque, ipsius mihi per- svadent ingenium, quem non prius, quam ultimi morbi tempore novi jestnius propius. Saluta meis verbis Excel- * Pe ' e ' lentissimum Virum Archiatrum Do- Ryvorem. minum Ryvoretum, ipsique exemplar exhibe mei de peste moniti. A 1 -
T O L JE
rerum est, impetres, quasso, modis i6o6. quibus licet ullis, mandatum in controversia quadam hereditaria mea ad Senatum Wratislaviensem exaratum Cassareum, sub scriptum tandem habeam, altero jam mense sub Sacra 'Cafarea Majestatis manibus latitans.
Istud ego beneficii loco reputaturus sum maximi, imo summi. Vale. Dabam in arce Brezian d. x. Novembris CID IDCVI.
Epistola CCXXVIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
/^Um proxime in Bohemia dege-1617.
res, Keplere amice, nunquam mihi tecum esse licuit, preter quam semel in transitu. Nihil minus in te colendo & asstimando persevero.
Quod si Academicum vitas genus porro placeret, posset imposterum nostra paulatim reviviscens tibi & tui similibus locum pnebere. Et hoc est unicum, quod Te volebam scire. Alia ex harum Protectore li- terarum eruditissimo Viro, Domino Georgio Gvalteto, familiari meo po- Georg, u$ teris, si voles, discere, quem tibi insu- Gvaltcrfls - per diligenter commendo. Vale. Dictabam Praga die Andrea CIDIDCXVII.
DOCTOR JESSENIUS Acad. Prägens Rector & Cancellarius
Epistola CCXXIX.
MARTINUS RULANDUS JOANNI KEPLERO
/ ^ugitationes cnymicab? iviätnc-iöoy. ^ maticorum ptestantissime, amice observande tibi probari meas gaudeo. Illud enim demum laudabile judicium, quod ab eruditis proficiscitur. Rerum chymicarum te non plane ignarum esse, objectiones filierter proposit£ in medium ostendunt; ad quas statim, tuis lectis, respondissem, si otium & tempus fuisset
1

AD JOANNEM ItEPLERUM. 383
1 6o 7 * set occupatissimo. Dc medicamen- ex physica est depromptum. Ais 1607. torum chymicorum artificio recte tinctura cultri partem anteriorem sentis, & quia consentanee mihi, id- auream elfe effectam, posteriore ma- eoque non multus este volo. Certum nente ferrea ; cultrum interim to- est Spagyrico labore medicamenta tum retinuiffe figuram pristinam, minus virium perdere, ullo vulgari Incertum hoc est exemplum & nar- pharmacopLorum opere, eorumque ratum. Esto tamen. Tincta sit pars qualitates specificas per totum esse cultri , manente eadem figura & diffusas, & alienitatibus Spagyria li- pondere. Tinctura affirmata, non SX» serandas haud raro obrutas. Chrv- protinus & pondus auri affirman- Mtbiiü. sopoeia tot argumentis hactenus a dum. Aurum ex mineris terra? pon- logodsedalis'&misochymicisfuitim- dere suo quandoque ferri ponderi pugnata, quot diluta vidisti. Non respondet: Negabiturne propter- omnia fuere nullius roboris. Non ea a natura aurum? Adjunctum est tamen tantarum virium, ut chryso- non necessarium, nec rei metallica: poeiam expugnare potuerint. Nec aa-iariKov. Sit& factus culter & le- videris tuis eandem labefactare, aut vitate gravior, beneficio tinctura, suspecta: fidei arguere. Calore telluris Arguat & idem accessionem mate- aurum argentum solvi & coagulari rke. Rogas unde augmentum ?Ne- potest, nostro & artificiali non pqt- gas ä tinctura, quod abnuat propor- est. Ergo impossibilis chrysopceia. tio. At respondetur, ista omnia non Connexum hoc negatur, ut asyllo- obstare, quo minus tinctura & pon- gisticum. Antecedens secundum dus addat, proportione licet diffen- quid verum est, & de metallis dun- tiente. Cujus est formam perficere, taxat intelligendum, qua: sunt in fieri, illius est & materiam. At tinctura non in facto esse. Calore terra nui- formam ferri ad aurum destinatam,te Ium metallorum solvi, perpetuitas teste, perficere potest, cur non etiam coagulatorum evidenter demon- materiam? Unde? Virtute pulveris strat. Nec calore Terra coagulari seu tinctura: non accumulando plus solo ; minerales aqua ostendunt, materia vel condensando, sed figen- quas coire omnino necesse esset, si do mercurium, eundemque persici- calore subterraneo solo ipsa coagu- endo, a quo solo gravitas, ut levitas latio. Artificialiscalor & nomicus no- sulphuri volatili debetur. Sed satis, ster ista omnia prastat evidentius, ne imposturas fumivendulorum desolvit coagulata, soluta iterum coa- fendere videar. Elegans est, quod gulat. A nostro calore evinci au- appingis, de calore ventriculi medi- rum, argentum, attestantur exempla camenta purgantia dispergente per deglutitorum numismatum & qua- totum corpus. Certum.est, purgan- dantenus attritorum. Hoc tamen tia suo corpore ad partes dissitas negato, non protinus negandum erit neuticjuam permeare. Virtus dun- illud. Si gallinarum calore digeri taxat a ventriculo evocata expur- potest aurum & aliud metallum, cur gandos succos tangit. Chymicae igi- non artificiali igni edomabile aurum? tur remedia minus efficacia este po- Dissolutionis auri & concoctionis tionibus vulgaribus, eo quod sedem idem opus in fortitudine,non do. Ad durabilem non habeant illa, ut eva- i : illius majus robur caloris requiritur, poratio esse possit continua. R e -
nec calor solus, sed compagem me- spondetur & chymica remedia & talli vera dva?oi%w(r& resolvens, vulgaria coctione multum perde- Concoctio levi calore, nec hoc solo, re, non arte administrata vel facta, sed erasi propria peragitur. Alterum Ratio autem chymicis plus virium argumentum chryfbpcejam petens detrahens valet nihil. Chymicis*
enim

384 E P I S
1607. enim remediis stabile subjectum & stabilius est, vulgaribus potionibus
' sme omni subjecto durabili, crassamento nimirum naturali exutis. Nec opus est ad kvkgy&av purgationis subjecto tali. Satis est corpus qualitate cathartica esse momento lacessitum, non protinus delebili, cujus beneficio natura stimulata exurgit ad ejectionem. Vulgaria medicamenta in corpus intrula, quia natura: adversa, raro in actum solvuntur, ideo- que inefficaciora, quanquam distinguendum sit probe inter haec & illa medicamenta, quorum utrinque ingens est discrimen. Plura alias. Jam angustia temporis intercludor. Ignosce non fusius tibi respondenti. Multus ero deinceps. Vale, Vir, Clarissime & me ama, sxpiusque me- cum conferre eruditis tuis illatis dignare Ratispona ex Mufizo xxiv. Febr.
CIO ID C VII.
Epistola CCXXX.
JOANNES PISTORIUS JOANNI KEPLERO.
1607. OYngraphen fratris reddet Domi- ^ nusD.Rebmannus: cui pecuniam reddituram Dominationem Tuam non dubito. Ego domi cum maximo gravissimoque morbo conflictor, qui in mortem exiturus videtur. Vix enim alia Ipes :nec doleo: sed totum me ad jucundam illam viam comparo, qu£ me liberum ab inanitatibus munai factum ad Christum Salvatorem meum & ad partam ab illo coelestem hsereditatem ducet. Juvet igiturDeus&pro suo arbitrio finem morbi expediat. Interim a studiis nondum discedo: & jampra- sertim in anno Natali Christi post
'dfnlT ' ^ atrem Decherium laboro: non con-
cbristt!* tentus illius quanquam diligenter scripta sententia. Mihi enim Chri- sius nascitur anno Juliano 42 exe- unte : moritur Herodes anno 43 paulo ante Pascha: ut cum Christo amplius quam quatuor mensibus non
T 0 L /E
vixerit Herodes: Nec qtiicquam ad 1607. probandam sententiam meam reliquum est prLter Eclipsin, qux mortem Herodis antecellit, in ea ha> reo: & ne diutius impediar, rogo ut Dominatio Tua proxime quando Eclipsis illa conspecta sit, explicet.
Scio enim,fecisse rei istius periculum. Cuperem Eclipses omnes; qua: anno Juliano 43,44, & 45 post Januarium usque in Majum contigerunt, habere descriptas. Id enim magnum laboris mei levamentum esset : coquo majorem in modum rogo, ut quod de re illa in chartis suis notavit, me- cum communicet: Gratus ero, quousque vivam: & quia coram amplius non possum, intercedam pro Dominatione Tua ad Cassarem & hujus Consiliarios, sed prassertim ad Illu-^^' strissimum Dominum Lichtensteini- um. Expecto igiturresponsum. Vale, & absentem, ut präsentem, ama.
De Mathematicis* laboribus & Dominationis Tua: & Domini a Teng- nagel (quem officiose saluto) quid, obsecro , factum est hactenus! ubi Commentarii in motum Martis? ubi Ephemerides! ubiRudolphinasTabula:, de quibus omnibus certior fieri cupio. Friburgo Brifacigorum d.xiv.
Martii ciD ID C vii.
Si Dominus a Tengnagel, Vir Nobilissimus, Progy mnasmataD.Ty- chonis ad me per Francofurtum mitteret, ut ibi D.D. Jauchtio traderentur, faceret mihi gratissimum. Uterque enim liber, quem dedit, in via ex imbribus corrumpi coepit.
Epistola CCXXXI.
JOANNES KEPLERUS JOANNI PISTORIO.
Uas ad me xiv Martii scripsisti literas, Reverendissime Prassul, heri demum in festo Corporis Christi, cum fors in eandem me cymbam cum D. Rebmanno contulisset,accepi. Tristia sane de Magnificentia Tua circa Pafchatis festum nuncia-
bantur,

AD JOANNEM KE PL E RUM. 385
1 607. bantur,dolente me plurimum, litera- hostibus noceatur, quod vicissim fa-1607. rum causa, unaque multis aliis, quos ctioni validissimse lucrefit, D E O & religioRomana,quosve beneficentia Ecclesias non aliter luere fieri postit) Magnificentiae T nx conciliasset. Su- hac,inquam, inanitatum hujus mundi spicabar tamen ego, studio sparsum poenitentia paratum & accinctum, rumorem, Magnificentiae Tuae par- nunquam non aptum esse, beatae illi centium, Teque itinere studentium transitioni faciendae. Venies igitur, liberare. Cumque manum Magni- si hasc praestiteris (DEO etiam de oc- ficentiae Tuae videam,nihil novi mor- cultis, de ignoratis peccatis, de opi- bi accessisse persvadeor: quemque nione cultus DEO praestiti in quo- tu scribis morbum gravissimum, ve- rundam exagitatione confessus & steterem illam esse vomicam. Cujus precatus) venies, inquam, in illum etsi finem, te explicante, didici, nec coetum electorum , mihique in illo sine moerore considero : tamen me magno die ad Tribunal Christi corm
consolatur erectus ille Magnificentiae T uae animus, & imperturbatum illud immortalitatis desiderium, quo dein literis testaris,& quo exemplo me plurimum confirmas, qui compertum habeo, centuplo plures mei similes, quam tui,measque quam tuae valetudinis, quotidie expirare. Cum autem considero, adjacere Tibi dissolvi , sed in carne diutius esse; ex usu literarum esse: nec minus ex scriptis Magnificentiae Tuae utilitatis venire ad Ecclesias reformatas, quam solet ex Agarico, aut Rhabarbaro redundare in ventriculum, noxiis humoribus repletum: votorum dubius, ne cum tuis imperite pugnem, illud unice suspiro , ut de Magnificentia Tua DEUS id statuat, quod & Tibi & Ecclesiae, adeoque A mihi, sciat esse saluberrimum. Neque sane dubito te hac fiducia Christi Servatoris, partaeque per illum coelestis haere- ditatis, hoc contemptu, quod scribis, adeoque, quod interpretor, odio & poenitentia, inanitatum hujus mundi (quarum ego magnam partem esse puto, studium partium fervidum,privilegia beatitudinis somniantium, Romae coeli portas unicas statuentium, indeque natum in reges indirectos Regum merum obsequium,merum contemptum eorum, qui libertatem amplexi sunt, sinistras dictorum factorumque interpretationes, quasi quod his mediis Romani Sacrorum Regis hostibus nocetur,DEI
parenti testis eris, me nullo privato odio in Pontificem, Episcopos, Sacerdotes; sed mero zelo DEI, studio mandatorum & institutionis Christi, cura praemonitionum ejus & Apostolorum ( quae proclivitate summa mediocrium ingeniorum in Romanam illam Monarchiam, vel Tyran- nidem Ecclesiasticam trahuntur) his, inquam, de causis in illa libertate ster tisie, in qua DEI permistu natus sum, neque jugo Romano mancipari ultro voluisse eorum, qui non tantum caeremoniis indifferentibus, quL persimiles sunt illis, a quibus D. Paulus Galatas alserit, Christianos onerant, sed etiam:verba, & mandata Christi & Apostolorum periculosissime interpretantur, jus hoc interpretandi suum unice facientes, sensus humanos, quibuscumDEUS per siios ministros agere solitus est, simpliciter captivantes, ut aliter ii judicare non ossmt, quam interpretamenta veris alicubi e diametro este contraria. Quo interpretandi stricto jure concesso, nihil porro defuerit, ne ipsissimo quidem Antichristo (quem in templo D EI, & ipsum sedere dicit Scriptura) quo regnum siium in Ecclesia stabiliat, Christi evertat. Hasc ego, commotis intimis prascordiis, quasi migraturus cum migraturo (quia incertum, uter alterum prLver- tat) responsi loco ad partem Epistola M-T. de morbo & morte instante, respondere volui. Spero, hxc Ccc ita

t
386 E P I S
160J. ita excipies a scribente, uti solitus es excipere loquentem, & dilputan- tem de eadem materia. Et quamvis alius quispiam, vitando invidi« periculo, literas hujusmodi non libenter alieni juris fecerit: ego tamen de Magnificenti« Tu« benevolentia meliora spero. Lectas igitur aboleas rogo. De studiis Magnificenti« Tu« jucundior erit collatio. Memini, te difficilem diu fuisse in recipienda sententia Deckerii. T andern igitur Tibi gratulor, te victum esse. Atqui semel admisto, Christum esse natum ante anni Juliani 43 initium , jam porro tibi cauta nulla est, cur malis 42 potius quam 41 natum statuere. Jam enim discestiim est a D. Luc« numero xxx annorum. Etenim initium Joannis Baptist« pr«dicationis in 15 Tiberii confertur, qui est Julianus 73. Christus igitur baptisatus est, vel v Novembris sequente, vel vi Januarii anni 74. Nam 1 Januarii anni 73 iniit decimus quintus Tiberii, ergo vi Januarii ejusdem 73, non statim assuit Christus apud baptismum. Vix enim quatriduo condonatus antea fuisset Joannes. Et verisimile est in festo Tubarum, vel tabernaculorum in deferto incepifle Joannem, cum initio novi anni,quem paulo post Christus ex Efaia annum acceptabilem Domino pronunciat. Si ergo Joannes incipit anno 73 Septembri,Christus vero ad baptismum venit eodem 73 Novembri, vel 74 Januario, natus vero est exeuntes: ergo annos 31 habuit plus vel minus uno mense. Vides, te a D. Luc« rotundo numero jam discessisse. Nihil igitur impediat, Christo baptisato 32 Vel 33 tribuere annos. Et quia ad eclipses provocas: en illas! Manu- ducam autem fidem tuam, ne mei calculi cLco affirmato nitaris. Satis m confesso est omnibus, anno 45 Juliano ix Januarii,noctu visam esse Lu- n« eclipsin totalem. Is annus est, ut annus a Christo nato cid idcx, qui etiasll habet Eclipsin in IX Januarii,
etsi non apud nos , sed apud Anti- 1607. podas. Jam Novilunia & Nodi «- qualiter currunt & hodie & olim. Et quia totalis Eclipsis fuit in Januario, nulla igitur potest eo anno in Februario, Martio, Aprili vel Majo. Retrocede in cid id cix: qui«qui- paratur anno 44 Juliano: cadet igitur plenilunium in xx Januarii, Eclipsis Epactaquippe xi ad ix Januarii addita, efficit xx Januarii. Tunc Sol est in 1Luna in 1 52 nodus jam in 7 52: potest contingere Eclipsis, sed partialis, nulla ante vel post, usque post Majum. Rursum xi ad xx Januarii additis, ostenditur xxxi Januarii locus Plenilunii anno ciDiDCiix,cui Julianus 43 est similis. Atqui eo die opposito est in 11 52 nodus in 25° 52:
Nulla Eclipsis: sequens vero plenilunium 1 Martii & in n° np, nodus in 23 0 52: Rursum nulla Eclipsis. Nulla igitur neque ante neque post, in hoc semestri. Et quia jam 1 Martii habet propius plenilunium Nodo, rursum addo xi, creatur xnMartii. Anno igitur cid id c vn, qui similis est Juliano 42, xii Martii ostenditur ab E- pacta sede Plenilunii. Eclipsis partialis fuit xiii Martii cid id c vii, fuit etiam xiii Martii anni Juliani 42, mane post horam tertiam a Media Nocte Jerosolymis , eaque fex minus digitorum. Nulla igitur hoc semestri ante vel post xiii Martii. ,
Anno 42, xiii Martii Eclipsis partialis 6 . Digitorum.
Anno 43, Nulla Eclipsis, xxxi Januarii, 1 Martii.
Anno 44, Eclipsis partialis parva, xx Januarii infra Terram.
Anno 45. Eclipsis totalis ix Januar.
Habes Eclipses : eliges scio annum 42, qui examussim congruit cum numeratione Josephi, & qu« fuit proxime ante Pascha xi Aprilis: id enim testatur lectio Josephi de morbo Herodis. Quod si antea vinci T e passus es a Deckerio, ut crederes Christum natum anno 42 Juliano finiente: jam & ccelo manus da, ut cre-

AD JOANNEM KEPLERUM. 387
läwj. das natum ante initium anni 42. Imo vero ante initium anni 41: quod sic probo. Saturninus Christum retulit in Tabulas census, Saturninus vero decessit de provincia, finiente anno 41, proxime ante mortem Herodis. Nam Varus tunc erat cum Herode, successor veniens Saturnino. At non bene conveniunt xxv Decembris peragere census, & statim i Januarii sequente decedere. Ergo quia decessit initio anni 42, census igitur peregit fine anni 40, non 41. Adde hdsÄe^icrfiou a Scaligero productum, qui signat Christo locum nascendi anno 40 Decembri, anno 41 Novembri, anno 42 Octobri. Ecclesia probat Decembrem, ergo annum 40. H«c de Natali. Jam ad cetera. T engnaglius ex Anglia ante m Menses rediit. Cassar mihi dedit CCCG florenos in Commentaria Martis. In eo jam labore sum. Exsculpuntur jam typi lignei. ATengnaglio veniam publicandi opus nondum habeo, & Cassar inhibuit, distractionem exemplarium ad suum arbitrium. Ephemeridum nulla in propinquo spes, quia Mars in meo cerebro manibusque tumultuatur. DeRu- dolphinis tandem T engnaglius videtur spem abjeciste: non ego, fi vixero. Si me pactis nostris impediet aliquid evulgare Tengnaglius, excipiam: deceptum me esse, cum promisisset ipse intra iv annos Rudol- phinas dare i huic ego promissioni, quie facta est Qesari, inimicus, promisi expectare, donec prodeant illae Tabulae, postmodum libertate philosophica mihi reservata. Jam nullas ille tabulas unquam scribet: irrita ergo pacta nostra, etsi conditionem de iv annis non continent. Sufficit hos iv annos Caelari nominatos. Exemplum libri de Stella & de Natali dono Magnificentiae Tuae Tubingä a Maestlino petendum : quod ille, visa per idoneum hominem epistolae meae parte, non gravarim dabit. Jussi enim, ut
xx circiter apud ipsum depone-1607. rentur.
Epistola CCXXXII. X
JOANNES PISTORIUS JOANNI KEPLERO.
Vir Clarisßme , Amice colende .
rpHeologiam vellem mistam face-1607.
A res: cujus certe nihil intelli- gis. Affingis Catholicis, quae nunquam senserunt. Nec ego de re illa te- cum deinde verbum conferam ullum. Amicus tamen & servus, ero: <juod eruditio Mathematica tua & ingenii prastantia mereatur. Inclinavi hactenus in P. Deckerii sententiam de Natali Christi Salvatoris nostri anno» non ut quadragesimo primo Juliano, sed ut quadragesimo secundo in mundi hujus conspectum venisse Christum, & statim quadragesimo tertio mortuum esse Herodem, & quatuor tantum, inter primum Christi & postremum Herodis diem, intercessisse menses sentirem: quo me Josephus authoritate fideque lua ducebat. At nunc cum video, tot loca scriptura movenda esse loco: nec tricesimum Lue« annum,nec Cyrenii censum relinqui : desero rursus sententiam,plus fidei & honoris tribuens Scriptura quam Josepho : tantoque magis, quod perpetuis contradictionibus implicatum teneri Joscphum, a sei- pso dissidere frequentissime video: quod viginti locis & exemplis desolo Herode testabor. Pereat igitur Scriptur* Josephus: & salva sit nobisScriptura * autori ~ tum historica, tum divina veritas :***' cui aliquid detrahere, vel etiam permittere, ut in dubitationem illa vocetur, mihi, quousque vivam, religio erit. Scripseram integrum tractatum: pistorii quem rurh ssippressi. InScriptura igi- yfatut tur sententia insistam: nihil moratus, fi Josephus centies objiciatur, homo 1 h vira & mortis Herodis imperitissimus : nisi studiose omnia corrupit: quod proxime scribam, & simul viginti Josephi contradictiones in Herodis regno & vita. Pergere
Ccc 2 te

t
Z88
- E P I S
1607. te in explicando Martis motu, vehementer gaudeo : & utinam in lucem brevi emitteres, qme scripsisti: Libellum de Stella & Natali Christi non vidi, nec habeo, quomodo aD. jvlaestlino petam. Dabis igitur eum Pragas filio, qui statim solvet & ad me mittet. Plura non postum, scribendis ad omnes Pragenses Dominos & amicos literis occupatissimus. Ascribere tamen aliquid volui, ut amari te abs me merito tuo, intelligeres : ut revera amo: quan- quam in rebus fidei cascum este, rursus doleo. Rogabo vero Deum, ut ereptum erroribus, lumine filii fui collustret: quo nihil mihi iucundius accideret, vale, Domine & amice, & brevi longiorem Epistolam exspecta : vicissimque me ama. Friburgo x 11 JuiiiciZ) iocvii.
Epistola CCXXXIII.
JOANNES KEPLERUS
N. N.
1 6° 7 . (^Larissime Domine Doctor. Etsi mihi es de facie ignotus: dwO' <rTci<r(jLctTiov tamen tuarum literarum ad me mistum a Friderico amico tuo, de tuis postulatis me certiorem reddidit, meque vicissim permovit, ut ad te scriberem. Peto autem abs Te, ut in me feras eam libertatem, quam in te serunt xgri tui. Epistola tua plena est superstitionis. Quod valetudinem attinet, ita est; astrorum causa homo aliquando multis vexatur incommodis: ipsa tamen seipfis, uti non sola genuerunt morbos, ita sola medicinam prastant nullam. vaUtudi- Utere arte tua, corrige diatam, ani- ™ cau s £ mi tranquillitatem amplectere, &im- .fa/ primis DE UM placa: per has enim concurrentes causas, qua posita sunt in tuo arbitrio, fit ut incertissima sit etiam valetudinispradictio. Delite vero tua seu Astertionisscu Asterionis (legere aut conjicere non potui) pronunciare alienissimum est a natura. Symptomata, qua recenses, ut medicus, bene astimas, este
T 0 L JE
Melancholia sobolem, ut ager, sal- 1 ^° 7 - Ieris. Illa. enim bestiola est soboles imaginationis lasa a melancholia & m0 &*. ejus affectu, tristitia cordis: & metus est, ne adolescat illa in crocodilum.
Deum exora, ut te tueatur ab artibus Satana, qui vitiosis humoribus solet abuti, & hujusmodi bestiolas fovere, fi forte per eas tadium vita instillare postit pio & afflicto homini. Scito eandem bestiolam, id est, rosiones orificii ventriculi, & me fovere jejunum, quas crebro rejicio, eructando. Sum autem & ego me- Kepknu lancholicus. Conjugem inter astra melan - non invenies; terra parit hoc genus chol,cm > animalis. Fortuna generis est vocabulum. Illa naturaliter non nisi tribus his vinculis a ccclo est nexa, animi, corporis gratioso habitu, quo fascinentur ij, penes quos est potestas ampliandi tuam fortunam, denique genio tutelari. Et quia animus tibi naturaliter est subtristis, contemnes etiam media fortuna amplificanda: , qua: alii probant & consectantur. De habitu corporis ipse judica. Si namque me non es corpulentior & gravior vultu, nunquam fies Consul. In genere erras cum Cmiiinvo- maxima doctorum multitudine, exi-j^'f* stimans a coelo fluere rerum e ventus.
Illud vero plane prseter lucem ad nos nihil demittit: anima (seu potuis vita ) est, quT, nascente homine, influit in hanc quasi formam, radiorum sideralium, sic vel sic configuratorum in puncto nascentis hominis. Si configuratio est harmonica , pul- cram formam nanciscitur animus, vel animalis facultas, Mmque retinet, quam diu est hvcorpore, fabricat igitur & pulcrum sibi domicilium, figurat vultum,ut causa adjuvans,
(nam interim etiam fortes creanturfr- tibus & bonis): quibus duobus fulcris dixi niti hominis fortunam, quod prscipuam ejus conditionem attinet. Nam eventus particulares, in quibus illa consistere videtur, sunt in potestate DEI, & ejus permissu, in potestate genii tutelaris ,& divinitus

AD JOANNEM KE PLERUM. 589
1 <$07. tus gubernantur. Animus vero prout est comparatus, ita iis novit uti, & quod male cecidit,lenire, aut etiam quod bene cecidit, xgre accipere, inique tolerare, & stc suam inde sibi fabricare fortunam. Genesis tua videtur tibi ex quadam gratia vultus & morum, aut certe ex commiseratione & existimatione pietatis, polliceri favorem hominum, id est, pulcram fortunam. Quia, ut male habeant cseteri, at certe Jupiter in medio coeli stat, quantum ea die, imo eo anno, pervadere potuit altissimus. Nam, Capricornum eo anno tenuit, signum humillimum. Estque configuratus Veneri triangulo : invenient igitur in te feminas, quod placeat, unde conjicio, habere te poste aliquam optionem inter lectas virgines & matronas, itaque possibile este, ut felix nanciscaris conjugium. At contra Sol habet Saturnum antecestbrem , in sextili Martis: unde conjicio, te nemini minus placere, quam tibi ipsi, unde timiditas, vultui demistio, ut non audeas, etsi, quando audes, tristitia oculum naturas occaecavit, ut genuinam tuam non agnoscas, in persona erres: quod si semel repulsam patiaris (quod novi nihil habet, nisi quatenus melancholico ita videtur) jam porro timidior redditus, desperabis secundam interpellare paulo splendidioris fortuna. Atqui laxandum est rete iterum atque iterum, etsi una nocte nihil ceperis: animus attollendus, exuendus tui contemptus, quia is vitiosus in te est, idque in his externis. Nam de actione cum DEO jam non loquor. Inprimis cavendum, ne te amor occascet, qui solet este in melancholicis delirus, & qui sobrio judicio de personis & conditionibus consectandis, & optione habenda, plurimum noceat. Sed video tempus abiste, quo solet amor nocere. Interim sextilis Saturni & Martis, Sol cum Saturno laborem & diligentiam notant, quL sunt media ad fortuna quendam succestiim. Luna ad Saturnum veniet aetatis §6cir-1607. citer,Sol ad quadratum Martis, itatis 21,ad Sextilem Saturni & trinum Martis anni 51,53. Ascendens ad quadratum Martis anno 8, ad trinum Saturni & sextilem Martis circa 29,30, statis. Sedhichors quadrans vitiose prste- ritus 4 annos efficit: si natus esses hora*, si hx directiones non in 30, sed in 38 caderent. Hi fuerunt anni peri- ; culosislimi. Spero in sequentibus omnia mitigatum iri: etsi in radice Luna cum Marte, Sol cum Saturno perpetuam quandam animi irrequie- tudinem significare videntur. Hoc anno Jupiter orientem illustrabit &
Solis oppositum : utaris occasione,
& ducas pulchram aliquam conju- Commode gern, ex qua duo habes commoda, e c x h ?“ l ~ fomentum ventriculi debilis, ex im- m ‘ positu emplastri natura calidi, & discussionem fuliginis animi. Sin Saturnus, in medio coeli oberrans adhuc animum deprimit, expectandus erit annus 40, cum ille ad D&A 0 venerit. Saturni & Jovis quadratus pertinaces & contentiosos facit, & novantes multa, & scrupulosos, uno verbo, aptos ad serendas lites & controversias forenses. Idem quadratus hac Lstate redibit, nisi animum domueris, imposito jugo consilii sa- pientum. Hoc anno litem non finies, sed in majores implicaberis. Hisce vale, Lt boni consule, quse scripsi. DEO te commendo. Prag&vn Maji cio idcvii.
Excellentia Tua officiosus
JO. KEPPLERUS
Epitola CCXXXIV.
GREGORIUS EICHLERUS JOANNI REPLERO.
Larissime, Doctissime atque hu- 1607. manissime Domine Kepplere, amice colende atque observande.
Ex literis filii mei nuper ad me datis intellexi, utrunque vestrum, Dei Ccc 3 “ aspi-

39 °
aspirante gratia, salvum atque incolumem Pragam pervenifle ; qua de re &. tibi & filio meo maximopere gratulor; ac ut conatus vestri ad gloriam nominis divini, & aliorum prosperitatem pertingant: quibus possum precibus & votis precor & opto.
Repkri Exercitia pietatis vestrL, qualia sin-
Exenitu gulis Dominicis & diebus festis apud
*d!mstica vos P* e & devote habentur, & celebrantur, admiror: iliisque maxime delector. Utinam nostrates hisce vestigiis insisterent : apud quos DEI gratia verbum DEI abundat: & singulis diebus aliquot habentur conciones. Utinam, inquam, talis fervor & aviditas audiendi verbum Dei esset: majores certe pietatis & fidei fructus inde sequerentur. Sed rari quippe boni\ tales domestica Ecclesia & exercitia apud rarissimos Patresfamilias hic habentur. Vestris igitur sanctissimis in pietatis studio exercitiis salutare incrementum, & fuccestiis felicissimos precor & opto. Novit igitur Dominus ubique locorum, suos: qui coram Baal genua non flexerunt: hos mirabiliter regit, defendit, tuetur, licet in medio luporum versentur. Gratulor igitur mihi ipsi., quod filio meo apud vere pios & pietatis studio flagrantes homines hsc conditio contigerit. Spartam igitur hanc, quam nactus est, ut & ipse pietate, reverentia, modestia, obedlentia ac humilitate adornare velit: multis nominibus,ac salutaribus cohortationibus, cum viva voce, tum literis eundem admonui: Spem igitur meam , de ipso conceptam, haud frustrari firmissime mihi perfvafum habeo. Nuper quoque ad avunculum meum Dominum Bar- tholomseum Wagnerum, Pharmacopolam literas dedi : ut cum filius meus adhuc scabie laboret: ipsi phar- macon quoddam conveniens praepararet: quo sordibus istis liberaretur; ne domesticos vestros ejusmodi serpente malo inficiat. Petiit insuper filius meus a matre mea familias, ut ipsi lectos Pragam mitteret : ea de
L
re cum uxore mea contuli: ac cum 1606. scrutaremur suppellectilem nostram domesticam : nimis curtam illam esse deprehendimus. Superiori enim semestri filiam elocavi : ubi omne ejusmodi penu insumpsimus; 11 quid restat id perexiguum est : siquidem amplam jam habeam familiam: ut pene conductitiis matertera? mea? lectis uti cogar: quibus liberi mei nocturno tempore foventur ac teguntur.
Quod igitur hac in re ob angustiam rei meae familiaris tibi, vel potius filio meo gratificari nequeam : ignoscas mihi quaeso. Cum jam tempus instet aestivum: qualicunque tegumen T to licet tenuissimo utatur: de quo pia & honestissima vestra Uxor ipsi Facillime prospicere poterit. Si quid ab Amplissimo & Doctissimo Domino Bartholomaeo Sculteto ex- Bartlos egeris; quod Mathematicis tuis cu- m£M ris & laboribus accommodatum, & Smltem - usui esse poterit: mihi, modo significes velim; diligentissime efficiam; quo quam accuratissime desiderium Tuum expleatur. Nuper ipsum conveni: ac tui honorificam mentionem feci: me vero, ubi quid li- terarum ad te daturus essem, ut ipsius nomine tibi plurimam salutem ad- scriberem, admonuit. Inter alia vero cum sermones invicem conferremus: correctioris Calendarii Gregoriani mentio facta est: ac inter ca?tera duorum argumentorum, qua? palmaria vocabat; mentionem fecit, qua? adhuc a nemine refutari potuerint, nimirum quod beneficio Novi Ca-^calendarii , verum terminum Pascha - lendarn lern habeamus, qui omnino cum constitutione Synodi Nica?na? exacte convenit, hunc fixum terminum intra multas myriades millenariorum annorum vix labefactari posse, constanter asseverabat Dominus Scultc- tus. Alterum argumentum erat Antithesis prioris, quod incommoda continet & absurda, qu# inde ceu ex quadam scaturigine proma- narent, fi Juliana? numerationi post' hac insisteremus : luxationem qsto-
que
E P I S T O

AD JO ANNEM K E PL ERUM.
iö'oy. que yEquinoctii verni inde tandem sequi affirmabat. Prxterea hanc narrationem historicam commemora- Cakndarii bat. Cum renovatio Calendarii, tofom*. gjebat, a summo nostro magistratu tentaretur: Legatus quidam Imperii, cui nomen Curtio, Gorlitiumvenit, &, qua ratione res aggrediunda esset, mecum contulit. Egö affirmabam,
( dicebat Dominus Scultetus) st res aliquam pateretur moram, hoc consilium communicarem : ut singulis mensibus (qui 31 dies continerent) unicus dies adimeretur: hac ratione intra biennii spatium xi dies eximerentur, nec tam cito in reprehensionem vulgi incurreremus. Sed Legatus respondit : Pontificem Maxi- ' „mum tanto correctionis desiderio „flagrare, quo quam citissime (dum ,, adhuc in vivis esset) reformatio' ublicaretur. Ut hac ratione celeritas nominis ipsius toti Christiano orbi innotesceret. Hxc uberius, Clarissime &: doctissime Domine Ke- plere, ad te scripsi,fretus tua singulari in me humanitate: omnique observantia abs te peto & oro, ne in deteriorem partem literas has arripias. Alias materiam scribendi nu- scuimi merus quidam radicalis, quoDo- minus Scultetus utitur, suppedita-
T4(iiC4llS$ -i • • 1 r> • p 1
bit: cujus beneficio Epochas ante natum Christum & supputari & corrigi possunt. Meam tenuitatem sequi bonique consciere velis. De rebus novis nihil prcecipuum habeo, quod ad te scribendum esse duxi, prxter casum quendam tragicum, qui nuper Görliciid. xn Maji fi accidit. Diverterat quidam Nobilis, cui nomen miffgang Wolssgango a Rauscndorss, in di- dRause»- versorium quoddam, quod ab Au- ° r “' rea Aquila nomen sortitum est: is, cum per integrum diem potationibus indulsisset, tandem vesperi per gradus decidit, & cervice fracta animam exhalavit. Quo exemplo Deus Optimus Maximus omnibus potato- „ ribus & lurconibus severissimum justitias suas testimonium publice pro-
poscitsed paucissimi inde Moventur; 1607. imo fores pcenitentise morte Filii Dei apertas, turpissima vita sibi ipsis occludunt. Sed de his fatis scper- que. Pisemobilissimse ac honestissi- ML tu x uxori, totique domui vestras una cum mea uxore salutem plurimam ascribo. Vale, Vir Clarissime, & me, quod facis, ama. Dabantur Gorlitii) die Frofeßo Afcenßo - nis Chrißi CIO 1 D c v 11.
Excellentia Tua addiBisßmus
GREGORIUS EICHLERUS.
Inscriptio.
Magnifico, Clarissimo &
Nobilissimo
Domino Joanni Keplero, SACKM CMS. MAJESTATIS Astronomo designato, nec non & universe Mathescos scientia & usc nulli secundo: Fautori & Promotori
sco omni observantia colendo
Pragam.
Epistola CCXXXV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Latissime, Doctissime & huma-1607. nissime Domine Keplere, amice omni observantia colende. Ex literis Filii mei Victorini intellexi: scabiem vrnorimu ipsius, qua laboravit, in febrim de- generasse. Cum igitur ob utrumque malum tibi jam molestus sit quantum intellexi, describendo opus illud Mathematicum Atlanteis laboribus tuis elaboratum absolverit: observanter abs te peto & rogo: ut venia tua Pragä discedere, & ad patrios lares scsc recipere ipsi liceat: ne foedissimo scabiei malo familiam vestram coinquinet & inficiat. Id ipsum vero abs te omni contentione peto ■& oro, ut ubi hic fundamenta lite- rarum melius jecerit, ßc in exercitio styli majores progressus fecerit, &in
logi-

/
39 z E P I S
1607. Logicis soliditatem quandam eruditionis contraxerit: ut si,inquam,post annum vel biennium eidem promotione tua, oblata aliqua occasione, & prodesse & prospicere potueris : tuam operam ipsi elocare & nonnihil adjuvare digneris: Deum remuneratorem tanti beneficii devinctum tibi reddes: te vero & honestissimam familiam tuam meis precibus, quantum fieri poterit , Deo sedulo commendabo. Si aliqua occasio sese osser- ret,quavel per aurigas,vel per bigas filius meus itineri quam primum secre- dere possit: eo gratius id mihi accideret. Literas, quas siiperiori septimana exaraveram, rescindere nolui, & hac oblata occasione simul ad te erferri curabam. Plura ad te scri- ere ipsa diei festi Pentecostes solen- nitas non admittit. Nobilissima: & honestissima tuse uxori, totique sa- miliL vestra omnia felicia ac fausta precor & opto. Dabantur Gorlitii , Feriis Pentecoßes cid idcvii.
Epistola CCXXXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ut novus in fifi fimperrevolubilis annus Currat , inoffenß)^ dapie Cbriße, pede.
i do8 ■ V[ Obilissime atque ClarislimeDo- mine Keplere, amice observande & colende: oblata hac scribendi occasione, Laconico more, has qualescunque ad te dare literas constitueram. Non dubito, quam plurimos Mathematicorum in Academiis hinc inde degentes accuratam Cometa: in sublunari regione superioribus mensibus alpecti descriptionem radio Astronomico emensos fuissie. Quam ob causam hanc qualemcunque delineationem hujus meteorica: impressionis supervacaneam esse,ipse arbitrabar. Sed non tam meo temerario quodam ausii, quam aliorum potius nutu, adhortante nonnihil Domino Sculteto, hanc descriptionem crassa Minerva tentare aggres-
T O L JE
siis sum. Descriptio nova: Stella: in 160.8. tuo opere multum mihi profuit: qua de' causa tui quoque honorificam mentionem feci. Meam tenuitatem hac in re Lqui bonique ut consulere velis, peto &oro. Filius meus Vi- ctorinus mecum adhuc intra privatos parietes latet, & in Gymnasio nostro studiis Eloquentia: operam navat: ubi majores studiorum profectus fecerit, in Academiam aliquam eundem dimittam. Ob temporis angustiam ac publicos labores longiores ad te dare literas hac vice nequeo. Tibi vero, quod restat, tuisque felix novi ineuntis anni auspicium cum medio & sine faustissimis precor & opto. Dabantur Gorlitii Cal. Januarii cid idcviii.
Epistola CCXXXVII.
D. G. AUGUSTUS,
Princeps Anhaltinus, Co- mesAscania;,Dominus Ser- vesta: etBern burgi,
JOANNI KEPLERO.
Rassiantissime Vir, Amice noster 1607. plurimum dilecte. Ut in memoriam tibi revoces, de quibus te- cum Gorlitii locuti fumus, clementer cupimus : transmittentes tibi formula: materialis solida: Machina: cu- jusdam Hydraulica: Vratislavia: eia- '
borara ichnographicam delineationem una cum machinula quadam ex xre fusa: rogantes te, ut transmissa emendes, & quomodo in uno atque altero res sit instituenda, ut procedat , consilio tuo scripto nos pluribus edoceas. Id quod grati vicissim erga te agnoscemus, cui favorem nostrum atque studium , quacunque oblata occasione paratum servamus.
Crofra d. 1 x Jul. cid id c vii.
Epistola CCXXXVII1.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Raestantissime Vir, Amice pluri- 1607. mum dilecte: Otium nuper na-
ctus

AD JOANNEM KEPLERUM. 393
1 ^° 7 * ctus inquirendi in res Belga; cujus- dam Drubleri, (*) mira mihi Professionis ejus visa esi ratio. Quod si igitur non displicet tibi, me de institutis hujus viri uberius certiorem facere, (amo autem quam maxime . praxin veram) rem mihi facies gratissimam. Nescio, an videris Libellum deCorporali Octocedronte, sive Artem Corporum R egularium, (ut vocatur) inventam nuper ex numeris formalibus. In hujus libelli proce- mio autor Musica; Astronomica; plu- Jfiromm. r j mam mentionem facit, eo quod omnia Pythagoricis numeris inniti creduntur, 1,2,3,4,5, 6 : quemadmo- . dum in Musica lo ut,re-> mi y fa,fil, la, cum perfectione sua & imperfectione cauta est inventi numeri notarum Musicarum: quoniam ^ici 7 ra<sm perfecta est octava in Musica, quinta vero in Astronomia; septima imperfectissima in Musica, nullam agnoscens consonantiam, in Astronomia est Oppositio Planetarum. Eadem ex ratione. Nona figura imperfecta est consonantia: quia neque cum unisono, neque cum sexta, neque cum octava consonat.* Ha;c cum consonent difcursiii nostro Görlicii instituto: erit mihi responsum tuum quam gratissimum. Consilium tuum a me desideratum circa Machinam quandam hydraulicam proxime ex- pecto. Quod si Drublerus ad id qusedam conferre posset, id e re mea futurum putarem. Hisce vale. Croßia d. l§{“a CIO iocVII.
Epistola CCXXXIX.
AUGUSTO,
Principi Anhaltino, &c.
JOANNES KEPLERUS.
SERENISSIME PRINCEPS Ö* DOMINE t
DOMINE CLEMENTISSIME.
1607. T Roras Serenitatis Tus, una cum rebus ad Machinam hydrauli-
(*) Forte Drebclii, cujm motui perpetui meminit
cam spectantibus, praeterito die^fju-1607. lii rectissime accepi; consiliumque a me requisitum jam Serenitati Tuae cum inclusis remitto, ea, qua par est, subjectione Serenitatem Tuam rogans , ut explicationem meam rotundam Lqui bonique consulat, nec in aliam partem, quam quod rei necessitas ita postulavit, accipiat. Quod ad Drublerum Belgam attinet, Se- Drubleri renitatem Tuam latere nolo, hodie ä SACRA CMS. MAJESTATE” ' quendam in Angliam ablegari, qui inter alia Drublero etiam persvade- re in mandatis habet, ut ad SACRAM CT SARE AM MAJESTATEM Pragam se conferat. De inventionibus ejus ita judico, earum usum haud magnum fore in rebus metallicis, quod motum elementorum & elementatontm pro fundamento substernit. Ad priorem quod attinet, pro certo & explorato habeat Serenitas Tua, plus eo effici non posse, quam in judicio meo super hac re literis consignato innuo. Nammo- veri est pati, patitur, quod vincitur, vincitur, quod debilius, pondus ergo minus a majori. Quare in omni casu potentia {Zug.VVaJser) fortior sit necesse est pondere minori (h.l. Berg-VVoffer). "Neque eum in finem inventL lunt Machina hydraulica;, Machina- ut pondus producant vel augeant, ubi nullum pondus adest. Ex nihilo s CO p^ rtm enim aliquid efficere solius DEI est reservatum: sed omnium machinarum hic est scopus unicus, ut duo pondera, trahens & tractum, apte conjungant, omniaque ita disponant, ut inde continuus exsurgat motus.
Summa igitur artium omnium per -Requisit* sectio in eo consistit, ut totam P°- tentiam aqua; trahentis ( Zug-wafsers ) maaiufr! sine detrimento ad aquam monta- dinis ap . nam [Berg-wafser) dirigant,nullum- que tempus feriando perdant, mi- nimamque aqua; partem per se movenda; machina; impendant. Hunc qui astequitur scopum, artem in hoc D d d gene-
Keplerus in Prafttme ad Ephemerides novas p. 16.

394 E P I S
1607.genere ad summum perduxit fastigium. Jam si Drublerus spiritus, unum vel decem, poterit conducere, qui nullius cibi & potus indigi aquam montis exhauriant; vel fi creare poterit animam novam, qua? instrumenta ejussme ponderibus aliosque motus elementares moveat, & in motu conservet: tunc mihi erit magnus Apollo. Nollem autem hac de re vel duorum tantum florenorum cum aliquo facere sponsionem.
zibellm Libellum de Corporali OBocedronte de oao- n0n vidi, sed ipse ante undecim cir- cedrome. c ^ ter anno s talia edidi, &,nisi fallor, Serenitati Tuas ostendi Görlicii,no- mine MyfieriiCofinographici:ca)US a scopo hujus libelli diversitas in eo versatur,ut miretur ejusautor, qui fiat,ut omnia corpora regularia ex numeris hisce Pythagoricis 1,2,3,4,5,6, &c. oriantur; quasi vero corpora regularia crearentur ex numeris. Ego vero ostendo : corpora este natura priora cum eorum compositione: ut & Musicas proportiones. Ex iis postea conciliavi dignitatem numeris Pythagoricis. Ita, non ideo Cubus na- ctus est fex plana, quia Senarius est perfectus numerus; sed contra ideo senarius est pulcher, quia cubus, primum corpus , habet tot plana. Prius enim est res ipsa, postea rei notio existit in mente. Numerus vero est quaedam rerum notio, mentis opus. Sic ternarius sacer est, non originaliter, & propria virtute; sed quia divinitatis persona? explicantur hoc ternario. Quod ut, re, mi, fa,sol, la, numerat ut 1,2, 3, 4,5,6, fit populari ratione, & aeque commode nume- rastet lafol, fa, mi , re, ut. Illic com-
1 2 ; 4 5 6 ,
paratur acumen multitudini, hic gravitas, & meliori jure. Acuti enim causa geometrica est parvitas, gravis causa est magnitudo; magnitudo vero & multitudo quodam modo conveniunt. Quod si quis exquisite procedere cupiat, tunc non tanto
T O L JE
est gravior vox ut , voce la, quanto 1607. major 6, quam 1: sed ita se habet in geometrica dimensione quantitatis, qua? vocem edit:
Ut re re mi mi fa fa fil sol la 9 8 10 9 16 15 9 8 10 9
Hoc est facta reductione ad eandem denominationem:
Ut , re, mi , fa, fil, la.
180,160,144,135, 120,108.
Arbitrariae igitur sunt sex nomina sonorum derivata ex hymno Joannis Baptista?: Ut queant laxis | ^sonare fibris | mira gestorum | farmsi tuorum | filve polluti | labii reatum, sancte Joannes. Hic sunt fex peri-. copa? incipientes una altera altius uno gradu vocis. Cum ergo initia harum essent, ut, re, mi, fa,fiol, la , mansit nomen hoc illi gradui vocis, quem obtinuit syllaba haec in melo- dia hujus hymni.
Si naturam sequi voluissemus, septem syllabis opus fuisset, ut octava iterum fuisset ut. Sic enim mutatione in Musica non indiguisicmus.Fun- Funda- damentum Comparationis Assro\\o- memwn micorum Aspectuum cum Musica in eo consistit, quod circulus peralp e-Rumium ctus & monochordum per harmo- Mu f u *' nias easdem admittat divisiones: quod apparebit ScrcnitatiTuaessi posito infra chordas cultro adZ, H, ©,
I, K, A vel M,consonant partes & tota inter se ; harumque divisionum tantum sunt septem; sicut septem chorda? divisa? sunt, quarum tantum una intelligitur. Quod si postea ex chorda cum notis divisionum fiat circulus, cujus centrum T. terra: certum est, quoties, linea visionis unius Planetae stante in E, ut TE, alterius planetae linea incidit in signa divisionis E, H, ©, I, K, A,
M &c., ut fit ad TI, & adTM,utut Planeta a terra magis minusve distet; toties, & non pluries, aspectus est, h. e. operatio in tellure, sive tempestas. Unde manifestum est, septimam cum opposito non poste
eom-

AD JOANNEM KEPLERUM,
*627. comparari. Septima enim harmonia non est, sed oppositus est aspectus validissimus. Autor videtur comparare voluisse dissonantiam in Musicis cum malitia quorundam a- spectuum; sed fallitur: nullus aspectus per se malus, & dissonantia Musices comparari debet cum planetis nullo plane aspectu conjunctis. Nam sicut dissonantia non delectat, i. e.non movet concinne, sed obturat potius aures: ita quando planetas non sunt configurati, nulla etiam existit commotio tempestatum, sed ut plurimum serenum est. Hic nihil moveat quenquam,- dissonantiam esse deformitatem, serenitatem autem esse pulchritudinem : non enim serenitas proprie essicitur ab incon- KepUri nexione planetarum, sed quies Ar- Anbeui. c hei subterranei; hanc excipit serenitas. Neque etiam serenitas simpliciter bona est, sed tantum ob oculos. Sit enim per annum coelum serenum, & circumspiciamus , unde cibum potumque simus sumturi. Archei subterranei opus est & munus, ciere sudorem terras, ut existant pluvias, & terra in usus nostros hu- mectetur. Ad hoc opus incitatur stimulo aspectuum , quasi quadam Musica coelesti. Nil operatur, nisi coelum annuat. ( Er thut keinen Zug, der Himmel pfeijfihm dann dar zu)
JOANNIS KEPLERI
Examen des eBuum tum formula materialis filida Croßienßs machina sua hydraulica , tum icbnogra- phia majoris Operis,
I. Machinula primo intuitu a me circumacta nimis clarum edere sonum, & difficulter trudere animadversa est. Quod cum non fiat in rite elaboratis, multum illi deesse facile mihi judicare licuit.
II. In continenti eam examinaturus, canaliculum competentem aquas intrusi, & machina circumacta nullam hausit aquam, neque superius
expulit. Eandem aqua implevi, an 1607. posthumectationem aquam attraheret, sed irrito conatu. Retro egi, an possem aerem deorsum pellere; sed ne bullula quidem in aqua: superficie exorta est. Denique flatu oris verses inferiorem plagam deprehendi, aeri undique exitum patere, sine omni circumactione. Flatu adaucto aer etiam ä tergo & in medio rotularum egressus aquam reddidit intumescentem. Hinc apparebat, quam male esset constructa.
III. Quare aperta illa, interius meros defectus, frustraiiea opera & ignorantiam inventionis deprehendi: Unde opus non est, ut de Privilegio sim sollicitus, quandoquidem ab Artifice illo, nullum mihi metuendum est damnum. Nam initio nullas adsent cavitates, ( bohl - kehlen, ) quas rotae contingant.
IV. Rotae nimis distant inter se, nec situlae attingere possunt fundum nedum exhaurire.
V. Nulla prasvia delineatio facta est sitularum & fundorum: situlae nimis breves, cavitates nimis latas; sine dubio, quia aliter motus non est secutus, eo quod negotium minus dextre inceptum est.
V I. Non admittit conjunctionem cum claviculis & cuneolis institutam , sed indiget cochleis ad partes combinandas,
VII. Neque ceram vel lithargyri- um (Kutt) invenio,sed omnia crassiori lima sent elaborata: qui itaque postet aquam, nedum aerem continere ?
VIII, Cum itaque tot tantaque sint vitia formula; minoris nec enectum desideratum aliqua saltem ratione prostet: artifex, nisi a Serenitate Tua id in expressis mandatis habuerit, inconsiderato & temerario auso id in majori Opere aggressus est, quod in parvo, magisque possibili prasstare non potuit. Incurrit hinc non immerito selpicionem, quod Serenitatem Tuam malitiose pecunia defrau- darit. Delineatio quidem ichno-
D dd 2 era-

39 6 E P I S
1607.graphica melior est, quia in illa apparent cavitates ( hohlkehlen) quas undique rotas contingunt. Item ap- paret, inventionis mea: visitatorem aliquid in illa reformare voluisse; sine dubio, ut jactare posset, opus illud reformatum a meo este diversum. Sed perfidis poenas debitas luit, dum majus opus sua reformatione depravavit. Existimavit, si situlas (Ar-E-r) efficeret longiores, & canaliculos {hohlkehlen ) angustiores , majorem aquae copiam hauriri posse, quam si maxima cylindri pars esset ex metallo IX. Nam primo impetus nimis redditur difficilis. Quod si enim situla in fundo nacta fuerit impetum, subito quidem impellitur, at intrufa hac situla, factoque ab extremo {Kolben) impetu, vi staters nimis est debilis; & contra altera rota difficulter circumagitur in fundo canaliculi ex eodem fundamento. Quam obrem revolutiones sunt inter se, ut i. ad 6 vel 7. Impetus hic nimis est violentus, qui opus, utut optime fuerit elaboratum, destruit.
X Parum utilitatis habent cavitates majores. Non enim plus aqus exprimitur, quam situla capit; jam vero spatium situla: minus est cavitate, item, quo longiores sunt situla:, tanto crassior est cavitas in mea inventione. Cui igitur bono ista: ambar ges?
XI. Cavitas illa nimis ampla etiam impedimento est. Putat quidem Vir simplex, situlam breviorem latiorem cavitatem totam exhaurire. Sed non perpendit, duas situlas ad angulos fe rectos contingere, foresque obturare, quo minus aqua inferius adhuc contenta ascendere possit; sed violenter deorsim prematur. Quantitas hujus aquL tanta , quantam quariibet situla exprimere valet.
XII. Similiter non consideravit, situlam ex cavitate sursum pellendam contingere situlam oppositam, donec amba: rectum forment angulum;
T 0 L M
quo aqua: ab infra in cavitatem loco 1607. situla: expulsa: intrudendo: aditus procluditur: & impossibile esset, machinulam illam . dextre elaboratam circumagere; antequam enim vacuum daretur, totum opus etiam altero tanto majus frangeretur.
XIII. Ultimo in formula hac longarum sitularum, nulla datur ichno- graphia ex fundamento geometrico petita, quam in mechanica constructione sequi liceat : sed tentative procedendum est, nec in sternum ad certitudinem pervenitur.
Qus cum ita sint, prsstaret, quemlibet suam profiteri artem, nec de aliorum judicare inventionibus, in alterius fuique & Patronorum suorum detrimentum, donec a genuino inventore compellatus & sufficienter instructus fuerit.
JOANNIS KEPLERI
CONSILIUM quomodo machina hac hydraulica rcBificanda ßt.
Ante omnia Serenitas Tua explorandam curet profunditatem cella: subterranea:, ( wie tiejf der Schacht im Seiger ). Quod si accursus aquarum declivitate gaudeat', hanc integra: hora: spatio accurate capiat, ejusque quantitatem in amphoris Pragenfibus ( Präger Eimern ) significari mihi jubeat : non enim contentus sum mensura metallifof- forum dicentium, aditum (Zugang) talem canalem esse talis crasiitiesnon addendo motus celeritatem.
II. Necesse est, ut tam accursus (Zugang) quam decursus (der Saiger) aquL diurna: (desTage Wassers) observetur. Multiplicato enim hoc in illum, nimirum accessu aqua: montane (Zugang des Berg- V Passers) in decursum (der Saiger des Schachts) , & accursum aqua: diurna: (Zugang des Tage'VVaf firs) in declivitatem (Seiger des Falls) aqua diurna multiplicata excedit multum multiplicatam aquam montanam: alias instrumentorum nullus

AD JOANNEM
^°7- est usus; licet inventio mea, magis quam omnes alis, accedat ad squalitatem moventis & mobilis.
III. Quod 11 sufficiens adsit copia aqusdiurns,aut defectum ejus labore hominum vel jumentorum compensare possimus : tum consulendi essent rerum metallicarum periti; an& quomodo possibile sit, ut unus continuus canalis ab orificio putei {des Schachts ,) ad infimam fossam pertingat aqus tenax, ita ut repletus ab inferioribus ad superiora, ibique gluti- neobductus, & inferius aliquantilper apertus,ita sit adaptatus, ut nullus aer intret, consequenter, nec aqua ex inferiori apertura effiuere possit. Hoc si possibile foret, & aqus diurns sufficiens adsit copia per num. II. tum promitto Opus ejusmodi, quod orificio putei admotum , aquam omnem ex fundo attrahat. Quod fi canalis hujusmodi factu impossibilis est uno opere negotium confici nequit, sed opus est pluribus per gradus {durch Abfetze) vel machina unica loco machins pressoris ( Druck - wer ehe s) in fundo applicanda: quod aliis relinquo, quomodo motus ab aqua cisternarum (durch Geßaig) ad inferiora fit derivandus. Etsupererit tamen tum qusstio; an unicus canalis a superficie ad fundum pertingens, ita possit adaptari, ut inferius occlusus & aqua repletus inferius & ad latera nihil aqus transmittat. Facilius est aqus inferius exitum quam aeri superius introitum denegare. Quod fieri posse existimo.
Tandem IV. Manifesta reliqua possibilitate, & utilitate hujus Machins ( VVafer -Haspels) extra dubium posita, fi etiam citra respectum certs operationis in rebus metallicis, tale Instrumentum desideraretur; consilium melius suppeditare non possem » quam ut artifici huic idiots, quia ipsi simpliciter impossibile est, formulam saltem materialem, (nedum ipsum opus) construere, ut impensam semmam pecunis (1500 imperia-
KEPLERUM. 397
lium)Pragamremittat,pro qua,suffi- 1607 ciente etiam sponsore interposito,me triginta ejusmodi machinas minores debite conjunctas per idoneum artificem efficiendas curaturum promitto , qus junctim idem prsstabunt, quod hsc inepta ad praxin minus id- onea&essectu simpliciter impossibilis machina major,licet etiam secundum omnia requisita sua negotium esset confectum. Formuls materiali minori melius consuli nequit, quam ut in crucibulum conjiciatur. De majori opere qusdam delineavi, quomodo emendari posset ad usum; nisi forte plures adsint defectus, quam Ichnographia manifestat. Simpliciter impossibile judico, ejusdam in metailifodinis utilem applicationem. Alias autem v. gr. ad aquam per urbem derivandam, irrigandam- ve planitiem &c. si aqua non sit attollenda altius duobus tribus vel quatuor orgyis, utilitatis ali cujus esse posset, magnamque aqus copiam propelleret. Vellem tamen scire, an experimentum sit factum infra aquam, & an circumactum aquam superius ejiciat. Aut enim [subtiliter coaptatum est, & sic impossibile ad impellendum, aut laxe coit, & sic nihil haurit, nisi modo a me dicto emendetur.
Epistola CCXL,
J. JECHIÜS JOANNI KEPLERO.
Nobilis & Clar. Domine , Amice colende .
A ’ r vev 7rgocipLiMv illorum: ut inter itf 0 y - amicos; & vel recentands illi Amicitis: & jucundiffims recordationi : uti magna mea mellinia,' ea me adaugebat Fraga antehac jam Jieres: & ipsa quin imo o-uarfact & semper honorata H^leprj mensa Illustris Viri, nostri Domini W ackern. Ecce quants rei ? Recentands tam svaviori, ut inter literatos, amicitis, capesio, diu a me assectatum calamum: & capesso uti cum Ddd 3 mihi

398
EPISTOLAE
1607. mihi stringit inaudita, nunc primum fama de publicata ateSylvulaaliqua jggovoAoyiftjj’ C u ius ux co defide- rium exprimit mihi interim hoc alloquium tui, & occasionem me« con- älutationis : cum quaestiuncula ex eo genere quapiam mea. Qgid enim est, quod, qui in Dionysio illo fjuxpu desiderant aliqua & eum castigant : tam aliter aliterque loquuntur. Ajunt Tram Christi anno uno mutilasse: Annos Christi anno uno minus putasse. Ideo ad methodum aurei numeri, annis Christi unitatem addere & computare. Certe Baptismi annum 29, non 30 completum facere. Et hoc sit quod Lucidus putatum ait: Dionysium suam Epochamabipsa incarnatione H iy~ xovio-Jku conceptione Christi orsum este. Quid ergo porro autem eidem Dionyfian« «r« 7 rpo%goviar[/Jv impingunt, toto biennio? Nec Scali- pjuiim ger modo, sed & jam olim Maria- Middeib. nuS Scotus, Paulina Middelburgius ? SmuSt Et Sethus Calvinus tribus argumen- tis, etiam ex Eclipsibus, comprobat? Jam cum Baronium probant in anno Natali Christi. Et tamen negant eum 'zrgoxqovia-fjLov Dionysianum biennii notasse: ideoque duo paria Consilium omittendo, pensasse : Cum vero eundem ajunt duos annos Probo item Imperatori ademisse. Ita-
ne ergoQuadriennio solido erret ubique Latonius? duntaxat usque ad Probi seculum ? Cum vero argumentantur contra «ram Dionysia- nam : propterea Christum natum suisse oportuisse anno post obitum Herodis: aut & triennio: quod Ca- pellus: hic quidem jam (. leraxpovicr - fiog foret Dionysii. Certe etsi De- ckerius vere, quem annum 35 Christi vult Deckerius Dionysianum esse Christo emortualem, eum ipse facit verius 31 fuisse? Ita ergo usTctxp vio-ptcü potius, nec 7 rpoxpovicr(jLoj peccaret Dionysius. Deckerius autem quam id recte ? Quasi sic revocaturus ab Orco eum errorem Veterum: qui
Christum anno unico solo adcredi-1607. derunt docuisse. Sed & de Jubilaris tam manifestariis certisque fuichara- cterismi quid ita Jacobus Capellus pcobus deserit optimum adeo Magistrum de Ca l^ uu iis Scaligerum ? ut toto septennio pr« vertat: Imo & in numero Jubi- iLorum? Et quid sit quod & Judaei ibi fefellerint, ut quiritatur Scaliger?
Cum tamen Sabbaticos largiar recte numerasse. Sed & ipse Scaliger quid ita vult ad Eusebium suum f.
182 inter initium Sabbatici & finem Jubilari intervenisse saltim annum lunarem cum 9 diebus? Quasi ne ergo Sabbaticum & Jubiläum in eundem annum impingat ibi ? Cum tamen duos annos occupasse ex Levitico 25 & 2. Reg. 19. v. 29. pateat. Initium ergone Sabbatici Jubiläum finierit anno Lunari? & non annis insolidum duobus potius ? Qua & causa videatur Sethus non debuisse in eundem prorsus annum digerere Sabbaticos simul & Jubil«os: cum illorum finis, hos aulpicetur. De talibus tamen erat, cur audire Vestras prius Excellenti« sententiam, fors & consensum, debui velle: ut haberem certius quod auscultarem & apud me concluderem: interim dum indipiscar ipsam vestram Sylvulam: & ex ea plus talium materiationum. Bene Vale, Vir Clarissime, & cum ignoveris huic me« cupidini vestri, desiderioque continuand«, adeoque jam recentand« tam erudit« Amiciri« vestr«: tum vero istam in id captatam occasiunculam ne deserue- y ris: sed & de talibus mentem vestram aperire mihi ne dedigneris. Uti maneo ipse tota mente & anima vester. Dresda Cal. OBob. CIDIDCVII.
Nam illum vero hujus inter nos primulum alicujus notiti« autorem qua- sique yr^uravsa Musarum, Illustrem Dominum Wackerium , per hanc packen- familiaritatis vestr« occasionem, fu - us% umame'^f, etiam hic accipere bene mihi vertat : ad ejus in me patrocinia prolectanda fulci tanda-
que

AD JOANNEM
^oy.queinea'lmea vota qux 'non ignorat. Et eorum ecquando ille me damnaverit?
DeSylvula vestra Chronographi- ca, ut indicium prius fecit P. Serra- rius : ita desiderium auctum: cum Catalogus vero harum nundinarum eandem non exhiberet. Quid in eam ergo conjeceris: & unde haberi queat: monueris. Ego vero nec & Hadriani Romani ea vidi adhuc, quX dicitur in eodem genere prostitisse : an & is conveniendo ibi Sca- ligeri rationes?
Epistola CCXLI.
JOANNES KEPLERUS JOANNI JECHIO.
t5° 7 .V Enerabilis ’ Excellentissime & V Doctissime Vir. Quas ad me Cal. Octobris scripsisti literas, non ante x Cal. Decembris recepi in odi- bus Gramerianis e regione J esui tarum, in quas nupere commigravi.
Admirabili doctrino & ingenii artificio, tribus verbis, dum negas prooemium facere velle, vim longissimi prooemii complexus es, ex quo intellexi tuam in me benevolentiam singularem, pari humanitate conjunctam, quo duo urinam mutuis officiis pro merito rependere possem. Sed verba tua potius imitatus, quam eorum vim, profari desinam, ut fari incipiam.
Ad annos Christi Dionysianos additur unitas pro methodo aurei numeri , non quod historio Nativitatis Christi desit unus saltem annus, sed
'Cycius au- quod Cyclus aurei numeri retro ex- mme ' tensus initium ab unitate habeat in anno 45 Juliano correctionis, qui est proximus ante initium annorum Dionysianorum. Mutilatam vero esse summam annorum a nato Christo, res est certissima, etsi hoc non omnes Chronolog! animadvertant: quidam tinum annum desiderent, alii duos, alii quatuor, alii quinque, Uddus. ut ego. Causam errati tu dixisti ex
RE PL ERUM.
399
rm.
rei
ri.
Lucido, quem ego nondum vidi: Lo- 1607. tor me hoc ex te discere. Nuper enim hoc auguratus sum de Dionysio scribens ad P. Deckerium Olomu- p. Decke- tium. Series erroris est ista, ut ex 1 Chryfostomo patet de Natalibus Joannis & Christi. Tempore Chry- sostomi vel paulo ante fuit Romae, qui diem Christi natalem inquireret, ut festum certo anni die posset institui. Cum igitur legeret in Evan- gelio, Mense autem sexto, non respexit ad procedentia: Elisabeth abscondit se menses quinque; sed accepit hoc dictum de Judaica serie mensium non Ecclesiastica a Nisan, ; sed politica a Tisri. Confirmabatur eo quod vetus esset traditio, ut patet ex Epiphanio, Christum- narum esle hyeme, quippe ut Epipha- nius vi Januarii. Cum autem inter conceptionem &nativitatem,soleant interesie tres anni quadrantes : Jo- annes vero fex mensibus ante Christum fuerit conceptus, tribus ergo post Christum natus, & Christus 15 mensibus post Joannis conceptionem natus fuerit. Ita quatuor anni quadrantes occupantur. Ut igitur esset aliqua analogia festorum cum astris probabile fuit visum, Christum natum esse xxv Decemb. in solstitio hiberno Joannem xxiv Junii in Solstitio assiivo. Illic enim dies incipiunt crescere, hic incipiunt minui & de Christo dixerat Joannes ipsum oportere crescere, se vero minui.
His argumentis cadebat annunciatio Joannis in Autumnum: quare visum est occupare xquinoctium autumnale circa xxiv Septembris. Cum vero pater Zacharias obtulisse dicatur in templo : creditum fuit illum fuisse summum sacerdotem, & oblationem hanc factam esse in festo Expiationis , quod celebratur Luna x.
Vidit enim angelum cum offerret solus. Illa solitudo sacrificantis videbatur arguere sanctum sanctorum, in quod uni summo pontifici semel in anno licebat ingredi. Querendus
itaqqg

j6 07, itaque fuit annus aliquis in quo Luna x esset proxime xxiv Septembris. Neque tamen late erat vagandum. Nam ab anno x v. Tiberii, anni xxx retro numerati debuerunt indicare vel ipsum annum vel vicinum. Cum igitur xv. Tiberii finiretur Septembri Juliani 74, si tunc Joannes ince- pisiet suam predicationem, tunc sequenti vi Januarii Christus debuisi set esse baptizatus Juliano 75. Hinc ablati solidi 29, relinquebant annum 46 Julianum currentem, cujus vi Januarii vel praecedenti xxvDecembris Christus, ex hoc calculo fuisset natus. Itaque annum in quo Luna x cadit proxime xxivSeptembris oportuit esse vicinum anno 46 Juliano & non multo ante. Anno igitur 45 Juliano 27 Septembris est Luna x. Hoc deprehenso facta est traditio, Joan- nem fuiste annunciatum xxvn Sept. Atque is in vitioso Calendario Angustaro suit xxiv Sept. Subintelligitur in hac traditione igitur ann9 Julianus 45: anno igitur sequenti 46, qui est Dionysii primus, 25 Martii conceptus esset Christus, Junio natus Joannes, Decembri Christus. Sed hoc fortasse dissimulavit Dionysius, quod facile est, si annus incipiat a Cal. Januariis. Nos igitur putantes, quod computemus a circumcisione Christi ex mente Dionysii, computamus ex mente ejusdem a Cal. Jan . quT vemGai -conceptionem processerunt. Argu- lua, EttU. mento est , quod Ecclesia Gallica
suamlb h anc Ttam diu admodum ab oqui- a quino Hio noctio incepit. Facta fuit i 0 $ anno vernali g 0 8 Dionysiaiio, nostra usiirpatio- 'coHjm. ne. Quo cum inciderit ante pactio solis fcha, ideo adhuc tribuitur a Scriptore ^. Menu i\\o, anno 807 . Non multi ani- caroii madvertunt hunc fontem erroris, Magni, alias quilibet illorum, qui de mutila- tione queruntur, de uno instiper anno quererentur. Et ego qui nostram opinionem (dum putamus 1607 a nativitate compleri futuro decembri) Arguo quinquennii, Dionysium ar- «njfii est guere debeo sexennii, quia is nobis non animadvertentibus, putavit sti-
T O L JE.
periori 25 Martii completos esse 1606 1607. a conceptione complendos futuro fixamo- xxv Decemb. totidem a Nativitate . rum ' Sed hLc annorum summa etiam per dissimulationem accepta de nativitate arguitur erroris tribus modis.
Primo annus xv Tiberii more Romano extenditur a Cal. Jan. anni 73.
Nam primus annus Tiberii more Romano non fuit longior 2! mensibus. Consules enim terminant annum. Igitur anno 73 Joannes ccepit baptisare. Anno igitur 73. v Novembri vel 74. vi Januarii Christus fuit baptisatus. Unus igitur annus est deprehensus. Deinde veteres illos xxx annos Christi pro completis fere accipiebant. Aufer 30 a 73 & 74. Ergo anno 73 Nov. vel 74 Jan. Christus habebat fere 30 annos.
Sic igitur natus esset Juliano 43 Decembri. Sic alter annus deprehensus est. Triennium vero reliquum deprehenditur sic. Certissimum est, Herodem esse mortuum Juliano 42 ante pascha. Ergo Christus aut anno 41, ut Suslyga vult, aut anno 40, suslyga. ut ego xxv Dec. natus est, & numerus B. Lucas Cü<T& 6 TMV TQldxQVTCL non est präcise xxx, sed xxxn vel xxxm fere: Numerum enim augeo eodem jure,
S uo Dionysius ipsum mutilaverat, larronii Computum ego non expendi. Affirmat tamen Deckerius edam illum alicubi subito in EpochamDi- onysianam transilire, cum prius ab eo dissensisset. De anno Pastionis cum obsiderer a Deckerio, pactus sum paucorum dierum inducias; intra quos, si nulla mihi subsidia mittentur a Grseco textu Epiphanii, deditionem faciam. Nihilominus Epiphanio contra Deckerium asten- tior de biennio & quadrante praedicationis Christi. Causa est, quia Tiberii xv incipitnonante Cal: Jan. Juliani 73. . Quomodo erga fama praedicationis Joannis intra quatriduum excitasset, Judceam & Christum ad baptismum v 1 Januarii ejusdem anni Ergo Christus baptisatus est, aut Novembri anni 73, aut Januario anni
74 : paf-

4°i
AD JO AN NEM KEPLERUM.
1 ^07. ^; passus anno 7<iTiberiixviii. Cum J*cobus Jacobi Capelli Epochas fepius a bi- apel!us ' bliopoiis petiissem, nondum tamen dederunt: negant inveniri. „
De Jubikis perplexa mihi videtur dilputatio. Nam concinnitas & proportio 7 & 49, & authoritas Rabbinorum, volunt 49 esse Jubiläums Contra textus Lev. 25. I. Nominat quinquagesimum, sicut septimum. Cum ergo septimus fit clausula erit & quinquagesimus. II. Sic- ut dicit, fex annos feres: ita dicit, numerabis 49 annos. Illic solidos 6 intelligit: cur non igitur & hic solidos 49. III. De novo praecipit ne seratur terra. At si est 49, per se est Sabbathicus , nec opus repetitione interdicti. IV. Adde naturam numeri 50,100. &c. Itaque puto, si vere 50 fuit Jubilaeus , perambulasse hebdomadam annorum. Nam habet traditio, continuatam, nec interrumpi solitam anno 50. Cyclus igitur oritur annorum 950. Quod assers ex 2. Reg. 19 imbecille est. Anno expeditionis Assyriaca? jubetur Eze- chias comedere conculcata : quia hostis messes vastaverat, anno sequente demum innuitur Sabbathum terra. Mitto librum de stella cum digressiuncula Chronologica. Stultus typographus, cum in Exemplari scripto frontem non inveniret, mutuatus est titulum ineptum ex allegoria initio usurpata, cum dixi me ab itinere primario (a materia libri de stella) excurrere velle amoenitatis causa in sylvam hanc (questionem scilicet unicam Chronologicam,) sic ex una arbore sylva facta. Salutem tuo nomine Illustri Domino Wack- herio dixi, eaque occastone multus super tuis questionibus nobis natus est sermo. Vale. Calend. Decembris cio 10 cvii. *
Ven. D. Tvm officiosus
JOANNES KEPPLERUS.
Epistola CCXLII. JOANNES KEPL.EE l'S MARCHIONI BADENSI.
Serenissime Princeps
; Domine clementisfime.
Um SerenitasTua, elapso abhinc 1607. sexennio, quo tempore Präge versabatur , laudatissimam suam in studia Mathematica propensionem, Principe sane dignam, in eo demonstraverit : quod Instrumenta Astronomica Celeberrimi quondam Ty- chonis Brahei in perlbna observavit, & ex me usum unius atque alterius atque utilitatem non quesivit tantum curiose, sed & Mathematicum me sua gratia dignum judicavit: intermittere non potui, quin Serenitati T me, per praesentem hic Ejus Secretarium, Exemplar Libri mei de Stella Nova, quX Annis cio 10civ. cioiocv. cio 10 cvi illuxit, editi, summa mentis submissione mitterem : idque etiam ideo, quoniam \\ Septemb. iterum Cometa in apparuit, qui celeri cursu Lunas instar in circulo magno ad locum tendit, in quo stella nova suit observata, iterumque disparuit; prout Serenitas Tua ex parte ex schematismo ad Librum spectante ad Lineam rubram, Planera viam denotante, cognoscet. An vero significatio ejus non majoris futura sit momenti, quam quidem Cauda ejus, quL difficilis fuit observatu; an ob congruentiam cum Nova stella maximi sit, & qua? concernat: DEO relinquo determinandum : id unice a DEO O.
M. precibus meis contendam, ut hunc annum Serenitati Tua? & o- mnibus Principibus Protestantibus monitorium este velit multorum, Germania? imminentium, malorum, (siquidem in Germania, Hungaria&
Gallia Cometa initio statim fuit verticalis ) maxime autem caufe & originis illorum malorum, quT, quan- Eee tum

402
E P I S
1607. tum capio , ex nimia vulgi licentia, & juvenum Ecclesias Ministrorum ad docendum magis quam regendum aptorum protervia, derivanda est, convenientibus mediis tollendas, ne ex culpa saevientis quorundam effra- nx cupiditatis, hostibus in Germania latam aperiamus portam, & ab eorum nutu pendere cogamur. Nam hoc magis de ejusmodi eventibus sollicitus sum, quo circulus magnus Cometas magis in Horizonte positus indicat altitudinem Poliri 0 - sub quo Roma, maximaque Hispanias
E ars sita est, & 25 0 Aquarii in M. C.
abet, qui Pontifici moderno Paulo V. est in Ascendente. Regere Ecclesiam est munus Episcopale: Principes Protestantes regunt, quilibet Ecclesiam sira ditionis: Ergo Principes exercent munus Episcopale. Sed peccatur contra hoc ab utraque parte. Quidam Doctorum ad officium docendi vocatorum confundunt officium docendi cum officio regendi Ecclesiam: esse cupiunt Episcopi, & immaturo zelo omnia pervertere tentantiinPrincipum suorum potentia & protectione gloriantur,il- losque fiepe in praecipitia deducunt. Haec nos in Styria perdiderunt. Ex adverso autem apud quosdam Principes , qui de facto munere episcopali funguntur , Spiritus unitatis , & charitatis mutus •vinculum desideratur: non respiciunt vicinos vel infirmiores Ecclesias. Subministrare potuissent sane Styrhe nostra Viros majori moderatione viraque innocentia conspicuos, vel in Academiis juventutem sufficienter instruere, de faciendis, vel omittendis, illisa conscientia, his turbulentissimis temporibus, deque adhibenda a Salvatore nostro nobis prascripta Prudentia serpentina,ne Magistratus nostraRe- ligioni non addictus exacerbaretur. Verum Serenitatem Tuam submississime rogo, ut mihi hanc Liberta*; , tem, qua,occasione Comera,& Libri
trobßius, 'fliaxime Jacobi Probstii de Reforma -
T O L M
tione Stjris, usus sum, condonet, me- 1607. que porro clementia sua ne prorsus indignum judicet. Prags d. x Odi ob. cididcvii.
Serenitati Tua:
devotisßmus
JO ANNES KEPLERUS.
Epistola CCXLIII. CASPAR DORNAVIUS D. JOANNI REPLERO.
M EI merum, merum nectar tuaepi- i<j 0 7.
stola ! Itane tempestivus amicitia tux fores petii, qui in ipsum etiam sacrarium abs te introducor!
Age, mi Replere , sint Ira dextra concluse; &quicquid utrinquepotest sanctimonia:, fidei, sinceritatis, constantise : duratura etiam, cum Irae animi domicilia non durabunt amplius. Ego te, loquar Philosophi verbis, d avsp AoyitoTctTs, QiAdv TifJLoov #ic 3 eAij<rai 0 tct ßtx. Hcec summa esto, hic terminus facta: nunc QiAiag -M dvhQiAiag* Nunc venia impetranda est abs te A mihi & Fleifchmanno. Inquisiveram ego curiosulus in ea, qira tu celata voluisti. Agnosco erratum: sed&pce- nitudine emendo ? non tamen nisi bona mente atque intentione profectum. Fleischmannus, si quid peccavit, id, si 7 nxpo%oAlav 9 certe dxpe- ZcAlctv non meretur; qui in meum sinum, & sub silentii sigillo, hoc, quicquid sit, transfudit,nec efferendum, nec elatum a me uspiam. Hoc itaque alta taciturnitate jam fepul- tum esto. Ego monitis tuis locum daturus, in Elisabetlra mese amoribus valebo & calebo. P'sti a e a est Nobilis atque Amplissimi Viri, Domini )oannis Glich a Milziz, Rei- publicX Görlicensis Consulis, patris optimi optima filia. Dies nuptialis indicta erat nobis ad xxvi Novembris prateritum, qui jam nunc ob
inanem

AD JOANNEM K.EPLERUM. 403
1607. inanem contagionis metum in vn Ja- tibi non perspectus fuit, nam de in-1 608. nuarii, anni secuturi, dilatus est. dustria obscurum volebam esse. Hic Quod itaque DEUS bene vertat; nescio antiquorum Astrologorum vidcEf. ad illud sacrum matrimoniale te causam agam contra te, an tibi gra- i-?s, qu* c j enllo i nv ito: aut si > quod nolim, tias agam, qui mea. verba honorasti, impedimentis te tuis excusas, Musis, antiquitatis existimatione iis conci- buijstt. quaeso, indulgeas tuis, tuisque Gra- liata. Sed consilium meum & sen- tiis, ut festivitatem nostram votivo sum illorum verborum explicabo, suo applausu honorent. Non audio Ego studui, ut Trigono igneo tri- ego illa recusationis verba: quT Mo- buerem, quL maxime essent vulga- destia tibi potius, quam Apollinis ria, & omnibus nota, scilicet risum iniquitas expressit. Spondeo tibi in captavi lectoris. Deinde sub risus aliis gratissimas gratias. CumSculte- jucunditate volui occultare salutato hic nostro nescio an tibi intercedat rem admonitionem, qua; prodesset familiaritas. Si nulla est, tibi vero Reipublicai, quam mihi non licuit gratum foret, facile ego wpi^&ivog apertius proferre, quippe qui hoc inter vos mutua jungerem amicitise in loco constitutus lum, ubi cautio- vincula: modo de tuis in lucem edi- ne opus est. Agnovisti hic erratum tis pauca quadam ad me perveni- typographicum, motibus pro mori- rent. Vale, Vir Pnestantimme, & bus recte. In Germania. , dixi, 0* ali-
me amare perge. Gorlitii, KaL Decembris CIO io c VII.
bi exacerbabuntur
animi magis magis -
que: putamnegocio religionis, ^uo magis convalescent , qui antiquitatem. defendunt ; id est, quanto po- tentiores reddentur Papist^, qui
Epistola CCXLIV.
JOANNES KEPLERUS
GREGORIO EICHLERO. hactenus fuerunt debiliores, quam idoS-XPEnerabilis in Christo Vir, Amice ut haereticos evertere possent, hoc V colende. Gratias ago pro trans- propius coibunt, qui libertatem scilicet Ekbkri misso Calendario & scripto de Co- defendunt: id est, hoc magis concor- caienda- meta. QuT de eodem ego scripsi, diam inter se stabilient Reformati, r }critum * n ^oras expecto Lipsia. Misissem, nempe qui libertatem conscientise ÄXw.fip^sto fuissent. Dissimulare ta- protendunt. Et quo prosperiore hi men non possum geminam a te fa- utentur fortuna , id est, si Reformati ctam mihi injuriam. Nam & mihi liberabuntur metu Pontificiorum, tribuis, quo mea non sunt, & quo Hoc acerbius invicem mordebunt , id est, mea sunt, antiquitati ascribis. Ego tunc de novo indulgebunt dissidiis ne scripsi Cometas siib Lunam de- mutuis Lutherani & Calvinisto, obtrudendos & mutationi siibjicien- fumenturque ab invicem destssemu- dos? Rogo paginam libri de stella, tuo ipsi confident, ut postea tanto Nam capite xxm folio 115 habes melius a Pontificiis vincantur. Ha- contrariam meam sententiam: Co- bes explicationem loci obscuri. Va- metas trajicere per omnes sphoras, le, & Dominum Scultetum, & Bit -Btoum. & eundem Cometam posse ex othe- nerum, tuumque Filium ex me lare per Luna? sphoram rursum in othe- luta, xxivj^». cid idcviii. rem ferri. Itaque proxima occasio- Epistola CCXLV.
ne expecto ä te, ut convincas me, ista CASPAR DOR NAVIUS
verba, quas mihi tribuis, esse mea. JOANNI REPLERO.
Deinde, quai tu ascribis antiquitati Clarissime Domine,Fautor A Amice pag. 68 a, mea simt, desumpta ex colende.
pag. 189 libri mei, etsi nonnihil de- /^VlJidni enim amici nomine te pravata, forte quia sensus verborum W compellem ?. qui familiaritatis
Eee 2 nostra
Sfcv.

EPISTOLA
4°4
i'6° 7-nostra appetiisti tesseram aliquam & usuram: sic referente David Fleisch--
David manno, uno ex veteribus meis fidis- Fteisib- oue. Ego vero tantum abest,ut ta- mannw. jj um v i ro rum commercia recusem, ut eorum potius benevolentiam studiose captandam este, ubi ubi fui,duxerim. Quod si enim arborem, cujus umbra refocillamur, miti flexu inclinamus : cur non potius cultu atque officio proveniamus eos, quorum consvetudine anima nostra & doctior redditur & melior. De tua autem amicitia est quod mihi gratuler; ut- Kepkrus pote qui hodierna tempestate Ma- Matbcscos desili & Astronomiam, multis col- 'f r * ura ' lutulatam quisquiliis, suo restituis ni- , tori, ac ceu virginem vindicas. Urinam vero tuo voto satisfacere potuerim. Scire cupiisti quo judicia fuerint Gallorum de insigni illa & memoranda eclipsi. Verbo dicam; nihil effatu dignum mihi quidem occurrit in iis regionibus: eo quod tum temporis in loco haffimus, quo majori pretio erat mercatorius quam Musicus Mercurius. Tum etiam Mathema fogQ studia inter Gallos frigidiuscule 'goSutT tractantur: ita ut qui boni apud eos sunt Mathematici, fere omnes uni annulo inscribi possint. In coteris locis rei hujus mentio excidit ; ut sieri solet in rebus novis, quT, dum praeterierunt , memoria plerunque obliterantur. Si quid aliud in me est tibi utile, tibi dulce:illud, quantillum sit, cape; eo utere, fruere. Hoc meretur tua de me sollicitudo, dicam quod res est, plus quam amica , imo fraterna. Diceris rem uxoriam mihi cogitanti, voluisse offerre nescio quam boni moris virginem. Itane, mi Keplere ? quo meo merito? quo fato ? Dic, quasso; dic fodes;
quamam illa, & qua conditione? scire discupio. Etsi enim DEUS alia nunc me voluit compede adstri- öum: gratum tamen erit, Irae mihi innotescere, ut & tibi, ob conceptam de me opinionem, & illi quoque familia propter hanc benignitatem,
vel invita mente gratias olim habere 1607. possim. Nunc quando, divina gratia, nuptias adorno cum Elifabetha, filia optima Nobilis & amplissimi Viri, Domini Joannis GlycI aMil-jfo. c-r. ziz, Consulis Görlicensis , virgine ad decus fui sexus facta: ad eam officiose invoco tuas Musas Gratias- ( que: velis iis indulgere, ut connu- biali nostra solennitati fvave aliquod Epigramma aut carmen acci- nant. Hoc ego vel in simili vel in alia officii parte compensare pro virili studebo. Non dubito, ut es in hoc literatura genere promtus, humanitate facilis, quin petitioni mes in tam favorabili negotio sis gratificaturus. Vale, Excellentissime mi Keplere,& quia ob pracipitatatn meam abitionem compellare te non licuit, has literas permitte, ut fores aperiant Tuae in me amicitiae, quam ego tibi sanctam spondeo ad fidei aras. Vale iterum.
Epistola CCXLVI.
CASPAR DORNAVIUS JOANNI KE PLERO.
Ciebam ego, tale quidpiam a Musis 1608- tuis proficisci poste. Quod itaque tam favorabiles mihi illas reddideris, quodque tam gravi, nervoso & succi pleno idyllio nuptias meas honoraveris: gratias tibi debeo,ago, habeo; &, si Talione possum, referam: sin minus, animum tibi tanti- ' fper oppignoratum tene. Ecce autem typis jam nunc exscriptum; & cum eo aliorum amicorum ya/myAtce,
Musica: in quas tu poteris animadvertere, sed non critico undiquaque ungve. Erunt enim forte, quT ad illum non omnino constent. Mitto tibi Aichleri nostri tractatum de Co- EUbiemt meta: sed vereor ne Kepleri lectio- dtCmM. ne indignum. Scribit Herlicius , se *' quoque de eodem Cometa nonnihil mikw. commentatum este, quod nunc Li- psienfe pralum cudit, A,ut opinor,
excu-

AD JOANNEM KEPLERUM. 405
1 5 ° 8. excudit. Quid vero de famoso hoc Cometa tenendum. Non qusero operosas prognosticationes, jam diu certus, quod
OuMg KoyJirvjG orig s ka.no v (fispei. Hoc velim, quid 7 rspi tx oti tenendum sit. Sunt, qui nyllum Cometam exarsisse statuunt, quorum opinionem & Scultetus noster sequitur. Scuiteti Stellam fuiste putant nescio cujus de P cm C { . asterismi. Qui vero fit, ut in Mathe- tis. si vestra certissima tot incerta sint, & discrepantia judicia? An etiam hic, ut in aliis, tot capita, quot sensus, & quot sensus, tot errores? Tuam vero sententiam tenebimus instar omnium, fueritne ullus hoc autumno Cometa, an non; &, si fuit, qua statione. Gestio in complexum tuum venire : sed id demum hetä Pa- fchx Festo, sic dispensante DEO, & invitante socero meo. Interea sustinebimus desideria nostra mutua scriptione, &, quod voti mei summa, mutuo amore, quem ego tibi servo, servaboque, quamdiu me hoc corpusculum servabit. Vale, Vir Clarissime, & me, quod facis, amare perge. Gorlicii, d.xxw Januarii
ClOIOCIIX.j
Epistola CCXLVII.
JOACHIMUS TANCKIUS JOANNI KEPLERO.
^07. /Tarissime & Doctissime Vir.
Tractatus tuus de Cometis typis est exscriptus : verum nostri Aristo- Aristoteiid telici, quL de spiritibus habes, ad- Lipsienfes mittere noluerunt. Verum croQo} tmrarii . dum videri volunt, acrotfixf se esse ostendunt. Jurarunt in verba magistri fui, A ad nauseam usque clamitant, Cometas esse exhalationes. Malunt errare cum Aristotele, quam cum prudentioribus sapere. In cce- no exhalationum demersi sunt, ut ad puram lucem nunquam pervenire possint. Sed relinquamus ipsis cortices lambendos, nos nucleum captemus. Prodiit etiam in lucem de 1607. Cometa Tractatus meo judicio non aspernandus, cujus tibi exemplar Rudravn mitto, judicium tuum de eo quod dec ° me ‘ iit, a te peto, mihi communices. Vt d tEpt p, Agit in toto libro Theophrasti disci- pulum. Autor mihi notus non est, his tamen nundinis quadram occasionem ad eum scribendi. Adjecit nonnullam Mathematicis Paradoxa, quid de his sentiat, ex ipso perquiram. Nihil praterea de Cometa hucusque vidi, nisi Pastoris alicujus EkhUri \ scriptum, quod nullius est artis, pro-*44. pterea non libuit mittere. Est nem-*^‘ pe transscriptum magis, quam scriptum. Si quid ab aliis editum his nundinis ad nos perlatum fuerit, faciam te certiorem, & mittam ad te scriptorum exemplar. Expecto. lati- num tuum de Cometa scriptum. Vale & salve, Vir Prastantissime,&Tan- ckium tuum, amantem te, redama.
Lipß&> d.xxx Decembr.Qio idcvii .
Epitola CCXLVIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ir doctissime & Praestantissime. 1608. Literne tuae mihi gratae fuerunt & acceptae, humanitatis & officiorum plenissimae. Germanicus tra- Kepieri ctatus de Cometa typis exscriptus Tra ^ e j u est, quem ad te mittet Nerlichius; cometa* expetitur a multis, quem docti probabunt. Latinus si quidem absolu-** Lak- tus est, cuperem eum quoque lucem WWs * videre. Quare,si ad nos miseris, dabo operam, ut excudatur a viro bono, Jacobo Apelio, qui nuper tractatum de peste, Domini Doct. Ru- xom&u landi edidit. Nerlichius latina feri - de pta non amat, quia non est insignis Typographus; tantum excudit Ca- lendaria&Germanica,& ea opuscula, quL magna non sunt. Si ad me miseris, operam dabo, ut lucem videat,
& habeas exemplaria ad minimum 30 gratis & absque precio. Plura Eee 3 raro

±o6 EPISTOLA
idog.raro dant, & in co fervant morem suum. Misi ad te tractatulum de Cometa, Erfurdii editum, qui Magico prassagia modo elicit: non tibi adversatur; fed maxime tecum consentire in quibusdam videtur. A te editum ede intellexi jam ante libellum de Cometa Latinum Pragse impressum, fi tibi prope est exemplar vel in Bibliopoliis vestris, quLso ad me pro meis nummis mitte, hic habere non possum. Cum Apelio egi: mitte ad me scriptum; ut laneDominus D.Rulandus : agam cum Jacosio Apelio, ut excudat, & tibi gratis exemplaria mittat: id quod brevi fieri potest,fi perfectum est. Nam Ner- lichius in sua taberna tantum habet Germanica. Si tamen etiam Latinum habere voluerit, quia Germanicum excudit, efficiam, ut recte omnia fiant, & tibi exemplaria numeret. Permitte hanc rem mea: expeditioni, efficiam sic, ut gratum tibi iit futurum. Si plura etiam exemplaria tibi impetrare potero, studium meum in eo non patiar requiri. Vo- gelinusLipsiam his nundinis non venit, fed misit ministrum, quem adii in taberna ipsius: ille nihil de tuis. Quare, si poteris repetere illum tractatum, mitte ad me,typis hic curabo imprimi. Et miror, quod jam
tres menses prseterlapsi sunt, si ha- buistem, jam lucem vidisset. Ego ministro illius dixi tuo nomine, quce ad me scripsisti, ut vel excudat, vel huc mittat excudendum. Vale & • i salve, &me in numerum tuorum a- micorum repone. Dabatur Lipsia y d.m Januarii cioiocvm. Ma- theseos Professor non sum, sed Medicina : olim tamen gnaviter tractavi Mathemata, nunc frequentius sum in mum £officina Vulcani, Chymicä opera, toUu Natura: arcana investigans.
Tuus
ut suus
JOACHIMUS TANCKIUS, Med. Art.D. Anatomes & Chirurg.
P- ?• %v(jLtoüpcg in Ac. Lips
Epistola CCXLIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Um Nerlichio locutus sum pro- 1608- pter scriptum tuum de Cometis ; consentit in id, ut ipsi mittantur exemplaria de Stella & Opticis , si ea vendiderit, plura petet. Misisset etiam plura de Cometa exemplaria,si expetivisses. Quare vult, ut tibi hisce significem, quot exemplaria mitti velis, qua: auriga vester jussus hic a Nerlichio petat: sive centum fuerint, sive plura , precio tolerabili tibi vendet : Tu interim ex iis lucrum apud Bibliopolas percipies. Si ad nos venerit auriga cum literis, accipiet tot, quotrequisiveris. Ego etiam interea perquiram, si hinc curru celeri aliquis ad vos eat, ut fasciculus illidetur. In tuis officiis hic expediendis ero promtus.
Literas tuas ad Collegium Theo- Ke P teri li - logicum scriptas Domino Decano obtuli, a quo proxime judicium ex -TbtoLupf pectabis. Locutus fünf kac dere cum Professore‘Physices, qui non dubitavit subscribere: verum scrupulum illi injecit, quod scribas,spiritus gtpim Cometarum evanescere, postquam spiritus epiraverit Cometa. Nostrates l heologi non admittunt novarum creaturarum creationem post primam : nec evanescentiam illarum, ut arbitror. Sed cognosces proxime Theologorum judicium. Si in aliis tibi mea opella utilis este possit, promptissimam scmper invenies.
Lipßa t d . xx iv Januarii cidiocviii.
Cum hoc scripsissem; ipscmet accessi Dominum Decanum; Theologia, hoc tempore Döct. Georgium Gewgm W einrichium, qui, me präsente, tua minrt ' legit, qua: non improbat: nisi quod in a-
fine partis I asseritur; Deum novum cuitatu spiritum creare Cometav & eundem r £lt n r postea! evanescere. Adduxit ex Sacris, Deum non creare novos spiritus : spiritus primo creavit bonos,ex
bonis

AD JOANNEM
1 608. bonis quidam defecerunt, quidam in statu permanserunt. Boni hominibus serviunt: mali ludunt, si posuisses, non creari a Deo novos, sed permitti a DEO eos regi, ferre id potuisset. Nec Spiritus eo modo, ut homines, sese multiplicant. Deinde; Spiritus illos evanescere: si non creantur, non evanescunt, sed, evanescente Cometa, permanent ad usus a- lios. Dubitabat idem, ana spiritibus regantur Cometa, an naturali ferantur motu. Hsecadtua. Dixit, me cras responsum accepturum ad tuas: Verum, an ante abitum Tabellarii id fiat, hajsito, propter concionem sacram. Celebratur enim apud nos cras 'conversio D. Pauli. Mittam igitur responsum cum auriga venturo, vel tabellario proximo. Hoc& subjicio, quum ad te scribo, hic satisfacio tabellariis, ut nihil tibi expendendum sit: Duo dantur grossi, seu 6 crucigeri pro una Epistola. Tuas, uum dederis Tabellario, idem forte abis: sed,ne geminum pretium, vela me vel aTe petant,semper literis subscribam: der Bot iß zahlt: Idem quoque facere poteris. Hic non recipiuntur litera?, nisi quis satisfecerit: Et puto id apud vos sieri; sed hoc ideo, ne ab eo iterum exigat pecuniam , cui tradenda? erunt litera?. Vale. Mittit tibi aliquot exemplaria Nerlichius &c. poscit pro exemplari 12 grossos,
E p 1 s t o la C CL.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1608. f^Larissime Vir,amice honorande: ^ accepi Epistolam tuam dedica- toriam prcefigendam libello de Cometis. Interea vero remittit libel- setbm lum ad te D.Calvisius. Qui,ubi ad nos cdvisius, r edierit, operam dabimus, ut lucem publicam videat. Quomodo, qua? scripsisti de Spiritu Cometa?, defendenda sint, intelligo, et hac ratione
KEPLERUM. 407
ferri possunt. Pra?sationem facile ido8. admittent. De Spiritus creatione etiam sic excusarem: cometas peculiares habere, quemadmodum pisces in aqua,qui creentur a D e o mediate, ut animalibus fui. Sed ha?c non magni sunt momenti, qua? artis maxime sunt spectemus. Plura hac vice non scribo. Martis motum ä te exspectamus & aliorum Planetarum. Vale, vir clarissime & salve. T e amo,quem redamas. Lipfia xxix. Feb. inter cal. Anno cioiocviii.
Epistola CCLI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Larissime Vir, Domine & amice 1 do8. honorande. Mutasti in tuo scripto mutanda : Unde de editione non fiim dubius; sed opus ess, ut quam primum ad nos typos mittas schematum. Nerlichius contentus est iis, qua? misisti. Et alius erit, qui sumptus facturus est in editione operis Latini. Me Steinmetzius hac vespera primum certiorem fecit de suo ad vos reditu, quem cras summo mane adornat. Rudravii seri -Rudwh s ptum de Cometa te accepisse arbi-^Es. tror: sed quid de eo sentias velim te explices, Theophrastus in eo totus est. Verum eminus artificem probabit. Hic rumor est, renovare bellum Venetos cum Romano de Ponte. Verum hoc nihil ad nos. Salutat te Dominus Sethus. Vale quoque & salve ex me. Dabatur Lipß&v.
Martii Anno cid idcviii.
Epistola CCLII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Lärissime Vir, amice honoran-1608. de. Appendicem tuum accepi: instant nundina?, quibus praterlapsis, typis libelli committendi erunt. Maturabo negotium, quantum fieri potest. Nundinis instantibusjomnes occupa-

4 o8 EPISTOLA
i <£og. cupamur. Ideoque brevior est Epistola. Vale & vive. Lipß& n. April CIO JDCVIIX.
Epistola CCLIV.
JOANNES KEPLERUS JOACH. TANCKIO.
Epistola CCLIIL IDEM
] O ANNI KEPLERO/
i^o8-pOst nundinas libelli tui ofHcinam a typographicam ingredientur prs- lum subituri. Ad te misi mono- Reinhardi chordum Reinhardi, qui dissentit in *dum! hor ~ Musicis, ut vides, a nostro Calvisio. Pleniorem hisce nundinis instructionem ad me misit, quam obiter vix perlegi: occasione hac oblata,ad te mitto, judicium tuum petens. Ubi legeris & expenderis , remitte, ut ipiemet videam & cognoscam veritatem. Deducit luam Musicam Harmoniam ex Harmonia coeli, monstrat aliorum errores, & lapstim Calvisicum: quem tamen ipse agnoscere non cupit; reprehendit Calvisii illius numerorum proportiones,quas tu examinabis & judicabis, ut artifex. Proposui in disputatione S-£<rtv ttol- gddogavßcd evdo£ov. Et hoc lege & judicium mihi tuum communica. Tri- Trithewi. themius scripsitChymicum scriptum,
Zifla. by ' deducit ex astrorum positu, de exaltationes , quomodo ea possit sieri ©; sed non prius, nisi transeat Sphsram $ & $: sic nec % aut ^ Solis Sphsram possidere queunt, nisi <** Sphaeram transeant: led hsc sunt physica. Sed desino. Te amo, Vir praestantissime, me redama, etiamsi in mathematicis balbutio. Sed quis Davus nobis dat turbas ? Vale & salve, Vir praestantissime. Lipßa x vm Ap, Anno cididcviii.
Hic prssens adolescens, pius & modestus, per bonos & apud bonos cupit promoveri: si ejus conatus juvare poteris, praestabis humanitate Tua opus dignum : Paedagogum aget. Vale.
On fortuitum tibi nomen est a Gratiis, svavisiime Tancki, usque adeo svavem & Gratiis plenam ad collationem me invitas : transmissis Reinhardi Speculationibus harmonicis. De iis, quid videatur,in progressu aperiam: principium vero faciam ab excursu, ad quem author iste sus epistols principio portam mihi aperuit.
Apparet quidem ex illo statim principio authoris hac in re multiplex eruditio & authorum veterum cognitio. Ciceronis quidem locos in typo scriptos novi quorum posterior e Timso Platonis desumptus est. Quinam vero ex veteribus hominis staturam composiierit ex notis sonorum duplicibus, non memini me legere. Vincit sic lectione Reinhardus. Occurrit aliquid exPIatone,qui mensus intervalla umbilici praecordiorum & frontis accommodat, harmonica.
Sed de his non puto loqui Reinhardum. Dicam igitur de duobus. Primo de harmoniarum origine Platonica , deinde de Symbola Maris & fceminsin numeris. De primo.
Cum olim incidissem in Platonis Ti- msum, sic videbatur de hoc loco.
Statuit rerum principia tria pene, ut PUtonis Aristoteles, i. Ideam, 2. Materiam : Tim£us qus duo alio nomine sunt xo-ia, e A Uutur ‘ quam componit ex T«i jtoj ngjj hepco, ut ita 3 to sTSgov sit loco privationis Aristotelics. Hinc illi suus ternarius. Et per se sine hac speculatione ternarius habetur pro perfecto, habens principium, medium & finem, & solidum corpus constat tribus dimensionibus. Igitut 1. est nota Ides. 2 Nota Materis, 1. 2. nota Usis, & tStcwtx. Sed siimmadei.
2. sc. 3. nota tS hspa, Plato igitur putavit’ numeros 1. 2. 3. eorumque quadratos, 1. 4. 9. & cubos. 1. 8- 27 prsbere originem harmoniis.

AD JOANNEM 1 £EPL?RUM.
1 608. fies 1.2.3.4.8- 9.27. Hanc explet, ut
undique aequaliter fit divisa. Quia enim in Geometria, solidi duae sunt mediae proportionales, non plures; ideo majoraiutervalla explet duabus medietatibus, ut inter 1. 2. seu. 6 . 12, medium arithmeticum est 9. Musicum 8. Ubi magna jucunditate Plato expertus est, inter haec duo medi$ idem esse intervallum, quod antea in serie 7 numerorum, inter cubum binarii & quadratum ternarii. Itaque tota intervalla divisit tonis sive eircr yS'ooig. Sed quia antea in serie 7 numerorum, constituebantur dupla, tripla, sesquialtera, sesquitertia intervalla, quae utpote prima origine, oportuit manere: ideo in continuatione trium tonorum ab Epitriti, quatuor ab Hemiolii termino secabatur tonus postremus. Nam Epitritos minor est tribus Epogdois, He- miolios quatur Epogdois. Quod igitur in ultimo tono erat superfluum, resectum quippe a termino proportionis antiquioris, id geometrica voce d/woToyJj dicebatur. Conse- uens igitur, ut illius toni residuum iceretur Arelictum. Et addit Scholiastes d7roroyfjv etiam dici Meviv. Esse autem majorem partem, Lemma minorem, quod verum est. Cuba enim terminos f, ut sint tres Epogdoi,scilicet fff seu, aufer f sive fff§ restat W; hoc ablatum a | live -A, linquit Ita tonus in
diesin & lemma resolvitur. Diesis tamen exulat apud Platonem a serie vocum Musicalium : omnia enim complentur tonis & lemmatibus.
Harmonia Haec igitur est Platonis Harmonia.
piatoms. £ rrat aute m I. in causa, existimans Harmonias oriri ex numeris, eorum- que proprietatibus geometricis, quadratisque & solidis figuris ; quod secus est: accidit enim, ha:c ita concurrere alicubi; in universum vero non respondent invicem. Nam etsi termini 9.8. justum describunt ambitum toni, hoc tamen non est, vel ex eo, quod ille ternarji quadratus,
hic binarii cubus est; vel ex eo,quod.1608. ille medietas arithmetica, hic Musica inter terminos rationis dupla?: quod posterius tamen ipse etiam Ptolemaeus credidit, qui Platonem porrexerat. Cum sic in causa erret Plato, sequitur, ut erret (2) etiam in essectu, dividens Epitrita &Hemiolia in tonos seu Epogdoa & lemmata, quod est contra naturam jjpyoa-yiva sive Ttjg iyyeÄxg (pucre&g. Dividuntur enim intervalla illa in tonos maj ores,minores, & semitquia, id est, in f f ff quod aures probant ,& Ptolemaeus, aurium judicii assertor.
Jam ad Symbolum Maris h fceminae. Et video quidem consilium veterum, sive idem Plato fuerit, seu quicunque alii ex eius schola.
Sint enim voces A, B, C, D, E: To- ni AB, BC, CD : Hic fi Platonem roges, cum Ä non consonat neque B, neque C, neque D. At, si CD tonus per E secetur in CE, Lemma &Fig.viir. ED Diesin, sic ut E cum A habeat, Tab,F * proportionem Epitriton: tunc inter AE, est harmonia. Itaque, sicut tonus CD per harmoniam E divisus est in minus CE, & majus ED; sip natura hominem unum, per generationis apparatum quavis harmonia svaviorem, divisit in fceminam, & marem, quorum illi aliquid deest, huic abundat. Patere enim, ut tangam hanc gratiam extremo digito, ut tactu experimentum capiam corporis, cujus forma eminus tantopere arrisit oculis. Nam cur non juvem Reinhardum jucundissime alludentem ex Trismegisto, & fceminam quidem infra collocantem, utpar est: non sunt enim ferendi viri, qui ferunt siias fceminas, & contra flumen navigant. Dis Surfian fumet fiil- lat Jovis unda deorsum. Nec invenustior est illa duri mollisque accommodatio. Rursus enim svavis ille tactus nostros judices advocas rei lepidissimae, cum ex Trismegisto solos oculos erudiisset, ex Platone ‘ aures. Etenim dutum oportet este,
Fff a quod

E P I ST O L I
416
itfoß.quod infinditur, molle vero corpus & in se cedens, quod durum illud excipit, locumque ei dat. Qua titillatione Reinhardus excitavit meum ingenium, ut lubiierit Symbolis cum illo certare: quibus oculi simul & digiti, simul & hominis ingenium facultasque numerandi adjudicandum atque discernendum inter marem & feminam advocentur. Sed ratiocinatio prolixa est. In Geometria ratio est inter duos terminos. Proportio rationum similitudo est. Ad proportionem igitur quatuor termini requiruntur. Quod si medii duo in unum coeant, proportio efficitur continua, tres habens actu terminos, potestate quatuor. Inter continuas proportiones unum singulare genus est pro- Proporth portionis divinx, cum ex tribus ter- dtvma minis duo minores asquantmajorem, seu cum totum ita secatur in duo, ut inter partes & totum sit continua proportio. Hujus proportionis hxc est proprietas, ut ex majore termino & toto rursum componatur similis proportio.Qui enim prius erat major, jam sit minor, quod prius totum, jam sit major terminus,& compositum ex utroque jam habet rationem totius. Hoc in infinitum, semper manente proportione divina. Hanc ego geometricam proportionem puto.Ideam suisse Creatori ad introducendam generationem similis ex simili: qu£ est etiam perennis. Video enim quinarium in floribus pene omnibus, qui fructum hoc est generationem praecedunt, neque sunt ob se ipsos, sed ob fructum sequentem. Omnes pene flores arborei sunt in hoc censu. Citros & Pomos aurantios forte excipere debeo, etsi florem non vidi, ex fructu solum seu pomo judico, qui non est in loculos quinos, sed leptenos, undenos, novenos,'divisus. Quinarius vero, seu quinquanguli figura construitur in geometria ope
est proportionis divina:, quam volo ar- fusgnl chetypum generationis. rationis. Amplius inter motus Solis (seu ut
ego sentio, Telluris) & Veneris, quäs 160%. praest facultati seminali, proportio est 8,i.?, quL proxime est divina, ut audiemus.
Denique Terne Coelum in Co- pemico medium est inter coelos Martis & Veneris, proportionemque inter illos nactum est ex dode- caedro &Icofaedro,quas sunt inGeo- metria duae soboles proportionis divinae, in Terra vero nostra, exercetur generationis opus. Vide jam quomodo ex proportione divina resilit et effigies maris & fcemhra. Est meo judicio eadem quasi proportio seminationis plantarum ad actum generationis animalium, quae est proportionis geometricae, seu lineis expressae, ad proportionem arithmeticam, seu numeris expressam. Jam vero divina proportio numeris exprimi perfecte nequit,exprimi tamen sic potest, ut in infinitum progressi semper propius accedamus, nec plus una unitate deficiamus in ipsa quadrati delineatione. Incipiamus enim a minimis, sit numerus divisibilis minimus 2. partes habens 1.1. quarum una jam habeatur t pro minori, altera pro majori. Sic igitur erunt termini 1.1. 2. Si persecte esset expressa proportio divina, oporteret rectangulum extremorum asquari quadrato medii,at excedit unitate, ut (tab.F. fig.VII. n.i.) Pergo igitur componens partem majorem 1 cum toto
2, ut sint 3. Erunt termini sic, 1.2.3.
Hic rectangulum extremorum est 3, quadratum medii est 4. Sic (n. 2.) Pergo rursum majorem 2 addens toti
3, ut novum totum sit 5. Termini 2.
3.5. Rectangulum extremorum 2. 5. est 10, quadratum medii est 9. Sic (n. 3.4) Similiter adde 3 & 5, ut sint 8- Quinquies 5 sunt 25, ter octo sunt 24> pwgo igitur sic (n.5. 6). Ita quod uni deest alteri abundat perpetuo. Non puto, me poste clarius & palpabilius rem explicare, quam si dicam te videre imagines illic mentufe, hic vulvas. Efficit igitur

AD JOANNEM
J ^°8. tur hic excestiis alternisquedefectus rectanguli, ut nunquam perfecte exprimamus numeris proportionem divinam. Et tamen femper propius ad ipsam accedimus, quo fsepius componimus. Vt fi 5 & 8 componas erunt 13. Jam 13 in 5 multiplicata dant 65, octo vero octies sunt 64 (En siipra dixi octo annis tredecim contingere conversiones Veneris.) Itaque defectus unius rectanguli proxime compensat excesiiim proxime sequentis. Ut ita in duabus vicibus proxime bis utamur proportione divina. Ad cujus rei similitudinem, si ex aliquo Satyro rusticano quaeras, qua in re differat generatio plantae a generatione hominis, respondebit in hoc, quod planta habet femen in fe, itaque unam sufficere ad similis generationem. At in homine mentulam & vulvam convenire necesse esse, ut quod uni desit & hiet, alteri abundet & propendeat, duobusque hominibus junctis, & hujus excestu in illius defectum inserto tertius similis nascatur. Atque hic excursus esto, quem mihi extorsit prurigo a Reinhardi speculationibus concitata. Ludo quippe & ego Symbolis,
Kepkri & opusculum institui, Cabalam Geo-
cabau metricam (MT est de Ideis rerum
Geometri • i- ^ ^ , .
M . naturalium in Geometria, sed ita ludo , ut me ludere non obliviscar. Nihil enim probatur Symbolis, nihil abstrusi eruitur in Naturali philosophia per symbolas Geometricas, tantum ante nota accommodantur: nisi certis rationibus evincatur, non tan- - tum esse fymbolica, sed esse descriptos connexionis rei utriusque modos & causas: ut in meteoris est aliqua causa agens, rationis & Geometrie capax, que ad nascentes in coelo aspectus (rem geometricam) accommodat modos & paroxysmos fui o- peris, quod est concitarg humores subterraneos, ut evaporent. Hic frustra alius,Symbolisationibus innixus, ex Saturno nivem & Marte tonitru expectabit, ex Jove pluviam, e Ve-
KEPLERUM.
4 11
nere rorem,ex Mercurio ventum &c. i6oZ. Sed geometria aspectuum fit causa objectiva, movens Archeum subterraneum ad impetum aliquem, ex quo omnia dicta, promiscue pro re nata, jam hoc, jam illud resultat. Non dubito Pythagoricos tale quid respexisse, quale ego hic proposui de excessu & defectu quadratorum. Dum Numero- impares numeros Mares dixerunt, rumaltt alii pares vero feminas. Et Plato, ut^^ " supra dictum, primum imparem, id unius est, Unitatem interpretatus est; Ide- am seu formam, quL Mas habetur: m ' primum vero parem, id est, Binarium materiam fecit, qus fomins instar habet. Nam in impari numero,cum pari comparato apparet etiam excessus. Mares igitur Pythagorei suas habent mentulas, sed femells Pythagoricae carent vulvis. Jam ad ipsum authoris institutum venio, qui putat se chordarum proportiones, ex sphsris coelestibus deduxisse. Mira perfvasio: cum ille potius ex cognitis chordarum proportionibus o- pinionem conceperit de proportione sphsrarum coelestium. Unde “ Musicales veras extruxerit, nescio.
Video eosdem esse numeros cum Calvisianis, & aures probant. Differentia in eo est quod Calvisius a b incipit vocibus ascribere numeros, Reinhardus ab e. Etsi autem Liters sunttechnics, possuntque accommodari pro authorumlubitu: tamen sto cum Calvisio : causa sequetur, si prius hoc addidero, me libenter uti vocibus propriis. Et pro lemmate verborum dicere semitonium. Lemma enim p°N' mas sonat relictum, post absciffionem^^ proportionis. Jam vero gradus vocum ififisA&ig non nascuntur ex absciffione , ut opinabatur Plato ; sed ex comparatione harmonicarum proportionum. Natura enim constituit harmoniam f & J, quarum disserentia est | quem dico tonum ma- Tomsma - jorem: sic eadem natura constituit -j or ‘
& f, quarum disserentia est /0, quem, dico tonum minorem, ut est: de- Toms mi-
Fff 2
mque
»er.

£ P I s
1608. nique natura constituit f &f quarum semitm- differentia est U, quod dicousitatis- 1,tK ' iima notione semitonium. Rein- hardus appellat Lemma & tonum minorem. Hi sunt gradus vocum usitati, & naturaliter omnibus placentes: quibus addo discriminationem cantus duri & mollis. Natura enim constituit f & f, quarum diffe- viesis. rentia est ff , quam appello diesin, quasi remissionem chordae: Ea neque tonus, neque semitonium, quia non canitur zb in b nisi in mutatione toni. Agnoscitur tamen ab au- Comma. ribus. Superest Comma ff, quod est differentia inter ,* & f, nec agnoscitur explicite ab auribus, sed tantum implicite per progressum & successionem vocum. Quippe neque est disserentia harmonicarum proportionum; sed differentiarum disserentia. Hsec igitur addere volui: nunc causam dicam cur ab b malim incipere numeros Reinhardi, quam ab e. Usitatum est in nostra Musica, ut cantus molles magis canamus a c in b , quam a c in dis. Itaque locus diesis ff usitatior est inter b h. Nam a t & mollis cantus per b & durus per h usitatissime canitur. Cum autem in illo Systemate jta- T£<r<rctpcov, quod habet infra tonum majorem, medio loco minorem, supra semitonium, (in numeris 180. 160. 144.155*) cantus mollis statuat imo loco majorem, medio loco semitonium, summo minorem tonum, in nu- m.eris 180. ido. 150.135: disserentia igitur inter voces tertias 144 & 150, est ff. Est igitur in duro tertia vox ab infra h, in molli b. Si hoc, ergo ima vox per 180 signata est g. Et quia 144 est h , igitur etiam Reinhardi 4 8, (cujus 144 est triplum) erit b. Differimus igitur in eo, quod ille inter £ a statuit -ß ego f. Contra flle ab facit f ego i!. Itaque sola vox a uno
commate apud me est altior, quam apud illum. Et quia nescio, unde ille sili monochordi divisionem ex- truxerit, aperiam ego causas mea: di-
T O L JE
visionis. Nam si rectam ego Viam 1608.
insisto, oportet, ut ipse erraverit: de K ¥ eru f quo lic judicabis. Aurium judicium m Harmoniis judicandis admittit ali-»aequam in vocibus latitudinem, intra modom ~ quam incertus fertur auditus, quod - vtn nam sit illud genuinum momentum, in quo dua: voces optime concordaverint, altera manente voce, altera paulatim intensa. Hoc animadvertens Ptolemams, petiit auditui subsidium a ratione. Verum ipsius ratio, etsi ut plurimum satisfacit natura:, admittit tam en proportiones non bfifjisA&s, ut ~&c. Ego, ut auditum instruerem necessariis subsidiis, quibus in illa latitudine intensionis certum aliquod punctum verissima consonantia: exaudiri posset, via usus sum in arithmetica, in Geometria , in Stathmice, aliisque scientiis usitata , ut scilicet definirem quid plus esset justo, quid minus, itaque certum haberem, veritatem residere in medio. Id autem sic successit. Extensa chorda siiper duo Ephippia sive magadia, sic ut sonaret impulsa , postea adhibui tertium ephippium mobile & partem chorda: longiorem a mobili ephippio terminatam identidem pulsavi, cumque tota chorda ejusque sono comparavi, donec auribus videretur constitui inter utramque prima & minima consonantia inter re &cfa. S ed quia aures, ut dixi, incerta: manebant de genuino puncto Ephippii mobilis,super quo constitueret justam chorda: fa longitudinem, ideo pulsavi etiam alteram breviorem chorda partem, quL statim distbnabat a tota & a majore parte, si vel hilum a genuino puncto recessissem. Tres igitur concordandas auditus quaerens, non potuit aberrare a justissimo puncto.
Nam pars altera longior justo effecta relinquebar reliquam justo breviorem. Hoc pacto bisecta chorda exquisite per Ephippium mobile, apparuit esse inter partes i.i. unisonum, unisonum. inter partem i.& totam 2 Diapason
bar-.

AD JOANNEM KEPLERUM,
1 5 o 8 . harmoniam: quae facillime dijudicatur ab auribus, sicut spacium, ab e- phippio mobili divisum, expeditissime manibus & circinis mensuratur, an in duo recte fit sectum. Si ergo inter chordas longitudine i. & 2 est diapason, tunc chorda seu spacio in 3 diviso, & Ephippio mobili ad punctum unum applicato, erit inter partes i. & 2. rursum diapason. Tunc pulsa parte 2 & tota 3, auribus occur- toiapme. rit perfectissima diapente, quam fortasse non ita exquisite agnoscerent, nisi partes chorsse prius in diapason, ut dixi, conciliata essent: Etsi diapente post diapason expeditissime dijudicatur ab auribus. Sic pulla parte 1. & tota 3, occurrit auribus per- Dlapente festissima diapente epidiapason har- epidupa- monia. Causa patet. Nam 1. cum s on ' 2 est diapason, 2 cum 3 est diapente, ergo 1. cum 3 est diapente & diapason.
Hic jam ratiocinatio dividitur in duos ramos. Nam si pars cum 3 tota est diapente , tota ergo in 5 divila, erit & pars 2 cum parte 3 diapente, ad quam agnoscendam aures jam numeris his 2 & 3, & divisione spacii in 5 aqualia, pro adminiculo utuntur, si per se non agnoscerent illam. Fulsa vero chorda tota 5, & parte 3, Sexu du- aures agnoscunt sextam duram, sive w. majorem. Sic pulsa parte 2 & tota 5, necesse est existere compositam e sexta & quinta, sive quod idem est, Compostu ex tertia majore & diapason. Hic e sexta & ^mus ratiocinationis rursum subdi- qumtA. Si enim 3 pars cum 5 tota
consonat, ergo divisa tota in 8, etiam 3 pars cum 5 parte consonabit Si }° r: . E majorem. Et tunc pulsa partes &
p *Js m ' tota 8 , aures agnoscunt Si e£ minorem, quam non ita exquisite definire possent, in assignanda Ipacii quantitate, citra procedentem divisionem Ipacii totius in 8, ob latitudinem, ut dixi, auditus. Sic pulsa parte 3 & tota 8, consequens est, ut exaudiatur Composita composita e sexta majori & sexta ex quana minori, sive ex quarta & diapason.
O* diapason.
4*3
Hic jamprogresturos subdividendo, 1608- ratiocinationem excipiunt dissonante. Nam quia pars 3 & tota 8 con- Origo dis sonant, ut dixi: tota igitur in 11 (\\-s mantu - vila, pars 3 & pars 8 consonabunt si- um ' militer. At tota 11 & parte utralibet 3 vel 8 pulsa, aures offenduntur, agnoscuntque dissonantiam. Sic quia pars & tota 8 consonant, tota igitur in 13 divila pars 5 & pars 8, similiter consonabunt: at sonum 5 vel 8, cum sono totius 13 comparatum aures repudiant, ut dissonantes. Sic igitur hic ramus ratiocinationis absolutus est: aures enim, quas hactenus illum continuari sunt passe, jam sistunt hanc continuationem. Idem accidit, si, ut pars 2 cum tota 5 consonat , sic totam in 7 velis dividere: nam tunc quidem pars 2 cum parte 5 consonabit; at neque pars 2 neque pars 5 consonabit cum tota 7. Et quia verbosum est reliqua similiter exsequi hujus ratiocinationis, accipe totam illam in typo,qui in margine (*) Tantilper enim procedit ratiocinatio, quoad impegerit in numeros 7. 9.
11.13. Si enim tota chorda in tot partes dividatur, jam partesquomodo- cunque sumpts a tota dissonant.
Qgasritur hic, (ut immorer aliquantisper, priusquam ad totam t£ mawaarm divisionem progrediar): quL causa sit, cur aures primo inter partes 1.1. & totam 2, postea inter par- - tes 1.2, & totam 3, inter partes 1. 3, & totam>4, partes 1.4, & totam 5, partes 1,5 & totam 6, partes 2,3, & totam 5,' partes 3.5, & totam 8, approbent consonantiam: inter vero totam 7.9.
11.13, & partes quascunque nullam inveniant concordandam? Putares causam esse, quod 7. 9. n. 13. sunt impares. At non est. Nam & 3 & 5 lunt impares, nec impediunt concordandas. Neque hxc causa est, quod sint primi. Nam 9 non est numerus primus, & tamen discordans est.'
Et contra 3.5. sunt primi, nec tamen discordant a suis partibus.
Ffs 3 Dico
(*) Typui jam supra occurrit

414
E P I S T O L JE
1628- Dico igitur cauläm hanc eile, quia lit, quia pugnant cum ipsius essentia. 16oZ. circularis linea ( qu# #quivalet Noluit igitur aliam indere formam chord# rect#, & #quifonat, ii circu- mundo materiato, quam cujus Ideam latiter tendi possit) in 2. 3. 4.5. 6. 8. reperitimmateriatam,& ut ita dicam, dividi geometrice potest, in 7 9.11.13. inspaciofam in sua essentia. Illa geometrice dividi nequit, non vitio vero non admittit septangulum,na- intellectus nostri, non imperfectione nangulum: nullum igitur hujusmodi scienti# geometri c#, sed natura. Im- neque in corporibus, neque in mo- plicat quippe contradictionem, cir- tibus , neque in sensuum pr#sidibus culum in 7 aequalia geometrice divi- facultatibus est expressum. Causam dere. Itaque facultas illa, quae rei, quam detegunriau^es, quaere ali- praeest auditui, summ# rationis ca- am, li haec non placet.- pax, illos sonos improbat, qui stu- Jam ad divisionem intervalli dia- unt a longitudinibus dyecofiergq- pason. Ex mea ratiocinatione aure^; approbat, qui a longitudinibus riumque judicio nascuntur voces geometricis pendent. Qua in re istae , ut vides in margine ubi ima Fig. vi. creatorem imitatur creatura, nam G notat chordam totam. Sequun-i-d.F.' & ille rerum Ideas desumpsit e pe- tur bb cd dis e g & superiores. Jam nu geometrico, non ex quantita- intervallum Gb & supremum primi tibus dyeco^sTp^TQig. Pene dixif- diastematis diairaa-dv e g nondum fern, illud creavit, quod creari po- sunt divisa, desunt enim voces Afkfi. tuit, quod non potuit, omisit. Sane Cum autem G b sit |, dividendum fatendum, est, quod contendit Plato erit in recepta & usitata intervalla & ex eo Cicero:nefas esse cogitare, Sunt autem jam stabilita intervalla Mundus ut D E U S condiderit mundum non cd\dc -? Q h e\\. Semiditonus autem optimus a quam sieri potuit optimum, ipse opti- Gb non habet plus quam semitoni- DEOex mus & perfectissimus, (f) In hoc solo um & tonum. Aufer igitur scmito- ossendit pietas, quod bonitatis leges nium \\ a semiditono §, restat non & necessitatem videt collocari, non minor tonus j|, sed major J. Ergo in DEI creatoris arbitrio, sed extra inter GA est * Similiter interas in Idea geometrica. Atqui cogitet g est f inter eg f, & inter dis e est §f, (*) Theologus hanc ipsam rerum geo- oportet igitur vocem /'sic aptari, ut metricarum familiam, ex qua Idea usitata & in prioribus confirmata mundi deprompta est, prius in ipsa statuantur intervalla; quod sit, si fg • essentia divina fuisse, quam in mate- sit 5, tunc dis /est & ef\\. H#c ria. Ad materia enim mente potest igitur est justa divisio r£ abstrahi, a mente divina abstrahi co- ut intervalla sic se mutuo sequantur gitatione non potest. Igitur in DEO in cantu duro J jf ß } J J. In cantu fuit essentialiter ab sterno, in mate- molli f I ff £ f. Ubi in com- riam ex DEI essentia creando influ- missura duorum systematum diaira- Trimutit xit. Diceres, essentiam divinam esse crdv continuantur duo toni majores, ss, sym- fph#ricum, vacans ipacio & mate- &/* imperfecte consonant, ut & ac:
0 um ' ria, sic ut Deus Pater sit centrum, Filius superficies, Spiritus distanti# aequalitas centri a superficie. Jam novum in Theologia non est, volun-
infinitis possibilibus est tondittu.
differentia imperfectionis est comma: quod puto a Reinhardo appellari Lupum organicum , nescio ta -Lupus. men. Nam auribus h#c imperfe-^«^*
or-
tatem & arbitrium DEI regi a legi- ctio non deprehenditur. Accedunt bus essenti# fu#; ut mentiri nolit, tres claves fall# fis gis cis , quibus a quia non potest; contradictoria no- tono (non minore ut in bc, de ,
. r • . per
Q) Locus Ciceroni» extat Ltb. II. de divinatione omnino conferendus Clim G, G. L. Effays de Tbeodicce Part. II. n, uj. 225, H.
g 4 dis 5
G 8
g 3 e f G 6

AD jOANNEM KEPLERUM. ^5
1608.per primam vocum constitutionem) sed majore \fg,ga-, abscinditur semitonium usitatum % ob mutationes, & relinquitur lemma vel diesis dfisAtje M pro eo quod in toto minore relinquitur diesis dfMÄtjg ff commate minus. Nam adde ^ ad comma, accumulatur g: ubi fis crebra est in cantu duro pro f Hoc igitur pacto totum Systema tiianrctr cm usitatis intervallis divisum est, siuntque intervalla e^sAfj f ■ (prLter harmonica majora) non alia plura, & duo dfieAvi ^ W, quX faciunt disserentiam cantus duri & mollis.
Habes, Tancki, divisionem Mo- nochordi ex Geometria deductam. Nam unde Reinhardus suam deduxerit, ignoro. Ex ccelo enim non deduxisse docet Astronomia, quX ridet illos Reinhard! diametros fphse- rarum, quL sunt potius ex Musica perperam derivatse.
DuL autem sunt potissimum cau- {xj cur nec ex diametris sphaararum voces musicales, nec ex Musica diametri sphaerarum deduci possint. Prior est haec. Etsi enim sunt circumferenti x circulares in eadem proportione, in qua diametri, •& astra illis circumferentiis insistunt: tamen dissimilia comparantur, ex astronomia prolixitas itineris planetarii, ex Musica celeritas chordas pulsas. Non enim id est Planeta suo circuitui, uod est plectrum suae chordae, Chor- a enim brevis celerius movetur, longa tardius. At planeta alias habet leges suae celeritatis, quam prolixitatem circuitus. Da Saturno brevitatem circuitus Venerei, citius quidem eum absolvet, aique famen erit tardus motu, ac nunc est, Ii illi genuinas tarditatis causas relinquas. Quo nomine nunquam sime dextre institui potest comparatio motuum chordas , hoc est sonorum Planetarum. Similitudo quidem haec est, quod si daretur in ccelo aer, planetis libere per eum volantibus, daretur sime sonus, non minus quam chordarursum ido8. prorsumque per aerem mota. At cum in Musica sonus musicus defini -so»usMh atur ab squabilitate, causa acuti gravis, sitque omnis io‘<rrov@ a & speciali nomine <p 3 -oyy(&: in ccelo contra omnes soni, (siquidem existe- rent soni) sunt dvtcrorovoi, ut in continuo intentionis & remilsionis actu, ac si quis chordam simul pulsaret, simul intenderet & remitteret. Planetae enim apogaei moventur remisse, in perigaeo incitatius. Itaque Apogaei gravem exhiberent sonum, perigaei acutum. Ac, etsi hujus acuminis & gravitatis, intensionis, inquam, A remissionis mensura reperi- tur proxime in distantia Planetae a centro, ut in Marte probavi: tamen ratio fallit in comparatione duorum planetarum inter se. Non enim ut diametri, sic motus causa intensionis & remissionis. Defectus patet ex Mysterio Cosinographico. Altera causa, cur cum Pythagoreis &
Plinio erret Reinhardus , ex sonis musicis formans diametros Planetarum, est hsec : quod diametri in- telliguntur Iphaerarum diametri, sphaera vero vel corpus est fecundum Physicos, vel locus solidus, in quem Planeta succestii seculorum venire potest. Diametri igitur sphse- rarum nanciscuntur proportiones suas ex figuris solidis, ut ostendi in Mysterio Cosinographico. Contra Omnh sonus est motus; omnis vero motus
. ,. . . . m Irnea .
m linea : motuum igitur proportio convenientius queritur ex figuris Geometricis planis, circulum (motus coelestis lineam ) dividentibus.
Ut enim se habet linea ad corpus solidum , sic se habet quodammodo motus ad corpus physicum.
De EnarmonioChromatico & dia- Enorm-. tonico, quum parum hodie sciamus , um chro ' nec ullum exemplum melodis extet, #2* ex quo disorimen horum generum»««»», appareat: frustra nos opinor desudare comparationibus per ea instituendis.
De

4,6 E >' IS 1
i6oZ. De vocibus iittre, fol y U
eadem ad Calvisium scripsi, quae hic quaerit Reinhardus;' scilicet aboleri - poste, & jam de facto abolitas este 7 literis, a,b y g y d y e,fig^ st modo quis astvescat nominibus 4, be,cg y dß y emsige.
Comparationem hanc sphaerarum cum sonis Musteis. Ptolemaeus tribus ultimis capitibus libri tertii harmonices complecti voluit, sed titulos tantummodo capitibus praefixit. Gr egeras. Textum Gregoras addidit, sed alienum impertinentem, ut demonstrat i?<MrW/] 3 aarlamus Monachus, quem verti. a Kepkro Difficultate materia: absterriti pro- ver f us ' gredi non potuerunt. In Coperni- co sunt omnia expeditiora. In libro de Stella cap. xvi fol. 83 invenies crassa minerva proportiones celeritatis planetarum in mediocribus suis distantiis a Sole. Nam Saturnus in una hora absolvit milliaria 300,21- 400, dß doo, © 720 , ? Boo, L 1000. Igitur hoc pacto inter t fkn- est StctT£aad-
(3(t)V , k c? $LCL7rCLCr00V , t © SlCtTQldjv
mollis & Stetirretadv , % ? composita ex sexta dura & sexta molli, k com- postta ex sexta dura & heureta dv , ^ J hd7revT £, ^ ® dvapporog j, non tamen d(j,£Ä r t g, est enim sexta mollis, & tonus major, A- ? hairciadv , 24 . 8 hargidv dura & diapason d 1 © het- TglüüV mollis, (j* ? Stet T£Tla%a)V, </>
Si E dura, © ? tonus minor ^,© $ StetTSöja^v & diesis, hoc est |f, denique inter ? $ est hetrpi&v dura. In Fig. ix. margine sunt omnes expressi. (*) Tab - F * Mirum, omnia intervalla esse £[l[jl£- A7,cum non cogitarim de Mustea, quando illos numeros concinnavi, in libro de Stella. Nec mutavi quic- quam, nisi Telluris, ubi pro 740 scripsi 720. Neque tamen excessi limites Aphelii Telluris, in quo Tellus currit minus quam 720 milliaria. Tel- luris enim motus abAphelioinPeri- helium intenditur paulo minus diesi kh, scilicet |f. Martis vero motus perfecta sexta molli £, intenditur. Saturnus & Jupiter circa tonum minorem, eoque minus aliquid vetiantur.
0 L M
Venus vix Comma attingit. At 1608- Mercurium puto assequi hetJgaadgcov ' ~ aut id forte mperare. Ut & 3*. poi- sunt consonare tertiam duram, pos- stint & quintam, seu hairivls. Hic SiaJ£ösd^‘ J fit medium. Fit igitur hac intentione & remissione motuum singulorum Planetarum, ut continua: quodammodo sint in coelo dissonantis, interstinctae {amen certis punctis momentanearum consonantiarum ; quemadmodum ipsie etiam radiationes astrorum continue carent aspectu geometrico, incidunt tamen in aspectus geometricos, certis momentis temporum, circiter septuaginta in annis singulis. Itaque in disputatione astrologica considerandum reliqui, an sicut hi aspectus momentanei| incidentes concitant naturam ad cienda meteora, cum lan- gveat illa ut plurimum, quando nulli limt aspectus; adeo, ut plerumque serenum & tranquillum sit tunc: sic etiam, hae harmonice, incidentes fertis momentis , aliquid in mundo causentur ? Amicissime Tancki, boni consulas discursum istum super Reinhardi Speculatione. Prima haec opella est, quae me astrepitu nuptiali revocavit ad Mpsarum, imo ad Gratiarum Iaera. Martis enim lituos non curo, quia me nondum attinent. Libellos vero meos excude ut vis. In Praefatione Phaenomeni singularis: VENERIS & MERCURII scripsi, debui SOLIS & MERCURII ponere. Mitte pagellas successive. Et vale. Proxime movebo aliqua Medica, non vero ex Galeno, sed ex me. D. xii Maji CIO IDCVIII.
.Epistola CCLV. JOACHIMUS TANCKIUS JOANNI KEPLERO.
Ardius ad tuas, Vir Clarissime, 1608. & Prsestantissime, respondeo:
aeger-

AD JOANNEM
itfe>8. aegerrime nempe tuli, quod äTy- pographo delusus fui hactenus, qui certo promisit, se editionem libelli tui maturaturum. Sed quid fit? Excusat se, quod jam excuderitM*TgV gov. Sed mitto hominem, & de Ty- pographis idem pronunciare possum , quod Josephus Scaliger: nullam nationem ejfe iis mendaciorem. Junior Grosius editionem brevi parabit ; typi vel figura sunt in ligno incisae, & omnia in promptu, modo Typographus manum tantum admoveat. Sed nunc brevi admovebit. Ferendum igitur, quod nec tu nec ego mutare potuerimus. De meo Paradoxo Physiologico-Medi- co mendas agis. Quid in isto Paradoxo velim, hactenus nondum licuit diserte explicare, plus est inre- cestu. Sed manum de tabula. Malo enim id prius experiri quam dicere. Plura cognosces ex meis thesibus vel Problematibus post nundinas lucem visuris. Hsec tamen est mea mens, ut ab humore, quamvis & sine eo, in rugis abdito, putrefactio cibi in ventriculo fiat; sed spiritus quidam est incidens cibos & putrefaciens caloris externi ope: & in calido spiritus agit, in frigido langvet. Agit tamen etiam in frigido, quia hoc testatur ventriculi temperamentum. Sed ilia sunt alti,oris indaginis, quam ut paucis exponi & proponi possint. Scis, nihil generare absque putredine Naturam, quare nec artifex, qui cum natura & per naturam agit. Artificis enim actio fine natura est sophistica. Sed ad tuas rationes. Ventriculum ollis comparas, cur non& vitro Ghymico, quo omnia resolvuntur in primam materiam. Simile tuum sane aptum est. Ventriculi substantia ejusmodi producta est, ut vides, & omnibus animalibus eadem est. Quid autem de Pancreate substrato ventriculi fundo ? Nam lien a latere adjacet: igitur carbonum vicem subire nequit. Potius pancreati id dabis: adnatum est ven-
KE PLERUM. 417
triculo colon. In eoa te non dis-1608. sentio, quod de epate affirmas,probant id scirrhi hydropicorum: dis. sentio vero a te in eo : quod lieni attribuis. Carbones; non subministrat, potius suis radiis frigidis aestum ventriculi emendat. Nam non bene concoquunt, qui calidiorem lienem habent: concoquunt vero belle, qui calidius, vel potius temperatum habent epar. In lienis itaque ministerio a te distentio. Structura ventriculi ejusmodi est cum ratione putrefactionis chyli, tum fui ipsius,ut concoquentibus partibus annumere- tur.Carbonibus non egetventriculus, quia sibi ipsi carbo est epar.| Ylampsag fundo substratum vicem epatis supplet , & etiam mollius cubat ventriculus. Magneticam vim agnosco in ventriculo putrefactionis chyli ratione, quae estArchaeus: non vero quatenus lien radios suos mittit ad ventriculum calidos: nisi forte frigidos mecum eos esse velis. Scis, quid /S*~
AijUiot sint. Existimas forte, quia calidior illis lien est: nequaquam.
Quas de structura assers ventriculi, illa non contra me, sed pro me. Quia illa propter ventriculum, non propter putrefactionem chyli, vel coctionem, ut vulgo loquuntur, quamvis vulgus sic statuat. Plura non licet scribere, quia Benedictus serio mihi abitum suum indicavit. Nivem montanam simul ad te mitto, eam liquefacias &in aquam refolvas.Habeo monochordum illius apud me non dissonum,sed consonum vel evrovov.
Brevi publicabit aliquid de Cyclo magno. Mitto tibi ejus Symmetriam Ffg. u. uni ver & Harmonias: de qua aliquid T * b,G * publico promittit,typum hic fieri curavit, quL addenda, ea vidi. QuD super tua commentatus est, cognosce. Verum ad me redeam, cum prioribus, quas aestate praterita ad te misi, data occasione cum mercatoribus , ne sumtus fiant. Quia ego in hac re minus siim parcus: itaque mihi illa scripsit: &,siperChymiam Ggg licet;

4i8 * r i S
jdo8-licet, aliquando vacabo istis quoque studiis, quae jam inultos annos deposui. Sed vale & salve, & nostrum meo nomine saluta Rulanduip. Li- pfiji, d. xxviN<?vembr t Qio locvin.
Epistola CCLVI.
IDEM
JOANNI REPLERO.
1609. f^Larissime Vir, amice honorande. ^ Turpiter me decepit Bibliopola, quod promissioni non steterit. Sumtus fecit in exsculpendis figuris omnibus. Phaenomeni sunt in Ty- pograph«o. R eliquas ad me recepi & lervavi apud me, donec repeteres. Minoribus siimtibus nunc apud nos, si placet, potest excudi. Interim me excusatum habeas, voluntatem agnosce pro facultate. Si res meae tulistent, jam aliquoties animus fuit, sumtus facere ex proprio marsupio typographicos. Sed nunc agnovi, verum este illud Domini Scaligeri: Nullam nationem mendacio- rem ejfe Typographis & Bibliopolis. Sed valeas. Tu autem Tanckium tuum amare non desinas. Vale & salve, mi Replere. Lipfia> d. xi Aprilis
CID ID CIX.
Epistola CCLVII.
MAXIMILIANO,
ARCHIDUCI AUSTRLE JOANNES KEPLERUS.
SERENISSIME JRCHIDUX,
PRINCEPS CLEMENTISSIME -., A Lter jam annus agitur, ex quo Se- ^»-renissima CelsTua, per Procuratorem suum Vischerum mihi clemen- tistime mandavit, ut si super stella no va, quae tunc fulgebat, praeter vernaculum illud seriptum, quod tunc transmiseram, amplius aliquid commentarer : eo Ser. CeLTuam imper- ttrer. Etsi itaque non modicum temporis abiit, ut quicquid hujus jäm est, ld novitatis gratiam perdidiste videatyr: taipen & Serenitatis Cei.
EPISTOLA
Tuo mandatum clementissimum, liberalistimo munere exornatum, & meum qualecunque hoc scriptum transmittendum, &Seren. Ceis Ture cum veneratione justissima offerendum videretur. Moras libellus ipse excusat. Stella num extinftasit,nqn ante Martium hujus anni sciri potuit.
Ex eo tempore ad nundinas vernales angustius fuit spacium, quam ut; totum libellum perficere possem. Aistas vero hoc, quo non exhibuit impedimenta ? Itaque vix ad Idus Septembres archetypum perfeci, 8$ Francofurtum commendavi : tan- demque, ante triduum exempla impressa nactus fui. Serenitatem Ceis Tuam humillime oro, ut & has moras & scripti tenuitatem, pro innata regia virtute boni consulat: autho- rem vero copta clementia protegere non dedignetur.
. SEREN.CELS.TUtE
humillimus servus J. KEPLERUS.
Epistola CCLVIII.
HERMANNUS BULDERUS JOANNI REPLERO.
■^TObilis & doctissime Domine Re- 1^08.
plere. Diuturnum illud silentium , quod hactenus uterque nostrum coluimus, primus ego solvo, & te hisce brevibus literis, tanquam meum veterem amicum, compello, certiorque abs te fieri cupio, quomodo una cum Tuis interea valueris; quales in Astronomia confeceris labores; quodque jam sub manibus sit opus, an aliquis ingenii tui foetus mox lucem visurus sit. Expectamus Kepieri omnes motum Luno propter £cYi- H 'pp* r - psesrestauratum, quem tumetip a Tychone nondum ad perfectionem
adductum judicas. Fac, ne nos diu detineas. Pestis & tumultus procedentes procul dubio multum te retardarunt, aere hoc sereno fac, ne ferieris. Remitto tibi Chronolo- suenatoru giam Mercatoris, quam diutius & c ^ onol °'
fine**

AD JOANNEM KE PL ERUM. 4*9
8. sine necessitate apud me retinui, quo- quam habeat longitudinem & lati-1609. • niam jam dudum proprium mihi ex- tudinem. Rogo, ut statim prassend emplar comparavi. Pro eo autem nuncio brevibus verbis rescribas, ac debeo tibi maximas ago gratias, num tibi aliquid de tali Stella con- petoque, ne moram tantam aegre fe- stet. Vale, & me, ut facis? amare ras. Rogo quoque, ut hac occa- pergas. Salutes meo nomine offi- stone Almagestum sive magnam Syn- ciolissimeTengnaglium. Fabulam, taxin Ptolemaei Latine ex Arabico quam audieras, scito esse fabulam, versum mihi mittas, & ad tempus Raptim Treboniis, d. xxix Augußi^ mutuum des. Si forte ego libros post, sideo, quales me habere puto, quibus te juvare potero, audacter scribas, quasso, omnia mea officia viciffim prompta habebis. Pervelim ex te scire, num Dominus Tengnagelius PragX versetur, &, si ibi jam degit, ex me salutare eum haud dedigneris,
&significes ipsi,quod ad ipsum literas exarare lubenter vellem. Si quas de doctis viris rebusque curiosis in notitiam tuam venerunt, perscribas ; /^Um S. Cassar. Majestatis Succen- ejusmodi enim nihil ad aures meas torem Nicolaum Zangium vi - NicoUus pervenit. De annoNativitatis Christi rum perhumanum & Musicum sva-z^m. coram conferemus, perlegere ave- viffimum reducem ad vos hic coram rem librum Jesuitae. Hisce te diu- offenderem, salutaremque: facere tiffime valere jubeo. Treboniis in non potui, quin te, Clarissime Ke- Mu&olo, d. x 1 x Julii cd io c viii.
CIO IDC IX.
T uus
ex animo totus
HERMANNUS BULDERUS, Medicus Rosenbergicus.
Epistola CCLX.
DETHLEVUS FORSTIUS JOANNI REPLERO.
Epistola CCLIX.
IDEM
JOANNI REPLERO.
plere, meis etiam compellarem lite- teris, invitatus tum doctissimo tuo libello , quem de nova stella in gratiam Reipublicae literariac, quae hoc nomine tibi plurimum debet, edidisti, tum vero, quod viri alioqui docti, sed dysct)(xeT^rjTQt authoritate&
1609. /~ssLarissime & doctissime Domine celebritate nominis , qua turgent, Replere , amicorum optime, quamque sibi vendicant,ut plurimum Scriptum est Illustrissimo meo, ap- abutantur, & quie ab aliis ingeniose parere novam aliquam Stellam in Ur- inventa recteque tradita,imo certiffi- la majore, quarta: magnitudinis, qua: mis demonstrationibus stabilita sunt,
Pragae fit verticalis; ego nullam in- non modo elevent & sugillent, sed venire possum novam, nisi forte una plane conentur destruere. Inter hos sit ex duabus primae magnitudinis, M. Jacobus Christmannus in libro'^ OT quas antea non descriptas observa- de oblervationibus Solaribus edito chnfl. vitTycho. Cum autem tibi propter contra Philippum Lansbergium, vix™* nms plurimas observationes, notius sit judicio&°eruditione insignem insur- coelum, quam mihi, sintque procul git, imo per ipsius latus ipsum R s-iippium- dubio & alii tui amici, qui coelum giomontanum petit, oppugnando ber S> ii ‘
• observent: fac, quasso, pro antiqua ultimum ipsius problema, quod ceu nostra amicitia, ut habeam de hac nucleus 'est totius Trigonometrie,
Stella tuum & amicorum judicium, cujusq; dfusin Astronomia frequen- appareatne aliqua ? habeatne motum tissimus, ad cujus viri contradictorias aliquem? num diu apparuerit, & tanta cum patientia cum reliqui con-
Ggg 2 niveant,

i6o 8. niveant te tamen connivere nolim. Kepieri JVI äthemäticus es ex profeflo politus uadts. * n omn i urn oculis: acrimonia tui judicii, folidaq; rerum abstrusarum intel- ligentia ex tuis monumentis deprehenditur,tanquam Leo exUngue: in forum mathematicum producis, co- ramq; senatu reum agis contradicentem doctrina de parallaxibus, quamvis illustrem virum, proinde & hicpa-
T O L M
trocinare Regiomontani manibus 1608. vere felicibus, noliq; committere, ut . Trigonometria propter Christman- num male audiat, quin imo ipsemet tu, Doctissime Replere, audias male, quod labeculam, quam Regiomon- tano, ipstusque Trigonometrie vir hic alperstt, eluere cum debeas & facile possis, tamen nolis. SedecceE- . pistolam, (a) in qua veluti in Synopsi
Christ-
(a) DETHLEVUS EORSTIUS , GEÖRGIÖ LUDOV. FROBENIO.
T\Octissime Domine Magister, amice observanter honorande: sciscitabar nuper ex te, cum essem Hambur- mJ gj ? anne Mathematicorum aliquis in libris Observationum lolarium M. Jacobi Christmanni viri alioquin gravis & eruditi errores nonnullos deprehendisset, impugnassct, expulisset, maxime vero, cum nomioaum Philippum Lansbcrgium virum itidem clarissimum in arenam hanc ipsemet provocaris, oppugnando ultimum ipsius problema, quod vere aureum est, vel ipso MaestlinO teste lib.4, Gcomet. Triang. quaeque 30 est propositio lib 14. Gcom. rotundi Clariss.Finckii. Cum nemirtem adhuc in pulverem hunc mathematicum descendisse responderes, mirari ccepi, Christmannum in tanta mathcfeosluce, tantaque ejus disciplina: professorum turba, errores, meo judicio non tolerandos, quique Astronomiae fundamenta ut plurimum labefactare, imo subvertere videntur, adeo licenter & impune venditare & posteritati vdut obtrudere, quorum structuram & propaginem literis hisce, ut coram recepi tibi, saltem indigitare & perstringere, tuumque de his judicium & censuram candide explorare volui. Priusquam vero ad examen procedamus, & darius omnia lub intuitum veniant, praemittendum est diagramma, in quo non iolum communes sectiones Circulorum, sed & ipsi circuli,quoad ej us in plano fieri potest, delineandi veniunt,in cujus exaratione literss diagrammatis au- thoris, ubi potui & debui, retinui, utfacile posset, sicubiopus foret, utriusque institui collatio. Esto itaque Fig. I. meridianus CBE, cujus Polus a Horizon C a E, cujus Polus B, communis intersectio Horizontis & meri- Tab.G. diani CAE. Circulus parallelus horizonti & centrum 0 transiens MIH, cujus & meridiani intersectio MTH. ASquator F ct, cujus Polus D, qui & Polus mundanus, communis intersectio meridiani & aequato- ris AF: FZ arcus aequaturis mensurans angulum BDI in triangulo obliquangulo sphaerico eisdem literis notato,in quo D B complementum est altitudinis Poli: DI declinationis Solis: & B I distantia ejusdem a vertice *. Itaque DIZ circulus declinationis & BIA verticalis per Solem I extra meridiem positum, transeuntes sunt: GF maxima Solis declinatio: Itaque GIP c tropicus est Ö&, parallelus aequatori, cujus diameter GXe communis est intersectio tropici & meridiani, sed & sinus est complementi, maximae- declinationi». Circulus «x Centro © I ad meridianum erectus 5 IW; Ideoque per polum meridiani «, seu punctum intersectionis mutujehorizoptis & aequatoris transiens, cujus & meridiani communis intersectio est S A W, proinde arcus SI brevissima est distantia Solis ä meridiani plano, cujus sinus rectus XI, (vel secundum autorem I tät, qui citra vel ultra XI in radium SA necesse est cadat,st fieri id ipsum salva Geometria potest.) Reliquarum recta- xum mentio in discursu siet. Constructo fic, & explicato diagrammate, errores autoris veniunt advertendi, quorum praecipuus & fundamentalis est, ideoque potissimum expugnandus & diruendus, quem committit in constituenda vera proportione parallelorum ad aequatorem, vel circulum sphterse maximum, unde reliquos omnes, quos habet praeterea, nectit & consuit, ut ex processu videbimus, qui, destructo capitali, sua etiam Iponte corruent. Antequam vero proprium investigandi modum in theatrum producat, praemittit duos alios, ut tres in universum modos investigandorum parallelorum hactenuj excogitatos esse credat ( fol. 103. circa finem) Primum hoc exemplo declarat. Esto declinatio© maxima GF zj^zg'» Sinu» Complementi hujus declinationis K G 917 z 9, Esto praeterea ZV sinus temporis z horarum sive 30° in cequatore /0000: Hinc ratiocinium tale: Vt AZ sinus totus sive quadrantis D 1 Z 100000 ad ZV 50000 sinum rectum arcus aequatorii ZF; sicI< G, hoc est, KI 91719 femidiameter paralleli, qui etiam sinus est arcus DI, sive complementi declinationis maximae Solis ad IX 45865, sinum rectum quali arcus paralleli G117°, ig'. Hinc quadrans paralleli GP partium foret 8i°, 54'. Sedmodushicomninocst ineprus, & merito repudiandus. Hinc enim, ut&autor recte judicat, non eruitur arcus paralleli GI, sed arcus ad meridianum perpendicularis SI, uti vel ex ipsa definitione sinus patet, pertinetque omnino hsc argumentatio ad solutionem problematum trianguli rectanguli lphterici,in quo ex data basi & angulo adjacente investigatur latus dato angulo oppositum,ut hic in triangulo SDIrectangulo ad S, datur basis DI & angulus adjacens SDI, dabitur itaque per praemistam argumentationem SI, qui arcus minor est, paralleli arcus GI, fecundum hoc Clavii Theorema: JEquales chor- d<eex Circulis in&qualibus auferunt arcus inaquales, minorque cß arcus majoris Circuli arcu minoris . Ideoque sinum necesse est dari productiorem, quam est sinus XI, si dato paralleli arcui squalem c Canone mathematico «ruere debeat. Proinde qui adminiculo sinuum parallelorum arcus parallelos ex eodem colligunt canone, perperam faciunt & sinibus abutuntur. Secundum alterum modum acquirit quadrantem paralleli 86°, 6', hoc usus ratiocinio: Vt AF radius ioöooo ad KG ?i 7 2 9 » sic VF sinus aliquis versus, ut hic, 13398 arcus dati ZF jo° ad XG izz§9, sinum versum'arcus paralleli GI, cujus adminiculo colligit e canone arcum 28°» 4 1 » *l ul triplicatus exhibet 86°, 6'. Sed hic perinde vitiosum est, per sinum yersum, qui in circulo parallelo consideratur, elicere velle competentem arcum e canone sinuum,cum quibus sinu» tam versi,quam recti paral-
s

f
AD JOANNEM KEPLERÜM. 421
I ^°8* Christmanni pseudographemata ad- rum editionis spem nobis fecerunt, 1608. verte. Tabulas Rudolphceas, qua- superioribus annis, Tychonis heredes,
Iclorum nihil habent commercii, quantumvis ad invicem in iisdem partibus sint proportionales. Auferatur namque ex arcu squatorisFZ, arcus Tß, aequalis arcui paralleli GI: erit itaque hujus arcus vere sinus tectu» ß y, qui major est sinu XI, uti paulo ante dictum, & insuper demonstratum a Wernero hoc theoremate: Refla subtendens arcum Circuli magni, aqualem dato paralleli arcui major est, quam refla, qua dato ejus paralleli arcui subtenditur . Proinde & sinus ipsius' versus y F quantitate differet a sinu verso G X, qui in parallelo. Quare injurius est in Lansbergium& alios Regiomontani sectatores, quasi statuant & velint ex quarto numero per pramissamargumentationem invento, tanquam sinu verso paralleli, eliciendum esse competentem arcum.
Tertium modum investigandorum parallelorum statuit omnium certissimum, quem ipsemet in medium produxit, nec certiorem ab ullo mortalium excogitari posse autumat, (ne quid nimis: Senatus criticus Mathematicorum nondum ea de recensuit) secundum quem invenit totum quadrantem paralleli 85 0 ,15', ut sit integra peripheria 341 0 , Modus est talis: Cum in confesso sit, sinum quadrantis & ejusdem versum aquari: sone namque utrobique radii. Proinde & Sinus Complementi declinationis, qui radius est circuli paralleli, simul est sitius versus quadrantis ejusdem, cujus arcus, ubi fueritinquisitus, desiniet quadrantem circuli paralleli, (foi.
*Cj,) sed quam certus sit investigandi modus tibi reliquisque Mathematicis judicandum relinquo. Mihi certe £dem facit nunquam, nisi afferat ejus rei luculentam & infallibilem demonstrationem, quam nusquam in toto scripto offendo. Imo hunc investigandi modum esse plane absurdum, erroneum & propterca rejiciendum jam ante demonstravi, probabunt,quae hinc sequentur,absurda, probabit & sequens, qui & quartus verissi- musque modus, & a mathematicarum diiciplinarum peritissimis demonstratus & ob id receptus est, & ad quem velutt Lydium lapidem reliqui examinandi veniunt, quem autor plane neglexit & praeteriit. Cum namque peripheriarum eadem sit ratio, quae diametrorum, siquidem omnis peripheria eandem habetrationem ad suam Diametrum: investigatio rationis parallelorum ad circulum maximum sic instituenda venit m dato exemplo: Ut AF radius aquatoris ad KG 91729 radium paralleli, sic « F quadrans -equatoris ad PG quadrantem paralleli 82°, 33) ut&hic integra circumferentia sit 330°, u ', deficiens ä superiori io°, 48'. Vides inventum authoris adeo crassum & palpabile este pseudographema, ut nullam excusationem mereatur, & vel ipsam epharmosin mechanicam judicem hic este, erroremque detegere poste, quam hic nemo facile repudiabit, cum differentia utriusque sit 11 0 fere. Quare si quis in Globo exacte rotundo, qua potest sieri, äu^ißelcc debitaque ubique applicatione adhibita, Charta vel regula flexili, quae sphaerae plerunque adjungi solet, periculum fecerit,& tropicum o2 ad aequatorem examinaverit, haud dubie illud examen huic nostri calculi ratiocinio quam rectissime suffragium ferre deprehendet, quod ut in mei & communium studiorum gratiam non grava- tim factites studiose & peramanter rogo. Catterum hanc quadrantum & exinde reliquorum arcuum parallelorum inventionem praeter usum, quem in geographicis habent immensum, sommopere neceffariam esse, tau» quam immediatum principium in solutione problematum obliquanguli trianguli sphaerici contendit, siquidem in datis trianguli B DI cruribus cum angulo comprehenso tertium latus BI, quae distantia Solis est a vertice, non aliter haberi posse, quam per sinus versos revolutionum solarium (104 & passira alias) asseverat.
Quos, ut obiter inseram, cx quadrante paralleli secundum propriam investigandi methodum prius invento, fle ulterius inquirit 6c deducit: Vt a F 510° quad Lquat. ad PG 85M5', quadrantem paralleli, sic ZF, hoc locojo 0 , ad JG 28°,25',cujus sinusversos ex Canone datur 12049. Hinc propositionem vere auream Regios giomontani,quae ultima est Lansbergiilib. IV. Geom.Triang. oppugnat & cavillatur. Sed missa propositioni« recitatione videamus exemplum. Detur in triangulo sphaerico DBI obliquangulo, angulus horarius B D130°, • cum cruribus D B 40°, 38 ', Complem. elevationis DI < 56 °, 32'. Complem. declinationis comprehendentibus datum angulum, sitque inquirenda basis, sontertium latus FI distantia G a vertice. Argumentatio sic venit instituenda: Ut AF radius ad KG radium paralleli, qui alias sinus rectus est cruris DI sive D G complementi maximae declinationis 0 ; sic UF sinus versus Anguli dati, hoc est, arcus -equatoris ZF, ad X G quartum, qui veluti sinus est versus (ut ille nominat) aeqüatoris , hoc est, arcus paralleli seu aequidistantis -equatori GI : Ut vero AF radius ad FO sinum rectum arcus Ffi sive lateris D B Complementi elevationis Poli; sic GX quartus jamjam inventus ad GY vel RX, hoc est,. LT differentiam , sinuum versorum basis leu tertii lateris ac differentiae crurum (tertii namque lateris BI sive BH, sinus versus est B T, diste- rentiae vero crurum BG sinus versus est B L, patet itaque differentia sinuum versorum LT) quae differentia sic inquisita & jam addita ad sinum versum differentiae crurum B L producit BT sinum versum arcus BH hoc est basis seu tertii lateris BI. Hic vir oculatissimus impugnat priorem, in ej usque locum substituit c proprio penu & paulo ante allatam argumentationem, illicque vitium committi contendit, quod duae parallelae (sol. 88) AF, KG conferantur, cum duabus partibus parallelarum, VF. XG, quae parallelae cum suis partibus collatae nullainhabeantinter se connexionem, quae cum proportione sinuum triangularium conveniat. Sicut enim rectae parallelae nullum angulum comprehendunt, ita nec partes harum parallelarum angulum includunt, quemadmodum ex disparitate triangulorum, quae paulo postformabit vel potius ad placitum finget, ulterius, quod hic astruit, evincere conabitur, Hincque est, quod neget axioma illud: Ut totum ad totum: ita pars ad partemvalere in lineis rectis parallelis, quales sont sinus versi quadrantis maximi & paralleli, sed duntaxat in arcubus parallelis, quadrantis maxi mi & paralleli, Verum haec fiiaveluti ex Apollinis tripode dictat, at non fugit ipsum, in mathematicis nullam autoritatem,quantumvis praetoriam nullam asscvc- Finckii rationem nudam, qua animus scientis acquiescere possit, quicquam valere, sed vocem hanc demonstra: Ego Pros. Has contra ex immotis geometriae fundamentis scilicetVIII Proposil. It. 3.4& 5 P ro p lib.V. Geom rotundi Clarissi nienfis Findest pronuncio hasce valere argumentationes. Ut AF radius ad KG radium; sic quadrans «F ad quadrantem
Geome * KG. Et ut a Z ad PI sic ZF ad IG, sic ZV ad IX, sic AV ad KG, sic VF ad XG. Quae licet ita se habeant, non ta-
tria ' men propterca cum Sinibus tam rectis quam versis perallelorum Canoncm Mathematicum ingredi con-
G gg$ ' venit

4 22 EPISTOLA
i5o8-des, avide expectamus. sternum ignosce. Data Neomonaßerii vtSept. i6og. vale cum honestiflima tua costa & li- c i d i d c v ii i. deris, & confidentis mes candide Epistola
venit, ut arcus per illos congruentes excerpantur, qui canon radium iooooo & quadrantem Circuli 90° habet pro fundamento, sed parallelorum arcus per proportionum argumentationem, uti videre est, elici nihilominus po/Tunt, ubi fuerit opus. Quod vero (fol. 176) inquit, qui ex tribu» datis lateribus volunt angulum crurum horarium colligere, ut rationem instituant per lineas duas parallelas&earum partes &c. producunt angulum horarium 29°, 40', cum tamen debeat elfe zo", injurius est in nos; assumit namque pro tertio latere live distantia Solis a vertice 34 0 , 48', velex vitiosa observatione, vel proprii calculi methodo, quod ipsi non largimur, restituat nobis nostram inventionem 34 0 58' pro tertio latere, & restituetur angulus vicilsim horarius ad amulsim. Patrocinantur insuper Lansbergiano problemati solutiones problematum triangulorum rcctangulorum. Primo in triangulo D SI rectangulo ad S,datur basis D I cum angulo adjacente BDI, dabitur itaque S I & DS & consequenter B S. Hinc in triangulo BIS rectangulo ad Sex datis lateribus BS, SI, dabitur perinde basis seu tertium latus BI 34° 38'. Quid Christmannus ad haec ? Nonnulli inquit (fol. 104) beneficio arcus perpendicularis puta SI distantiam Solis a vertice inquirere conantur, led frustra l nam altitudo Solis extra meridiem non potest aliter haberi, quam per sinus versos revolutionum solarium: Hanc ipsius assertionem eadem facilitate, qua dicit, rejicio, quin hoc addo, potius univerlam mathesin destruxerit, quam solutionem hujus problematis hic vel tantillum infirmarit, vel infregerit. Deinde in triangulo obliquangulo dato DB demittatur perpendiculum ex angulo B in oppositum latus, orientur rectangula triangula bina B D B $ I. In priori ex data basi D B & angulo adjacente D inquiritur primo perpendicularis B deinde D consequenter <Jl. Hinc in triangulo rectangulo altero ex datis B A & $ I, dabitur itidem Basis BI 34 0 , 58', quemadmodum ipse Christmannus hanc viam ingressus colligit (fol. 211.212) sed a qua exorbitare mavult. Rationem affert, quod hic non habeat locum demissio perpendiculi, eo quod triangula ha:c rectangula mixtae sint nature: (fol. 175) quaeque in proportione laterum & angulorum inter sc minime consentiant: nimirum vult, in triangulo B ^1 distantiam O a vertice BI ex proprio principio investigandam, hinc perpendiculum aliter veniet definiendum, quam in triangulo BD^ex datis B D& angulo D, sed unum & idem perpendiculum in iisdem partibus ex veris fontibus definiri posse aliter atque aliter quis statuat, nisi qui cum ratione insanire velit. Itaque & hic repudio autoritatem viti quantumvis doctissimi, caute hic excludentis omnem demissionem perpendiculi. Videamus porro, quomodo sua concipiat triangula: Quamvis utrobique, in planitie scilicet aequato- tis & paralleli constitui queant triangula rectangula per connectentes KI, AZ, non tamen esse invicem, inquit, aequiangula. Nam triangulum KXI collocari quidem in planitie revolutionis diurnae aequatoriparallela, sed non esse aequiangulum cum triangulo rectangulo A VZ, quod in ipsa planitie aequatoris dilponi- tur. Illud enim habet angulum acutum prope centrum paralleli Circuli, hoc est, XKI29 0 ,42', hoc autem gerit angulum acutum circa centrum mundi, hoc est, VA Z 30°. Item illud habet angulum reliquum XIK <5o°, 13', hoc autem gerit angulum reliquum VZA 6o° duntaxat. Haec prorsus absurde proponi, quis non intelligar, qui vel mathesin a limine saltem salutavit. Anguli X KI, VA Z pronunciantur inaequales cum sint anguli inclinationis planiquadrantisDAZ ad Meridianum, & proinde necessario aequales & consequenter triangu* lumtriangulo est aequiangulum, & latera unius homologa proportionalia sunt cruribus alterius homologis.
Accedit absurdum aliud, dum fingit (ibidem) duplex perpendiculum a loco Solis duci in planum meridiani, alterum ad terminum sinus versi xquatoris, alterum ad meridianum normaliter, qua: perpendicula, ut ab invicem, sic etiam inter le quantitate facit disserentia, ut dicat perpendiculum sive sinum I^r arcus perpendicularis SI 270,18s quiin dato exemplo ad horam secundam ä Sole ad meridianum ducitur efle 45 86: perpendiculum autem IX eductum ad terminum sinus versi aequatoris ex propria inventione & principio immediato 4 f 4 2. At secundum geometricamdemonstrationcm duo vel plura perpendicula ex eodem centro © extra meridianum constituti, in ipsum planum meridiani non demittentur. Nam si IX, I sr rectae sunt ad planum meridiani, ipsie erunt inter se parallelae per 6 , XIElem, Cum tamen conveniant in centro Solis I, quod est absurdum, ideoque praeter IX communem sectionem arcus perpendicularis & paralleli nulla alia normaliter in planum meridiani ex eodem centro educetur. Quibus igitur, inquis, argumentis fulcit inierim hic autor propriae inventionem methodi? Autoritate, inquam, propria, & quod calculum cum observationibus propriis conciliet, quas plurimis de causis suspectas habeo, ideoque veluti erroneas censeo explodendas, Compassum namque, cujus potissimum ductum sequitur autor, nec lineam exactissime refert meridianam,nec eam in tempore praecisionem, quae requiritur,suppeditare potest, quemadmodum & quodvis fcioteri- •cum, quacunque etiam arte & industria, quacunque & magnitudine paratur, lubricum est & fallax. In majori «mbra styli cernitur indiscrete, minus propter limbi angustiam & parvitatem omnino ad hoc negotium est ineptum, stylus praeterea, qui axem refert mundanum, antemeridiano tempore ab anteriori Solis ambitu, pome- ridiano a posteriori collustratur, hinein ipso meridieumbra meridianae linea: immobilis inhaeret, donec Sol
decurrat 30' temporis, ut hic illic tempus 15' variet, vel quae caulae praeterea autorem in devium abripere potuerunt. Caeterum videamus, quae plura sequantur absurda ex autoris ratiocinio & fundamento non fideliter jacto, dato namque uno inconvenienti plura neccsse est subsequantur. Angulum obtusum acutum ve de- ^trationisa meridiano scilicet DBJ, IBH, beneficio trianguli plani XTI( connectentem TInon duxi, ut lineatum vitarem confusionem) itemque angulum inclinationis DIB colligit aliter, atque verior suggerit calculi supputatio, sed & arcuum semidiurnorum nocturnorumque, hoc est, dierum & noctium artificiali- um quantitatem aliam astruit, tantum abest, ut Astronomiae cultores universos absurditatis insimulet, quasilo em extra aquatorem positum in circulo maximo moveri statuant ( fol. 116) quos errores saltem in* dicaflc lufhcit : etenim de iis fusius impraesentiarum agere, epistola, quae modum suum excelsit, vetat. Tu quicquid rectius novisti, candidus imperti, & vacillantem hic amicum erige, exorbitantem revoca, regi*
veto

AD JOANNEM KEPLERUM.
4 2 3
«sog
N
Canius Hugelms circulum quadrare cenatur .
Andreas
Hami-
baltus.
Fig, X. Tab. F.
Epistola CCLXI.
JOANNES HARTMANNUS BEYERUS
JOANNI KEPLERO.
Ominis tui celebritas, Vir Clarissime, jam dudum tum e scriptis tuis mihi innotuit, tum ex en- comiis, quibus te illi ornarunt, te- cum aliquando praesentes qui vixerunt. Sed scribendi hactenus nulja fuit occasio; quam nunc suppeditat error, in quem D. Carolus Hugelius sua fictitia circuli quadratura abripuit me hisce nundinis nostratibus, aliis gravissimis curis occupatum. Misit quippe ad me demonstrationem, quam vocat, problematis, de invenienda rectilinea figura, circuli arese squali. Eam descriptam Nobilissi- mo&Magnifico Domino, Andres Hannibalto, Sacr. Cxfarex Majestati a Consiliis secretioribus, quem tunc laborantem invisebam, exhibui. Et cum tumultuarie inlpexissem, prima fronte errorem non deprehendi. Jam vero accuratius negotium pensitans , video ipsum sine ulla demonstratione asiumere triangulum mistilineum CDH squale este triangulo rectilineo IDA. (*) Ampullis ergo verborum ipsius deceptus, jam & ipsum deceptum este liquido animadverto, &mihi festinanter scriptum ipsius perlegenti, turpiter impositum. Quoniam autem arbitror a Nobilissimo & Magnifico Dn. Andrea Hannibalt istius ipsv^oypd- (pjjfiaTog tibi copiam factam esse: intermittere nolui, quin & ipse recan- tationem s7rayyeAictg tibi exhiberem, ne in errore perseverare me
velle arbitreris, qui nulli rei quam. 1 8» veritati addictior esse scjnper cupii.
Vale, Vir Clarissime: & me albo tuorum amicorum inserere ne dedignare. Scripsi valde festinanter. Fran- cofurti ad Moenum xxvn. Septembris Anno cid id cviii.
Epistola CCLXII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
C Larissime Domine Kepplere :i6i6.
Stereometriam tuam doliorum Ke i kri & supplementum Archimedes St reometris, inspexi: quantum per rm. medica negotia, mercatu prssertim nostro, licuit. Si posthac otium dabitur, erit quo me oblectem. Assidor enim studiis mathematicis: & doleo aliis me obrutum negotiis, imo alienis miseriis quasi confectum, nobilissimis istis disciplinis parum vacare posse. In Germanico exemplo pag. 20. non fatis intelligo, qua ratione in cono rectangulo, hsmi- sphsrio inscripto, radix duplicats baseos superficiem conicam aperiat.
Esto enim baseos coni diameter 20: area baseos erit 314. i', 5", 9 1 ", 2 V , (T, f : altitudo coni 10: radius baseos, io, latus acclive 14, f, 4", 2"
Area cum latere multiplicata, prodeunt 4442,8'> 4' 0 %/ v , 2 V , 5 v '-f-: quL semidiametro baseos, nim. 10, divise, exhibent siipersiciem convexam dati coni, 444, 2', 8", 4% 3 V -+-* At
duplicata basis 628, 3, 1", 8"', / v , f +- radicem quadratam habet 25, o', 6',
6'", 2 /v +-, qus quomodo superficiem coni monstret, non video. (**) Sed hsc in mediis circa sgrotantes occupavero vi* insistentem firma, & sicubi liberiorem me, quam par fuerit, offenderis, amice amico condona, qui mc ex eorum profiteor numero, qui inventa aliorum suspiciat, magnifaciat & exolculetur; verum ubi ratio & veritas aliud Ivadent, oa-iev esse statuat irpoTiueiv tjji/ dXn&uw - amicu * « am S“ c Plat0 > amicus Aristoteles, sed magis amica veritas; quibus t c cum dilectissima conjugc & liber» protectioni divin* aeternum commendo. XVIII Julu CI3I3CVU. „ „
(*) Sit mixtum K L D aequale segmento K D. Dico arcum KD eile aAoyov : ht CK pars octava; potest igitur CLH definiri Geometrice. K.
(**) fol.19. Quodsi igitur area totim circuli, cujus semidiameter est latus, per illud innotuerit, multiplica illam per baseos semidiametrum, quod prodit divide in latus: Jam cum latus sit 10', erit totiu circulus jtyij?' 0, quod multiplicatum in dimidium 7, erit uoo, post divisione® veroper 10,119. K,

4 2 4
i
1617. cupationibus. Per otium accuratius libellum evolvam, &, fi quid dubii occurrerit, suo tempore perscribam- Vale, Vir Clarissime & ephemeridas tuas, Brahois canonibus accommodatas deinceps studi- osis exhibe. Francofurti ad Moenum Sept.Anno cidiocxvi.
Epistola CCLXIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1617.T Iteras abs te f 5 Jan. ad me feriis ptas, Vir Clarissime f| Aprilis recte accepi, & ad monita earum, quas pag.19. Stereometrie tue dolii Au- striaci germanico corrigenda erant, in exemplo meo mutavi. Si medice occupationes, que mihi admodum multe, non in urbe saltem, sed apud vicinos magnates sunt, admitterent: legerem totum opus tuum, eruditissimum: quo omnes Mathe- matum studiosos & me presertim tibi devinxisti. Antidori loco tibi ca- heic transmitto Canonem arearum ■ segmentorum circularium, diligenter a me nec stne labore, Anno rum eint t- ciDiDcx consectum. Hujus admi- Imum. n iculo , cujuslibet circularis segmenti area facillime inveniri: & soliditas quoque seu capacitas partis vacuata dolii, sive quantitas liquoris in dolio residui, explorari potest. Facilis admodum calculus est ; st Se- xagtS-fxtjo-eojg ratio nota sit. Supputavi etiam Canonem arearum circularium : ad partes diametri 1000: cujus rudimentum vides. Ut de ussi judicare rectius queas : addidi informationem & exempla, mensoribus pebejis apud nos a me vernacula lingua proscripta. Editum qui-
r>o-
Beyen < non arearum segmento
T O L JE.
dem opusculum geodoticum est, a 1617. Johanne Sems, & Johanne Petri Dou 7. Semsj. cum tabulis necessariis ad id ncgo- p ‘ Dou ' tium. Sed calculi mei ratio, infinitis modis facilior est, & magis expedita. Quod in praxi videre est. Proximo mercatu nostro autumnali, Anno cio 10 c xvi. incidi in Cyclo- metriam novam Phil.Lansbergii: in qua auctor adserit, se primum aperi- re viam, cuicunque circulo propo - g “ c t ycl °' sito oqualem rectam describendi quo totos bis mille & sexingentos annos a magnis viris quosita, a se primum, DEI Op timi Maximi beneficio inventa, jam in omnium con- - spectum sistatur pag. 22& 24. Theorema tale ponit, Cyclometrio suo unicum fundamentum. Si radius erectus AB & arcus quadrantisBD,quoties opus oque bisecentur: (*) (statuit vero in parvis circulis unam oqui- bisectionem ssifficere) tumque per puncta ultimo bisectionis E & C,re-F; g . xi. cta E F ducatur in tangentem D G, T * b - F * radio dicto parallelam: Abscisia tangens DF, arcui dicto DC, est oqua- lis. Hoc alio theoremate adstruere nititur: Si arcus dati adscripto, ad dimidii arcus ejusdem 1 , adseriptas, fuerint, ut arcus ad ssii dimidium; arcus & adssiripto, in dato circulo, vel minoribus, oquales erunt. Sed prope circuli contactum dati arcus adscripto ad dimidii arcus ejusdem adseriptas, sunt, ut arcus ad ssii dimidium. Ergo prope circuli contactum arcus & adscripto sunt oquales, in dato circulo. Assumptionem auctor nulla demonstratione lineali confirmat, sed testimonio Co- pernici & numeris. At error hic manifestus est. Nam arcus ad ssii dimidium vere, absolute & in omni circulo duplus est: arcus autem &
adseri-
O Per hanc bisectionem continuam BA & BCD venitur tandem ad propinquitatem puncti B, ubi arcus &
B A rectum faciunt angulum, linea igitur, quse ad legem linearum HIK & E C F, per utramque bilectio- ' nem educitur in Tangentem, accommodat parti BA partem de BCad rectum angulum, tandem subtensam, in proportione, ut est B A adBCD arcum: quare talis recta ex ipso B puncto ad hanc analogiam edu* cta, resecat ex Tangente partem supra G, aqualem ipsi C D. Itaque tota Tangens refecta excedit Ion» gjtudinem BCD, tota AD vel B A quantitate. Quia autem non facit simul, sed successive. Ergo
perparteivwumhocest,longiorestDKquamDI,bseviorDFquaraDC, K.

AD JOANNEM
^17. adscriptae non vere, sed tanquam (ut Copernicus loquitur) una linea fieri videntur, & earum differentia sensum prorsus evadit, si prope circuli contactum una exeant. Numeralem vero demonstrationem ubi examino , auctori contrariam invenio. Exemplum enim, quod pag. 6. 22. & 27 ponit, circuli minimi, (ut ipse vocat:) abscissam DF majorem este, quam sit semiquadrans DC, palam facit. Ut enim EN, 70, ad NC, 20: ita EM, 100, ad MF, 28^. Sed DF 787, ut vult Lansbergius, Lqua» tur quartas parti semicirculi, cujus radius 100. Ergo si DF 787 quadruplicetur, prodire debet quantitas semicirculi, in mensura radii 100. Jam si quadruplicetur D F 78s prodeunt 314 f: At secundum Ludolphum, & ipsum Lansbergium pag. 36, si radius sit 100, necessario semicirculus minor est, quam seu 25. Quia ergo f minutia non minor est 2#, sed multo major; (nimirum T |?) manifestum est, DF 78^ majorem esse arcu DC. Si igitur DF Linea, arcui DC vere non sequatur : tota Lansbergii Quadratura circuli corruat neceste est. Interim tamen ista abscissae inventio,mea sententia,suam quoque laudem & egregiam quidem gujdra- meretur: Facilem enim & expedi- tura cimi- tam quadraturam circuli Mechani- 1™?*' cam exhibet: quia Linea DF, quas promtifsime haberipotest( vel in majoribus circulis linea Z>/, aut alia linea plurium asquibifectionum ) quadruplicata, seu in recta infinita abscissa ac determinata semicirculo quam proxime aequalis est. Non dubito, tractatum illum Lansbergii te vidisse, & facile te demonstratione lineali adstruere posse, rectas per aequibisectionum radii & quadrantis puncta analoga ductas tangentem non aequaliter, sed inaequaliter, secare. Si enim ista tangentis segmenta essent aqualia invicem quemadmodum radii segmenta sibi invicem sunt aequalia: tum secantes continuata:
KEPLERUM. 425
concurrerent in eodem puncto, A1617» fierent triangula aequiangula, proportionalster secta. Cujus contrarium in praxi deprehenditur. Errac quoque pag. 29. Lansbergius, ubi rationem diametri ad peripheriam, quam Ptolemsus prodidit, nimirum uti, ad 3,8', 30", aequari scribit rationi 10000 ad 31418, seu 1, ad 3, s, 4", s", 8' v .
At Calculus ostendit 3, 8', 30", esse 3ril, id est, 3,1', 4", f", 6 (. 6', d v/ . -+& ipa Ptolemaei rationem a Purbachia- na & Vietaea parum abesse.
Thomas quoque Gephyrander,Ar- Thomas chimedis calculum in circulidimen- G d e / r byran ' sione refellere, & tetragonismum vk pojt verum demonstrare ausus est, Anno smftum eo 0 c ix Tremoniac edito scripto ' a tati f£‘ sed temeritate infelici & ridenda, cum Nun- Quemadmodum & Jacobus Falco cioS j& ri * Valentinus lineali Apodixi idem^f^ tenta vit , qui in primo statim lern -Falco ra- mate, ubi proponit Trapezium mix-^w»^. tum aequale Parallelogrammo mixto constituere, turpiter impingit, & nunquam demonstratum pro certo assumit, huicque falso lemmati cetera superstruit. Sed Lansbergii Libellus lectu dignus est, de quo tuum judicium expecto: Tibi enim exercitatissimo hLC omnia dijudicare facillimum est. Haec confuse & in multitudine occupationum circa aegrotantes, ad Te scribere volui, ut nunc quidem licuit, Vir clarissime.
Tu candide omnia interpretaberis:
& benevolentia solita me complecti, qui te & amat, & colit ob singularem eruditionem tuam, nunquam desistes. Vale, Amicorum Decus & salve. Scrib. Francofurti ad Moenum l\ Aprilis Anno cid id c xvn.
Epistola CCXLIV. ADRIANUS ROMANUS JOANNI KEPLERO.
C Latissime ac doctissime Vir, ami-1609, ce honorande. Amicitiam nostram Pragae inchoatam, Francofur- Hhh cire-

■ 4 2<J E P I S
1609. ti renovatam, continuaturus hasce oblata insigni commoditate ad te dare volui: licet alias differre in aliud tempus, quo de Mathematicis tractandis opportunitas suisset oblata aliqua, mens mihi fuerit antea. La- caroius tor harum est D. Carolus Carcelius ä a Gejti. Geyl, Medicus insignis, natione Bel- gaUltrajectinus, cui in animo est, rragam concedere Belgio relicto, cum porro adventu primo omnia peregrino loco occurrant difficillima: petiit a me commendari alicui. Quare velim,ut dicto Domino Carolo, ubi opus fuerit, tuo affistas consilio : es enim jam Prags notissimus; idque ei pristes opera, quod tibi in simili casu contingere velles. Invenies hominem tua conversatione dignum. Vale. Raptim Levanti, d.xm Maji
CIO io c IX.
Epistola CCLXV. ALBINUS MOLLERUS JOANNI KEPLERO.
1609. /^Lariffime ac doctissime Vir, Do- mine & amice honoratissime. Remitto jam erectam tuam Genesin ex fideli & candido animo , ut ibi legere est cum bono judicio. Mitto quoque una cum literis, genituram uirictuDe ■ Domini Ulrici Desiderii dePraskau, fiderius de LaLraCssMajestatis pracipuiConsi- eras au. jsummi CameraPraf ecti/um-
mopereTe rogans ac obsecrans, ne rebus illis provehendis desis, sed, ut harum lator voti sui compos, sentiat meam commendationem ipsi magno usui fuisse, efficias. Longam excuses,oro,moram,quippe qui inter thema illud erigendum non line periculo decubui,magnis calamitatibus assectus, multisque Altdöberns & Calavs, ex malorum consiliis, impedimentis implicitus fui. Eamqueob causam cstera, quas nosti, genitura nondum prorsus ad umbilicum perductae sunt, quas tamen, DEO favente, & vitam largiente,perficiam
T O L &
& ad vos remittam. Hisce te quam 1609. felicissime valere volo. A It d ob er na, d. wScptembr . ciD idcix.
Tui
obfirvantisfimus & fidelis - fimus amicus
M. ALBINUS MOLLERUS a STRAUPITZ,
Theologus & Astronomus senex inMarchionatuLusatis.
Epistola CCLXVI.
BENJAMIN URSINUS JOANNI KEPLERO.
TVsOn equidem hoc volui, Claris-1 60 9. ^ ^ sime Domine Keplere, ut quod quidem veritus sum,mihi contingeret. Quaeso autem ne animum totum de Tuae Excellentiae benevolentia despondeam* Et rarius imposte- rum Tuae Excellentis molestus interpellationibus meis ero, &, qua ragione rupturam hanc sarciam, contendam. Interim, quaeso, dum jam per septimanam otior, aliquem libellum mihi mutuo des, quo tempus teram. Si nihil aliud est, detur aliquid ex Opticis & Gnomonicis. Vel, si placet, dentur mihi epistols, quas intra breve temporis fpaciolum o- mnes in ordinem descripsero. Vale,
&, si quid habes , audacter manda. Faxo reipsa aliquando, ut cum Tuis experiare, te in gratum hominem beneficia collocasse, utquetam de me discipulo aliquando gloriere, quam ego de Tua Excellentia, pra- ceptore meo. a.d. 11 x Kal. Ofiobris cioiocix.
Epistola CCLXVII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
pTsi plus fatis hactenus doluerim, 1609. ^ Excellentissime Domine Keplere, quod non potuerim tibi &Tuis ante abitum valedicere: gratulor tamen
,

AD JOANNEM KEPLERUM. 427
l 6 rL. men tibi de errore tali, qui te illi conciliavit, qua: forte lubentiore animo tuum Salve excepit, quam ego Vale . tuum. Miror interim, qua ratione tui ipsius adeo oblitus fis, ut eam mihi proripias, quam antea- dum de Matre cogitares, mihi destinaveras. Tunica scilicet propior pallio. Domitius meus pecuniam secte a Dörnino Schörcke- lio accepit Chirographum tuum iri turbis, ut scis, Pastovicis, aliquo expositum coftt-ra mentem tuam remittere nequivit; mittit Qpitänciam; Salutat etiam te officiosissime* & vovet corditus* Ut feliciter queas bre** vi tui
-fiabilire ntruis Coeli laquearia iranfirh. De perfpicillis quod scribis, gratissimum mihi est auditu. Homo enim morosissimus, instrumenti Dominus iion credis, quam urgeat ipsum in- strumeritum. Solutionem Omnem respuit. Interim me apud Teuste* lianos, quos ante ob amorem scis a me alieniores esse, distrahit, eosque contra me armat ästimatque. Misissem hac occasiorie xThaleros illoS * ut tanto citius habere queam, quo illi satisfacerem, sed non erant jam ad manus. Dabo operam, ut citius habeas, quam speras. Interim, qua> so, eligas aliquod, quod saltem aut tam bonum sit, ut illius erat, vel etiam melius. Sique ad alia multa mihi praestita beneficia hoc addere placet, adde altctum pro me (saltem ut bonum sit),cujuscunque precii erk> refundam lubentislime. Meae res qualiter se habent, quLris? Discipuli cum corisobririo suo circa festum Altdorffium abibunt. Me quidem Dominus bis terve jussit, seCum manere, promisitque victum & habitationem, ut antea. Addidit praeterea, se libenter pro me facturum, quae- cunque sperare possem. Professionem si cuperem, elaboraturum fein id, ut ultro mihi offeratur, neäbali- uo videar expedisse. Quid facien- um sit, nescio, te consulo. Teuf- seliani quotidie Domini aures vellicant, mendaciis, obtrectationibus 1612. me & Herilem filiam lacessunt. Cum tamen, DEUM testor! ipsa nullum hominem plus evitet quam me, ego nullam, qüäm illam* Metuo igitur, si solus ero absque discipulis in do- Imo herili posteriori, ne illi plus, diabolico furore acti, noceant, quod nollem.
Me fi fata meis paterentur ducere ‘Vitant > .
Auspiciis sponte mea componere curas:
Multo potius tecum este mallem, te- que doctote & ductore penetrare in abditiora Urania adyta, quam purpuratorum istorum somnos & cavillos pati. Saitemfl aliqua ratione Gymnasii vestri studia, mea Opera opus haberent, ut aliquid mihi accederet pecuriiolae, qua amictum <& quL quotidie necestatia, procurarem, rx- dagogias jam nullius duco. Impediunt enim,& iiegant me mihi & studiis meis. Habes summam voti mei, si me consilio & re juvas, devincies ante tuum tibi fortius & communia nostra studia utrinque nobis leviora erunt, si alter alteri humerum, ut Hercules Atlanti, supposuerimus.
Vale, libctosque,inprimis Susannu- lam tuam melitiffimam, meo nomine saluta. Dabam vii Kal. Junii
CIDIDCXlI.
Inscriptio.
Excellentiffimo Viro,
-Domino JoANNi Keplero, Mathematicorum seculi hujus Pto- lemLo; Domino Patrono & Praeceptori suo unice colendo,
Lincium.
Epistola CGLXVIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Q Us petis de libris coemendis, 16 u.
efficiam propediem, ipseque tibi certo certius, cum ipse me adjunxero comitem mercatoribus nostris , & ad te exiero, asseram. De Hhha

428 E P I S
1 6 12. Altograto etiam tum respondebo. Jam nihil dicam nec scribam, nisi ut me circa Bartholomasi expectes. Studia mea hic jacent , ka distractus & disturbatus sum. Respiciat me tandem aliquando pax & tranquillitas. Imo vero ego" me. Hodie literas ex eo extorquere non potui adhuc expectabis &ejus a me literas. Vale. Raptim inter turbas & negotia, nescio quT. D. vii Äug. cid id cxn.
Epistola CCLX 1 X* IDEM
JOANNI REPLERO.
i 6 i%. /'"sttius,quam putastem, Excellen-
tissime Domine Replere, mercatores nostri ad vos movent: rebus meis nondum collectis. Quam ob causam ipero tenon offensum iri adhuc parvula mora, donec videlicet illi huc remetientur. Tum enim providebo mihi de quodam Lincien- si auriga, qui rebus mercatorum huc transvectis, meas ad vos avehere possit. Plane enim animo meo sedet, tecum vivere, quam diu DEUS & tu ipse volueritis. Injurius siquidem omnino tibi essem, si, quam spem de me concepisti, ea te defraudarem. Nec e re mea est, diutius hic subsistere , ita plane studiis meis excidi. Nisi quod Teuffelio M^ftlini Astronomiam pnelego, quam absolvere cupio ante abitum. Ceterum importunissimum illum quod attinet, hominem, qui hic mihi singulis diebus turbas dat ob instrumentum illud, imo nec tibi parcit, qudso te, da operam, ut antequam abeam, hinc contentus sit. Scio quidem me in Tuo sere esse, & eam ob causam Te jure omnem rem in me rejicere posse , praesertim solutionem quod attinet. Oro autem parcas, hoc in ar ticulo constituto mihi. Cum ad te venero, afferam, quL hic jussisti emere , & reliquum etiam quod erit pecunia. Valere te jubeo, cum Tuis,
T O L JE
Susannulamque lepidissimam & Lu-1612. doviculum meo nomine salutare.
Dab. Id. Sextilis cid idc xii.
Epistola CCLXX.
IDEM
JOANNI REPLERO.
D ternas tuas, Excellentissime \6 12. Domine Replere , quas simul hodie accepi, hoc respondeo: De illis, quas per Consulis Styriensis filium ad me curari voluisti, optime per illum ad Teuffelium curatsefimtj sed ibi latuerunt quasi octiduumj Schörckelio dedi Seussianas binas: promisit se quam diligentissime curaturum. Reliqua , omnia & singula cum hac, quod scis, vespera curari nequeant, dabo operam, ut quam optime, quam cautilsime, quam citissime a me curentur. Reddam tibi omnium ordine rationem; singulis enim ygafiftaToCpdpois a nobis abeuntibus, in quos saltem incidero,literas meas dari reipsa experieris. Heri fui cum Wackerio. Sed non habui tum tuas literas. yEgre ille fert absentiam tuam. Dedit mihi librum Italicum, Galiki novum discursum « de rebus, qua: sub aqua accidunt, qua: que in ea moventur. Hunc ego per otium proximis diebus Latinita-4^4«/. te donabo. Videbam enim Wacke-/« rium hoc velle. Interim semper" moven ' quasdam pagellas per nuncios a me habebis. Absolvi hesterna vespera quaternionem, sed ob temporis angustiam describere non licet. Non credis, quam optem, tecum esse :
Vale, Tuosque, imprimis SERE- NAm LUNAm PACIS,meo nomine officiosissime saluta, d. xi
Scpt, CID IDCXII.
Epistola CCLXXI.
IDEM
JOANNI REPLERO.
/"YFsiciimei ratio poscebat, Excel- iCij ^lentissime Domine Replere,
Patro-

AD JOANNEM KEPLERUM. 4*9
l ^ l 3‘ Patrone colende, ut de statu nostro r assente absenti tibi indicarem. Tui ene valent. Res familiaris qualem reliquisti, talis hactenus. Vini tamen imbecillior fluxus, aliud me foramen heri sub vesperam terebrare jussit. Pecunia hactenus nobis non defuit. Jam tamen a Platelio in crastini diei necessaria duos florenos fumfi. Quo minus ad Heneliumirem obfuit valetudinis mea? sinistra facies. Sabba- tho enim elapso, antequam ad nos redires, post comam, febricula quasdam me incessit, quam & tum neglectiorem habebam, & postmodum cum coram adesses, tibi non indicavi ex oblivione. Martis tamen die eadem hora me denuo adorta est, atque ita, ut mei majorem rationem haberem, admonuit. Nocte insc- quente prteter solitum dormivi: mane vero me natura ob laxiorem alvum circa quintam excitavit, ubi duas sedes habui, interim tamen capitis dolorem non levem sensi. Per noctem etiam maxima vis sordium per guttur ex ventriculo inscenderat, quX non nisi continuum vomitum ciebant. Orto die D. Persium conveni, qui inspecta urina,quartana? indicia non contemnenda prodicere visus est. Proscripsit mihi vinum passulatum & pilulas - quibus heri usus fum cum bono successu. Expecto, quid hodie de me futurum sit. Nescio, num cura ista hesterna paroxysmo, quem timens expecto, obsistere poterit. Hoc significare volui. Dominus Flatelius & Tui te salutant. Lincii, xv Febr. cid io c xiii.
Epistola CCLXXII. IDEM
JOANNI KEPLE.RO.
r/ F^a)ßiiAtfj[,ov, etrcn 7 tAStqv ifyidoLv.
i/^Uidni enim te, Clarissime Do- W mine Replere, Patrone &Pro- ceptor parentis loco habende, & novam nuptam tuam vel nolentes, voto eo prosequerer, quo ex omni an- tiquitate lepidius occurrebat nullum. Virgis siquidem apud Grocos famem ex odibus ejicere moris erat: accinebantque, ni fallor, in novo nupto gratiam, virgines votum istud. Optassem sane interesse nuptiarum tam desideratarum folemnibus,atque quod ex voto & destinatione debebam,quicquid a me tam festo die nuncupari poterat officii, persolvere. Verum quia & tot valles nos dividerent, & res matrimonialis tua majorem non ferret moram, patior me Carpi munere, ad quod mejam olim addixeras, defraudatum : temporis scilicet injuria, & mea ad id exsequendum, ineptitudine. Quanquam autem initio ad primum nuptiarum tuarum nuncium (immane quantum!) exhorruerim: non potui tamen non cordicitus fatorum, quo tamen & ipsa hodie fatua intellexi, necessita- tatem mirari, & tibi tacitus gratulari. Ante mensem circiter ab amico quodam Lincio ad me perscribitur: Keplerum in vincula conjectum esse Ratisbono, audivisti, opinor. Ita me DE US amet, ut ego fulguritus quasi ad horum lectionem verborum obstupui. Et adhuc credo rigerem,
& vox faucibus horeret, nisi ille subjecisset sequentia: 8 ed heus tu, nuptiarum. Recipe igitur te; ita plane extra me ipsum eram constitutus.
In ipsissimis nempe tuis vinculis. Quamprimum autem me ex ejusdem amici consilio ad me recepissem, recollegi memoriam, colloquiorum & lusuum nostrorum, miratusque fum, qua ratione, quod Albinus Molle -Minus nis de Ratisbona vaticinatus olim“ w * jam esset, tam exacte, & cum rei veritate examussim coincideret.Omni- noque etiam ultra monita tua videbar mihi aliquid tribuere debere A- strologia? divinatrici: donec heri ab Imperatoris quodam Satellite audirem, nuptias Estertinga? habitas, sponsam vero ex Illustrissimo Gymnasio Starhembergiaco esse. Fa- Hhh 3 eile

4? o EPISTOLAE
1,613. eile igitur erat colligere £ ieurspag^ pium & typum ad me mittebat, qua* 16 1 aXXct yAKXov irpatag ^ovridug ita sonabant : Exemplum literarum, ctpkag in hoc quidem negotio suistE "(verba Budowecii) quas ego Wen- Vota, quae Trias nostra vobis debet* ceslaus de Budowa scripsi ad Gene- sequentur quamprimum, Typogra- rosum Dominum Schwanbergium, phia enim apud nos nulla est; strage causa Domini Ursini. (Datae erant autem fere omnes jacent ob pestem* Hsadecii supra Iserem * die I post D. qnx jam etiam ex Collegiatis Sca- Laurentii Anno cd iocxiii, atque lam & Laurentium Benedicti inVä- a me de verbo ad verbum, quod di- sit, Procopium autem ?Lonium Lc 'citur* ex Bohemicö huc transscri- uxorem Domini Campani cum in- ptL >.
fante abstulit. Imo etiam Melam Accepi etiam literas ä Domino thium meums.alii cuidam jam* quod Rectore & Con-Rectore Gymnasii fortasse ex Teuffelio intellexisti* Sobieslaviensis , qui magna laude Mercatori scilicet destinatum. (G1- prosequuntur Dominum Uriinum, jus amor olim mihi* ut scis, Virum eruditum, quique ad Ldisica-
tboraca simul cum peBove rupit . tionem & augmentum Schola Ro- jam succidisset * nisi /Esculapius, cui senbergiacL, quia Mathematicus at- cum Socrate Gallum debemus, suc- que ita & Arithmeticus * plurimum currisset. Quare me nunc illud Ho- conduceret. Sciatque Generositas ratii consolatur. 1 Vestra me eumfemper audivisse com-
Multa renaßentur , qua jam cecide - mendari ob doctrinam diligentiam, re j cadentque , & continentiam. Cumque hisce die-
<pua nunc sunt inhonore- . buS Cum siliö WCO esiet DominuS
Et quid, si vel injussa virescent gra- D. DornaviüS* Medicus Görlicensis, mina ? Cauterum ( ne de meo statu viriim eum valde laudavit, addidit- taceam) postquam a.d. xt Kal.Sextiles que posse eum Euclidis fundamenta octiduo post Natalem meum xxvi 1 dimensionum proponere* quod & Sohieslaviam salvus & incolumis ve- pro Generositatis Vestrae ditionibus Gehkrus. nissem, abivi cum D. D. Gehlero & amplificandis & aedificiis exstruen- jgncoia. Domino Agricola, quinto die* post dis utile & conducibile esset. Quod Witigoviam ad Illustrissimum Do- si ergo intelligerem V. Generositati minum Schwanbergium, cui officia non displicere ; indicarem sussrägi- mea & studia postquam obtulissem, um V. Generositatis & meum reli- jussit me tam diu Sobieslaviae subsi- quis Dominis Contutoribus, ne ipsi siere, donec, quodpropediem sutu- in mora simus, aut ille operas suas rum esset,reliquiDominiTutores,vel aliquo condiceret. Non enim sem- convenirent,velipse illis voluntatem per & ubique tales offeruntur vi- suamde me per literas signisicaret. ri&c. Sequitur ResponsioDomini de Hic ego felici quodam, ut conjicio, Schwanberg ab eodem Domino de ductu pridie Ivalendas Sextiles ad B udowa mihi communicata. Tan- Badovt- ipsum Dominum Budowecium ta- dem quod attinet adDominum Ursi- c,as ‘ bellionem mitto, eo tempore, cum num, quem oh profectus in Mathe- tooma. Dominus Dornavius forte, Görlicio maticis valde commendatum habeo, vm ‘ ob morbum filii excitus, ibi mora- sciat Generositas Vestra, quod cum retur, a quo eadem nunciantur, quL paulo antehac mecum una cum Do- prius Illustrissimus Dominus de mino D. Gehlero & Domino, M. Scbwanbergk coram mihi dixerat. Agricola esset, cum eo ita pactus Addiderat tamen Illustrissimus Do- sum, ut ibi diutius subsisteret,donec minus Budowecius literas ad Domi- quod personam ejus attineret, suffi- nuni Schwanbergium, cujus exem- cienter colloquamur. Quandoquidem

AD JOANNEM KEPLERÜM.
dem autem intelligo eum & Gene« rositati V. placere, & ex sententia Generositatis Vestne aliorum que doctorum virorum, qui de ejusmodi ingeniis judicium ferre possunt, pro bono Schola; Rosenbergiac^ futurum , quasso ne intermittatis , de ejus persona etiam reliquos Dominos Tutores certiores reddere: Quicquid hac in parte vobis allibue- rit, eidem & ego, modo si pro bono & in laudem Schola; dicta; vergit, & ego subscribam. Omnino enim mihi credatis, velim, quod hac in parte nihil aliud opto, quam ut ha;c schola quamprimum evehi, optimaque voluntati, pia; & sancta; memoris Illu* Petrm strissimi Domini Petri Wo ckonis de woikode Rosenberg, Domini Affinis & Patris Ra ft n er i- me j dilectissimi, ut fundatoris ejusdem, satisfieri poffit. Datum Witi- govis die Martis post Ascensionis Maris Virginis, Anno cid io c xiii.
Hsc inter nos tum acta, sed nullus hactenus conventus Tutorum. Dominus autem de Schwanberg & per literas coram me bono animo esse jussit, & in utramvis aurem quiescere. Expectamus eos circa festum D' Catharins. Quid tum futurum sit, docebit tempus. Ego nihil aliud in votis habeo, quam ex voto & ad nutum Tuum vivere. Ob quam causam etiam totam historiam ad Te perscribere volui. Alias, filtern si de salarii quantitate decretum fuerit, non erit, quod de solutione sollicitus sim. Ea enim certa est. Dominus D. Gehlerus in singulos habet D.Thaleros,Dominus Agricola CCCC.Qme sane stipendia honestissima mihi videntur & majora fere, quam vulgo a Principibus numerari solent. 11 x. Eid. Nov. habuimus u- nusquisque orationem parentalem, quod ille dies ante biennium emortualis fuerat Illustriffimo Principi Roscnbergiaco: Dominus Doctor quidem soluta, Dominus Agricola ligata oratione Principis pis memoris vitam, ego origines familis, & insignium descripsimus» Interim hac 161 testate Arithmeticam Gemma; Frisii s™ semel absolvi in Schola. Aliam enim ad manus non habui, nec poteram ipse aliquid in absentia librorum meorum commentari. Sub initium anni sequentis auspicabor, Deo vitam , Te facultatem largiente, Elementa Euclidea» Privatim Martem & Gilbertum perlegi. Sed in illo hassitavi creberrime» In calculo Observationum plane obstupui ob vitiosissimam scriptionem. Expecto decretum Tuum, quidque imposterum fieri debeat. Ego jam mihi redditus, prssertim, si habuero, quod brevi futurum spero, quo honeste vivere queam , totam me Granis & Tibi dedicabo. Hactenus Dominus D. Gehlerus omnia humanitatis officia mihi exhibet, qus vel a Fratre Germano sperari poterant. Reculas meas, si e re mea esse putas, & placuerit Tibi libentissime ad manus haberem quam citiffime. Responsio-* nem adRöslini librum videre gestio,
& Dominum Doctorem mecum. De solutione aurigs prsstanda ego jam videro, modo quamprimum & res meas & literas a Te videam» Ne autem omnino vacua; ad Te mea; literis abirent, dedi ipsis sequentia duo dicta deferenda, qua; quodammodo pro Luca & Heerwardo faciunt*
Prius estSophoclis ex Antigona ocrea xgccriTOV xlrjfxetTM iuSavXlct. Jpuan* to praß antius opibus ßilutare confili - tm. Alterum Aristotelis ex iv. de Generatione j rctappsm xvoufjLem
HtVijTlXöüTalct ESI TM kT^XeM. Md*
fculi in utero mobiliores fimt quam fa- mella. Galilaei nuperrimum scriptum Italicum admodum , si fieri posset, optarem ad diem unum atque alterum habere. Clarissimus Dominus Doctor noster humillima salute Tuam Excellentiam impertitur, ro-> . gatquemaximopere, ne vitio ei vertatur, quod nihil hactenus literarum dederit. Nescivit enim mecum quo literae ableganda essent: & hsec oc-
«j /~

43 1 E P I S
161 3 -casio tam subita est, ut ego vix haec etiam festinantistimo calamo perscribere potuerim. Saluto omnes, qui me norunt, & ä me salutari volunt, imprimis domum Tuam, novam Nuptam, & Susannam cum Ludovi- co lepidissimo. Vale, Vir Excellentissime, meque & mea studia amare & juvare perge. Dabam xiv Cal. De - cembrtSy qui dies nobis ev rjj rijg <ro- QIccg-AaSeia Nundinalis cid io c xm.
Tu* Excellenti* de'votisßmus
BENJAMIN URSINUS Gjmnaßi Rofinbergiaci Mathematicus.
Epistola CCLXXIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1613. A MicissimeDomineKeplere, Do- T*- mine & Pater mi honorande; Misi nuper (xnx scilicet Novembris) literas ad Te, quibus & statum meum detexi, & alia necessaria significavi, quas Te accepiste spero. Ac- juiius cepi etiam Tuas per Dominum Ju- Herkowtz lj um Herkowetz virum literatissi- mum, quibus ea intellexi, quL qua- dantenus grata, quadantenus ingrata. Grata mihi erant, qua? de Tuis, quas semper svasi, nuptiis intellexi. Ingrata reliqua omnia. Literas enim, quas Ratisbonae ad me scriptas esse audio, non accepi. Quod de Smel- cio & Stehenbokia fatis acute contra me dicitur, ita me Deus amet, & ego nescio, cur mihi succenseas. Ego nec Smelcii animum tum novi', nec jamfcire cupio. Quod dissvasi, feci ideo, quod non videbatur pro Tuo este bono. Minor sum, quam ut Smelcio Consiliarius sim, vel Te aliqua in re impediam, quod alterum tamen tam longe a me abest, ut a me alienissimum sit. Amorum meorum Catastrophen didicisti ex prio-
T O L M
ribus meis. Librorum tuorum, qui 1613. mecum sunt, consignationem habe: i. Operculum. 2. Opticam tuam, cui conjuncta est Stella nova. 3. Lansber- giiCanonem Sinuum. Jam mihi describo tabulas illas, quas in voluero insunt: quam primum habuero commodam occaiionem, mittam omnia simul, si jubes. Quanquam Opticam & Stellam amo, & potius mecum retinerem. Caeterum etiam penes me sunt Observationes trium annorum lxxxv (memini in libello , quem apud Te reliqui, errorem esse, posui enimxcv) xc, xcm, quanquam ab inepto scriptore descriptae, ideoque vitiosissima. Vellem ad manus meas esset Protocollum observationum.
Scio enim me citius & majori cum voluptate officio meo satisfacturum. Compendia enim prae manibus habeo, non contemnenda. Saltem ex- scriptionis vitia me non impedirent.
Quod scribis de duobus viris bonis, uno Budovicii altero Freistadii, placet. Et est mihi jam prx manibus vir & doctus & fatis ad res istas conficiendas aptus. Saltem monstra, quid agendum. Non deero officio meo: sed alacrius multo omnia perficiam , quam tum cum distractus eram. Optarem res meas mecum habere, & dedi huic portatori mearum , in mandatis, ut circumlpiciat de occasione, qua mihi ea huc adducere queat. Verum mirum mihi erat, cum primo intuerer tuas literas ad me datas, quod orares, ut Domino Julio monstrarem testamentum Teßamtn- - Rosenbergiacum, donec post ejus ""/>"«- demum abitum intellexi, vel potius subolfeci , quid rerum ille tecum, & cum haec scriberes, cogitaverit. Nihil prae manibus nostris aliud, quam quod schote convenit. Reliqua nec curamus, nec decet nos curare.
Vale & nugacitati meas ignosce. Dabam Sophies labia die xn. Decembris CIDIDCXIU.
Epi-
i

\
AD jOANNEM KE PL ERUM. 433
Epistola CCLXXIV. IDEM
JOANNI REPLERO.
1 6 14. rp Abulas &Lansbergium mitto.Ex A utroque in meas chartas transtuli, quod operae precium duxi. Optb cam cum Stella mecum retineo hactenus , quod vix iis carere possum. In Observationibus dabo operam, ut propediem videas, quales soleam turbellas dare, mea cum commovi sacra. Ego me mihi & studiis meis reddidi, postquam amores mei mihi extorsi, de quibus parum laboro. Habeo studia nostra communia jam potiori loco, quam illas nugas nunquam habui. Valeant & res suas sibi habeant. Interim non desisto col- Kohantm loqui cum Domino Kohantio, a quo hactenus aliquot epistolas habeo. Simulavi diu me nihil scire, quid ibi rerum agatur, donec nuper admodum subTerminalibus pratenti anni eidem ejusdemque filis gratulatus sum. Hactenus nihil relpondit. Cur vero nullam ad me mentionem fecisti colloquii Tui cum Illustrissimo Dominus Domino de Rupa Ratisbons habiti. dcRupa. Hodie hic transiit, ad Illustrissimum Schwanbergium. Nihil adhuc de Salario certi pro me constitutum. Promisit autem se his diebus apud Schwanbergium rem hanc compositurum. Videbo quid futurum sit. De opulentissimis, quas mihi hic monstras, virginibus, viduisque nihil mihi constat. Miror Tuam perspicacitatem. Quanquam libros meos mecum habere velim, acquiesco tamen in Tua voluntate. Interim quaeso prima quaque occasione ad me mittas sequentis catalogi libellos, quos inprimis desidero. De csteris non laboro: ne-mihimesuffurentur. Magini primum mobile, ut &Schre- kenfuchsii, Tychonis tomum reliquum. Ephemerides, quae ibi adsunt omnes. Prutenicas & Rein- holdi resolutas. Pitisci Trigonome- trian. Reimari fundamentum. Tua
omnia qus inter meas res praeter 1614. Dioptricen, quam jam tractare nequeo. Pezelii prscepta Genethliaca. Risneri opticam propter com- putum, qui eidem additus. Arithmeticam Gallicam Jean Trenchant Tonstalti Arithmeticam adjunctam computo Spangenbergl. Psalmos Gallicos Maroti & Bezae. Hos ex meis apprime desidero; reliquama- tieant tecum. E tuis vero velim addi, si possibile est, Qrontii VI Libros Euclidis, Arithmeticam Metii sive Rami, aut utram que: hujus etiam Geometriam. Deinde omnes, chartas meas manuscriptas & Arithmeticam Clavii Algebricam nondum compactam. . Ceterum orarum me quam- plurimi etiam ex Magnatibus, ut quandoquidem Stehlik jam mortuus, Horky vero & Basilius ejusdem discipulus XCW& xtogctxog KOLKov ooov nugis ^silis passim male audiunt, periculum facerem conscriptionis Calendarii. Quanquam vero hoc quic- quid est nugarum, nolens quasi in me recepi, decrevi tamen amicorum & benefactorum quorundam voluntati satisfacere. Quare etiam atque etiam Te rogo, ut observationes tempestatis aliquot annorum mecum communices, vellem quidem omnes, quas habes, redigerem mihi easdem horis subsecivis in ordinem, ut tanto certior sim decretorum meorum. Quasso ne mihi hac in parte desis: ego vicissim, quod possibile mihi fuerit, ubi & quandocunque faciam. Rogarem etiam primum librum Iphzera, sive Astronomiae Copernicanae, & si quae alia in chartis habes similia pro Copernico, ut manuductione quadam cogitationes tuas tanto felicius persequi queam in aliis, nisi vererer ne nimis multa & impudenter rogarem. Pro tuo nutu tamen omnia haec. Nihil interim decedet studiis communibus temporis, ita omnia disposui. De posta quandoquidem res cum literis Ratisbonensibus adeo male cessit, haec scito. Cum saepe- I i i numero

434 F. P I S
1614. numero celetes & alii etiam tam auriga quam Mercatores Budowecii declinent ä nobis ad sinistram, ita ut relictis nobis Thaborem deveniant» possunt liter®,aut Budowecii deponi Wenceslao Matthi® a Sudetis Jo- hannis,qui Prag®Professor est,Fratri, viro doctissimo, aut Thabore e regione quasi magistri postarum apud Dominum Wenceslaum Czapeck, cujus affinis apud nos frequentat. Vale, Vir Clarissime, optime, & me meaque studia amare, juvare ne desistas. Qu®peto,quamprimum mihi mitti velim. Sobieslavia d. vii Januar. Amo IVCVnDIssIMI.
Epistola CCLXXV. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1614.A/TUltis nominibus Tibi, Vir Cla-
rissime, injurius sum, tum quod tardius & infrequentius ad Te scribo : tum quod ad prolixas tuas nondum responderim. Illius erroriscausii in me & tempore, est, cui, ut verum fatear, mecum interdum nimis bene (male inquam) convenit: hujus in idiomate Austriaco, quod mihi imposuit , ut scripserim , Dominum Wencesslaum Matthiam a Sudetis querendum esse auf der Schencf-fube pro auf derschonen Stube. Hin c factum est, ut liter® tu® tam diu Budiegovici manserint, donec semilacer® nimis Iero ad me devenerint, adventuque suo ex animo meo excusserint, qu® me prius plurimum turbabant. Mirabar enim quid sit, quod per Tabellarium proximum scriberes,mihi respondendum esse ad binas literas, quarum un® nihil in se habebant, alter® nondum ad me tum temporis allat® erant. Ignosces igitur quod siimmopere rogo, temporique
adscribes, quod a me peccatum: saxo jnposterum, abunde omnia resarciantur. Interim dum nihil ad me missum Tabularum, exercui di-.
T O L &
scipulos meos in calculo nobis usi- 1614. tato, ut jam fex vel octo habeam, quibus fidere possum. Testantur Tabui® Differentiarum Ascensiona- lium partium Ecliptic®ad obliquitatem Tychonicam, omnesque elevationes, quas hactenus, cum nihil adhuc esset composuerunt, exactissimam. Quare si quid ad me mittere placet, quod unice cupio, huic, qui est vir bonus, credas, videris quanta cum festinatione a me perficietur, quicquid volueris. Expectavi hactenus cum summo dolore literas &
Tabulas Tuas, sed frustra. Causam intermisi® scriptionis facile conjicio esse silentium meum. C®terum primum mobile Magini nollem cum Magim metu amissionis huc illuc fpaciari, ad manus haberem, gratissimum es- w lt ' set. Trigonometriam& Bejcrum habe usui tuo quamdiu voles, sufficit mihi jam Lansbergius. Raimari fundamentum eo nomine Tu® Bi- bliothec® dono, si olim cum Hypo- thesibus ejusdem & Filia tua ad me redierit. Rami Geometriam jam, quia tu dissvades, non curo, Arithmeticam Clavii hic habeo. Insph®- ricis Tuis, li qu® habes descripta, quasso mitte: sed & duo exempla tui contra Röslinum scripti, alterum pro me retinebo, alterum mittam Bartholom®o Sculteto, cujus filiam D. Dornavius in literis ad me ultra Veneres & Gratias commendat simul & offert. Sed & nuncia, quid cum Setho tibi negotii. De Calendario scribam per Mercatores. Sed quam tu mihi Linei destinas, in cujus sinum effundere debeam, qu® me inquietum reddunt? Estne Sere - na Luna pacis ? Dilpeream, 11 odi, quos scmper amavi. De pace Theologica tibi gratulor. Tu lege, qu® hic mitto & remitte. Habeo enim ab eo dono, qui ni fallor edidit. Ut placet ? Videtur mihi appendix esse adTuumSturmium. Mittas quasso, qu® Astronomica habes pro motibus : sed dicas etiam an conditionibus

AD JOANNEM KE PL ERUM. 435
1614. bus meis de Fundamento Raimari stes. Hactenus plurima in literis dixisti te mittere, & nihil misisti. Sed heus: Posce per me & literas a Bi- bliothecario Roscnbergiaco Ptolemaeum Tychonis ferio: Ipondeo te habiturum. Posce saltem. Egi jam cum eodem;ille Tuas literas videre vult. Vale & saluta Uxorem Tuam, colludium tuumfed etiamFiliamHy- pothecam meam loco Fundamenti: & Ludo vicum, quem Hectoris Ja- cobus, qui mecum est, salutat. Iterum Vale. Dominus Doctor te salutat.. Die xix Martii cio iocxi v.
Epistola CCLXXVI.
IDEM
JOANNI KE PLERO.
1614. /^Uod hac occasione nec obser- vationes computatas mitto, nec exempla observationum, Tibi restituenda, Clarissime Domine Keple- re, causam hanc habe: sunt nonnulla observationes, quas sine globo tractare non potui. Quia igitur sine lacunis te eas habere volo, egi his diebus cum Bibliothecario, ut mihi globum huc mittat, quod homo morosus hactenus non fecit. nomhus Cras ad ipsum Dominum de dcschwan' Schwanberg ea de re perscribam: certus sum de majoris hujus erga me promptitudine. Dabo itaque operam, ut intra mensem lunaria omnia, quT penes me simt habere queas, nonnulla etiam de reliquis. Interim hoc tempore nec mihi licitum ad vos secedere, nec integrum alliiern eo mittere, cum omnes sint ipendiarii Rosenbergiaci. Si alia ratione, aut per puerum aliquem describi meis impensis, aut huc transmitti mea fide velis, faceres rem gratissimam, daremque operam, ut brevi tempore Martem expeditum tibi sisterem. Scribo Kirchnero, & Con- rectori, ut.quacunque ratione tibi libitum fuerit, pro me fidejubeant.
Lineas jam incepi ducere, saltem tu, 1614. ne desis. Adolescens Bohemus, alias bonae fidei homo est, cui optime committi possunt quaecunque vis.
Durum alias mihi erit, ea ratione, qua nuper mihi aliquas chartas cum ritisco & Magino misisti, libros meos huc procurari. Non enim tam chartas illas petebam, quam tabulas, quas toties promissas cum summo desiderio expectabam. Tabulas anguli, quas desideras, accipe, descripsi ego mihi, quae Elevationem Poli Huen- nenscm spectant, pro necessariis.
De crebra missione literarum ad vos ne sis sollicitus. Si habuero, quae mitti possint, sat occasionum invenero. Hactenus me defectus Globi impedivit. Pridie ejus quo tuas accepi aderat mecum, Dominus Sca- Sca *’ to, qui Te plurimum salutat, intra mensem redibit iterum Witigoni- am; tunc potero ipsius auxilio optime de Almagesto Ptolemaei agere. Kepkriju- De judicio solidissimo & maturimo d “ iut fj 6 Tuo super re Pnedestinaria valde nationi mihi gratulor : extorsit illud mihi plurimas horridiusculas cogitationes: cogor hac septimana scribere ad Illustrissimum Budewecium, cui ex mandato Tuo haec, quaevis, communicabo. Vale cum Tuis. Raptim Prid. Kal. Aprilis c 1 d id c Xi v.
Epistola CCLXXVII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
O Blata occasione per consobri-1614.
num meum, qui cum Domino suo, Magnifico & Nobilissimo Domino Tobia Sculteto a Bregoschutz ä & Schwanensee&c. Viennam con- Sc »hetus' cedebat, non potui non ad Te, Cia rissime & Excellentissime Domin tsilCl Kepplere, literas dare, &Te tam”"^' Tuarum rerum, quam mearum certiorem reddere. Si tuis rebus igitur consultum vis, non potes meliori occasione, quam si Viennam cito Ii i 2 citius

4Z6 E P I S
1 6 14. citius Te recipias: Ubi simul invenies & Dominum Fiscalem, de quo dixi, & Dominum Profidem Burg- . husium, Dominum etiam Georgium Rodulfum Capitaneum Ducatus Glogoviensis. Qgorum in praesentia non dubito, quin tuas res melius quam unquam ante promovere poteris. Sed properato opus est. Metuo enim ne nimis cito domuitionem parent. Meas etiam res, si adhuc te- cum habes, nec dum Viennam misisti, quoso per DEOS omnes quam primum eo, ut secundo fluvio deferantur , & siquid literarum vel ä
Tampachio vel aliunde ad me ad erit. Dedi consobrino meo in mandatis, ut Wratislaviam procuret. Me scito saluum, incolumemque in patriam, deveniste; Bethaniam quoque. Scito & mee consilio Illustrissimi nostri Schönaichii, & tuo Ipon- sum este, & ad xxviNovemb. currentis sponsalia celebraturum cum lectistima, & spectatarum virtutum, morumque elegantistimorum, forma; tandem rarissimo prostantia Nobi- listima virgine Sara, Amplissimi &
Adamus Consultissimi , Viri Domini Adami
Lubig.us. Liebigii, Consulis patrii Filia, Domini Rectioris nostri sorore. De nuptiarum die propediem audies. Te interim rogo, ut has meas nuptias ob amicitiam nostram carmine quodam gratulatorio prosequaris: idque hac occasione. Ego vicissim, quo Tibi grata este putavero, omni animi lubentia prostitero. Vale, & quo rogo, quoso in iis mihi gratificeris. Saluto uxorem Tuam, filiam, filium & totam domum. Vale iterum. Beth anu inferioris Silefia ad Viadrumd. XX. Nov, CIO IDCXIV.
Epistola CCLXXVIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1614. /^JhJod nuper subinnui, Clarissime Vx, Domine Kepplere, id jam persequor : Bene me, bene Te, bene
T O L M
Vos, bene Nos, bene Meam etiam 1614. Stephanium yj fisv irdig xg&arau vjfivirvocov crstPavwv. Sein' quid sibi iste furor? Ita ajuntfierisolere,cum iis qui sacris initiati sunt .Venereis.
Sub Veneris (enim hodie) regno vapulo, non sub Jovis. Sed ne in re seria Tibi ludere videar, redibo ad frugem & rem, ut est, edisteram.
Legi mihi, ut svasisti, divino ductu auxilioque vito sociam, vel si mavis, Venerem carneam, pro qua tu mihi pollicitus Numeralem, seu chartaceam, lectissimam Virginem Saram Amplissimi & Consultissimi Viri Domini Adami Liebigii Consulis Sprot- tav. Filiam, cujus Sororem tu aliquando in Diario meo deprehenderas, incautam, ante sexennium a me amatam. Cum igitur videas me tantum monitionibus tuis & studiis nostris communibus dedisse, velim Te vicissim amoribus meis vel pro- sentiam Tui vel pium aliquod votum elargiaris. Dies nuptiis dictus est ni. Nonas Februarias anni sequentis xv. Cum libris meis bene actum. Reliqua, quo tu expetis, propediem habebis, quam primum mihi meo esse licuerit. Vale & saluta omnes Tuos & Tuas, quas mihi ex parte graves nuncias. Sprotta a. d. V1. Cal. Januar, cidid cxv.
Epistola CCLXXIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ovus jam annus elabitur,' Vir r ^ 2 4 * Clarissime & Excellentissime,
Fautor & Promoter, dum vixero,
Patris loco semper mihi sancte : nec quicquam interim inter nos actum. Ultimo ä tuo, quas ego quidem vidi, in ipsis Nuptiis meis mihi sunt exhibito. Ego interea temporis unas atque alteras per periculosissima locorum & horarum discrimina extrusi potius quam emisi, sed iniquiore fato. Retulit enim ante biennium Optimus senex Dominus Origanus.
Origa-
VJ

AD JOANNEM
I ^24,Origanus, Tuam Excellentiam de meo statu in literis ad ipsum non saltem quaffiisse, sed potius accuratius in meam & meorum fortunam inquisivisse: unde facillimum mihi fuit conjicere meas ab eo tempore, quo ultima Tus mihi reddits , ad Tuam Excellentiam nunquam per- venisie, quam ob causam exquisite doleo. Testor tamen DEUM, plus lstitis cordi meo superfusum (quam tristitia ob literas meas amissas) quoties vidi in scriptis tuis vere aureis meam immerentis memoriam adhuc sartam in sanctissimis pectoris tui scriniis adservari. Jam autem non potui, quin ad colloquium epistolare nos mutuo invitarem, diutur- niusque silen|ium abrumperem, id .quod ex veteris illius favoris lege, .quo me olim complexus es, Tus Excellentis non ingratum arbitror. Ego hactenus, postquam ä te secessi, quasi xiix mensibus illustri Schönai- chio inservii : reliquum temporis impendi Serenissimis Electoribus Brandenburgicis Patri & Filio, par- tim in Gymnasio Vallis Joachimics, partim in Borussia. Proximum biennium, quod jam ad sinem decurrit, concessit Serenissimus privatis meis studiis,potissimum vero editioni Magni mei Canonis Logarithmorum & Trigonometrie Canonem illum construxi ad sinum Totum
Benjamin IOOOOOOOO & scrupulorum secundo-
Ursimma- Xum decadas, ita ut Neperus con-
TlnLota- sidit, io libro post mortem ejus de-
ritbn-I mum abHenrico Briggio & Rober- to filio Lugduni edito pag.34 & 35. Quatuor tantum folia restant ad o- peris absolutionem : qus quamprimum perficientur, curabo, ut exemplum ad vos adferatur: modo prius sciam non ingratam fuisse hanc meam interpellationem. Si ita visiim fuerit, cum non dubitem creberrimas esse occasiones ex Wirtember- gia vestra Francofurtum usque ad Moenum, itidem ut hinc eodem per nuncios dilpositos, poterimus ss-
KE PL ERUM. 4 Z 7
pius & pluribus id facere quod fa-1624. cio. Mihi enim nihil prius, nihil posterius fuerit, quam amicitiam illam olim tam promte admissam,qus- que unica omnis meX felicitatis causa est, ad extremum usque vitee terminum continuare. Quid liberi tui ex utroque conjugio agant, ut valeant, scire aveo. Quomodo & uxor una cum illis & tecum valeant. Meum conjugium cum mea bella est ärexw , quod in hoc quidem communis patria: turbine, in aliqua felicitatis parte pono. Uti- nam tuis aliquid reponere possem, pro iis, quL mihi olim a te & tuis exhibita sunt, officiis. Non deero ipsis, ubi occasio aliqua sese osseret.
Ex Harmonicis tuis video venerandum senem Dominum Maffili- num adhuc superesse : salveat is a me una tecum, Salutat &mecum,te, tuam, tuos, mea Uxor, etsi ignota vobis, vobis tam en faventiffima. Vale & data occasione edoce simul, quando Ephemeridas tuas integras & tabulas Rudolfi videre, tandem debeamus. Berolini d. vn Jan. cid io c xxiv sub initio anni Xtatis tua: LII.
TuL Excellentiae & Tuis
devmBissimus & devotisßmus dxiStyAoog itj oAoysgwg
M. BENJAMIN URSINUS Mathemat. Elector. Brandenb.
Epistola CCLXXX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
C Onstitueramus hodie ad Te navi nos conferre, ego, Schilterus & contubernalis ejusdem , sed coelum turbidum nos detinuit. Schilterus cogitat cras excurrere, nisi tempestas impedierit. Dominus de Dominas Schönaich cogitat me domum mit - de Sc ^‘ tere circa Jovis diem cum legatis nm ' Iii 3 Lusa-

Megiserus.
Commentarius Ae Stella Martis .
EPISTOLA.
438
Lusaticis ego valde vellem te domi esse. Tabulas absolvam cras, nimis me detinuerunt, & coactus sum illi apud Lichtensteinium quasdam Loca © j) si a* computare. Megiserus Te heri quaerebat 7rapa^ciT^v ad sponsalia sua. Vale
Epistola CCLXXX1.
MAXIM ILI ANO,
BAVARLE PRINCIPI
JOANNES KEPLERUS. SERENISSIME PRINCEPS DOMINE CLEMENTISSIME,
SER. CEL. VESTRJE humilia mea servitia fubjeBisßme defero.
C Lementissime Domine. Excitavit me fama clarissimorum & doctissimorum virorum, qui in Seren. Ceis Tuse ditionibus reperiuntur, ut insignem Ser. Ceis Tuse favorem in literatos, quo solo homines docti alliciuntur, admirarer; eaque de causa Ser. Ceis. T. prassend munusculo, exemplari scilicet uno mei opusculi, quod sub S. Cass Maj. auspiciis nuper in publicum dedi, strena? loco ad in-' stantes Calendas subjectissime salutare fuerim ausus: spem enim concepi summam, ex tot doctissimorum virorum exemplis, Ser.CelsT. hoc tenue affectionis mea? justissima testimonium in meliorem partem clementissime interpretaturam, & huic libello, non quidem ob autoris eruditionem qua? sane per est exigua, sed ob multa admiranda DEI opera,hactenus frigidius perpensa, quorum in eo commemoratio, locum aliquem in instructissima sua bibliotheca assignaturam. Oro autem Ser. Ceis Tuam subjectissime, ut hanc audacem compellationem ab ignoto & obscuro homine clementi animo suscipiat, ad quam non curiositas aliqua, sed mea conditio me impulit. Etenim non ignorat Ser. Ceis Tua, in Astronomicis studiis elucere stupendam Creatoris sapientiam; itaque ut debitas illi laudes accinat humanum genus, omnino Interesse ReipublicL spiritualis & politica; ut hcec studia quotidie magis atque magis amplificentur, & quo pluribus communicari possint, faciliora atque dilucidiora reddantur. Vicissim vero tanta est, in eruendis hujus artis mysteriis difficultas, tantus in percipiendis proponendis atque instillandis, ingenii labor: tam exigua prassidia ad tolerandas vita? communes necessitates, ut non sit metuendum Reipublica?, ne nimis multi neglectis aliis humani generis necessitatibus, ad has, uti quidam putant, otiosas & siipervacuas speculationes sese conferant: quin potius, si quo tempore unus aliquis inter multos ingenio donatus est ä Deo , quod sit his studiis aptum; hunc videmus confestim ab universis prudenter quidem incitari ad totum se his studiis dandum, alia omnia in parergis habenda. Quod idem nisi etiam mihi eveniret, & nisi viri clarissimi me cohiberent, quorum judicia de mea in his artibus dexteritate non aspernanda sunt, jam pridem hisce omissis ad alia Reipubli- cae & mihi magis necessaria me recepissem. Etsi enim in praesens sub S. Cass Majestatis tutela tranquille quiesco, & stipendio fruor honesto, tam expedito, quam id patiuntur onera bellica: tamen perpetuus mihi monitor ad latus, est Prometheus, & interdum importunius aures vellit, illud succinens:
Nam mesfs non fmper erit , compo - nite nidos.
Itaque, ne Ser. Cei. Tua indigne serat, si veluti vitis, debilissima arbuscula, suos capreolos ad proceras ulmos, sic ego humillimas meas preces ad Ser. Cei. Tuam dirigam , eamque subjectissime orem, uti & ipsa mea studia in potentissimam suam tutelamrecipiat, iisque blandum &ami- cabile lumen clementia luse ad momentum

AD JOANNEM REPLERUM. 439
mentum aliquod,velut eminus indul- geat, quo & in praesens recreentur, & fi qua olim procella immitior imminebit, spe non vana, veluti optima duce, ad tranquillos portus aspirent
Epistola CCLXXXIL VALENTINUS HANNKIUS JOANNI KEPLERO.
iö'io./^Larissime V 7 ir , Prostantissime V- 7 Domine , licet nulla mihi te- cum intercesserit notitia, nolui nahmen intermittere, quin ad T. P. perscriberem , fretus tua eruditione, quam plerumque humanitas sequb tur. Hactenus aliquoties audivi, Ephemerides tuas esse excusas, verum quocunque me verterem , & sciscitarer, nullas adhuc videre potui. Quare maximopere a tua Prostantia peto, dignetur, vel uno ver- bulo mihi stgnisicare, num lucem viderint > & quanti exemplar veneat. Nuper cum essem Vratisla vio, forte quinque Exemplaria Ephemeridum M. Origani Francofordia allata sunt In quibus nihil, quoad Planetas quinque immutatum vidi in motu, proter © & x Ideo emere nolui, sed potius T110 Prostantio Ephemerides expe- ctare volui: prosertim cum audirem, in tuis motum erraticarum exactius esse restitutum* . Si mihi constiterit, quod sint edito , & quanti vendantur, faxim, ut exemplar justo precio abs te impetrem. Vix adduci possum,ut credam,T uam Prostantiam in iis modum calculandi motum Planetarum tradere, prosertim Martis, cujus motum potissimum eXpetöadvii F ebruarii Anni J uliani Cid id Lii. Si viderem in quibus Tuam Prostantb am recompensate possem, obnixe abs te peterem, ut (cum pes otium liceret) ad dictum Vii Februarii Martis motum ad meridiei horam, mihi mitteres. Quamvis id, ut dixi, tuto äTua Prostantia petere non audeam, tamen si mihi miserit, faxim, ut aliquando meam grätitudinem expe- i 6 iq , liatur. Vale, & si velis, responsione me dignare. Dabam Seufferdorsffii Die Matthia Apofloli cid id c X.
TüiE Praestantis ßudioßsßmus
VALENTINUS HANNKE.
Epistola CC.LRXXill PETRUS CRUGERUS
JOANNI KEPLERO.
Nilus jam Excellentissime Vir, 1612. elapsus est integer, quo primas ad Excellentiam Tuam dedi literas, per Dn. D. Jöstelium, ut spero, trans- missas; quibus Excellendo Tuo, quamvis de facie incognito, venia prius & amicitia exorata, de longitudine locorum nonnulla sciscitaturus, scripseram. Cum autem hactenus responsum ab Excellentia Tua nullum viderim, A vero profenshic tabellarius Pragam iturus, & huc inde brevi reverlunis, instinctu Dn.
D; Papii in transitu me accesserit, si quid ad Excellentiam Tuam haberem percontatus i Consultum duxi cultioribus hisce pristinas illas meas Excellendo Tuo in memoriam revocare, iperans poste me respontum hoc tabellario revertente impetrate. Quod si etiam litero meo (ceu fit sope VitiS occupatissimis ) intet alias chartas lateänt, non inventu faciles \ brevissime contenta repetam.
Petebam ab Excellentia Tua observationem Eclipseos lunaris facto x v t Julii anni procedentis, simulque verum Meridianum Pragenserti, ut ex illis Meridianum Dantiscanum emendare possem. Certum enim est iiibeste vitium non tantum in latitudine, sed & longitudine huic loco ä tabulis plerisque assignata.
Quod vel eX amborum discrepantia colligo, dum alii habent 45, alii 42°! alii 445 alia 39°, r. Quanquam & in

44° E F I S T
161 c » Prags longitudine deficienda videp dissensionem: Tabb. Prutenics statuunt Appianus 3$\: Clavius 39p Bmcsus 37|: Metipsjyf: Ble- belius 31 0 ,33-/Fycho Lib.II.Prog. de Cometa anni 1577 pag. 125 ex Urani- burggnfi assumta 36°, 45', statuit Pra- genfpm 4p 0 , 30I Tycharfc b Treues lib. I. Prog. in exemplo Eclipsis 2) pag 131, eam assumunt 38°. Ideoque cuipam tu, Vir honorande, astipule- ris, vehementer scire desidero.
Nec possum quin hoc loco scrupulum, qui me multum urget, in linum Excellentiae Tus effundam de assumtaTychoni longitudine Urani- burgense 36°, 45'. Revera non pos- sum hsc a Fortunatis numerare, cum videam recentes Geograph os, qui principium numerandarum longitudinum longe occidentalius habent, Hafnis atque Huenns longitudinem ponere minorem. Etlane frustra videtur contendere clarissi- tpusA/Iaginus de antiquis longitudinibus npn emendandis. Quota qusque epim Europa: pars Ptolemso & veteribus fuit cognita? Imo neprinci- pipm longitudinum ipsis fuit perspectum; siquidem Ptolemsus Fortunatas in uno Meridiano dilpositas eile putavit , contra modernam experientiam, nauticam. Ita ut putem, Astrpppnus antiquandas esse Veterum longitudines, & sufficere, si sup- rum. quisque locprum differentias a Joco, obiervationurp Autonomicarum ho.c est ab Uraniburgo cognitas stabeant. Neque officit, quod Ty- cijip eamsuilocilongitudinem assum- ferit, modo suas oblervationes m eodem loco absolverit;, objservatio- nibusque tabulas siipjerstruxeritv Differentias Alexandrinam, & Noriber- gensem, quas in motu solari restituendo astumir, putemusne intentioni ejys, derogare ? Certe si. recentio- ruip, tabularum differentias sequa- ipiif’,. calculus paulo, aliter eveniet. Dehoc igitur etiam qus tua sit sententia, velim aperias. Et quanquam
Q L iE
eclipsin, de qua supra dixi, lunarem 1610. hic ob aerem nubilum observare exquisite non potuerimus, tamen ut oblervationes Pragenles mihi communicare digneris, etiam atque etiam rogo. Si quid etiam alias circa Lunam in 90° constitutam‘a Vobis observatum est, idem sine exqrem.
Officia mea vicissim erunt Excellentis Tus quavis in re paratissima.
Novorum hic pauca, nec ea fatis certa; vel si certa, non tuta relatu.
Rex noster in Moscaviahybernis ad Smolensko exactis adhuc obsidionem urget. Fama est, liipsemet castris excedere vellet, exercitum subsecuturum & obsidionem soluturum. Obsessi rerum abundantia srui dicpntur, ita ut nuper in castra regia >
duos miserint boves exercitui. Pars aliqua muri subterraneo pulvere py- rio disjecta reparatur. Exitus aBa prababtt. Plura non addo. Sed Excellentiam Tuam DEO Optimo Maximo commendo. Dantifei ff Martii ero id c x. Sunt ut audio Operum Tychonicorum Prags multa exemplaria; qus tamen in his regionibus magni emuntur. Egp proprio exemplari hactenus careo. Qus- so itaque precium eorum, quod Pra- ga: solvitur, adseribas : quanquam Mechanics exemplar jam habeo , & tamen Progymnasinatum duos tomos & Epistolas desidero.
Epistoxa eOLXXXIV. JOANNES KEPLERUS.
PETRO CRUGERO*
D pctissime Vir,yenit adnosLinci- 16 15.
umjoannes Straussius, tuus olim Jo-straut- discipulus mathematicarum difripU--^"* narum cupidissimus, gratus utroque nomine: iaxit DEfJS, ut ex hac conversatione in loco alias non admodum frequenti viris doctisplurimum uterque capiamus utilitatis. Idem mihi retulit, te antehac ter ad me scripsisse , & splitum esse ostendere
tuum

AD JOANNEM KEPLERUM. 44t
1615. wum dolorem , quod non respondeam. Ego vero prseter unas lite- ras mense Martio anni cididcx scriptas, quibus significas, te etiam anno praecedenti ad me scripsifise, nullas abs te literas habeo aut accepi. Cur autem hactenus non responderim, ex ipsa temporum conditione excusationem meam perspicies, si quT interea facta memoria repetieris, si etiam adjunxeris, quas tibi de meis privatis rebus communicabo. Annus enim cid 1 d c x 1 luctuosus undiquaque fuit & funestus. Primum nulla mihi fuit facta solutio aulica, uxor publica; fama; prasconio celebratissima, melancholica correpta, tandem sub finem anni cio id c x gravissime Tgrotavit Cau- soUngarico & Epilepsia & phrenesi. Vix ea convaluit, cum tres mei liberi mense Januario anni cid idc xi variolis correpti gravissime decubuerunt simul omnes. Interim Leo- poldus cum exercitu partem urbis trans flumen occupavit, quo eodem tempore & mihi filiorum charissimus tandem decessit:ille, cujus natalem invenies in libello stella; nova;. Alteram partem urbis cis flumen, in qua ego habitabam, infestabant exercitus Bohemici ex agrestibus conflati tumultuosi & minaces; tandem supervenere exercitus Austriaci contagionem inferentes. Igitur ego excurri in Austriam , mihique de loco prospexi, quem nunc obtineo. Reversus mense Junio inveni uxorem jam antea desiderio amissi pueri tabescentem in ipso limine contagiose febris constitutam, eamque , post diem xi a meo reditu amisi. Hinc novL mihi turba; nata;, ut solet, dividenda fuit hereditas cum privigna. Nec Csesar Rudolphus consentire voluit in meum diseestum ex aula, lactatus sum vana spe solutionis ex Saxonia; pecunia consumta & tempus , tandem mortuo Caesare anno ciDiDcxii, conductus sum ä Successore de novo, permissum tamen,
ut exirem Lincium. Succestenmt 1615. curse connubiales, reditus Pragam residui salarii causa, &cum novo Csesare ascensus Ratisponam. Habes, opinor, fatis cause, cur non tantum tuarum literarum, sed plane ipsius Astronomia; fuerim oblitus.
Post reditum Cadaris Ratispona Lincium anno cio locxin Octobri celebravi nuptias cum virgine indigena, cujus fratri hic sunt addita; lite- rx. Civis est Dantis canus, opificio arcularius quem rogo ad te vocatum alloquere, meoque nomine saluta,& ut literas responsorias tibi credat hortare. Qjrod argumentum literarum attinet, id Geographicum est : Nec ego hactenus illam disciplinam ultra limites Astronomia; attigi. Mihi hac una cura, utseiam locus quisque,in quo vel ego observo, vel alius qui- cunque fide dignus Mathematicus, quantum distet a meridiano Huen- nensi. Cumque res versetur in minimis, neque facile sit negotium per Lunam: (rarissimse namque contingunt observationes in Nonagesimo diversis locis: quod fi illa; diversas habeant Poli altitudines, utcunque eidem meridiano subsint, jam ^differentes habebunt Nonagesimos:
Loca enim, qme eodem) temporis momento eundem habent Nonage- simum,disposita sunt in tractu terra;, qua;subjacet eidem circulo latitudinis perlunam ductiradeoqueplus peccari possit observando vel propter hanc incertitudinem Nonagesimi, vel propter parallaxis etiam extraNonagesi- mum tractationem, vel propter instrumentorum requisitam subtilitatem, quam loca inter se longitudine disserunt:) Duo igitur sunt residua, quorum alterum in Opticis tentavi, per Eclipses Solis & tractationem parallaxium, alterum agito potius animo, ut scilicet peregrinationem suscipiam, vel ego, vel Studiosorum Astronomse quispiam, in extremurp usque promontorium Sicilia;, ex quo Africa cerni potest, & portus Car- Kkk tha-

442 E P I S T
6i5-thaginensis : ibi diligenter observata linea meridiana, descriptoquecirculo Azimuthali, notarem montesAfri- cae notos nautis & piratis Siculis, montes etiam Calabriae: nec valde incerta est longitudo trajectus in Africam, nec longitudo trajectus in Italiam. A Carthagine vero Alexandriana Ptolenxeo credenda erit differentia longitudinis,etst etiamPli- nium & Strabonem consului. Sic de differentia inter Alexandriana & Aracam credam Albategnio, inter illam & Babylonem utrique: erant enim periti illarum regionum. A Sicilia vero per transversum Italiae, usque Anconam aut V enetias, indeque usque Villacum, Lincium, Pragam & omnino Huennam non difficile esse puto, cis & ultra rigidas Alpes ex summitatibus montium extremorum perpetuum ducere meridianum. Iplas vero angustias Alpium, cujus vertices inscendi non possunt, ma- gnetica pyxide perambularem, ut regiones cis Alpes cum transalpinis connecterem. Atque huic rei serviet mihi Chorographia Austris, Styrise, Carinthiae jam demandata, siquidem vixero. Tu, si quid simile prostare potes, aut si Patronos habes, ad vota nostra promovenda promptos, prosta tale aliquid metatus meridianum Dantisco per Poloniam, vel si infesta sunt loca, saltem circulum magnum Dantisco Regiomon- tium, & indidem Vratislaviam, addita comparatione itinerariorum intervallorum , non tantum in milliari- bus, sed etiam in horis, quas expeditus pedes consumit, cum notatione, ubi ardua, ubi plana itinera. Tale quid si mihi communicaveris,habebis me viciffim promptum in consimilibus. In praesentia plura non habeo. Vale, & rem mathematicam age strenue. Lindi } Kal. Martii
13 c XV.
O L JE
Epistola CCLXXXV. PETRUS CRUGERUS JOANNI KEPLERO.
Ta profecto, Excellentiffime Vir, 1615. ternas ad te dedi diverso tempore literas, primas anno cid idcix, secundas & tertias anno sequenti; omnes ejusdem fere argumenti. Unicas tantum tibi redditas doleo.
Ad quas abs te relponfum, quan- quam serius, tamen tanto gratius, quanto desideratius. Neque nunc miror, tibi tantis interea fluctibus exagitato defuisse tempus rescribendi.
Illud miror, in tantis tempestatibus ocium fuisse meditationibus Astro- logicis & Chronologicis hactenus publicatis. DEUS Optimus Maximus inposterum tibi Halcyonia largiatur, iis, quae ad nominis & maximi opificii fui gloriam faciunt, feliciter perficiendis.
Argumentum mearum literarum Geographicum quidem fuit: sed observationibus & calculo Astronomi- co complicatum. Nam quae tibi, eadem & mihi, hac in re cura est unica, ut sciam differentiam Meridianorum Uraniburgensis vel Pragensis & loci nostri. Quod Pragam urgebam, in causa fuerunt Eclipses Lunares & alia phaenomena tum temporis ibi abs te observata, quae cum observationibus meis hic institutis collata, differentiam Meridianorum interjectam praebere possent. Utque deinde meridianum DantiscanumadUra- niburgensem reducerem, quaerebam veram hujus & Pragensis differentiam, quae aliter aTychone lib. 2 Progymn.pag.125 aliter a Tychonis haeredibus in Theoria & Eclipsi Lunari lib. 1 aflumitur. Scopus itaque meus fuit, & adhuc est, inquirere veram differentiam Meridianorum Dantiscani & Uraniburgensis, nec adhuc certi quicquam habeo. Interea utor ea, quam in tabula Dani^ probet Atlas Mercatoris. De observa«

AD JOANNEM KEPLERUM. 44Z
1615 „servationibus luna; in Nonagesimo scripsi, non ut inde latitudinum, sed ut longitudinum differentiam adipiscerer juxta proscriptum Tychonis Epistola prima ad Rothmannum, mihi pag. 72. Quod st tibi ista ratio videatur suspecta, (quanquam non videam , quid observatione utrobique accurate instituta, scrupuli subesse queat) optem sane commodiorem, verum est, aliquoties vidi observationes lunares circa nonagesimum esse difficiles: at istud tuum in Opticis per parallaxes negotium vereor, ut seque tanta, st non majori, difficultate laboret. Restatmodus tuus novus in Sicilia tentandus. Is quidem idoneus (si modo inde Africse ora cerni possit, ad quod Strabone Pliniano fortassis opus fuerit) fnqui- rendse disserentise longitudinum locorum Africanorum & Italicorum, & inde vicinorum Germanorum, propter eminus perpetuo apparentes montes : hisce autem in locis, quse montibus tam excelsis & frequentibus destituuntur, iste modus parum procedet. Angulum Positionis inter Dantiscum :& Regio- montium, etsi examussim habere possem, tamen ob incertam distantiam Geometricam adeo certus esse
Longitudo non potero de disserentia longitudi-
Gtdanitf „ a i’ „ • • -
num. Alium igitur excogitavimo-
mmti, dum de harum urbium longitudine, qui hic est: Conficienda siint duo fciatherica solaria tanta: magnitudinis , tamque accurata & subtili fabrica, ut umbra Solis ostendere possit singula minuta horaria : Alterum Dantisci, alterum Elbingse (urbs haud procul media inter Dantiscum &Regiomontium intercapedine ) collocetur, adinventa prius Astronomice genuina linea meridiana, exactissimo positu. Prospiciendum deinde est de Automato non horas solum, sed & minuta indicante, exquisite, quantum potest, fabrefacto , qualia interdum hic haberi possunt. Tumque sestate corio sereno, & umbra solarihoram 6vel7ma-1615. tutinam exacte collimante,rectifice- tur Automaton ad idem temporis momentum, & extemplo capiatur iterElbingam, & quidem navigio’, ne violenta commotione turbetur automaton. Cumque aestate hoc iter nondum fit integrae diei, si serenitas coeli fuerit constans, in sciatherico Elbingae locato videatur, quantum disserat tempus fciatherici ä tempore automati: disserentia manifestat quassitum. Ne ve suspicio restet, iter tale bis vel ter iteretur. Simili modo deinceps inveniri possit disterentia ElbingL & Regiimontis. Non ignoro, quae de Automatis Tycho scribat lib. 1 Progymn. pag. 148: verum id vix putem huic negocio officere. Quod si in itinere bidui non officeret, alioquin necestäria Automati intensio,possemus eodem modo explorare differentiam meridianorum Dantiscani & Uraniburgen- sis, praeparatis scilicet antea necessariis adminiculis, & itinere astliva serenaque coeli luce suscepto. Quid hic videtur ? Quid item videtur de conatu meo, quo per tale sciatheri- con momenta Eclipsium Solarium deprehendi posse consido? De Eclipsibus quidem particularibus nihil dubito: circa totales autem vel totalibus proximas, utrum radii solares non centrales ibi sufficiant, tuum,
Vir in Opticis exercitatissime, requiro judicium. De Lunas theoria non Lun& possum,quin aliquid addam. Ean- /Äw "*» dem semper nobis obverti lunas sa- -., ciem e maculis ad eandem plagam vergentibus manifestum est. Id qui fieri possit, admissis Epicyclis, aut etiam fibris tua; Physiologia; rotantibus , non video. Mihi si Epicycli defensandi sint, corpus Lunare quadam libratione circumagi necessarium videtur. Cuperem hic erudiri.
Omnino mihi gratissima sunt lite-
ra; Mathematica; cum aliorum, tum
imprimis tnx , cujus ingeniosissima scripta magnifeci semper &' magni- Kkk 2 facio.

444
EPISTOLA
1615. facio. Quanquam in has oras talia raro perferantur, imo quadam neque Lipsia vel Francofurto habere potui. Qu£e causa fuit, ut adStraus- sium, abeuntibus in Austriam duobus Studiosis, mense Majo hujus anni de quibusdam scripserim, & jam denuo scribo, rogoque, ut locus & occasio mihi significetur illa acquirendi. Propter autem communem Uraniam & ex hoc coeptam inter nos amicitiam oro, ut Excellentia Tua studiis meis faveat, & occupationibus permittentibus ea suarum literarum fomite foveat. Affinis tuus, quam mihi curae fuerit, ipse suis literis testatur. Bene feliciterque vale. Dantisci) Nonis Septembr. anni CIO I2CXV.
Epistola CCLXXXVI. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1616. J iTrinque nobis' hoc fatum, Ex- U cellentiffime Vir, ut literse nostrae justo serius deferantur. Ad tuas latis fero ob causam Straussio expositam,redditas respondi jam, ut vides, praeterito Autumno: sed responsum noc, quo minus hactenus ad te devenerit, itidem Straussio explicavi. Nunc tandem gaudeo talem occasionem oblatam, qua certo Ipero, li- teras meas ad te perventuras. Interea a Straussio aliquoties mihi reddita literae,&cum iis etiam Exemplar
Ktphri tuae Stereometrie mihi donatum, stemme- pro quo gratias ago debitas,utinam im ' & referre possem ! de distractione enim exemplarium, ut literis ad affinem tuum datis a me voluisti, verba feci ad Bibliopolas nostros, praesertim primarium,sed is, ut maxime vellet, tecum mercari, non tamen audet, propterea, quod pauci sint, quibus vendere talia possit. Et ve- 1 Rarität rum est, quaecunque in Mathematici^«»-*' cis scripta solidiora eduntur, si unum BoZßJ” exemplar habet Mathematicus Dan-
tiscanus, alterum Regiomontanus, 1616. tertium Bibliotheca Regiomontana, quartum Nobilis quidam Borussus, Niewieschinsky, praeterea nulli lmsibinsty.] exemplar in hac tota Borussia divenditur. Risu quidem & indignatione res digna est, sed vera tamen. Bibliopola noster praeterito autumno unicum exemplar tuae Stereometrie Francofurto accepit, quod, quia ego (abs te jam ante donatus,) non emerim, adhuc vendere nequit.
Affinis tuus nihil hac occasione scribit, quod equidem miror. Ipfemet me, antequam hic tabellarius huc veniret, hortatus est, ut literas una mitteremus Wratislaviam, &id tuo quidem indigitamento; quod & fe- cisiemus, nisi paucis post diebus hic tabellarius advenisset. Cujus adventu tam ego, quam affinis tuus mire gavisi fumus. Ante biduum cum ipsi significarem, tabellarium hodie abiturum, petiit se excusari, quod hac vice nihil scribere posset, nescio quibus occupationibus impeditus, pollicitus se post Festum Pa- schatis vel circa Pentecosten, per tabellarium Silesium aut Gedanensem neglecta compensaturum, & simul quedam pellicea missurum. Cete- roquin valet cum uxore & liberis. Die 4 Febr. natus est ipsi filius, quem ego baptismate suscepi. In prioribus literis quesivi aliquid de Luna, quomodo illa in Epicyclo eandem nobis faciem exhibere posset. Legi interea responsionem Fer- Femeims nelii Ambianatis & Conimbricensi - Amb,ar,as um : sed ista responsio nec mihi sufficit, nec hypothesibus eorum consentit. Opto maturari tabulas, quas toties promittis, Rudolpheas, ut tandem quid de Astronomia futurum sit, experiamur. Opto simul autem sanitatem ac tranquillitatem publicam ac privatam. Teque cum conjuge Liberisque DEO Optimo Maximo commendo. Vale, & amicitiam officio literarum coeptam eodem continua. Dantifci ? Prid. Kal.

AD JOANNEM KEPLERUM. 445
i6ise. April, armi cid idcxvi. Calvisium
Cabisms m ense Novembri decessisse nostin’ ? moritur.
Epistola * CCLXXXVII.
JO ANNES KE PLE RUS. PETRO CRUGERO.
1616. rilnas abs te, Clarissime Vir, acce- A 3 pi literas, eo dem die diversis temporibus scriptas: alteras Nonis Se- tembribus anni cid id c x v, reliquas rid.Cal. April, anni cid id cxvi. AdditL fuerunt quinque Epistolae ad Straussium (4), qui ex constituto a nobis abiit Tubingam versum, Eo mittam illas. Disserentia Meridianorum meo judicio tutissima elici- Menamis tur ex tabula magna Germaniae Mer- TabuU catoris, quae Borussiam & Daniam Gemant ^ OalliL consiuia includit. Nec tantus esse potest error, quantus in observationibus Lun£e,in quibus facile 5 minutis, quL faciunt 10 temporis, aberramus: ut taceam rarissime fieri, ut duo simul observent. Neque tutum est, conferre observationem Dantiseanam cum calculo Huennen- si.Nam ut caeteras calculi partes taceam, temporis aequatio adhuc miram habet inaequalitatem, de qua vix sii- Tycboms spiceris. Et illa Tychoni dicta va- variatio. riatio ab observatis rursum prorsum- que usque add&io minuta dissentit.
Scribis de observationibus Lunae in Nonagesimo, ac si nescirem, te eas pro longitudine eligere. Imo
scio & miror, si feci latitudinis men- 1616. tionem, nisi factum sit ob compendium meum . parallaxeon, quod est evidentissimum in latitudine. Si de hoc scripsi, factum id est, non propter ipsam latitudinem, sed propter longitudinem. Sed non memini meorum verborum. Parallaxeon nego- cium nolim pro incerto habeas. Ec- Vil Epifi, ce ex una Eclipsi Lunae, qua: fuit ob- u0 ' servataLondini, Antverpiae, Ostelai in Ostfrisia & Pragae, mediantibus Parallaxibus ego talem inveni trium priorum observationum consensum, ut ex iis meam quartam Pragensem erroris arguerim. Potuit enim mihi ab hortulano situs instrumenti perturbari per meam absentiam. Proponis modum, distantias locorum observandi per Sciaterica & Avto- mata, putabam pradiipponi cognitam distantiam itinerariam : tunc esset modus Appiani in Cosmogra-^^ phia: sed colligo me, video non re- cosmogr** quiri notitiam itineraria distantia:.^* Bonus est, sed requirit praxin exquisitissimam & fidem eorum, qui horologia custodiunt. Imo sit unicum horologium, idque transportetur, linea: vero meridiana: utrinque designentur , ad quas applicari possit allatum horologium. Sola dubitatio restat, plusne possit errare au- tomaton intequabilis tensionis, motusque cum aere variabilis, an a:sti- matio distantia: itinerariae. Nam se ICkk 5 huic
. . . Ast,nnomicis sie oe per liter« collocutu* est, vel sequenti Episto-
00 Str.nffiu* hic o-m Crügcr. 6-
1« Criigeri teste, ad quam pag. 447 Kep P cTtt AUSSIÖ.
PETRUS CRUGERUS J mea sit f cnten tia, non puto te latere:
pUrca problemata disputationi me* * K ‘ kc ’ rni anDi, quibui observationes Cometarum in*
L proposui ea, ut discutcf entur duo argume concavo lun* credidisse. Sed unum tamen velim
fringere conator. Sci« me ignem “ ^ Keplero , cujus utrimque sententiam super hac rede-
consideresnon tecum tantum, sed & cum m J n o* simplam putamüs, dc ab aere tantum infimo sidero. Nimirum, quid si ea stelUrum te ’ | d j & inferioris diversis diaphanis orta. Ho£ ortam, sit multiplex, & «b igms aen.que,sopenonsde q & ^ m feprema regione sobti*
quidem praecipuum est nostrum Argumentum .si dare u F umm refr0lO deprehenditur. Ergo &c.
lior,utique deprehenderetur simplex St perplexa ttix*cno,jrj r . f sdt> an no n portio ejus altquota de-
Sed unde demonstramus, hanc refractionem tantum eile P j e sincret in altitudine 450, Sed si desinit
beatur igni &c. Dicimus, si multiplex esset refractio, no " , omne5 successive, & evanescit illa, qü* fit
an a, cur non & altera ? Certe desinunt vel de mere p a mec ji 0 rariori, 1 ',nempe aere supremo
ä medio densissimo nempe aere hoc infimo: qmdni «1 , & argumenta ejus mihi rescribito, qui-
L ig»c ? Proinde, quxio, cum Domino! Replero hac de ab unica tantum mediorxm diversitate
bu* revera probari possit, hanc tcfractionem, quam ne«
fieri. Facies hoc ipso mihi rem gratissimam.

446 EPIST OLiE.
i6i6.huic fidimus,facile per diversas Poli altitudines elicimus differentiam Meridianorum. Quid verbis opus est super tali sciaterico, cum in eo insint omnia, qu£ ex altitudinibus & Azimuthis cum labore solemus computare ? Mihi sequinoctiale placeret , si transportable elfe debet: Nam per lineam declinationum Solis, facile erigitur ad justam Poli altitudinem. De radiis Solis, difficultas est parva, si per foramen immittitur Solis radius, quantum occupat una radiosa Ellipsis, vel Circulus, tanti fpacii motus efficit duo circiter minuta temporis; hinc facile est a margine radii orientali, vel occidentali ratiocinari ad centrum Ellipseos vel Circuli radiosi.
Objicis aliquid de Lmra facie. Jam tetigi hanc objectionem in Commentariis Martis. Vera objicis,si ad unguem facies esset eadem. At quid si diversis temporibus diversimode ä circulo visionis fecetur luna circa partes Loreales & australes, quod observatu difficile sit? Tum autem globus in globo esse potest, quam suspicionem & attigi in Commentariis. H#c tamen objectio jugulum petitEpicyclorum. Nam simul etiam libratio tua evertitur diversa magnitudine apparentis diametri. Scripsisti Nonis septembribus, testari affinem meum suis literis, quam is tibi cura fuerit. Nullas tamen inclusisti, nec ullas accepi. Gratias tamen ago & pensare cupio, 5 ipfumque saluto. Nam quantum ex secundis tuis literis perspicio, tu compater ipsius es meo beneficio factus: itaque te crebro adibit.
Quod alteris literis significas, nullam spem esse distractionis exemplarium, id nihil habet incommodi, jam totius negocii eram oblitus. Scripsi pro Austria : jamque solverunt, & solvent aliquid amplius.
Affinis, ut video cunctator est: literas valde optat uxor mea, frater alter aliquid pecuniolae debira, si pellicea mittet eo nomine, ego per mu- 1616. tabo nummis. Mea causa non opus est, ut laboret, seque affligat.
De Tabulis Rudolphi:
Spuarit aquas in aquis , & poma fugacia captat
Tantalus ; hoc illi garrula lingua dedit.
Promisi non ut statim ederem. Jam promistäs omnes exigunt, quidam etiam imperiose: dum igitur propero me implico. Solus sum , calculus longe me vexat agrius quam speculationes. Spero tamen sequentis anni Ephemerida & typum Astronomia: totius in sequenti Epitome Astronomie Copernicane. Vale. Properat Tabellarius. Dabam Lindi xvii Jun. anno cididcxvi.
Salutamus ego &Uxor fratrem & affinem nostrum, teque.
Epistola CCLXXXVIII. PETRUS CRUGERUS JOANNI KEPLERO.
tsi, clarissime Domine Replere, 1616. cum tabellarius tuus mihi literas redderet, fatis vegeta uterer valetudine, tamen dum ille hinc in ulteriorem Borussiam pergeret, statim ardenti febri adeo sinn correptus , ut ad hodiernam diem nonsat commoda valetudine aut etiam sat certa gaudere possim. Cumque jamjam eluctatum me spero, morbus novam afflictionem adfert. Atque ita Sisyphi saxum adhuc volvo. Adeoque rebus Mathematicis epistola tua contentis respondendo nunc longe fum impar. Et spero veniam,si ea omnia in occasionem aliam reserva vero. Certe sic morbus pervaserat cerebrum, ut nuper, nescio quid, supputare conatus dubitare coeperim an quater fex estent 24. Nunc ab eo tempore omnibus meditationibus Mathematicis abstineo ad sanitatem plenariam. Straussium Tubingam abiifle scribis. At rediturus est, nec ne,
Linci-

AD JOANNEM KEPLERUR 447
1 624. Lindum ? Ad tabulas & Astronomia typum sequenti anno publicandum DEUS Optimus Maximus tibi vegetas vires & Spiritum suum largiatur.
Tabellarius hic noster Regio- monti magnis excidit ausis, siquidem D. Schwartzii filium non tenuit. Sane ego jam ante annum audivi , istum Schwartzium juniorem este caput hetero ditum. Ego hominem non vidi, non novi, nisi ex fama. Tabellarius a me petiit, ut schedas ha- sce testificatorias huic meo epistolio includerem, quod ipsi denegare nolui. Ipse quidem pecuniam maluisset, sed tamen & hasce schedas pecunias obsides bene custodire satagit. Uxoris tUX literas ipse tabellarius ad fratrem detulit (ita ego volebam, ut frater de statu sororis ex ipsomet ad satietatem rescire posset) an responsurus sit, nescio: jam enim ipsi de literis ad vos dandis non fido. Brevitati literarum mearum ob causam supra dictam velim ignoscas. Danti- scidie xxix Augufii Anno cio iocxvr.
Epistola CCLXXXIX.
JOANNES KEPLERUS PETRO CRUGERO.
1619. /^Ui has fert, admonuit uxorem W. meam, si quid ad fratrem velit perscribere. Ego ad te malo. Dicas igitur ipsi salutem a me, & amis- la filia utraque, Margaretha anno cio id c xvii Septembri, & Catharina anno cididcxviii Februario, trimula illa, hac annicula, auctum me vi- cislim filio Sebaldo xvm Januarii hujus cio 1 dc xix: valere Matrem, filium, fratremque ipsius cum liberis, tenui licet fortuna. De Cometis scripsi tractatum, absum ab idoneis Typographis. Demonstro per motum teme, quam altus ille in asthere, A quomodo trajectionem fecerit
squabilisiimam in linea recta. Sehe- ^19. dam accepi Argentina, in qua rogas meam sententiam super dubitatione vide sapri in'argumentandi forma per ]Refra ctiones. Invenies, quod quiris in* w * Astronomias parte Optica. Refractiones in 20 0 gr. altitudinis desinunt esse sensibiles subito quasi. Oportet igitur subitam similiter fieri mutationem inclinationis radiorum super superficiem refringentem. At quo altior a terra superficies, hoc minus & in ea variabilis inclinatio ejus radii, qui per eam usque ad terram ducitur, (a) Hujus argumenti hasc vis Fig. x. est, ut non possim defendere resta- T * b,E> ctiones a Tychone proditas, nisi aeris superficiem refringentem humiliorem uno milliari Germanico sumam.
Qpid prasterea agam ex adjectis Schedis superfluis habe, quartus liber hodie absolvetur, at nondum sunt excusi primus & secundus. Appendix cnm mysterio Cosmographi- co accedet Francofurti. Mitte quasso unam paginam ad D. D. Papium, cui puto placebit Lib. iv.obMetaphysi- cas & Physicas seu Psychologicas contemplationes. Vale Raptim Lincti xi. Martii cio idc xix, quo die fama percrebuit de Cassare mortuo, sed adhuc incerta.
Epistola CCXC.
PETRUS CRUGERUS
JOANNI REPLERO.
ac ipsa hora moneor, si quid ad 1623. te velim, adesse side dignum tabellarium Viennensem Caesareum, abiturum tamen statim a prandio.
Grata mihi hLC occasio, gratior suis set, si vel tres aut iv horas iter iuurn tabellarius disserre potuisset. ' Jam enim elapsum est quadriennium integrum, quo neque ad Te quicquam
(a) In A tangatur Terra, minui igitur differt C a recto quam B. Non est autem refractio tantum ab inclinatione; alias esset illi proportionalis, sed etiam ab incremento secantis inclinationis.

448 iL r i S
1623. scripsi, neque a Te quippiam accepi, Gavisus autem ex animo sum, postquam ex Affine tuo intellexi, pristinas te Profeffioni & loco restitutum, DEUS Excellentiam Tuam servet ad enarranda Opera Domini. Ante paucos dies Affinis tuus exemplar mihi communicavit Explanationis Eclipsium anni c 1 d 1 o c x x & cio io c xxi. Spero te non male latu- D. Papius rum, siquidem D. Papius, cuiidmit- momus, s j debebat, jam ante aliquot annos vita excessit. Cum primum audirem Affinem de Eclipsibus illis commentarium habere, sperabam totum fore de Eclipsibus jam praeteritis, a- videque gestiebam cognoscere quanta fuisset Solaris Anni cio 10 c xxi. At fefellit me {pes. Video tamen ex ubivero Astronomie tux libro vi, eam in loco observasti?tax observationis fiiiste 10digitorum. Tubmga? Nobis b j c (orat autem summa serenitas tota duratione) limitatione ex Opticis tuis accurate adhibita fele pro didit 10 ~ digit. Cum tamen calculus e Supplement. Ephem. Magi- ni (ad praescriptum tuae Appendicis ad Progymnasmata Tychonis conformato ) obtulerit 11^ digit. Adeo Nageiius. ut Nagelius , novus ille Cabalista, hinc occasionem arripuerit, Astronomiam Tychonicam sugillandi : cui tamen jam sufficienter respondi. Vidit Excellentia Tua procul dubio cbrist. Astronomiam Danicam Severini an-
sevenm n0 CI3I3 CX xji editam, in qua di verzehrn?. r . 1
mont.A- 1 ^ hujus apparitionis rationem ex ai- stronomia teratione aeris pro diversa loci lati- Dmca. tu dine reddi posse scribit, idque aliquot observationibus comprobat. De toto isto Opere, quid*Excellen- tia Tua sentiat, ignoro. Facile tamen conjicio, te non omnia eque approbaturum. Mihi theoria calculi Martis non fatis videtur perlpicua. Multa prolixe scribenda essent , si . temporis angustia pateretur, pr^ser- Trasttio' P m de Trajectoriatua Cometica: cu- ria Come- j US rationem, cum libri tui Cometici tka. nondum prodiissent, publice te ro-
UranTdro- g averam ln Uranodromo meo Co-
EPISTOLA
metico(quem,si forte nondum ad 1623. manus tuas pervenisse intellexero ,^ usCo '
, • j • r x 0 1 rnetuu*.
deinde mittam) & nunc, cum publice iptem emiseris, minus tamen omnium Cometarum phasnomenis sufficere mihi persvadeo. Nam que theoremate xxi proponis, requirunt Comete motum plane monstro sum, utpote qui primis xv diebus absolveret integrum quadrantem, sequentibus vi mensibus vix semicirculum,
& ultimis xv diebus denuo totum quadrantem. Hoc demonstrandum est, quomodo per Trajectoriamvideri possit aliquis Cometa (e. g. Re- giomontani Anno cidcccclxxv, non cidcccclxxii, qui Pontani & Waltheri est) perambulare ultra semicirculum non Zodiaci, sed Orbita sue proprie : hoc posse sieri motu rectilineo dicis pag. 95: Mihi videtur impossibile. Ignosce libertatem meam,Excellentissime Vir,nec auda- cie mee succense. E scriptis tuis aliis vidi gratas esse tibi aliorum de rebus Astronomicis collationes & adversaria. Non eadem sentire bonos de rebus iisdem &c. Pag. 57 & alibi putas Arthusium observationes ha -Arthustuu. buisse Däntisci. Fefellit te nomen gentilitium. Dantiscanus ille quidem est, sed Rector Schote Franco- furtensis ad Moenum.
Sed jam epistolium claudere jubeor. Tu, Vir humanissime, resumtum hoc primum literarum officium propter parrhisiam ne fastidies, sed, quia tabellarius hic post Pentecosten brevi huc se rediturum dixerit, vel pauculis respondere digneris, ob communem Uraniam. Bene feliciterque vale. Dantifci die ff Aprilis Anni CID io c XXIII.
Epistola CCXCI.
PETRUS CRUGERUS JOANNI REPLERO.
Q Uod vivis, Excellentissime Vir 1623.
quod vales, quod omnia tibi terta
tecta

AD JOANNEM KEPLERUM. 449
tecta & felicia, tam gavisus sum visis tandem literis tua manu exaratis, quam toto hoc quinquennio vicem tuam falsis, ut jam video, coloribus mihi depictam anxie dolui. DEUS porro te Rei Astronomica servet, & Alfonfum aliquem tibi largiatur. KepieriDi . Gratias habeo pro communicato tuo discursu de i % Video te illo ipso l/ ‘ ’ tangere Vates numerales: quorum pnecipuus, quos quidem vidi, Na- gelius est. Cujus quidem contra diastemata & instrumenta Tychoni- ca nugas (idnominis omninomeren- Nagdii tur) cum nondum videris, mitto tibi ^“'fundamentum ejus Astronomicum „amicum. m me conlcriptum, & vero etiam Rescriptum meum: quin & exemplar Epistohe mcx (typis quidem & hasc exarata erat, sed exemplaria o- mnia distracta sunt) qua motus fundamentum illud suum conscripsit. Mitterem & Uranodromum meum Cometicum & alia, sed vereor, ut portorium superet scriptorum dignitatem : Non dubito, quin E ipsi L vel Excusi Francofurti prostent adhuc Urano- Dantisd d r0 mi Exemplaria. Et optarem abs * re legi ac censeri. Quam vidisti disputationem de Cometis Anno cio io c v, me Respondente, Prasside Kecker. Keckermanno, habitam, eandem in mannus. Uranodromo ipse examino, ac publice sententiam meam, eo tempore juvenilem, male fundatam, rejicio. Quod Astronomiam Danicam Se- verini nondum habes, invitus audio. Per Borusliam unus noster quidam bibliopola jam supra 30 Exemplaria intra annum divendidit. Liber Longo- editus est Amsterodami Anno m 7 rono CI313 c XXL 4 t0 - Multa ibi inveni-
JuDam - rcs ingenio tuo dignissima. Silite- «. rL tuT paulo maturius advenissent, potuissem exemplar emere & fratri Kepieri tuo germano, qui hic me visit , tra- frater. dere, qui occasione data id adtecu- rasset. Nunc per tabellarium id non . . expedit. Qua: de Eclipsi Solis praeterita habeo, legere potes in rescripto meo contra Nagelium pag. 28.
Num. VI. Initium Eclipseos erat 1.6 2 3. ho. 8. 28'. Finis hora 11. exacte. To- M* 3 ™ to tempore summa & exoptata erat serenitas, nisi quod ipso Eclipseos tempore, potissimum lub maximam obscurationem tota plaga coeli occidua horribili caligine obducta suit, sole colores rerum praesertim hominum alterante, quasi ad stavedinem. Maxima obscuratio deprehendebatur, hora 9. 40' ad 45', 4 6' circiter. Tempora Phasium coepimus e scia- therico ad id prceparato, scrupulis horariis distributo, loco extra Cameram apto, ad meridianum exacte locato. Post horam 11. cum nullum Eclipseos vestigium amplius appareret , exortus est ventus ingens, & procella ad horrorem, subsecuta pluvia fatis larga. Hasc habeo de illa Eclipsi : Plures Solares non observavi : Lunares multo minus, debitis ad id requisitis destitutus. Ad Co^ cometa metam Regiomontani venio. Et Re g lomon -
, P. r-r tam.
tandem quidem agnosco, lplum eundem fuiste qui Pontani , quique in Pontams. Torqueto Regiomontani ad Annum eo cccclxxii. locatur. Verun- tamen adversatur ejus motus Tra- jectorhe. Putas, me scripsisse nuper , te pag. 95 asseverasse : Posse Cometam motu rectilineo conficere apparentiam plusquam semicirculi de orbita propria : ideoque ad ipsa tua verba me ablegas, Ab eo crimine me tibi liberabit meorum relectio verborum. Scripsi, poste quidem Cometam per Theorema tuum xxi absolvere videri plusquam semicirculum Eclipticas, sed non posse plus quam semicirculum orbitas propria:. Et opposui Cometam Regiomontani. Tu,utTra- jectoriam tuam mihi in hoc etiam Cometa dari posse probes, suspicaris pro SpicL nomine forte legendum Arcturi. Ego corruptionem nominis suspicari non postum. 5 quidem pro 2 scribi potuit facile : sedspica pro Arcturo non item. Et nomen spicL iteratur paulo post sequenti
Lll §de

\
450 E P I S
'162z § cie Distantia Cometa a Terra, his verbis: Considerando itaque maximam diversitatem aspectus Capitis Comet# a spica, stella sibi vicina &c. Procul dubio, velut e toto contextu liquet, ista omnia consignavit Astronomie celique bene gnarus: talis autem quidni discernere potuisset inter spicam & Arcturum, vel etiam Vindemiatricem ? Qjuod admones de occasti Comete heliaco cum Stellis Ceti, aliud scilicet hoc esse, & item aliud,conjungi cum Stellis Ceti,bene habet : neque enim unquam sensi Cometam ad ipsas Ceti stellas apparentes pervenisse: sufficit Cometam e latitudine australi ascendisse per septentrionem, indeque appropinquasse Zodiaco, quem transierit juxta medium r. Segmentum igitur lui circuli confecit semicirculo majus.
Monstrofiim este motum Cometi- cum theorematis tui XXI etiamnum dico. Necesse est enim, Cometam talem primis 15 diebus conficere integrum Eclipticas quadrantem; sequenti semestri semicirculum ; ultimis 15 diebus denuo integrum quadrantem. Quis tale motus monstrum unquam fando comperit? Monströses, ais, apprime fuit motus Comet# Anno cio cccc lxxii : Da quas posui, dabis & ipsa monstra. Atqui dari non possunt, quae posuisti, scilicet pro Ipica assumendum Arcturum. Quin si etiam darentur,mon- stra tamen illa non darentur. Non enim Cometa Regiomontani primis diebus fuit velociffimus, sed intermediis. Cujus caput, ait textus, tardi erat motus, donec vicinaret spie# &c. velociffimus autem fuit a sinistra Bootis digrediens: iterum- que dum graderetur per X septentrionalem, valde remittebatur motus ejus &c. Fontanus ait, istam celeritatem motus accidisse,cum primum ? & directi fieri coepistent, quod isto anno factum est in Februario. Non igitur in principio Cometa hic velocissimus fuit.
T O L M
H#c habui, Vir Excellentissime, 162z. demotu hujus Comet#. Tu,qu#so, bene interpretare sermones meos liberiores,nequevitio mihi verte,quod sententi# tu# obloquar. Incolumi hoc licuitscmper amicitia. Gratias habeo meritas, quod me literis tuis digneris, & enixe rogo, ut affectum hunc erga me perpetues. Quem quidem tanto magis mihi polliceri possum,ex quo gaudere te dicis,quod D. Papio extincto, supersim in his oris,& quidem solus, quo cum amicitiam literariam colere consveveris. Quibus verbis lectis,intermittere non possum, quin qu#ram ;an ignota tibi Iit Straussii,Tui olim meique domestici, conditio? Vivit isRegiomon- ti, Profesior Mathematum publicus, snautsius Nihilne ab eo tempore (jamque bi- P the ^ At * m ennium id muneris gessit) tibi lite- Regwmon- rarum ab homine? Ita sane conjicio, cum dicas, me solum in Borussia ex amicis superesse. Sane ego ipsi vicinior sum, sed literas ad me dat vix annuas. Uxorem duxit mense Julio anni pr#teriti cididcxxii, neque dum suscepit sobolem. At h#c aliena sunt. Vale, Vir eminentissime, & hunc tabellarium, si potes, nunquam huc literis vacuum dimitte. Vive,
Vale, & flore in emolumentum Rei Astronomie#. Dantifci die\\Septemb %
Anno cid idcxxiii.
. Cum tabellarius scriptum meum de Cometa nupero non invitus fecum portandum recipiat, en id adjungo.
Quodnam istud tandem animal generis neutri ? concrede mihi sis in aurem.
Epistola CCXCII.
JOANNES KEPLERUS
PETRO CRUGERO.
Uo magis nos omnibus deliciis li-162^. terariis spoliat bellumGermani# funestissimum,hoc mihi gratiores suere

AD JOANNEM KEPLERUM.
. ere tus, Vir clarissime, liters, memoriam deliciarum, veluti quondam Epicuro gravissimis calculi doloribus afflictato, sic mihi fatum patris gementi, doloresque & metus impendentes perhorrescenti, ex longinquo refricantes. Gratiam hujus tus humanitatis auget, quod extin- cto,ut dudum competi, Doctore Papio , solus tu superes illo in littore, qui cum amicitiam literariam colere consvevi. Blande me equidem demulcet tuarum literarum lectio: dignus omnino es, cui vicissim benigne & delicate faciam , orsus ab eadem tecum mentione. Nam quod gaudere te dicis ex animo, faciam equidem, ut gaudeas amplius, imo potius dolori, quem aliquandiu te fovisse intelligo,ut supervacuo irascaris. Nunquam enim nec loco, nec conditione sum motus : solus pene hoc sum consecutus, ut de calamitatibus patris nihil ad me pertingeret. Etsi voluptatem ex incolumitate corrumpit dolor ex dedecore, veluti dulcissima patria meum solius commercium alpernante, qua cum penitus occumbere bonus quisque optaverit. Sed pensavit felicitatem propriam, calamitas alia, longe a bello publico distincta, communis mihi cum fratribus meis; quam privatus nobis hostis atrocissimus intulit: cujus ego conatibus, ut socias fraternasque manus opponerem, petita absentis venia, Lincio sum profectus in Wirtembergiam; jussa uxore cum familia me Ratispo- nam usque sequi, ut ea & extra periculum incommodorum belli, & mihi propior esset: prsvideram enim annuam fore meam absentiam : Eo in itinere scripsi de Eclipsibus .'comparaveram etiam meStuccardis, jussu Principis, ad observationem Eclipsis: sed nubes sub ipsam auroram ejus diei fuborts nostram elusere cupiditatem & diligentiam. Quod vero aliter paulo expressi Schema hujus
45 1
Eclipseos in Ep. Ast. Cop. id inde 162z. est, quia numerus digitorum in Ex- emplariEclipfmm Germanico vitiose expressus fuit, quippe in transitu, ex charta & calculo antiquiore. Habeo sane, quod desiderare te significas,Librum,in quo Eclipses omnes ab anno cid id lxxii observats, cum observationibus meis,Tychonis, aliorumque, & cum calculo restitutionis mes ultims. Non ulla tamen mihi suppetit occasio imprimendi, priusquam conquiescant hi motus Germanis. Quod si miseris totam & hujus Eclipseos anni cid i d c xxi & cste- rarum etiam observationem, augebis ea re mihi & voluptatem & laborem; semper hsc duo permixta percipio.
Nagelii nonnulla legi, at non ea Nageiius qus contra T ychonem. Careo & ***** i}~ illius & Severini&tuis scriptis, ^YX- chonem ‘ terquam disputatione de motu Magnetis: Si ante annos plusculos edidisti disputationem de Cometis, cmgerut eam me vidisse puto : nam sub tuo^cme- nomine in chartis meis de hac ma-'"‘ teria editum invenio nihil, adeo ut ambigam, num qus sunt ab Hunni- Humkbi- chio ea tibi pro hallucinatione attri-*'» buerim, eaque hallucinatio mihi sit in memoria.
Reliqua qus de Cometa anni cid cccc lxxii seorsim concepta, in adjecta charta (*) includo, ut faciam seripturs compendium. Valemeque amare perge. Lincii propridie Conjunctionis magna , cujus en deseri- ptionem popularem. A.cid idcxxiii.
Epistola CCXCIII.
MANNES KEPLERUS PETRO CRUGERO.
Uas scripsisti xv Julii, Vir Claris-1(524. sime, juxtaque amicissime vii Septembris accepi: ad quas tanto libentius respondeo, quanto tu majorem his literis accessionem fecisti ad spem meam, fore ut hsc nostra per literas conversatio non sine fru- LII2 ctu
(*) Chartam hanc invenies cum responsionibus Crügeri, Epistolae ccxcvi. subjunctam.

epistolae
1624. ctu Reipublica: literaria: continuetur. Nec pluribus ambagibus usus ad res ipsas accedo: quarum prima est de Calculo Eclipsium. Quod igitur mones, ut Hypotheses istae meae (nam in minutiis hisce mea? sunt, in rei summa Tychonis) observationibus Eclipsium respondeant: confirmo ego tibi, nihil hac cura me prius nihil antiquius habuisse. Jam enim anno cididcxxii Novembri exhibui Caesarianis Consiliariis libellum , in quo Eclipses Lunares quinquaginta, partim a me partim a Tychone inde ab anno cid id lxxii observatas,gemino calculo examinavi ,Tychonico & hoc, si placet, m eo, adjunxique comparationes mem- ^ brorum calculi utriusque in singulis Eclipsibus summam rationis ingre- dientium. In rei summa propius ' ad scopum venit meus calculus, ex- hibetque locis opportunis evidentia argumenta, recte a me susceptas esse mutationes. Quoad singulas vero Eclipses adhuc passim dissentiunt articuli temporum, interdum usque ad hora: quadrantem: quantitate vero partialium Eclipsium interdum adhuc ulterius vellent exten las esse mutationes meas: ita ut siifpicari cogar, opticis rationibus fieri, ut umbra terra: propter interpositionem ali- cujus diaphani interSolem & terram, non plane diametralster in illis enormibus Eclipsibus exeat a Sole: nisi tamen observationes in culpa sint, quarum quidem circumstantias examino diligenter, adeo que & radiose. Illud etiam protritum jam est, ob easdem causas opticas, sed generis alterius, scilicet ob variam dispositionem aeris, qui fusus est circa terram , durationem mora in tenebris non respondere calculo. Jam habes hujus rei gustum Libro VI. Epitom es. Denique hoc ego quatuor, vel quinque Eclipsibus reddidi demonstratis- simum, umbram terra aliquot scrupulis aliter a fixis distare, quam Ty-v
chonicus Solis calculus fert, idque 1624. nunc in hanc plagam nunc in illam, perinde ac si motus Telluris per spatium Xtherium vacillet ob causas a- liquas physicas, germanice fibuckbet. Titubatio Quo minus autem hoc in motu an- Tellurls ’ nuo telluris, vel Solis mirer , facit contemplatio motuum ceterorum Planetarum prasertim Saturni. Nam si ad Ptolemtei tempora constituantur Epocha: ex observationibus Saturni Ptolemaicis, ad nostra ex Observationibus Brahei,emerget motus medius, qui Observationes Regio- montani & W altheri nequaquam re- prasentat. Neque hoc sit respectu Apogasi. Nam Observationes Wal- theri seorsim tractara dant Apheli- um non valde dissentiens ab Analogia temporum, pracedentium & consecutorum, nec multo aliam Ec- centricitatem. At in motu medio mutant circiter 40 minuta per totum circuitum Saturni in plagam eandem.
Qua: res me consideratiorem reddit circa censuram observationum Pto- lemcei in sequinoctiis : ut quamvis ingenti cum applausu legerim in A- stronomia Danica , observationes Ptolemasi suspectas haberi, circa diem Xquinoctii, quamvis etiam Epitomes Libro VII occasiones quassive- Pag. rim , quibus decipi Ptolemceus potuerit , quas occasiones etiam una Censorini lectio confirmat mirifice: tamen,ex quo Saturni Epochas ad diversa &cusa contemplor, cautior fiam & in arguendis observationibus Ptolemaicis timidior. Non eo quidem usque procedendum puto , ut motui Solis sub fixis ad Ptolerrrai tempora censeam adjiciendum tinum gradum extra ordinem. Satis bene concordat motus Solis medius & verus in planetis CLteris ad illa tempora : at axem telluris, qui motu suo pracessionem tequinoctiorum causatur , jurare nolim , interdum veluti saltuatim torqueri, etsi prater hoc Ptolemasi, seculum nullum est, ex
cujus

1624.
Pag. p 2 i. De Eclipfi- bus Q.
Hipparchus Pars Msyd\r,g
OVVTCtt'S-
a>g Kc- pleri.
Depubli-
catiomRu-
dolphina-
rum.
Epitome
aißrono-
mix.
\
AD JOANNEM KEPLERUM.
453
cujus memoria possint hujus rei argumenta derivari, ut innui Lib. VII. Epitomes.
Hactenus igitur de lunaribus Eclipsibus. De solaribus ausim fere plura & constantiora polliceri, ut vides ex descriptione Eclipsium Solis ab annis 8°> cujus exemplar habes: nisi me una Eclipsis anni cidid cxiv sollicitum teneret, qu£ videtur paulo enormius anticipasse tempus calculi. Nullas omnino observationes omitto, quas habere potui ex quibuscunque locis. Quin sunt aliqua in quinque aut fex locis observatX, quas o- mnes observationes examino. Hunc libellum statui partem hccvc. Hipparchi ante 20 annos promissi: at quia sunt absoluta Rudolphinje, nunc aliter videtur, scilicet Hipparchum hunc non seorsim edendum, sed partem constituendum libri, qui respondeat Tvj (jLeydXr} cruvTa^&t Ptolemaei; quod opus post tabulas edetur, si Deus vitam & vires produxerit.
De futuris Eclipsibus polliceri nihil possum: non est tamen, cur suspecta tibi sit sides Elypothesis praesentis, ex eo quod eam nondum habes publicam. Tantum enim jam habes in Exemplo , ut Hypothesis quae nunc est in chartis, n quando prodierit, ex eo agnosci possit.
2. Ais te contabescere desiderio Rudolphinarum. S cias igitur, j am a duobus mensibus me per libellum supplicem id agere, ut quia sunt eo usque absolutae, ut edi possint, me praesente, Caesar igitur, vel de suo, vel de meo debito sumptus suppeditet: vel, quae tertia conditio consiliariis in aures dicitur, dimittat me ad aliquem Principem Germanis, aut ad aliquam Urbem Imperialem ad edendas & tabulas & observationes Bra- hei & Ephemerides. Quod vero Epitomen seposuisti, usque dum tabulas 'habeas, id necesse non erat: Epitomes enim praecepta manent
pleraque, possuntque exerceri sine 1624. cognitione certissimarum Epocha- rum. Quod ais in Epitome multa occurrere intellectu difficilia captumque turbantia ; id huic Epitome primum non est, partimque per accidens est : quia minus forte turbarent intellectum nunquam imbutum Hypothesibus antiquis.
3. Quaeris cur prosthaphaereses com-zv pro- putare doceam ex areis triangulo-Z%^/
rum ? Respexisti procul dubio ad'^4».
sol. 686. Epitomes. Respondeo,quia*fc. institutum meum est, computationem deducere ex Hypothesi causarum naturalium, sicut veteres deducunt eam ex Hypothesi Circulorum perfectorum, motuumque in iis aequabilium vel quasi. Jam vero causa Tardiutk vers tarditatis & velocitatis planetae & v piod. per auram aetheriam est distantias,** Planetae a Sole fonte motus, major causa. vel minor. Area vero continet distantias omnes & area trianguli continet excessum distantiarum supra mediocres vel defectum. Illud demonstravi Libro IV, hoc parte prima Libri V.
4. Ais Prosthaphaereses posse computari compendiosius per sufficientia dedomena ex lateribus & angulis. Ego negavi hoc sol. 671. & adhuc nego. Proba ipse, recte me dices negare. Ut si sit Eccentricitas ut in Marte 5265. Primum in forma Ptolemaica sit Eccentricitas Lquan- tis 18 5 3 0 > & via Planet^ perfectus circulus, ut in Ptolemieo. Datur igitur B E100000 BC 9265, BA itidem 9265, praetereaque DCE ex tempore. In triangulo igitur E C B % xr. datur ECB & Latera CB, BE. (*) UtTab. e. igitur B E ad C sic B C ad BEC (in- telligo angulorum sinus.) H$c est una multiplicatio CB in sinum C.
Jam BEC, ECB, jungendi, summa subtrahenda a 2 rectis, restat E BC.
Hinc E B A & dantur E B, B A. Sive ergo jam opereris perED,sive perBF,
L11
3 fa >
(*)A Sol,B Centrum Eccentrici, C Centrum liquantis, E Planeta,ED perpendicularis in AC continuatam, AF perpendicularis in EB continuatam ii opus est.
«

I
EPISTOLA
454
1624. FA, laboris aliquid nascetur, ut inveniatur totus CEA, & EA distantia. In priori forma additur BEC ad CEI), & per B E D excerpitur ex finibus ED, & DB, cui additur B A. Ut igitur E D ad DA sic totus ad Tangentem anguli DEA, unde subtractus DEC, restat CEA; hsc est secunda operatio, divisio scilicet Tertio anguli DEA exscribitur secans : & ut totus ad hunc secantem, sic E D ad EA. Hsc est tertia operatio, multiplicatio scilicet. Nec brevior sed longior est via per triangulum A B F. In eo datur AB F, AB & F rectus. Hinc duabus multiplicationibus habentur A F, FB. Cui adde B E. Ut ergo E F ad F A, sic totus ad Tangentem F E A, cui additus FE C facit AEC Prosthaphs- resin. Et ut totus ad secantem FE A, sic E'E ad EA distantiam.
Fig xil Secundo in forma Copemicana.
Tab. e. Brit BC 13897s & CE 4632s datur- que FAB, ex tempore, ejusque dupli Complementi D C E. Ergo in
ABC, ut plurimum obliquangulo, datur angulus B & circa eum latera
tS^ 111 ' ^ EA. B ursum igitur ducta perpendiculari AF in CB continuatam, per angulum B excerpuntur A F & FB, qus juncta ipsi BC facit CF. Ut igitur AF ad F C, sic totus ad Tangentem anguli C A F, unde ablatus BAF relinquit CAB. Ut vero totus ad secantem anguli CAF, sic AF ad AC. Et quia cum CAF habetur & ACF & Complementum A CD, additus D C E facit ACE, daturque CE & inventa est CA. Rursum igitur ducta perpendiculari AG, in EC, continuatam, & per ACG excerptis sinibus C&A, erit: ut totus ad hos sinus, sic AC ad AG, GC, cui addita CE, fit G E. Ut igitur AG ad GE, sic totus ad tangentem E AG, hinc aufer CAG, manet E A C, qui cum CAB, facit E AB prosthaphs- resin. Ut vero totus ad secantem E AC , sic AG ad A E distantiam. Hic aut tu me doce breviorem viam,
vel in Copernico, vel in Ptolemso, 1624. aut fatere meam sol. 636 esse multo breviorem utraque. Esto tamen ut sit longior, at genuinas dat quantitates, Prosthaphsresis & distantis; ilis vero Hypotheses vitiant utramque. Planeta enim apud Ptolemsum non recedit a circulo versus centrum, in Copernico etiam exit ultra Circulum, quod in Marte intolerabile aliquid efficit. Probavi,hoc in Commentariis Martis per observationes. Denique tabulis scriptis nihil interest, longa sit an brevis via, per quam sunt scripts.
5. At numeri sunt prolixi? Decurta igitur illos. Area quidem circuli scribitur figuris undecim, ut uadratum radii. At unum secun- um valet 24240 circiter; proinde una unitas de radio 100000 valet 4" fere. Ita quinque possunt resecari sigurs, aut certe 4. Et sol. 696. potest valorares ADB in secunda reductus omitti, & pro eo usurpari ec- centricitas AB, multiplicarique in dimidium GF, quippe cum eadem etiam sit multiplicanda in FB. Factum postea reducitur per tabellam in gradus, minuta & fecunda.
V. De bifectione Eccentricitatis Lunaris disputas seorsim, cum ego hanc generaliter tuear , in Lunam potissimum propter Analogiam cum csteris introducam: etsi postea & diametri Luns variatio bene cum hac bifectione convenire deprehen- v sa sit. Ex Physica pugno pro bifectione ; tu mihi objicis autoritatem Copernici, putasque eam me necessariam mihi fecisse, quod Astrono- mis Copernicans profitear Epitomen. Ad hoc jam dudum respondi sol. 674. ubi juxta causas physicas, de quibus hic habes necessitatem astro- nomicam, simplicem in singulis, in sole vero quintuplicem. Xvu db' hz°\UEV60. Astronomia docet rem prster propter, sic tamen ut etiam Ptolemsus duplicem fecerit Eccen- tricitatem squantis : physica vero,
bise-

AD JOANNEM KEPLERUM. 455
1624. bisectionem accuratissimam requirit. Copernicus non usus est: ratione dupla in conformandis semidiametris Epicyclorum; alias non esset a:qui- pollentia inter ipsum & aequantes r tolemaicos; sed coactus est ratione tripla uti, ut planeta subtrahens addensque ternario unitatem constitueret 2 vel 4. rationem duplam PtolemaicarumEccentricitatum.Ha- bes igitur quod petisti, rationem erroris apertam. Si Severinus majori Epicyclo dedisset 6525, minori 2175, tunc propius expressisset bisectionem, quam ä me in Sole adhibitam ipse in 3 ) affectabat. Nam planeta Gentro majoris Epicycli proximus, abfuistet q^o.-remotissimus 87oo:qua ratione conformatur LumeEccen- tricitas causis physicis. Crede mihi te facturum opera; pretium, fi rem ab ipsis fundamentis ex Libro IV. sol. 527.580. repetas. Illae quidem causa; Physicas, quando libro V. sol. 665. usque 674 inducuntur in Geometriam per demonstrationes legitimas , habent aliquid difficultatis, uam ipse ante omnes fum expertus, um, ut demonstrationes perfectas sint, minimum decies resinxiomnia: at qui non vult fatigari, ei sufficient lectL quaestiones .& primas responsionum linea;, & schema sol. 662 & hasc explicatio semel pro semper, quod planeta propter causas physicas invehatur quidem per P, H, E, R, sic ut positus in H, angulum Anomalis coaequatae faciat P AH, nequaquam vero PAG: sed tamen & A- nomalia media numeretur in area PGA (quas sit vice ipsius PHA, propter faciliorem computatioijem); & distantia Planets a Sole HA, sit squalis ipsi GC. Hac unica instructione suffultus aliquis facile videt processum brevem, simplicem,& lanum. Dato enim arcu PG,ver- i causa 6 o °, facile videt & aream P GB, valere itidem 6 o °, & sinus GF, FB, excerpit: Cumque similia sint triangula GBF, & ABC, unica
igitur multiplicatione FB, in BA, 1624. prassectis a facto 5 ultimis, constituit BC, & GC, live HA, distantiam planetas a Sole: altera multiplicatione GF, in valorem area; BDA, constituit valorem areas BGA, qui est pars aquationis, scilicet excestus hoc loco Anomalia medias siipra arcum PG, 6 o° : ut sic in composita area PGA, habeatur tempus seu Anomalia media, respondens arcui PH, ejusque vicario PG. His accedit operatio tertia,divisio scilicet ipsius FA, per GC,id est HA, ut emergat sinus ipsius AHF, cujus complementum est H A F, ipsa Anomalia cosequata, respondens medias prius inventas. Imaginatio est nova Sc insolens, operatio facillima. In solo hoc, quod est sol. 695, est aliqua incommoditas: led ea non nocet computanti Tabulas aequationum; nec computatas sequitur aliqua difficultas in usu. Et quid multis ? omnino neceslarius est hic calculus, sive facilis sit si ve difficilis, praesertim in Marte, idque non potissimum ob disse- rentiolam PAH coaequata verae &
PAG, Ptolemaicae; cum GAH sit paucissimorum minutorum, puta summum 6 vel 8 : sed multo magis propter prosthaphaereses orbis annui, quas non ferunt distantias Ptole- maicas AG, AD, sed requirunt AH,
AE ex Ellipsi. Crede mihi non est in hac Hypothesium insolentia studium ullum novationis, sed amor veritatis.
7. Trepidas etiam siiper motu:
Solis medio, id est, siiper Epocha ejus ad nostra tempora; si paralla- xin solis minuam, sed frustra. Ve- rum quidem est, disserentia paralla- xium Tychonis & meae,sole in aquatore existente, inque meridie, ests,
40". Eoque mihi aestas fit paulo brevior, quia, quando Sol in Aequinoctiali, autumnalis apparet, remota pa- rallaxi nondum est in aequinoctiali, remota igitur majori Tychonis longius adhuc abest; At quia idem sit
etiam

4 $6 E P I S
1624. etiam in r, Apogäum vero est in medio; scilicet in s?, ubi Sol caret aquatione; manet igitur idem motus medius, minuitur vero eccentri- citas & aquatio maxima. At res circa adeo minuta versatur , ut observandi ratio ad tantam subtilitatem non descendat , eoque non sum veritus, pro 3592, ut rotunda Eccentri- citate 3600 etiam majore; praesertim, cum per diverlas operationes diversa exeat variansque in minimis. Cogita perArmillas observariSolem in aequinoctium incidentem, aut per quadrantem altitudines tantum meridianas, non majores quam 34°: cumTy- cho Solem non citra Refractionis m- spicionem reliquerit, usque ad 4 f: Quodsi nulla enet in 34 0 refractio, ubi Tycho ponit aliquam,pensaretur igitur hocerrorculo contrario ille alter majusculae parallaxeos. His de causis amplexus sum ego rotundam ec- eentricitatem 3600 ,vel meo physico modoigoo, ut tacite veluti protestarer, me minima hic nolle asseverare.
8. Nec illud tanti est, ut tantopere doleas, quod Obliquitas Eclipticae prodit per meam parallaxin uno minuto minor: quod profestus jam fum,EpitomesLibro II vel III, ubi sic scripsi. Itemque alio modo Et sequitur sane latitudines fixarum inuno etiam scrupulo variandas. At quid hoc ? Nonne Astronomia Danica omnibus sixarum longitudinibus adimit etiam minutum 1 ? De Ascensionibus vero rectis ridicule laboras,utpote quae in gr.45°vix quarta parte minuti fiunt majores. Ut perinde sit, sive relinquam ista omnia, ut liint apudTychonem,sive minimo labore emendata ponam. Illic sustinebo calumniam indiligentia & contradictionis, hic novationis & obtrectationis.
'. 9. Si Martem supra orbitam Solis circumducis, non meam tantum opinionem convellis, qui Copernico defero, sed etiam Tychonis, redisque ad Ptolemaeum,dans MartiEpi-
T O L JE.
cyclum majorem Orbita Solari. 1624.
10. Diagramma Hypotheseos Lunaris miror te desiderare, cum id habeas sol. 786, 792, 8°i & pastim.
Quod si te movet intricatio, separa ergo inaequalitatem primam a menstrua.
Hic A B 4362. Dato igitur arcu Fig.i. DA, aequevalet ei sector DBA,da- Tab - H * turque ejus sinus A Z, in cujus aliquo puncto est Luna centrum, datur & sinus complementi B Z, eoque in B A multiplicato, absectis 5, prodit B £ & A£, cui est aequalis AL, distantia Lunae a T erra. In L A Z igitur ex Z recto & LA, A Z datis, invenitur LAD coaequata. Jam multiplicata AB tota in dimidium AZ, (nonLZ)absectis 5,prodit area A£A in mensura, qualium DaF est dimidium de 314195 valens gr. 180: Redacta igitur in gradus & addita ad D A F est dimidium de 314159, valens 180 0 . Reducta igitur in gradus,
& addita ad DAP constituit mediam, respondentem ipsi LAD.
Hic manente D AL ut prius, &n. GAH in Solem tendente,cum D Tab ‘- H ‘ sit Apogäum Luna, datur angulus DAH, DBP,ac proinde computa^ tur etiam B C & B Z inaqualis est C A. Menstrua igitur aquatio habet unam tantum partem physicam, si comparetur cum priori aquatione soluta anomalia. Hac igitur menstrua aquatio est in area CLA. Sed ut hac area legitime computetur eo, quod minor est in semicirculo menstruum habente perigaum soluta, quam in contrario: oportet igitur computare aream trianguli LBZ, cujus altitudo LT, (ut LTsit sinus perfectus, parum enim ab eo differt)
& ab hac area auferre hac vice areolam trianguli CB A, tunc habetur area LCA.
Sic igitur, cum aquatio duas par-Fig. 1. tes habeat, physicam & opticam; Tab ‘ H * physica est area B A A, optica angulus BL A, si computaretur ipsa,& non potius pro ipsa ipsa, coaquata LAD
ad

AD JOANNEM r 6 24. äd analogiam scilicet ceterorum planetarum.
Nota igitur usum hujus aquationis phyte menstrua. Proposito arcu Eccentrici DL, siquidem tunc linea per © & © > H G secat lineam aspidum DF ad rectos, ut in primo schemate tequatio menstrua nulla est; sin autem ad obliquos, ut in schemate altero, tunc Luna tardius inLincidit, quantitate temporis, quam mensurat CLA area, quia DL hac vice distat longius a circulo illuminationis teme qui incedit secundum AZ,sic ut ejus eccentrici tas menstrua ab hoc illuminationis circulo sit CA, aqualis ipsi BZ. Hoc alterum schema servit a sol. 793 usque in 810. variatio. T ertia inaequalitas, V ariatio dicta,
Fi g ni. tert i am figuram requirit, servitque ‘ * H ‘ ab gn,in fol.817, in quibus foliis inest aliqua obscuritas ex eo, quod peculiare schema non est factum > quodque usiis sum in antiquo sehemate puncto C: itaque lector possit existimare, id punctum sic esse sumendum, sicut id a positione centri eccentrici repraesentatur per AC perpendicularem. Hoc vero falsem esset. Itaque maneat HAL, ut prius in secundo schemate, & linea prope veri loci Lunte A L secet circulum eccentricitatis (posset essegpiicun- que alius) in R, ducanturque ex R ipsi HA parallela RX & perpendicularis Rx, quL hac vice cadet infra C, punctum secundi schematis: si igitur ex A etiam perpendicularis exeat AX, formatum erit parallelo- grammum xX, atque hoc initio quidem cum est Luna in copulis, attenuatum est in lineam AE, & Luna in quadras veniente rursum attenuatur in lineam AY. Maximum est ibi, ubi est figura quadratum, seil. in dist. 45 0 a ©. Posito igitur tunc valore Rectan- guli maximi 40', 30", ut vultTycho, vel 51' o" secundum causam physicam sol. 565 dubie affirmatam). Reliqua rectangula quadrantis fiunt men- ser$ particularum adjiciendarum,seu
KEPLERUM. 45 ?
Variationum. Ubi nota, etsi colo* ravi rectangulum, sicut triangula in prioribus schematibus tequatoria, alium tamen esse hujus usem, quam illorum. Illa in primo semicirculo addebantur tempori, in secundo auferebantur: hoc in primo & tertio quadrante additur non tempori, sed loco LunL prope vero, in secundo & quarto aufertur: illa quantitate sua seu proportione ad aream totius circuli eccentrici Lunte censebantur ; hoc minime, cum possit esse tam magni quam parvi circuli rectangulum, sed tantum proportione mutua inter se rectangulorum censetur. Hoc non mirabitur, qui fontes utri- usque area: inter causas physicas adiverit.
Observabis &hoc: quod cum in Ephemeridum prassatione indulsisi sem speculationi, quam retuli in sol. 565 Epitomes, ubi questionem sol. 564. Si appendix , refer ad suum locum, scilicet ad sol. yd^cumque hac ratione & quantitas variationis maxime venistet in dubium, quia pro 40^,speculatio mihi suppeditavit 51 :& causasetiamphysicasnondum possem accommodare Geometrie ut oportuit , ut ita aliter etiam distribuerem hanc Variationem, quam Tycho fecit rpostmodum tamen, ut primum justum modum erui, physicam hanc causam Geometrice computandi,qui modus penitus cum modo Tychonij» in essectu coincidit, quod inquam, tunc non distributionem tantum Tychonicam Variationis resempse- rim, abjecta mea erronea, sed etiam quantitatem Tychoni seam restituerim. Ex ea re estima, num novitatis studio ferar & obtrectandi, an veritatis.
11. Petis radices squalium motuum utriusque luminaris. Etsi non accipis, nolim tamen existimes, id ab invidia proficisci: nam deseriptoremhon habeo, & jam a duobus mensibus ex- pecto responsem a Cassare de edendis tabulis, quas si habiturus es inte- Mmm gras,

4$* E P I S
524. gms, causa nulla supererit, cur mus picem causetur : nunc enim , nisi omnes mittam, semper horebis. At si Caesar disserat, circumspiciam de Scriba, tibi vendam exemplar scriptum pro opera, quam abs te sum requisiturus. Haberes Epochas in in calculo Eclipsis, si agnosceres.
12. In margine dicis, te ab Ellipsibus abhorrere, eoque tibi obscura esse diagrammata Luno. At nihil admodum nocetur captui ab elliptica forma, etsi prostet te ei astvelce- re, aut nunquam in Marte computabis justum, utcunque transformes. In Luna tamen utere, si libet, circulo ptolemaico, parvula erit calculorum differentia, cum Luna prosthaphore- ses annuas non faciat, cum sua distantia a Terra. Sit sane supra punctum idem L&A, sit angulus idem AAB &ALB. Sit denique motus medius D QL & tota prosthaphoresis soluto QLA.Hoc utcunque concessero, manet tamen fecundum schema &prosthaphoresis menstrua suo loco.
13. Hypothesin latitudinis quereris, te non intelligere. Tanti est proveniri ab alia Hypothesi. Certe, si nunquam esses imaginatus librationem semi- menstruam plani eccen- trici inTychone, non tantum (minus etiam) difficultatis objiceret libratio femestralis mea. Quid vis amplius ? Cum effectus idemiit circa quadras ? in copulis Eclipticis necessario alius,Eclipsibus id exigentibus, in quo argumento primum ego fixi vestigium ad hanc mutationem. Nosti nodum repedare tardilsi- me, Solem progredi, per illum igitur anni quadrantem, quo Sol a limite digresiiis ad nodum venit, incipit libratio, crescitque ad modulum sinuum distantio Solis a limite > ut fiat maxima minutorum 18', Sole in nodo versante, ut sic tunc latitudo limitis maxima sit 5 0 , iss. Hoc mihi videntur facillima. Propterea tabula Latitudinis Luno in Eclipsibus, in
T O L JE
fundamentis habet angulum Inclin. 1624- 5°, iss, quantam etiam latitudinem acquirit Luna octiduo post eclipsin.
Et viciffim cum Sol est in limite Luno, & Luna in quadra, latitudinis ejus tabula deberet habere angulum Incl. 5 0 , o , ut sic Luna octiduo post quadram, id est, in copula, acquirat latitudinem 5 0 , o'. Ego certe puto Tychonicam rationem initio tibi plus creasse molestio , aut forsan non laborasti,ut illam caperes,contentus tabulis & proceptis, quo fub- levamenta suppeditabit etiam opu$ Tabularum Rudolphi.
14. Quod locum Martialium p.
263 attinet, accidit proterea, ut computarem loca Martis accuratius, ali-
ua&Maginus in supplemento emen- atius forte prodidit, & res circa minima versatur, quo non sunt cura digna. Itaque non attenta promissione illa facta, retinui Apogoum Tychonis ad annum 1586 &c.dimisso Marte, in cujus solius gratiam hanc mutationem eram facturus. Nam majores mihi curas injecerunt observationes Waltheri, ut supra dictum, pro quibus hoc minutula facile obliviscor.
15. Astronomiam Danicam cur- sim pedegi, ad calculos ut vocem, deest ocium. * Gratam tu hac in re ponis operam.
16 . Processionem oquinoctiorum pag. 55 Comentarii Martis ego cum tota illa tabula sic transcripsi, ut accepi äTychone : nec usu venit hactenus , ut ea uterer. Vide ergo, num quid ad tuam dubitationem conferam fol. 918 Epitomes.
17. Magini numerum mysticum^« deprehendi fortuito, postquam ipse mancrm eodem sub alia forma diu admodum"^""' essem usus. Est nihil aliud, quam
ex divisione differentio laterum per summam eorum, quotiens in singulares & breves numeros translatus;
Ut si sit © ? 72500, © © 101500.
Diffe-

AD JOANNEM KE PLE RUM. 459
*624. Differentia 29000 Summa 174000 1160000 1044000
116000.
Fig. v. Hic disterentia quinque cyphris Tab. g. e ontinuata/i dividatur per summam, quotiens erit 166666s, id est, fde looooo. Jam complementum anguli ?©0 bisectum dat Tangentem,qui si multiplicetur in huncquotientem, absectis 5, producit tangentem arcus addendi ad semissem complementi 2 © 0, ut prodeat © ? 0: subtrahendi , ut prodeat © 0 ?. Si jam hunc quotientem 166667 liberet mystice appellare 1: tunc ubi quotiens prodit 333333, is esset appellandus 2; vel si ubi prodit 100000,is appellaturi, tunc ubi prodit 200000, is appellaretur 2. Et sic noster prassens appellaretur f. Hanc ego partem tabularum Rudolphi feceram anteannos xiii, sed non mysticos, verum ipsos quotientes in margine tabulae posueram. Postquam prodierunt Loga- rithmiNeperi, abjeci hanc partem, & in margine posui horum quotien- tum logarithmos. At nunc etiam hanc tabulam abjeci penitus, & tertiam introduxi, in cujus margine sit simpliciter ipsius © ? proportio ad ©G,sic tamen,ut etiam hac tabula possimus carere, si volumus uti regula falsi parabilissima, in qua ponitur © © ¥ minus scilicet dimidio ipsius complementi 0 © ?, & per proportionem © ? ad ©0 limatur sine omni negocio, ut secunda vel tertia correctione positionis, exeat justum sine venatione partis proportionalis.
18. Apparitionem tz tardius ponere, quam is apparere potest, nihil est apud me novi, & fit certitudinis causa. Nam si minus esse potest, multo magis erit majus.
19. Etsi de longitudine Dan- tiscana nolim ex unica eclipsi concludere , nihil tamen impedior navigationibus crebris , quo minus iis
vel integra 15 obtrudam milliaria-si 1624. sit opus, nedum ut in hoc parallelo octo. Totum id excusabitur per longa & brevia milliaria. Nam a Ty- Tycbonis chone habeo numerari milliaria ioo> Pr ° btmA ' At 100 brevicula & 92 longiuscula stant j uxta invicem. Solebat ille hoc problema proponere. Dic, quibus in terris 16 sit longum
horas 25 ? Resp. In navi, quae secundo vento Dantiscoin fretum Sonticum advolat intra diem & noctem.
Alias ego plus fido solarium eclipsium observationibus Mathematicis, pro disserentia longitudinis locorum observationis, quam lunarium, quia in his valde variant oculi diversorum.
20. Grata est tua promptitudo, in suscipiendo calculo. Peto igitur denuo, ut quicquid est observationum in Ptolemaeo, id computes ex tabulis Ptolemaei praeceptisque ejus,
sed & ex Prutenicis, sicut facit Bu n-smmgut. tingus in quibusdam. Ille autor sepe fucum facit, commendans consensum observationis cum calculo, etsi tantus non invenitur. In epistola, quam Olomucensi tradidi, multa scripseram de observatis Ptolenm & aliis, de quibus tuum cupivissem audire judicium: si sunt amissae,doleo. Tabellarius certe in animo non habuit perire.
21. Toporlaeum non vidi, non audivi. Venatura partis proportionalis per serupula proportionalia sublata est inter xav%yf/,aTcL mearum tabularum. Doctrinae triangulorum compendia vidi assectata a Romano, Nepero, Ursino, Pitisco, omnes scripserunt post 1602, non meminerunt hujus autoris. Sunt in compendiis sua dispendia. In Ursini & Romani contractionibus palpito quavis talpa caecior, plus quam tu in meis Ellipsibus. Pitisco aliquid tribuo in consummatione, & fjurdS-er <riv arcuum in angulos, &vicissim ab ipso lubens recipio, quod videtur consummare numerum casuum.
Mmm 2 Axio-

460 E P T I S T TL ' JE
1 6 24. Axioma hoc memoriae causa mihi valde est acceptum, in linibus quidem sic procedenti:
r-'s-rv. Ut AE adED, sic AC, ad CB.
T*b. G. Ex A. B. AC latus BC.
Ut AC ad CB, sic AE ad ED.
ExB.AC. CB ang. A.
Ut DE ad EA, sic BCadCA.
Ex B,A. B C latus AC.
Sed latius est axioma contrapositionis :
UtBadAC:fic{£^BG
Ut C ad AB:} sicBadAC
22. Ad effugia de Cometa anni 1624. 1472 non postum relpondere, cum res non sit amplius integra. Scripsit anno 1621 Scipio Claramontius Cae- Scipionis sennas Antitychonem de Cometa- rum loco fublunari: liber est, in quo m Annt y C ho. certat audacia cum subtilitate, refutandus tamen fuit. Magis ob id tu mihi fuccenfebis, quam ego tibi ob Nagelium. At necessitas mihi fuit imposita scribendi. Liber jam, puto, excuditur. In eo tango & ea, quae inter me &te ultro citroque defensa. Lavateri de Cometa vidi nihil \Lavaterus nec scio, cuius none sit in Astrono-^-E-.
UtAC.dB:fic{g^£
In tangentibus vero & sinibus secundum colo axioma.
Ut sin. AD ad tang. DE: sic sin. AB ad tang. BC. Ex B A & AB 1 atus BC. Ut sin. AB ad tang. BC: sic sin DA ad tang.DE.Ex B. AB, BC ang. A. Uttang.DE ad sin. DA.sic tan. BC ad sin.BA. ExB.A.BC latus AB.
In secantibus tertium axioma : quod ut in planis, quadrata AB & B C faciunt quadratum AQsic hic secantes faciunt secantem A C. Reliquos casus solvo per hos & matathesin, cujus una forma est sol. 259 Epitomes, ex quo emergit problema ju- Problcma eundum Trigonometris. Dato quo- Trigono- v i s rectangulo, formare obliquangu-
metwum ,, - ° 7 r 1 i
lum, cujus latera mensurent angulos oppositos, aut obtusi complementum ad semicirculum, sed plenaria solutio ex Pitisco & Lansbergio, quo nunc careo.
Obliquangula partim perpendicularibus ductis, partim, & cum fructu quidem, per positionem qussiti solvo, beneficio logarithmorum. Canonmi . Nihil autem supra Neperianam rificus an rgrionem esse puto : etsi quidem W m - Scotus quidam literis ad Tychonem a.ciDioxciv scriptis jam spem fecit Canonis illius mirifici. ViaeneTo- perlsus aliquid horum tradat. Exemplum positionis in obliquangulo datorum trium laterum infra habes.
mia, qui ve post Regiomontanum de Cometasibi non viso testari potuerit. Vocem vicinar et unde tu? Ego in Cardanolego. Donec propinquus esset Spic«,id est, quam diu.
23. De mea fortuna per superiores annos certiora omnia & mitiora penes vos, quam in hac ipsa urbe post meum abitum. De periculo quidem Typographie, chartarum, observationum nihil est. At de matre nimio quam verum. Hxc Kcpim cum esset foemina moribus aspera , mater - jamque septuagenaria & inquieta, nacta est anno 1515, per occasionem liticularum ex amica hostem, heminam olim impudicitie nota publice affectam, tunc feris capitis doloribus, propter affectus uteri (qusa sterilis arte facta) identidem tortam.
Hxc cum a matre esset atrociter lacessita, exprobratione vitL anteact«, cXpit ei crimen intentare apud populares venesicL potionis sibi exhibita , unde hi dolores. Mater se defendere, illam in jus vocare :& commodum incidit in Doctorem juvenculum, qui tyrocinium artis edidit in hac ipsa causa, maximo nostro malo. Disceptatum per annos quinque, in- terim fama serpsit : mutatus etiam loci Prassectus, &qui successit, ä matre larius fuit, ut quL illi, cum minus is ei satisfaceret, paupertatem priorem, nunc subitas divitias objecit. Tandem conspiratum in caput miser«.

(
AD jOANNEM KEPLERUM.
1624. miseri Foemina illa ex rea quinquennali, facta accusatrix allegavit eosdem testes, quibus illa diffamationis ab annis v fuerat autor & in- centrix facta ; Cum xxiv Julii anno cio id c xx Lavatus occupasset Lindum, ipsa v Augusti post ad petitionem adversaria, conspirante profecto in custodiam data, & plane ad torturam postulata. Nihil erat potius, quam ut a 70 milliaribus accurrerem, inveni fratrem iplum,quo de tu, fu- Ipicionem infectum ex imperitia, ob indicia levissima arte adversariorum concinnata,>nec fatis ad extraneos cautumob impatientiam morum matris. Laboratum hac in re usque in iv Novemb.anni cididcxxi cumfo- lennijudiciomäterfuit a tortura petita absoluta, eque custodia emista, a quo ipso vestigio ego Lincium recurri : jamque & de injuria & de sumptibus agebatur in adversariam cum ecce xm Aprilis anni cio iocxxii. DEUS finem Vito Matris & litis fecit otatis anno lxxv. At hic per meam absentiam spargebatur, me propter temeritatem Nageliano firmiern iram meruiffeCassaris,cumque effugerim (paucissimis enim caulam abitus mei credideram) magnam a Cassare summam constitutam in caput meum, quin etiam flammis tradita exemplaria JCalendarii omnia, quod tunc fieri non potuit, cum nulla scripserim, post factum est superiori Decembri inStyria, nullum ob
86°,
1
Antii.
175568.
75.
0.
Antii.
135163.
48.
7 -
Antii.
40405.
41.
44 -
6.
2Z-
Antii.
622.
48.
26.
Antii.
41027,
6.
42.
Antii.
685 -
48 *
rF.
Antii.
41090.
6.
44.
Antii.
692.
41097.
74® Z8". Antii. 13447 u Log. 3517.
- V PS. 78 °, 34', 2 O''. Log. 2002.
prognosticum, sed quia de prae-1624. cellentia contendunt provinciae, quarum in titulo fit mentio, cum ego Supr-Anifanum cui servio, praeposuissem. Hic privati aliqui, antequam res ad corpus Ordinum delata, praejudicium hoc insigni & folenni actu abolendum statuerunt. At corpus
ipsum Ordinum pro dedicatione Mysterii trecentos mihi florenos donarunt. Hanc tu causam cladis chartarum,per fe paulo post periturarum, olfacere non potuisti. Hactenus igitur vici diversis viis: DEUM precor, ut me porro quoque tueatur.
De Philippo Muliero literarumw%>« nostrarum sequestro constituendo recte mones. Ei ego addo alterum ViennL residentem Saxonis Electoris Agentem Jo. Zeidlerum dictum Hofman, ut Lipsia Viennam tuL mittantur. Cogito enim Viennam ire.
Aut, si non eam, iste Vienna ad me mittet: tu modo strenuum te prista congerronem, prsefertim de iis, quL sub manibus sunt. Vale Lincti 1 x Sept • cid id c xxiv.
En Exemplum Positionis in Obli- quangulo datorum trium laterum.
N am ducta perpendiculari ex angulo quocunque & per politionem eruta, 5 ' " invenio primum duos angulos ad Basin, in quam (continuatam fi opus) perpendicularis ducitur; ultimo etiam partes anguli tertii ex partibus basis, aut etiam per novam perpendicularem. (*) Sint latera PV 4i 0 ,44',% ni.
Mmm z &PS T * b -G.'
Nepcri ä me ordinatum meliu* ,
41% 44'. Log. 40697.
80, 3* * ' * " Lö S- I 5 1 ?- ?
38, 19. Summa 42212.
n 41. - * 18, tog. 115619. ■ '
113, 19 - - 56, 39 i- Log. 17984. ü
Summa 133603.
Differentia summarum 91391.
?8 ., 34,26". 39 0 , 17', 13". Log. 45696. ;

46 2 E P I S
1624.6c PS 8o°, /, & VS.75 0 , o. Ex finelate- ris go°, 3", S duco perpendicularem SR in 41 0 ,44. Pono eum esse 75 0 , o'. quantus est SV. Si SR 75 0 , & SP 8o°,3* &R rectus,ergo basis PZ haberet An- tilogarithmum 40405, qui dat arcum 48°» 7- Video hunc PR esse majorem quam PV 41 0 ,44. Ex eo pronun- cio, obtusum este angulum V, qui op- ohitur lateri PS 8o°, 3'. Pono ergo asm continuatam PR esse 48°, 7'. Erit VR continuatio 6°, 23. Si tanta continuatio, erit in triangulo exteriori rectangulo RVS cujus recto opponitur VS 7 5 0 , o', erit, inquam, perpendicularis SR minor, quam - 75°, o', primo astiimptus & basis igitur prolongabitur longius tanto, ut Antilogarithmum nanciscatur 41027. Erit scilicet 48°, 26'. Erit igitur correctior continuatioRV6°,42. Cor- rectior Antilogarithmus 685, cor- rectior Antilogarithmus basis 41090, correctior basis 48°, 28', correctior RV 6,44, correctior ejus Antilogarithmus 692, correctior Antilogarithmus 41097,qui dat iterum 48°, 28', ut prius, & ceslat correctio. Ecce quam multa verba hic in textu,quam vid.pag. vicissim parum operis ibi in margi- mno- ne Ut p er p en( ii cu i a ri s SR, habeatur per RV, V S, vel per P R, P S. Utque positio prima quod SR fit aequalis ipsi SV, seipsam per prodeuntem PR, sine omni fatigatione mentis emendet. Nosti autem hactenus viam directam fuisse nullam, Cx tribus lateribus sine intermedi- ante angulo perveniendi ad perpendicularem. Ex hoc autem arcu SR cum SP comparato, subtractione lo- garithmorum invenitur SPR vel V PS 7 8,3 4j. Neperi praeceptum videtur mihi difficilius ob fatigatio- nd. ibid. nem mentis. Apposui tamen id ad marginem.
In rectangulis per solos sinus salvantur omnes 16 casus, sipaffim prius queratur aliquid ante id, quod imperatur- Tunc fiunt operationes duL & in solis duobus casibus prius quae-
\
T O L M
runtur duo ante imperatum & fiunt 1624. tres operationes.
Epistola CCXGIV.
JOANNES KEPLERÜS
PETRO CRÜGERO.
Alutem Hc felicia novi artniaufpi- 1624. cia precor, Clarissime Vir, amice honorande, tabellarii hujus coniveri conspectus me admonet, ut te paucis alloquar. Proximis literis me monuisti de Christiani Longimonta-iw^- ni Astronomia. Dedi igitur ope- montani ram, ut eam Francofurto haberem,
Dici non potest, quam ejus lectio me exhilaraverit: cum multas alias ob causas, tum praecipue propter ista: quod si quam habebit invidiam redargutio observationum Ptolemaei, eam omnem ille prior in se suscepit: quod meditationes fiias de partibus Astronomia?, quas Tycho Brahe non ex professo est adortus, in luce posuit prior: quod Epochas Creationis mundi nititur in locis Zodiaci conspicuis collocare. Ubi non potest me non delectare consensus noster tacitus. Nam quid ego moliar simile, vides ex Epitomes Libro VII.
& ex Mysterio Cofmographico recuso , ejusque notis ad caput ultimum. Qiue si non anno cio id cxxi Francofurti essent impressi, poteram videri falcem in alienam messem mittere, dum post Longi montanum eadem tento.
His de rebus ego nunc tanto libentius scribo, quia hic pracipuus meus hoc tempore labor, isque immensus est : dum ex altera parte cum erroribus observationum antiquarum conflictor, ex altera ad Epochas creationis enitor. Hunc unum scito pugna nodumque moramque, quo minus Tabulas Rudolphins prodeant. Ecce summam earum, quae hactenus indagavi. Mira ratio: o- mnes quinque circa partes 8 signorum cardinalium sitos deprehendo
moti-

AD JO ANNEM KE PL ERUM. 46 z
*624. motibus luis mediis. EtAphel.1? in £>: servationem, omnes in dies antece- id’24, Vid - Tab. Ap. 2 J. in 55 Ap. ¥ in dh. Sola lumi- dentes competere existimo. Nili plts fi' exactissime obtinuerunt ipsa essent aut observationes Luna;, qua;
puncta © o rudem © 055, motu me- non patiuntur fallere diem; credi- dio. At 3 o ® motu vero, Ap. 3 o derim plerasque etiam antecedem L-5r3oG. Eclipsis in Africa totalis tium in dies priores reponendas,' in meridie Feriae I. qua; fuit matuti- propterea quod Censorinus annota« vid. ?r £ .na in India. Credo, b&c Eclipsis JE- vit, anno i. Antonini diem 1 Toth thiopas nigros fecit. Ap. J* interme- non in XX) sed in XXI Julii fuisse,
' dio loco inter "v A§o,Ap. 2 interme- unde collidas, luxationem anni dio inter GL. Romani esse factam ob seperstido-
Rg. iv. Vides crucis omnia quatuor brachia nem, aut adulationem, utaliquan- Tab ‘ H * esse insignita, % s altissimum humil- do prius etiam factum, teste Dio- limo in una diametro: inalterabo' 7 , ne, restitutione facta annosequen- <^<?©, ©<? ¥, in intermedia, quatuor ti. Igitur, fi h$c luxatio post ob- intermedios, sicut in x, inter- servationem ultimam 3 in Aigy- misso medio v 7 , sic cP 1 ? in §§ inter- ptum nunciata, ibique recepta in u- missa media ©. Imo ut altissimus sum fuit, cum jam esset abolitus usus est i humillimo 2 sic pene altissimus anni AEgyptiaci, potuit Ptolemams 21. est S pene humillimo ?. Et tertius a decipi. Has ego difficultates tibi, summo o 77 tertio ab imo ©.Illudmiror Clarissime Criigere, propterea refe- valde, quid causa; sit, quod luminaria ro, ut jam cum bona tua venia peti- octo gradibus anticipant ceteros, tionem aliquäm subjungam. Cum Tento identidem vim asserre & o- enim desertus sim a sociis omnibus,
‘mnes quinque redigere ad mera si- cum Mastlinus consenuerit, nec ul -Melinus gnorum initia. At hoc si fecero, in lis machinis, vel ad unicam Episto-M*V a*, ultra duos gradus anticipo Ptole- lam scribendam, adigi possit, vehe- maicas observationes. . menter abs te peto, uti me aliqua
Hos igitur nobis ludos fecit Crea- oneris parte subleves, observationes- trix sapientia, in quibus ego nunc que quinque planetarum Ptolemai- pene oculos ipsos computando per- cas, tam ex ipsius tabulis, quam ex do. Quicquid agam observationes Prutenicis computatas, occasione observa. Dionysianas in j & x- partim etiam proxima ad me mittas, ut videam,
TT&' 0 ' m 2 non assequor, calculo ab Epochis num ipse omnes suo calculo expri- Ptoiemai. Tychonicis per Epochas Ptolemai- mat, sicut cas astumit. Assiimit alicarum observationum siirfum dire- quas contra manisestum tenorem cto. Aut igitur observationes Pto- verborum observatoris, qus ipse re- lenm insigniter aberrant; aut dies citat. In $ est inter Dionysianas vi- Dionysiani anni non omnino omnes dose positus 30 Phamenot sequente competunt in dies anni /Egyptii 1, pro 30 Mechir, sequente 1 Phame- affignatos a Ptolemaeo. Nam not. In ¥ etiam est alicubi 14 Anto- Observatio V* Dionysiana, quatri- nini per peram pro 4 Antonini, duo aut minimum triduo maturior Si quid hujus jam dudum in parä- scaii^eri fuisse videtur. Scaliger mire se torsit to haberes, posses Uratislaviam mit- anms ea- c ; rca h U nc annum, ut appellat coele- tere ad mercatores nostros, Linda«
Geminus, stem. Ex Gemino sane facile colligas, nas nundinas Paschales frequenta- difficillimum fuisse Hipparcho dies turos.
illos mensium coelestium citra erro- Conclusionis I0C0 impertiar, te rem connectere cum diebus /Egyptii conspectu Calculi. Sit locus longitu- anni. Sed&inPtolemceo, tria pun- dinis % Eccentricus a o r collectus cta cardinalia, duas ¥ & unam 2 ob- usitata via.
2.22,

464 EPISTOLA
1624' 2 .22. 46, 23. j(u})t. 1624»
Aphelii 5. 12.44.40 .
EritAnom.Compl. 79.58.17.
Sed exTab. sequat. ' ExeademTabula
JovisÄ-nojn.mcdia - 79.^i,zi.datc0T^. 74.19.18. Dist. ^ o 525320
Resid. 16.46. Log.exTab.i 65 8 84
Logarith. logist. 127500.
Logarithmus Interi 2180.
Logar. Log. partis p. 129680. dat - 16. 25.
Ergo coaequata absoluta 74. 35.43. subt.
: • . Aphelium 162.44.40.
88. 8.57.
Ergo Locus Jovis Eccentricus 28. 8* 57. H
t *
Locus Eccentricus 28. 8- 57. ir Logar. distant.^© 165884. -
Et vUus locus Solis 7. 20. 22. np Log. dist.©©exTab. 120.-4-
►* _ . _■ , _
Angulus Commutat. 69. cum
cum
cum
cum
69.
11.
25. Proportio
IO.
57 -
aufer.
58.
14.
^25. Hic arcus dat Logar.
9 -
18.
aufer
59 -
53 -
25. Hic arcus dat Logar.
9 -
28.
aufer
59 -
43 -
25. Hic arcus dat Logar.
- - 9. 27.
182224. datar-
180499. datar-
180668. datar-
proxime aqualem priori. Ergo Prosthapharesis orbis est 9°, 2 6', 30". Ergo addita ad locum Jovis Eccentricum 2 8°, o',H constituit 7 0 ,2?» 30", So Locum visum. ■ ^
69. 11. 25.
Ita vides mihi non opus este Tabu- Ut si initio subtr. 9. o. o. 166014 Ia Prosthaphareseon orbis. Nam
Proportio laterum o&, 0© levisti ma opera formata, qua est 166014, indicat statim in Uanone Logarith- morum, quanta sit maxima hujus loci Prosthapharesis orbis: tunc scilicet, si angulus Commutationis esset 90° & io°. 57. (100.57.) Qui ergo perpendit 69.11. multo minoreni esse, quam ico. 57: statim is ab initio minus aliquid subtrahit, sciens Prosthaphare- sin orbis non esse maximam; ita non erit ipsi opus quadruplici additione & divisione. Et tamen etiam hac est multo expeditior quam venatura partis proportionalis, per cruciformem multiplicationem logisticam:
60.11.25. 14200
9.3 p. 180214 14700
59-4l-25. 9. 26s.
59.45. o. 9 - 27. f.
69. 11.25. Vel si initio subt. 10. o. o.
180744.
14637
180651
166014
59 - n- 25. 15210 9- 24. 181224
59.47.25. 14595 '
Prosth. Orbis 9.27.40.180609.
Ita

AD JOANNEM KEPLERUM. 465
1624.Ita nulla plane opus est multiplicatione neque simplici neque logistica, nulla etiam prolixa tabula , praeter conlvetum Canonem Logarithmo- rum, qui propter usem multiplicem omnibus debet esse notus.
Sed desino, nam & tabellarius desinit convivari, jamque parat abitum. Et quia tempore excludor ad affinem meum scribere, tabellarius vero affirmat, te cum affine meo quandoque conversari familiariter: rogo mihi sis ad ipsum internuncius salutis ipsi a me fuisque omnibus dictse. Simul adde, ex relatu tabellarii nos habere, ipsum esse in re lautiffima,ut qui in annos singulos dccc florenos expendat nomine solo locationis aedium, praetereaque sedes jam emerit pro quindecim florenorummillibus. Haec, inquam, nos interim credimus tabellario : ipsi vero, si Vera sunt, gratulamur. Vale A rescribe. Dabam t|. Febr . cid id c xxiv.
Epistola CCXCV JOANNES KEPLERUS PETRO CRUGERO.
1624. /^Larissime Vir & amice. Vix tridu- ^ um est, cum discessit a me Tabellarius Olomucensis, cum meis ad te literis: cum ecce alium Tabellarium Viennensem cum tuis, xxv Sept. superioris anniseriptis,&cum munusculis, & cum imperio, ne vacuum a meis literis dimittam. O nullum gravius probrosiusque mihi unquam impendeat servitium ! Pareo ecce perquam lubens: epistolamque tuam a calce retexo & a capite: gratias namque utrumque obsident aditum. Gratam, inquam, famam de Straussio nostro; sed quaero vicissim, qui fiat, cum is apud te transiverit, quod de fortuna mea nihil tibi ? Atqui Tubinga & Stuccardia, nos junctos dedit anno cid i d c xxi. - Et noverat is optime, quibus ego furiis in familiam meam sievientibus in Wir-
tembergiam essem accitus. An A1624. hoc silentium ex amico pectore, ne, siverareperirentur crimina intentata,, dedecus ille forte meum ex domesticis propalaret? sed & fratrem meum Germanum vidisti, non conscium solum omnium, sed praecipuam dolorum meorum partem : ut qui impatientia juvenili, forsan & credulitate proxime impietatem venit. Sed diluit & illius sistpiciones & meas ostensiones, clarissima lux veritatis, crimina conficta in caput hostium, quanquam non exiguo meo labore sumptuque regesta, liberata domus nostra periculo, nos infamia & ignominia. Cum Nagelianum genium intus & in cute noverim ex pauculis ejus chartis dudum lectis, Epistolam tuam ad illum aliqua cum ira,Fundamentum ipsius ingenti cum animi fastidio legi: nec sine vocali expostulatione tecum absente, accessi ad lectionem rescripti tui: adeo te negligentem esse famx decorisque tui, qui cum palmam hoc temporis obtineas acuminis mathematici, non reserves existimationem tuam censurae potius mearum & Severim nostri lucubrationum, sed in certamen hoc lutulentiffimum te demiseris : ubi sententias vanissimi disputatoris , non pauciori numero volitent, nec melius cohaereant, quam Atomi Democriti. In vas plumis refertum insiliiste videris, ut cum iis pugnes, cumque, ne guttam quidem, sanguinis profuderis, oculi tamen & nares & fauces ipsae turpissima congerie obruantur. Hac igitur te particula indignationis mete justissimae impertiri volui, ne solus doluerim. sed tamen & recreatus nonnihil fui, progressus in lectione rescripti tui; quippe in quo multa Criigero digna. Imprimis gratias ago pro Eclipsis Solaris observatione. Jam enim per Kepien eam ad reformationem Tabula: Eu M 0 ™*' ropL propius alpiro: nec plus quam uEurope. una talis observatio ex Lusitania mihi deest. Nam Byzantio aut ex Nnn Pelo-

466 E P I S
1614. Peloponneso tale quidiperareimpe- riti est. Si tamen ex certo relatu Polonorum vel Russorum, etiamque Moscorum & Lithuanorum aliquas contuleris notitias intervallorum itinerariorum, & quibus anfractibus ad quamque urbem perveniatur, & gratum habebo, & nomen tuum inter authores meos deferam. Sed id posterius: nunc enim te non obruam, nec hac mentione obliteratum eo petitionem prioribus literis com- prenenfam, de observationibus Pto- lemari ex ipsius calculo computan-
TrajcSio- dis. Sed provolat en animus, acer-
ria come - bi tat:e incitatus, ad vindictam de te
mtu de- r 1 t > • 1
finditur, sumendam. Ego, inquam, te probe depexum dabo, super Cometa Re- giomontani. Quia ? Tune meas essugeris manus? neque tibi patiaris eripi latitudinem Cometse Australem initio? Nullum ego prassidium quLro in correctione textus Regio- montani, sed cum sim convictus rationibus aliis, caput Cometa in prima apparitione fuisse septentrionale, jam causam hanc tecum habeo communem ; quomodo igitur succedentibus diebus post primam apparitionem , potuerit, ( voce Italica, -Ut apparet) auuicinarsia laspica;an non legendum Arturo, aut si legendum Ipicse, quo igitur sensu hoc? Nec enim cum peterem, ut dares, quL posui, hoc me posuisse innuere volui, legendum esse, Arturo pro IpicL, sed locutus sum de positionibus mei Theorematis xxi, quL sunt omnino possibiles, saltem Geometrice, quoad lineae situm & trajectionis lentitudinem. Quae sunt igitur argumenta mea, quibus initialem cometae latitudinem evinco septentrionalem fuisse? Erat, inquit observator, sub Libra,cum stellis Virginis,donec ad vicinaret Ipicae. Prius quam Spicae, quocunque sensu approximaret,cum stellis eratVirginis. Jam vero omnes omnino sideris hujus stellae
T O L M
sunt boreales, excepta Spica & una .1624. vicina Mag. 6, apud quas nondum erat Cometa initio. Erat igitur initio cum stellis Borealibus, Bo- realis & ipse. Haeccine sedit plaga ? Accipe graviorem. Cum Sol in Ecliptica incedat, cauda Co- metL in Solis tendatur oppositum: non utique poterit, nisi in Austrum tendi; si caput australe, nec nisi in Boream; si Boreale. Jam vero cauda ferebatur ad Capita Geminorum , quae sunt Borealia multum, caput igitur & ipsum Boreale in principio apparitionis. Sane neque videtur omissurus fuisse observator annotationem hanc, quo loco signi Li- brL Cometa Zodiaci transiverit, si transivisset, ac non potius initio sta- tim in Boream declinasset. Mirum etiam, Observatorem meminisse crurum Bootis, inter quT transiverit Cometa, nec meminisse Arturi eodem tractu occurrentis. Sed hoc levius est, pertinetque solummodo ad conjecturam de hallucinatione aut Iphalmate ventilandam. Cum igitur nec affirmet observator, Cometam ex Australi hemiipluerio ruisse: & argumentis evidentibus comprobetur, fuisse statim initio Bo- realem : nulla necessitas nos urget, plus ejus motui tribuere in Orbita lub fixis, quam semicirculum. Nondum igitur expugnata est Trajecto- ria recta, sed confirmatur evidentissime motu tam initii quam finis tardissimo, medio vero velocissimo, cauda longissima. Sit A Terra, BC % Ulpianum Eclipticas. F E trajectoria Tab ‘ secans planum Ecliptica in D, & divisa in trajectiones diurnas longitudine squales. Sed missis erraticis hisce sideribus, quL dudum disparuerunt, ad Lterna nostra revertamur. . Pro tua enim Eclipleos observatione, gratias tibi referre cogito: transmisso meo calculo, qui sic habet.
«
Pro

V
AD JOANNEM KEPLERUM:
1624.
4*7
PRO LOCO ©
(*) Currente 1621.17. Junii Hor. 10, c.
© in 6°. 5^.26". G
Dies Eclipsis 10. Maji Hor. 20. 3 5.
Intervallum Dies 37. H. 13. 3 0.
O.Z7-35.15-58-
© diurnus 57. 26.
32. 19.
Logar. 4390.
Logar. L. 57500.
61890.
© in 0.17. 9. U
PRO LOCO 3 Apogäum Nodus
Ante fin. a. 1620 -14°. 13 H . 2 2/ 56." -10.21.5 7.3 0 - 8.15.46.45.
Diesde 1621. 129. 20. 35.
144. 9. 57. 56.
R evolutiones V. 137. ig. 32.55. o. 15.20.59-0. 7.17.44. sub Tempus Anom. 6 . 15. 25. 1. \ 2.22.19.41. - 19. 4. sub
Horarius fictus 32.37. 13.36. 2. 3. sub
Verus Horarius est 33. Log.L. 874^7*^ )I * 2 9*5 I *46.&8. 8- 7.54.
24. Excedit ergo fictum Log.L.60900. Reductk>2. 7. 3 1.29.51.46.
47". Quare hinc por- -
tio 18". competens in- 148367. ' '
tervallo 23'. 16". äuge- LocuSjEcl. 20 .C 3 . 53 .V. 3 aü 8 .I^. 8-Iat.45'.4o"8.
at id intervallum, ut sit ~ t-r T
.. . — © o. 17. o. n
3 ) verein 29.53.#. E- _ ' ' M
clipticae. Intervallum 23.15.
Pro Parallaxibus, in Horizonte Dantiscano, qui habere dicitur altitud. Poli 54° 23'. distare vero in Ortum Uraniburgo 26.30". unius hora.
Tempus anomalis 6. 15s, dat Parallaxin 3 60. 40.
Parallaxis © 0. 59.
Temp.Med.Uran. 20. 35 Aquatio T. mea 16.41.
T. Apparens 20.51.41. Different. Merid. 26.30.
T. App. DantisciH. 21.18.11.
A.R. © 58- 6.
T in.gr. convers 319.3 3.
A.R. MC. 17.39. Asc.Obl.Hor. 107. 39. Latus squatoris 72. 21. Altitudq iEquat. 35. 37
Diameter
Diameter
59. 41.
15'. 36". 15. 4.
Summa semidd. 3 o.
Logar. 4822.
Log. 54067. Antii. 207ii.
Altitudinis puncti squinoctii Log. 58889* Antii. i84°3 <
Ang.Vert.cum Lq.77.44. in puncto squin. Log. 2308* Aufero Obi. Ecl. 23.31.
_ < - Log. 19685.
Ang.cumEclipt. 54.13. - - - -
AltimdinisNonagesimi Antilog. 31450. Log. 38088.
Lateris Eclipt. 49.28. Logar. 27439.
Nnn 2 Läte-
(*) Hora illa hic fuit asiumpta meridianiUraniburgici, qua hora dudum computavi conjunctionem centralem in loco alio.
1624.

468
EPISTOLA,
1624. Lateris Eclipt. 49.28. Log. 27439. Complem. 40.32.
Nonagesimus 10. 32.V
3 i n 29. 53.35.- y
3>aNonagesim. 19. 21.35. L. 110400.
16
Parallaxeos 3 ä © - - Log. 405400. Log. 405400.
Parallax.Long. 14.24. t Visa longit. 3 o. 7. 59.
At © in o. 17. 9.
Log. 547 25 o. Log. 443 488. Par. lat. 40.45. U J Sept.Veralatit.45.40.
Visalatit. 4 55- S -
Intervallum 9.
10.
_ J Ergo sequitur l Centralis.
(Alius fortaste libentius cum Asc. (hujus loci Minister Ecclesiasprima- Obl. Horoscopi transibit ad Tabb. rius,sed jam ab officio suspensus im- Asc. Obliquarum, Angulique Ecli- periis magistratuum pontificiorum, pticL cum Horizonte, quas junctim ob societatem criminis rebellionis an- do in R udolphinus ad omnes Grr. te tres fere annos in ipsum etiam con- alt. p. integros. Mihi ipsa Tabula- gestum, necdum tamen probatum) rum multitudo est onerosa: profer- observavit, inquam, .initium, nec ul- tim cum recurrendum sit cum Alti- trapotuit ob nubes & pluviam; sed tudine Nonagesimi deprehensa ad nec merum initium vidit, sed furtivo Logarithmus ; & cum scrupulosus alpectu digitus abeste visus in altit. computator plerumque se cruciet © 36. Hoc quoque tueor egregie, inutiliter cum partibus Tabularum dans Meridiano nostro H. o. io' plus proportionalibus. Observabis au- in Ortum, quam Uraniburgico.
“ 7 a T mi ^ m f!!' m * Putzbachii, LandgraviorumHas- picem esse preter add. &subt qui s ;do ^ Francofurmm &
non sit transcriptus ex Tabb. sine Celsam, visus est solus finis, & pau-
ÄssSyr eas >° • * ♦ r%
igitur si vis ad horam 2 o. 30«. appa- « ‘eseubitab sneo.. H. 9.56 At rentem. (Additis utriusque lateris Stuccardia-, ubi tunc eram, &Tubm- Antilogarithmis, &somma quassita quantum fando accepi, per to-
in Canone.) Invenies distantiam tam.GermaniampostJuturnam sc-
Centrorum squalem summte semi 11 ‘P fo ^TTrn *
diametrorum quzsita basi trianguli, or ® & pl^. qui lvsotunesubluna- cujus unum latus est disterentia Lon- P s UÜU US e laip vq is vcn um 1 - gitudinis0 j >,alterum Latitudo2vi- lurnvestrurn & pluviam,finitaEcli- I, qua tunc erit/.id-.Sept. psi, dedit, quando nobis iriW.rtem-
Sic ad horam 23.2'-. invenies finem serenitas resti uta fmt Erat
lat. 5.38“.Sept. visa. Et ad horam lUoraendlemlhltallScccl,sacies '
21° 44. invenies 'l centrorum in longitudine, Latitudine visa 5.30".
Itaque scrup. des 25/42". 1.1.84780 Duplum diametri 62. 24. 1.1. 3940
Ergodigitor.9O.53'. I.I.88720 Tueor durationern tuam exactiffi- we, deficio a quantitate tua minus Nullus igitur aspectus praeterquam semifle digiti, sed Dantisco videtur 3 defluxus a die priori ad i ©> < 4 at - addendus unus gradus Longitudi- Quid si igitur statio $$ hic fuerit. Nam Hizkm, nis. Observavit hic M.D.Hizlerus die 26.27. 28. nulla notabilis fuit
commo-
%
2t-
©
N
3
5 -
2.
9 -
o.
l 5 -
20 .
12 . £5
n nt H
v
49 -
8-
2 5 -
! 5 -
6 .
46.
V die 2 6 in 19 0 v R .27. tr

AD JOANNEM KEPLERUM.* 4 <so
1624. commotio, tantummodo nubila. An sufficere dicemus ©invicinia a».?Fuit die xxxi & terne motus inBurgun- dia superiori.)
Vides, Optime Criigere, non sta- tim tibi confugiendum este ad fallacias opticas, quas Luna: orbem in Septentrione minuant plus quam in austro, quod per se absurdum: cogita. Nullus major naevus inLon- gimontaniDanica Astronomia. Atqui causarum, ad quas confugere postes, magnus est numerus. Inspice librum meum vi. Epitomes, invenies angulum Latitudinis in Copulis non 4 0 ,58' f, sed 5 0 ,18'. Quippe perdurat hic angulus quoad 3 ä Copulis excurrerit in quadraturas. Sic addendum loco nodi hodie 25'. Temporis etiam aequatio mutat paralla- xes celeriter: estque adhuc dubia, sed hac vice, ut &annocio iocxir & ciDiDcxiv egregie respondit observatis. Quin etiam in reductione peccari potest facile. Atque ego non recte fecissem, si maximam obscurationem in ipso articulo i centrorum secundum longitudinem statuissem, nisi accideret obparallaxes. ut lat. visa toto durationis tempore maneat eadem. Alia vero vice angulus visi itineris 3 & Ecliptica* est oppido magnus, &, ni fallor, anno cio id xcviii gr. 16 tunc discrepat punctum obscurationis maxima a puncto l visibilis secundum longitudinem. Plures sunt caufe, sed hx sufficiant. Vides Longimontanum paulo morosiorem esse, qui non vult ferre novationes in Hypothefibus orbium & motuum 3 a se constitutis apud Tychonem. Nam, si nescis, me petunt, tacito meo quidem nomine, probra illa, quX ipse conjicit in eos , qui aliquid in Lunam ten- tant post ipsum. Actum hac de re inter nos per Epistolas ante multos vide supra annos. Acerbe mecum expostula- 10 °' vit. Sed nihil moveor; scio enim, ubi viderit recusas a meHypothescs 3 in Epitome, numerosque Tabb.
Rudolphi tentaverit, iplum tandem 1624. mihi manus daturum. Certe quidem est cur summopere admiretur, otuiste omnia, quas hactenus crede- antur esse menstrua, a me fieri annua, & hoc, salvis quantitatibus arcuum Tychonis intra 4 vel 5 minuta, quod hanc quidem transpositionem attinet. Masstlinus etiam ride- Supra £. re solitus est meos labores, dum^-"* omnia, etiam in Luna, ad caufäs physicas traduco. At, hercle, hx. sunt meL deliciae, laborum solatia,& gloriatio prascipua, quod successerit mihi. Quid non dicent in me, qui proportioni orbium antiquas © & 3 assueti, viderint a me triplicatum esse intervallum ©©, ubi parallaxis © non sit major uno minuto. Nam in nullo censu habeo Nagelium cum silis 42 Hebdomadibus Lunx transcriptis, quse mihi utique fiunt 59s .Licebit illi per me alium etiam modum applicationis, aliud in 3 subjectum per 42 mensiirabile, quam Distantiam 3 ®: &,si dis placet, alium etiam orbem © majorem nostro comminisci, cujus diameter contineatur 42 ies. Non. perpendunt, Ftolemasum cum Hipparcho nihil aliud pras se ferre, quam quod intervalla illa antiqua ex Ecli- psib. extruxerint, quanquam ridicule r tolemseus, exprassupposita latitudine 3 & affiimatione digitorum fallaci (ob causas multas) extruxit Diametrum 3 visibilem, qua deinde reliqua estdimensiis. Mihi siifficithoc, quod hasc omnia intervalla,utcunque enormia visa & a priore (ut Nageliana) deducta, salvent Eclipses, ut quod
maxime. Quantum ego, DEUS bone 1 laborum hausi ? quoties hypo- theses 3 immutavi, ut Eclipses tuerer? neque tamen unquam successit felicius quam postquam Hypo- theses istas a priori constitui. Sed nolo transcribere Libellum IV. Epitomes integrum, lege quLso & pondera, aut cum Nagelio mensiira & numera. Quin etiam author esto Longimontano, ut ne lectionem ejus Nnn 3 respu-

4yo E P I S
1624. respuat. Nam si alius aliquis prae- ter me, hoc ipsi suggerat, judicium ejus instanter requirens, nullumque mei studium pne se ferens, facilius permovebitur. Illud etiam oscitatione commisit, quod Polum Eclipticae in circello quidem circumdu- , cit, cum iEquinoctiorum prostha- phsresin extruit: at cum latitudinem fixarum computat, polus Ecliptica manet ipsi in circelli diametro, rursum prorsumque libratus. Sed hoc veniam meretur, cum res sitin- obiiquitas certissima de mutatione Obliquitatis EcHptic* Eclipticae. Quae res effecit, ut Ego E.""" ipse quoque praeter librationem simplicem, quinque alios modos volu- tionis poli Eclipticae in circumferentia circelli, quorum unus est in Epitomes libro VII, congesserim in Rudolphinas: necdum tamen constitui, an omnes in Tabulis junctim publicandi. Ptolemaeus quidem simulat, se observando idem deprehendisse, quod Hipparchus. Quid si extremitates umbrarum consectatus est, mensus scilicet a supremo margine Solis aestivi vel puncto proximo, adimum marginem Solis hiberni, ut quantitatem diceret, qua certo non ut major distantiaXropicorum, & ne cogeretur Hipparchum deserere propter dissensum observationum suarum, quL per se subtiles este solent & lubriae ? Jam Hipparchus observa- proprias non allegat observationes, /w *".^Ted allegat Eratostbenis: ut fide di- ^^"gnistimas. Quid vero Eratostbenes? intervallum umbrarum TstivL & hibernae comprehendit Circino, & cum hoc intervallo parambulavit totum circulum undecies, aitque, se cum octuagesima quarta repetitione reversum este ad initium, ut sic 8.? intervalla zequentur circulis 11. Colligitur hic processus manuarius ex numeris 11. 83. Nunquam mihi suc- cesiit cum semidiametro, ut sex earum per circumferentiam emensus, cupi pede circini uno in primum punctum reverterer : cum tamen
T O L M
hLc commensuratio nitatur demon-1624. stratione certissima. Sed esto, pra- celluerit Eratostbenis manuum dexteritas: Quis nobis sponsor existet, non deceptum este Eratostbenem in numerando? An non prassagit tibi animus, illum numerasse a puncto distantiae umbrarum posteriori;reversum vero esse ad punctum ejus prius, nec adnumerasse distantiam umbrarum ipsam per oscitandam, tanquam id, quod undecim circulos mensuraret, non sit & ipsum pars mensuranda; aut quod non vidit, se primam unitatem jam fecisse, priusquam cum primo pede circini excederet e vestigio umbrae alterutrius, sed primam illam unitatem reputavit, quae ab umbrarum intervallo tenderetur; porro ultimam, quae ad idem umbrarum intervallum pertingeret in ejus termino priore. Valde confirmat hanc suspicionem, quod pars 84 de 11 circulis seu 3960 gradibus, est 47 0 *, Et sic Obliquitas Eclipticae 23 s atque, hoc est paulo plus quam 23 0 . 34'.
Jam non opus tibi esse puto hac admonitione, quod testimonium a latitudine fixarum , sit testimonium nullum. Nam prius observando pervenimus ad declinationes fixarum interque eas ipsius Solis in solstitio. Si ergo limes iste Zodiaci in aliquo globo attollatur ultra modum, resultabunt fixarum latitudines, ad Zodiacum expense, vitiose. Quare hoc solum testantur latitudines fixarum Ptolemaicae, in globo quidem Ptolemaei Zodiacum altiorem , seu obliquiorem fuisse: de ipso mundo non validius est testimonium ab o- mnium fixarum latitudinibus Ptole- maicis, quam ab unius Solis altitudine Meridiana utraque. Sed ha:c eadem,si bene memini, Longimon- tanus quoque inDanica sua disputavit abunde. Satis igitur de hoc.
Jam & Spicilegium aliquod sequamur ex literis tuis. Falsos illos colores, quibus mea hujus quinquennii fortuna tibi depicta fuit, rogo mihi

1624.
Kepleri
Canones
pueriles.
Contra
Prophetas
numerales
editi.
Faul habe- rtts Felgen- bauertis Tilncrus.
Arifloteles
explicatur.
Cardanus,
Globus
igneus
AD JOANNEM KEPLERUM. 471’
hi describas, mihique hanc voluptatem ne invideas. De numeralibus Prophetis, extat libellus Chronolo- gicus vernaculo sermone, sed cum titulo frontali Kanones pueriles, Ul- mx impreslus; in quo duos. Faul haberi similes, Felgenhauerum & Tilnerum novissima: diei pervestigatores pulso : nomen vero & sub illo titulo & sub aliis transpositionibus (*) occultavi, ne quis alius ejusmodi me joco serio depecteret,ut ego te, aut ne litis initium fieret, me inter & dictos authores. Exemplum non habeo, & st haberem,metuendum, ne, si mittam, tu mihi paria referas, quippe non minus merito. Come- tica censura mea non indigent. Video sudum demonstrationum mathematicarum Solem sine nebulis, video & hominis & scripti ingenium mathematica: certitudinis capax. Spicas tamen aliquas passim & inde legerem, si tempus ferret. Hoc unum incidit. De lapide ad cuyog TroTctfjLag verba sunt Aristotelis, ni fallor, ista vtto 7 rvsufJUz.T@* i£ctgSyg TxrpoTspov : quL verba & ipse olim de vento intellexi & risi. Quis unquam ventus non saxum dico, sed ramum arboris per aerem, vel detulit, vel sic in altum extulit, ut e coelo decidere videretur; etsi multi tanti roboris fuerint , ut nemora radicitus eruerent. Sed posterioribus temporibus incidit, Aristoteli TrvevyLctla, dici etiam spiritus conci usos, (**; quales hodie in Bombardis, itaque & ejus sententia & ipsi veritati consonum videtur, in subterraneis incensam aliquam materiam nitrosam explosione lapidis hujus, qui obstabat, exitum sibi fecisse & lapidem violentia motus impressi, elatum in altum, lan- grueseente impetu, relapsum. Id fieri amat fiib ortum Cometarum. Legimus in Cardano exemplum cum I2OO lapides,ni fallor,in Lusitania coelo delapsi, sed cum terne motu. Visus est die xvii. Novembris Tubin-
(*) ex. gr.Kleop« Herennius, Helenor Kapucnsis, doctrina de terrae motibus.
gL globus igneus clarisiimus, ut Iu-1624. cem diei residuse, vix occaso Sole, Tul > in &* vinceret, a vertice deorsum ferri in plaga coeli orientali. Spectator, phi- Si ^ c kar- losophus d{jL<pi£egi(&l nam & inge-f^'«*' nio & manu philosophatur) censiiitz/^. adeundum sibi locum, in quem deci - rum distet globus, quippe vicinissimum.^&” At frustra. Nam idem globus eo- bing. dem die, sed una hora serius, jam ex- tincta luce diei, visus est in Austria in orientem itidem ferri, dissiliitque, spectantibus hominibus, cum fragore tonitrui. Forian& hic saxa denique ejaculatus fuerit. De terra: Te namo* motu ad Rhenum iisdem diebus, in- m ' ter Francofurtum &Heidelbergam, literis huc perscriptum est. Petis, ut bene interpreter sermones tuos liberiores; non potui tibi fatis facere, aut obsequii mei fidem facere abundius, quam contraria jocorum meorum & seria quidem libertate.
Straussium nostrum peropportunum nuncium meo nomine laluta,& siquidem adhuc h^ret in opinione probati criminis, quod meis intentatum novit, secundiori nuncio exhilara ex hujus epistola: vestibulo.
Non scripsi de Animali Generis Neutri, vana: gloria: causa, sed animo commodandi: quare & secretis literis admonui sedentes in cerebro animalis. Modos quidem infortunii, quod divinabam, nulla comprobat rerum consecutio conformis: imminere tamen animali perniciem aliunde, videris & tu augurari sol.
133 in fine. Vicinum animalis, cujus domus jam anno Cio io cxvii conflagraverat, intellige in Palatinatu Neoburgico; fideli illi monitori,
Eckard nominato, qui non illud tantum animal, de quo ego, sed omnia ejus generis monitum ex Italia advolavit, nomen verum esse censeto M. Antonio de Dominis. Sed quis u. Am.. credit auditui nostro? Non mirum^t)<w«- igitur, sijonas profugiat ex itinere m ' imperato. Ego quidem & illam
ipsam,
Raspinui Enekelco. (**) Hinc fit fide dignior ejui

l
4^2 E P I S
i^24.ipiatn, quam tu confirmare videris suffragio, libidinem factiosos de suggestu verborum & conviciorum spiculis configendi, hunc, inquam,furorem citra respectum infirmorum grassantem pertinaciter & avthenti- ce: & illud interpretamentum, ministerii & Ordinationis partem esse summe necessariam , de suggestu omnis generis haereticos omni tempore refutandi cum vehementia,^' fih Amts-Fehl und Mangel : item quod nemo plane sibi perfvaderi patitur axioma hoc certissimum, publicis debacchationibus instigari & gliscere studia prava, quia nitimur in vetitum; curiosis fricantur aures: item quod illud /mportune sit regula, illud vero Opportune, sit tantum exceptio : inter signa refero imminentis interitus. Nam ex hac temeritate fit progressus in impudentiam, ex hac in impietatem: cum interim pessum it studium vita; Christians. Sic ego velim retundi Enthusiastas, ut parcatur interim verbis scriptura; de mortificatione veteris Adami, de Sabbatho, du fi It von deinem Thun lassen ab, daß Gott fiin Werck in dir hab. Denovo homine, de perfectione Christiana, de qua Hemmingii pulcher locus, ut non instilletur taedium & odium phrasium scriptura, ut non extingvatur scintilla tendendi ad perfectionem, ut ad scopum certum; cum satis nobis constet, frustra quidem quenquam aspirare; diversa siint ista, & ne vulgus assvescat tus phrasi : FerfeBiomfien (promiscue omnes) bofe Cbrifien. Sed fatis.
Lites quidem sunt mihi cum animalis vitulo, quarum ecce hic adjectum documentum. At scito, hanc controversiam privatam,nequaquam mihi causam male ominandi pra- buisse, etsi audaciam forte dedit, qua; Keßen a ** as sentio, palam scribendi Prognoßi - Ad extremum addo prognosti- eon & Ca-cum & Calendarium hujus anni, ro- lendarmm g 0 q U e , ut legas prafationem, ut de
ewsiJL causa dedicationis honestissima tibi
T O L M
constet; scito enim Ordinarios Pro-1524. cerum Styris, advocato meo Man- datario, exemplaria omnia flammis exussisse publice. Difpeream, si tu ex toto libello, vocabulis etiam omnibus in equuleum conjectis, veram causam, ob quam hsc in me congesta est ignominia, extorseris; si etiam vel levissima fufpiciuncula illam fueris odoratus. Aperiam autem illam proximis literis. Tu interim torquere & torque libellum.
Vale, xxviii Febr. cid io c xxiv.
Epistola CCXCVI.
PETRUS CRUGERUS JOANNI REPLERO.
Easti me, Clarissime & Prastan-1624. tissime Vir, deliciis tuarum lite- rarum xxviii Februarii datarum. Quibus (ivJunii demum acceptis) ego reddere pares, ut maxime velim, non postum, tenuitatis meae Mathematica; sat mihi conscius. Quod postum, facio: saltem, ut videas animum erga te gratum, cui tua communicasse te non pceniteat. PrimO omnium ad Mathematica. Reprehendisti me, quod & alii fecerunt, ob refutatum Nagelium: sed 3 t erexisti tuo exemplo. Non potui ferre vel vulgi, vel etiam literatorumquo- rundam vellicationes, Nagelium niti principii« quasi divinis, Astrologiam usitatam, imo Astronomiam Tychonicam nullius este valoris.
His itaque semel discussis, hominem, etsi adhuc hodie multa crepitantem, valere justi. Et nunc, quod exigis, acumen (sidis placet, quod tibi loqui libet) Mathematicum examinandis tuis & Severini scriptis appellerem , si datum esset. Egone , qui destituor observationibus, ocio, ingenio tanta; moli pari, summorum hoc tempore Astronomorum censeam
labores? Quos longe sequor, & vestigia semper adoro. Felicem me praedico, quod alter amicitia me sua
dignum

AD JOANNEM KE PLE RUM. 473
4. dignum mstimet. Alterius etiam quia intellectui meo difficilia: quare 1624. (nondum enim ulla mihi, vel perii- librum seposui, donec tabula* Ru- teras, cum Longomontano notitia) dolsinL tot annos jam promissa, qua- amicitiam me insinuare vellem,simo- nun etiam desiderio jam contabe- do scirem, non inique laturum du- sco, forte lucem illi sint allaturas, bia quasdam, eaque non pauca, ex Interim tamen non possum > quin FMesitpr* ipsius Astronomia Danica hinc inde unum atque alterum te rogem. Cur^* mihi collecta. Qualia si in tuis, Vir prosthaphasreses computare doces humaniffime, scriptis deprehende- ex areis triangulorum numeris adeo rem, jam pro coepta inter nos since- prolixis, cum possint per sufficientia ra- amicitia in sinum tuum effundere dedomena e lateribus &angulis com- non formidarem. Et fatis jam au- pendiosius? Fateor, me hoc non dacter tua benevolentia utor. Et assequi, & ignoti mihi nulla cupido, audaciorem ea me facit indies. Ita- Deinde in lunaribus improbas Ec- que & hisce literis quasdam libere centricitatem 5800 äSeverino ratio- prasfari non erubesco, spe venias , ne dupla sectam in duos Epicyclo- quam tuis abunde mihi Ipondes. rum radios, & dicis, formam mo- Eclipsin Solis quod ex hypothe- tuum physicam imperare simpliciter si tua quam proxime conformem ob- bisectionem, lectorem ablegans ad servationi meae, supputare potueris, Commentarios Martis. Atqui tamen equidem initio valde mirabar, siqui- Copernicus , cujus Astronomiam dem ego e supplemento Ephemeri- unice tueris, eodem modo Epicy- dum Magini,quo & bisecta Solis ec- clos ordinavit, & bisectionem Ec- centricitas Tychonica & semidia- centricitatis, qua Planeta moveatur metrorum tabella ad mentem tuam tequaliter super alieno centro, Geo- confecta continentur, eandem lon- metris non esse conformem ait. A- ge majorem supputaveram. Sed jam deo, ut si omnino asquans etiam in calculum conferenti prodidit festa- Sole admittendus sit, egoprastule- tim latitudo 2, tam vera, quam visa, rim geminum Epicyclum diagram- major mea. Excessum deinde lati- mati Maginiano pag. 256 Supple- tudinis veras vidi oriri partim e pro- ment.Ephemeridum. Nisi malimAB motione nodi, partim e mutata Ec- Eccentricitatem juxta terram &CB centrici lunaris obliquitate, quas tibi radium simplicis Epicycli. Quasso, si in copulis maxima, Tychoni mini- hasc erronea,rationem erroris aperi, ma. Habes & alia in lunaribus a Ty- Ulterius te qusso. Parallaxium Solis pa- chone diversa. Proinde facile ce- Martialium disquisitione & earun-^k*** do, tu modo vide, utpostmodum dem exilitate deprehensa permotus, hypotheses tuas relpondeant obser- etiam Solis parallaxin vix unius mi- vationibusEclipsium non harum mo- nuti statuis, & Solem immani ä Ter- do, sed quot aut fuerunt (äTycho- ra intervallo abesse. Quas si confine , Ptolemaso, observatas) aut post- stunt, non consistit motus Solis me- hacaliis erunt in annis. Equidem in- dius Tychonicus, quem tamen re- genue fateor, cum primum praefatio- tinuisti num. 1 Prmfationis in Ephe- nem tuam in Ephemeridem anni merides anni cid io c xvn. Motus cid iocxvii legerem, non placuisse, ille Solis medius quibus fundetur quod pleraque in hypothesibus lu- principiis nosti, nimirum observatis minarium Tychonicis immutaveris; a Tychone asquinoctiis. HLc obser- Quo tandem, inquam, nos verta- vatasunt per altitudines ©Meridiamus ? Quando vel quis finis emen- nas (pag. 14 Prog.) refractionibus & dationum & limitationum ? In Astro- parallaxibus liberatas. Parallaxis So- nomica etiam Epitome, quam avide lis in altitudine 3 4 (quanta circiter legendam arripui, vidi longe plura est Equatoris Uraniburgica) Tycho- hactenus insolita, meque turbantia, nicaests, 29", tua vix 49", differen-
Ooq tia

474
EPISTOLAE
tia i, 40": qua certe, si tua stet hy- pothesis, vera Solis altitudo, item- que Declinatio borea minor, aut australis major fuistet Tychonica: consequenter vera squinoctiorum tempora differrent aTychonicisho. 1; inde in eccentricitatis&Apogast pervestigatione, neque asstatis , neque hyemis fpacium, neque quod aequinoctio & medietati v interjacet &c. recte aTychone constitutum esset. Ut consistet igitur motus Tychonicus medius ? Pneterea fi parallaxis Solis horizontalis tantum estet i' t uno etiam integro minuto minor estet obliquitas eclipticas, adeoque tota Declinationum &; AscensRectarumT abulaT ychonica vacillaret. Denique cum obliquitate Ecliptica; mediante restituta; sint longitudines & latitudines fixarum, etiam illis non sat rite constituisse sequeretur. Et quid tandem certi in toto Tychone haberemus? Ecce, quam arcte fint omnia colligata, qua; fi discindere velis, vide,ut factum adversus Veteres & Novos artifices defendere postis. Ego ab exilitate parallaxium Martialium colligerem, eccentricum Martis non secare eccentricum Solis, sed longe superiorem este. Sed brec te colligere non sinit pnEconceptum Co- pemicafiMundi Systema. Remne acu tetigi? sin minus: da causam aliam. Viden’ hinc justam meam superiorem de Astronomia querimoniam & animi dolorem, quo fi me liberare dignaris, ostende modum, quo o- mnia subsistere &observationibus respondere postint. Communica mihi, amabo, Diagramma hypotheseos tua; lunaris, unaque radices squalium motuum utnusque luminaris^ Magna petis Phaeton, inquies. Nec ignoro, tale quid jam dudum abs te petiisse Maginum, nec tamen, quantum conjicio, impetrasse. Quo ipso, fi nihil impetravero, me consolabor. Diagrammata quidem habes in Epitome Astr. sed quia Ellipses abhorreo, omnia mihi fiint obscura. Non intelligo etiam hypothesin
de angulo in copulis 5 0 ,18 6tc. qua; habes in Praß Ephemerid. i6iy num . 23. Forte & respondebis, radices Solis me facile deprehendere poste e Commentariis Martis. Etn vellem, tamen hsereo, veluti mus in pice, in verbis tuis pag. 26z , quibus Apogäum Solis integro gradu mutari per observata Braheana licere, nihil tamen te definire dicis. Qe reliquis planetis nolo te nunc interpellare. Martis theoria; tuse, tabulisque ex eaMaginianis, acquiescere malim, quam Severini, in qua semi- diameter Orbis multis anfractibus e numeris pag. 225 vitiosis (omnig enim Martis exempla sub calculum Astronomia; Danicse revocavi, nullum ab autore rite subductum inve- nio)conquisita tamen tandem non satisfacit,adeo,ut Severinus cogatur sc- midiametrum 631000 mutuari e tuis Commentariis. Neque^neque ? aut L exempla sat exacte sunt supputata.
Sed obsecro, quo calculo, quave observatione nititur illa processio squinoctiorum, quse habetur pag. 22i Astronomise Danicse, aut in tabula pag. 55 tuorum Martis Commentariorum? neque enimeTy- chonicis, neque e Prutenicis, neque e Danicis tantam eruere postum. Taceo innumera numerorum tabulariorum vitia typographica, imo & alia.
Si mihi quoque monstrares fun T damentum numeri illius mystici Ma- giniani in tabulis aequationum Qr- bis, faceres mihi rem gratissimam.
Calculum tuum apparituri mense Febr. Mercurii eludere hic visus est ipse Mercurius, qui mihi & aliis com spiciendum sese praebuit, sat elevatus, diebus 20,21,22 Febr. stil. novo ab occasu Solis ad horam circiter 6, Zo.A xxii Februarii nullam habuimus vesperam serenam ad ultimam usque lunarem Quadraturam. Tum vero Mercurius nusquam apparuit. Longitudini Dantiscans censcs addendum integrum gradum,sive 4' hora;. Equi- demEclipfes lunares tanta accuratione nunquam observavi (praterita etiam Aprili non erathic observabilis
propter

AD JOANNEM KEPLERUM
4. propter continuas iisdem diebus nives aquosas) ut differentiam ab Ura- niburgico calculo constanter eandem praebuerint, quin aliquot minutis huc istuc nutaverint: sed tamen, cum hoc iter maritimum huc istuc navigetur quotidie: chartasque nauticae constanter tueantur chartas Geographicas Jansonii, non ausim, hanc urbem integro gradu in Orientem promovere.
De Poloniae, Rustik , Lithuanhe &c. intervallis itinerariis quL petis, exquirere quidem per occasionem potero, sed intervalla tantum: non enim isti Positionem respectu Plagarum mundi sic observant, ut inde vera loci longitudo ac latitudo possit erui. Quasnam illa sint, quas prioribus literis per Olomuciensem tabellarium ad me datis te petiisse significas e Ptolemaeo supputanda,non intelligo, siquidem illas literas, aut tabellarium, non vidi. Viennensis hic ait, ibi spargi, hominem aut occisum, aut submersum. Igitur quid velis, denuo scribe, & opera mea, si qua inservire possim, audacter utere. Tempore hyberno studiis Astronomicis bene vacare possum: aestivo non item. Non enim ab amplissimo Senatu stipendium habeo principaliter ob Astronomiam, sed ob alia negocia practica & mensurationes, quibus potissima pars aestiva absumitur.
Vidistine Diclides Ccelometricas Nathanaelis T orporlaei Angli ? Quid videtur ? Si nondum videris, scito . Amorem magna polliceri in libri frontispicio. In secundo libro, inquit, agitur primo de nova arte pro-
475
sthaphaeretica Planetarum, quae sine 1624. auxilio subdititiorum scrupulorum proportionalium adeo generaliter perficitur, ut omnibus omnium A- stronomorum hypothesibus cyclicis & phaenomenis utcunque tempore mutabilibus per hasce Tabulas satisfieri possit. In fecunda parte postremo agitur de absoluta & facillima doctrina triangulorum sphaericorum; universo nimirum artificio ad sex verbula redacto, & in ordine tractabili per Mitrae figuram (*) disposito. (*) Hine Unde totius pragmatis facultas com- Mi.
paratur, & fine perplexa praeceptio- num (aliorum) inculcatione conservatur, sive quis Amoris tabulis, sive Canone Triangulorum uti maluerit. Londini liber excusus est anno em idcii. Quod si pollicitationi respondeat veritas (quod nondum probavi : vix enim heri librum accepi ) folia in quarto 5 6 praestant id, quod tu foliis magnis 540 praestari posse olim significasti Magino, ut est pag. 252 Suppi. Ephem. Magini. Jam igitur, ubi mihi indicaveris fundamenta Numeri MysticiMaginiani,restabit, ut examinem, utrum in Pro- sthaphaeresibus Planetarum alteri prsstet. Obliquitatem Eclipticae non mutatam facile mihi persvades, ut & constantem Solis Eccentricita- tem. Multa namque ad observationes Veterum accuratas desiderantur. Gratias habeo pro perspicua rei declaratione, &pro lapide ad JE- gospotamos. Tanto enim certius est, istum lapidem non decidisse e Cometa.
Nunc ad Cometam Regiomontani (**). Frustra me torques, ut credam,
00 Keplerus sequentia de Cometa anni cd cccclxxii in peculiari charta concepta rugero miserat: (Vide supra Ep . ipj .) Cometam Regiomontani ais ad annum cid cccc lxxv pertinere non a cio cccclxxii, cujus anni cometam dicis esse Pontani & Waltheri. Fuit, cum etiam mihi imponeret hittoriae perplexitas & oscitantia scriptorum. At collegi me tandem, ut anno cio cccc lxxv nullum omnino Cometam visum esse agnoscerem. Cardanus in Ptolemaeum sol. 17 o, transcribit ex Jacobi Zigeleri monumentis, quae eum ex Jo. Regiomontani observationibus desumpsisse asserit, anno Domini millesimo quadringentesimo supra quintum & septuagesimum, Idibus Januarii &c. Atqui neccsse est. in transcribendo erratum esse, occasione characterum, ut autumo, quia id aetatis quinarius repando cornu scribebatur, pene ut binarius. Quod ipsum ab Antonio Mizaldo Monsluciano animadversum, idem Cardanus sol. 274 monet. Omnino enim ad annum co cccc uxn pertinent, quae Zigelerus Cardano de penu Regiomontani de-
Ooo 2 prompsit»

47 6 E P I S
1024-dam in consignatione Cometa Spicam pro Arcturo positam. Vides nomen Spica: postea repeti: Considerando itaque (verba observatoris) maximam diversitatem aspectus Capitis CometL a Spica, stella sibi
T O L M
vicina &c. Argumenta tua, quibus 1624. Cometam initio borealemfuisie credis, mihi non videntur nodi Gordii.
Erat Cometa sub ^ cum stellis Virginis : hoc tam stricte accipis, ac si neueste sit, Cometam plane medium intra
prompsit. I. Tempusanni idem; in Zfglcro ab Idibus Januarii ad ultimos dies Februarii: in Torqueto Regiomontani editionis Schonerian*, xx Januarii, quae observatio secus quam tu monuisti, pertinet ad Regiomontanum 6c Purbachium, estqueejuspenultima in dicto libro: tunc demum anno cd cccc lxxv incipit Waltherus : cum jam Regiomontanus rediflet in Italiam, ibiqüe proximo anno cd cccc lxxvi vel eia cccc Lxxvii morte sublatus esset. Puto ejus observationes plures, in Italia relictas, in manus Zic- gleri vel Mizaldi venisse : etsi inaudivi apud Tychonem, extare ejus observationes in Bibliotheca Vicn« nensi, qua de re inquisivi Tychonis mandato anno cd idc apud ejus temporis Bibliothecarium, qiii nihil se de hisce comperti habere affirmavit. Ziegleri Commentarium in Plinii librum fecundum, vidi apud Tychonem, at nunc non est mihi ejus libri copia. Sed pergo ad a!ia argumenta. II. MotuJ Comet* in plaga coeli eadem. In Zieglero ponit eum Regiomontanus Idibus Januarii"tardi motus in vicinia spicae, vide, an sit legendum, Arcturo, ut cujus eadem fere longitudo cum spica: sequentibus diebus iter ejus inter crura Bootis, versus ejus sinistram manum. In Schonero idem Regiomontanus xx Januarii, hoc est, vii diebus post Idus, ponit eum jam in ipso brachio Bootis. Pontanus eadem desuo Cometa, quem anno cd cccc lxxvii scripsit, superioribus annis apparuisse- Ubi ridiculus Buntingus, qui hinc Cometam ad an. cd cccc lxxvii annotat. Isi. Diurni magnitudo in Pontano gr. 30, in Regio- montano Ziegleri 40 circuli magni, inusitata utrinque. IV. Caud* longitudo in Regiomontano Schoneri, in Regiomontano Ziegleri, in Pontano eadem, 50 gradus & ultra. V. Plaga caud*, Gemini in Schonero & Zieglero. VI. Et quod caput est, histori* illius temporis Cometam anni cd cccc Lxxn memorant nullum ex anno cdcccclxxv. Pontanus ipse, cum anno cd cccc lxxvjc scriberet, superioribus annis visum esse tantum & talem Cometam, quomodo potuit oblivisci duos duorum annorum fuisse, si anni cd cccc lxxv tam fuit insignis, quam eum exhibet Regiomontanus apudZie- glerurn, quomodo Pontanus transmittere potuit propiorem in anno cd cccc lxxv, commemorare illum in anno cd cccc lxxii, sine distinctione annorum ? Nam de anno cd.cccc lxxii locutum esse Poata- num, agnovisti & tu procul dubio ex adjecta nota stationis Saturni & Martis,mense Januario.
Quod attinet ejus Comet* trajectoriam, ita est, uti scribis: si enim in principio fuit australis,in- deque polos septentrionales trajecit, factus in sine rursum ausiralis : omnino Trajectoria fuit inflexa: cujus rei facta est a me mentio, libro de Stella nova,& in defensione ejus Germanica contra Röslinum. Sin autem situs ille initialis cum stellis Virginis, intelligitur de Septentrionalibus, in pede & ala & vicini ad Ipicam de sola longitudine,' vel de Artuto, vel de Vindemiatrice per hallucinationem, (quod toti ejus cursui est accommodatius, retrogradus enim fuit in Zodiaco) tunc concesso motu terr* & stante trajectione rectilinea, datur latitudo finalis in Austrum , minor latitudine initiali in septentrione;, quia Cometa trajecit planum Ecliptic* intra Orbitam Telluris & sic proportio proprii circuli apparens non sit major semicirculo. Accidit enim idem fere, quod accideret,terra stante & Cometa per ipsum Polum Ecliptic* trajiciente. Sed quia trajectiones Terr* & Comet* sibi mutuo obviarunt, quodammodo, fit perturbatio qu*dam. Res sine schemate solido demonstrari nequit. Eadem obviatio in causa etiam fuit, cur non manserit Cometa in citculo magno instituto, ubi Regiomontanus crassiori minerva loquens contrarium ejus promit, quod schematismi allegati exprimunt, reflexus enim visus est versus Pectus Calliopeae, Ventrem Andromedae, Piscem & Cetum. Causa est, quia arcus Orbit* Telluris, quem terra tempore durationis trajecit, sub ipsi trajectoria Comet* in obliquum nonnihil deflexit, ut non esset mera obviatio. Hxc etiam notabilis Comet* aberratio a circulo magno apparentis motus, arguit, trajectoriam suisse valde propinquam cursui Telluris, sic ut h*c ex obliquo obviatio telluris ad illam valde sensibilis esset. Hoc igitur pacto salvatus est totus illius Comet* cursus. Etsi enim Regiomontanus scrupulum movet, dum ait, Cometam ultimo occultatum heliace cum stellis ceti, cum decurrisset per longitudinem piscisborealis & circa 15 'V Zodiacum trajecisset; ex quo ductu quis posier intelligerecaudam Ceti vel ejus quadrilaterum: itaque latitudo Australis hinc argueretur major, quam initio latitudo septentrionalis erat, quando fuit cum stellis in ala vel pede septentrionali Virginis, &sic plus semicirculo confeci flet hic Cometa: at contra perpende, quod aliud sit, occasu Heliaco abscondi cum stellis ceti, aliud conjungi cum stellis Ceti, & contingit id sitis longe distantibus; perpende amplius, an non Regiomontanus h*reat in stellis lini piscium, quod linum se insinuat in constellationem Ceti. Nam & Pontani relatio finem hujus Comet* confiniis Arietis & Tauri admovet, ubi Ceti figura propinquat Ecliptic* cum ejus stellis in Capite. Itaque potest manere latitudo Australis minor, & sic minus semicirculo in toto ductu apparenti. Quod vero dixerim pag. 95 Cometicorum : Polse Cometam, motu rectili- »eo conficere apparentiam plus quam semicircularem de Orbita propria, ab hoc me crimine sola loci «lectio absolvet. Errorem in loco & nomine Arthusii coram ipse agnovi collocutus anno cd DC * * Francofurti cum homine. Risum mihi elicuit tua querela super positione meorum Cometarum XXI» qua ais, requiri motuth plane monstrosom. Itaque ut Pictoribus atque Poetis quodlibet audendi, si £ raff rt&So-i quidlibet efficiendi semper fuit *qua potestas. Monstrosus apprime fuit motus Comet* anno CIO cccc lxxii. Da qu* posui, dabis dr ipsi monstra,

AD JOANNEM KEPLERUM. 477
*624.tra illas fuisse. At sufficit, suisse juxta. Stellas np nominavit ob vicinam Comets Spicam. Auvicinarfi alia Spica, ais & latine exprimis, ad- 1vicinar et . Non Advicinaret, legitur, sed vicinarer. Ecce quam facile declino plagam tuam priorem. Altera est, Cauda dirigebatur ad Capita n. Ergo Cometa fuit borealis. Non legitur, ad Capita H, sed generaliter ad stellas n, quarum multa: etiam australes. En ut ictu tuopte vapulas. Non videtur, inquis porro, omissurus fuisse observator , quo loco signi -L Cometa Zodiacum transiverit, st transiisset. Hic, ut Te DEUS amet, industrium & accuratum prafupponis observatorem, cum supra ne quidem Arcturum a spica discernere potuisse concesseris. supraep. Ulterius i Mirum, non meminisse wm* 6 - Arcturi, cum tamen crurum Bootis meminerit. Addo ego: miror, in cauda: directione meminisse stellarum rr, non etiam si viciniorum & majorum.
Et quoniam Cauda: directione me conatus es expugnare, tantum effecisti, ut ego omnibus relictis denuo tibi auferam, quod ante jam concesseram. E cauda: enim directione video diversos omnino fuisse Cometas Anni cidcccclxxii& lxxv. Cometa Regiomontani caudam dirigens in stellas H eas circuibat, nunquam ab iis per totum apparitionis tempus deviabat. At Cometa Ponta- ni (Anno ciocccc lxxii) Noribergce xxjan.obfervatus caudam porrigebat ad sextum prope n, citraque parum desiit. Lavaterus cum die m.F ebr. caudam direxisse scribit versus Ple- jades. Vides dissonantiam ? quid hic dicturus sis, expecto. Nullum argumentum Trajectoria: patrocinatur, praeterquam motus ab initio tardus, inde velox, iterumque remissus. Sed fors hujus etiam ratio dari possit, Tque ac velocitatis tarditatis- ve planetarum. Quicquid sit nolim tibi amplius adversari oppugnando
Trajectoriam. Interpretaberis 0-1624. mnia benevole.
Ad alia. Strauffius jam nuncio isto de tuis secundiori exhilaratus est anno proterito a Fratre tuo germano.
Fuit enim is & Regiomonti & Haf- nia: & Dantisci, ubi & me liberavit ista sollicitudine. Rogas, tibi ne invideam voluptatem videndi falsos illos colores, quibus tua hujus quinquennii fortuna mihi depicta fuit, Quoniam ita vis, facio. Propter Austriaca bella dicebaris emigrasse Tubingam. Interim dedita Bavaris Lincio, quicquid rerum tuarum in typograpnia inventum, a militibus direptum, laceratum, von den Schriften der Druckerey habe man Kugeln , von den Gedruckten imdgefchric- benen Bogen , Patronen gemacht , ablatum etiam & obsignatum obferva- tionum Tychonicarum Thesaurum,, quem tamen, suscepto adBavarise Ducem itinere per supplicationem receperis. In patria porro tua, sive matrem sive sororem (jam enim excidit ) insimulatam & publice accusatam nescio cujus veneficii: quo crimine depellendo tu multis & itineribus & impensis & ahimi doloribus
fueris exagitatus. Ha:c amico hic.
meo cuidam literato Tubinga tunc significata. Tantis itaque curis te feliciter defunctum non immerito gavisus fum. Strauffium tuo nomi “Strausßm. ne salutavi, ac denuo horum, licet antea certum, feci certiorem. Sperabam ab eo responsum vel ad me vel ad Te, sed nihil rescripsit. Hunc morem a suscepta Profemone Aca- .., demica suscepit, ad literas complures vix unis respondere. Magna spe, quam primum de homine Mathematicis abs te erudito, jamque in vicinia mihi locato concepi , me dejecit, colloquia Mathematica toties oblata quasi aversatus, ac rei mercatoria:, ut fertur, & braxatoria: unice intentus. .
De Animali generis neutri gratias habeo: quadam video, sed qua^
Ooo 3 si per

478 E P I S
1624. si per nebulam, & paulo clarius per istam fidei Confessionem. Suspicatus es, quiaRofecrucianos & Perfecti- onistas nominavi, me fortassis indi-
jo. Amd. gitasse eos qui soll. Arndo adhaerent. Non eos putavi, sed Nagelia- nos & tales, quorum pagella tot annos subinde novL, sub nomine Roficruci- Irenasi Agnosti& aliorum, qui seRo- am. secrucianos appellitarunt, circumferebantur, quibus edebatur, adesse jam seculum, quo Christiani integri vita? scelerumque puri ac reipsa jam perfecti fint victuri. De cretero plane tecum sum, nec Theologiam in verbis & altercationibus, sed in informatione ad Christiane vivendum censeo positam. Gratias etiam ago pro Calendario. Non equidem cautam invenio Vulcano dignam. Forte offenderunt illa verba pag. penult. Mit dem Zwang zu einem 'verhaßten Gottesdienst. Aliam te mihi literis proximis aperturum dicis. Eam igitur expecto. Spero tabellarium hunc ad nos remeaturum ante hyemem: fi Hon ; tuas ad me literas dirige Li- pbttppitt psiam ad Lic. Philippum Müllerum MiMerus t i us Academia Mathematicum, qui upßenßs communis noiter amicus, eas non m- Mathema- vitus huc curabit. Vale, Vir praestan- tkw. tissime & humanissime , meque ama.
XV Julii Anni cio id c XXIV.
Epistola CCXCVII. JOANNES KEPLERUS PETRO CRUGERO.
1625. /^LarissimeVir,quas scripsisti ad me
literas m Aprilis anni cid id c xxv, domum reverfiis ex Suevia mense Augusto accepi a mea familia asservatas. Eram profectus eodem, quo tu scripsisti, mense, postquam uxoris partum periculosum (cum & ipsa quadam gangrena tpecie in carpo wanus, & foetus a multo tempore variis accidentibus infestarentur) exitu felici terminatum, spectassem, filioque nato & a Parochialibus Pon-
T O L JE
tificiis baptisato, nomen Hildeberto 1625. dedissem , quem authorem egregie de Carem oniaEucharisthe sarta tecta conservanda scribentem, tunc in memoria habebam. Itineris mei causam •& succestiim, cum ad te Mathe- seos Professorem pertinere censeam, tibi commemorabo. Literas ad Campidunenses, Memmingenscs & Noribergenfes habebam , quibus Cassar mihi Reliqua mea Rudolphina repnesentari petebat; ut iis sumptibus adjutus Tabulas & Observationes edere possem. SvevicL urbes, qua: promista Casari nondum solverant, solverunt mihi. Noribergen- ses a quibus mutuum petebatur, quod ue Contributionibus circuli Francici, proxime futuris, refunderetur, recusarunt. Variis tamen in utroque itinere remoris a?stas abiit.
Usus sum & Acidulis Goppingensi- bus & mensem Tubinga? transegi, creber cum MLstlino, Schickardi hospes. Verum ille jam arate fessus: iste promptus, acer, sed laboriosissima professione distentus nihil admodum in praffens ad artem contulerunt. Miratus solum est Ma?stlinus ( nova paradoxa, & cum observatis non obloqui pollet, concedendum arbitratus est , discendumque etiam inposterum aliquid ex illo magno Coelestium cursuum volumine.
Erant absurda ista 1. Obliquitatem Paradox* Ecliptica? olim majorem observatis A fl >,ono - Ptolemaicis &Timocharis Ac. Co - mca ' pularum Lun$ cum fixis & planetis, ad calculum Tychonis examinatis, convelli. 2. In Planetarum motibus mediis non omnimodam aequabilitatem inesse,nec transigi posse citra aequationem secularem in motibus praesertim Saturni. 3. Epocham v\d. p*- repertam, in qua plerique motus in ßß Tdb ’ puncta cardinalia incidant exactifsi-^- me, cceteri non multis gradibus ea superent. Ea est anno ante nostram aram 3 9 9 3. xx 1 v Julii. Uranibur- gi H. o.34. 26". 4.Nullam dierum aquationem Eclipsibus hujus temporis,

AD JOANNEM KEPLERUM.
479
*6 25, poris, quarum in Luna inde ab anno ciDioLXXii, quadraginta fex observatas a variis computavi, satisfacere, quin potius videri emergere novam menstruam, secundum transitus non Solis, sed ipsius Luna: per Zodiacum: cum pleraque Eclipsium tam © quam 3> in Xr tardius, in iy>-Lmaturius incidant. Interim recudi Ta-r bulam Aquationis Luminis, ex hy- pothesi pnysica Epitomes, in qua immanem laborem hausi, propter varietatem insidiosislimam. Decies ad minimum ea intra decennium reformata semper aliquid occultavit, ob quod duplicanda tandem fuit, vi- cifsimque secundum aliam dimensionem dimidiata fuit. Cum autem omnibus modis forma Hypotheseos a Tychonica differat, effectus tamen est quam proxime idem, qui in prolixissima illa Tabula Magini, in Supplemento Ephemeridum. Sed finiam cum pagina historiam itineris mei. Ex quo vero fiim reversus, nullum non moveo lapidem, ut ad editionem Tabularum veniam. Nam triente recepto assignatorum sumptuum, eoque Campiduni collocato, jam de bonis & reditibus in hac provincia sumptus expedio. Sed difficillimam hoc tempore rem tento: quippe Reformationis acerbitate summa imis vertuntur. Et audivisti forsan (divulgarunt enim Epheme- riorum scriptores) circumscriptam & mihi Bibliothecam, quamvis mihi aulica functione subnixo immunitas esset promista. Verum illam molestiam levatam existiyio: nunc de pecunia agitur, quam debent proceres: eaque non incertissima fretus papyrum & operas conduxi. Paginas excudam numericas, usus typis meis propriis, quibus excudi iv Annorum Ephemeridas. Sed tenet me sollicitum Typographi fortuna, qui etsi & ipse, obtentu mei operis, licentiam habet commorandi, premitur tamen militum alimentis ^importunitatibus, onere civico, obdQmum,
quam possidet. Quodsi procedant 1625. opera, est quo de gratias agamus Numini; sin impediantur diutius,tu in asrumnas hujus provincia:, totius- que adeo Germanise intentis oculis, veniam mihi dabis. Jam nunc excurrere cogito ad Fusorem Pastavs um , a quo. alloquendo in descensu prohibitus sum, ob pestis suspicionem urbe exclusus cum comitibus omnibus. Nunc ad tua. Quod ad computandas Observationes Ptole- maicas justo te comparas apparatu, facis rem tua & professione & existimatione dignam, Artique utilem; speroque librum publici juris futurum, sed nolim eo tantisper carere, saltem exitum calculi mihi descriptum transmitte.
De observationibus quidem Ty- chonis edendis hoc tempore desperavi, quia Bessern assignatorum sumptuum non recipio: si tamen spes edendi in procinctu effet, posset tuus iste vetustarum Observationum calculus adjungi. Si commodo tuo fieri potest, ede folio mediocri, sic ut ad Mechanicam Tychonis quadret, cogito enim eadem forma observationes edere, si quando suam Uraniam respiciat Jupiter.
De Hipparchi Aquinoctiis sic habe;Ordinatas a me este Epochas Solis sic, ut Eccentricitate hodierna manente (nam quis credatolimfuisse majorem, cum tota hasc diversitas minori observatarum altitudinum quantitate nitatur, quam qua» a Ptolemaeo ipso suit in incerto posita) ut, inquam, tanto posterius computem Hipparchi vernum, quanto maturius computo autumnale. Ut id obtinerem, non potui vernum Solis locum in Epocha Creationis in o L§ ponere, sed contentus fui medio. Frustra circa Refractiones hic scrupulosi sumus, majora ambiguntur.
Qux ex opticorum meorum sol.
146. adducis, sic, uti Tu hactenus, conciliare identidem sum aggressus ;
ut

480 EPISTOLA.
1625. ut Hipparchus minutissimis particu- am scilicet ipse suo cruciatu eam 1625. lis diffisus, Mane, Vespere, Meridi- vocalem reddat, cur enim eam struem, Medinoctium allegare conten- xit, in perniciem hominum; ut illi tus fuerit: Mane illi sit, quicquid sit Pontificis adulatores,eo efferunt ejus ab ortu versus meridiem, cum quL authoritatem, ut tandem ne ipsis quillst est hora v, sit nobis x 1 antemeridi- dem hiscere de rebus etiam natura- ana. _ libus liceat. Etsi formidat Sileni
Loci ex Censorino admonuit me frontem riEgle &c. ineptus eö extensos. Scaliger, agnoscitque prosphal- dit censuras illas Romanas Coper- mate, ut tu: ego, si potero excusa- niceorum, quorsum fortasse non ex- re Ptolemaeum, ne cogar eum in- tendit illas ipse Pontifex, quas pos- simulare fraudis, mihi gratulabor, set Jesuita commoda interpretati- Sin illa sphalmatis in Censorino veri one sic lenire, ut vel ipsum Pontifi- similitudo colliquabit mihi hoc fui- cem haberet secundum. De fato erum butyraceum: confugiam ad L- tuo domestico tibi & condoleo & quationessaeculorum,adexperimen- gratulor, .Veneremque Uraniae veta in omnibus Planetis similia, in ipso strse propitiam precor, ut non prius Sole, qui per Eclipses Lunae depre- tu ex illa pater esse velis, quam Pto- henditur in minutis arcubus inaequa- lemaicum calculum absolvas, liter ad fixas accedere, quod iv vel v Differentias Meridianorum pro- Eclipsibus J) comprobo. ximorumDaniae, Sveciae, Germaniae,
Pro Cometa Regiomontani gra- Poloniae, Ruffiae, a meridiano Dandas tibi & ipse ago & aget Typo- tiscano, quos habes exploratas, vel graphus , qui queritur, ob impedi- saltem bonum & fidum Itinerarium menta Commerciorum a bellis Ger- Dantifcanum abs Te prima occasio- maniae, se päuca distraxisse exem- ne desidero : si tamen non serus plaria: distrahet ergo plura, tuo hoc erit Tabellarii adventus. Sed rejici liibsidio adjutus. Scribit ad me fortasle poterit Catalogus locorum p. Guidi- Jesuita Viennensis Guldin, Clara- in calcem tabularum. (*)
^ montium Roma: extrudere refuta- Eclipsium Solis diversis locis ob- momius. tionem mei Hyperaspistis: sed cen- servatarum magna est oportunitas, suisse socios siios, qui sunt Roma:, mediantibus enim parallaxibus fatis me confirmandum, ne animo defe- fide elicitur differentia Meridd. nec thiscam, causam enim Germani pro tantum prosunt Lunares, ob tot va- Germano-bonam esse. Nisi fallor, rietates ex causis Physicis & Opticis. sarsius. Sarsius ille in appendice Jesuita & Claudam Epistolam loci j> calcu- ipse est, mihique hoc, nescio quis, re- lo, quem tabellarii adventus abrupit, tulit. Ille si non Davus est, sentiet ut eum tu ex Tychone deducas,ne- punctus. Doceat suam Perillus (ille scio enim an recte sim operatus ex Phalaridis) mugire bovem (ahene- Rudolphinis, Tentavi autem eum
ad
(*)
Sic ego soleo
Prag» A. P.
5°,
6, Antilog.44402,
Vienna: A. P.
481
i W
N
- 4089z.
1.
44«
85295«
Miliaria z 6. Gr.
2.
24.
0.
1
p
p
20, U. 514684.
4'
8« r.
4« L - 332251.
846935«
761640,
Gr.
»°. 33^
i« i6|, 380820,
Min,
io'.

AD JOANNEM KEPLERUM. 481
1 625.ad explorandas latitudines Quadra- am suffragium in exitu pro JEqua-162 5. rum, Nodo in Octantibus. Hacte- tione dierum menstrua ignota cau- nus enim non animadverti meas Ia- fx & procul dubio physica. Anno titudines in Eclipsibus, ex angulo cio idlxxxii,xxviii FebruariiH.3.59' magno 5 0 ,18'. depromptas, qux sal- Tycho posito loco Solis in 19 0 , 45, vant egregie Eclipses © & per ge- X, vidit limbum 3 occidentalem in nerale mearum Rudolphinarum prL- 9 0 ,26' 21, Hora 4 0 , ß' in 9 0 ,30' n Ho- ceptum computari alias, Tychoni- ra 4 0 . 36' 3 in Nonagesimo, Altitu- cis squales. Itaque ante mensem do superioris cuspidis 58 0 , Hora fuit emendandum id praeceptum, at- 4°. 4/. erat 58°. 30'. Hora 5°, 9 Occ. que id demonstratur dissidere pau- limbus in Meridiano, Altitudo Cufp. culis scrupulis a Tychonica in tali- 58°, $i\. bus circumstantiis. Sed videbis eti-
PRO SOLE 4 0 . ©'• 51"
1. 24. 15.
1500-Jun. 46', 14.
82 1, 7, 5. 30.
G
Tun. 17. Febr. 28,
6. 51. 44. b 59-
5. 25. 6.
W
Asc. R. 0 350°. 40"
59- 45 __9^_
Asc. ObLHor. 140. 2 c
109.
2. 52» 44- 59- 45-
105.
27.
7-
r?-
io.
7. 10. © 19. 50. 39. X
Cum igitur Sol sit promotior per 5s, adde id ad 9 0 , 26 '. H Apro semidiame- tro 16. Erit visus locus Centri in 9 0 ,47'f. n
Pro LUNA ad Horam 4 . $ 6 '. aqualem.
I5QO. 23° 20«.59'. Finiens 8i- i8- 22. 47.
Jan.&d. 27. 58- 4- Z6.
42.
29.
3.27.48 .5 9.
1.23. j 6 .36.
1. 27. ij. 22.
4. 5. 40. 24.
9.21.36.38.
5.30.12.
101. 0. 23. Revol. IV. 110. 5. 14.
11.
18.
0. 12. 16. 46.
Parali. 9. 4. 51.
7-
6. 4. 2. 21.
9.15.46.46.
62'. io". 9. 4.
3. 26. 19. 42.
29.15. Ad,
Verus horarius 16000.51.
7-
29. 12.
N 16. 16. 1. L
35'. 44". 56000. 34.
17-
3 in 7. 13. 27.
/7\ r rv /"1
n
i?
72000.29. 12.
19.52.
3 ä © Aph. 3
77.2t. 3. 1.
o. ^
©abAph.3 195.51. o. Mq. Lumin. 2.34.30.
Ad.
!>
16. 51.J
dat
3 absolutus 9.48- 16. 16.
o. H
G
0
Per Rudolph. prseceptum 3 a © ante correctionem Tycho- ©an ni in effectu concors.
36. 28* 19- 5^
79.5«. 63.36.
6 . Lat. simpl. 2°.j8',to“. S.
X
o' ( LatMeniy 7 . 4 g. s.
Lat.compos 7 . 6 . S. Ppp Lat.

482
i6i$*
EPISTOLA
Lat. compos 3. 6. o. S. 1625. Paral. Ladt. 34. 29._
Visa Cent, Lat. 2. 31.31.
16.
supremi cornu 2.47. 31. Nonages altitudo 55. 3 r- _
Hor. 4.3 6 '. sequal. computata altitudo cornu 5 8 • 18 ■ 3 1 • Observata Hor. 4. 36'. appar. 58* 15^. Decem scrupulis observata est Luna promotior, & nodo vicinior, quL detrahunt nonnihil de latitudine & altitudine computata, ut illa restet
58°, 17', 49 "- „ 0 ,
Alt.Obliqua Horosc. 140.25 .
Latus sequat?. 39. 35. L.45078.
Altit. sequat. 34. 5*. L.579oo.Antil.i8852.
69. 5. L.102978. A. 6820.
62. 27. 12032.
38 > 5 Sl L 46473.
54. 4. L. 2in o. A. 53293.
26. 10. 81868.Pa1vL.3540.
Occasus Nonageiim. H. 3. 59'. Observ. J>
Dist. 3 ) a Nonag.
Tycho putabat eam distare solis o. zZ.
3 *
3 -
9-
50. X 50. n
47 r ^
5. 57s. L. 226400.
247510. L.L. 3540.
49753.
Paral. Lat. 36'. 29'. Sed ad horam apparentem 4 0 , 36', ha?c Parallaxis 61134, 29". tunc est altitudo Nonagesimi 55 0 , 31', o".
Parallaxis Longit. 5.14. L.L. 243 970.
Verus J> observatus 9. 42.25. ir in Ecliptica.
Reductio 6.16. pro Lat. simpl.
Verus 3 ) in orbita ex 9. 36. 9. ll observatione
Ex vero Hor. pro 37'. adde 22
Ergo ex observ. prodit 9. 5 8. 9. n ad horam 4,36'. apparentem.
At computo ad
Lqual. 4 h . 36'. 9 0 .48'. o". H
Ergo ad apparens tempus tantum est hoc loco addendum, quod eistciat io', scrupula.
10. dant Log. 179 1 76^.
Veri horarii Log. 5 I 8oo.
scilicet 127376. 16'. 48". Minuta.
Latitudinem aliter per novam Ta- milem, sed commodiorem & use, bulam Magmianee quodammodo st- diverso, stnereciprocatione nodi angulo

AD JOANNEM KEPLERUM. 48z
*625. gulo per totum mensem constanti elicio 3 0 ,3'. non3°, 6. Et tunc assequor altitudinem observatam. Sed si non insuper etiam cum Tychone librem nodum motu menstruo, vitio latitudines Z cum 5L in octantibus. Sed tabellarius ad horam condictam adest. Diutius immorari non postum. Vale. Lincti d. 1. Maji cio 10 cxxv.
Epistola CCXCVIII. MARTINUS HORKY JOANNI KEPLERO.
1 d 10. Q^Epe, Prastantisiime Replere, Mt- ^ cenas mihi seternum honorande & amande, ad Te meas dare volui, saepius qui una cum tuis valeas, scire expetii: sed cum propter loci nimiam distantiam, tum propter hominum, Boemiam proficiscentium, penuriam, voti compos minime evadere valui. Me fata detinent jam Bononiis apud Joannem Antonium Maginum Patavinum, amicum tuum (ut ego puto )fingularem, dextrum & sincerum. Visa Tubinga Anno cio 10 c viii, visa Argentina, visa Hei- delberga, Altorfio, Basstea, Fribur- go, Parisios prosectus sum cum Nobili Silesio Valentino a Zeidliz &c. Gallorum sedem regiam, & egregiam visurus. Inde anno proterito Venerias maris dominam, seu potius Veneris sentinam & omnino Ve- vid. Cent. neream ( Lipfio teste) ad invidiam i.Epist.22. p U { c hram, opulentem, ac terque quaterque beatam adii; & per tres annos lunares lustranda posui. Quae ibid. dr - (eodem Lipfio suffragante) cummi- ca fi"‘ nus ad nostrum genium fit, Mercurio enim amicior quam Minerva: Patavium veni, sed cum displicuerit animo meo, Bononiam matrem studiorum & studiosorum libare oculorum acie expetii: mansurus in eadem , cum propter Medicina?, tum Mathematicas disciplinas per annos
aliquot. Statum Boem ia?,patria? mea? idicx carissima;, (si per occupationes arduas licuerit) paucis aperias. Dominus Bachazius annis & canis honoran- Bachazm dus, mihi vero sternum amandus Msecenas, qui valeat: statum qualem Academia Pragensis teneat? tuis me edoceas, te oro. Scripsissem libens & lubens Domino Bachazio & aliis Dominis Professoribus (quos omnes hisce meo nomine oblata occasione peto, officiose salutes) sed aliis districtus & occupatus id, perficere non valui. VestrL Excellentia opus insigne de motu Martis oculis meis maxime placet, sed loculis displicet : nimis enim care venit in Italiis, & pro uno exemplari librarii nostri vi aureos demandant. Reversus crvv &e£ ad patrios lares, credo me precio viliori adsecuturum. Origanus Ephemerides suas calculo Ty chonico edidit, & Dominum Ma- va. Essi. ginum in iisdem nimis duriter tra-"§' ctat. Jam quotidie in responsione conficienda Maginus laborat, cui & ego in describenda operam meam navo. QuL si fuerit excusa, proram & puppim mearum actionum eo sum collocaturus, ut unum atque alterum exemplum Vestra Excellentia pro sua persona & Domini Bachazii sit per me brevi habitura. Quantum ego existimo, annus hic cid id cx viris literatis est periculosus. Scribit Origanus contra Maginum: Maginus amice contra vestram Excellentiam, prout ex ipsius literis adjectis patet,
(Gap. XXXI paginam Vestra Excellentis 164 oppugnans): Parifiensis Schola Medica, Libavium nimis duriter juxta atque Paracelsiim & Rei- Libavim mundum Lullium angit: prout vi- Par « {el s“ { dere potest Vestra Excellentia ex li- m '
bello isto, cui titulus: Lapis philosophicus SchoU Parifiensis Parisiis Anno Lapuphi- cididcx excusus: Finckius Gisse (dum enim illic moratus,sum & cum eodem nflfj' locutus,) fe contra Goclenium Phi- Eimhus losophum illum Marpurgensem An- Ppp 2 no

484 * P I S
161 o. nohöcpr#fentiediturum pulchem- mum philosophicum apparatum est pollicitus: & alii innumeri, quos enumerare estimpossibile. Sed ilo- stri Boemi post fornacem latitantes, silent: Unica tu lux, & dux solus patriam meam captivo tuo exornas, & caput inter nubila condis, & omnes mathematicos hujus tempestatis tantum antecellis unus, quantum Phoebus minuta sidera, lux tenebras, ancora fluctus. Hoc enim scias, tanti te me facere, quantum nemo vir 'prudens non facit. Origani viri eruditi praefationem legi, credo, quod multum a vero erret tra- sbw Sok mite, dum nobis Sirium facessere sa- mmajor, tagit Sole majorem. Sic enim pagina 4, versu 24 scribit: Simili modo Solem & Lunam paflim Sacra: li- tene appellant luminaria magna, non quod nulla: plane in coelo stella: majores reperiantur, cum six# etiam mi- nutissim# omnium Astronomorum calculo, indubitatisque Mathemati- ' cotum suffragiis Lunam multum superent, & Sirius ipsum Solem. Sed quod duo h#c #quali sere, & omnium quidem maxima inter Stellas coeli quantitate & luce sese offerant: hacc omnia ipsi concedo; sed illud tantum me edoceas peto, an verum illud sit, quod de Sirio hic ait, quod Solem ipsum magnitudine superet. -Tychonis sententiam legi, sed hoc invenire non potui, ut Sirius Sole ipso major esse possit. Plura liberet, si liceret. Neque enim stilo est fidendum, sed metuendum, ne Sawi- tici corvi (quos inter jam dego) misere me tractent. H#c & alia plura, si DEUS Pragam mihi adire concesserit, Vestra: Excellentia: aperiam. Sed jam manum de tabula, verba enim volant, sed scripta manent. Sed nunc contrahens vela opto, ut S. Cass Majestas Vestra: Excellentia: .ii pro captivo Marte %d%ivdvTipfQ 7 rov 9
quo novum exercitum conscribere
T 0 L JE
Vestra Excellentia possit, declaret. 1610. Maginus S. Cassare# Majestati ab hinc quatuor aut quinque annis speculum transmisit, pro quo etiam wttöapöv aliquod expectat. Pervellem filiolo Vestrae Excellentia: aliquid hisce ex locis mittere, sed longum iter est, fides hominum dubia ac incerta. Quodsi, ut spero, mox ad vos & Academiam vestram reversus fuero, ipsemet prassens exhibebo. Peto ä Vestra Excellentia etiam atque etiam, ut Martinum Tischlerum cum uxore ejus meo nomine plurimum salutes. Quibus Vale. Bononti d. X11 Januarii CIO OCX.
Dominus M. Joannes Cafparus odomm, Odontius Altdorfinus, me, cum ibi essem, tibi plurimam salutem impertire jussit & rogavit, ipseque & uxor ejus ac universa domus me liberali* ter exceperunt. Vivit mediocriter, Astronomia, cui operam dat, suppeditante omnia satis superque. Majorem in modum quoque oro, ut Vestra Excellentia de statu nostrae veteris Academiae me certiorem faciat, & adducat Dominum Bachaci- um, ut Dominum Uratislavium de Mitrowitz S. Cass Majestatis consiliarium, & Burggraffium Carlsteinii pro me oret, ut me studiis operam navantem annuo aliquo stipendio adjuvet. Quam ob causamseorsim ad senem meumParentem scripsi. Quem amorem & operam omni officiorum genere aliquando in Te Tuoque filio demereri studebo. Valete & ä me omnes mihi faventes salvete. Nobiles Bononienses aliqui & quidam Mercator adulterinam monetam fecere , & pr#mium su# nequiti# ex- pectant. Expectabo semperrespon- siim a Vestra Excellentia, cum propter Origani Sirium, tum Pragen- sis nostr# Academi# statum.
i'*
EPISTO'

AD JOANNEM KEPLERUM. 485
Epistola CCXCIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1610.T Iteras meas, Magni animi, erudiit tionis & virtutis vir, fi accepisti) id uti volui factum. Responsiim avide expecto & expeto. A primo die Februarii usque ad decimum valetudo mea erat nexa filo tenuissimo, sed jam ad meliorem statum pervenit. Maginus meus laborare incepit xii Februarii, sed convaluit. Multum ipsius cerebrum Origanus suis Ephemeridibus perturbavit, ita ut hic rhodus, hic saltus. Responsum
nondum est excusum, id ad rhombum perductum si fuerit, tibi, Vir Excellentissime , volenti haud invitus aliquando mittam. Ego in Medicinas & Mathematicas studio & stadio in grata & amoena Bononiensi Academia delitescens, oculos flecto ad hunc portum, ut summum portum in Philosophia & Medicina confcen- dere possim. Si de tua in me voluntate, Mascenas clarissime, dubitarem, multis sane a te peterem, ut tantum mihi in gratiam faceres, & pro me apud Illustrissimum & Celussi- LadisUus mum Dominum Ladislaum Zeydlic zeidhc. ^ Schoenfeld literis tuis intercederes, ut meam hac in re paupertatem sua illustri liberalitate sublevaret, juvaret, ornaret. Quin pondus tua petitio pro me sit habitura, omnis mihi dubitandi ansa est praicifa. Pro quo officia & servitia mea promptissima &. paratissima prolixe tibi tuisque o- mnibus defero, & me totum subjicio. Praxin Astrologicam ad an. cid id c xi ad Meridianum Bononiensem conficio stilo duplici, antequam in apricum prosiliat, manum & limam peto adjicias. Statum Academia; nostrae Pragensis, si cura & occupationes permittunt) motu tuo proprio de- BaccbaciunpinpLS, enixe rogo. Facturus mihi campa- ta m gratum quam quod gratissi- H^iocbc mum. Dominus Bacchacius, Cam- ranus. panus, Uagiochoranus (praeceptores olim mei clarissimi & carissimi) 1610. qui (una cum universa tua prosapia,) vigeant & valeant, scire discupio.
Nova, quae his subnectere valeam, non habeo. Unicum solummodo est , idque minimi instar momenti; Nobiles Bononienses & aurifex Florentinus monetam adulterinam cudere cepere, jam in carcete (qui alias dura mansio) praemium suas nequitiae expectant. Qualis effectus sit secuturus, de futuro copiosius. Sed haec pro animi tui candore eo animo excipias, quo ad te profecta sunt. Prolixa enim benevolentia tua facit, ut ultro obliger & immortalem gratiam debeam Tibi; quam Ut solvam nonexpecta; non est ista virium,non item animi, qui magis magisque illigari tibi cupit, & nunquam dependere, ut pendeat a Te semper. Te amo & studia tua exosculor. Dabantur calamo & penna currente. Bononu X III. Februarii juxta novum stylum cididcx, ut vulgus.
Si cura & occupationes concedunt, carmen a tua humanitate gratulatorium ad futurum meum honorem & Docturam peto, & me meaque studia commendo.
Epistola CCC.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
P Rasstantissime Domine Keplere; t 6 io, sie pe ad T e, nullas abs T e. Proxime Nuncium Sidereum de quatu- or novis Planetis per me remifliim, si consecutus es, ia ut volui factum.
Sin minus, tuis hac de re edoceri cupio. Est res miranda: est res stupenda. Vera an falsa, ignoro. Proin* si tua erga me voluntas, de qua o- mnis mihi dubitandi ansa est praecisa, est prompta; si,inquam,tua erga me benevolentia, qua me semper, praga? delitescentem, es prosecutus, antiquum obtinet; judicium de his Galifei Quatuor novis Planetis, quin mccum sis communicaturus* nullus dubito. Quicquid horum arcano- Ppp 3 rum

486 E P I S
161 o. rum eoelestium per literarum equor mihi commiseris & concredideris, lapidi te concredidisse credas. Nulli etenim, sit ille quicunque velit, illa communicabo, sed veluti in theca o- mnia clausa habebo, dum cvvtm ad tuum animum notum & vere amicum rediero. Praga, nova que excipiat, (si libet) motu proprio paucis depinge. Facturus gratissimum. Plura non do, judicium tuum expe- ctans quod non gravaberis proxima occasione ad me Bononiam (vivo enim cum Magino) transmittere. Vale sideribus & nostras Scientia gemmula clara & caraBoemie. Bononia xxxi Martii cid id c x.
Epistola CCCI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
161 o.pRestantisfime Vir, Patrone eter- num devenerande; Plures exaravi ad Te literas.*; Sed nullam adhuc dum a te accepi responsionem. Die n. Apr. Maginus literas Vestrce Excellentias mecum communicavit & legendas prebuit, quo ipso aliqua mihi tenta- tio Italica suborta est apud supra dictum Maginum, precipue quod Tua Excellentia me appellarit Wences- laum, cum neque in Gallia, neque in Germania, & multo minus in Italia cognomen meum dissimularim alio supposito, sed semper mihi nomen Martini Horky omnibus in locis, u- bicunque versatus fui, hic etiam Bononia tribuerim. Sed nihil in- terest, cum facile, ob occupationes gravissimas, quibus distineris, memoria illud excidisse credam. Sed Itali nostri aliud quid subesse putant, quod pennae concredere periculosum, usque dum, DEO volente, domum rediero, quod tunc fideliter & candide Tibi aperiam. Observo jam Justi Lipsii Epistolam XXII Centuriae Primae (*).
*
(*) I n qua inter alia hacc habentur: In Itali* tot* tri mcn* clausa &c.
T O L JE
Quod attinet ad ephemerides, 16 quas Vestra Excellentia cum Magino secundumTychonicum calculum publicare constituit, illud mihi, praeclarum propositum perquam gratum est. Nihil autem satius esse puto ad providendum sibi, quam, ut Vestra Excellentia successive unam post alteram tabulam Magino transmittat, hac tamen conditione, ut supra dictus Maginus data fide sua Tue Excellentis promittat, se nullo modo concedere velle,ut sibi aut aliis exscribantur, & absoluto calculo unius Planetas, se remissurum esse illum una cumTabula aT ua Excellentia ingenti labore & studio confecta. Jam apud ipsum dego, & DEO largiente vitam, adhuc per annum cum ipso Bononie vivere spero,& filii ejus Fabii preceptorem agere. Patiar ut potiar. Quod si hac in re ullo modo fidem fallere aut Italicas artes exercere vellet, per meam fidem & nominis äPatreaccepti integritatem spondeo, me primo tempore illud tibi per literas significaturum esse. Arcanorum enim omnium suorum me conscium facit, id quod erga ipsum suosque aliquando omni studio demereri contendam. Die iv Aprilis de hoc negotio , quomodo id aggrediendum sit, plura mecum contulit , ultimoque hec verba Italico sermone edixit: ex ejus tabulis construam Ephemerides, sed id curabo, propter honorem meum, ut nemo non sciat, me illas confecisse. Fructum capiat Dominus Keplerus cum suis,quocunque modo potest, si promiserit mihi quod pro labore & studio exemplarium certam summam mihi reddere, & solus expensas Typographie ferre velit. Hec ipsius formalia erant. Velim autem, ut Tua Excellentia mihi credat , Maginum has Ephemerides ob inimicitiam, quam cum Origano habet, quamprimum esse confecturum. Sepius me incitavit, ut
contra
thaec mihi serva. Frons Tibi aperta; lingva parea,

ad JOANNEM KEPLERUM. 487
1610. contra Origanum scriberem & pu- blice excuso scripto Maginum defenderem , sed non est ut tale quid de me bonus vir Origanus metuat: deditus enim semper ero & Germanas univerfe & Bohemicas nationi. Mmhms Sed si ob tempora liceret, mallem h trtyjam CO ntra Italum, inprimis vero contra "fircum GalilLumGalÜLum de quatuor fictis ßmm.quod Planetis calamum movere: sed jam pcregrma- u lul an dum cum lupis. Quin etiam minavit, quod maximum est, inter alia dixit, contraGai. debiturum se centum aureos sicario, Vits^a q ui Origanum jugularet. Sed hasc Ep. 'Ig. omnia tecum, ac si lapidi concredidissem. Maginus hoc tempore sudat inAlchymia. Quserit lapidem Philosophorum, at, ut puto, ad Calendas Graecas ipsiim inveniet. De E- phemeridibus ab ipso secundum calculum Tychonicum constructis vanum est commentum: nihil enim vidi, quod praestiterit, idque eo animo fictum puto, ut Excellentiam Tuam incitet ad computandas Ephemerides ex calculo Tychonico. Quodsi Excellentia Tua responsum ad me dare dignata fuerit, etiam atque etiam rogo, addat suum judicium de quatuor Novis GalilaeiPla- netis: ita tamen tuas exares,non ut ego; sed allegoriis obscura ; ne, si fortassis alius interciperet, detrimento mihi essent, Excellentia Vestra significet quoque, quomodo Bacha- tius caeterique Profestores valeant, illosque singulos meo nomine salu- i-pr nffi riosimme. D. VI Apr. CIO iocx.
cellentiae & omnibus Tuis ad infer- 1610. viendum semper ero paratissimus. Iterum cum omnibus stellulis & gemmulis vale, & extra limen nihil.
Epistola CCCII.
IDEM
JOANNI REPLERO.
Ejse salutatum te vult mea liter a primum .
Excellentissime Domine i6ro.
8-A
Replere, ad te, nullas a te. Distantia loci magna ad vos euntium penuria. Germanico idiomate meas priores num acceperis, in trivio verior. Hisce peto edoceri nil aliud, nisi de quatuor Galilei Galilei Pata- viensis Professoris Publici, Planetis, an Tua Excellentia illos videat? Judicium TuX Excellentia hac de re audire erit mihi pulcrum, erit gratum, erit acceptum. Ephemerides, quas Tua Excellentia cum Magino secundum fundamenta Tychonica edere vult, opus est, ut undecim Planetas habeant, si datur fabula illa Galilei esse vera. Dominus Maginus ad te brevi literas suas daturus est. Interim te valere una cum tuo filiolo & omnibus claris & caris gemmulis discupio. Plura non do, judicium tuum hac de re ore hianti ex- pectans. D. Bacchacium officiose saluto. Bononia , xvi April, cid id c X. ut vulgus.
Epistola CCCIII.
P. S. Praestantissime & aeternum amande Domine Replere, fac mihi, peto enixe, istam gratiam, & apud zadisi. Magnificum Dominum Ladslaum aZeidhz. Zeidliz a Schonfeld, S. Cassi Majestatis Consiliarium, & D. Christo- phorumWratislaum de Mitrowizin Lochovic& Protiwin, Boemiae corona: Burggravium pro me intercede, ut, quod per literas ab iisdem saepe petii, aliquando consequi valerem. Quamdiu vixero, Tua: ExIDEM
JOANNI REPLERO.
Rata hora, acceptissima venit i6ho. xx Aprilis litera. Hanc amo: illas exosculor. Tres ad te placet. Fabulosum mercatorem coelestem ad Garamantas & Indos, displicet. Sed quid mirum ?
- - Hoc eunt ordine fata .
Alterum hic vide, lege, judica. Tuum judicium mecum. Ego tibi nostrum. Tota in Bononia male audit,

488 E P I S
1610. dit,quia capilli decidunt,tota curis & cuticula floreGallico scatet,cranium lassum, in cerebro delirium, optici nervi, quia nimis curiose & pompöse scrupula prima & fecunda circa Jovem observavit,rupti; visus,auditus, gustus & tactus periit: in manibus chiragra, quia Philosophicam & Mathematicam pecuniam furtim sustulit. Cor palpitat , quia fabulam coelestem omnibus vendidit. Intestina tumorem prster naturam deponunt, quia ulterius apud Studiosos & Viros illustres non titillat. Pedes podagra clamant,quia per omnes quatuor anguli limites vagatur. Felix ac terque quaterque beatus Medicus, qui infirmum nuncium ad sanitatem pristinam. Misso infirmo redeo ad vos gemmulas claras, gemmulas caras. Vos omnes & Rectorem Dominum Bacchazium saluto & resaluto. Vivite Uti, vivite t lauti , vivite tuti.
Tuti inter cunelas prosperitatis opes. Statum nostrum cupis ? Nobilistimse Academk nobilissimas laudes charta non capiet. Sed pauca paucis tangam. Hsec, Felsinum non cum feile, sed cum meile. Illa Bononium, bona omnia. Bona Respublica, bona Academia. In hac boni ductores, in illa boni doctores. Boni doctores in Philosophia, boni in Medicina, boni in Mathematica , boni in Jurisprudentia, boni Philosophi, Baldus &Papalonius, qui una eademque hora mane librum Aristotelis de coelo explicant. Non quidem ut in Germania legunt, sed omnia prompta memoria perficiunt. Si unus non placet, alter videndus & audiendus. statw a- Studiosi, si in lectione aliquod du- Xtr* bium, finitaDoctoris lectione,quam- 1 »ensis primum eandem philosophice oppu-
emrratur . g na nt. Cogitur cuilibet respondere, A lectionem suam defendere, si ne quit, rident & sibilant. Altera hpra matutina ad lecturam Chirurgicam comparent cottidie Doctor Angelus Michael Sacchius, Flammi-
r O L M
nius Rota, Victorius Palingenius, 16 Franciscus Muratorius :&hi ordinarie Anatomiam administrant. Illam bis administratam vidi & tetigi. Missis Practicis ad Theoricos venio. Ultima hora matutina Hippocratis aphorismos resolvunt , & mentem Hippocratis mente expedita monstrant Doctores sequentes, Julius Filius, Bartholomseus Gallesius, Ni- colausGecarellus, Landspergus,Bel- visius, Honorius Beatus. A meridie ibora Ethici Professores,Petrus Antonius Cataldus, Melchior Zop-
pius,SebastianusRegulus.Hor.2. Medici, iique vel theorici vel practici: TheoriciAvicennam vincunt, D. Jo. Baptista Fabius, Marcus Antonius Mollus, Fabius Pellinus. Practici Medici eadem hora sunt Doctores: Antonius Carnarius, Julius Cassat Claudinus, Petrus Piccolominams, Ludo vicus Lodius, Laurentius Pi- ratius. Ultima Mathematici Euclidem. Primus & praestans est Joan- nes Antonius Maginus Patavinus, Augustinus Gottofredus, Ascanius Persius, Petrus Antonius Cataldus, qui annis & canis Excellentissimo Domino Bacchacio respondet, & in omnibus similis. H^ec sunt gemmee, quas Bononia; video & ore hianti Philosophie & Medicine abdite do- ctrine fontes bibo. Sed DEUM immortalem, quot Doctores Juris! Credat mihi Tua Excellentia, credat patria, quod magis quam 1 Professores Jurisprudentie Publici legunt, & Studiosorum numerus 5000 superant. Vita distoluta. FuiBo- nonie per vi annos Lunares, gladios vagina vacuos magis quam millies vidi. Quando Doctor in Cathedra, illi,presente eodem, si lectio ejus non placet, manibus & pedibus pulsant,
& ex cathedra discedere jubent & imperant. Gladiis in ipsius conspectu se aliquoties enecarunt. Vidi & kpe video. Salaria illorum non sunt aqualia, sed pro respectu personae Papa Paulus V solvit. Philosophus
habet

AD JOANNEM KE PL ERUM. 489
1610. habet ad minimumpro quolibet anno d ducatones. Medicus dccc aureos ad minimum accipit. Sunt tamen aliqui , qui cottannis m m Ducatos a Sua Sanctitate Papali consequuntur. Hic Jovis hortulus Magino d ordinarie Ducatos profert, sed expe- ctat brevi salarii augmentum. Sed hsc certe certa credas. Quia testantur hoc omnes mecum Bononiensis Academia* parietes. Libertas Academica cuique.Libertas non in omnibus. Cancellariorum Nationum visitationem commendatam esse scias Illustrissimo Domino JacoboKhiien, Libero Baroni: sed ego solitariam vitam cum meo Magino amo. Ha- bentGermani delicatum hortulum,in quo terra viret, coelum splendet, Venus ridet,pocula clamant.Ego contra Lipsii hortulum epistola xxnCent.i, veluti in theca. Donec post nubila. Vos Ephemerides Vestras incipite, juvabo, scribam, & omnia vobis possibilia deferam. Vos septem Planetas calculo Tychonico finite. Serviet & vobis, & vestris, & vestratum ppsteris. Utilitate non carebit labor. Honor per se sequetur. Maginus Romam cogitat. Si ibit, videbo, & comes ero. Illustrissimo Domino l. zÄ.LadislaoZeidlic, S. Cxi Majestatis Consiliario, item Domino Christo- c. ir. a phoro WratislaoaMitrowic,Patro- Mnrowu. n j s me i s observandissimis, me meaque peto commendes : & ut, quod per literas ab illis saspiifime, in esse- ctum dent, mea causa roges. Ego totus tibi tuisque. Si placet, rescribe. Vale. Bononia , d. xxvii Aprilis CIO ID C X, Ut vulgus.
Concredam tibi furtum, quod feci: Galileus Galileus, Mathematicus Patavienlis, venit ad nos Bononiam, & perspicillum.illud, per quod iv fictos Planetas vidit, attulit, vid. Ep. ego xxiv & xxv Aprilis die & nocte J*J7* nunquam dormivi, sed instrumentum hoc Galilei millies mille modis probavi,tam in his inferioribus,quam in superioribus. In inferioribus facit mirabilia., in cocio fallit, quia aliae 1610. stellte fixa* duplicata* videntur. Sic observavi nocte sequente cum Galilaei perspicillo stellulam, quae super mediam trium in cauda Ursae majoris visitur, & aeque quatuor minutissimas stellulas vicinas vidi, uti Galilaeus in Jove observavit. Habeo testes excellentissimos viros, Nobilissimos Doctores Antonium Rosse- ni, & in Bononiensi Academia Mathematicum eruditissimum, aliosque>?»»*r plurimos, qui una mecum praesepe A p to ”w in coelo eadem nocte xxv Aprilis, pbfbjfyki* praesente ipso Galileo, observarunt.*«^^. Sed omnes instrumentum fallere sunt Bononiert ß confessi. At Galileus obmutuit, §t ro ^ or ' xxvi die Luns tristis ab Illustrissimo Domino Magino discessit summo mane, & pro beneficiis cogitationibus infinitis, qui a fabulam vendidit, repletus, gratias non egit. Dominus Maginus honoratum convivium .
& lautum & delicatum Galileo paravit, sic miser Galileus Bononia cum siio peripicillo xxvi die discessit. Ego, quamdiu Bononiae fuerat, nunquam dormivi, sed instrumentum hoc semper infinitis modis probavi, in altera occasione plura dabo de his. Vale. Perspicillum illud in cera exsculpsi nemine conscio, re- versusque domum, D e i favente gratia, praestantius perspicillum construam ipso Galilei peripicillo.
Epistola CCCIV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
^^?ora, 6 homines, 6 scelus, idio. ^ o mores, 6 crimen. Intersectus est (ut fama certa refert) lux & dux Gallis, Henricus IV & Navarrs Rex, 6 gemmula, 6 flos, 6 sacella uemims , aurea, 6 studiorum & studiosorum Rex columna, periit altera die, postquam “S coronam filiolo iuo (Dulfinumquem Galli vocant) tradidit. Sunt fere dies hujus interitus xiv. Vide, Vir CLq q doctis-

4 9 o E P I S
i6io.doctissime, Horarum natalium cen- joamis kuria sua Johannem Rudolphum Ca- Rudoipbi merarium pagina 93, ut vera locutus. cameram o j^ora infelix, o hora mihi incogni- fj*™' ta! utinam citissime illam resciscere fata concedant! O utinam eo temporis momento coelestium Septem Planetarum statum videre possim!
' Timeo ne idem mihi. Scripsi enim durissime contraNunciumSidereum, illa omnia nuncii hujus pater, me inscio , cum in nostra domo Bononia; pernoctatus est, abstulit. Quia autem multos amicos hic habet,muto animum, & secundum Dissertationem tuam doctissimam, formam aliam sequar, & quam primum illa, qus contra Nuncium typis dare voluero,
- descripsero, primo tibi ad revidendum mittam* Scio deceptio unde veniat, hanc tu, .Vir doctissime, in Dissertatione in ultimo argumento pag. 34 invenisti. Ego contra cum ejusdem Galilei peripicillo in coelo errorem inveni & probavi. Hsc tibi, Vir doctissime, & sternumhonorande , concredo, extra limen nihil. Video omnes Italos Galileo favere. Video illa, qus contra scribo , Maginum, ut typis prodeant, impedire. Lupus lupum non mordet, neque canis canem allatrat. At Italo -illo Patavino quatuor novos Planetas in Nuncio suo, vel cum capitis mei periculo, non cedam. Illud enim perlpicillum, quod fabricavit, & in liiperioribus & inferioribus fallit. Hic lumen quadruplicatum noctu monstrare possum: Ego cum Galileo ipso in domu Nobilis cujusdam Viri, Mas- simiani Kaurars, spicam Virginis, mediante hoc peripicillo, duplicatam d. xxv Aprilis, nocte sequente Bononia; conspexi. Omnia, qus vidi in mea peregrinatione, tempus dabit. Nam brevi eo ( ubi omnia wea requiescunt, & D. Pater tibi forsan aperuit) me conferam, & quic- quid vidi in coelo Jovis, liberius dicam. Hic nii excuditur, nisi prius inquisitor a N.P. Paulo V electus &
T O L JE
confirmatus viderit & probaverit. 1 6 Interim iterum atque iterum a Tua Excellentia peto, mea causa alloqui haud graveris Illustrissimos Dominos, nempe Dn. Christophorum Wratislaum de Mitrowic, item Dominum Ladslaum Zeidlicium, S. Cassi Majestatis Consiliarios, ut cito cito (si me sumptibus juvare volunt) id expediant, gratitudinem semper promitto. Officia prolixe quovis tempore polliceor. Sin intra duos menses juvamen illorum non venerit, ab illis, quam diu vixero, ne hilum ulterius petam. Artem enim alit quavis terra. Quamdiu enim a patria assui, tamdiu nihil a nemine petii. Sed nunc justa & honesta in via delitescens justa peto. Utilia sunt mihi, Patris & Academis Pragensi cruv G5L- honori maximo. Dominos Professores meo nomine resaluta de- oro. Ego enim amore Scientis exui brevi Peregrinationem siniam, & (si me in locum aliquem honestum iterum promovere velint) certior a te & Excellentissimo Domino Bacha- tio, Patrono meo sternum amando, sieri discupio. Alia enim jam vita, alia dista, alii mores: fides & amor & constantia erga DEUM & pa- triam , qus prius ab ipsis incunabulis erat hausta, salva& fartaremanet. Cstera omnia mutata. Ad has re- Iponde paucis citissime, sed allegoriis obscura. Ego in sternum, Vir doctissime, te amabo & honorabo. Tuis & omnibus ex tua prosapia in sternum memorem & gratum fore me promitto. Secus si faximus inhonestus , & ab omnibus honestis fer gregandus habear. Vale, &ame& Domino Magino in infinitum salve, Jovis ales doctissime, & disordini literarum ignosce. Dantur citissime Bononia, XXiv Maji cidiocx, Ut vulgus.
Tum Dominationis
servulus infimus
M. H.
Lochovicenus.
Ha-
1

AD JOANNEM
1610. Habeo, Vir doctissime, in animo
conficiendi,auxiliante Deo, hic inlta- lia instrumentum, cum quo longissime distans per xv miliaria remotus homo colloqui cum altero queat, & majora visibilia, quam cum Galilaei rancido perspicillo videre possit. Serviet, auxiliante D e o, in coelo ad observationes melius quam Galilxiper- fpicillum: serviet in tumultu & strepitu Bellona?. Iterum vale.
Epistola CCC.V.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1610. pLacet, Vir Clarissime, excusatio, sed non erat necessaria: nam scio Te gravissimis negotiis districtum. Boemi plerumque hoc nominis habent a Vencesilao. Ego autem ä sancto Martino. Te resaluto, & cum omnibus pancratice valere discupio. Brevi meam peregrinationem cum Nuncio sidereo finitam, tibi ad revidendum mittam. Vale, & ama, ui te tuosque in sternum. Bononia .xxvi Maji cio io cx.
Epistola CCCVI*
IDEM
JOANNI KEPLERO.
itfio.pRags vii Junii aratas, ratas xxm -L Junii in Posta accepi. Hominem politum & modestum, qui eas detulit, saluto ac resaluto. Posteriores, de quibus agis, non vidi. Quia non fruor colloquio & aspectu ejus, cujus titulum meis imposuisse ais. Hoc intellecto cum tabulis acquiescet.
Virtus an dolus quis in hofle requirat ? m. Non plumbum pro mea peregrina- mttti i<‘- tione, sed argentum brevi videbo. ^grinatlo- Pi am inclusam vide, lege, judica. nm sitam Eo parenti dic, ut & fiias : non au- reviden- tem plumbum, scd argentum crvv d4m ’ Ico G5L-. Est meus, qui te Janus Per- neggerus, ibidem Astrorum cultor. Dubitationem pristinam excusam scias,antequam tuas vidi. Careopro-
KEPLERUM. 491
videntia Patroni. Juramentum fecit 1610. Italice contra me. Ego vero nihil timeo, quia DEUS (& omnes Sancti ) providebunt. Meae duae fenestrae te brevi videbunt. Humorem in profunditate remansum, purgate. Ad- feram pillulas mecum aptas purgationi. Illaperpendo, scio omnia, de quibus tuis mones. Accepixiv Maji xiv VenetianosCicinos, erant inclusi literis, sed xxxv florenos ab Eigenmann videre nunquam potui.
Scio quod me illudat pater. Nihil enim mercator ille Bononiensis de hoc Cambio scit: ego ulterius quod petere volui, non petam. Non titulus sed vitulus proderit. Si privatus pecunia fuero, non diutius Italos detinebo, scd non plumbum &c. repetam. Sed scias, primum hoc exemplar esse, quod mitto. Volo enim cum exteris d propriis impensis excusis Galilaeum expectare, qui brevi tempore ad nos veniet.
Tum ipse adibo, & unum eidem in manus proprias prxsentabo. Me DE 0 & illis, cui dedico, commendabo. Scopuli maris Hadriatici non nocebunt. Ululandum contra Galilaeum? scd non in plumbo; Argentum videre pro Peregrinatione brevi cito cito cupio. Eo tuas spectabo. Reginae hostes futuros multos quis dubitat ? Sed axis tantum centrum si non tanget, a flore Gallico erit immunis. Fulmen minime brutum placet. DEUS adjuvet, prosperet, secundet, principium, medium & finem. Patri respondeo hac Posta. Plura non do, sed me meaque omnia omnibus tuis addictis subjicio. Valete omnes, & ä me millies mille modis salvete. Bononia , xxx Junii cio 10 cx.
Epistola CCCVII. JOANNES KEPLERUS MARTINO HORCKY.
Uam Peregrinationem ex con-1610. cessu D. Marci Welseri nactus Qq q 2 legi.

49 2 E P I S
'1610. legi. Etsi igitur candoris mei famam juxta tuam amicitiam tueri non possum, eoque nuricium tibi remitto: patris tamen tui causa, & quia,ne hosti quidem, alicujus mali causa este velim, duo tibi significo, tertium admoneo. Primum est, quod epistolam ad Galilsum scripsi, qualem te meruiste sstimare potes, eique potestatem feci, si velit, publice imprimendi. Alterum, quod conditio tui parentis nota sit Secretario Regis Hifpaniarum Oratoris, & ex ejus relatu csteris Italis, qui hic sunt, adfui enim cum recenseret illis. Videris igitur tu, an iis in partibus tibi hxc notitia sit incommodatura: nisi forte omnes Sancti consilium tibi suppeditaverint, pericula ista proveniendi. Tertium: pater non minus quam ego, imo multo maxime pro te est sollicitus ; quanto magis, st sciret de tua peregrinatione & mea invectiva ? Ejus paternum consilium si vis fecpii, primo quoque die te ex illis locis proripies, utcunque poteris. Vale. 1 x Augufii Cio io c x.
T uus
quem noflt.
Epistola CCCVIII.
MARTINUS HORCKY JOANNI KEPLERO.
iSoi.D Arvum pulchrum, Nobilissime * Domine ac Mscenas obfervan- dissime, magnum malum. Hoc parvum pulchrum xvi Novembris,quod confirmatum matrimonii copula, beneficia ä parentibus exhibita,minime intra rationis gyrum revocat; sed Cynico more & ore altercatur. Nos omnes habita spe fixa & locata in Tus Excellentis persona,Tuam Excellentiam, tuosque omnes avide expectabamus. Verum negotia, qus quotidie Tus Excellentis ceu saxum Tantali a S. Csf Majestate impen- dent, remoram injecere. Francifci Fr. sititu. SitiiFlorentini Diania Astronomico- Optica, si prs manibus Tus Excel-
T O L M
lentis, fac eandem consequar. Sin 1610. vero Prags venalis, certior factus de precio, bona fide restituam. Ephemerides Origani Tubings apud Clarissimum Virum, Dominum M. Mi- chaelem Msstlinum,propterea, quia nimis ponderofs, reliqui, si de Tus Excellentis voluntate in me dubitarem, multis & pluribus peterem verbis, ut saltem per octiduum Ma- gini(quasTuamExcellentiam habere scio) Ephemeridibus uri valerem. Certius certo sartas ac tectas remittam, & gratitudinem referam. Dominus pater una cum matre, Tuam Excellentiam una cum omnibus tuis salutat, & levidense munus offert, deorans, ut hilari animo id accipere Tua Excellentia haud gravetur. Vale una cum gemmulis tuis in infinitum, &, qui Tuam Excellentiam scmper amat & honorat, redama. Lochovicii , 1 Decembr . cid idcx.
Epistola CCCIX.
GEORGIUS FUCCARUS JOANNI KEPLERO.
Obilis, prsstantissime Domine idio. Keplere : literas Dominationis Tus accepi, qusmihi eo fuere gratiores , quo magis cum tanto Viro oretenus familiariter agere, maxime dum Prags essem, desideravi, at ob ejus absentiam non licuit, spe fretus occasionem dilatam, non ablatam, meliorem olim oblatum iri. Librorum ä Tua Dominatione in lucem datorum major pars hic haberi potest, hac autem in schedula notatos rogatam velim mihi transmittendos Domino D. Garzweiler tradere non z>. Garz gravetur, pro iis expensos, aut ex-propendendos sumptus, ubi rescivero, tantocyus grato animo refundam.
Ad Galilsi Nuncium sthereum Gaiihi quod attinet, dudum ad manus me- as devenit: at quia multis in studio Mathefeos versatis discursus aridus seu absque fundamentis philosophicis, palliata ostentatio videtur, ad
Sacram

f
AD JOANNEM REPLERUM. 493
1610. Sacram Cassi Majestatem mittere au- 1 sus non fui. Novit & solet homo ille aliorum pennis hinc inde collectis, uti corvus apud Assibpum, se decorare, quemadmodum & artificiosi illius peripicilli inventor haberi vult, cum GaiiUus tamen quidam Belga per Galliam in non est in. si a fce partes profectus, primum huc stuii!i pcr ' attulerit, quod ipsum mihi & aliis ostensum fuit, & ut Galifeus vidit, alia ad imitationem confecit, atque aliquid forsan quod facile est, inventis addidit. Hisce finem impono, & fi qua in re Dominationi Tuse gratificari potero, promtisiimum me fore sibi persvadeat, meque suis literis subinde recreet. V°netiisa. d. xvi Kal. Majas cididcx:
Hsc opera a me desiderantur: Mysterium Cosmographicum editum anno xcvn. De fundamentis Astrologis libellus editus A. cidid ci. Phaenomenon singulare Mercurii in Sole. Commentaria Martis in folio. Optica Astronomie pars Franco- furti apud Marnium edita. Libellus Latinus de Nive sexangula.
Dominationis Tu;e benimlentisßmus
GEORGIUS FUCCARUS.
Epistola CCCX. IDEM
JOANNI REPLERO.
A D proximas quod respondeam non habeo, praeterquam quod disertam sane dissertationem in Galilei Nuncium perlegi, ex quo is, si , vult, larvam sibi detractam facile deprehendet. Ad perfpicillum quod attinet, ejusmodi S. Css Majestati mox transmittendum summa diligentia confici curavi. Domino Garz- weiler traditos libros nondum accepi, sed indies expecto. Demum ubi id, quod Tua Dominatio obiter attingit, & brevi fusius se expositurum annuit, rescivero, partibus meis non deero, quo in tali, uti & aliis negotiis,
1610
maxime rem literariam concernen- itfio. tibus, si non desideratam, saltem qualem qualem operam me sibi praestitis" se cognoscat. Interea DEUS nos sospites & incolumes conservet. Ve- netiis a, d. v. Cal. Junii cid id c X.
Epistola CCCXI. JOANNES CASELIUS JOANNI REPLERO.
pRestantissimeReplere,amice ho- itfro.
norande. Quod sepe fit, ut admi- remur nobilissimas quasque disciplinas, quas etiam non nisi primoribus labris degustaverimus, ipsos autem artifices in oculis feramus: id mihi evenit in pluribus, praesertim in Mathematicis. Audivi in Academia ad Albim peradolescens Peucerum Reinholdum, sed a studio avertit me R ^ hot ~ dtp inopia, aetatis vitium: ex intervallo ** colui in Academia cis Balten collegam Bruchum & Tychonem, tum nobis hospitem: in aula Megapoli- T y cbo * tana Stellam, qui & affinitate me at -sta*. tingebat, duxerat enim socrus mese sororem. Postquam huc migravi, nemo mihi fuit familiarior Duncano, Vmum. qui tertio abhinc anno in Scotiam rediit: fuit & nobiscum Olaus Bu-0/^2?«. raeus Svecus, anno superiore prose- ctus Patavium, perlustrata omni Italia Patavii jam subsistit: hujus popularis est M. Nicolaus Gramus, quiAfo. tibi has reddet: quis sit, cum in o-E. mnibus Philosophis partibus, tum in tua disciplina, cognosce quaeso ex ofjuAia una atque altera. Scio complecteris virum: avet te audire cum de pluribus, tum maxime de iis, qux recens prodidit Galifeus, nullis ante audita feculis. Mihi ignosce de scribendi audacia: te colo & ante colueram Ursum: audaciam hanc, neque viro docto neque sene indignam judicabis. Vale Helmßadii ex Acad. Julia vii Kal.Sextii, cididcx.
Vester
I& KA 2 HAIOS CLqq 3 Epi-
I
? \ { ]
i f*
i ■
i

494
l6lO.
E P I S Epistola CCCXII,
donaverus
JOANNI KEPLERO.
I Ngeniosiffime & laboriosissime mortalium. Cujus uberrime litere & mihi auro contra haud cara uberrimas mihi fuere voluptati , tam quia tam graviter & pie scripta:, quam amice & libere. In libertate enim admonitionum salutarium; fructus amicitis & nucleus. Eadem ingenuitate respondeo, admitte attestationem meam: Veritatem sternam testor, a nemine mortalium ad quale quale illud Moderativum, animo mutationis cupido, minus ambitionis qusstusve (vel ab hoc maxime abhorret hic animus, noverunt, qui me norunt) actum cuipide, consignasse quicquid consignavi, sed libera voluntate, metu eventus necessitatis, si non quiesceret caput, quod dixi nostrum. Neque enim usque vidit, premo & pressurus sum, donec me adigere volet ad invectivas publicas inSacramentarios,ita enim absque fronte loquor. Ego ante annos complures ä Serenissimo Principe Brunfvicensi , Domino meo clementissimo, honorifice vocatus eram ad Pastoratum Gottingensem, renui amore patris, & malo etiam fubeste quam prsesse. Et securus sis, mi Kepplcre mortalium jucundissime, etsi maxime Patria me ejiceret, aut omnia ruerent in mea Ratis- bona, vere enim caput nutat, pedesque fluctuant, non fore in sternum, ut tuus Istricus, vel sursum vel deorsum tendere in animum inducat,potius Septentrioni sed credere decrerit: Scandali infirmorum, bons fame, qus hactenus prs Arabum messe mihi fuit, & Favitorum plurimorum Voti ratione inductus. Amici mihi plurimiinArchipalatinatu,epolitico-
rum potissimum numero, sed ad ararp usque, quorum nemo vel unquam verbo tentavit me de gradu dejice-
T O L 1 L
re. Victus veritate rei scripsi, qus 1610. scripsi. Ad tuas. Voluistin’ vero Wegelinus adversaria tua legeret? non constitit ea de re mihi ullum Kdpim verbum neque Agellius mentionem ad " oer f a - ea de re ullam fecit, forte in crapu-™’ la id abs Te accepit, & oblitus est finis communicationis, prsstitissem me Tibi Mercurium folertem. Ego cogitavi, te multo ante ea ipsa ad Wegelinum Praga misisse. Sis vero ? remitte, expeditum me Tibi dabo.
Audio meum ibi amicum nunc in spe esse obtinends Sparte; Pappus Pappas. enim ex tricis hujus vits se expedivit cujus anims bene sit. De Biin- Bmdtnu. dero, Ministerii nostri Seniore,& Ar- chidiacono ita est, uti scribis, senile hoc haberi studium lectionem controversiarum inter partes Luthera- norum & Calvinianorum, & in ea sententia totus est, in qua & ego, in fundamento salutis nos convenire, discrepare in modis loquendi & apicibus quibusdam Theologicis. Conciliationem scribere diu animus fuit & fortasse scripsit, sed jussus supersedere, imo de talibus, ne hiscere quidem a Wirtebergicis,& nostrum nunc Cementarium haberi inimicissimum ex concione una 'atque altera: suspendit enim par civium honestissimorum a communione Pastor , Joannem Hordeckum Elast sum & Adamum Holbeckum, affines : quos de Calvinilmo fulpe- ctos, nunquam convictos, habuit. Protestatus Bunderus contra Processum, patrocinium horum suscepit : inde simultates & clandestina molitiones, scriptiones in Ducatum patrium, actionesque cunicularie.
Tales fumus, ita agimus his exul- ceratiffimis temporibus, quibus ita minime conveniebat, mi Kepplere, de eventu rei fortean brevi scribam. In predestinationis doctrina & gradibus, Doctissime Vir, etsi non memini apud ullum legifle me consimilem distinctionem, siibseribo tamen sententia? tue verbi veritatis robore

H
AD JOAN NEM
l ^ 10 - bore munita, & ajo : lucem, &,si adsectus acerbi hominum heteroge- neorum hoc sinerent, finem illam posse inferre tragicis de hoc verendo mysterio (in quo me mergere sem- per timui, & timeo) digladiationi- joh annis ^ bus. At quTso te, Vidistin’ Jo-
^Todrff h annis Lampadii Brunfivicensis, Mi- mus con - nistri EccleliL apud Bremenses, Pro- lorduEv- dromum anno superiore editum, angeiu ' (Marpurgi in qto, apud Paulum Ege- nolphum) Concordia Evangelien, de certitudine salutis in DEO fundare, ad pacis Ecclesiasticn Adversarios, qui a Luthero, & genuinis Lutheranis secessione facta, solidum pradestinationis sanctorum fundamentum cavillis convellere, & calumniis labefactare conantur. Ubi illustrium Theologorum, qui in Accadendis Luthero -Evangelicis claruerunt ipsissimis verbis consensus utri usque partis in thesi & anti-the- si ostenditur ac proinde Novatores nullam fovendi schismatis causam habere demonstratur. Inquire apud bibliopolas vestros, si non vidisti, ego prostitisse pro multis illum virum utilem operam Ecclesio hoc exulcerato & contentionum tenace foculo, censeo. Sed quam vereor finituros litigia nostrorum igne & gladio extraneos! Molimina tu, qui in illa luce loci & hominum constitutus es, ignorare non potes, nos sane heic trepidamus. Vale, Doctissime & Nobilissime Vir. Salutis multum tibi adseribi vult, Dominus Bunde- rus, cui hodie eundum est ad Consistorium, a quo condemnatus antequam audietur. Ratisbona Y ~ Septem - brücio id cx.
KEPLERUM.
495
Moram responsi, Nobilissime mi Kepplere, ne Tgre feras, aman- r ter quasso, ita me & Collegam Bünderum exercuerunt labores publici in mensem quartum (quibus decumbunt collega? duo : Lieblerus san- cm i^cx. guinem micturiens, calculi puto doloribus, & Brandelius senex, cujus *
oculi amittunt omnem aciem, terti- 1610. us autem Baebius in ducatu Wir- tembergico hsereditatis soceri causa abfuit) & privata illa, de quibus in literis; ut siiperiedere fere omnibus aliis, quantumvis necessariis neces- sum uterque habuerit. De semente amice moneo. Ad Westoniam tFeflmi*. scripsi dudum; non relpondet; forsitan odio professionis & religionis, Pontificiam enim esse inaudio. Non aversatus me unquam icciro, Magnificus Freymonius (qui symbolum Elegidio elegantissime expressit) neque Mencelius, & cujus memoria in b enedictione,PreysensteiniusCan.
Rex meus (Cancellarius Brunfivicensis ) scripsit Praga doctissime. Gentilis item, Rittershusius Piccar- tus, Richius, Remus, Menzerus, Taubmannus, Heinsius, alii. Ke- plerum prestolor & hujus amore triumpho.
Epistola CCCXIII.
JOANNES GEORGIUS GOEDELMANNVS
JOANNI REPLERO.
D Omum, ut redii, Vir Clarissime, t6io.
Domine & amice intime, lustratione inter Veni mecum fibrorum meorum habita Dellrionem meum DeMa. in iis non inveni : cujus tamen ruminationem, otium hoc qualecunque siib adversiore licet corporis valetudine, nactus, habeo in votis; nihilominus ob exemplaris carentiam, &infrustraneo alterius indagatu, illius lectione adhuc destitutus. Tuus igitur , si tibi presto est Delirio: eoque ad modicam temporis moram, absque tua remora, carere poteris, eundem quasso cum harum ex- hibitore, Bartholdo, ad pusillum ruminationis usum mihi transmitte, & vale feliciter. Drefd&d. n. Novembris
, I
H\
>1
Epi-

496 EPISTOLA
Epistola. CCCXIV.
10 ANNES KEPLERUS N. N.
1610.17 Pistolam tuam, festivissime mortali lium, quisquis es, magna cum jucunditate perlegi. Erst enim non iis instructus sum opibus privatis, ut animam agente fisco publico, a quo dependeo, dolore vacare possim Italien ut seniculi, qui Veneri per Tta- tem strenue militarunt, quamvis emeriti rudeque donati ad ssibitum conspectum exorientis pulchella virgunculae modicum incalescunt, nec tripudium titubantibus cruribus exercere abnuunt: sic ego quoque diuturna ingruentis inopis imaginatione penitus obsoletus &ferias quasdam a studiis agens, Saturnalia puta deterioris conditionis (quippe philosophis, rerum dominis, servos ad metalla damnatos observantibus): vix tandem ad lectionem literarum tuarum animo reflorui, curisque de crastino ad perspicaces illos exerci tus relegatis, qui sublimes levibus pennis liquidum sthera tranant, ad relpondendum , tecumque jocandum, ferio consedi. Nam quidni tecum jocer : qui (ut pueri solent Myindam ludentes) si te non video, at te palpo jam, jamque teneo? Titillas enim jucunditate scriptionis e- minus, vestisque laciniam porrigis ambroseam & gratias meras spirantem, acerrimi ingenii, prudentis & discretionis, quam odoror, ex aptitu- dine jocorum; ex dictioniscontem- peratione oratoria, cum me laudantis gestu redarguis; humanitatis eximis, ex praeclara de me existimatione; doctrina; denique multiplicis, ex usu terminorum Mathematicorum dextro, exque orationis flumine tortuoso, quod varias passim rupes optimorum authorum, hinc Plinii, illinc jo- f e phi Scaligeri, alibi aliorum alluit, jndeque limum de rasum in celpitem oppositum egerit amoenissimae doctis fimmque dictionis. Sed & feris me ad
versum te prope, &me retroflexum 1610. teque nominetenus capturientem (stylo an manu) lubricitate membrorum elaberis. O te argutum, qui laudes, quas in me profundis adulationis Ihlpicione penitus liberas,quia ipsam etiam faciem, cui mutuo bene quid fieri posset, abesse voluisti: reprehensiones vero, quibus me corripiendum censes, in tuto collocasti.
Anne te poetam dicam, quia & prodes & delectas ? Philosophum certe Te vel sola inventionum humanarum admiratio superque operibus DEI concepta delectatio, gaudium, stuporque attonitus effecerunt. Quo nomine etsi mihi lusus iste vehementer placet; quippe corrigi a doctis expetibilius, quam laudari a promiscuis: quia tamen ludendi provinciam sulcepi, non aegre feres, quisquis es, qui sub hac persona lates, si te appropinquantem plagasque inserentem, ubi tenere nequeo, protrusu summoveam, verbera tua declinem, aut mutuis ictibus, fortuna per tenebras aspirante vindicem. Incipis ab inopinati successus exaggeratione in re ipecillaria: oppono me, vestigia Scaligeri premens. Cum Cardanus in immensum extulissetTypographi- am, vehit ab inopinato successu: Scaliger negavit difficilem, aut fortuitum transitum a sigillis, quaevete- Ouafiom ribus cognita, ad Typos sneos. Sic vmtr)ms ego nunc nihil admodum novi in-Jw' ventum dico in tubis bilentibus, cum «». in ussi suerint lentes simplices. Etiam quod objecta coelestia attinet, semper ego , ex quo Astronomiam colo, specillis adhibitis plures minu- tioresque & distinctiores vidi stellas, ipsamque EunL faciem, in defectibus praecipue nitidiorem. Nam quod assensum meum, ante haec tempora cohibui: vereor ut qua in re illum cohibui, id ne nunc quidem frustra sit. Hoc enim proponebat Caesar, per specula & specilla efficere, ut literae minutissimae multis mil- liaribus remotae sic legerentur, ac si
pne-

AD JOANNEM KEPLERUM. 497
16 i o. präsentes essent. Et ut ad coelestia ram. At rursum si ego id non Ipe- r ^ l °- hxc accommodem: specilli hujus fa- ravi, habeo tamen, quem tibi, rogan-"• brica nititur hujusmodi geometricis ti quis h ac putajfet? exhibeam ex di [-pistorius. principiis, ut quoad effectum infinita sertatione mea Pistorium, adeoque videri possit: non existimo tamen, ipsiim Cadärem. Adeoque & in ea ut montes in Luna & valles, sic arbo- diffidentia, quod visus nudus prores quoque & cervos, aut naves inia- stare non postit ea, quie speculo arcubus iis fluitantes olim repradenta- matus, adversarium habes Wackhe-«^- / tum iri. (a) Argumento utor eodem rium: qui omnino putat in hoc 'm- rius ' quo olim. Nam ut aeris, sic Tthe- sinito gentis humans numero reperis quoque, si modo corpus est, ali- xiri, qui limplice visu, omnem Ipe- quis necestario color est : quem si cularis visionis subtilitatem imiten- lumen stellularum solisque in Luna tur. Nec valde ei repugno. Vidi reflexum superat, at non superabit enim qui de die omnia assequeren- minutiffima rei lucula. Eorum enim tur nudis oculis, qus ipse vix assequi sunt ejusdem generis, ut colo- quebar instrumento , quod decutis in sthere, & coloris in superficie- piam exhibebat rei diametrum. Quis bus densarum creaturarum lunarium, vero tu vel tandem, qui cum etiam proportio mutua inverti potest con- me intus & in cute nosse prositea- tinenti minoris auctione aut mino- ris, nomen tamen celas ? Anne hoc ris diminutione. Sed addo & alte- simulas, ut tutius lateas meamque rum argumentum. Etsi prscepta eludas indaginem, objecta hac falsa docent fabricam, sic instrui, ut esse- specie? Credo equidem, & hoc in- ctus in infinitum usque multiplice- quirendi vestigium desero, non enim tur, manus tamen artificis non eo me nosti penitissime Aberrasti a usque sequentur. Nam si non tan- foribus, fallit te conjectura, seria dis- tum deest politiffims vitri rotundi- serui cum nuncio Galilei: si error tati, quod vel Luns corpus, vel ejus est, genuinus est, minime fictus. Au- partem centesimam distorqueat & diam igitur, uti tua instrumenti Ga- luculas confundat; at tantum deni- lilei descriptio, mes fabries descri- que deerit, quod decies millesimam ptL redarguat errores. Equidem aboleat,ut si jubeas reculam quinqua- prolixam tuam & liberalem volun- ginta millibus milliarium abhinc di- tatem erga me lubens exosculor, stantem, sic exhibere präsentem, ac qui me eo argumenti genere censu- si distaret unum milliare; deerit for- eris exhilarandum: eoque nomine tafle rotunditati vitri particula, ver- & Seussio meo gratias debeo, qui a Semsius. bi causa, quinquagies millesima, qua; solito officiorum , qua; inter nos jam totum illud idolum confundet, exercemus amici, tramite non defle- N escio an argumentorum horum al- ctit, & simul subirascor, qui cum con- terutrum confirmetur illo experi- solari debuerit afflictum curis immi- mento, quod in prastantissimis tu- nentium, immisso hoc personato E- bis, quos hactenus mihi contigit vi- quite, in ludendi necessitatem me dere,aura ccelestis jam albida & splen- conjecerit. Qui si tibi adeo fami- dens repraesentatur, per quam vix liaris est, ut meam festivitatem eum agnoscuntur stellulae illae minuta, esse scias ; si praeterea tua est illa Dixi me ludere, itaque turpe mihi commoditas alia, quam a festivitate non est, partem etiam victam restau- percipiatur; si denique pietatis legi- rare. Concedo enim, ut in dissertati- bus ei usque ad nominis etiam op- one quoque aliquid a Galileo prL- probria es obligatus: quis tu igitur stimm , quod nequaquam fperave- es? & quamam hxc pietatis dfiQi-
(a) Fovebat h^nc sententiam Vir in hoc scientiarum genere summus E.W.ä T. qui quod artem sciret, campum & lucem augendi in infinitum, se Tubis suis Planetas circa fixas, adeoque Systematis Copernicani veritatem detecturum este, non semel mihi asseveravit. Sed praematurum tanti Viri fatum posteritatem utilissimarum inventionum fructu defraudavit. H. Rrr

498 E P I S
i 6 iq . ßoÄaytct ä Seussio ipfomexs? an ab alio, qui te huic obstringere necessitudinis jure potuit. En vero personam paulo ante plagosam, dum e latibulis insiiltaret, nunc postquam intra manus eam tento pertentoque, mitistimam, manusque supplices tendentem. Opprobrium simulat in summa laude, imperitiam post demonstrationem scientia ; & simul dextro pede post stnistrum vibrato, mihi juxta stanti posticam infert plagam, quia Galileum reprehensurus carere debui omni mevo. Nihil patior decedere gratias descriptioni tuse, humanissime, quod instrumentorum ab ipso Galileo missorum copia interim mihi est facta : ex qua certus sum, te omnia verissime esse persecutum. Videndum tamen, si quid tua verba suppeditent, quo mea fabrica, in dissertatione tradita, redarguatur. Primo canalem describis tubse forma, ampliorem inferiore orificio : nihil hoc contra mea. Agnovi in mea descriptione vitrum extimum latius requiri: reliquum oculo propinquum utcunque latum, oculo non totum fervit. Tubs vero forma, quod vitra atti- - net, in libera artificis est potestate: at si valde latum vitrum inferius, ea servit pro diaphragmate , quod adhibent in cylindris ad avertendas a lateribus cavatis radios diei, inducen- damque obscuritatem. Itaque in demetiendis diametris orificiorum, & longitudine canalis industriam demonstrasti, ad rei summam profecisti nihil. Fateor scripta jam dissertatione, postquam ad experimenta accessi, conturbatum me fuisse fama tuba?. Cum enim non, quantum sufficiebat, in instrumentis versarer, nec admitterent mea instrumenta, ut remotius vitrum, quantacunque fenestella pateret, mirabar cui bono canalis infra tanto pateret orificio,
' cujus potissima pars esset iterum tegenda. Subiit, tubas effigiem ornatus & delectationis causa exprimi:
' postea & hoc incidit, diaphragma
T O L JE
pertusum angusto foramine, loco intermedio inter vitra, prasstare obturationem laxi orificii canalis, & o- stendi totum vitrum foris in laxo orificio npuipsMg bvskcl , cum intus diaphragmatis angusto foramine prolixitas isthasc exterior occulte coerceatur. Rursum necessitatis causa putabam fieri tuba: formam» Lentes enim convexas non posse poliri, nisi sint justse latitudinis, ut ita manus artificis, stylum tenens, quo vitrum applicatur coti rotato subnixa, lata vitri basi, minus incumbat in latus alterutrum, minusque decedat rotunditati: politas igitur lentes adeo latas, non poste citra periculum diminui exteriori limbo, itaque totas ut inseri possint, necessario foris hiare canalem, angustum vero fieri circa oculum, ut manu teneri possit. At postquam alia post alia, & denique quoddam ipsius Galilad tractavi, etsi id erat tecto vitro convexo, usque ad angustiam grossi Polonici, deprehendi, praesertim noctu ad lumen stellarum, totum, quantum erat, vitrum patere posse, nullo etiam intus diaphragmate obstante. Atque ita tandem postliminio reduxi meas demonstrationes, fabricamque in Dissertatione descriptam, cui propter falsas delationes insufficientis experientiae nuncium remiseram. Nam erat mihi in animo, in descriptione fabrica:, totum convexum versus stellas patere debere. Sequitur tubulus, qui cavum vitrum gerit ductilis, seu exemptilis. Ejus usum fabricae ais, ignorare te. Docebo. Plane ita est, nisi ductilis fiat, indagari vitrorum justa distantia non potest, pro videndis remotis. Alter usus, ut, quia distinguuntur oculi facultatibus, igitur variabilis vitrorum distantia posset sublevare omnes. Alius enim alio longius educit tubulum, ut distincte videat: qui tamen longissime educit, ille etiam maxima rei visibilis quantitate fruitur. Tertia utilitas in eo, ut qui res propinquas minutissimas in maxima quantitate
i6io.

AD JOANNEM KEPLERUM. 499
tdio.ritate vult videre, is distantiam vitro- fors affulserit , meam Dioptricen, r dio. rum augeat: quo nomine nulla un- quL versatur in manibus Serenissimi quam longitudo, nulla vitrorum di- Electoris Coloniensis, & ab eo, uti stantia,; omnibus omnino rerum ap- spero,typo publico exornabitur» Cur propinquationibus sufficit. In len- igitur tu diversum deprehendisti in tium craffitie nihil est situm, dummo- instrumento Galilei ? Quia demon- do figura ad hanc attemperetur; strationes rerum apices consequun- Hoc potius incommodi habent cras- tur subtilissime; machinamenta post sie omnes, quod pro crassitudinis mo- sunt rursum prorsumque vagari. Ita- dulis etiam lucem imbibunt te sub- que quam ego internam superficiem stantis coloribus & tenebrositate, volui essehyperbolicam, ea Galilei Csterum de politura effectu puto instrumento fuit exterior convexi- te recte ratiocinari, quod, antequam tas: vicisfim quam ego exteriorem poliantur, sint ejusdem craffitiei. posui convexitatem, ea fuit Galileo bracteola stannea duos habet usus, interior planities. Causas diversita- unum in materia, qus spissa simul est tum reddam omnes. Primum rgno- & tamen mollis, quare vitrum in- rabam tunc, quod jam est demon- cumbens tutum prastatur; alterum stratum in Dioptrice, situs squipol- • in figura, quod tegit vitrum usque Iere, nec interesse, utra superficies ad angustum foramen contra copi- introrsum vertatur extrorsumve. Deam lucis diurna:. At de nocte re- inde ignorabam refractiones vitri vel movenda est, ut vitrum latius plus crystalli usque ad tricesimum gra- lucis a quolibet puncto lucente spar- dum inclinationis ad sensum Lqui- sie admetiatur oculo. Hoc idem pollere inclinationibus: hoc poste- eandem ob necessitatem jam a rerum rius ab experientia fuit mutuandum, primordio & natura est amplexa in Hoc vero obtento, sequitur hyper- conformatione pupillas oculi, qua: bolam ad sensum nihil differre a con- naturali motu connivet, & coit ad vexo spherico in tanta subtilitate, multam lucem, subito patescit ad te- Quid igitur planities ? quia (quod nebras, id licet, experiaris caput a fe- cognatum est primo) ignorabam, nete conspectu ad penetralia ob- convexitates utriusque superficiei scura vertente, si ejus pupillas in u- posse accumulari in unam, reliqua troque situ de proximo inspexeris, manente plana. Quarto in institutam Atque en verum antea dictum, tuba: hanc subtilitatem, ut vitrum exterius formam nihil vitris, aut visioni con- esset circuitu 30 minutorum conve- ferre. Nam quid os laxum confe- xum &c. me hoc induxit, quod sci- rat canalis hujus, si vicisfim obtegi- rem, vitrum cavum ponendum este tur bractea stannea. Ad vitratran- non longe a concursu radiorum; sis. Spirant tua vestigia violas, qua- nam sic instituta subtilitas , ac si in cunque incedis. Atque ego tot ipsissimo puncto concursus collocan- tuis artibus, tot festivitatibus, quibus dumessetvitrum,quodfierinonpot- tuam personam, imo vero quibus tu- est. Gum ergo distare debeat cavum —.npr- a b hoc radiorum concursu, jam igitur omnis illa fabrica: mea: subtilitas, a me meticulose observata, irrita efficitur; etsi, si observaretur, non impediret effectum, juvaret potius.
um nomen tuumque vultum iud persona latentem depinxisti, in epistola hunc superscribam titulum : Hic Gratiarum ßboles lepos eß; Natura mia ; Pegasus Pbilofepbia : Lyra Elo
. • ‘ n • f*
- - — Ll —— —— »11,1s 1 c\r?r
mia; Peoalus tmiofopma : lyra c.iu* iui r — ; - - —
anentia, tonjecturis tamen usus ego Hanc itaquepkgam non declinabo; non sum , sed demonstrationibus, recte sentis. Non tantum tu m Ga- Omnia ista constant, figura hinchy- lilri instrumento frustra confectare- perbolica, inde convexa. Adi, si ris gradus & minuta, quia Galileus

5 oo E P I S T O L 'JE
i (Jio. ad numerum non respexit, sed me- in fabrica. Umbo enim non nisi. idio. dianicam explorationem magistram vertice sedet, in cavitatis centrum habuit, sphasricamunam supersiciem seu fundum. Itaque puto vitri ca- fecit, alteram planam, (quam insu- vitatem sui sie sphericam. Nam & per etiam excavari magno profectu hoc noto,etia^n Galileio instrumcn- posse mea dioptricedocet) noncer- to distorqueri visibilia, & reddi ex- to nec destinato arcu totius sphxtx : teriora majora, & pro quadratis au- sed nec ipse quidem subtilitates mea- rita. Vitium est in eo, quia cavum rum demonstrationum applicare nonesthyperbolicum. Causa cur in scio, ut präcise ad quadi tum effectum cavo conoides figura non postit sine pertingant. Atque tu plane arti- incommodo negligi, cum in conve- iex egregio rem epiphonemate con- xo postit: est ista, quia cavum est ne - cludis. Plura proponere contem- cestario magna portio sua; sphazra;, plantem, quam exsequatur opere is (vel quasi) convexum non item. Sed cui imperatur. Cur igitur (ut mu- non difficile fuerit Galibeo commi- tuum habeas) tu paulo supra non nisci novum genus machina;, qua potuisti credere, me animo prodenti etiam fundus cavi radatur vehemente ferio exhibuisse meam fabricam: tius quam vulgariter a partibus circa scribis enim me nullo operis expe- motus axem fere quiescentibus. Ta- rimento niti, sed mera speculatione, lern modum jam ipse quoque in ut profitetur Dissertatio. Quod ca- promptu habeo: & fortasse, si suc- vum attinet specillum, nova mihi cesserint instituta, vel mea manu ag> verbera intentas, sed irrita. Specil- grediar fabricam. Dixi, in Dissertati- lum cavum eodem intervallo a con- one de multiplicatione "convexarum vexo distinctum, si sic adhairescat, ut lentium. Verissima; deprehendo loco moveri non possit, nequaquam etiam experientia :sed successu non servit omnium oculis, sed opus erit tali, qualem in hoc genere instru- ad canalem sic invariabilem,permu- menti quierimus. Situs oculi ante tatione cavarum lentium. At puncta concursus est similiter certus utilissimo compendio subvenit licen- & plane necessarius Dioptrice mea tia variandi hanc distantiam tubo etiam ulterius procedit.Namsioculo exemptili & trusatili. Sic enim lens liceat punctum hoc concursus tran- eadem cava vario litu vicem gerit fcendere & multiplicare convexas multarum eodem & uno situ. De- lentes oriuntur vix explica-
monstratio inDioptricis. Superest biles, nisi quis a priori causas inspi- figura cavitatis in lente propiore, ciat. Successit hic & mechanice.
Non puto aliam te vidisse, quam Itaque docet Dioptrice etiam me- fphsricam. Nam hyperbolicam ris convexis eadem prostare, qua; constanter negant omnes nostrates concavo & convexo : item situm tornari posse, sulcos enim reddi cir- cavi & convexi pervertere: denique culares, dum intimo formantis Spha;- varie & jucunde causarum rimato- rx hyperboliese umbo pene nihil ra- res eludere. Tu vero quid in Ga- dit, quippe axis tornati Conoidis, ex- lilteum respicis, ut instrumentum mi- teriora plurimum radunt, nec licet hi porrigat, quo tui animi sensa per- huic rei subvenire varietate applica- videre possim : quasi ad hanc rem tionum. Nam portio sphxtx pot- mihi non abunde tua sufficiat episto- est ubique applicari ad cavitatem la, aut quasi quisquam te ipso possit patella, eadem sphierica superficie este hac in re ingeniosior. Atque excavata;, tam in ejus centro vel axe, ego, etsi haud equidem tali me di- quam apud limbum extimum; Avi- gnor honore , ut eum docere fpc- Cissim. Non sic conoidea vulgari rem, qui me docere possit; quia tamen.
i

AD JOANNEM KEPLERUM. 501
I( ^io. men philosophia* ejus, qua; rerum naturam inspicit, fructus non aliunde prostantior percipitur, quam ex conversatione bonorum eodem cognitionis desiderio siagrantium: non minori tui vel videndi vel audiendi & denique fruendi desiderio sum incensus. Nam nequit exulare virtus ex eo animo, in quo sedem fixit amor doctrina;, operumque DEI admiratio. Si collibuit animo, quo DEUS facit, contemplari, collibuit & qua; idem DEUS praecepit,facere; quod si ab omnibus tam posset impetrari, quam tu ultro praestas: nihil magis humano generi suerit optandum, quam ut omnes per totum terrarum orbem, unam urbem.habitarent,in- vicemque etiam in hoc seculo lic fruerentur, omni lite remota, uti futurum speramus in futuro. Itaque vicissim ego tibi non instrumentum porrigo pervidendi animi mei sensa, sed trilemma hoc eodem tendens, quo expresso, aut tuam tibi personam per vim detraham, aut ex manibus personatum dimittam, non rediturum, nisi persona abjecta. Aut enim genere polles & opibus ; aut mediocri forte usus ad eruditionis famam & honores meritos eluctatus es; aut desertus ab iis, qua; sunt fortuna;, solam doctrina; anchoram arripuisti, qua navim in portu teneas, quoad tibi subveniatur aliunde. Si is es quem medio loco descripsi, tere iter hoc literarium ä propinquo: sin ultimus, in meam concedito familiam ad futurum Pascha meaque frugalitate contentus eandem me* cum fortunam experiare: sin denique primus, quod opto & magis atque magis conjicio, (etsi magnus me tenet metus, ne hoc opprobrium in illo hominum generell sulpicatus fuero, male ab illis multer ob ominosam meam conjecturam) ergo,si placet, ad te transibo Dresdam, cum familia tota, qua; constat ex uxore, tribus liberis, ancilla &, si placet, famulo, tecumque,velibi, vel commodioris victus causa, Fribergo id tem- poris exigam, quod spero me a Co- sar. Majestate impetraturum, absentia; meo interim dum, melioribus ventis spirantibus, ex aula mihi super pacta jam merita mercede satisfiat.
Habes animi mei speculum, tu quid videatur & quis sis, deposita persona, rescribe quam primum, & Vale.
Präget xiix Decemb. cididcx.
Virtutis & Eruditionis Tu M
amantisßmus
JO. KEPLERUS.
Epistola CCCXV.
ERASMUS BARO STAR- ’ HEMBERGIUS JOANNI KE PLERO. Larissime& Doctissime Vir. Non i6f i. line animi dolore intellexi ex nuperrimis tuis de obitu inopinato uxoris, cujus amissione te affligi non mirum. Ita enim est constitutum in rebus humanis, ut privatio alicu- jus boni tum demum majorem nobis dolorem pariat, cum conjunctionem & familiaritatem, qua in felici matrimonio utebamur, penitius animo perpendimus. Dolere & dole- re ex animo ob ejusmodi casus humanos humanum & Christianum.
Quis enim non lugeat, se dimidia cordis fui parte, ex qua pignora cha- rissima amoris siisceperit, privari. Verum erigat animum, m terentem,
& soletur Christianum & pium virum , benigna voluntas Numinis divini , sine cujus nutu & arbitrio ne minimus pilus de capite jiostro decidit. Si igitur DEO vitee authori ita visum, cur nolis illi iterum restituere , quod ad tempus ipse mutuo concessit. Non est amissa, sed promissa , cujus consvetudine in altera vita cum majori felicitate es fruitu- rus. Est quidem ex oculis tuis & liberorum ablata, sed brevi restituetur cum majori fcenore. Sed quid Christianum & Philosophum quidem Rrr 3 ma-
\

1
502
EPISTOLAE
fei
idn.magnum solor, ipse qui praeceptis Philosophiae instructus aliis prncepta consolationis dare & proscribere potest. Amoris est höc in te mei argumentum & indicium singulare. Novi enim illud Ciceronianum:dum recte valemus, recta aliis consilia damus. Quare nqui bonique consule, mi Keplere, admonitionem hanc ex animo sincero prosectam. Caeterum quod patrocinium meum ob moras tibi necestario nectentem requiris, non est, quod dubites de meo erga Te animo bene de te affecto, imprimis cum pollicearis, te pactis, quantum per Colarem steri poterit, staturum. Et cum non videam, qua ratione Caesar, cui non es adeomanci-
f iatus, ut non aliam conditionem,me- iorem rebus tuis & utiliorem suscipere possis, impedimentum injicere huic legitimo & divino vocationi queat: ideo hortor & admoneo,ne desis fideisemel dato. Vereor enim ne male audias apud Proceres hujus provincio, quibus fide es obstrictus. De longiori interposita mora facilius excusaberis modo in sententia perstes, de reditu quamprimum cogites. Non uni, led multis es obstrictus (imo toti pro vincio,)quorum benevolentia & tibi & liberis prodesse potest. Non hoc ideo perscribo, ac fi de constantia animi dubitarem: novi enim ingenium, pietas eximia mihi tua estperlpecta. Cura igitur, mi Keplere,ut liberorum & rei familiaris constituta cura, quam primum ad nos redeas salvus & incolumis. Nos militem nostrum tam equitum ac peditum dimisimus, usque ad ter centum, idem & Moravos fecifle intellexi. Faxit DEUS, ut inter Cosa- rem & Regem nostrum sublatis fraternis odiis, pax sincera & firma, de qua hic obmurmuratur, constituatur, & firmetur ad Nominis Divini gloriam & Christiani orbis utilitatem, quod ardentibus precibus a DEO stich ardus contendendum. Fratrem Richar-
Barode dum ad Mülhusianum Electorum
conventum a Rege ablegari noveris, i6n. cum in aula nunc Prago Regis com-*^”' moretur.Vereor neElectorisSaxonio " g ' obitus moram quandam negotiis publicis injiciat. Fratrem Joannem Ge- orgium venatorem hactenus strenuum egisse competi. Inveniet procul dubio in novo regimine venatione digna. Non datur occasio plura nunc scribendi, dissero cntera ad alia. Interim Te salvere & valere jubeo: Dabantur Lindi d. xx Julii cid id c xi.
Epistola GCCXVI.
IDEM
JO ANNI KEPLERO.
A Dmodumme delectarunt literae l6iZ- Tuse,Keplere amicissimeLcDoctissime , video enim te ut Philosophum, animi constantiam & firmitudinem etiam in aulicis procellis fluctuantibus retinuisse, neque mei memoriam plane abjecisse. Perge impo- sterum nos amare, idem de me quoque tibi pollicearis, neque quicquam de meo in te amore dubites. Ea qua: de Archiepiscopo Spalatensi innuis, gratissima fuerunt, pervenit sane antea ad manus epistola illius valde pia, memoranda & docta. Quid igitur opus, de DEI gubernatione totius generis humani & speciali cura gregis fuse pusillae, curiose disputare. En quam mirabilia sint opera DEI, in meditullio & visceribus Italia, coram facie Pontificis, nasci & exoriri novum fydus & lumen Ev- angelii, quod in Germania, origine natum, per dissensiones & factiones curiosarum ad salutem minus necessariarum questionum, nubibus obtenebratum, obscuratum & quasi ex- tinctum; in ipsa Italia facis hujus Evangelien Lucis & veritatis Apo- stolicn iterum accendi, viamque harum dissensionum componendarum ostendi & orbi exhiberi. O Altitudo consiliorum DEI! Nostrum erit, DEUM precibus indesinenter
&

AD JOANNEM KEPLERUM.
1613, & ardenter invocare , ut opus hoc divinum perficiat, ad nominis fiii gloriam & ecclesias asdificationem. Facestant igitur curiose ilice in scholis usitatas disputationes deprasdesti- natione ad peccatum & mortem, potius cum Jo. Calvino ex Libro HI. Institutionum Cap. 23. sol. 393. dicamus. Non enim Pnedestinationem eo commemoro, ut in audaciam erigamur, & inaccessa DEI secreta excutere nefaria temeritate tentemus; sed potius ut humiliati ac dejecti, ad judicium ejus tremere, misericordiam suspicere diseamus. Idem Calvinus adversus Libert. C. XIV. Hsec hasresis, seilicet transferre opera Diaboli in Deum, originem coepit ä Simone Mago, nos vero observare debemus, opera ex malo, five agentis malo, eile. Interim DEUS omnia gubernat, ita utitur Diabolo, ut nil habeat cum eo commune magis, quam Sol radiis ex corruptione cadaveris aliquid corrupti ad se trahit. Et in caput I. Jacobi: DEUS neminem tentat: loquitur de internis tentationibus,quas nil aliud sunt, quam inordinati appetitus; illorum autorem merito DEUM esse negat, quoniam ex carnis nostras corruptione manant. Verum tota scriptura huic sententia reclamare videtur, quas tradit DEUM homines excreare, in reprobum sensum tradere. R espon- deo sic scriptura loquitur; an qui- a Dominus eorum corda depravet, atque corrumpat ? minime, sed Deus tradendo in reprobum sensum peccata tantum ulciscitur. Atque ita se res habet, non aliunde nos in malum impelli, sed cuique pravum suum affectum ducem esse & impulsorem. Hactenus Calvini verba: quL si candide & pie ab adversa parte ponderarentur, quid opus esset tot Polemicis scriptis virulentis, quibus charitas destruitur & vera pietas & Christianismus, a vera simplicitate aureaque puritate primitiva;Ecclesias evertitur. Colamus r6iZ- igitur pacem , & quas pacis sunt & ad asdificationem proximi spectant, hxc sectemur, spiritualia nimirum Ipiritualiter tractantes, non in verborum contentionibus tempus locantes. V eritas sacrarum literarum tam in iis, quas capimus, quam iniis, quas capere videmur, humiliter adoretur. Sed nimium excurrit epistola & aliis occupationibus abstrahor, quo minus ad tuas respondere possim. Finem igitur imponam, teque salvere, & ad nos, re bene peracta, redire jubeo & opto. Dabantur rapto calamo, d, xn April cid id c xiii.
Epistola CCCXVII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
C Latissime & Doctissime Vir. Intellexi non ita pridem, te de nova Stella seu Cometa, quam nos & hic quoque aliquoties vidimus, judicium tuum doctum in lucem evulgasse. Commotus itaque admiratione tui acutissimi judicii, quo nunc multos hac in Professione Matheseos longe antecellis, quod scripta tuae- dita diversa satis abundeque declarant, auxit in me mirifice desiderium legendi hoc tuum nuperrimum seri- ptum. Cura ergo, mi Replere, ut & ad nos quamprimum perveniant has tuas eximis lucubrationes , qui eruditione & virtutibus tuis summopere favemus, & certo tibipersva- deas, me tui non solum amantem, sed etiam omni honore ab omnibus te dignissimum judicare. Vale & me ama. Dabantur ex Arce & Civitate noßra Eferdmgenß.
Cum illustrissimus BaroZelkingius, B*. affinis meus nunc Pragas, legatus Pro-
cerum, commoretur, dabitur tibi occasio mittendi tuum scriptum, quod tantopere desidero.
Epistö-
1

5 Ö 4
T O L /E
amice fingularis.Redolent enimani- 1 ^ 3 4 * mutn pium ac ingenuum candorem solitum. Expetis, ut in luctu nunc publico animum tuum confirmem ;
^ *t • n i
mihique fontem tribuis consolationis plenum eoqne abundantem, ut rivulos inde uberes ad lugentes & mcerentes publicam calamitatem de-
£ P I S
Epistola CCCXVIII.
idem
JÖANNI KEPLERO.
1616. *^|Uöd praeter mentem meam & ex- vx pectationem tuam serius refpoh- deam ad binas tuas > id occupationibus solennium baptismatis filice re- . .
cens nata peragendis tribuas. Ad rivare valeam. Utinam eo essem AuiberM' D.Aulberum quod attinet, novisa- anim; robore praditus, ut & me ne viri egregias dotes & fatis dignum ipsum fatis femper erigere, & bonos
quosque solari possem. Alio & uberiore exfonte harum consolationum rivuli petendi, ab eo nimirum , qui sons & puteus est inexhaustus omnis bonitatis: fragilitatem meam & imbecillitatem virium ingenue fateor, Tfihcrne . * lberi me ntio fieret, Tfcherneme- D e i tamen providentia fretus, tem-
melius, cti- x - - - - n . .....
eum judico, cujus curae & prudentia nobiles adolescentes committam. Memini non ita pridem, dum judicia publica haberentur Lindi, me eum Grngius Barone Tfchernemelio Georgio E- ErafmuiB. rasmo sermones habuisse, & dum
jus eptfio- lium illius conversationem & farni- pestatern hanc gravissimam äiipel- lamaaKe :Xvmt2.t£m flagitasse, procul dubio fi- lendam a bono & forti Deo iion.
? dt’\n vitans, ‘de fideli & fatis idoneo morum 'diffido. In ipso robur & fiducia no-
— stra fit pofita,qui solus Solis potest
currus inhibere volantes:
Ille ve lut scopulos flumina flare jubet. Tu pro pietate tm singulari, ut do-
v
Kepkn n. & vita gubernatore, sollicito. Discesserat autem Aulberus, ita ut spe frustratus ad aliud tempus rejecta sit deliberatio. Quid autem nunemen
tis sit Tschernemelius, ignoro. De 6 nm, pium, &Chnstianum Philofo- patruelibus & ex fratre nepotibus p!™m decet,fatis te contra fortuna; chariffimis, quorum adventus pro- quoscimque insultus armare potes, pediem expectatur, certi nihil sta- praceptis & exemplis mhnms, imo tuere possum, donec coram fe sistant, alios mstmere docete. In eaemm & quid de studiis & peregrinationi- tempora nilne incidimus, ut fima- busulterioribus peragendum, conii- re animum expediat constantibus ex- liumex re, loco & tempore capie- emplis. Non fi male nunc,& olimhc Excusatum igitur me habe- erit. Vicissitudines rerum nullus eva- . dere &Tterna lege ab authore omnium sancitam cunctis sub lunari globo degentibus sortem potest. Ceterum gaudeo, tibiquegratulor, a Casare te clementiffimc auditum efle,
mus.
bis, quod nihil certi polliceri nunc audeam, & Aulberum meo nomine salutabis, quem alias, ut virum doctum & politicum , amo, satisque dignum judico, ad ejusmodi functionem. Vale, mi Keplere, & reditum neque de optato successu dubito, fi felicem & faustum ex anim o precor, instanter negotium urgeas, & -fretus neque de meo erga te animo dubi- Illustrisstmi Principis Eckenbcrgii fa- Dabäntur raptim, xvi Maji vore &patrocinio uti fruique eo li- ’ vur ceat. Domini Prasuhs in Croms-
miinstei quastionem, quid facturus sis rerum hoc statu, utrum ex Austria animum translaturus fis, non tanti faciendam existimo, ut inde remota metuenda, dum Casarem clementes.
CIO id cx vi.
CCCXIX.
Epistola
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1624
. \ TAlde 1 f docti
me delectarunt litera tua, tem & faventem habeas, magno huic
doctissime Domine Keplere, operi ultimam manum imponendi.
Perge

AD JOANNEM
1624.Perge igitur bonis avibus, & desiderata ad finem perducito, quem magni bonique viri exoptant plurimi. Hisce vale, meque amare perge. Di- vinL tutela: & providentia omnia fint commendata. Dabantur Lineis 1 v Novembris cid id c xxiv.
Tuis piis precibus me commendo: idem tu meis inclusus eris. Hisce pugnare nos expedit nunc adversus malevolorum conatus varios. Legatis Procerum salutem meo nomi- Uobenfei- ne, inprimis Domino Hohenfelde- derus, Le- ro, quem Ut pium ac patri# aman- amo plurimum. DEUS diri- strix. gat consilia & actiones ad Nominis divini gloriam, & patria jamjam ruitura: & plane collapse sustentationem. Certe orandum & vigilandum est strenue, nifi divina gratia nobis adsit, verendum, ne omnia corruant : sed in rebus adversis animose agendum, & in prospera fortuna animus contrahendus, vento adverso nunc expedit navigare, modo supremus Navarcha velum remosque dirigat. Si DEUS pro nobis,quis contra nos ? Fortior est DEUS ad propugnandum, quam hostis ad oppugnandum. Bono itaque fortique simus animo: fortior est in nobis, quam qui in mundo adversus nos insurgit. Hisce vale divina: tutela: commendatus.
Epistola CCCXX.
JOANNES REMUS JOANNI REPLERO.
itfii.lillraberis forsan, Nobilis atque DA Clarissime Vir, quod ego facie tibi ignotus hasce ex longinquo insinuem literas. Verum cum amor & squalitas studii ubique terrarum similes sibi conciliare studeant consortes, facile mihi ignosces, quod hasce qualescunque ad te dem literas. Vidi opus tuum ingeniosissimum de Stella Martis apud Illustris- Princeps simum Ducem Sforzam, & te in ea- sfirztx. j em opinione cum Copernicoesse,
KEPLERUM. 505
terram scilicet moveri (licet aliqui-1611, bus mutatis) conspexi. Sane & ego mordicus hanc tuitus sum sententiam ; verum in hoc unico adhuc mihi movetur scrupulus, quomodo scilicet apparentes & perpetuo sibi similes distantia: stellarum locum habere possint. Ponamus nempe cum Copernico, immensum esse lpatium , a Sole usque ad Stellas fixas; tamen 1150 illa: Diametri Terrena: semper differentiam aliquam ingerent, imo quod Saturnus ratione sii a: paralla- xeos necessario vel ipsa ratione exigente Mechanica medio spatio inter Solem & Stellas fixas constituendus veniat, & distantia firmamenti ä Sole alias non major provenit, quam 11500. semid.terr# nisi forsan quis Refractionem in hoc loco substituere velit, qua: tamen siias habet per se rationes. Deinde decuplum diametri sua: ad minus terra complere deberet in motu suo diurno; diameter enim est 6, & motus diurnus 59', ut nosti: magnus igitur raptus & vis propulfiva necessaria esset. Etinhy- pothesi lunari maxima difficultas oritur, licet non desint hic Roma:, qui librationem illam Lunarem motui alicui terra: recto, in suo tamen Motmter - Centro adseribant. Ego credo pia J £n£lus ' netas gyrari, prout in Marte mentionem quidem fecisti hoc modo.%.vi. Sed cur Sol non gyrum Epicyelicum Tab ' G ' efficeret? Adde & hoc, quod per perlpicillum illud Galileo GalilxQ alias ascriptum, in quo Luna maximas clarissima apparet, & per idem iv Planet# juxta Jovem ab eodem conspecti sint, sed refutatus est a Sitio Florentino) inveniam macu -sitwGa. las certas Lunares in forma 9 Satyri lileiad ^r. ]n Luna nova live paululum Corni-^"^- culari & Quadrata & plena etiam fere iemper in eodem loco manentes, hoc est, juxta meum situm versus dextram, sive occasum, ideoque Luna non rotabitur sive instar motus terreni circumvolvetur, quod tamen necessario quasi omni Sss hora

5o6 EPISTOLA
i 5 i i .hora fieri deberet. Ego in peregrinatione mea, per Italiam, Siciliam & Maltam aliquas habui observationes, pro limandis longitudinibus & latitudinibus locorum, prout & hic Ro- mxcum Octante Aurichalcico2 cu- Remiob- bit. circiter singula, imo dimidia mi- nuta exa ® e repraesentante, aliquas v t u? & ' n observationes Solis meridianas venatus sum, una cum declinatione magnetis: quas omnia, si tibi usui esse poterunt, humiliter ossero. Jam agitur quartus annus, quo sum in Italia, A semper Eclipses diligenter adno- tavi. Vellem mihi Eccentricitates &parallaxes hA-rAtz communices, prout Tycho eas adinvenit: mes fidei illas commendatas esse certe tibi Rcmime. persvadcas. Novam edam dirigen- thoAus no- in Astrologicis adinveni metho- gendi. dum, experientiae mirifice corre- spondentem, de qua suo tempore. Ubi nota & hoc, quomodo ? infra terram in Copernico consistere poterit, quas spatio multo majori nimirum 58? D. circumvolvitur? Jam quoque sub manibus habeo difcur- Rmi di. Ium quendam super Calendarium:
Vidi enimAnnoChr.1590 (ni falIor)& Zürn?' idoo Pascha nimis tarde celebratum suille, respectu verorum & apparentium hoc nostro fieculo motuum Solis & Lunas. Copernicus enim jam in asquinoctio Vernali aberrat 1 6 H. fere. Audio & te ipsum aliquando huic negotio incubuisse, & Imperatoris Majestati opusculum quoddam de hac re tradidiste:sed nondum vidi. Ego valde sulpicor(deipso enim anno dubitamus, an hodie i6u an 1612 potius fit scribendum) ne error aliquis sit in conversione dierum Aegyptiorum in nostros Julianos, & aequinoctium ideo autumnale Ptole- maicum Anno Chr. 132 (sive 133) 24 Sept. H. 2. P. M. accidisse, non 25 Sept. & sic annus Tropicus cum nostro consentiret, prout & video, diligenti examine, eundem annum Tropicum suo * tempore fuisse, qualis nunc est, modo tempora Lc principia dierum bene advertantur. Nam 1 61 1. Ptolemaeus dicit, quod a Meridie ille diem suum numeret. Jam Hipparchus a media nocte incipit: Aequinoctium igitur illi fuit anno 178 die tertia intercalarium currente, &
i2 horis exactis (post quem quarta dies insequebatur, in ipla scilicet media nocte incipiens.) Tempore Ptolemaei vero 463 Anno, 8- D,H. 19. proxime, hoc est, nono die currente : disserentia ergo 69 D. 7 H. quae subtracta a 71 D. &6H, relinquunt annum Tropicum ex disserentia 1 D.
23 H. 365 D. 5 H. 50' circiter. Altera comprobatio est in ipso Ptolemaeo.
© enim erat in o°, d ^ anno 455 7D. Athyr H.2 p. m. circiter. Alterum squinoctium anno 463, 80 . A- thyr H. 19 proxime, Annus Tropicus plane ut supra 365, D. 5 H. 50'.
Qui & hodie accurate reperitur 365 D. 5. H. 48', 50" circiter. Vides igitur Ptolemsujn nimis pertinaciter Hipparcho adhaesisse. Vereor etiam, neeademEccentricitas fuerit &Obli- Eumtrid - quitas Zodiaci, qualis hodie est. Oi-^^ss cit enim Eratostbenes & Hippar- talSl- chus, quod 11 p. proxime talium a anmu- qualium meridianus erat, 8.3 fuerit tMu ' Tropicorum interstitium. Quid si pro particula illa proxime § desuit ?
Adde quod lubrica observandi ratio ea fuit, & in lignea tabella & impos, sibile, quod Ptolemaeus inter Timo- charem & Albategnium, qui propius accessit, non invenisset differentiam; sed nimis autoritatibus se tuitus est Ptolemaeus. Motum quoque octa- Mow vae sphaerae procul dubio velociorem experieris i'§ circiter abhinc aTyr^ £r£ ‘ chonis ratiociniis, quod magnis illis instrumentis ejusdem bene observari possit, Verum cum hodie tanta bellorum & pestiferae infectionis periculosi sint tempora, (prout& cum magno dolore audivi Nobilissimi & Magnifici Viri Domini Tengnagelii adverlam fortunam)non mirum est, quod artes & Muss sileant. Hisce quam optime vale, &, si per otium -
licet,

AD IOANNEM KE PL ERUM. 5 ° 7
! ^ t i. licet, quamprimum rescribe, & familiaritatem nostram adauge. Roma XVii Decembr. cid idcxi.
Tu/e Dominationis amantisfimus
JO ANNES REMUS, alsas QVIETANUS.
Epistola CCCXXI.
»JOANNES KEPLERUS . JOANNI REMO. ,
i^i 2. T Iteras tuas, Nobilis & doctissime Vir, xvii Decembris Roms scriptas, accepi v Martii, a Ministro Postje Pragensis, nullam igitur mihi morse culpam imputato. Iis literis doctissimas nonnullas moves quas- stiones. Primum objicis motui Telluris invariabiles fixarum inter se distantias. Equidem in hoc scrupulo ante annos xiv laboravi. Stellam enim polarem circa xxvi Septembris observavi in media nocte humillimam : postea circa xxv Decembris vesperi & mane tam humillimam, quam altissimam, fi forte differentiam invenirem ab observatione mensis Septembris, indeque orbis magni Telluris ad orbem fixarum sentiri posset proportio. Sed frustra fui, ligneum erat instrumentufh, pin- nacidia non accurata, inepta omnia ad scrupulosam observationem. Hoc tamen notavi, perpendiculum Decembri recidisse eodem quo reciderat Septembri. Postea copiam na- ctus inspiciendi observationes Ty- chonis Brahe, vidi altitudinem ean- dem utroque mense intra unum quidem scrupulum; nec major accuratio fuit in illis altitudinibus. Itaque semidiameter orbis magni se habet ad semidiametrum fixarum, ut minus aliquid sinu unius scrupuli ad sinum totum. Proportio est ad ter millies, coque amplius. Itaque hLC immen- coptmU sttas etiam Tychonem Brahe percu- ‘£; siar , lit, quo minus Copernico credere cbus. vellet, aut ante illum Aristarcho, qui
Archimede teste, proportionem eam 1612. dixit orbis motus terras ad orbem fixarum, quas lit cenfr i ad superficiem. Ego vero libro de stella nova Serpentarii probabilem statui pro- proportio portionem hanc, ut sicut corpus-"^"»' Solis ad regionem mobilium, sic hasc ZmsiZ. ad ambitum fixarum. Corpus enim w». Solis est motor, Iphasra fixarum est locus & mera in ea quies. Sicut igitur motor ad mobile, sic hoc ad quiescens. Cum itaque Sol sit ad terram, ut 6 fere ad i. Et Saturnus absit 11500 semidiametros terras, aberit igitur 2000 fere semidiametros Solis.
Fixas igitur abessent 2000 semidiametros Saturnias sphasras 20000 orbis magni, & semidiameter orbis magni subtenderet sextam partem unius minuti, seu 10" secunda. Quod st qua inest pulchritudo in hacpropor- tione, quid opus est nos trepidare super potentia Creatoris. Ille quod pulchrum est, facile invenit, facilius- que essicit. Miraberis forsan, cui bono tanta vastitas ? Mirabar ego, cui bono reliqua hujus generis. Eo ce tu ipse ratione ductus Mechanica, nescio qua, Saturnum collocas in medio inter Solem & fixas,medium intelligens asqualitatis seu' Arithmeticum. SphLta igitur Saturni octava pars erit sph^ras fixarum solidas cogitatas. Cui igitur bono septem partes vacuas? nisi quia tibi pulchrum videtur, Saturnum in medio esse. Et mihi igiturpulchrum videtur, Saturnum este in medio geome- metrico proportionali; ulterius non quXro de vastitate illius fpacii. Et quid si dixero totum illud fpacium esse vacuum; ut obtineam etiam hic nihil factum esse frustra. Vacuum enim nihil est. Equidem valde tenuem oportet esse materiam, quT Saturni lumen non hebetat per 12000 semidiametrorum terras trajectum.
Fixa; igitur ipso Saturno clariores, quid aliud arguunt, quam hoc, nihil esse in intermedio, inter Saturnum & fixas. Hasc de prima questione.
Sss 2 Con-

508 E P I S
1612. Continuo filo Orationis devenis ad qusestionem aliam: non enim video, qui cohaereat objectio cum prioribus. Nimirum incredibile putas, ea, quae de vi motrice disputavi, fic se habere; cum, si vera esient, terram 10 diametris progredi necesse esset quolibet die. Nihil hoc turbat. Nam Venus certo progreditur uno die pluribus semiaiametris terrae, multoque pluribus semidiametris suis. In Mercurio omnia sunt in proportione majori. Omnino tibi quo- Abfiiute dammodo invito videtur aliquid ab- magnum solute magnum aüt celere, quod la- mndatur. ten s imaginationis error est. Et quid tum, si etiam Solem credas moveri? Nonne & hoc mirum, tantum corpus dietim promoveri duabus suis semidiametris, decem Terrae.
- In Hypothesi Lunari, quae tertia tua est objectio contra meas Speculationes, difficultates, ais, te videre maximas: Ego vero nulla in Luna opus habeo libratione, qualem Bra- heus computandi caula statuit. Sufficit mihi in luna duplicem vim ma- . gneticam statuere,alteram perennem
in ipso corpore, alteram variabilem, ex illuminatione. Sed ha:c est raa- Kepieri teria Hipparchi mei, quem spero Hippar. jne elaboraturum, ubi me ad quie- thm ' tem composuero, DEO vitam largiente. Si viam PlanetL ex helicibus componis, doce & modum quo via Ein*, per illas vias incitentur sine solidis ftm. orbibus. Ego ex observationibus ovalem Martis viam docui, ex physica & Geometria causas ostendi, quibus haec figura motu Planetae circumscriberetur. Lunam eandem nobis toto mense totaque nocte faciem ostendere res est certa. At quid hoc ad terram ? Num opus tibi este videtur,ut omnesPlanetae eodem motu moveantur. Atqui verisimi- Zfcintii- le est, Venerem rapidissime rotari suum axem, adeo, ut ea rota- axem, z }° a< * sensum notari possit, indeque sit ejus scintillatio. Et Jupiter procul dubio rotatur circa axem, ut hac
T O L JE
rotatione fecum circumire faciat 1612. quatuor suos satellites; quos certissimo intuitu videmus etiam in Germania ,.ridemusque Sicium Vestrum Sicim. nostrumque Horkyum manifesta ne- Hmfy. gantes. Denique,si ideo terra non rotatur, quia luna non rotatur, oportebit neque solem rotari. Atqui macula; Solares circumeunt in diico Solis, absolvuntque periodum citius uno mense. Observationes Eclipsium, altitudinum Solis & Declinationum Magnetis, videre cupio: qua: si usui futura: sunt, cedent tibi honori. Ec- r centricitatibus, quas Tycho Brahe constituit, ego uti non soleo : eo- que fit, ut delitescant inter meas chartas nec facile jam inveniri possint. Limavit autem veteres Co- pernici (ut dicere est solitus) fecum dum Lquum & bonum, cestimatione usus non adeo exacta. Parallaxes PamiUxes Planetarum insensibiles esse suspicor. plarMa - Nam Martis kupovvx^ animadvertere non potui, Veneris vero,etsi sunt majores in perigLo' Epicycli: at illa tunc non est conspicua. Si, quod Tycho in quibusdam Epistolis est professus, Martis parallaxes majores essent solaribus, ut essent quidem, si conspicerentur: magno prassidioniteremur contra oblocutiones Ptole- mari discipulorum. Cupio etiam tuam dirigendi methodum videre, ut cum mea itidem nova comparem.
Non equidem quod experientia: respondeat ; sufficere enim puto, si pramium respondeat labori dirigendi locaGeneseos: sed ut videam, cui rationi innitaris. Mea quippe ratio naturalis est. De Venere erras, pe- venerit riodus ejus est 224f dierum; tui ve-/ ?m<? ^* ro 583 sunt nisi fallor, commutationis periodus, tempusque inter duas conjunctiones Solis & Terra:. De Calendario miror etiam socios mihi esse vani & irriti laboris. Est mihi ad manus manuseriptum colloqui- Kepien um de Calendario lingua Teutoni- ca,quem Cassari nunquam tradidi.
Cum varia moveam, probo tamen gma m .
po-

/
AD JOANNEM
161 2. popularem correctionem aurei numeri ; nec probo nostras rationes este subtiliores Nicenis. Itaque & tuam scrupulositatem circa annum c i d i d x cv 111 intempestivam puto.
De Christianorum azra dubitas, rectene cid io cxii jam numeremus tibi enim c i d i d c x i i i numerandum /Era. cbri- videtur. Atqui b bone! libellus a fltanorum me extat, in quo non cid id c XII vel
a Kepplero r -S
emendata. CI ° 13 c XIII > led cid id c xvnnumeran- dum contendo. Nihil tamen hoc ad Calendarium.
De Connexione diei iEgyptii cum Romano, lunas motus nobis illud dubium, quod tu moves, penitus eximunt. Si error in Ptolemaicis
adnotationibusiEquinoctiorum; oportet aliquam habeat causam : sic ut Ptolemaeus non ignorantia rationis temporum asqiiinoctium uno die postposuerit (si postposuit) sed videns volensque. Nam eadem ex ejus Calendario Aigyptio sequuntur, quas ex nostro Romano , si id applicemus. Neque tantum sequuntur illa, sed & scit illa Ptolemaeus, & inculcat : nimirum inter Hipparchum & Ptolemaeum annum este longum: qui in ccc annis decedit dies: cum contra inter Ptolemaeum & Albategnium sit annus brevis : at inter Albategnium & nos mediocris fuit. Et tu omnino recte ratiocinaris, si ab Hipparcho ad nos statuamus annum jEquabilem; Pto- lemaica asquinoctia uno dic anterius ponenda este, quam a Ptolemaeo sunt annotata. At quis tanne est audacia, qui dicat Ptolemaeum studio falsum annotasse, idque toties repetitis vicibus ? Quantum hoc in philosopho dedecus ? Ignorans enim nihil fecit: qui Lunas motus citra errorem unius diei computare potuit. Etsi tuis me suspicionibus eo redigis, ut, quamvisfaepiffime ten- taverim comminisci speciosam occasionem errandi Ptolemaeo, semper- que frustra fuerim : tamen eandem rem porro quoque tentare statuam.
KEPLERUM. 509
De Eccentricitate sane minor est 1612. difficultas, major erroris excusatio Ptolemaso. Nam in opticis demonstravi , vel solam refractionem in causa esse posse; cur inter Ptolemai- cam & Tychonicam eccentrici- tatem discernere Ptolemasus aut Hipparchus non potuerit. Alteram etiam causam errandi tu dicis, . proportionem inter n & gj. Sic vid Effl* quidem jamolim ego sum ratiocina- w tus, ipsam hanc divisionem circuli in 83 crassum quippiam redolere. Quomodo enim illam putas essena- tam ? Nisi sic, quod Eratosthenes circino comprehendit intercapedinem tropicorum, eaque circulum toties peragravit, donec tandem pes circini in pristinum punctum rursum incideret: quod factum post undecim pererrationes circuli, in quibus intercapedo tropicorum inventa est octuogies ter. At post undecim circini lationes, consentaneum est mensorem sessum esse, gratoque animo amplecti qualemcunque propinquitatem puncti octuagesimi quarti ad primum, ut ea pro iisdem accipiat. Ut non dicam quid peccariin j T
83 punctionibus potuerit.
De Octava sphaera non facile tibi kmntilla disserentia adsentior, nihil tamen habeo ex meis observationibus, quod contradicam. Nam ex quo D. Tengnaglius adversis fatis animum ad politica transtulit ; instrumenta Brahei pereunt; egoque solus supersum, qui (peculando artem qua possum promoveo. Oculis imbecillibus utor; nec valetudo ad nocturna frigora toleranda sufficit, praesertim solitario. Quid vero T J Linciana conditio, ad quam jamjam transire constitui, Rege probante, profutura sit observationibus, tempus dabit. Vale & boni consule. Literas si scripseris, svadeo ad aulam Regiam dirigas, inde Lindum facile transferentur , siquidem jam fuero profectus. Dedi Prag& xiix. Marti*
Armo cid idcxii.
Sss 3
Episto-

5io E P I S
Epistola CCCXXII.
IOANNES REMUS JOANNI KEPLERO.
i6iZ. OErenissimus noster ad superos con- ^ cessit i i. Octobr. mane H. 5. in Maximiu -puncto I V ocandus eram ä Rege, sed Tw Ar ' P r£BventuS ^ Cassareis pro Medico moritur. & Mathematico Cassareo acceptus sum stipendio D C. florenorum. Caput plenum erat aqua, pulmo fragilis & maculatus , lien parvus, vix latitudinem manus superans, Epar album magnum, renes & cor optime habebant , stomachus fatis bonus cavitas thoracis aqua referta. Quasso, si per otium licet, Tua Excellentia mihi communicet locum ^ in the- -mate Serenissimi nostri exTychone, forte circa 18 0 nt, (alias ni sallor in 22°| ni) h arebit. Transibo paulo post
'Lindum & Tuam Excellentiam visitabo. Plane novum quid scripsit Marius in sua Practica cid id c xiv, quod illa nova cid id lxxii adhuc hsereatin suo loco, & tubo conspicia- tur,sed sit obscura & quasi extinctus carbo. Scripsit mihi nuper D. Faber Faber Me Medicus Romanus, quod P. Terren- manus, tius licentiam lumplerit ab omnibus Lisibonse ante paucos menses (xxvn. Octob. litera exarata estRomse) & ipse P. Terrendus manibus propriis mihi scriptam observationem communicavit, quam Tux Excellentis ostero, ut inde (quia locus ? certus tibi cognitus est) longitudinem Lisi- bons respectuVranoburgi inde eruere queat. Verba ejus hsc sunt :D.D. Temntii Remo. Anno CID ID C XVll.ßüt l 3 objcrvatw q UA acc ' tc [it 50' circiter crasso modo sum-
ptis pofi occasum Solis f ( erravit fuit 6°) die Junii: totam Ulysßponam traxit in admirationem. % super ipsa 3 inequitare, 'videbatur: applicato tubo optico palmorum 9 deprehendimus , $ non conjungi corporaliter , sed abesse , ut tota ? & Cornu 3 septentrionale commode per tubum rideri posset. Utraque sella erat corniculata , Qf utraque cornua eodem modo s habebant ad eandem partem ,
T O L JE
pleniora tamen erant $ quam 3. Circulus 1618- Verticalis tunc tranßens per cornua % tranßbat tantum per extremam partem cornu septentrionalis ipßus Luna. Hasc observatio facta est a P. Lembo qui Lembus. nunc est Neapoli, & a P. Pantaleone pannieon. Germano , qui mecum navigat ad Sinas. Luna secundum calculum supplementi Ephemeridum Magini hsret in Ecliptica in 22 0 .18 s §0 scilicet in longit. Loci 39°*. Tempus fuit observationis 8 h .iT P-M. Unde reliqua colligentur. Ego eandem observavi Roma:, sed non sufficienter, satis tamen propinque extempore, quia fiii in Via ex reditu a Gard.
S. Susan, destitutus instrumentis. Latitudinem Luna: Tua Excellentia nimis auget, scilicet ipsam anomaliam .-probet eam in Eclipsi © cid id c xii Mense Majo, & videbit enormem defectum cum observatione. Adsunt aliqua: dubitationes in novis illis Tyrociniis Astronomicis, scilicet, quomodo Sol posset pertingere luce sua usque ad stellas fixas, & an detur orbis stellatus. Certe Galilams multa habet jam edita, qus opponet. Edidit D. Sirturus Telescopii absolutio- sirmm nem, & jam Vienns moratur. Pro- f Tele " cui dubio jam Tua Excellentia vidir ofto ‘ illud opusculum, non mihi dilplicet.
Snellius etiam edidit observationes SnellUob- Haffiacas. Utinam etiam TychonicsA^»«^ ederentur, utpoffitfieri comparatio. Ha ^ tlcx - Sed vereor, ne quisque suum sit acturus , scilicet de novo observaturum,
& forsan minori dilpendio,quam ipse Tycho: cum adeo felix sit hoc hodiernum spculum, & dotatum novis & facilioribus instrumentis. In motu Lun^T use ExcellentiaeEphemerid es cio io cxvm & Origani quandoque ad 20' & amplius disserunt, & tamen unum habetis fundamentum. Tempus non permisit, ut reviderem calculum ipmmssed de hisce pluribus coram, DEO dante. Interim me commendo & cordialiter Tuam Excellentiam saluto. Vienna raptim die xx Octob. CID ID c XVIII. _ ' .
Episto-

AD JOANNEM KEPLERUM.
5 ”
Epistola CCCXXIII. JOANNES KEPLERUS JOANNI REMO.
i < 5 i 8- /'''Lariffime Excellentissimeque D
Dnfl-nr. Jimire nmnihns nffirif«
lisse animum, ferio demonstras illa re, i 61 8* quod hanc edam legem ministerii tui aulici tibi aoscribi curasti. Itaque non tam tibi, quam Astronomie gratulor , inprimis vero mihi, qui & labore stiblevabor,&promotore in aula Doctor, amice omnibus officiis salarii mei suffultus sum. Nam ha- percolende. Brevi epistolio multa & ctenus aut soli mihi laborandum fuit, magna tangis. Dolorem ex obitu aut, si calculatorem adsci vi, quando- Serenissimi D. D. Archiducis Maxi- que impense fuerunt facienda: de miliani, Patroni quondam tui,tempe- meo, cum nihil ex aula solveretur, rasti gaudio, quod te adscitum nar- Locum ? accipe ex meis Tabulis ras in aulam Imperialem, quod ad me quam certo is ex unico triente to- pertinereputo, quia iis artibus es in- tius circuitus (in quem omnes mo- structus, quibus, praeter valetudinem derne observationes coincidunt) in Imperatoris, etiam Astronomie ju- reliquos duos trientes derivari pot- vari potest, quam ad curam te appu- est.
• Anno 1558. xn. Octobr. H. 10. minus 7 minutis.
. r\0 f y,r .u ■ , '
© 28 .48. 5
8 29. 40. 39.
-99257
L — 42826 - , Inclin. 6.42. 51. M.2I3940
90. 52. 34-
45- 26. 17. _
21. 57. 487 L.92O43 Mes9o8i2
9 2 ° 3 r
39717^.92341. __
L. iL Mesol.1529 Ladt. 2.41. 7.Mer.30597i.
Elongatioij. 28. 29. 92031
? in 22. 26. 34. M
Calculi formam ex parte Orbis annui non addidi frustra: primum enim caput eorum, quetecum coram deliberare gestio de hac ipsa erit materia; postquam ante iv annos primum edita, nuper vero compendiosius proposita, a foederato meo Benjami- ne Ursino fuit felix illa Calamitas tabularum mearum Rudolphinarum, Logarithmi. Videntur enim tabuls reficienda: & adLogarithmos accommodanda:, aut penitus omittenda:, substituto Canone Logarithmorum, sed qui prius cxact^ sit computandus. observa - Alterum caput erit de Observatio-
tl ° ncS . nibus Braheanis computandis eden- edend*. oisque, & de impedimentis editionis amoliendis. Qua: Marius de Nova anni c 1 d i 0 lxxh, non sunt dissimilia veri:Cometam ego hujus anni cio io c xviii Mense Sept. jam minorem omnibus fixis circumstantibus, vidi per tubum, fatis magnam habere
»
quantitatem: obscuritas igitur parvitatis speciem praffiet. Terrendo felicitatem expeditionis vere Astronomien precor: utinamEphemerida anni cididcxix haberes. Illa observatio l ? non est sane nobis ne- gligenda, non tamen ei fidere postumus, usque ad 4 aut 5 graduum in Longitudinibus locorum differentiam : cum & temporis observatio sit craffiuscula, & calculus Tychonicus in Luna triduana non prcestet omnimodam certitudinem^ob Variationis
anomaliam nondum fatis exploratam , temporisque aquationem adhuc vel mancam vel sulpectam.
De latitudine Luna: deque differentia ab Origano tunc disseremus, ■ ubi prius tu prolegomena Ephemeridum anni cioio c xvn diligenter legeris. Nam Eclipsis anni . c-ia id c xii mihi inter fundamentales est Quae dicas nova illa Tyroci-
nia
%

512 E P I S
1 61 8-nia Astronomiae non capio: num editam a me doctrinam fptaicam, an paginam istam primam doctrinae Theories, quam coram vidisti. Vbi convenerimus, audiam Galilei objectiones , cujus Epistolas ad Vellerum Italicas habeo: puto vero nullam inter nos este dissensionem, nisi forte in conjecturis ultra sensibilia sese altius qua redargui non amplius possunt,efferentibus, Demonstro e- goex necessariis,cavum esse spatium in quo planetas fixas exterius coiive- ctiores invicem: quousque ilis spargantur non disputo, ex sensibus solam analogiam vexo, sed dulcem & multiplicem: infinitum rationibus Metaphysicis impugno. V eniamiis igitur ad conflictum rationum. Ö- pusculum D. Sirturi (si recte lego) yidere pervelim. Cometas duos simul apparentes vidi charta descriptos, ad D/Supremum Camerarium misi, rogitans, ut Medicis Imperatoriis communicaret: ibi igitur requires. Vale Lindi Calend. Decembris CIO id c XVIII.
Epistola CCCXXIV JOANNESREMUS JOANNI KE PLERO.
1 6 19. /^Larissime & Excellentissime Vir, V* amice longe Charissime; Tuas accepi literas Brifachii i.Martii 1 stylo novo, nescio, quam ob causam per tres menses latuerint,fui cum Serenissimo LEOPOLDQ in Alsatia & Bemegge- ArgentinL, ubi allocutus Bernegge- ru-s.-Ha- rum,Habrecht non erat domi : idem b &Eb!n- edidit tractatum de Cometis & M. g'r de co- Eivanger; si non habes, ego mittam. mttk ' Sunt ibi aliquL considerationes & observationes, licet aliqua specialia & mystica mihi non placeant. Jam petii licentiam apud Imperatorem, utinam eam obtinerem: me enim pe- le°‘ tiit Serenissimus Leopoldus amator ver P s Chymicas & Matheseos: hic n 1 ' melius juvare posset nostros cona -7
T O L JE
tus & Instrumenta Mathematica coi-1619. ligit hic inde dispersa: siepius observat & colloquitur hisce de rebus mira cum delectatione, &ipse aliquando magnus est futurus. Interim ego bonum consilium tanquam amicus dabo, sed in silentio pro tua provisione extorquenda. Mihi olim cum essem VienmeD. Rechperger&pius Recbper- dixit, si D, Keplerus mecum bonam*"*'-*** correspondentiam (ut sic loquar teneret, & dignaretur mihi scribere, ego ipsi faciliter suam provisionem persolvi curarem apud supremum iErarii profectum & alios: ipse zxnmsemidUm. medetur tales, & unico verbo opus £ccwrr : est,& est in magna existimatione. Lo-jf cus tz ex mea restitutione crassiori Eaemn. minerva & retenta circulari via, ita °-J J - -tamen, ut respiciat verum locum o / t °^ ' invenit in 22 0 ,40' m; tu 22 0 , issf; disserentia 23 s. Latitudo mihi 2*, Mer. tibi 2f, Mer. Semidiameter Eccentrici mihi 3920, qualium orbis annuus 10000. Eccentricitas realis 770. Composita 1540. Apogäum in 20° $ fere- Motus diurnus 4 0 , 5-, sed subtraho 11} ex Anomalia Commutationis.
Mihi perplacet tuus calculus, & ex parte eum intelligo: sed non in toto.
Non enim vidi neque, tuam neque Benjamin! editionem, si eam mihi mittere velles, prout etiam prolego- mena Ephemeridum, quse nondum vidi, neque habere potui, sicut etiam Harmonica: rem mihi' gratissimam facies. Serenissimus mihi sumptus suppeditat particulares pro talibus novis operibus Mathematicis, & libenter omnia persolvam. Logarith- mum non vidi,nec credo, quod facile haberi possit, debet esse ingens compendium. Cometam Mense Septembri non vidi, libenter informarer paulo ulterius. Terrentius abiit p- rtm* instructus bona suppellectile Medi-" w * camentorum Chymicorum. De Luna ego dudum suspicatus fui, Ty- chonicam restitutionem extra i &<? non omnino absolutam esse, ex congressibus cum stellis fixis per tubum.
iEqua-

AD TOANNEM KEPLERUM.
r ^i 9. Tquatio temporis me fere ad insaniam perduxit. Pro tyrociniis illis debebam scribere: Theoricam Epitomen habeo. Mihi hsrebantin animo Sakbasar Tyrocinia Balthalaris Capra: Astro- Cdpra ' nomica, & de iis plura commodiore saurii te- tempore. D. Sirturii teloscopium
kfiopium, impressum est Francosurti. Cometas duos limul apparentes non vidi: forte fuit ille mense Decembri, qui tandem neque oriebatur neque occidebat. Titulos operis tui plane divini accepi, & unum dedi Serenissimo nostro, qui multum gavisus fuit, & diligenter omnia perlegit & admiratus est. Mittam Romam Cardinali meo S. Susanns titulos, qui etiam valde delectatur Mathematicis, & olim fuit meus discipulus & jam est 8. R. E. Bibliothecarius. Alterum Bibliopola ad manus mittam: tu mihi scribe pretium.Scribam etiamMathematico s mus. Scoto in Hispaniam. Galilsus me- cum concertabit de Cometa, prout scripsit: sed male habet bonus Vir fere ad mortem. Mitto tibi exemplar rapfodis compositum & multa ibi sunt, qua? trahentur in dubium,ut- pote quomodo lux coloretur de curvitate cauds &c. Bene vale, & me amare non desine Germanis nostra: Mathematicum decus, & mea opera, si placet, utere, P. Ziglerus mihi promisit, si aliqua sint excudenda Mathematica, quod Moguntis procuraret, & ipse correctioni intercise velit. Oenipo tenti xiuMartii cio id c xix. Id quod proposuisti pro enucleanda distantia © ä © in Ephemeride cio io c xix, observabo hoc mense, si serenitas affulserit: nam xxuMartii debet esse Lincii ultima Quadratura visibilis hora 7, 20' P. M. si distat Sola © 3000. semidiametris,prout dudum Parallaxes ^ me edocuerunt. Sed habenda etiam erit ratio aliqualis Parallaxeos. Ego Sc Stbeinerus Scheinerus diversis locis observabimus.
Eclipsis 2 hujus anni excedet tuum calculum per f horam: durabit
enim i H , 1 &c. sed per perspicilla 1619. optica observandum erit, videbis in principio Umbram annubilatam, &c.
Quasso mihi ignoscas, quod sim adeo importunus :cuperem habere locum ad diem xxn Septembris stylo novo cio 10 Lxxxnx horam ix P. M.
© est 29 0 ,44'np tempore mea: nativitatis, mihi, ut puto, $ in 15 0 ,4 np &
? in 2o°f Sed omnia tempore commodo.
Epistola CCCXXV.
JOANNES REMUS JOANNI KEPLERO.
OCripsi nuper Tua: Dominationi, 1^19. ^ sed relponsum habui nullum, acceperam quidem paulo ante literas suas 1. Decembris datas mense Martio demum:putabat enimMingoni -Minamus us,me statim advolaturum ad officia Cassaris, ideoque eas sceum retinuit. Respondi ibi breviter, sed hucusque alias suas videre non licuit. Galilams, GdiUu* sub nomine Gviduccii, edidit dister- de Come ‘ tationem Italicam de Cometis, dedi- catam Serenissimo nostro Leopoldo, ubi varia paradoxa: sed mecum quasi convenit: si certo scirem, quod Tua Dominatio adhuc Lincii maneret, ego summam ipsi trans mitterem. Desiderat Galilams habere librum Ephore tuum Copernicanum, quia est pro-Adhibitus etiam Florentia, & non habe- ri potest. Unde petiit a Serenistimo fohibim nostro eundem librum: se enim faci- le habiturum licentiam asserit. Ille exagitat Apellem, improbat Aristo-/wk telicos, & impugnat eos longe aliis argumentis usitatis: asserit motum non producere, nec frigus nec calorem; sed attritionem: Professorem Mathematum Collegii Romani confutat cum Tychone, & ipsum Ty- chonem accusat, quod inutiliter E- phemeridas & Tabulas Cometicas construxerit : dicit esse.fallaciffi- mum, velle judicare altitudinem Co- metT ex Parallaxi; dicit enim in Ttt reali-

5-4 E P I S
619. realibus unicis veris & immobilibus subjectis valere parallaxin, sed in apparentiis, reflexionibus luminosis, imaginibus & simulacris vagantibus nullam poste Parallaxin este validam vel certam :& Cometam (est enim in opinione Pythagorica, &mecum, uti video : sed parum diversa , quod scilicet reflexio luminis Solis medio materise cujusdam in aethere extense , uti vidisti in meo tractatu Co- metico) in dementari regione ubique sub eodem loco cceli conspici poste affirmat, ut Halones, parelia, Irides, radii Solis ex nubibus per mare instar gladii discurrentes ubique iidem videntur. Dicit etiam falsum & dubium este argumentum a multiplicatione tubi in stellis sumptum, nec verum este absolute, vicina multum,remota parum multiplicare. Vexat Romanum Mathematicum, quod illum posuerit circa solem , ? & 5, cum tamen ultra 90° devenerit: sed annon n- & t? etiam in Tychone agnoscunt © proCentroPTandern dicit,cometam ascendisse in linea recta, & aqualia confecisse spacia linearia refutatque Tychonem in Cometa cio 10 Lxxvii propter Caudam ad ? directam. Curvitatem Caudae ex Refractionibus deducit. Praeterea nihil novi habet.Eclipsin hujus anni non vidi, fui a Brugk in Styria: cadum per totam noctem nubilosum. Secundum meum Calculum Duratio i H , 1. Commisi in Alsatia cuidam, ut observaret eandem, sed adhuc non habui literas. Legi tuam Ephemerida cioiocxvii M olzhemii & valde placuit. Certe in $ crede mihi, quod hareamus adhuc forte per 2 0 , ex observationibus Meteorologicis. Quasso aperias mihi tuum judicium de novitate illa Parallactica Galilari, ego capere non possum. Bene Valeat, & siepius ad me scribat: forte enim manebimus Vienna: usque ad Natalem Christi, vel donec omnia componantur.
€rw& raptim xxm Jul. c 10 0 c x 1 x.
Inveni Genesin Neostadii Maxi-
r O L JE
miliani pix memoriae antiquamJ ubi 1619, hora, non ix antemeridiana, sed xr,
37 P. M. adseripta erat, ascendente B.p'jSi M.C.21 0 ,13' r, quod adhuc nemo, ut credo, scivit.
Epistola CCCXXVL
JOANNES KEPLERÜS
JOANNI REMO.
Edditae mihi sunt litene tuae, Ex-1619. cellentiffime Vir,& quas Martio vel Aprili, & quas xxm. Julii scripsisti. Causas cur non responderim facile tibi est conjicere. Cum priores meae ad te quartum in mensem errastent, verebar, ne nunc multo magis idem meis eveniret, cum ex Diurnis actis intelligerem, Sereniffi- ffium Leopoldum nufpiam consistere, sed circumcursitate, exercitusque traducere. Lincii ego etiamnum haereo, necessitate magis quam voluntate per has turbas. Spero me tutum fore studiorum innocentum honestissima specie, & st qui casus ingruat, tua pro amico Uranico vigilantia. Plura possem; sed tempus alienum videtur. Primam ex tuis literis accipio famam, librum meum Roma: & Florentia: este prohibitum: nec fatis capio, quem tu librum Co- pernicanum dicas: omnes enim mei sunt Copernicani, etiam Ephemeridum Prolegomena. Harmonica quidem nondum sunt edita: nisi forte titulorum ad te missorum Libri V. unus Romam perlatus , censuram subiverit. Su/pieor igitur, de Epitoma Astronomia: Copernicani tibi sermonem esse. Ejus igitur unum Exemplum xxx Cruciferis a librario emptum. (Argentorati pro lxxx C ruciferis venit.) Magistro cursorum tradam, siquidem ipse sarcinam non detrectaverit. Abs te vero majorem in modum peto, ut deseriptum mihi mittas formalium verborum censura: illiuS: & ut significes, num ea censiira sutori, si in Italia depre-
hen-

AD JOANNEM KEPLERÜM. 515
1619. henderetur, fraudi esset futura ; & num palinodia deprehenso imperaretur. Illud etiam ad me pertinet, scire, utrum in Austrialocus eidem censura: fit futurus. Nam hoc si esset, non tantum in Austria typogra- phum nullum invenirem posthac: sed etiam Exemplaria, qua: Mercator, qui sumptus refundit, in Austria ad meam instantiam reliquit, in periculum venirent, tandemque damnum in me recideret. Quinimo dabitur mihi intelligendum, renunciandum mihi Professioni Astronomica, post- uam jam fere consenui in hujus ogmatis doctrina , nemine tamdiu contradicente: tandemque renunciandum ipsi provincia A ustria:, si in ea non sit futurus locus libertati Philosophica:. Quod Tychoni vitio datur Ephemeris motus Cometici, non magnum crimen est; abundavit ille ad hoc ocio, demonstravit ipso facto, Cometas ex leges non esse. Fallacislima lane res est, ex observationibus arguere parallaxin parvulam, puta unius minuti aut duorum: at ex parallaxi, ut vera posita, arguere altitudinem corporis, id Gviduui■ ne Gviduccius quidem fallax esse us ' contendit. Hocfolumcaussatur,site bene percipio : Cometam non esse corpus, amplitudine, seu angustia luminis, sed esse reflexionem luminis. Tunc sane verum esset, ex parallaxi de ejus altitudine nihil concluderetur ; imo si corpus, radios Solis repercutieris, esset aequabiliter planum, plane nulla esset parallaxis: omnes enim in toto terrarum orbe cometam in eadem a Sole remotione eodem momento cernerent (qui quidem cernerent) quia terra: quantitas ad Solis distantiam non est sensibilis. Sic itidem quilibet suam videt, distantem a Sole per gr. 135 0 , non quidem, quia aliqua plana superficies est, sed quia aer seu vapor in rotundas spherulas coactus est, quarum singularum refractiones singuli vident o- culi. At ut Comctarri'EfjiQcurtv vi-
foriam efficiatis tu vel ille: hoc opus 1619. hic labor est. Docui quidem ante annos xv, in Paralipomenis ad Vi- tellionem,cometam in pariete reprse- fentare: at requiruntur globus vitreus aqua plenus & paries: res per fe visibiles & a Sole illustrabiles, quale quid pneter vel juxta Cometas nihil videtur in coelo. Et cui bono pro corpore Cometa: parvulo substituitur nobis superficies repercuti- ens , immanissima: magnitudinis ; si ad cometa: apparentiam conferatur ?
Anne ut obtineamus, Cometas in coelo non esse ? EIoc vero ausum impervium est. Nam aut supra Solem erit materia repercutiens, & sic in coelo: aut infra solem inque aere,
& sic pars corporis, qua: mihi cometi- cam facit emphasin repercussione radii solis , eadem alii loco teget Solem ipsum. Et quia Cometa toto orbe pene iisdem in locis apparuit, oporteret superficiem planam sequa- bilemque fuisse, qua: radios Solis re- p ercussit. At qua: causa,quis Architectus tam exacta: figurationis ? Nonne vides, ut miraculi magnitudinem extenuemus, multo nos incredibiliora & plura introducere miracula? Rursum quia Cometa visus est joriri & occidere, oportet, corpus repercutiens , si eo uti volumus, una ortum vel delapsum esse, &sic in coelo collocari, non in aere.
De tubo quid alter pro Cometa: altitudine, alter contra arguat, id non capio ; non enim vidi librum Romani Mathematici Qua: vero Rommm.
dicit Gviduccius de ascensu Cometse aequabili & rectilineo, illa contraria sunt superiori sententia:, quod Cometa existat ex repercuflii radiorum; mihi vero placent unice. Hx- ret liber meus de Cometis annorum Kepkm cid 10 c vir. em 10 c x 1 x. jam quartum* Come ‘ in mensem Augusta:, in quo sunt^° 7 ‘ Theoremata ad xxx, quibus, polito* V * motu Terra:, omnes apparentia: cometarum, etiam via flexuosa, per talem ascensum rectiiineum ordinatis- Ttt 2 simum

S i6 E P I S
1619.fimum (fi quisquam rectilineus motus in naturalibus ordinatus est) demonstrantur. Pollicitus est excudere Sebastianus Mylius, sed diu nihil scripsit. Tycho non rigide contendit, Caudam Cometas cididlxxv a Venere suille formatam, sed id demonstravit, deflexisse illam ab opposito Solis ad oppositum Veneris ;su- fpicatusque est aliquid de Venere, ut caula,sed id sane fuit per accidens: forte enim contigit, ut ibi r esset, Unde egrediebatur cauda, ut pleraque a Solis opposito solent deflectere parum. L. M. Maximiliani Gene- fin Tycho a Caesare Rudolpho ex libello patris Maximiliani exscripsit H. ix. 3 o. Ego ex Rossini relatu H. x. 1/. Ex Mosellano d. xii. H. m. an- temer. Ex Polonia d. xi. H.12. Ecce varietatem. Mihi sane verisimilli- ma est Astrologie traditio prima, ut oriatur 14 0 55, vel circiter, locus ^ Patri, & locus $ 5 Occidentis, Ru- dolphi: sufficere enim in hac etate puto Dir. Asc. ad * © longum. Nisi malis 5 0 ss Horoscopum constituere pro ejus directione ad H $, H x. Id esset hora 8J-
Eclipsin sic observavi: ante horam 125* urbis videre Lunam per nubes non potui; inde si quando transivit per raras & albas nubes, de rotunditate nihil videbatur deeste: sin autem eniteretur in sudum, videbatur quasi ra/a, vel dedolata superius: vix agnoscebatur, illum defectum deflectere ad sinistram, quasi versus Lyram. Post quadrantem rursum prodiens pracise sursum vertebat defectum: eratque propter di- minutionem splendoris luminis, in sudo notabilior quam prius, & fatis latus a cornu Orientali, usque in Occidentale: at defectus quantus esiet estimandi ratio iniri nulla potuit. Secura nubes pluvia?. Erat, ut apparet, paulo ante medium, quia © in 4 0 T, & hora post mediam noctem o*, itaque in ipsissimo medio
T O L ,JE
debuisset jam ad dextram parumper 1619 annuere defectus. Pone lineam inter cornua aequasse partem tertiam diametri Luna?, ut fere dictat memoria : defectus erit unius minuti, quantum dat meus calculus, si augeam Diametrum Luna? uno minuto, ut cogitare me paffim in Ephemeridum prafationibus dixi. Pone lineam illam inter cornua a?quasse plane semidiametrum Luna?: erit in defectu digitus unus cum parte duodecima; nec potuit in medio sensibiliter fieri major, quia proxime medium observavi. Harmonica paginas 83 habebunt. TypographusFrancofurten- sis, qui sumptus mihi refundit, aestimat Exemplar 2\ florenisFrancofur- ti. Desuntmihi adhuc pauculi typi enei inferendi. Si tamen jubes, mittam exemplar: inprimis rogo,me officii admoneas circa Serenissimum, cui titulum placuisse scripsisti. Nam quia Copernici sententia defenditur alternative juxta Tychonicam, &;quia superior Austria rea agitur, in cujus servitio perduro necessario, quia nemo quicquam praterea solvit, unde vivam: his de causis dubito , num osseram Exemplar. Quod si omnino offerendum: qua?ro utrum cum dedicatione, que mihi demum est ex- pectanda Francofurto, cum ipsis etiam typis a?neis,quam audisti, ex voto fieri Regi Anglia?; an potius mittam sine ea, quia singuli libri singulos habent titulos, adeo ut 1.11.111. possint etiam in Italia vendi, forte & iv, si maxime v prohibeatur.
Ephemeris imprimitur, nondum plus una pagina confectum est, quam adjunxi ab prafationem. Vale & rescribe celeriter. Literas posses mandare curialibus, ut eas involverent fasciculo qui ad legatum Regium Teuffiium mittetur. Nam tuas heri demum accepi ex incuria Magistri cursorum. Lincti iv Augusti CIO id c xix,
1
Episto-

AD JOANNEM KEPLERUM.
Epistola CCCXXVII.
JOANNES REMUS JOANNI KEPLERO.
1619. rpUas xi Augusti accepi literas, A una cum Epitome Astronomiae Copernicana?, & prima pagina Ephemeridis Cio idcxx & omnia diligenter refundam, modo aliquem habeam, cui tradam pecunias tuo nomine,& avide expecto Harmonicorum expeditionem. Epitome recta cum literis Serenissimi ad Galileum quamprimum perferetur, nec alio modo,ut copemid credo,prohibitus erit iste liber,quam qu°d contra Diploma Sancti Officii mu quo ante biennium affixum loquatur. In sinsuRomt causo erat quidam religiosus Neapo- frobibtta, ii tanus> q U i Italice spargebat in vulgus hanc opinionem publico scripto, unde periculosae consequentis & opiniones nascebantur, tum Galileus etiam nimis rigorose causam suam pertractabat eodem tempore Romae. Eodem modo & Copernicus correctus est saltem in principio primi libri per aliquot lineas: poliunt tamen ii- dem,& hic quoque liber,(uti puto) E- pitome scilicet,legi cum licentia a doctis & peritis in hac arte Romae & per totam Italiam. Unde non est, quod tibi timeas, nec in Italia, nec Austria: modo intra tuos limites te contineas, & affectibus propriis imperes; nescio enim, qus viso sunt de Cometa in Germanico Idiomate, ( si modo tua sunt) quae aliquibus magnis Dominis non admodum placuerunt. Astra jam Harmoniam instituerunt more Syrenum, avertenda ea est, non promovenda, succedet enim lethalis somnus. Putas nos nulpiam constitiste, sed semper cir- cumcursitäste : scias, quod majori ex parte in Alsatia hsserimus, & inde recta Viennam pervenerimus, ubi nunc omnes inviti manemus, & ego maxime cui eodem die, quo sponsalia mea in Alsatia contrahebantur, ex ipso prandio discedendum erat. Gratias ago Turriano. Hoc anno
non plus quam dcxxv mill. Germ. 1619. confeci, led tandem post remum quies erit, licet vix intra biennium.
Milites enim vocati sunt ad ccenam magnam, vereor quod non discedent ante epulas,&donec inebriati fuerint. Parallaxin hujus Cometas fatis praecise dimensi siimus xm Decembris, cum Cometa ad paucula scrupula transiret prope sequentem & inferiorem in Ventre Bootis, sic Oeni- ponti, sic Romae, sic Antwerpias observatum est;Romae quoque distantia Arcturi (sed alio die) & Cometa io°,
53. >Ego eodem tempore 10°, 55. Exemplar Romanum non habeo ad manus, mittam tamen Oeniponto. Habebis ibi in v aut vi Collegiis diversas observationes, & tres Cometas distinctos. An Cometa tam constantem tueantur motum, ut vult Tycho, vix credo. Meam sententiam recte capias: (si alias legisti meas observationes hujus Cometas Oeni ob. ponti impressas, & quas tibi menses?" 0 ”" Aprili misi) ex maculis solaribus coi- e ometa ' ligitur & coacervatur corpus vel simile quid extensum in iethere, sive sit congelatus aer supra Iphasram (semitam) Saturni; ille enim locus amplissimus, quia radii Solis valde debiles ibi sunt, uti vides ex pallore Saturni *& debili illuminatione solari : densior igitur ibi erit materia coeli, propter quietem etiam majorem, aer enim fortius atteritur & attenuatur prope $ & ? quam %. Ha- - ■ i bebis igitur ibi parietem, habebis etiam commodum ad lucendum locum: jlux enim non lucet nisi denso recipiatur materia, sed non eo modo, quod radii Solis debeant transire per stellulam Cometicam, & re- frangi de novo. Nam accipe lentem concavam, transibunt radii Solis non saltem in oppositum, verum etiam versus Solem: ergo Cometa debe-Fig. vn, ret habere semper duplicem cau- T ‘^ G ' dam, (2) ubi sunt parietes, receptacula luminis ? Si manum admoves’, colliges quidem lumen, & visibile Ttt3 Ulud

5i8 E P I S
1619. iHu6 reddes, igitur ego pono ad extremitatem cauda; meam lentem vel ualemcunque figuram, quL tan- em vi caloris & propter naturam ccelestium corporum in sphericam vel ellipticam degeneret, uti in meo tractatu fuse. Et inde, ut in speculis ustoriis, per demonstrationem, generationem Capitis &Cauda; eruo. Vides igitur, me non ponere phantasticum corpus vel meram reflexionem. Imo quid si eam plane poneremus , annon suos haberet terminos commensurabiles & distinctos ? Si esset planum corpus radios Solis re- percutiens, tunc radii repercussi non coirent, angulus enim incidentis & reflexionis nullus esset: sed una linea recta & omnes parallela;. De Iri-
- de Halone res longe difficiliores sunt cuj usquam opinione. Dentur enim primo certa; observationes in horis & minutis & magnitudines, quod nemo adhuc tentavit, latet & alius nodus de halonibus pareliis &c. Urinam tuus libellus Cometicus prodiret: nam & ego circa finem flexuosum ductum observavi, quem ex motu terne defendi posse statim animadverti, & hunc fi ponamus de ortu & occasti, nulla difficultas erit, nec de ceteris. Quod Eclipsin attinet, procul dubio exactam habebimus Romanam observationem, nam reflate Roma; fere semper coelum serenum. Grienber . Grienbergerus procul dubio obser- gew* vLvit. Imo te non capio, die x x v 1 Junii in J> cum © configuratione ponis <?©:2) xn H 27'. Eandem & ego xn H 28'f exTychoneiatq; in principio & calculo Eclipsium 3 > ponis xii h 38 > vel 36 aquate Uranoburgi; ego puto Lincii esse legendum : secundum meum calculum finis Lincii debebat esse xii H 59.Tempus emersionis o H 23' (incidentia o H , 38 : ego miror, quod semper ponas hac duo tempora aequalia) A scrupula deficientia 2 l Diametri, (vel ,f si bene recordor) s~ paulo plus circiter: jam tu observasti 14 ante finem; ergo fi 23'
T O L JE
hora dant 90", quid 14'? habebis 55". 1619. Vel 1' proxime in desectu hora observationis xii H \ plane prout observasti, nec opus est, ut augeas diametrum Luna. Tuam latitudinem D in & <?, quam credo maximam assumis 5 0 ,18* non bene capio, legi quidem obiter Prolegomena. Quaso examines Eclipsin Solis c 10 1 d c x i i Eclipsis Mense Majo, ea non saltem invenie- SoliS batur Roma excedere finem, verum etiam longe anticipare principium,& magnitudinem aquare 5 fere digitos, suerint 4°s Finis erat in sciote- ricis diversis magnis Collegii Romani per Tubum xn H i^. Mihi etiam präcise xn^aq. Hora horologii Italici xix" o' in sciotericis : ficinVia Julia xn H , 28' per Astrolabium & Mathematicum Belgam : fic Ingol- stadii. LegeScheinerum, in maculis Solaribus. Mihi principium per observationem quasi H. 10. antemerid. Duratio i H 24' Ingolstadii 2" 45.
Quod si tuus consenserit & satisfecerit calculus, eris mihi magnus Apollo, prout & reliquis duabus Centralibus Solaribus Eclipsibus Clavianis.
Hx nostra; inter has turbas sint delicia; & refectiones, carissime Replere, urinam te juvare possem,me semper promptissimum haberes. Quod dedicationem attinet, svadeo & hortor, prout etiam D. Tengnagel, ut Regi Anglite librum inscribas: nam non solum Rex, verum & Filius maximo- pere'delectatur in Uranicis, uri vidi ex libro Neperi Logarithmico,quem Bafilea; nuper inveni & avidissime perlegi. Noster Serenissimus jam inter arma & labores ac expeditiones tot negociorum provinciarum vix respirare potest, imo nec Galilei vel Guiduccii librum percurrere potuit: disseremus ea in commodius tempus, & in alia materia. Imo ipse D. Tengnagel commendatitias tibi obtulit ad Regem Anglia;, ut qui diu ibi hxfit, & humaniter ibi tranatus fuit. Nunc ad tuam Epheme- rin. Optimo & maturo consilio sententiam

AD JOANNEM EEPLERUM. 519
itfip.tentiam mutasti; nam non omnes callent cautelas additionis & subtractionis in Logarithmis, imo me ipsiim siepe fefellerunt & ancipitem reddiderunt. Sane ante omnia deberet extrui novus Canon, ut : & fecunda haberentur cum differentiis & p. p. utinPitifci Sinibus. Egocum differentias colligerem in principio, inveni aliqua erratatypographica,scilicet in primis minutis. Tempus est ad aulam, & praeterea nihil occurrit. Bene vale, mi Carissime Domine Replere, & quamprimum mihi rescribe, & indica, per quas vias tibi inservire queam, me habebis sem- per promptum & paratum. Dignus sane es, ut pro Coryphaeo & Patre nostro jam ab omnibus Mathematicis habearis. Bene vale. Vienna raptim xiii Augusti cio locxix.
Epistola CCCXXVIII.
JOANNES KEPLERUS JOANNI REMO.
1619. 'VTObilis & Claristlme Domine Do- k ^ ctor, amice honorande. Re- fponforias tuas xiii Augusti datas ante octiduum accepi. Quo minus responderem, fuit impedimento editio Ephemeridis, quL plus mihi ty- pographicorum exhibet laborum, quam typographis ipsis; quamvis typos proprios habeam domi mere. Alter labor extrusio exemplarium Francofurtum, cujus causa & pne- misi tres paginas in classe funaria (tu mihi dicito aliud vocabulum, quo exprimam:«» hoben aue) & postridie fummifi quartam, ut primum a prelo siccata fuit, & cum in navem venissem, duobus abhinc milliaribus, in- venistemque baptifata mea exemplaria a nocturno Jove, triduum siccando inferendisque paginis insumpsi, dum interim Afchavium ventum: A denique ut habeas, quod rideas, tertius dies Afchavii confumtus exterminandis aliquot centuriis pediculorum, qui me per noctem in navi
invaserant. De libris meis ita est: 1619* cum festo Pafchatis misistem quosdam Mediolanum, bonus vir Barba- varia, qui jam solverat, multatus est eorum uno. De Cometa peculiari scripto nihil a me hactenus editum est. At in Prognostico ordinario cUvm. anni cididcxix paucula de tribus ne ”f lS « b Cometis adjeci: potiora qua:scripsi exce ^ e ‘ nituntur ominosa illa obversione op- m d. 2$ pidi Pliirs & Aspectibus anni. Qua- re gratam & salutarem mihi colloca- ev A u ™» veris operam, si fueris percontatus ex idoneis, quinam illa verba sint, vel quibus affectus meos, & quos illis inseruerim, vel quL magnis viris & quibus minus placuerint.
Nam ex generali illa, quam scribis, censura, prster sollicitudinem inanem, utilitatis nihil capere possum. Mitterem exemplar, si haberem vel unicum residuum. Nam Decembris penultima domum absoluta intra dies vin fuerunt omnia distracta. Spero tamen te Vienna poste potiri uno, vel apud Secretarium Polzium, vel Poizm. apud Liberum Baronem Enenke- lium, vel apud Dominum a Mekau; itus '. qui quidem, lecto Prognostico, & re- SS scripsit & nihil redarguit. In Latino opusculo, quod Augustam misi, congessi, quotcunque potui nancisci observationes, quas inter Lt tuE sunt, ex Germanico transmisso, A, quas allegas, R omanas. De tribus distinctis Cometis prima h&c tua mentio, quam ego quidem viderim. De tribus sane distinctis scripsi, sed uno antiquiore mensis scilicet Septembris. De maculis assentitur tibi Ma- Marm, rius, cetera vates invisus & audax & plusquam prognostes, ut quidem & fatetur. Habeat sibi res suas feor- sim: ne gravis sit, amicis. Hypothe- sin tuam cometicam non recte examinaturus sum, priusquam illam observatis applices & demonstrationibus intexas. Videor tamen praesumere'animo motum parietis illius motu Saturni celeriorem multo. De Halone & Iridibus aliqua plana iam^^
siint •plicatur.

5 2 °
E P I S T O L JE
1619. sunt. Nam Iridis semidiameter (primaria;) est 45°, Halonis 22°f, Iridis fecundarim n° amplius. Ratio petenda ex refractione maxima in aqua: nam ubi maxima refractio, ibi colores oriuntur. Iris enim constat ex guttis rotundis. Itaque dato angulo ad oculum ex una fphmrula,datur circulus Iridis ex infinitis guttis rotundis compositus. In pareliorum tamen (qua: sunt latera halonis) causis eruendis adhuc hmreo. Video aliquid quasi per crepusculum, quod Pareiitm exprimo hac definitione : paresium $ uii ? est sectio mutua halonum Sc colurnum, ubi columna plerumque le ipsa prmterquam in illo concursu, est inconspicua : reduplicatio ,vero luminis in concursu facit enitere paresium. Jam explicet quis mihi causas columnm; cur vel Horizonti parallela per centrum Solis vel ad Hori- zontem perpendicularis, qualem vidi triduo ante mortem Caesaris Matthias dixisses Solem cornutum. Erat paresium altius Sole 22°f. Visum olim &Moguntim tale,ut scripsit ad Fi g . vm. me Mathematicus P. Zieglerus. Erat T»b. g. igitur Halo eversus & in concursu Halonis & Columnm paresium. Tales & in Luna plena interdum visuntur columnm, & quod magis mireris, Halo circa oppositum Lunm. Edipßs Eclipsis Lunaris observationem avi- imms. (fe e xpecto. Nam mea observatio nulla est: de tempore quidem testari posset, si usus instrumentis fuissem; quod intermisi propter nubes; at de quantitate testatur plane nihil. Vidi enim per raras nubes integram; at in sudo deficientem. Id vero certo scio, esse accidens visus mei: quia ubi Luna clara, diffundit se in vilu meo per multiplicationem plurium circulorum invicem implexorum in speciem majoris orbis; ubi vero pallet, ibi sistitur illa multiplicatio. Jamdu- dum in Opticis questus sum de hoc visus vitio. Argumentatio tua nescio an circa extremam oram LunL
tolerari possit: in magnis certe dele-1619. ctibus non procedit, ut tempora sint scrupulis deficientibus proportionalia. Quod inter Eclipses tardius mihi Luna venit ad punctum obscurationis maxima:, quam inter Phases ad punctum Soli oppositum causae duae sunt.
Prima, quod Luna descendens abA- pogaco tardior estin priore semisse diei,quam in posteriore:ego verojut fieri solet inter phases, usus sum diurno Luna: proportionalster, ac si aeque velox fuistet in utroque semisse. Altera causa, quod locus obscurationis Maxima maximae fuit per 2, 34", promotior^"™"** opposito loco Solis. Jam phasis refertur ad Solis oppositum, maxima obscuratio est praecise medium Eclipsis, quatenus horarius Lunae inscn- fibiliter a proportionalitate recedit in tam brevi temporis spatio. Et haec simul est causa, cur mihi scrupula scrupula incidendae & emersionis aequalia sint. Nec ego latitudinem ipsam p ll)mst ur adhibeo, sed arcum latitudinis, veW«*/w. arcum inter centra appello ad discrimen. Errorculus sane suit hactenus ; in constituendo argumento hujus arcus, quod debet incipere a nodo vicino & terminari in ipso opposito Solis, & per hoc excerpi arcus non ad Eclipticam, sed ad viam Lunae rectus. Si taedet te novitatis & scrupulositatis , scito me taedere inazqua- litatis scrupulorum incidentia: & e- mersionis. Et quale medium Eclipsis, quod nec temporis medium,nec obscuratio maxima est, si accurate loquamur? Certe nulpiam major obscuratio, quam ubi perpendicularis ex centro umbrae secat viam Lunae. Eclipsis Solis anno cididcxii, d. EclipsisSo- xxx Maji duratio fuit Lincii H. 2 28', per tubum defecit minus dimi-^* dio parum'admodum: (imo plus,vide infra.) Vobis Romae defecerunt digiti 5 , vel minus, & duratio ponitur H. 2, 24, fatis bono' consensu. Defectus enim septentrionalis fuit, major igitur Lincii, quam Roma:.
Noster

AD JOANNEM KE PL ERUM. 52 t
r61 9 Noster igitur consensus redarguit laxes tantum non videntur poste, ut 1619. Monachiensem durationemH.2,45', ex. 10 minutis (quam differentiam ut nimiam. Finem Romae observa- elicui ex anni ero 10 cx vi Eclipsi) stis H. ia, 24-, vel H. i2,28'. Ego Lin- fiant 24. Videamus tamen paralia-? cii H. 12, 52'. Differentia minuto- xes. Ascensio recta © 9IA fuit H. 4, 1 rum 28 vel 24 suspecta: quia paral- 29', 43". Ergo Äse. Recta medii coeli
In Linciensi initio H.2,53', 4?.
Oriebatur ergo - < 20 L_. Nonag. 26°
Dist'a Vertice 3 o°, 6', cujus Log. 69913 2 gf ^
Ang. Orientis 59 0 ,54'. Log; 14485 ' Distantia a Non. 12*
I 53°44 Log. ,153044:. Parallaxis ^ a © - 56',53". Log. 410170 - .; f .
Parallaxis Long. 10^,46'. - Log. 577699,'
Parallaxis Latit. 2 8', 30". Log. 479183.
In Romano H. 29V43". - .
Oriebatur 19°, ^ Nonag. ' , i9^ V
Dist. a Vertice 25,24. Eog. 84645. ' 2 . 8i
Ang. Orientis 64, 36.' ' 10166. Dist.aNon. “ 19^
'109719. Log. 109719*
Parali. Logarith. 416170.
Parali. Long., 17., 10. v Log. 530055.
Parali. Ladt. : 24, 26. Log. 494815.
Ergo in principio visibilis Lunula- Hora’ 10', 24, vere apparens apud titudo fuit 4', 10" minutis major Ro-' oram Solis, ibidem fuit Roms Hora mx quam Lincii, fuit & visibilis lon- 10,12', 20" vere apparens ultra oram gituao 6', 30" minutis ulterior H. 10 Solis per 6 ,30'. Hinc differentia quam Lincii H. 10,24; quia 3 utrin- Meridianorum minuta n',40". Ecc CDifer.Me- que erat in quadrante orientali. • quantum poffmt parallaxes! ecce r ^- Cumque sit verus horarius 3 a ©31', ^ quam certa differentia Meridiano- 36) veniunt pro6', 30',minuta 12,20" rum Romse & Lincii 10 circiter mi- temporis. Ubi ergo fuit 3 Lincii nutorum!
Accipe nunc calculum hujus Eclipsis: —
PRO SOLE.
Anno 1612 D. H Junii H. 1, 56'. Sol in 5 0 ,55 59" ®
30 Maji
D. 28 Motus relpondens 26, 39,43 seu Anom. coaeqm
Ergo D. 30 Maji hora eadem in 9,16,16 tt Pro horis 1,56'P.M. Semidiameter © ic' 3
1,36' A.M.
id est
veniunt minuta
3 * 3 2
8, 25
L. © H. i. 56' P. M. 9.16/ 16 h L. © H. 10,24'
„ 9- PRO
7>5 I - 11 LVNA
Diurnus 57,17
Horarius 23
Aquatio mea ad-12', 56 denda temp. med. ut fiat, apparens.
ex fide Tychonis.
Ante finem anni Apog.) in ex mea Corr.
Anno 1611. 5°, if , 14', 10“ io s , 16 0 ,38 > iB'* 2 S , 9° ? 25', 0", Apr.BisD.121 J Uuu
Com-

ü
tl7
522 E P I S
^619. Completi D. Maji 18°, 22^24
H 5 » 38 ,10
RevoLVsunt 137,18^32,55.
Residui dies 7,17, 5,15.
Horarius ) fictus 33,20
T O L JE
' 1619.
o, 15,20,59.-Vd.' 0, 7,17,44, Sub.
2,2, 7 > 16.
24,31. Sub.
i.i, i, 59 ,i 7 - 3, 6,39,42.
2,46,40 2, 8,38,59- ' & 1,42,45.11
8,20.) in 8,3 8,59 IX ficta feu simplici x- ©in9, 7,51.11 quatione, sed quL
3, d, 50,47 ° Dist^8^®a, averaparunl “
An. aucta motu Apog. 3,6, 3 9,42, o
Distat autem Sol ab Apogseo Luna; circiter 97 0 , quare primus gradus' Distantis o a j jubet addere 46 '. Ergo scrupulis 29 veniunt 22 auferenda anteSoIem Ergo Luna in 8,38,37 E vere. . 0 .
Pro Parallaxibus
Afc. tecta Solis 4 H , 29 V43 '.
Aufer H. 1, 36, A. M. !
Afc.R,M.C. 2, 53,43. Hora squalis Uranib.. -
10, Lincii
12, c6 Aiquatio. -
^ A- iUi -f::
3, 16,39 . ? n . .
Sed parallaxes supra sunt qussits ad horam 10,24/ apparentem Lincii, ergo ad horam 10, f, 4" squalem'Uraniburgi, & debuerunt vera loca Solis & Lunas ad hanc horam computari, quod faciam hic:
Anno 1611 5", 13^.14',10" L2 10,42^5" L
April.LisD 121 ) 8, 25,56' H
-CompletiD.M jji 18,22, 1, 4 4J> „ fa.
145,11,15,14 Latit. - 37, 9 Sept. ,
Revvl.Vfunt 137,18,32,55 Parali. Lat. 28, 30 *
Residui dies, 7,16,42., 19 Latitud.visa8, 39 Sept. Antii.
33,19 Longitudinis visibilis Antii.
0,318 3-893
21,10 Dist.Centr.31,32' ' Antii. 4,211
2, 7 CumsitSemidiam. 3 16,10 vel 16,40
H
©! 5 > 3 15- 3
23,31
D.7, h. 16 dant z,6, 3,28
3,6,26,59 Apog.Lun.utsupr. 11,1,59,19
2,8,26,18
Scrupula auferenda . 22
Summa
3 I > I 3 vel 31, 43
8, 25,56 It 10,40
> m
Parali. Uranib.
Centrum ) visie 8,36,36 It Centr. © ad H. 10,1,4. 9 ’ 6,56 it Differ. Longit. visibilis 30,20
Vides, quod distantia visibilis Centrorum sequet summam Semidiame- trorum,est igitur ipsissimum principium. Mihi quidem tantus consensus non valde placet, 'quia non est perpetuus in aliis omnibus..
Afc.
/

i
\
AD JOANNEM KEPLERUM.
sn
1619. Asc. Recta 0 Adde
4 > 3 0 j
c>, 5 2
7
1619
Asc. R. M. Coeli 5, 22, Oritur 22 0 , 48'. W
Nonag. 22 0 ,48 xr
Nonag. Dist. ä Vertice 25 0 , o. L. 86129. Verus 2 Horatius ZZ, 59 "
L. 0828- 2,28
Angulus Orientis 65, o.
Log; Dist. 2 a N onag. Log. Par. Da o
983 B. 149187,
410170
Parallaxis Longit. r r, 34. L. 569195. jam in occas Parallaxis Latit. 24, 4. L. 496299 7 Luna prius 8, 25, 56. xc
Ex vero D hor.pro I, 23,50
. I. 14
9. 50
Compet.motui I in 2^,28' '
* » A c X •
2 3 - 5 Q 2 a st 6, 43. 1 r
9, 49, 46 XC 34
11.
Parali. Longit.
Motus 2 visus in 9, 38, 12. H 0 in 9, 12, 51. It
2 a st 8,. 7 , i Lat. 44,51
Parali. Lat. 24, 4
Latitudo visa 20,47
hujus Antii, i, 836 Antii. 25', 21" . 2, 715
Superatio visa
25, 21 Dist. Centr. 32,48,^61.4, 551
Summa semidiamett. 31,43
Prodit duratio duobus vel tribus minutis brevior. 1
Pro maxima obscuratione, qus non integra 15 (imo non integra 16) scrupula de diametro speciei solaris visa est occupare Lincii, ubi tubus nihil peccat, quippe terminus hic in centro speciei erat, ubi distortio ex refractione vitri nulla talis, ut in marginibus. Hic possem uti methodo in Opticis tradita, viam visibilem centri Lunae reputare lineam rectam, exHue initio & fine computare perpendicu-
2 8°,25', 5<S"- *
41, 2i
Med. 2 9, 7, 17 Xt
Asc. Recta © 4 H > 2 9 '> 55 ' r - Aufer o, 23
larem ex centro © in viam 2. Sed quia parallaxes circa Medium Cceli cito variantur, ut via visibilis non sit exacte linea recta: computabo igitur ad momentum intermedium H. 11, 37. Cum Horis 1,13' de vero motu 2 competat 46, 21"
2 a st initio 6, 43, 11
In Medio 7, 24, 3 2. dat Latit. 40, 59,
Asc. R.M. Cceli 4, 6.55
Oritur 9 0 , 8'- d. Nonag. 9°,8'.Xt
Dist. a Vertice Non. 26,48. L. 79656. 2 9, 7,17. npracisissimein
Angulus Orientis 63,12. L. 11363. Dissa Non. o. o.
Logarithm.Dist. 2 a Non.o. o. Infinitum
Ut supra L. Par. 2 a © 410170. © in 9 0 ,9', 50". U
Parallaxis Longitud. nulla. Infinitum ^ V ^ a ^ l ^‘ ®
Parallaxis Latitud. 25, 38. L.489826. Distant.©a2 o, 2, 33.
Visa Latitudo 15, 21. Qua: eadem est distantia Centrorum fere.
TT:
C' nmnn.

524
E P I S T O L JE
'1619. Computetur tamen
Antilogarithmus Latitud. vis
Distant. Da)
Distant. Centrorum
Cum vero'semidiameter 3 fuerit iss, id' vel i6\ 40", plus igitur texisset Lu- na quam femidiametrum Disci. Nam porrexisset oram suam vel o', 34", Vel s, 4". ultra centrum Solis. In hoc igitur luperat calculus observationem. Imo nihil est erroris. Nam ut recurri ad chartas, sic inveni scriptum : Divis erat diameter schematis Solaris in particulas 30, & defeffitis aqua- bat non integrasparticulas fu minuta 16. Excessit igitur ora ) centrum, © fere minutum unum. An hoc ipstim momentum obscurationis maxima? Omnino. Nam inter initium & finem I Motus visibilis fuit 55', 41" in longum & 1 2, 8 h in latum versus septentrionem. Ergo ex centro © in viam 3 visibilem ducta perpendicula- 1 x. cts cadit ante locum Long. ©. Inadje- Tab ‘ G ' cto schemate est I Centrum ©. G, D, H, centrum 3 invisibile in principio, medio & fine, ut IG, IH utrumque squalis fit summs semidd. Si igitur AB, vel GF§/, 41", dat FH 12,18". Igitur DC, 15',21“ dabit GIz, 22"pro eo vides supra 2 .', 33 " disterentia: 2 » ante ©. Itaque duobus forte minutis temporis aut minus aiitecessit oblcu- ratio maxima. De reliquis centralibus Clavii Eclipsibus exscribam, quod jam dudum per calculum inveni. Assumpta Disserentia Meridianorum inter Conimbriam&Ura- niburgum H. 1, 38': prodit maxima obscuratio circa H.11, io' apparenti, Latitudo visa 2, 52' Septent. ut su- peresse debueritinMeridiana ima Solis ora o°, 4 <5. Id non solicite excutiendum sum ratus; quia habeo observationem Coloniensem, ubi in eadem Eclipsi siiperfuerunt fere 2 digiti, & tamen stellas toto ccelo vise & sacerdotes in templo canentes mutuo non agnoverunt. Sed tamen sunt in sulpicione remedia. Nam
itfip.
15, 21.
997'
2, zz. A, O, 27.
15, 33- A. I, 024.
'diminuta parallaxi© vicissim augenda est parallaxis 3 a © propter lunares Eclipses, ut ilis loco suo maneant. Id si fiat, erit hic parallaxis 3 a © duplo ejus major, quod demitur parallaxi Solis, & portio hujus augmenti Competens latitudini facile consumit hoc residuum scilicet c/,46". Deinde pone Conimbriam 6 solis minutis orientaliorem: jam consumptura est hoc residuum; quia oriente m valde augetur parallaxis latitu-r dinis. Tertio nondum confirma- jEquatb tissima est mea aequatio temporis,'^ 0 ™ quam hic usurpo minut. 19' auferen- e * m ' da a tempore medio, quod dat hunc motumLimae, ut fiat apparens; si non tantum auferam: si plus in apparenti habeam,tempore transactum est. Viennae computo initium circiter FI.12.z8. quod Tilemannus Stel- Ttkman. las observavit H. 12, 5 2. Id confir- nm ' mat hanc conjecturam. Super illa cididlxvii publice Clavium allocutus Ium ih Opticis (an in Epistola Ecliptica? quod jam non occurrit)
& privatim m literis, ut dicat ex memoria , qualis circulus superfuerit, num igneus sine certo termino, an accuratus certas latitudinis. , Nam Eclipsis anno, Cio id xcv Witebergae£</#v © aliquid infra lucidum reliquit: & w * tamen Lunam circulo circumdedit lucido Iparso. Eclipsis cio id c v l **s* Neapoli nihil reliquit, sed nec stellas detfcxit & Solem Lunamque splendor ambibat, nec introrsum terminatus nec extrorsum ; sed erat Vera phasis, quam pingunt, Sol ater, radii scilicet ex atro prorumpentes. Nam cum Luna in Apogaeo certo invenerim 31. hic certe anomalis 3 tempus fuit D. 7. Hor. 10. circiter. An igitur totus Sol Roma: tectus fuerit, an tantum ut anno cid id xcviii in dubio erat. Ita hanc Eclipsin, ut incerti
W.
1 5 sji h

AD JOANNEM KEPLERUM. 5^5
^19. certse observationes tolerandam cen- ctus sum ejusdem Eclipsis descripti-1619. sui. . At ex eo tempore diversos na- ones. Itaque computabo sic
Lovanii
Inspurgi | Tubingae \ Görlicii |
Uranib. [ Romae
Initium
Medium
io«, 30', circ.
i h ,49
io«, 23V
12H 1
I 1 6
11«, 2 5',citc. I
12«, 44. circ. I
ii h ,34'
Finem
Lat. visam
i h , 15. circ.
x H , 21
4 / , 24 // W.
r/,5r"M.
2», 3
2, IjM; 1
4 /, 4 i"S.
Obferv.digiti
9 fere
1
iQ.fere
8 i fere J
7 circ.
Itaque quinque locorum consensu (*) lectores excitaveris, multa mihi ex- latitudo Meridiana viso major, &Ro- emplaria distraxeris (nam centum MT latitudo viso septentrionalis mi- mihi Typographus pro labore relinor. Rursum Inspurgi & reliquis quit) cum conditione non donandi, locis ptTter Tubingam, ubi nihil hu- . nec vilius vendendi, quam ipse ven- jus omnibus maturius apparuit. Re- dic) pro praesenti pecunia; res meas media puto jam exprdlain proxima domesticas sublevabis, meq; in dote Ejusdem Eclipsi. Nam de nodo nulla spes: filiae corroganda adjuvabis, quae du-^j^ 0 ' minus ille cedit quam terminus la- dum occultis annorum currentium/ 4 ” 4 ' pis. Si tamen abjicienda temporis machinationibus Hymenaeum invito aequatio mea, peribit una bona phan- etiam ex parte citat arceffitque, nisi talia, nec id potero in gratiam dua- me fallit suspicio. Valde siim rerum Eclipsium , quod plurium alia- creatus ex eo, quod tibi cum Domi- rum suffragiis est roboratum. In no Tengnaglio familiaritas. Qui summa, res mihi recidit in tanta mul- dum commendatias pollicetur;video tiplicatione principiorum ad illam quid factu opus fuistet, soltem quid periclitationem chartarum, de qua me dignum, ut praefigerentur illae li- in Libro de Stella nova Gap. XXVII. bro, ut Commentariis Martis. At Optas me juvare posses. Potes & elapsa est occasio. Jam Francofur- arte & intercessionibus; sed ab arte ti puto excusam dedicationem cum nil peto: pistrinum hoc tuos lacertos titulo generali. Si tamen non dedi- • non debet fatigare extensos ad no- gnatur privatim scribere, nec ego bilissimas curas, nec enim aliter pos curam transmittendi dedignabor, sed ses, nisi aliena, hoc est mea principia gratus accipiam reddamque. De sequens, quod est ignobile,prassertim Canone Logarithmorum instauran- Camnie- erronea. At intercessione ;potes; si do recte mones. Jam est in prom-g" /fowa ‘ de meo aulico salario seu jam debi- ptu methodus mira; facilitatis; adeo to, seu adhuc currente (nemo enim ut industrius aliquis scriptor, qui tan- renunciat) tantum mihi numeretur tum sciat emendate addere, corre- GrlngÄÜe- unde Gringalletum meum jamdu- ctissimos sit adjecturus omnibus nu- dum dimistiim ob difficultatem tem- meris simplicibus, ab 10 000 000 per porum & nullum salarium postlimi- 9990000. 9980000. usque adioooo; nio revocatum, sustentare, unde Epi- & ab 1000000. per 998000. 988000. tomes partem Theoricam typis ex- usque ad 1000. Et ab 100000. per Crtigerus. cudere possim, quia etiamCriigerus 99900- 99800 usque ad 100. Et ah meus, ut vetulus equus in lacunam 10000 per 9990.9980 usque ad 10 & procubuit. ab 1000 per 999. 998 usque adi. erunt
Denique scito non mea impieta- misto logarithmi in una facie papyri te, sed conditione negotiorum libra- majoris. Valebit m minutiori fim- riorum innixam esse gloria DEI plicium accuratione, ut inter tooooo.
KepUri indemnitatem meam in opere Har- 00 & 99900, 00 inter 200, 00&100, opus Har- monicorum. Tusi multos operis 00 valebit, inquam, proportionalitas.
monitum. UUU 3 Hic
(*) Quem tamen in quatuor locis eluserit quis optica ratione ampliationis radiorum. K.

5-6 EPISTOLA
1 61 9. Hic igitur ordo maximorum simplicium a 100000, 00 usque ad 100,. 00 praecipuus est; in reliquis quatuor unica additione habetur logarithmus numeri similis (*) Hxc erit utilis tabula etiam usitata Arithmetica. Ipsorum vero sinuum Logarithmus ad secunda non valde est opus usque ad parvitatem Gr. 7 0 . Ab eo usque ad Grad. o. Min. 10 habeo ad dena logarithmos inde ad Gr. o, o, o ad singula. Praterea antilogarithmis opus est accuratis ä Gr. o, o, o, usque ad Gr.i°,32,o" circiter. Ii vero habentur ex Pitisco inter excessus sinuum, usque ad Gr. i°, o', ad dena secunda, initio ad singula. Restat, ut etiam usque ad residua 32', ultra Gr. i, sic exarentur: tantulo enim Piti- scus nimium cito abbreviavit scrupulositatem luam. Sed nimio satis in turbis nundinalibus. Obsecro quid mihi accidit, quod misi descriptum pueri mei,non meam manum? Soleo ab illo descripta exigere sui exercitii causa. Attonitus in meum chirographum incidit. Quasso num etiam correcte scripta ? num etiam a me revisa ? Accipe tres reliquas paginas Ephemeridis & Vale. Si quid librorum petis, solve ei, qui nas tradet Lindelauff, Mercatori; ^per eum enim poteris habere quam- . ... primum. Exemplar Harmonico- ^'rum, etsi nondum est completum, mitto tamen, ut interim legas tradendum denique Leopoldo Archi- duci. Si Dominus Abbas a Crems- miinster posset impelli, ut me urgeret in editione Epitomes Astronomia, sumtus ipse locaret ad cc flor, interim dum distractis aut mercatori permissis exemplaribus summa ipsi restituatur: id recte & ex commodo meo fieret. Mitto hic etiam Ephemeridum partem pro Domino Ten- gnaglio, cui salutem & officia nun- cio. Unam etiam Ephemerida infero Bibliothecas, & hactenus eam 1619. dabis alteri Tengnaglio. Vale xxxi Aug,
Epistola CCCXXIX.
JOANNES REMUS
JOANNI KEPLERO.
/■^Lariffime ac Excellentissime D. 1619. ^ Replere; tuas xxxi Augusti datas accepi Mense Septembri,una cum Ephemeridibus pro D Tengnagel & Bibliothecario: tradidi ipsis singula ; Dominus Tengnagel tibi ipse Ten&agB scribet multa & varia &c. iterum est 'P# 01 * in itinere, rediit nuper ex Ungaria, from “ a ' iturus in Poloniam infelici sane siic- ceflii. Accepi etiam Harmonica & libenter tradidissem ea Serenissimo, nisi tot negociorum multitudo plane alia svaderet ad legendum tempora, vix enim respirare potest optimus Princeps, & tamen alacriter omnia sustinet. Causam, quod retardaverim responsionem ad tuas accipe. Dominus Wackherius imprimis fu-n./r^- it una, qui tamen letargo obiit post longa nostra consilia. Altera Sere- nissimi nostri indispositio, scilicet de- tur, fluxionis causa ad spinam dorsi schi- aticas in fieri non absimilis, ex qua tamen post triduum convaluit,& jam optime habet. Mirabilia nuper in- nepropor « veni de proportionibus & magnitu - t,onecor - dinibus Corporum Coelestium, eo- f “‘ rundemque distantiis, quT omnia ab invicem pendent, simul etiam Luna non exclusa, quae tamen antequam perfecte corporum coelestium diametros per tubum dimensus fuerim,
& comprobaverim, publici juris non facere postum. Transibat eodem die mihi s geniturae dominus per A Horoscopi exacte. Mirum est quantum recreatus suerim ex tuis literis, quas plusquam vicies legi. Venio ad Epistolam ipsam & quidem brevissimam
per
(*) Dciooo secundi ordinis jam ioofunt in primo & sic consequenter. Quod si numera» quicimquc 7 figurarum terminetur cyphris ;,aut6 figurarum, cyphri* r, aut 5 figurarum cyphra 1: habetur < 5 c eju* . Logarithmus non proportionalster, sed per unicum, K.

Corneti- tum Pro- gnofli- aim Ger-
AD JOANNEM KEPLERUM. 527
16^9.per labores continuos omnia per- aut contactum ascendisse, sed extra 16 currere non licet; Ex Alsatia ta- Lunarem semitam divagasse. H®c men DEO dante, melius & largius opinio, non demonstratio est. Ta- respondebo, nam tunc ero intra me- men non refert, quod motus Corneos parietes. De pediculis risum t® 3 0 circiter pr®judicat Saturni mo- mihi non inanem movisti, ego ipse tui & loco: nam non potuit este tanta in Inquisitione Romana aliquando moles, quanta Saturni,non igitur tan- tot interfeci, quot habetjSinus ordi- tum pondus,non igitur tanta mensura narius 5 cypris siguras. De Come- motus &c. Itidem vidi dimidiam W« ob- ta edidisti tractatum Germanicum Vienn® 2 Octobr. H. 4.15-'. P.M.in-^’^* (was jetziger Zeit zu thun bey diesen, ter Gr®cum & Levante, non dura- mankum. Leujften) ubi plus Theologum quam vit ultra quadrantem. Scripsi Ga- mathematieum egisti. Hem ich weis lilseo quaedam, & copiam tibi trans- ein Thier &c. omnia fuerunt in anci- mitto. Credo quod calleas quo- piti, & quilibet suo modo interpre- dammodo Italicam linguam, st legi- tationem addidit: Ergo clarius scribe- sti, remittas qu®so. Qua* docte <k. re poteris, ne tua infringatur existi- pererudite explicas de Iride & Ha- matio&auctoritas(1). I. Prognostica Ione jam non valet nec genius, nec tua germanica videre non licuit, nam tempus, nec enim adeo felix, aut D. de Meckau jam factus Comes, sta- exercitatus sum in sectionibus Co- RemiCo- tim discessit cum Imperatore: tum nicis(2), exoptarem Magistrum, ut mettca. sihrarii conqueruntur, quod nihil ha- verum fatear. In Alsatia ccelum subere polsint abs te. Ex meo tracta- it turbidum tempore Eclipsis lunaris, tu Oenipontano nihil certi haberi etsi mea horologia erant correcta, potest: nam in distantiis posui deno- Audiam tamen brevi quid Rom® cte oculum extra pinnacidia, proba- fuerit observatum- De extrema vi per distantias turrium de die, & ora Lunas jam amplius non recor- notabilem reperi differentiam, & se- dor, nisi me de novo moneas (3). Ineundum hanc reliquas correxi; sed tricata res est, quod Luna sit tardior Azimutha & altitudines diligentius inprima semisse] diei, quam in poste- capt® fuerunt, Polum tamen reperi rior (4); Vereor, ne nimium specula- post diligenter 47 0 ,18' non 4 6°, 44s tionibusPhysicis tribuas, & fo:
Altitudo
torte ex
Poli oeni- mm p er Gnomonis errorem 30'. 17 affectibus decipiaris: nam ego non tmtt ' amplius minuta defuerunt, quia ubi video (5), Cur Luna debeat habere debui addere semidiametrum 0, sub- easdem in®qualitates prout reliqui traxi &c. Hinc reliqua ®stimanda, Planet® : Luna enim non ambit Cen- cum tempore enucleabo omnia. Sic trum Universi seilicet Solem , & fi Comeu est, Mense Septembri etiam obscr- habet aliquam inasqualitatem, non septem- vatus fuitGrecii a P. Paulo Guldino habebit aliam, quam Eccentricitas bm 161U ^ ometa f U p ra Ursa, & a te, ego non cujusque Planet® inEpicyclum reda- vidi unus, nec admodum, ut vefum cta- Nifi per tubum observaverimus An come- dicam, folicitus fui de eo. Dubius congressus Lun® cum fixis, Lc tem- ta ex W4- p um in maculis pro materia, an suffici- pora simul diligenter annotaverimus, iuiü sollt. ant tantam molem. 11 . Veristmi- nunquam ad finem perveniemus. In lius puto, Cometam istum Tellurem reliquis consentio, quod medium pro Centro sei motus habuiste, & Eclipsis notet perpendicularis in se- Perpendi- H)fotbesis retrogradationem ex circulo annuo miram Lun® aucta. Inter arcum tuiam m mom Co- natam fuisse, nec ad ? altitudinem, latitudinis (scilicet ad orbitam Lun® Vl ™ L *' meu ' . . v redu- ‘
(1) III* tamen Cometica ex tui* exscripta. K. (r) De alia sectione loquor ego. K. (;) Vix ipse capio quid monuerim. K. (4) Atqui vulgarem hic sequor Astronomiam. K t (5) Hxc hic vv<ra, Ted alibj tamen dissolvenda. K.

1619
De aquatione tent' foris Ke- pleri.
Impugnat amplius aquatio- nem temporis.
Vid. Prolog. Epheme- rid, f it.
528 e p r s
. reductum & latitudinem vix notabilis erit differentia. (5)
De Eclipsi © cid id c xii omnia ti- ' bi concessero, si prius tuam novam aequationem temporis clarius comprobaveris: nam &mihi in meo novo calculo nullus scrupulus, fi eam adhibere tutum esset, ied multa in contrarium adsunt. Nam quod tu putas, elfe in physica retardatione Telluris, illud idem apud Reinhol- dum, Braheum est in Composita Ec- centricitate ( 6 ) Solis, est idem per diversa, fit ipsis una pars optica, sit tibi physica in aequatione (7). Ego notavi Romae 4 si d. sed absque tubo insigni, reliqui cum tubo. Vix 4. Digitos annotaverunt. Scribis de Monachio, cum tamen erat Ingolsta- dii (8). Calculum tuum examinare non licet: nam in bursa per postam omnia transportare non licet, nec ViennL invenio quod cupio, neminem enim ibi invenio, licet multos nomine &c. Ac quod aquatio tua adhuc sit dubia in tempore: hac duo argumenta accipe : Ponis principium Uranob. cid id c xvi,xxvi Augusti. © in 3.54 np versante (long. Uranob. 36.45') i H . 21'. 23", mihi vero ex Romana observatione i H , 45', quomodocumque limites Meridianos, positus mihi non effugies. Nam Lintzium positum est respectu Ura- noburgi & Roma: (9) qua igitur
T O L JE
causa? Certe non alia quam tua 20' 1619. exorbitans subtractiva aquatio , & alius in Semidiametro 3 & Umbra excessus , qua tamen sunt minora, imo minima. Nam de aquationis Luna’periculo nulla querela, cum 3 tunc fuerit prope Perigäum Epicy- cli, & ut habeas confirmationem de Eclipsi (-i-)qua desiit 9”, 47', 52" Ro-/» vefifo ma cid id c xvii, xvi Augusti, Sole in lo E P h . e ' eodem tere loco verlante, ac aqua-,^ 7% tione Temporis consimili, de qua etiam gloriaris in fine enucleatio- nis Eclipsis (nam differentiam Roma & Lindi io' circiter facile admitto) (10) ecce tibi oppono erroneam tuam physicam aquationem justo minorem 5' fere, qua faciunt 10' temporis plus minus. _ Ecce tua & Tychonica aquatio präcise io' hora differt. Lis igitur perempta est, aut utrinque anceps & dubia, nam quod in Planetis reliquis, qui circulos habent majores, evenit, nonjita facile in Luna, qua potius tellurem, quam Solem respicit. Conciliabis mihi ista dup: nam aut una aut altera Eclipsis corruet. Imo putas Uranoburgum este occidentalius Tubinga? Nam Mastlinus observavit cid id cxvi.xxvi Aug. P. M.i H , 33. Tubinga: Tu autem ex Tuo calculo t H . 21'. 23“ Ura- noburgi qua no vitas? (11) De binis Centralibus Eclipsibus Clavianis mihi nullum negocium, ego comprobo
($) Nulla sane nisi emendatae nomenclatura:. K. (6) Nequaquam. (7) Non aliud cst,&quidem certissimum etiam de 3. ( 8 ) Nota hoc: Mea certes scheda ab Herwardo misla prodit Monachium: sed in Eclipsi 1614,ubi in h.2.jo'. At hic agitur de Eclipsi 1612. de qua Scheinerus,qui sane habet i|. in Maculis, (p) Jam- dudum ego hujusmodi argumenti* locum reliqui. (10) Hoc consirmavi mcara temporis aequationem. Observatio mea ut & calculus dant finem Lindi jp'. Confirmatur differentia Meridiani Romae & Lindi, (n) Male colligit. Non probo calculum in momento, nam id arguitur a tribus locis, Roma, Tubinga, Lincio, sed tantum in mora in tenebris. 1
(*) Nota; si in Eclipsi J anno cid id c xvix utar principiis Tychonicis, an idem efficiatur quod meis. Primum
«quatio esset subtrahenda minor, ergo locus Lunae promotior, ergo citius veniret J) ad <? 0 .
Ita esset medium H. 8 - 9 Mihi 8 - 19
Jam aufero Tychonicam *qu. 10 Meam_20 -
Ecce 7 - 59 7 * 59
His quidem nititur Remus. At contra
ffiquatio Tychonis 8 / » 43 // » Sub
3 Anom. aI » 5 r, 39
Cum ego usurparim non i8> 43 » 56
18°, 39'. r»", sed 18- 4 1 » *7 propter variationem usurpatam
Itaque tantum 5' minutis esset eclipsis 2, 29
anterior sine aequatione mea.

\
AD JOANNEM KEPLERUM. 529
1619. bo inConimbra totalem cum mora Ipaciounius MISERERE (12). Sic mihi retulit socius Clavii observatum fuisse, & in Romana relinquitur mihi adhuc etiam circulus, quem in justa figura depinxi & monstravi ipsiClavio, asserenti, talem proxime levidisse: namnecJessenio,quinon est mathematicus, nec Neapolitanis ineptis multum fido. Habeo Viterbi- ensem Eclipticam observationem, quam opponam cididcv prout suo tempore videbis. Altius erit ele- RisraEtio. vanda Euna; Refractiones Solis mi-
Zlwns nuenc ^ propter minimam Solis pa- 9 uod et- rallaxin, nec ulla forte inter fixas & tamKepie- © & 3 refractionis disserentia, &mul- ta alia corrigenda. Juvare jam te tnlntt, vix licet, propter belli sumptus innumeros : vix aliquid ex mea provisione habui, ex Cassarea plane nihil. Hinc reliqua cogita. Loquar tamen Dominus Cum D. deMeckau tuo nomine: lo- deMeckau, cutus e tiam fiim cum D. Moschin- ger, qui promisit quidem omnem operam; jam sgrotat, nescio qua de causa. Si placet, (sed in Alsatia apud meos,nam jam Alsata sum; meliorem enim Terram non vidi, nec quietiorem aut simpliciorem, ut sic loquar & magis cordatam gentem) jube & impera pro opera tua: gratum mihi erit. Edam suo tempore aliqua, qute tibi & tabulis Rudolphinis non erunt ingrata:tu Copernicus eris,ego infelix Reinholdus, si non ego, certe in Italia invenies, qui tua compendia deducent, ut Maginus fecit, & extendent ac expandent, & tuos labores & sumptus suppriment: ergo videas, quid faciendum. Addere licet aliqua in stellis fixis & Eclipsibus : si tibi placuerit, communicabimus ad invicem, & si placuerint, adjungas : lucrum tibi omne relinquo, saltem mea inventa nomine mihi re- Tengnaglii linquendo. D. Tengnagel male ha- ytmk. bet, quod omnia immutes Tycho- nica; & misceas tua cumTychonicis: latius ab ipso percipies. Rem gratissimam juventuti facies in Loga-1 6i 9. rithmis majoribus. Certe deseri -Logaritb- ptum filii tui non satis intellexi, sen- w; - sus enim mansit in aliquibus locis obscurus. Dominus Abbas de Cremsintjnster pollicitus est o- d$ crms. mnem operam, uti petiisti: scribe sal- tem ipsi, ipse dabit occasionem & omnia requisita & modum. Transmitto Ungaricum Ducatum pro opere tuo, quasi meum esset Harmonicum, reliquum a Serenissimo tibi compensabitur, sed cum ocio & occasione sive temporis commoditate, jam enim revera non licet.
Vale & quam primum rescribe.
Si liceret per otium advolare ad nos, pro tua persona haberes occasionem apud me in habitationibus aulicis Eckenbergianis, & tabulam in aula facile impetraturus siim. Sed non manebimus ultra 3 aut 4 septimanas, forte per Lincium reversuri in Alsatiam. Bene Vale, & citissime, si per otium licet, rescribe. Vienna raptim iv OBobr. cid id c xix.
Audivi hodie Fabricium a Rusticis interemptum fuisse ante biennium a nostris Calendariopolis: certe doleo, si verum est; libenter viderem suas speculationes.
Epistola CCCXXX.
JOANNES REMUS JO ANNI ICEPLERO.
Inas jam ad te mitto literas: 'Pe- 1619. tiit enim heri a me Nobilis quidam Dominus Italus, qui suis sumptibus spectator existit hujus nostri incendii Germanici omnia opera tua, sed in Latino sermone , quL edita sunt, ad instantiam cujusdam medici & mathematici Aretini, quem ego olim RornL cognovi juvenem, sane mirL velocitatis in Mathematicis maxime: saltem defuerunt ipsi praeceptores; ergo cum vivos habere nequeat, ad mutos confugit, & te pras Xxx aliis
(ir) De suo calculo utitur his fundamonulibu»: nccesic est impingat in aliis multis.

EPISTOLA
53 °
16 19. aliis omnibus antesignanum constituit ; Ille D Italus persolvet statim Domino Lindelauf pretium, modo tu Catalogum & valorem quamprimum mittas, si aliqua videro, quas ego non habeo in illo catalogo , te quoque fogabo, ut mihi pro pretio pUmuer justo mittas. Diameter Lunaris nimis est a te ampliata: observationes Eclipsis plusquam 5 ex duratione emer- sionis cio idc xvii per tubum in diversis locis erat autem H.l 1. ad summum veh H , o', 30", non admiserunt tantam magnitudinem, miro omnium consensu. Idem Galilseus suspicatur. (*) Transmittam tibi suo tempore (jam enim non postum ob difficultates itinerum:) omnes illas observa- tiones; si te illis ad minus juvare possem, etiam meis puerilibus annotationibus, nam &qus non prosunt singula, multa juvant. Ego certe ardeo in hujus studii amore .& in senectute mea: non dabitur mihi melior requies, quam /peculari in Mathematicis: hoc certe tibi persvadeas velim. Declinatio © maxima mihi emergit ob Parali. © tandem inventam 23 0 , 3 o' § Eccentricitas © composita a°, o'\. Refractionum tabula: fere coincidunt, iublatis Parallaxe^n erroribus. Hoc valde inserviet ad ob- Latltudo ^servationes & Parallaxes 2 certius enucleandas. Sic & Tycho aliquando invenit 23 0 , 30% ut tu ponis in Epitome, sed qua methodo, scire desidero, scribis enim: alia ratione. Quseso per amorem DEI de latitudine Lunae, aut in futurum, aut ex observationibus praeteritis me quietum reddas: nimis enim exorbitas a Tychone: & certe tua semidiameter Umbra nimis magna existit: hoc initia & fines Eclipsium coarguunt, & tuus defectus est nimis magnq in ocu- Stmidk. si St Mihi semidiameter Umbra minor
(*) Cum Calculus meus exhibeat i 9 , 4'. Et quis tubo fidat dc minuto. Oppono Galilaeum refractionctquc cx Italcis. Dum dubitamus, libcranc Luna sit, minuta tot abeunt.
38°, v. Max. 45, io" Dist. © a G 6543 1619. Semid.T. hinc max. Parali. & parum m “* r Um ' ultra s, max. ? 2 in PerigTo'. Epicy- r / rofmio cli, ut sic loquar, more scholastico cors orum ) est T §?pars orbis fui, sic dimetiens & orbi ’ orbita: ) in eadem Proportione.^»,«^ Cum circulo annuo mira proportio: 3.
Mediocris distantia diSemid: in physi- DißMti* cis Elongationibus tecum consentio, sed Diametros Lunte paulo minuendas este autumo. Ergo © paulo al- tior evadet. Sed jam accurata lima opus non est: fumus in exitu exiEgypto. © evadit 30000 vicibus Motor . major Terra : hinc fatis aptus ad commovenda reliqua Planetarum corpora. ' Rem mihi gratiffimam feceris, si per tuum amanuensem mihi dederis loca correcta ^ $ ad annum cio io ni c. xvi Jul. H. 10. yi', A. M- ad Meridianum Basiliensem, & si placet, etiam k, si modo tempus adest.
Est thema mete lponfo, & quod olim petii pro me in $ & $ cididlxxxiix xxii Septemb; H. 9. P. M. Futura Eclipsis mense Decembri ex meo calculo ultimo sic se habet (**) Dist.
) a G'57,semi.T facit Parallaxin 0,59'
58” © o,32": sem. Umbra o, 45', o": Lat.
) Tychonica, quam in variatam re tineo, ob Eclipses centrales cid id lxvii cid id l x 31', 39': Semid. ) 16. 39":
Scr. desic. o°. 30'. Digiti Eclipticis^«« 10.48 . Mirum, quod hic omnes cal- Ellt ff m culi proximecoincidant in duratio -«Zbt ne, licet diversa habeant principia.
Sed duratio minor erit, quam tu & Tycho supputas: observatio dabit.
Mihi Lincii sub 39 0 ,15. Principium 14“ 25-, Medium,ubi perpendicularis ex centro umbra secat Lunam, 15.
54', 50". Finis 17, 24', 20": at tu notasti ex tuis placitis 17.31.3. differentia/ fere, qute notari poterunt optime per horologium exquisitum minutiarum & tubum. In alia quoque
re
(**) O, 59', 5 g»
o, 32
1, o, 30 16, 39
1
43 > 5 *

AD JOANNEM KEPLERUM. 531
r6iy. re tibi molestus este cogor; scilicet in locis planetarum ex Ephemeride Magini cid id lxxvi, vel Stadii, ut melius dicam xm Septembris mane H. 8 lat. 51 0 ,47 Long.32 0 ,30'. pro aliqua Genesi. Magno gaudio hodie intellexi ex Catalogo nundinarum, tuum librum Cometicum prodiiste Augusta : desidero quamprimum videre illum pro suo pretio tamen. Imo & Ephemerin tuam non persolvi & adhuc aliquid superest pro libro illo scilicet Epitome &c. quasso ptomoveas residuum. Dominus Ab- munjer. ^omisit omnem operam & bonam voluntatem, cui etiam te pro doctrina & meritis tuis insigniter re- commendavi. Fabricium audio este Mors Fd' interfectum a rusticis ante biennium: hm. f ic mihi retulerunt Bibliopola: certe
Fabricius mihi displiceret, si verum esset. Fa- l^Lius longe dissidet a te in Calculo a* cid id cxvii in <? o a* quL juxta vide ipfi tu ipsum contingit xvii Febr. H. 8. P- *™ gno P l ' M. in 29, 36' np. Atqui tu habes 29° tm ' 20-, 40": ipsi differentia calculorum 2 0 ,13'. in c?; tibi 2°,22'. Supplementum Ephemeridum Magini jam magno meo incommodo non est mihi ad manus, alias facile litem dirimerem. observatio Observavi & ipse Roms tunc a 77 , & “ Diametrum ejus, collatione facta ad A ' Diametrum D & ad fixas. Sed effectus metrorum incepit biduo ante, scilicet 2 © Gopernicasa, quod mirum. Credo propter 2<s'$& post exhausta erat Tellus &c. Paulo ante mortuus Maginus. Qu^so mihi significes,quando tUL tabulasRudolphinas obsero, i sint proditura. Miras quoque ha- Tycbonu. b es latitudines r in observationibus cid id xcivTychonicis: non enim cohserent cum Origani Calendario novo, imo in gradibus fere discrepant. Tempora sunt antemeridiana. Deest etiam Latitudo xxvi Decembris stylo Veteri. Jam iterum Mem fi - tempus eslet, ut observaretur stella- xarum ob- mm motus, jam enim l. anni fere a
s Ma 7 e£at‘. Tychone elapsi sunt, ut posset fieri *<*• comparatio. Manegatta privilegium
obtinuit, ne sui Calendarii alio excu -16 19. dantur, uti audio: mihi nil dictum fuit. Quid Snellius scripserit de Co- SwM co - meta libenter scirem. Jam in Italia metua - mortuo Magino omnes silent. B e-itaiUmu. ne Vale, & quamprimum responde . ta ' Vienna ex habitatione Eckenbergiana. XI. Oftobris cid id cxix.
Epistola CCCXXXI.
JOANNES REMUS JOANNI REPLERO.
A Ccepi libros tuos & persolvi in 1619.
eodem, quo posita erant singula pretio. Dominus enim, ille Capi- taneus propter quotidianos conflictus scmper in castris fuit: obierunt ex nostra parte xx. Milites xxiv. Octobr. ex altera cxxx & lxxx Captivi ducti: heri ex eadem mm plus minus mortui, & multi vulnera-, ti: ex nostra nondum scitur ; xxx mortui c vulnerati sunt. Vidi eminus : gravis fuit conflictus: multi vulnerati ipse quoque Generalis noster in parte exteriori brachii sinistri tactus fuit leviter globo sclopeti. (ge- ßreifl) Fuit heri noctu Viennas per unam horam. Ecce quid potuerit «p’M inxr$. Ut plurimum tetigit populos subjacentes his signis. Libros tuos omnes habeo, prater fundamenta Astrologica, Epistolam de Eclipsi. Dissertationem cum Nun- cio Sidereo: Oppositum responsem Röslino : Supplementum Archimedis ; qua: omnia valde desidero.
Redeo ad nostras diametros: xxiv observatio Oct.N.S.hora 9s observavi tam per 0 '**»-) oculum, mediante tubo, quam per chartam oppositam in eadem inva- riabili distantia Lunas dimetientem per transversum (ut effugerem desectum phasis) non tegere vel aquare circulum Solis: erat Luna in secundo Octante ab Apogaso Epicycli f u i. Idem confirmavit mihi dimetiens cxvii, Mense Augusto. Ut 3 enim egressus salvetur i H , d\ non pos- suffl transcendere 16', o". In Latitu-Ä. dine Lunx constanter cum Tychone 44 £ Xxx 2 perma-

5$2 E P I S
1619. permaneo & fi tua 4, quibus, ut plu- 5 rimum excedis, addo, omnes wL la- * nguUu ' titudines visa: in cid id lxvh. Eclipsi melius consentiunt cum quantitate uomtuii digitorum. Optica ratio tantum in mtmmnon omn i um OCulis non Valet. ' Cum mmium. Q av ; 0 ipse locutus sum super hisce cUviusde Eclipsibus: igitur non libenter rece- mpfibus do, omnes totales fuerunt; & fuit Vir veritatis amans. Credo quod ex diminuta Parallaxi & Eccentri- ?draii. 0 citate © in Marte multi corruent sco-
^trandf^ Ü' Nam & Apogseum © mutabi- T^«0tur: forte etiam in x multa conciliabuntur. Puto etiam quod medius 2 diurnus fit plane inaequalis: scilicet Medius 3) velocior inhemicyclo austrino,quam imqiuiu. Boreo, propter Eccentricitatem ©, hinc forte tua semestralis variatio {a). De Coloniensi obfervationenonest quod me turbet. Domus enim illa perse est valde obscura, uti fere in obfirvaiio omnibus. Neapolitanam observati- colemcn- nem 25000 Pafs in Terra de Lavoro ^Eciipp habitam habeo cid id cv. Multum lu- >dos Ne4- cis superfuit 2. Dig. circiter, st bene pii. recordor: sic Romanas & Viterbien- ses. Quis tibi tuam communicaverit, qua uteris in libro desteila nova,libenter scirem. Nulli enim Mathematici fide digni habentur ibidem. Inquisivi Ahitudo olim diligenter Polum Viennensem; polt ^‘reperieundem48°, 22. vel 23', xxii n£ ' Oct. ait. © merid. 30°, 38', ad summum
39': quem Vogelinus in suo Cometa astiimitP. 48. o'simpliciter, hinc forte tam magna ipsi Parallaxis provenit. Libenter Card. S. Susanns Bibliothe- cario Vaticani tua Harmonica mitterem, sed per literas non licet, magnum enim opus est, puto autem ipsum illud habiturum' a Bibliopola Jo. Andrea Romano; ipse illud vendet 2f Coronat, hoc est 5 st. Si habe- TbemaLe. reS Thema scilicet horam nataliti- ofoldl ' am Leopold! Serenissimi, rem mihi gratissimam feceris; ego non habeo. Hisce bene Vale, & quam celerrime rescribe: quia forte ultra 2 aut 3 hebdomadas non manebimus Vienna?. Vienna xxvi OBob. ciD ID C XIX.
(a) Ali» estc»use.
TOLL
Epistola CCCXXXsl.
JOANNES KEBLERUS*
JOANNI REMO.
Obilis Excellentissime Domine 1619. Doctor: quas ad me iv & xi Oct. dedisti literas, xv ejusdem accepi. Triste principium de excessu D. Wackherii,quo mei amantiorem ir^kbe- non habuit aula. Periisse cum ipso pu - rm% to ipsam Mnemosynen: nam lectissimam cum possideret Bibliothecam in Philosophica & literaria materia, omnes ad ungvem materias memoria tenuit. Periit & Harmoniae mea? lector unus, Mustae vocalis & studiosissimus & intelligentisiimus. Serenissimo secundum meam Methodum © ad □ a* hoc anno venit ; felix effectus hujus Sciatica:, si solus.
Miror quod ais, nuper te invenisse proportionem corporum ccelestium ad distantias, cum abhinc anno & amplius Lincium transiens mihi de hac inventione dixeris, juberesque quterere: nam inventurum me pulchram proportionem corporum 3 © eorumque orbium & periodorum; cum ostenderis quantitates diametrorum a*. % & Telescopio probatas; cum meas ex Libro IV, Epitomes produxissem schedas, ex quibus easdem prompsi proxime : prassertim, si, quod suspicari me in iis perscripseram, Solem a terrazooo terra: semidi- ametris removerem. Sed nimirum fecunda tua Epistola nodum mihi solvit : correxisti tuas inventiones; nam duplum ejus quod ego dico, quodque te tunc probare memini, nunc profers, scilicet pro 3000, plane 6543. Miror qui fiat, quod tot sint in hoc numero unitates, quot mihi in Ec- centricitateLunse maxima, sisemi- diameter capiat 100000. Risus tuus curiosum me reddidit. Tune Romain custodia? in pedore? Dices, ubi huc veneris. De Cometa rursumTnigmata: tractatum ais Germanicum ä me de Cometa editum,
quem

1
AD JÖANNEM
1^19. quem’videris , Prognostica videre non potuifle. Atqui quod affers, id ex Prognostico est. Fallor an sciolus aliquis recudit Viennae ? Obsecro mitte exemplar, si quid editum est extra Prognosticum. Mutas etiam statum : in nuperis claritatem meae scriptionis visus es increpere, nunc obscuritatem exprobras & Theologiam. Tempori mihi reddita sunt tuae ; quo ipso momento currebat calamus, quo vos censores, meos, plurimi enim etiam hic sunt ulciscar. Gaudeo non inventum a te, quod in quenquam clarius sit dictum, aut invidiose torqueri possit» Quicquid enim rerum suarum magnates a me oblique perstringi dolere possint, postquam eventus admonet: idem etiam eorum adversarii post sunt, & multo magis; ita enim scripsi dedita opera. De Animali generis
viL E/*/?. Neutri alia est responsio, ex qua hoc unum verbum hac vice excerpo, quod quaerentibus dicere possis; neminem eorum, qui dubitant quid velim, sub hoc animali comprehendi: qui vero moniti vere sunt, id se intellexisse literis ad me scriptis sunt testati. Errat quicunque torquet mea verba insolentius: habent enim illa simplicem & planum sensum, qui detectis partibus, quas perstrinxi, nemini non evidens & obvius est; exceptis , quae de Eckardo Italico, qui explicandus restat; scilicet, quod ille non sit in Italia, sed trans mare.
Tuas de Cometa observationes in itinere annotatas sic allegavi, ut facile sis excusatus: at nec ulli eorum cedis certitudine, qui domi sedentes & observantes , a me sunt allegati. Ad tuam dubitationem an Cometa ex maculis extimulandam libellus . meus Cometicus faciet. Nam facili opera trajectoriam ego potuissem ordinare in plano per centrum solis. Atvicissimex Austro ortus transiit Eclipticam: non ergo ex sole ruit; omnium vero minime ille cid id c vir, quem una exhibeo. Argumentaris
KEPLERtUk 5D
de coelestibus eX äquepönderanti- 1619. bus: gaudeo hac tua societate in paradoxe. In mentione Pareliorum iw«. ludos tibi dedi ambiguitate vocis; se - ru ™ ctio Columna?: non loquor de secti- catio ° onibus mathematicis Coni (etsi revera figura iridis erat sectio Coni, dicta Hyperbole.) vel Cylindri, sed de sectione apparenti (seu concursu) Columnas seu tractus' lucidi per solis corpus transeuntis ad Horizon- tem erecti perpendiculariter (interdum paralleli) ac iridis everse. Sic quae de extrema ora 5 scripsi > vix ipse relegendo percepi;, sed tale est negocium. Argumentatus es arithmetice, seu per regulam Proportionum: si unum minutum occupans defectus dat semissem hora? durationis, duo minuta in defectu dabunt horam. Hic ego vereri me dixi, ne vitiosa sit argumentatio (ut vere est in defectu magno) etiam in defectu parvo, qui est in extrema ora septentrionali , vel Australi» Rursum me non percepisti de inaequalitate motus diurni Lunae. Etsi enim omnis inaequalitas motus participat causa physica: ego tamen non loquor de singulari aliquo effectu causae physicae, illo quidem loco; sed de communi illo accidente, quod motus apparens Lunae diurnus , in longitudine media priori versantis, prima fui parte est remissior, posteriori concitatior , quia descendit ab Apogaeo,»
At vero cum aspectus in Ephemeride computamus, utimur diurno motu, quasi per totum diem aequabili.
Quae subjungis etsi extra oleas, omnibus tamen viribus profliganda mihi sunt, quippe physicae coelesti inimicissima. Nam quod Sol est planetis primariis, id Terra est Lunae, secundario planetae: nisi quod Sol etiam se immiscet juxta Terram. Terra sua volutione mo vet Lunam in circulum : omnia igitur eveniunt Lunae, quae caeteris; etiamque amplius aliquid quam canteris, propter accedentem S olem. Nequaquam igitur Xxx 3 carebit

5Z4 E P I S
1619. carebitLuna parte aquationis physica, ex variatione ejus distantis a terra motore suo.
Aquatio Caput epistohe prscipuum est de
temporis mea temporis squatione. Hic tibi
Ktpim. tuum non impugnantis, sed adjuvantis oratio conveniebat. Nuspiam non testor, me adhuc dubitare, conclusionem differre, donec omnes Ecliples coacervem. Ve- runtamen etiam argumenta tua sunt excutienda. Primum, dum excipis contra re tardationem physicam mo- j tus Telluris, in contrarium priori parietem impingis. Jam enim loquor de aliquo effectu lingulari, qui nequit prsstari per aquipollentiam duplicats Eccentricitatis. Esto tamen, sim locutus de aquationis parte physica: non minus impedimur in Luna duplicare Eccentricitatem (obumbra: diametros) quam in planetis, ob parallaxes orbis annui. Jam dum Eclipsin cididcxvi objicis, o- mnino ponderosa & legitima est objectio, sou potius argumentum adjuvans dubitationem meam. Nam si principia Tychonis nulla alia re possunt adjuvari, ut, salvis csteris Eclipsibus, hanc reddant tardiorem: o- mnino suspicio 'magna erit, vitiosam este meam temporis aequationem; tantoq; illa major, quanto plures harum obj ectionum concurrerint. Etsi desectum in Braheo cogimur admittere in hac Eclipsi, si non 25 at saltem 15 minutorum : quia etsi remittam auctarium meum 10) ut veniat momentum initii Uraniburgi Hor. i°. zs. 23“; tu tamen sub eodem Meridiano observasti Hor. i°. 45'. Msst- linus 3 0 gr. occidentalior, hor.i°. 33. Eg02fgr. orientalior i°. 48) sed, correcto visus vitio, i°. 53) vel i°. 55'. O mnes consentimus in eo, quod Uraniburgi suerit H. i°, 46', circiter. Nam quod tu paulo post mihi ob- jicis, quasi nitar hac hora Uraniburgi assignata ex calculo scilicet H. i°> 21, exque eo contradictionem mihi nectis, quia Uraniburgum Tubinga occidentalius faciam: errasti, non
' O L M
perpenso, me hunc calculum sol. 12.1619. Prol. Eph. secundum quid allegare, non simpliciter; allegavi scilicet illum ad comprobationem mors, in tenebris observata: Roms.
Cum ex Eclipsi cid 10 c xvn tem- oris aquationem meam compro- assem: tu diffolvis argumentum, o- stenso me contrarium errorem 10 minutorum antea peccasse propter tequationem Tychonicä majorem; non igitur stabiliri remedium aquar tionis temporis ejusdem quantitatis. Primum,non ita facile probas, in mea aequatione vitium este potius quam inTychonica:deinde neglexisti2.5" Variationis illo adhuc anno adhibita, cjuse exceffum aquationis, quem tu incusas, rursum minuunt. Itaque non ultra 5 minuta temporis probares a me errata in aquatione, si maxime vera probares: cum e contra aquationis mea excessus duplum habeat minuta 10.
Valde interim Astronomie gratulor, quod tot jam testimoniis Eclipsium differentia meridianorum Rome & Lincii , tot locis tempora harum Eclipsium confirmata habemus.
Centrales Clavii Eclipses assumpsisti. Id si tentaveris, invenies'quod agas. Nam si tam altam assumis Lunam, ut circulus circa Solem anno cid id lxvii relinquatur: illa certe tunc in longitudine media fuit, Sol etiam in longitudine media eaque superior: Sol igitur in perigeo majornet, Luna inApogeo minor; quid ergo fiet Eclipsi anno cid id ci. xxmDec.? Anne mihi hoc eripies,quod meis oculis vidi: diametrum l> 31. Minutorum ? Et quid ne- ccffe est hoc sequi, cum pro Ipecie anni cid id lxvii suppetant nobis refractiones lunares ? Ut non dicam de Jessenio, de Neapolitanis, imo non de iis, quibus non sum locutus: sed de Sacellano Caffar. Rudolphi Harm, statte illius, qui nunc est apud H*mius> Sereniffimum Leopoldum; hic enim sacellanus tunc erat Neapoli. Itaque videre velim Viterbiensem observa-

AD JOANNEM KEPLERUM. 5Z5
Elevationem in eadem, ni fallor, anni Cio io cv Eclipsi habitam.
De R efractionibus Solis in Paralip. adVitellionem,seuAstr.F. Optica eadem suspicari me dixi, quo tu sequeris; diminuta scilicet Parallaxi ©, minorem etiam fieri Refractionem ejus & Fixarum Refractionibus squalem.
Gratam facis mentionem opero mihi navato: sed cujus me tamen miseret; scio te ^Ethiopem lavare, nec peto hoc rerum statu, ut cerussatis illis, imo ut tibi ipsi molestus porro lis. Domino Comiti a Meggau locutus sum hic in transitu: ut loquaris ipsi de studiis meis, deque tua & de Italice cumprimis expectatione non repugno; nam ociolo professiones, qualis hoc mea videtur, periclitantur de gratia Regum in his bellorum necessitatibus. At ut importune apud ipsum instes de pecuniis, id vereor, ut ossendiculo sit ejus in me, uti lpero, cceteroqui prompta; gratia;.
' Qua; ossers, disterunt me cupiditate ; quin tu potius ipsam etiam promissionem usque in Alsatiam distulisti?
D. Tengnagelio quasso author sts, st scripturus est ad me, ne me incendat generalibus querelis vel imperiis: sed ut ad speciem, adque Capita seu numeros ipsos, qui sane uam multi sunt in prolegomenis phemeridum, descendat. Non equidem fieri potest aliter, quin mea inventa Tychonicis jungam in opere, in quo tam multa restabant: non tamen misceo, quin potius proscripsi legem in Prognostico anni em io c xvii, (ubi cum Fabricio fago) utquicquid Tycho de Luna edidit, id secretum a meis, partem occupet Tabularum. Jam optio Tengnaglio datur, velitne sequi Frogymnasma- ta, an Magini iterationes. Nam meas transformationes anni cio io c ii persectas & Herwardo inscriptas, di- Hermr. gnas non judico , quo inserantur: m ' quia nihil de principiis Tychonicis mutant ; solummodo oquationes
hinc inde pauculis scrupulis variant, 1619. necessitate Hypothese&n, in quas Tychonicam siimpsi transforman- dam. D. Abbas huc veniet ad iv No- vembris. Interim scribe quoso,num patiaris, ä te peti sermonis exordium, &num illi sts locutus tanquam a me stibornatus; an tanquam proprio motu. Gratum mihi, st quicquam aliud, hoc certe fecisti. Ducatum ad te jussi redire, sed adhosit cero. Itaque ubi Exemplar complevero, tuque in Alsatia id prosentaveris Serenissimo, atque ipsius Serenitas a- liquod munus decreverit: de illo tibi & hunc ducatum & alios duos, quos sponso tuo a me offeras, munus nuptiale, jam nunc proprios do, dico, sancio. Morte amicorum initium fecisti Epistolo, eadem finis. DEUS meliora! rumorem falfiim puto, mitissimus erat Fabricius.
Alteris Literis Diametri 3 Magnitudinem oppugnas, argumento specioso, a tempore incidentio & emer- stonis,quod cum meus calculus exhibeat hor.i°.4, tu ais inventum i°. 1. Memini inter Sciametrica mea in libro,cui Hipparcho nomen dedi, pro- Hippar- blemata esse varia de omnibus mem -^. Ki ’ bris observato alicujusEclipsis; ubss /m ‘ haud multo minus ex unius Eclipsis observatione nitebar deducere demonstrative , ac Scheinerus ex suo sole Elliptico. Memini quantum temporis, quam frustra insumpserim. Problemata quidem pulcherrima sunt & digna,quo non proterminantur, opus ipsum impervium. Quic- quid tu de tubo, de observatorum consensu: jam ante vosGalilous in Epistolis, quo publice habentur, o- stendit; quam ineptus sit tubus ad determinanda discrimina lucis & ' umbro in Luno corpore. Semper ego tibi objicio refractiones aeris terrestris, qui, transmissis & intro reflexis solis radiis, diluit umbro terminos multo lumine: objicio tibi substantiam otheriam quo tangit umbro marginem, ipsa collustrata Solis lumine

Sl 6 E P I S
1619. mine,qux collustrat porro lunam appropinquantem stbi. Quibus duabus de causis sit, ut umbra videatur angustior, quam est revera. Sed hoc nihil ad emersionis tempus, inquis? Imo vero multum inquam ego. Nam cum pene aequentur umbrx margo dilutissimus refractis radiis, & lucis initium debilissimum, quippe ab exilissimo Solis margine, pemm- quam lucem ego Penumbram appel- brA - lo ; quia potissima pars Solis latet post Terram: sit igitur ut Luna delibatura margine suo principium lucis, initio teneat dubium observatorem, sitne in Umbra an in lumine; nec prius discutitur hoc dubium, quam aliquantula particula Luna: jam fuerit egressa: tunc igitur initium notamus emersionis, nimis scilicet Iero. Aut die tu, qua re notes initium emersionis, nisi aliquantula Lunx particula jam illuminata: nam puncti visio nulla est. Idem de fine dicendum emersionis. Nam minima particula restans in umbra nec animadvertitur quantitate, & simul illuminata est radiis secundariis & refractis ; ut nescias in umbra Lc refractis, an in debilibus sit radiis; cum certum sit, debilitatem fen- fu valde notabilem este in vicinia umbne , licet extra metas umbrx. Igitur fero incipiens & prxmature desinens , aut saltem alterutrum admittens, non mirum, si tempus contrahit. Et jam vide quantulum tempus sit, cujus causa tam multa scribimus? sesquiminutum scilicet in utroque termino? Quis de diametro Lunx fidere velit huic ratiocinationi ? Quanto parabiliores, quanto certiores sunt modi alii a me producti in Opticis ? Tanti interest, delectum habere inter modos, quibus quodlibet paratur. Esto vero, ut diameter ex Emersionis prolixitate, sit xstimanda; quam quia tu 31 minutia m i nu i s ex observatione, diametrum igitur 3) 2 minutis facies minorem, restabunt 31', 22", Luna: A-
T O L A
nomalia Eccentri 140', 15", circiter: 1619. Quantulo major erit in Perigxo?
Quam vicissim parva in Apogxo:
Anne meas omnes observationes diametri Lunx jubebis obmutescere?
O urinam tota observatio haberi potuisset; demonstrassem facile, quod emersione quod incidentix detraxit observatio, id accessiste morx in tenebris, quantoque minor fit justo Diameter 3 >, quanto majorem justo factam Diametrum x
Epistola CCCXXXIII. JOANNES REMUS JOANNI REPLERO.
Observationem Eclipsis tuam Lu-1619. ^ naris Lincii habitam, Russachii per Dominum Berneggerum accepi, Btmegge- statim post meum reditum Oenipon - rus - tanum,& diu dubitavi de altitudine Aldebaran,vidi tamen postea, distantias a vertice legendas esse non altitudines. Primum: habes jam differ entiam 14', jam 21 temporis, unde valde sum sollicitus, cui fidendum: hxreo etiam,an illa verba intermedia,exempli gratia, ficti post (unum quasi) minutum pertineant ad 13,0, quasi dicas, post f, 13 audita est, vel 14° 7': quxso me edoceas, video te habere dura- tionem 2 H , 52. Ego liipputaveram, ut nosti, a H , 58'f. P. Scheinerus Oe- niponti observavit primum in altitudine Arcturi 14 0 ,50', (Polus 47 0 ,16' vel 18') ubi scilicet in veram illam umbram factus est ingressus, nam per / circuli maximi & paulo plus observatur umbra quxdam dubia &an- nubilata, puto esse aerem crassum terrx circumfusum: esset igitur circa iplamTellurem 3'. Unde altitudo vaporum, vel aeris potius resoluti 172 fereM. P. hoc est 34s mill. Germ. foret. Tu vide, an cum crepusculis vel refractione congruat. Idem observarunt Ingolstadienfes in Eclipsi Lunx cd io cx vii. Umbram illam secundariam excurrere ad i°, 15' digit.
Tu recte notasti iq°* dig. Scheinest^ n 0 *; sed puto cum hac addirio-

AD JOANNEM KEPLERUM.
53 7
1620. ne secundaria, nam in hac duratio- estio' circiter, unde tutius erit,dia- iö'io. ne nunquam efficietur tanta obscu- metrum Solis in exortu per trans- ratio per leges Geometricas. Prin- versum mediante sextante observa- cipium ipsi per calculum i3*V 58'| P. re; prout ego Roma; observavi, & in M. ex dicta altitudine Arcturi; finis hyeme, ut i ad 96 reperi, semel etiam in ait. Arct. 44°, 20', H. 16.55. P. M. ut 1 ad 100. Sed & aliquis splendor.
Ergo medium H. 15.2<s, 52". Per ho- Similis est circa Lunam aer, scilicet rologium arens fuit duratio 2", 58'f, tinctus a radiis Solaribus. Idempost- Per calculum 2 H , 56^'. Retulit mihi, ea in tuis Opticis reperi. Statim se pallorem quidem Luns diu ante Scheinero objeci, hanc fallaciam ab per J hors circiter observasse, & post aere esse: sed ille constanter perman- in fine totidem. Grienbergerus non- sit in sua opinione; me autem tuum dum mihi scripsit: si scribet, mittam; consimile spectaculum paulo post le- Calculus Tychonicus nimis tardus gendo valde confirmavit. Nunc fuit, puto Solem propter Apogsum tibi meam qualemcunque observati- promotius, & Lunam ipsam in culpa onem communicabo hujus anni. Yn-Eciipp esse, de qua uberius infra. Dubium burgi petii licentiam a Serenissimo,^", habeo non contemnendum in Edi- pro observatione,ut redirem domum psibus a Tychone in Progymnasm. propter commoditatem instrumen- annotatis: an reduxerit eas ad ipsum torum, dimissus aegre fui. Veni Rus punctum oppositum Solis vel saltem fachium, & vocabar ad nuptias Sul- ex principio & fine medium, hoc est, tzenses: horologium meum minu- maximam obscurationem posuerit: torum apportare non potui; quiasa- tibi procul dubio cognitum erit ex tis magnum, nec potui propter peri- suis manuscriptis. Alterum est,ut mo- cula. Inveni autem horologium ibi neam, si ex ingressu totali & egressu cum indice secundario quadrantum, medium Tycho collegit, ut in Epi- quod divisi per singula minuta, & stolis suis monet: non absque errore quia index hinc & inde volubilis observavit insigni, notavimus enim erat, cera firmavi. (fuit Cardinalis nos,ut etiam in hac Eclipsi videbis, de Lotharingia) Hora 5 .1 urbici ho- post verum ingressum lucem Lun« rologii, ad Solem directe observavi secundariam (puto non aerem cir- altitudinem Solis 17 0 fere, per aeneum cumfusum,ille enim tantus non est) quadrantem 2 palm. in semidiam. remansisse per 24' temporis, tam per Ergo H. 4.58 i ex calculo. Altit. Solis oculum liberum, (Myopem) quam meridiana eodem die erat 65°, o per tubum, idque a nobis tribus si- RufFachii: atqui Sultz abest a Rus- mul observatum est constanti aster- fach saltem 2* horis, inter meridiem tione. Ratio hujus rei hsecest: ob- & occasum. Ergo elevatio poli 48°, servavimus ego &Scheinerus Oeni- 20 circiter. LI.n. o'urbici, meum ponti per Canalem xiipedum & so- horologium pulsabat 11.1' fere. Ergo ramen minutissimum, omnibus clau- utrobique 3' subtrahenda: hoc etiam sis, etiam in Camera obscura diame- aperte confirmatur ex altitudine Ar- trum Solis cum luce confusa circa cturi 38 ,40. 38 > 44 diligenter ca- extrema 40' & amplius, si bene re- pta, & alibi m medium semper in- cordor 42': ergo aer splendidus cir- eido. cumstans& imbutus radiis Solaribus
' Hora mei horolog. Alt. Lunje. Alt. Arcturi. Vera hora ex calculo. Ex aequo & bono.
n. 8
16. o parvo quadrant. 10.54.24. 16.30 aeneoquadr. n- 8- o. 16.45 parvo. 11.14. }
Yyy
II. 13

E
Alt. Lunae.
IST
Ait. Arcturi,
o l m
Vera hora ex calculo,
Ex sequo &bono. l6'10.
538
1620 . Hora meihorolog. .
11 H . 13' nondum nihil: orientalior tamen pars nebulosa & pallida magis quam occidentalior.
11. 18 Satis nubilosa & fumosa 2, puta quod secundum umbram secundariam inceperit 11. 15
11. 26 Evidens Pr. omnium testimonio: nebula circa 11. 23
Corpus Luiije magna evidens confusa & insignis: paulo post subito pars resecta, cum nebula quae non distinxit principium, sed impedivit visum.
9 vel 10 pars obscurata
11 . 11 . ii. 11.
Medium. 11 .
11.
12. 12. « 2 . 12. 12. 12.
33
11 -31 4 °"-
11,33.48.
11 - 3 5•45
4 . 40 . 4- i
II.
30
II.
3 2
11 .
34
11 .
36
11 .
35
II.
53
12 .
1
12 .
4
NBI 2 .
4f
12 .
11 f
I 2 .
i6l
2 .
35 rs 21 dubia parvo
37 , r 43- 0
39 octava pars obsc. 43. 40
3 8 ex aequo 43. 20
5 6 Medietas obscurata praecise 4 l lucidae remanserunt.
7 s. 38. 40 nb. 12
11 38- 4 2 12.
14! £ lucida remansit
19 s 37. 18 12.13
27. 28' vel 29' ingressus totalis, revera, neglectus, propter lucem secundariam circumstantem, tam per oculum & perlpicillia vulgaria, quam per tubum usque ad horam 12. 41
12. 27 12. 24
12. 42 adhuc confusa lux 12. 39
(*)i2. 46 quasi nulla lux amplius, & obscurissima 12. 43
12. 50 Evanuit fere lux illa mobilis & volubilis refracta, iß unten herunter gangen. (*) nb. Vidi stellulam tunc perpendiculariter subtus ad 4'vel 5' 12. 47
12. 51s Nihil amplius visum fuit de luce 12. 48 f
13. 1 28-3 6 dubia utcunque. 13.5s 12. 58
13. 58. Lunae corpus iterum apparuit: fuerunt nubes tamen & crassissimus aer, ita ut vix judicari potuerit, intellige
13-57 13- 54
quia idem observator ad Lunam & Horologium: ego enim praesens non fui.
Finem notare non potui, tam pro- 3 14', 30' proveniunt 2/, 52", hoc est, pter situm, quam nubes. P. Schei- i H , o', 5" pro incident. Hinc ad me- nero misi casculum ad 3“ 39': sed ex dium 2s, o", hoc est ,o H , 45', ij" : hinc semidiam. umbrae 3 6', o" & icmidiam. caetera aestimabis :
Ergo ex mea hypothesi & calc. Ex observatione :
Princip.
Egress
Finis
Duratio
rt H .
11.
12.
13-
14-
3-
23.
53-
2 3-
53-
53'
3°-
o
2
5
35
40
40
11.
11.
12.
l 3'
23. Principium.
53- 6 Digiti.
25 . Ingress total.
54- Egressus. Finis.'
Ergo hypothesis talis assumenda eccentricitas prima immobilis 2174 erit in Luna. Ut Epicyclus vel Ec- vel 2300: reliqua pars aequanti cedat, centricitas secunda plenarie habeat adeo, ut Luna ascendat ad 11500 in 8 87 00, imo ait autumo sorte 9200. Et & ad 6900 ad summum in J ,, hoc
tuis
i

AD JOÄNNEM KE PL ER UM. 539
*620. tuis diametris correlpondebit. Nec rnihi obstat Tycho, nam de suis refractionibus adhuc sub judice lis est. Si easdem faciam cum fixis, res cum ©80eodem recidit: nam parallaxis Solis maxima non ultra f scrupulum progreditur. Futura Eclipsis Solis edocebit. Si placet pro testimonio hujus Eclipsis & ascensus tam magni adjungeTychonicam cid id xcii: si bene recordor, facis ejus rei mentionem in Opticis, de disterentia inter i8'&2si'* per radium Witeber- gae. Idem reperi Romae c id io cx. Nec bonus Wittichius adeo accusandus erit cid id lxxxiv: potius ipseTycho videat. Imo nec Land- gravius noster in Aldebaram, neglecta Parallaxi, in? respectu fixarum. Unde Tycho mihi 3 Parallaxeos probabit in solidum ? Probaret utique, si refractio sua secura esset. Ego ex distantia Solis siyoo semid. reperi Eccentricitatem Solis i°, 59', 54", ut Albategn. & *Apog. Solis 8° o', Lo. cid ID Lxxxvii & Declinationem Solis 230,30'* ex observationibus Byrgianis, tu forte ex his auxilium in Marte reperies. Certe Mars exiguam hinc & verissimam sortietur parallaxin, tu digito praemonstrasti. Variationem in Luna tuam nondumintelligo: alias ederem Remi optu opus meum Eclipticum. Bene Vale, ellipticum, ^ tuam observationem quamprimum mihi communica & rescribe. Savema, x x Jun. cid idcxx. Incidit hxc Eclipsis in 9 dom. Rell. in <? % & j forte sub ? cruentum & inauditum quid tentabitur. DEUS avertat & pacem nobis concedat.
Epistola CCCXXXIV.
JOANNES REMUS JOANNI REPLERO.
A Liquoties scripsi ad Tuam Do- TV minationem, misi quoque ante biennium Prognosticon meum anni cid id c xxvii per postam & Cancella- riam Oenipontanam. Sed huc usque responsum nullum subsecutum.
Puto te majoribus negotiis maxime 1623. editione tabularum tunc occupatum, vel alias literas meas in hisce turbis interiisse. Per certam igitur occasionem D. Berneggeri, qua & ipso aliquando usus fuisti ad me in Eclipsi quadam Lunari, te de novo propter communia studia appellandum duxi, maxime cum oneribus meis aulicis sublevatus sim,& retento nihilominus titulo Medici Serenissimi & Episcopatus Argentinensis, pensione quoque aliqua annua gratuita in- dies respirem, & vel claudicando hocjucundissimum studium insequar, non aliter ac pedo suo innixa anus.
Quae igitur & ego prae manibus habeo, suo tempore & bono otio post editas tuas observationes Braheanas demum in publicum proditura, (ne tibi obsim) tecum prius libenter (prout aliquoties publice petis in operibus tuis) communicabo. Eclipsis illa Edipß s ^ Lunae cid idcxix. die xx Decemb. 1 *'* Lisibonae, Ingolstadii, Oeniponti & a te Lintzii observata est. Hinc & ex aliis, exordiendo ab Hesperidibus, non a Canariis Vulgaribus, sed ab in- Gauru sola S. Jacobi apud C. viride, qu # Ptälm£i - vera est Canaria Ptolemaei, in sequentes colligo longitudines. Lisibona 130.15'. Roma 36°. 40'. Carthago 34°. & fama* 40 . Barthol. Romanus observavit ibi nus '
(ä Capo Carthagine) altitudinem Stellae polaris 38°. 5. Dicens: Ilgvar- diano piu lucente era sopra il Graeco scilicet 41 0 . a septentrione versos ortum, unde dabitur polus. SaneMal- tam diligenter aliquoties observavi ~ P. 35 0 .40'. & long. Alexandrine 53 0 .
45', vel 54 0 . o' ad lummum, licet Ä1- magestum 20° habeat inter Romam & Alex. Babylon Vetus 66 °. 15'. Veneti# 36°. 55'.Parisium 25 0 .15'. Mesli- na 400.30'. (polus observatus 38°. 24'.
& 30'.) Aracta P. 64.o^ Antiochia sio a iy. Antwerpia 27 °. 45. Augusta P. 35 0 .
30. Tubinga 330.40'. Argentina 32 0 . o'. Uranob. ^.^'.Colonia 3i°.i5'.Ingol- stad.3sio.15 -Lintz 3845. Rubeaquum locus meus 3i 0 .45 , .polus48 0 . 0 \ f ere .
Vyy 2 Fra-

'§4-> E P I S
1628. Praga 37°45'. Vienna41° 15'. Grat. Styr.40 0 .30'. Gran. Canaria vulgata falsa P. 5. o'. Capo V erde P.6.o'. Goa Indi* loca. Indiae ex Eclipsi 2 1 o 9 0 .43'. Ergo Calecuth no. 15'. Macao ex Solari Eclipsi cio io c x. 144 0 .45'. T ernate inMoluccis Qui autem principium cupit deducere ab Azori- bus, is addat P. 10, o' fere. Nam Azo- res & falsa Canaria distant 15° proxime.
ren* di. Ambitum terrae invenio 195840 wnsio. p^dior. vel 19584 - mill. Ital. magnor. ubi 10 stadia(ex Strabone) faciunt mil- liare unum: stadium habet 6oo pedes, ( VVerck-fihuh ) vel 100 orgyas, {Klaffter, oder Mannt-Hohe, Manns - Lange) 54s miiliaria autem faciunt i° Lt544 stadia pro i° coelesti.
• Vide Columnam auream inter Pragam&Romam. Vel ambitus terrae est 24480 stad. ubi imilliare habet 8 stadia, & tunc 68 miiliaria Italica - pro i° veniunt, vel 56s arabica, & pro i°, 17' communia Germanica pro i°, ut inter Augustam & Noriber- gam .* item in Hispania, faß zu 1* Stunde eineMeil. n~ mill. Germ. vel 13 potius a 2 horL, ut in Thuringia, &c. licet quaevis Provincia habeat sua propria miiliaria. Polus Ro- Vohaititu. manus revera est P. 41 0 . <7 ex Sole
pJlvd*' ^fixis* Patavinus P. 45. 22. quem mutuavit a me Maginus in sua tabula magna Italiae (communicavi ipsi Venedis. Bononia) Venedis 45.30' semel et- cewpom.’ nm 2 p' Oenipontanus 47°. 18' ex observationibus.
ResraUio- Hoc fundamento jacto, transeo ad ms, refractiones: ibi dudum vidi excessum Solarium nimiam quantitatem parallaxis Solis 3'arguere. Nam idem est angulus utrobique incidentis, (in Sole & fixis) ergo & idem refractionis, licet suspicer, Refractiones diversas &Uranoburgi observatas, uti Ingolstadii Ellipsis a /ad 8' ordinäre, teste Scheinero. Forte etiam / yphoni k^o' ad45'excurrit: quxfo m suis observationibus super hoc diligenter inquiras, & mihi comrau*
T O L M
nices: non levem enim suspicionem 1628. mihi movet refractio Cap. Algol in alt. 5 0 5, scilicet 9/ Cum tamen ex inclinatione maxima aeris 88°?45 & refractione simplici 40" omnia reliqua fere consentiant; scilicet in altitudine i°, 30,30". in 2 0 ,15,45' in ait.
170,45' scilicet Persei 1, 45". Sed in altitudine dicta 5°f saltem 6'\ ex calculo proveniunt, non 9/ Summam altitudinem montium statuo cum Montium Plutarcho & Xenagora 1270 Past^"" Geom. & tantam ordinariam aeris, licet refractionem maximam excur- Portento- rere posse usque ad 7 0 *, non negem, A re s ra ~ utapudNigritas ex Cadamusto, & a ‘° nei ' Diodoro Siculo apud Sabas colligere licet. Vide meam Praefationem Prognostici cididc xxvm, (ibi error: debet esse i2 3 altitudinis turris Ar- gentinT, non 2). Utinam xxiv libri observationum Tychonis prodirent, observa- uod plane spero, cum tabulas R.u-^“^' olphinL jam edita: sint: tum facile remedium huic morbo applicarem. Praesumo tamen non majorem refractionem in aequinoctiis Tychonicis (ad summum) 45", uti & meus calculus demonstrativus innuit. Quomodo autem Tycho invenerit 1, 30" £* inaltitud. 30 adhibita etiam paralia- xeos disserentia, (Epistol. astronom. pag. 108) non capio, cum parallaxis altitudinis ipse tunc longe major sit, scii. 2,36", quam tamen femp er ipse addere solitus est. Quaeso me edoceas in hoc puncto ex autographis T ychonis. Hisce enim constitutis, ut supra parallaxin scilicet insensibilem fere praesumendo, reliquum vero scrupulum cum dimidio (nam4 '~ est disserentia inter ©&*) in Declinationem Solis maximam, ut mox patebit, minoratam conjiciendo & mterim dissimulando, ad pulcherrimum ordinem & Symmetriam cor- n- saporum coelestium devenio. Scilicet anno cid idcxxiii, iv Junii c?dia- P> iametrt meter a Cysato observabatur N.S. octies aut septies in apertura tubi fisi titamen* contineri, tubus autem 7' capiebat,
scilicet

AD JOANNEM KE PL ERUM. 541
1 62 8. scilicet f Diametri Lunaris, ergo mihi Diameter ^ 54" \ (& addit: videbatur mihi plane Jovis discum «quare, vel paululum excedere nuper. Ergo diameter 1 circiter)fuit autem & in P.12.58 I & distantia ejus a © 93960 qualium Semidiameter Ec- centrici © 100000. Quod si statuamus diametrum i°f Terr« continere, ut vult analogia & commensuratio orbium, & ut subtendat 52' f: distare debuit 11557 semidiametros Terr« & © a © consequenter 12300 Semidiametros. Parallaxis igitur 0 saltem 17" erit, & Diametri omnium Planetarum subtendent «quales angulos in longitudinibus mediis, scilicet 34" vel (ex alia correctione) 36", quod mirum & Harmonicis apprime consentaneum; sed perigseus & Acronychus4(5 , 'f vel 48" etiam. Ego olim Rom« habui 50" siepius, & tu quoque in Epitome tua: Puto enim constanter radios vibrantes & lucidum orbem Jovialium circumfusum Jovem valde ampliare «stima- tive (Marius de die observavit s.) Hinc ex superioribus a^Perigams&c? ©, quod tamen raro fit,&Terra etiam in rerihelio existente, 2 'j fere appareret. Sane ego aliquoties Martem non totaliter Perigäum observavi decies: duodecies in tubo quodam qui capit exacte 24. Continua Tu etiam tuam censuram, & observata adde rVeneris minima diameter l © in ApogTO 10" vel n": maxima vero ißo”. Quod cum Galileo consentit contra Apellem, levando seil. laCapellatu- c y fati di- ra de i raggii di Venere. Et Cysatus mtnsto. CK>10 c xx. xi & xii Oct. invenit ? & a*, ut 2 ad 3, quod cum hac mea proportione ad unguem consentit. Sic & s & i?, ex observatione Cysati. Modo de A- certo constet, illum revera in longitudine media non majorem este 36". Oportet Galilamm appellare per literas. Res enim est sub- tilistima, & visus meus etiam debilis. Saturnus in longitudinis diametro «qualis est Jovi? in Latitudinis dimidius. Esset igitur % fere'decuplus, 1628. 2J- quintuplus ad diametrum ©. Plane prout distanti«. Et A- Atz cubice expansi & simul sumpti präcise mil- lies hoc modo sunt majores Terra, quod mirum. Sed & aliud mysterium hic revelatur, scilicet Diameter Solis (quem ego in Apog«o 3s, 30" cum Ptolemaeo proxime per decursum tubi nuper determinavi) plane «quat diametrum totius curriculi Lunaris scilicet 57 Diametros &nos ex terra sub eodem angulo spectamus Solem,Lunam &Mundum Jovialem, qu« omnia Harmonica sunt pulcherrima, & Parallaxes Martis tam exiles testimonium prtebent: Sic © fpacio unius mensis in se revolvitur, hinc &
Lun« motus consurgit menstruus* Distantias Planetarum omnium per proportionem sesquialteram, uti tu exemplo vere aureo in Marte praeivisti in chiliad. supplemento sic invenio per accuratos Logarithmos Neperianos (nam per Ursinos nondum tentavi, qui sunt accuratiores)
■h 952158,23. 2*. 520100,15. </> 152366,
00. © 100000, 00. ? 72343, 00 fere.
£ 38710, 00 fere. Luna ut exlex non ingreditur hanc proportionem.
Jam data Parallaxi & refractione dabitur etiam Declinatio © maxima rnlmm non major 23°. 30'. & Polus Urano- ©^'* burgicus correcte P. 55 0 .55'. o". Idem Castellis ex altitudine © in g» P. 62°. ii'. (Nam Parallaxis & refractio hic se pr«cise elidunt) & «quatoris altitudine P. 38 0 . 4s. elicitur. Sed in Bruma refractio ibi sensibilis emergit scilicet 4| quandoque, & 3^, nec mirum, uti? etiam testata est. Unum occurrit non contemnendum dubi* um, an scilicet uno & eodem die cum de _ re fr^ altitudine solis majori non minore - a,6ne ' tur refractio simplex qualitative per raresactionem. Tentavi ego aliquando per calculum sinuum versorum, & res non male successit: ex* pecto tamen tuam censurum.
Minor quoque hinc necessario e* r .. licitur Eccentricitas ©, scilicet Part. t T®T' Yyy 3 ,716

i 6 z$
Eclipfis Ari) du.
JEquatio
dierum.
Apogaa
Planetarum.
542
EPISTOLA
. 1715. (dimidiate licet ego & ut verum fatear) Eccentricitatem solis & luna? realem majorem per tubum invenerim, quam dimidiatam; Scilicet solis 2400. circiter & Luna: 6 000, reliquum aequanti cedit, de hisce exactius suo loco: hoc etiam verum est per tubum; quod 3 in □ non sit altior quam in i & «f. In Marte ex latitudinibus adhuc minorem Eccentricitatem elicio, quam dimidiatam, scilicet laltem 8270. Puto magnam inaequalitatem in omnibus Eccentrici- tatibus Planetarum latere, nec per o- mnia dimidiatam, ut tu prassumis ex Marte. Et superiores Planetas tertiam mollem exquisite decantare; imo Terra fere ad semitonium integrum adscendit ex observatis: Esset igitur composita aequatio © P. i°. 58'. proxime saltem, ut Albategnius, Arzael, & quidam Anno Christi cidcccxii (puto Prophatius Judaeus) invenit attestante hocRobertoHues de globis pag.58. scilicet P. 2°. 2.18'. qualium Semidiameter Eccentrici r. 6o. Hinc Alphonsinorum positio (quL saltem est crafla dimidiatio inter Ptolenmim & Albategnium) in solidum in Sole corruit, ut qui vix lx annis anteriores fuerunt. Ex Hipparcho, siio tamen modo, etiam plane eandem Eccentricitat in eruo, & Apogäum inP.25. n. Eclipses Babylonica manum porrigent in hoc casu (obiter etiam hoc moneo, Eclipsis illaLuns Arbelis, conspecta intra i| horas, non consentit cum tuo novo calculo, unde Meridiano Babylonico , Alexandrino emendato, emendabuntur etiam medii motus © & 3 .) Alias de tua aquatione physica dierum naturalium .composita plane non dubito , & compro-- bavi per varias Eclipses Lunae accuratas; eam esse absolutiffimam nec a- liam querendam. Ultima enim tua Aquatio pag. 111. tabularum Rudol- phinarum plane est superflua. De Apogasis Planetarum habeo etiam Ipecialem speculationem, ut sit % annuus ab Lquinoctio 50". 25'". ^52". 15"
o*i'. 7". © s.23". 49"'. * s.44". 8". l6rss
Sed prius enodare debeo observationes Ptolemaicas.& insidiari ipsi, quas per Lunam, quas per fixas habuerit observationes.Nam & inde (hisce datis) Harmonia motuum pulcherrima resultaret. Nam tua speculatio A- pogXorum adhuc mihi non satisfacit, nec principium mundi tam vicinum autumo. Et quaeso quid mirabile contigit Anno Christi cidcclx, ubi © apogLum erat in o ss : vel quid peculiare contigit apogseis circa nativitatem Domini? Utinam apud Rabinos invenire posses tractatum Rabi Levi quintum defensionum Annum DEI. Aequabilis & regularis m\\\i xarum - est annuus fixarum 49"J praciseaTi- mocharide maxime,per vetustissimas etiam alias observationes in Vaticano conquisitas. Nam PtolemLo acutum applicavi collyrium , & suo Declinati» ipsius gladio eum jugulo. Declina- Eclt ?“ c *' tionem © maximam hactenus immutabilem credidi, sed coactus sum ex tanto artificum consensu & observationibus & nostris ut supra correctis aliquam, vel axis Telluris, in coluro tamen saltem solstitiorum, librationem concedere: ut scilicet aequabiliter singulis no|. an. Jul. decrescat unico minuto,& tandem si mundus tam- diu duraturus sit,uterque Polus coin- cidat,& perpetuum asquinoctium efficiat. Et ecce postquam recurri ad meas speculationes ante xxan.Roma: habitas, invenio, me tum temporis eandem habuisse lpeculationem his verbis: Quid si axis Teme, quie non circuli annui polum, sed proprium respicit, paulatim quotannis ad polos circuli annui (ipsius Solis) vel invita detorqueretur librareturve, vel crescente ibi mole & gravitate terra?
(ut in Hollandia, Zembla nova videmus) deprimeretur; scilicet c annis plus minus uno regulariter minuto, ita ut aliquando (sitamdiu duraret machina mundi) poli sint coituri, manum ad hoc mihi porrigente Fra- castorio in Homocentricis & in Syphilide : Forsitan & tempus veniet

AD JOANNEM KEPLERUM. 54z
et &c. 'Res feliciter successit, utiap- 83 scilicet 23°, 51', 20" (Temporibus 1623 . paret ex infequenti calculo (nos Atlantis, Josephi, Indorum Anno Vtd - anni pro f.) mundi 2200, potuit esse P. 24. o' prL-
Anno mundi mmmcc, scilicet cise. dcclxx ante Christum temporibus Anaximander, Anaximenes, Achaz, & ubi primae observationes Thales, Milesius dl annis ante Chri- Babylonicae Eclipsium incipiunt,Ro- stum P. 23 0 , 49,24" Timochares, maque condita est, & Eforologium Aristarchus Samius noster cclxxv Achaz descriptum, ego statuo [pri- annis ante Christum P.23. 47. mäm observationem factam, ut ii ad
Hipparchus 150. annis ante Christum Ptolemsus 130. annis post Christum Albategnius 880. annis post Christum Arzael 1073. annis post Christum Almeon 1143. annis post Christum Prophatius Judaeus 1303. a. post Christ. Regiom. Peurbach 1462. a. post Christ.
Waltherus 1485. annis post Christum Tycho Brahe 1585. annis post Christum 23 Nostro tempore 1630. a. post Christum
2 3 2 3-
2 3-
23.
2 3-
2 3-
2 3*
2 3-
•45* 43Ä 36. 25
Observatio correcta per meam Paralia- xin Si demonstrativam refractionem.
23 -
34-
34-
32.
3 1 -
3°-
3°-
29.
39-
o.
39-
9-
55-
o.
35-
23 -
2 3-
2 3-
23 .
2 3-
35-30 34- 33 34- 0 32.
3 r -
23. 30.
23. 30.
3°
5
55
o
In Ellipsibus Planetarum tecum consentio .-aequantes tamen majores & minores pro accessu ad © & recessu constituo. Hypothesin terrae mobilis Mathematice assumo & demonstro : nam physice nec licet nec opus est mihi. Satis superque tu tractasti super hac materia: nec tibi palma eripienda physica. Quseso adhuc duo Exemplaria Tabularum Ru- dolphinarum ad Dominum Perneg- gerum mittas, & mihi significes pretium per Epistolam,item Astronomiam Danicam Longomontani, quam nullibi conquirere potui;(exemplar unicum) solvamstatim pecunias Domino Perneggero. In Rudolphinis per incuriam erratum est in loco Solis Rudolphi temporibus natalitiis, unde multa postea immutata sunt. Parallaxin orbis Planetarum per Secantium vel Tangentium Logarith- mos, dicto citius expedio, nec tot
E ositionibus opus est : Diametros uminarium tibi brevi exactissimas communicabo per tubum observatas. Unicum obnixe peto, ut quia vides onus calculi, mihi mittas Ephemerides tuas post cio io c xx annum incipientes, si quas perfecisti, & maxime illam pro anno cio 10 c xxx. Debeo enim Serenissimo Leopoldo singulis annis magnam Ephemerin 46. foliorum conscribere, unde me sublevabis ab onere calculi tuarum Rudolphinarum,libenter solvam una cum reliquis. Specimen mei calculi ex tuis Tabb. videbis in fine hujus prognostici, cujus exemplaria duo tibi mitto , unum pro te, alterum pro Illustrissimo Duce Fridlandk, A**,, qui Salzungiae, instar Cassaris, a meis amicis humanissime tractatus est, vicissim cives perhumaniter ab eodem Illustrissimo ac Excellentissimo Duce. Scio enim illum delectari Mathesi, & quod tu sie pius cum eo commoreris. Cuperem, illum fore aliquando Dominum nostrarum terrarum, quod facile fieri poterit .-nostri enim Duces non habent heredes (Coburgum & Isiiacum autumo)ex liberalitate Imperatoris. Hisce bene Vale, & tua inventa etiam mihi communica. Hyperaspisten tuum nondum videre licuit: quem etiam expe- cto. Deficit etiam mihi liber ivEpito- mes Copernicans solitarius. Bibliopolae separarim vendere nolunt, & ego tamen priores & posteriores libros

/
v r 0 V
1628.bros solos.comparavi: quasso & illum mittas. Dabantur Rubeaqui T p Zter. CIO io c xxviii.
Ruptum est mihi folium tuseEpi- stolse, ubi posuisti observationes diversarum Eclipsium anno cid id lxvii & lx. hinc inde nactarum, ut Gor- litii, Colonis &c. quas etiam resarcias, quasso tribus verbis.
Ephemerides tuas ab A. cididcxvi ad A. cid id cxx Domino Pernegero missas ego possideo ex dono & libe- ralitate ipsius Pemeggeri p. m. saltem sequentes anni desunt, quos ex- pecto. AudioTuam Dominationem jam Sagas commorari, & saspe invisere Illustrissimum Fridlandis Ducem.
Epistola CCCXXXV. JOANNES KEPLERUS JOANNI REMO.
i529./^Larissime Excellentissimeque D.
Doctor. Quas scripsisti Rubeaqui Dec. accepi xxm Febr. anni labentis, Quicquidvero a iv vel v annis scripsisti, id totum periit. Ego enim ab anno cid id c xx ad sinem anni ciDiDcxxiLincio abfui per xxn. xxm. xxiv. puto, me abste accepifle aliquas: memini enim me Epitomen Astronomias Copernicanas misifle. Anni vero cid id c xxiv Octobri Viennam ivi, anno cid id c xxv Januario Lindum, Aprili in S veviam, Septembri reversus sum Lindum, turbulentis temporibus ob reformationem, quam anno cididcxxvi seditio rusticana fuit insecuta, & obsessio Lindi, qua vix soluta No v. anni ejus discessi inde, & relicta Ratisbons familia, veni Limam, ibiquepercioiDcxxvii incubui typo Tabularum Reliqua petes ex adjecta Epistola. Ut autem respondeam aliquid ad ea qus petis, sequar tuum ordinem. Gratias ago
pro communicationeLongitudinum
Locorum. Scire velim: num me sis secutus in meridiano Uraniburgico per Romam ducendo; an id dudum
' O L JE
etiam ita statueris, & quibus ex E-1629. clipsibus. De dimensione © methodum tuam scire velim : Et ego unam tentavi, cujus in Opticis mentio & in Epitome. Sed eam mihi Snellius suspectam facit per refractiones : vide quae in Eratostbene Belgico de navigatione maris Ligustici mira referat. Jubes videre Columnam auream interPragam &Romam: Ainigma non intelligo. Parvi ego facio aestimationem popularem cujus unitas incomperta, flexus per Alpes & Apenninum suspecti. Etiam pro poli altitudine gratias. De Romano idem fere me docuit Pierroni- us Florentinus ex Tagliacezzio. De refractionibus magnae est operae, quod petis, disterendum in recognitionem ipsam observationum inter imprimendum. Portentosis refractionibus adde si libet ex Plinio altitudinem montis Casii in Syria, ejus- que illuminationem.Prognosticon in cid id c xxviii non vidi. Ego quidem editionis observationum causa Saga- num concessi, & haberem jam prelum, si sine his turbis Reformationum metu que externo fuisset. Nam hoc statu nemo typographorum huc fe conferet. De Pragmatia Tycho- nica in refr. gr. 30 praeter ea, quT sunt in Progymnasmatis, haud facile quicquam cuiquam constat. Non supersunt enim ejus adversaria. De diametris Planetarum allegas Cyfa- tum, ni fallor, folium N 5: ( nisi enim sit nota foliis, non intelligo quid sit) velim itaque scire quid libri. Ego quoque anno cid id c xxv observavi o* in S ©,cum tantpm elevaretur super ortum, quantum ¥ super occasum.
Visus milii fum differentiam diametrorum </*¥ pene nullam deprehendere. Itaque etiam antea in Hypera- fpiste cspi dubitare de hoc, quod diametri veraj successive minuantur.
Nam diameter & stante mea Paral- laxi © etiamnum sit minor diametro ©• Itaque invenies in libro dicto provocatum ad Galileum, sub cujus
nomi-

AD JOANNEM KEPLERUM. 545
1 029, nomine tuto te & Cysatum intelli go. Profecto non valde puto inhaerendum analogis diametrorum altitudinibus , cum in % gemina fuit, & in proportione dupla. Id & tibi & mihi incommodat: tus diametri aequalitati; mes analogiae cum intervallis. Lib. IV. Ep. fol. 480. num. 2. nimis est rigida assertio, minam pro tst posuissem -videtur. Parce itaque, hic dogmatifandum. Quicquid statueris,examina ad id etiam causas,cur fit revolutionum proportio sesquialtera proportionis orbium, ut ego Lib. IV Epit. feci. De obliquitate Ecliptics, squinoctiis, Eccentricita- te ©, omnia redacta studia nostra sunt intra terminos subtilitatis possibilis observandi.
Quaestionem moves de Refractione, an ea intra unum diem varietur per easdem stellarum altitudines ob afcenstonem Solis. Interminabilis & hsc est qusstio. Doce tu me prius omnium altitudinum refractiones, manente medio, deducere ex una.
Tentavi in Opticis, in Epitome Lib. I: at fassus sum omnibus, qui me- cum familiariter versantur,me adhuc dum genuinas caulas, quantitatem refractionum formantes, ignorare.
Si diametri luminarium tam pro- pinqus attestantur dimidiationi Ec- centricitatum:habes quod tibigratu- ler. At huic fubtilissims observationi non in minutissimis fido. Cur enim hoc? cum ne Martis quidem observationibus creberrimis, in Commentariis Martis tantum fidere potuerim, contentus illas eminus attestari. Praesumptio mea bifectionis exactae, nititur demonstratione ex speculatione vectis & librL deducts. In Epitome Eclipsis repetii illam fummatim. Eclipfm Ar- Arbtiu. belis prius concilia cum Eclipsibus, quas refert Ptolemaeus. Nam illas latis propinque tueor. Male agetur, si Meridiani constituantur per unam Anomalae observationis ,J dimissis plurimis regulariter observatis. De Aquatione dierum physica ego
sponsor esse nolim. Quinquagin-1629. ta tracto Eclipses rursum prorsum versus, nulla aequatio satisfacit, cum tamen minimum Tychonica discordat: lane physica anno cio id c Xxviii Januario plane repudiata fuit, non minus quam monstrola illa pagina in. Rudolphinarum. Speculationem tuam de Apogaeis velim videre. Mea de carceribus motuum, in Apogsis uidem (seu Apheliis) ne mihi qui- em satisfacit: eoque non quod ipe- culatio dedit,sed quod observationes requirere visae, in Epochis posui. Nihil igitur nisi admonitio est. Tu tamen rogitans, quid miri anno mcclx contigerit, multum a sensu meo aberras, si hoc mihi tribuis. Creatorem sitibus Periheliorum & Apheliorum admonitum, ad creandum esse progressiv illa, quL admonitionem ponuntur seppeditare: an forte putas me Coelo aeternitatem tribuere, terrestribus creationis initium? aut quid causae fuerit, i cur DEUS alligetur ad observandos positus similes, illi, quam volunt mihi aliam atque o- pera providentiae sua: secundum illos disponenda? Quod per tubum confirmas simplicem LunaeEccentricita- tem etiam in quadraturis,valde gratulor meae hypothesi menstruae,si observationes tuieprobabiles&fids essent.
At de hoc ego dubito. Nam si tubus tam magna repraesentat, ut propter magnitudinem subtilia ista diseerni possint :tunC läne nullus tubus immoto oculo Lunam repr^sentat integram. Sin Luna repraesentatur integra, minime magna erit, nisi forte non de visu, sed de pictura loqueris, per simplex convexum. Et bene admones. Ego cum Anno cio 10 c m. ciddCiv tentaverim hanc rem per tubum simplicem longissimum, immissum Tstate in cellam profundam: eX quo dioptrae ista: coeperunt usurpari, non amplius per illos tentavi. Rursum tamen cohibeor diffidentia, ne sentem. Nam minimae quantitatis stt Diameter © per simplicem Zzz sentem

546 * E P I S
1629. lentem convexam in usitatis tubis. Longissimi dissicillime parantur, & vel minimum vitium convexitatis in tanta distantia tabella jam sentitur, jam duplicat margines fatis. Quse igitur hinc speranda certitudo? Sin autem velles adhibere etiam concavum, jam certior est distantia, adeo ut Anno cid id c xii. Eclipsin © sic observaverim, ubi 2 'evidenter apparuit minor Sole, cum esset vere majoris apparentia: nimirum,quia circa centrum concavi ampliatio est parva ob parvam deflexionem incidentium radiorum ab angulis rectis: in lateribus magna ob angulos multo obliquiores. Si margo 3 tangit centrum lucidi typi, minimum est damnum: fi non tangit, contrahi videntur ejus (C) cornua, quippe prolongata terminis in recta ex centro promotis exterius; hoc mihi tunc accidit. Contrarium, si margo J) siip erat centrum, In universum nescio, quantum debeam tribuere comparationi diametrorum & distantis Jovialium , ob hanc causam. Nam tubus omnis, ad lustrandum aptus admittit motum oculi, ut partes 2, partesque distantiarum Jovialium successive conspici & comparari possint; simul enim non poflimt. Et vero eadem quantitas jam in medio visa amplitudinis tubi, jam ad latera, ob dictam causam vel minuitur vel augetur. Itaque subtilitati tanta? non puto locum este posse. Quid mihi tu de R. Levi Tr. V. defensionum DEI? hoccine dicis, te habere & optare, ut ego habeam: anne petis a me, ut tibi eum comparem ? si non habes: nam ego inquirendi aliam viam inivi, quam per tuos vicinos Buxtorssi- um Basiles, Schickardum Tubings, aut per Judaeos Burgavii.
.Quia te moveri video concentu speculationum Harmonicarum, velim etiam atque etiam examines, illa ex Lib. IV. Epitomes, de dilpositio- ne, numero & motibus. Jovialium loca quidem non scio, inciderunt
T O L m
in typo progredienti sol. 554: con- 1629. cinnitatem pluribus demonstrabo. In Geometria capitale ne- gocium est 5 corpora regularia, secundarium tria Rhombica: rursum enim unum ex illis 5 fit hic unum ex tribus .... Sic in mundo capitalis structura est vi Planetarum, secundaria quatuor Jovialium, etiam illi iv ad normam trium Rhombicorum, non amplectuntur terram, non alium Pla- netam ? Non terram debuerunt: quia terra est inter dodecaedrum & Ico- saedrum. Ergo aut circa unum inferiorem aut circa unum superiorem. Verum inferiorum sunt tantum duo, etsi octaedrum est Rhombis cognatius Z & intimus, nulla mediatio. Melius circa unum superiorem: quia hi numero tres habentes medium: circa a*, igitur, ut medium: & quia v- est inter Cubum & Tetraedrum Rhombis cognatiora. Sunt igitur hi iv non per se circa ©, quia non sunt Rhombica te propria: originis, excepto cubo, uno & quinque; sed sunt circa unum de sex, sicut cubus Rhombicorum principium est, unus de quinque. HseC de numero quaternario & locatione. De proportionibus vides fol. 554. propinquitatem ad orbes Rhombicorum geometrice adscriptos. De revolutionum periodis non potes non delectari: etiam in illis regnare proportionum (intervallorum & temporum) proportionem sesquialteram: quippe qui hanc sesquialteram in vi Planetis appellas mecum. Exemplum vere aureum.
Hanc Ipeculationem si & ipse probas, attolle vocem in Jubilum,quod Rubeaquo Saganum usque exaudiam, per literas scilicet, non vero hoc tantum, sed adde aliquid. Haec e- nim si sic sunt ob archetypos Geometricos in mente creatoris aeternos: ergo & 3 circa terram locata fuerit ex eodem Archetypo ? Tu ergo hanc Archetypi particulam u$re. Nam ego fathisco sub ponere ; qui Lunam ex necessitate
crea-

AD JOANNEM KEPLERUM. 547
*629. creatura contemplatricis erudiends extruxi,in prognostico fup.cioiocxvji. &Ep..Lib.iv f.480.
Ubi sunt illx tuse observationes in Vaticano conquisits ? Cur non prodeunt subsidio nostris lpecula- tionibus?
De squali pracessione Aequinoctiorum gratulor nostro consensui, de obliquitate Eclipticae vide sis quid agas. Probo ego peculiari libello, (quem tamen cogito partem Commentarii in tabulas facere) ex omnibus veteribus observationibus Planetarum & fixarum cum Luna congressarum, eandem olim fuisse.
Eclipses mes junctam habent minutulam variationem Eccentricitatis aequantium, ut in Commentario Martis, &inEpitomeGeometricis probavi demonstrationibus.Nam si fixo puncto squamis uterer, more Ptolemai- co, vitiarem Prosthaphsreses Eccen- trici. Quod vero fixum retineo focum alterum Ellipsis, id non est ad usum quasi circuli squamis, quem ego missum facio, ut alienum a - -
-sed est ad formandum super
hac basi triangulum squatorium justum lege Geometrica, quod mihi metiatur moras, ut veteribus suus aequans.
Dum negas, licere tibi terram physice facere mobilem, risum elicuisti, dum recordor pediculorum tot, quot in radio unitates memini- Vid. spiß. sti, puto joci tui in Epistola anni Cio 13 c XX.
De pretio Tabularum vide hanc impressam responsionem. Dc exemplaribus nescitis quid petatis, dum ea Sagano mitti postulas.. Qus si haberem abundantia coloribus, tamen alterum pretium esset folven- dum.TeneturTampachius omni studioso artis nomen suum & schedam cum duobus Imperialibus mittentis, dare exemplar: divitioribus ratione bons Papyri accedunt xl cruciferi. Videbo tamen,quomodo Argentins consulam per ea, qus custodiuntur
mihi Ulms, quamvis nondum inte-1629. grata, deficiente Emblemate prsli- minari. Longomontani exemplar habeo unicum.
De errore quod mones: id candide, sed fero & parcejvidebis catalogum bene longum cum sportula.
Novum etiam commemoras modum prosthaphsreses Orbis inquirendi per secantes. Nam per tangentes unum scio, communem in hoc genere trianguli, & monui in prsceptis per Mesologarithmos tractari posse & per, logarithmos. Is vero celeritate nequaquam est comparandus cum positionibus, quas ego verissimo verbo, dicto citius expedio. Quid enim? dus distantis a Sole excerpenda?, earum facienda summa & disserentia, harum utraque immittenda in canonem sinuum,excerpendi e regione Logarithmi, illius ab hujus subtrahendus, anguli commutationis sumendus semissis, immittendus hic in canonem Mefologa- rithmorum, excerptus illi Logarith- morum residuo addendus, summa ut Mesologarithmus, immittenda in canonem, excerpendus arcus, is duplicandus : ut sic tandem habeatur qussitum: tu ergo me doce methodum tuam brevissimam persecantem Logarithmos.
De Ephemeride vide epistolam, & favelingva,ne perturbemur, vix erecti incedentes permotus publicos, neve Patronus nos destituat.
Beabis me, si methodum docueris, qus fit immunis ab erroribus.
Nam quod tuam per secantes attinet : aut tu errasti in specimine fs- pius, autBartschius meus. Prognostici exemplar recepi unicum Principi scriptum, quod eadem hora misi Guuroviam, additis, qus de eo scripsisti: Continuus in castris est, n ec ante hyemem alteram adfuturus dicitur.
Eclipsis Solis cio io L x Lovanii Cor. Gern. initium statui post 11 finis H. 1.23. digiti f z fere Vienns Paullo %zz 2 Fabri-

K%
4
1 41
%
V-
Frid,
5 4T E P I S
1629, Fabricio & Tilemanno stellae initium H. 0.52. (pro Paullo in impressis legas Parillo) finis h. 2.15 in maxima obtenebratione h. 1.34. dig. 5* in No- nag. Corymbrici totalis.
Eclipsis Solis ero iolxvii referente Ruttelio Stuccardiensi, Wil- mtdius. icimus Rieger, Medicus & Mathematicus Wirzburgi H. 1.0.51'. Gemma, puto Lovanii prine. H.io. 12 vigorem H. 11.40, finem paulo post 12. 30. puncta fere 9.
Tycho in averso folio, quod sequebantur Observationes Anni cio id lxix, verbis brevissimis, cum nullas alias Anno cid id lx v i i reliquerit observationes, scripsit quod Mercator prodiderit Duisburgs scilicet initium H. 10.25'. finem H. 1. medium H. ii. 43'. totam durationem H. 2.35. & addit: Rostochii fuisse parum post h. ii, Tubingae vel Elsinga? dig. 10. Romae centralis. In Opticis alias secutus sum schedas, quL continebant computationes excalcaloTy- chonis, manu & calculo ejus Studiosi Seissarti Med. h. 12.10'. dig. 6.29. alibi inveni. 9.
Görlicensis observatio pomposa est, si tantam habet certitudinem, omnino bona (*). At fucatam este patet inde, quod aequales digiti tam exacte habeant aqualia tempora : si duos corrigas minores scilicet, pro io°, 53' scribendo ii°, 3'; & pro i°, 10' scribendo i°,i8'. In meis computationibus ufussiim altitudine Poli 51 12. Respondi ad capita tua epistola. Addo unum ex me. CumRa- tisbona discederem, reliqui exemplar Tabularum bona papyri pro Serenissimo Leopoldo, patrono tuo. Brevis mea mora in illa urbe non tulit, ut Oenipontem mitterem. Nunc absens consilii siim inops. Si placet Excellentia Tua, per eandem viam suppeditet mihi consilium pra-
T O L M
sentandi. Etiam Dilinga reliqui 1629. exemplaria munda petente Curtio, unum pro Episcopo Principe, alterum , ut ajebat, pro Academia Ingol- stadiensi; de iis mihi non est satisfactum , cum dimidium debeam Bra- heanis haredibus, forsitan adhuc sunt apud illum, ut non necessaria. Aut juva me per Jesuitas, ut mihi satisfaciat, aut illa duo ex meo concesiuadtuos usus inde repete. Et ne erret ille P. Curtius, tertium longe antea per partes misi ipse P. Curtio, & dono dedi; quartum ibi idque pro Dilin- gana Academia: pro hoc quarto P. Rector Sigersdorss mihi satisfecit solo. Vale, clarissime Vir, meque & artem, quod facis, ama. Dabam Sagarii d. 11 Martii ciD ID CXXIX.
Epistola CCCXXXVI.
MARTINUS BACHAZEK
JOANNI KEPLERO.
C irca medium noctis Luna erat 1612.
constituta ferme in medio coeli, in signo, ni fallor, Leonis, & paulo post sequebatur Jupiter, conjunctus cum stella cordis Leonis, & quidem in exigua distantia vel latitudine; ita tamen ,ut Jupiter fuisset septentrionalior: cor vero Leonis meridionale.
Spero praeterea futurum, ut hodie Luna Jovi conjungatur in exigua quoque latitudine. Cum autem existimem: me heri in tuis Ephemeridibus vidiste alpectus horum dierum in Ephemeridibus esse correctos, & in margine assignatos, si forsan Jupiter quoque in suo motu est correctus, & sit assignatum, qua hora & minuto illo conjunctiojovis &Lun:e accidet: rogo, mihi assignes. Video diligentius esse observandam hanc conjunctionem Luna?, Jovis & cordis Leonis: quia vix post biennium aut
forsan
r r
l 3
I 41 5
I 6f 7
8
i 8-5
i 8
1 7
1 6
i 5
I 4
1 3
I 2
I l
Finis.
ll
11
it
12
12
12
12
12
11
12
12
12
12
1
1
1
1
Zr
47
59
8
15
20
rZ
25
-7
O
35
42
5 1
3
10
Z6
47

\
AD JOANNEM
1 ^ J 2. forsan plures annos fumus ejusmodi conjunctionem habituri. Quicquid hic in mei gratiam feceris, studebo tibi & tuis satisfacere. Gratum mihi accidisset, ut ipse adesses, & possemus coram de his colloqui: mihi propter meum morbum pedum & ventriculi non licet exire. Vale. Dab. Praga. x i x Januar, cid id c x i i.
Epistola CCCXXXVII. MARQVARDUS FREHERUS JOANNI KEPLERO.
16 1 a.pErgrara mihi fuerunt littera tuse,
-*• Vir Clarissime, prafertim qua parte etiam favorem Illustris & Ge- förgerus. nerosi Domini Jörgeri mihi denun- ciarunt, cui de meis obsequiis vicis- sim certo polliceri poteris. Chroni- con Austriacum (quod utinam sit illud JEnex Sylvii, postea Pii II. Papas, dudum desideratum) si nobis communicare dignatur, rem non tantum mihi pergratam, sed publice etiam frustbw. utilem fecerit. Bruschius de Monasteriis extat, excusus olim Ingolsta- dii; sed forte pars fecunda'erit, aut aliud quiddam ab illo edito diversum, quam habet. Quare neque hunc vidisse nocuerit. Redibit uterque bona side ad dominum. De Einhar- do & Jarma videre lusus tuos aveo. Ego non plane totam fabellam esse censeo, sed aliquid veri inesse, additionibus (ut soliti sunt Monachi) interpolatum. Argumenta, quas habeo, dicam, ubi tua videro, quL ex- pecto. Interea & hocce fchediasina de eodem Carolo vide, & qui placeat , indica. Et vale, Vir Clarissime. Raptim e Franco furto x x i Sept. cid id c xi i. Einhardi historiola stilo Lipsii descripta (in exemplis politicis) etiam minus fabulam fapit, quam apudLeodium. Sed de his alias.
Epistola CCCXXXVIII.
MARCUS VELSERUS JOANNI KEPLERO.
itfii.A/Elsip mihi credas, gratissimas ac- V cidisse literas tuas, quibus dies
KEPLERUM. 549
non erat ascripta, a Krugero reddi- 1612. tas: ne tamen respondere nunc possim, angustia temporis & occupationum multitudine excludor; tum etiam pertinacissimo morbo impedior, a quo gravissimis doloribus multos jam menses exerceor. Interim , quas vides Apellis mei epistolas mitto, de quibus si sententiam, quod tuo commodo fiat, aperire voles, me tibi magnopere devincies. De me tibi, quacunque in mea potestate sita sunt, liberrime omnia promitte, iis utere abutere. Vale. Augusta Vindelicorum , d. xxil OBobris CID IDCXII.
Epistola CCGXXXIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Um Galileus ad Apellis episto- r6iz. las copiose responderit, & ad tuam sententiam de maculis Solaribus, longe propius quam ad Apelleam accedere videatur, tibi omnino ejus scriptionis exemplum mittendum existimavi. Videbis optimum senem quantumvis in opinionum dissensu, modestissime cum adversario agere, nihil dentatum,nihil aculeatum animadvertes, que quo hodie inter scriptores rarior, eo haud dubie pulchrior laus est. Ego fiduciam veritatis interpretari soleo. Memini te aliquando mihi in questione ponere: An Porphyrius ipse com - Porpbyrw mentarium suum in Ftolemei har-” Atf/flW « monica imperfectum reliquerit. Ad c st mom " quod quid responderem neque tunc habui, neque nunc habeo: moneo tamen in nostra Reipublicge Bibliotheca manuscriptum haberi Ptole- jxixi harmonicorum libros tres, cum Porphyrii enarratione primi & septem capitum secundi libri, unde facile colliges, an defectus tui codicis aliqua ex parte juvari possit. Adsunt quoque Aristidis Quintiliani de Musica libri tres, quos fortasse non prater rem sit Ptolemseo & Porphy-
Zzz3 rio

/
/
55® E P I S ~
KJij.rio adjicere. Vale. Auguß&Vind. x. die Jul, Cio id c xm.
Epistola CCCXL.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1614. plthom etriam tuam proximis supe- Kepieripi-JL rioribus diebus, recte accepi, & /towf/rw.ßati m oum Joanne Kriigero Bibliopola nostro de editione egi. Cui cum nulla ratione persvadere possem, ut eam propriis sumptibus procurandam in se susciperet: etsi enim fateretur gratiosiim & illustre apud o- mnes Uteratos Kepleri nomen haberi; negabat tamen, argumentum libri plausibile & vendibile videri, latina prasertim lingua. Itaque eo tandem coactus descendi, ut auctoris sumptibus hic cudendum curaret, quod facile admisit, & se de conditionibus ad Dominicum Custodem scripturum promisit. Si illa in quibus te a Galiko dissentire scribis, commodo tuo in chartam breviter conjicias: mihi rem pergratam facias, Lc ipsi quoque Galiko opinor. Vale. Augußa Vind. xi. die Februarii CID ID C XIV.
Epistola CCCXLI.
JOANNES KEPLERUS SIMONI MARIO.
J 612. A In' tu, Mari Doctissime, male tibi cessisse literas ad amicum, quibus significasti, te invenisse periodos circulatorum Jovialium? & apud eum quidem, qui motum Terrse defendit ? nimirum apud Keplerum? Orem abjiciendam ! Tibine ego vitio vertam istam indagationem periodorum harum, ejusque professionem; qui te unicum ex Germania nostra testem produxi hujus veritatis de Jovialibus circulatoribus?At cur,inquis,me vellicasti in margine ? Nimirum fateris textum ipsiim ad tuum pertinere honorem .Nomen & encomium incuria. Typographi omissum repone cxCa-
: o l &
talago erratorum. Marginibus vero 1612. omnino monstranda fuit gemina mea sententia de motu Terrae, quem obiter impugnabat tuus Textus, ne o- pinione cedere viderer, quam animo retineo. At ostensionem, inquis, pe- perit nominis Kepleriani mentio, sententiae ejus contradictio ? Minime gentium. Si offendisses, potuissem tuum Textum mittere. Et quid aliud est primum marginale, quam exprobratio ineptissimahujus civilitatis,(in Philosophicis quidem disputationibus) dum putas parcendum esse nominibus in refutatione dogmatum. Vellem tibi, Mari, persvadere posse, ut quoties tibi videor errare ratioci- • nando, toties & errorem & Autho- rem publice proderes, vicissimque easdem leges patereris. Nam quae haec lex in Philosophia, cum umbris veluti luctari, dogmata impugnare, quae nullos habeant defensores, quod equidem est fecum ipso chartis auta- lea ludere. De acerbitate & probris* quae criminibus meremur, non erroribus ratiocinationum, tibi omnino assentior, non esse deformanda nomina adversariorum inter disputandum: atque hic Röslinus non plane sibi temperat, vicissimque meam excitavit salsam dicacitatem. At quid hujus est in meis marginalibus? Nullum tibi probrum dixi, nullum convitium. In primo marginali est Ironia, qua explodo, ut pradixi, tuam $-€pct7r&av, tuam verecundiam jn allegando Kepleri nomine, inte- rim dum dogma Kepleri resutas. Quasi hac mei nominis mentione deceflurum ita aliquid fuerit honori meo. Infecundo (Lit.B) dico, me bene sperare de victoria. Et quodnam hic meum scelus? Omnes cum disputare incipimus, victoriam praesumimus animo. Dixi, te imperitum hominem. Nullum probrum: Tu enim in Franconia sedens, necessario minorem habes eorum notitiam, qui Pragam sub Rudolpho ex o- mnibus orbis partibus confluxerunt,
quam

?6i2
Abusus Scripturs S. in Astro■ nomia.
AD JO ANNEM KEPLERUM. 551
.quam Ego. Tertia litera C. habet thesin meam tus dieß contrariam. Prosecto hoc licere puto thesin suam perspicuis verbis efferre. Dixisti te argumenta quietis Terne ex sacris petiturum. Contra Lgo dixi, hoc este abuti scriptura ad quaestiones naturales, cum in illa sint quaesti- ones Theologiae ad cultum DEI& curam animae pertinentes. Abuti vero scriptura est impertinentia aggredi ; & is non est in Theologia audiendus, non in Philosophia. Hoc mihi per figuram sonat illud: Obsistite Theologi. Noli litigare cum syllabis: Probo potius licere argumenta naturalium dogmatum ex sacris petere, potes enim, & habes infinitos hujus instituti laudatores. Id si feceris, marginale meum ulcisceris. Atque ego tunc distinctionem adhibebo hanc: testari scripturam de rebus naturalibus in sensus incurrentibus: desensuum vero deceptionibus testari non solere circa haec naturalia ; nec institui in ea scholam O- pticam, Physicam, Astronomicam, nec inopinabile quippiam, ut solent hae scientis de naturalibus pronun- ciare; sed naturalium mentione populari uti ad finem altiorem, magisque proprium sibi: potiusque exprobrare ignorantiam causarum, quam causas docere ; atque hoc ipsum ad hunc finem, ut DEUM creatorem siifpiciamus. Quarta litera D conditionem disputandi defert, scilicet, ut te ad disputandum irritet, hoc est ad eruendam veritatem, Disputemus inquam ex Physica & Astronomia. Cur hic fu irasceris provocanti ? Quin [potius feris argumentis , omiffa rixa verbosa. At ultimam literam E concoquere non potes, & qus similia textus habet: quibus locis insimulas te furti insimulatum. Omnino aliquid esse oportet, quod animum tuum momorderit ; ne iniquus audias: nam hercle in prioribus quatuor literis causam nullam habuisti succensendi. Adesdum autem, ut hunc Tibi scrupulum . eximam. Galilsus rerum 1 < 5 "i 2. suarum sategit ; bene libi consuluit, inquam; quippe qui rerum suarum satagebat. Bene fecit quod mature nos certiores reddidit de inventis suis; per gryphos tamen.
Nam si non mature; tu praevenisses: ita Galilaeo laus prims inventionis petiisset. Sinon per gryphos: sta- tim nos, ad quos ille scripsit, dicere potuissemus, nos eodem tempore eadem vidisse, vel etiam antea. Tibi quoque, Mari, bene cessit gryphus seu anagrammatismus iste. Nam si Galilaeus clare scripsisset tanto antea: nemo facile credidisset, tuam esse secundam hujus assertionis palmam.
Nunc eodem tempore & GaUlxusMarius & Florentiae sua nobis aenigmata feri - Galileui si- pto detexit, & Tu in Franconia ob -^“Udett servare eadem cepisti, ut impossibile Stores. sit te Tua ex Galilaei laboribus habete. Agnoscis, ni fallor, sensum postremi marginis. Desine igitur te furti insimulatum queri ab eo loco, qui te furti manifestissime absolvit.
Nam quae hxc consequentia esset:
Quo tempore Galilaeus Florentis futuras Veneris apparentias praedixit : eodem Marius illas eodem ordine observare cepit. Ergo Marius sua ex Galilaei monitis habuit? Nun- quid enim Alpes intersunt & longum iter, & viginti dierum mora, priusquam literae Florentia digrestae Pra- gam appellant: quando nondum tamen in Franconiam communicare sunt Praga a nobis. H^c cum antea Lincio ad teseribere concupivi, tum vero maxime a Nobilis & Amplissimo D. Doctore Eisen Caesaris ad Appellationes Bohemicas Consiliario nuperrime jussus, quin & exoratus,
(ita enim volebat) me scripturum recepi : dum mihi Dn. Capitanei Fuchse, Patroni nostrarum artium, ut audio, maximi, sollicitudinem in nobis conciliandis exposuit: quod equidem, quantum ad me, deridendum mihi fuit: in ipso non possum non laudare, dum considero, quas tü querelas in prognosticum inserueris,
exque

EPISTOLA
552
i< 5 12. exque iis quid porro apud ipsum audientem mecum absente expostulaveris,facile conjicio. Cauterum ipstim fero arbitrum: fatebitur, scio, & his literis & loco in Dioptricisperlecto, te nec injuriose nec inhoneste a me tractatum. Breviter, rusticus sum:
sic enim tractare soleo non nisi amicos. A quibus vero mihi metuendum puto, in eorum nominibus, ut in carbonibus ignitis sub cinere latitantibus, vestigia figo. Jam du- dum ad rem ipsam deveniendum fuerat. Itaque ingenuo candore pro- nuncio, tulisse te laudem praecipue diligentia» tum in observando tum in ratiocinando. In comparatione tamen magnitudinum ad corpus telluris,quo minus tibi accedamfacit hoc, quod tibi deesse video veram animationem parallaxium solis, quam quidem prostare non debes: Ex Kepieri meo vero Hipparcho apparebit, do- fr r i nam demonstrandi proportiones ' m ' corporum Solis, Lunae & Terrae, ut est ingeniosissima, sic in metu altero augmentationis incertissimam este. Certum quidem est, Diametros Ter- rae plusquam octingentas esse in diametro Solis: at quod omnio sint usque ad 2400 atque etiam ultra; id vero subtilius est in oculo, quam ut certo affirmari possit. Quo fundamento subruto, omnia quae superstructa sunt, transponi necesse est. Nec minus commendabilis est&tua perseverantia in indagandis circula- Periodi torum Jovis periodis. De pene satellitum f ummo existimaveram, me'paulo mi- 3 0W ' nus octo dies invenisse in ejus periodo: at rariores observationes habui, ob oculorum & instrumenti desectum. Interim tu, dum ad Solem regulares invenis illorum motus, non ad Terram: quo pacto orbes ipsorum jam lenti incederent, jam veloces, stante T erra ? Quid aliud quam novum argumentum exhibes Physi- cum^pro motu Terra & quiete Solis ? T unc enim velocitas orbium eadem perpetuo esse potest.
Quod tabulas attinet, postem e-1612. quidem & Ego Fabricium amicum meum pravertere, edendo illas, quas jam habeo paratas. At cui bono ? Nimirum rursum Origanus, origxm aut Maginus aliquas mixtas nobis obtrudat Ephemeridas (hsec enim unUntt9 ' inter dictos duos exarsit contentio,)
& petiit a me Maginus ante bienni- MagM um meas tabulas : at negavi ei in collan r ° r hunc ulum: quin potius obtulicon-^„ it ditionem computandarum in com -«mfmben- mune Ephemeridum pure Tycho-^ £ ^/' mearum; lapiumque est plurimum temporis, legibus scribendis. Tandem mutua diffidentia & turbis Bo- hemicis eversa est hsec inter nos compositio. Jam postquam, volente Casare, in locum quietiorem me recepi, sociumque sum nactus calculi: spero, DEO vitam & ocium prorogante, nos intra triennium Ephemeridas habituros ad annos lxxx, initio abcio io l xxxncapto,quando cepit Braheus observare astra; cum & ipse ab anno cioioxciii continuaverim observationem meteororum in dies singulos. Tabula Rudolphea prodibunt serius consulto. Hac te, & per te Fabricium meum scire volui: qui nisi Reipublica literaria & marsupiis pauperum Astronomorum parcit (aviae enim coement Ephemeridas, quibus unus instiper nedum tres Planeta ex Brabeo accesserint) mihi ut parcat, non est opus. Edat sane suas Tabulas, ut fruatur hoc honore mature: ego nihilominus institutum tenebo.
Maculas Solis inde ab anno ob- MacuU servavi pulcerrime, nisi fallor,eodem So/4reu quo Tu modo. Nec fatis mirari possum, esse homines qui oculos per instrumentum in Solem ipsum dirigant continuata consvetudine. Existimo esse analogon quippiam nubium terrestrium quod Solis globus, suopte affiu coctus, excernat materiam forte Cometarum, qui sere a sole prodeunt. Vidi duos Colliculos in interiori speciei solaris circulo, quem
forma-
1

i
AD JOANNEM KEPLERUM. 553
1612. formabat Luna corpore. Sunt igi- lud a me intermissum' fuit. Quan- 16 1;. tur etiam in circumferentia Luna» do tuas ultimas hisce diebus a D. D. Io - Melcb -
montes , quibus asgre carere fe Joanne Melchiore Wolfhardomihi^f 5 ' 4 '' Galileus haud obscure signisicave- tradebantur , statim ad priores re- rat. sponsum dare cogitabam : Verum
Cum autem xxx Maji Solis Edi- illas a me sunt adeo bene custoditas, psin in hunc modum observastem, ut eas jam reperire nequeam. Non mira mihi res accidit, quas tamen sunt amissas, sed feorfimlingulari stu- non caret sua demonstratione. Dia- dio sepositas, ne inter reliquas literas meter Lunas quamvis acutissimis exi- forsitan amitterentur. Quantum stentibus cornibus • speciei solaris autem recordor prior & major pars (quod est contra ea quas in opticis illarum continet excusationem & demonstravi) apparuit justo minor, explicationem uberiorem eorum,
Sed fallacia est, seu discrepantia spe- quas ad marginem in tua Dioptrice ciei per instrumentum formatas a spe- erant apposita. Acquiesco sane in il- cie genuina Solis in coelo. Demon- lis, quT a te siint allata. Verum, opti- stratur hoc ex conformatione instru- me DomineKeplere,hoc scito,literas menti. Nam Prop. CVDioptrices illas ad Dominum Odontium datas, vid. suprt meas demonstratus extat modus hu- non eo animo a me esse scriptas, ut^- jus observationis ipsius: ultimis vero publici juris fieri vellem, sed privatus ? ' 3H ' ejus propositionis verbis: Exteriores privato, quod tunc temporis erat femperplus &c. causa continetur falla- meum propositum, bono animo deck, quod priusquam experientia ipsa texi: Verum, si scivissem, eas perven- deprehenderem, valde sum miratus: turas in manus tuas, utpote viri in- etsi in quadratis argumentum erat genio subtilissimo & acutissimo pras- certissimum. Sed desino, & rogo diti, longe aliter eas informassem, DominationemTuam ista boni con- sed abeant ista. Postea descendis, sidat, sibique persvadeat pro certo, ni fallor, ad controversiam, quas ad- hasc ab optimo animo profecta, me- huc est inter Astronomos, videlicet que paratissimum ad omnia mutua de mobilitate Terra: & quiete So- officia. Vale,mutuamqueamicitiam lis, & e contra: asserisque, si recte cole. Praga x Nov. in procin&u redi- memini, ne literam quidem contineri m Sacris,qua physica doceantur, id quod apua me adhuc est valde ambiguum; at quoniam in prasfen-
tusLimium Anno cid id c xii.
Epistola CCCXLII.
ti non ocurrit aliquod simile di- SIMON MARIUS ctum,in medio relinquo. Hoc Fal-
irKPT FttO temexte quiero (ignoscas importu- JOANNI KEPLER - n i ta tem) an primum caput Genese-
,,,, T> Xcellentiffime atque Doaissime os non physica doceat? Nara in eo { 'E Domine Keplere, inter Astro- capite habetur adhuc aliquid, quod J-J U Offline ■> te moo- nulla ratione, ut opinor, cummobi-
nomos Europaeos superi- litate terra: conciliari potest. Caere celeberrime: Tux ht P teroquin ego plane admiror tuasdi- onsanm, sub finem ejusd v q nas & stupendas adinventiones,
ad manus pervenere meas. I q in Commentario de motibus
vifis mirifice sum delectatus, P T ^ publicasti, & vere te virum & mis, quod a te tanto artifice verne- MaiP _ , , pr$ st iti st L
bant, tum etiam quod res m iisdem Aitronumu p y •
continebantur mihi gratissima. St- ^on ego is sum, qm simpliciter penissime ad illas respondere proposui, gern, me unquam m Astronomiam verum, nescio quo fato, hactenus il- Aristarchicam consensurum esse, sed
Aaaa
hoc

554 E P I S
r6iz. hoc saltem dico , nondum omnes scrupulos mihi exemptos esse. Praecipue autem locus quidam primi capitis geneseos me plane dubium facit, & nisi is, sufficienter mihi fuerit declaratus, nulla ratione a mea & Ty- chonis opinione discedere potero. Illud enim caput plane aliud systema mundanum tradit, quam fert ratio Copernicana. Postea arripis observationes meas in motibus quatuor Jovialium circulatorum, quos motus lui squalitate centrum Jovem & per consequens etiam Solem relpi- cere deprehendi : & infers, vel hinc fatis constare, id quod nuper etiam Clariffimus Vir, Dominus M. Msst- linus, Frsceptor olim tuus, in quadam Epistola ad me repetiit, idemque Galileus in suo nuncio sidereo maximi argumenti loco habet. At pace tua dixerim, licet Logicus non sim: videtur tamen mihi plus comprehendi in conclusione, quam prs- missie habent« Non enim sequitur: Jupiter cum suis asseclis quatuor respicit Solem tanquam centrum: Ergo Sol est centrum totius Universitatis. Imo ego existimo, hunc mundum Jovialem refragari opinioni Copernicanae. Etenim,Doctissime & Eloquentiffime Domine Keplere, vel hoc unicum Rothmannum Ty- choni objicere solitum, scilicet motum tractionis in coelo, ut ex pluri- busEpistolis in libroEpistoIarumTy- chonis patet. Quod igitur inpartent, sive in mundo Jovialircur illud in toto, sive in mundo solari improbemus? Ut itajupiter sit quasi alter Sol: & quemadmodum Jupiter est mobilis, quod negari non potest, & nihilominus siios asseclas quatuor fecum circumfert, ex naturali concomitantia; (ut verbo Tychonis utar.) ita Sol angu- stiffimum circuitum circa terram faciens, excepta Luna, fecum circumferat quinque luos satellites & s. Praeterea hae meae observationes nullatenus pugnant cum generali hypothesi Tychonis, prout ipsemet
T O L M
facile intelligere potes, ut cui ea est 1 6 13 notissima. Nunc ad reliqua tuarum literarumresponsurus eram: verum tabellarius jamjam abiturus est, ideoque hic praeter voluntatem mihi finiendum est, ut saltem aliquid ad te mittam; sed in proximis cae- tera persequar, nisi forsan coram de his & similibus nostrum studium concernentibus conferendi, occasio dabitur. Rumor enim apud nos est, Comitia Noribergam transferenda ob pestem Ratisponae grassantem. Quod si fit, brevi, DEO volente, te- cum ero, vel tu mecum hic Onoldi, vel utrumque. His, Optime & Doctissime Domine Keplere,vale,&sincere mecum age, id quod profecto a me etiam fiet: nunquam nisi honestissime de te sensi, faciamque inpo- sterum,utintelligas, te cum homine Germanici candoris rem habere. Dabantur Onoldi die Angußi Anno cio 10 c xm.
Hujus mundi Jovialis extraneus ambitus continet ad minimum 88000 milliaria Germanica communia, prout in meo Mundo novo Joviali probabiliter conjicio. Non Ipernenda certe amplitudo.
Epistola CCCXLIII.
ODO MALCOTIUS JOANNI KEPLERO.
Gnotus licet, deducente me Dn. 1612 Scillerio,& viva ipsius voce & hisce literisDomin.Tuam salutatum venio. Notissima mihi simt opera tua,Dio- ptrice, Nix sexangula, Dissertatiun- cula cum Galilaeo: at prae ceteris opus de stella Martis, quod hisce diebus nactus, iterum atque iterum perlegi,
& quod juvat usque tueri. DEUS bone! quam sublimia & mira in illo latent opere: & quam bene, non modo de Copernico,sed etiam deTychone & Ptolemaeo, eorumque asteclis mereris. Sed nihilne novi Domina- ni Tua circa motum illum Solis in
cen-

AD JOANNEM KEPLERUM. 555
^6ir. centro stto, macula ilis solares aperuerunt? Quas etsi mihi RomsGa- lileus & in Germania alii ostendissent (ne oculum ureret lpecillum,te- cum veritus) observare neglexi: donec eas, lecto tuo artificio, eoque nonnihil immutato, facilius contemplari didici in tabella aut charta, ä Sole aversus: transmisso nimirum per a- rundinemdioptricam, debite diductam , & utroque suo vitro cavo & convexo instructam, ipso radio Solis. Miror valde hasee maculas non recurrere eodem situ & ordine, si motu m oventur Epicyclico, cum tamen sub Sole ad occidentem eadem velocitate tendere videantur. Qusso D.T. quid de his sentiat; & si quid aliud novi occurrat, verbo uno ipsi ScilUritu. D Scillerio insinuare dignetur: is enim, qua? a Dominatione Tua audierit, mihi scribere non gravabitur. Ego, si qua in re hic D. Tus servire possim, opellam meam ossero ex a- nimo. DEUS Optimus Maximus D.Tum quam diutissime servet incolumem. Raptim Bruxellis d. xi. De- cemb. cio id C Xir.
Epistola CCCXLIV. JOANNES KEPLERUS ODONI MALCOTIO.
1613.T Iteras tuas , Clarissime Malco- Li ti, scriptas xi Decembr. anni duodecimi, accepi Mense Julio anni sequentis. Lator idem jerat, qui & svasor, Dn. Scillerius. Amplector in Tua Dominatione studium Philosophis contemplativs, qus DEI lapiendam in operibus ejus nobis detegit. Nec possum mihi non gratulari de Tua de libris meis existimatione honestisiima. Utinam & re- soonderet fructus hujus lectionis tuo desiderio. Sed & mactas me donis gratissimis, qus sunt specimen tuorum studiorum. Denique &qussti- onem adjicis philosophicam, ut o- mnibus modis gratus sis. Deeaqus- stione breviter respondebo. Primum atque Galileus, inventis novis
sideribus, plura arcana coelestia jacta- 1613. vit, de Solis maculis cogitare coepi; si forsan earum indicio motum aliquem Telluris circa Solem comprobare possimus, tunc nimirum, si Sol ipse non fuisset rotatus. Igitur lente convexa Telescopii -optimi, quod habebam ex concessu Electoris Co-^J^ ' loniensisp. m. radium Solis excepi, maculas & papyrum in puncto concursus ra- Solu ' diorum applicavi, remoto concavo vitro. Sed fulgor immensus radiorum collectorum, & speciei exilitas mihi obstiterunt, ut maculas nullas cernerem. Quare curam inquirendi maculas deposui. Assumpsit autem eas quidam Fabricius Witeber- g£, libellumque super hac re vulga- vit, mense Junio Anni cididcxi:,«©^. quem secutus est Augustanus quidam^E Anonymus, seu ficto nomine ApeI- ’ les: quam ad famam ego ad Telesoo- * f
pium redii, ususque utroque vitro, maculas tandem & ipse detexi. Satis tamen diu me latuit, diducenda esse vitra paulo longius. Ex eo varia judicia prodierunt de his maculis ; inter cetera vero accurata discus sio Galilaei, cujus copia mihi facta est hoc ipso die : nondum itaque pervolvi. In summa motum seu Mvvja-iv soiu m- Solis in suo spado manentis fatis cla - tus ' ciru re ponunt ob oculos; & qualitate axm ’ quidem eandem , quam ego tanto ante tradidi inCommentariis Martis; quantitate vero diversem a conjecturis meis. Illud quidem demonstratio mea requirebat, ut celerius 0 periodum unam absolveret quam Mercurius .‘ celerius igitur quam 8 8 diebus. Et ita rem habere macula? testantur: diebus enim 14 ad summum manent in facie Solis apparente ; totidem igitur etiam in latente.
Igitur inter dies xxv & xxvm versetur una periodus. Sunt igitur reliqua? mea? conjectura? irrita? de triduo aut de unica die convolutionis hujus. Scripsi sub finem anni cio id c xi, quid de sobstantia macularum harum sentirem, & parum quod mutem, ex Aaaa 2 poste-

55 §
EPISTOLA
1613
Sol an ro
tundus
pcrßcle?
Franctfii Pifferi sus' flemen- tum Cata logi fixarum Ty- tbonis.
KepleriLi- bri editi.
. posterioribus observationibus invenio. Nimirum non sunt omnes ejusdem omnino celeritatis , nec viam Eclipticas parallelam incedunt. Itaque non hsrent in superficie corporis solaris. . Neque tamen absunt ab ea sensibili intervallo. Ex bis argumentis, & quia in ipsa facie Solis oriuntur nonnulla?, vanescunt alis, densantur raresiuntque pasiim, schematismos permutant sensibiliter, dum una alia celerior est: facile colligitur , tale quid esse materiam harum macularum, quale sunt in hujus terrestris globi superficie nubes & nebulas motum nonnullum obtinentes in aere, qui multis partibus a rapida gyratione Telluris superatur. An autem ex ignitissimo illo solaris corporis titione exspirent atras has fuligines, DEUS novit: nam analogia ulterius non tuto extendi potest. Msstlinus quidem existimat, se visu indice affirmare posse, corpus solis non este‘rotundum exactissime: sed puto ipsum opticis fallaciis decipi, & causam vel in instrumento inesse, vel in partium Solis inasquali claritate, de qua etiam Galileus monet. Pif- ' feri fixas cum una & altera constel- . latione ex catalogo mille fixarum Brabei contuli, invenio inde descriptas : etsi passim occurrunt menda &: permutationes numerorum similium aut omissiones.
In Asterismis mecum certat, nam in libro de stella nova Serpentarii & ego figuram Serpentarii emendavi ad mentem Arati & Ptolemasi: usus etiam sum eadem projectione ex centro mundi, sed secundum gradus longitudinis & latitudinis modumque docui. In tabulis majoribus antiqua peccata admittit, tam in vitiosis picturis, quam in situ stellarum, quod statim apparet ex pede Serpentarii.
Quatuor libros libellosve habere te scripsisti addidi quinto loco Mysterium Cosmographicum. 6. De stella nova Serpentarii. 7. De Natali Christi. 8 Narratiunculam. In
reliquis non suppetunt exemplaria, i<5i 3 . ut 9. Opticorum. 10. Epistolae de Eclipsi anni cid id cv. 11. De Mercurio in Sole. 12. Fundamenta certiora Astrologia?. Et tria Germanica sunt. 13. De Cometa anni cid id c vii.
14. Defensio libelli de natali contra Röslinum. Haec Francofurti possunt haberi.
Ptolemaeum Graeco-latinum cum typis aeneis & notis Montani, interprete Mercatore, si tolerabili precio in Belgio comparare posset Dn. Tua, exemplarque ad D. Scillerium mittere Ratisponam : apud eym ego precium refundam. Venit hic raro!, puto non infra vii florenos: in praesens exemplar nullum reperitur.
Hsccerogo Exell.D. Tua boni consulat. Vale. Lincii xvm. Jul.
CID id c XIII.
Epistola CCCXLV.
ODO MALCOTIUS JOANNI KEPLERO.
IterasDominationiT.datas Lincii 1614. annipneteriti sub finem ejusdem accepi in itinere Romano: nec solum me literis suis honore voluit, sed & libellorum etiam aliquot suorum munere beare. Gratias pro utroque beneficio ago maximas. Utinam & referre postem. Libelli tamen illi vestri, etsi Bruxellas pervenerint’salvi, nondum pervenere Romam: ex- pecto indies cum reculis meis. Inveni hic Optica vestra, seu ad Vitel- lionem Paralipomena & quasdam a- lia, quL hactenus non videram : e- liqua opera vestra, quL mihi deerant, & qua? mihi ex litteris vestris innotuerunt, curavi afferri Franco- furto. Spero mihi hic, ubi jam cum Musis ingratiam redire incipio, non defututum tempus, omnia vestra opera, quod valde desidero, accurate perlegenda. Sa?pius etiam in posterum D. T. cum bona ipsius venia perD. Robertum Scillerium scribam: hisce modo duntaxat significare volui, me & vestras litteras & munuscula
)

I
AD JOANNEM KEPLERUM
1614. Ia accepisse, & Romse jam versari in ocio mathematico. De Ptolemaeo
557
i
Grxco-htino ii, Antwerpix dum adhuc essem, vestras accepissem, coram ipsemet aliquid prostare potuissem, & fere sperassem , me dono a quodam amico, qui eum habebat,facile fuisse impetraturum ; scribam ad ipsum cursore proximo: Italus est, Octavius Pisani dictus, vacat privatis suis studiis mathematicis Antwer- lx, quibus delectatur, & cogitat revi aliquid in Theorias Planetarum edere: si potero, efficiam apud eum, ut vel suum vel aliud simile exemplar Dominationi Tuse curet transmitti. Et quia aliud modo non occurrit, & alias scribam jfepius, finio, & Tuse Dominationi omnia fausta & felicia precor, eamque rogo, ut hasce litterulas meas boni consulat. Rom&, d. vili Febr. cid id c X 1 v.
Epistola CCCXLVI. JOANNES KEPLERUS JOANNI MATTHIiE WACKHERIO. lllußrisS. CJES. MAßEST. Confiliarie, . Mdcenas benevolentisßme.
1 61 2. s\mm ad me misisti virgunculam,(1) vellem equidem, uti fvades, deglubere ex animi mei sententia possem: adeo formosa & delicata est, addo & generosa: verum nescio,qui fiat, ut, quo plures hujusmodi virgines fiib meum alpectum veniunt; quoque plures ego adamare incipiam, hoc minus quotidie poffim. Adeo vel solus earum conspectus enervat vires; & desperatione objecta potiundi universis, vilitatem quandam & satietatem inducit singularum, animo impari, tamque variis desideriis. Totam l .anc noctem cum hac no vitia pulchellula volutatus, effeci nihil: dotem, quam attulit, per me obtinet. Percontatus exilia, cu- jusnam esset parentis, nihil quidem, nisi Apellis, didici: cseterum variis
artibus nunc hoc nunc illud rogan-1 < 5 12 do, tantum me puto didicisse, ut Te procul dubio errare in Brenggero existimem : mea quidem sententia aut Velleri ipsius est; nam qui potuisset ingeniosius latere post suam tabulam; aut certe, quod magis est consentaneum reliquis argumentis, Joannis Bejeri Rainani, ejus qui Ura- nometriam adornavit. Tandem igitur nobis credendum est, non frustra fuisse promissionemJo. illius Fabricii, qui proximis nundinis, indice catalogo , maculas Solares nobis est pollicitus ? (3) Et 6 nos PragL segnes, qui Lipsiam vicinam cum habeamus, ne nunc quidem ullum vidimus libelli exemplar. Verum, age, si nihil hac vice possumus in ipsam, habitum saltem ejus lustremus, genuinus sit, an personatus, &Bacchanalium fabula. Prima quidem epistola mihi dubitationem omnem eximit; rem esse non phantasma, quam tubo deprehenderunt. Quisquis est,mathematice loquitur, sobrie ratiocinatur, illusionum expertus est, optime sibi cavisse creditur. Itaque de rei veritate penitus ipsi concedo : de iis igitur, quas super re ille disputat, quxque luperasdificat, lubet cum illo dissertare. Primum admoneo, videat, ne quid nimis tribuat visui circa qualitatem & colorem macularum. Optica ratio docet, si Veneris ipsius corpus in Sole fuerit, quantumvis ea luce luceret, qua penes nos umbram corporibus circumscribit, tamenquic- quid Venus occupat, id propter immensum fulgorem Solis, meram umbram merumque nigoreisi visum iri.
Non sequitur igitur ab eo quod accidit hic visui, ad rem ipsam, maculas scilicet istas esse nigriores, revera quam sunt macula Lunas. Nullum igitur censeri debet hoc argumentum, aut certe pertenue,ad vindicandum ipsum Solis corpus ab his maculis. At illud validius est argumentum, Aaaa
non
3
(i)Trei Epistolas innuit de maculis Solaribus scriptas ad Marcum Ve)ferum Augusta Vind, i 6 n . / \ A r
quod veritati quam maxime est consentaneum Christoph. Scheinen e S J. ipso fatente inFiW,m,nl Optico Lib. III. P. 1. c. 31. & m Refractionibus coelestibus C.37.H. (z) Davidis Filii, Vid.Keplerus Prieset, ad Ephem. 1017- p* 17. t

558 E P I S
161 2. non reverti easdem maculas, postquam corpus Solis absolverunt. Video absolvi discum Solis diebus circiter xii. Da ergo, ut in hemispha?rio Solis averso morentur dies, alias xii, itaque post diesxxiv iidem aspectus, ea?demque maculse debebant redire: quod factum non est, si credendum Apelli. Quindecim enim diebus longe ali'L maculse successerunt, eodem temporis spatio absolventes corpus Solis. Aut igitur series quadam perpetua est corpusculorum inter se connexorum fere in modum catena?; cpa? paulatim inter nos & corpus Solis traducitur: aut, si aliis argumentis probabitur, maculas has ipsi corpori Solis ineste: sequetur, illas nasci & interire, rursumque veluti efflorescere, ut in candenti ferro, quibus partibus ab humido aere aspiratur: quod quotidie minus minusque minus absurde dicetur; quo magis quotidie patescet rerum coelestium cum terrestribus cognatio. Nam . etiam in Optica Astronomia? Parte Sei quid p capite sexto Solem comparavi candenti lapidi, seu potius, liquido metallo siimma? pelluciditatis & simul densitatis. Viam ait, munitam ad motus Veneris & Mercurii indagande«™« dos. Mercurius quidem paucis ab- m So e. }d nc annis scmel atque iterum in cly- peum Solis incurrere poterit circa primos trientesGeminorum & Sagit- vemsin tarii: at de Venere nihil habet ha?c Svlt ' stas, quod speret. Cuperem Apelli nostro lectum meum phaenomenon singulare seu Mercurium in Sole. Illud vero maximopere mirum, Aquilam illam Solis aspectu frui, ut Luna?. Ego hoc mane sane quam turbido, instrumentum in Solem direxi, cujus vitrum superius non amplius patebat capite aciculie: & ecce, nullam literam scribo, cum jam hora abierit, quL non flammea & rubicunda sit: prurigo oculos incedit lentissima, quamvis & caeruleo vitro me muniverim, & vix unius nictus oculi fpacio fulgorem Solis lu-
r O L JE
stinuerim. Jupiter ipse benigni Sc 1612 . blandi luminis stella, nec frequenter inspectus, distorquet oculorum musculos, crebrasque experior dextri oculi trepidationes. Vale, 6 Virgo, tuosque conde vultus, ne meos penitus configas oculos: aut, sime amas, noctu redi, luminibus extin- ctis, temporaque tuum inter Apellem & me partire, interdiu ipsius oculos, noctu meam mentem exhilararis. Altera epistola declarat, non deesseauthori consilium, qui& conjunctioni Veneris corporali cen- suit insidiandum: sed non sat firmo judicio transfuga audivit, qui existimat propterea quasdam conjun- ctionesSolis Lc Veneris directa? corporales esse, quiaMaginus exReinhol- do, Reinholdus ex Copernico, illas prostant corporales. Nequaquam vero. Nam Ptolema?us,quemCo- pernicus sibi sumpserat imitandum, plane nullam concedit corporalem Veneris & Solis conjunctionem. Scilicet pra?stantissimo artifici unica objectio imposuit eorum, qui ut Venerem Mercuriumque supra Solem locarent, negarunt ullam unquam visam subincursionem harum Planetarum sub Solem. Atqui nec ipsi attenderunt, nec omnes omnium se- culorum Astronom o& audiverant.
Extitit Averroes (seu, quod conji- Avmocs. cio, Avenrodan, ut Mirandulanus testatur opere contra Astrologos). Extitit &Adelmus Monachus, qui Adeimm. Mercurium sub Sole cernerent. Et tamen credulus Ptolemseus, ut scsc quam facillima opera expediret ab objectione falsa : librationes intro- duxitEpicyclicas horum Planetarum legesque, quibus in omni conjunctione Veneris cum Sole Venus plus diametro Solis ad latera exlpa- ciaretur. Copernicus vero novatis hypothesibus in eam sc conjecit necessitatem, ut quamvis cuperet ex- prestum ad ungvem Ptolemsum,non posiet tamen effugere conjunctiones quasdam corporales: ut videre

AD JOANNEM K E PLERUM.
2. est: C ID ID LXXIX, LXXXVII , xcv, cid id c ni, x i, Dec: sic cid id lxxviii. lxxxvi, xciv, cid id c ii. Majo. Nihil igitur effecit Apelles, nisi quod hoc certum fecit, errare hisce diebus calculum Copernici in Solis & Veneris motibus: id vero unde eveniat non constat ex Apellis observatione. Da enim, Venerem sub sole omnino collocatam esse,multae tamen alis causso possunt intervenire, cur illa hac vice in discum Solis non incurreret: aut si incurrerit; cur id eo tempore factum non sit, quando Apelles Solem ea de caussa inspexit. Hoc equidem verum: si Apelles Venerem sub Sole deprehendisset; actum futurum fuisse cum novatis Copernici hypothe- sibus. Atqui hoc Phoebus Apollo & quicquid est Deorum sideralium, averruncassent exemplum pessimum; ut Venus unquam directa incedens sub Sole conspiciatur, dederintque Apelli meliorem mentem,exutis sinistris hisce suspicionibus, ut ille posthac malit alia omnia venari, quam conspicuum Veneris directo cum Sole concubitum. Etsi video, nihil ipsum mali de Copernicano Systemate ominatum, sed cupiditate quadam, ejus uno insuper argumento locupletandi ad hanc observationem provectum. Atqui incertis, dubiis,& nihil ex necessitate inserentibus argumentis, quid opus est in re clarissima? Postquam Galileus nobis jam ante Veneris directa: plenos vultus, retrogradae cornutos ostendit? Aut,si ratio proferenda sensibus,quisquamne dubitet, copernicum ab illa esse munitissimum in caussis motuum coelestium explicandis,qui vel solamRhetici narrationem legerit ? Si deniq; mundi archetypum fassit ad testimonium dicendum allegare: quo generosa mens est,quis ä natura rerum ad fui effigiem formatus Genius, quodnam in Euclidis schola recte imbutum ingenium, quod non in Mysterio meoCosmo- graphico munaanarumque figurarum inter orbes interlocatione; qua Veneris curriculum circa Solis corpus circumducitur ; prima statim 161 mentione primo figuro aspectu acquiescat? Tertia Epistola valido me quatit ariete, ut jam supra conseffiis sum. Itaque, nisi hoc dici possit difficultate observandi factum inter initia, & non fatis accurate macularum ordo inter initia ex aspectu in chartam transferrenturquo me vertam, non invenio. Et in aere quidem, inque luno coelo non inesse hoc, quicquid est, corpusculorum, quo maculas Soli objiciunt, iis argumentis , quo Apelles erudite proponit, facile persvadeor. De Veneris vero & Mercurii regionibus aliter o- mnino agendum: nec enim sufficit hic parallaxium mentio. Valde enim metuo, ut ipsius est Veneris circuitus, quem proxime Tellus nostra cingit suo curriculo ; qua parte nobis vicinissimus est, immenso diametrorum terro numero ä nobis absit. Adeo lubrica est ratio dimetiendi intervalli Solis a terra per Luno Eclipses. Inter enim 800&2000 semidiametros Terro nihil hic certi statui potest. Quod si Sol abest 2000 semidiametris; citimus igitur margo orbis Veneris aberit circiter 500 semidiametris (loquor de Copernici hypothesibus) octies amplius quam Luna: ut parallaxis illi relinquatur ad summum 7 vel 8 minutorum;orbis Mercurii citimo absidi dimidium, scilicet 3. vel 4. minutorum. Atqui tantulam parallaxin in hoc observationis genere animadvertere, ne ipse quidem hujus tabulo Apelles speraverit. Per parallaxin igitur nihil impedit» quin isthoc corpuscula solem obseurantia, vel in regione Mercurii, vel hunc inter & Venerem circumeant. Ut igitur ejiciantur ex his regionibus Veneris & Mercurii, aliis opus est argumentis, quo jam statim ipse nobis suppeditat Appelles. Nam si credendum ipsius observatis,macularum istarum & motus & quantitas major est in medio Solis umbilico quam circa ejus margines. Agnoscit Apelles ipse vim
argu-

I
560 E P I S
1612. argumenti, ut credat, maculas istas circa Solem circumire.Si circaSolem, non igitur linea recta vel proxime recta,per faciem Solis transeunt,quocunque illa loco sit, seu prope Solem, seu in regionibus Veneris Mercuriique. Atqui curricula Veneris, Mercuriique comparata ad corpus Solis & tantula portione quam disco Solis obtendunt,squiparantur rectis. Non jfunt igitur istnsec curricula in regione Veneris Mercuriive. Atqui, 6 Apelles, tanta vis est tuorum istorum argumentorum, ut te ipsum constringant, induantque castibus inexplicabilibus. Nam si circa Solem eunt has velut insulse: quanto, putas, intervallo curriculum earum a sole recesiit ? Respice ad siguram tuam litera B Z. Sit B E corpus Solis, R oculus, FK curriculum macularum; duos ais menses fuisse, cum ista scriberes, ex quo non redeant maculae, transiisse tamenaO ini, diebus quindecim. Quod si inordinatus eorum motus est, prodigium potius aliquod videris quam partem aliquam natu- ix: mirandum tamen sit & omnes simul visas, & quae, prioribus abeuntibus, successerunt, 5 constanti intervallo 15,ut dicis, dierum circumire, de csetero inordinate ferri. Non cohaerere ista, te puto videre. Ordinatus igitur earum sit motus : si hoc; ergo, qui per dies xv ab G in I motae, ex eo per duos menses e- manserunt: quod igitur restat IKFG, amplius quadruplo longius est, quam GI. Quinta igitur, vel sexta curriculi eorum pars, puta GI, Soli ostenditur. Atqui lexta circuli pars aequalibus angulis ad R divisa, non exhibet portiones valde inaequales: non potest igitur sieri,ut maculae in GI & tardae & parvae apparuerint, in N magnae & veloces. Aut, si hc apparuerunt, quod equidem Apelli credo ; non potest igitur fieri , ut quinta vel sexta solum particula ipsarum curriculi Soli suerit obtenta, o- mnino dimidia aut minimo minus
T O L 2E
ad hoc phaenomenon requiritur: 1612. quod perinde est, ac si dicas, maculas in ipsissima superficie Solis, aut proxime circumiisse. Si hoc ; quare ergo non post alios 15 dies redierunt , aut paulo tardius ? Videsne, Apelles, inconsiderate factum 'a te, ut argumento non redeuntium macularum stato tempore, Solis superficiem ab iis liberares: liberanda enim fuerit etiam vicinia omnisSolis eo usque, donec non amplius imequalis earum appareat & motus & quantitas sub Sole. Vides & hoc, duorum alterum nobis esse dicendum: aut te post aliquot dierum intervallum vidisse easdem, quamvis non habueris , pro iisdem, errore picturarum; aut interim dum absunt, evanuisse, no vasque ortas, veluti strigmenta qusedam a Sole tanquam a candenti ferro revulsa. Hisce ad leges mathematicas examinatis, jam porro physice aliqua examinare nihil impediverit. Ac primum mihi consentaneum est,quicquidsit de diversitate macularum redeuntium: illas esse in ipsa Solis superficie, Solemque gyrari ab occasu sursum versus ortum indeque deorsum (versus nostrum obtutum) in occasum spacio xxiv aut xxvi circiter dierum. Cur hoc mihi consentaneum videatur, mea de Marte, commentaria dicent Cap. XXXIV, ubi sol. 175 necessariis rationibus probavi, Solis corpus, si convertitur, citius quam trium mensium spacio semel converti. Addidi conjecturas, quibus hanc periodum ad tridui vel etiam unius diei angustiam redigitur : sed imbecilliores sunt istae; ceduntque jure optimo huic experientia, quse ä xxvi ad xxx dies dicit. Apelles mavult eas ä superficie Solis separare tantulo intervallo, quanto absunt nubes nostra: a superficie telluris, hoc est, insensibili. Nec habeo, quod mathematice contradicam: & sic tandem loci nonnihil relinqueretur ipsis etiam conjecturis meis de tridui revolutio-

AD JOANNEM KEPLERUM. *61
2. lutione. Hoc enim habet mea argumentatio jam allegata ? ex Capite XXXIV Commentariorum Martis, omni corpore, quod a Sole circa se circumagitur, Solem ipsum celerius circa suum axem converti. Celerius igitur Sol converteretur, quam ista macula:. Nubes ait, statui non posse has maculas. Equidem, quia Solis corpus fortasse non continet intra sese talem humoris fontem, ut Tellus nostra. Quid st igitur, ut Tellus nostra nubes aqueas,sic Solis corpus fuligines exsudat ex sese, gignit- que Circa se piceas atra fuligine nubes. Nam de magnitudine veto Apellem esse sollicitum. Nam qute necessitas urget eandem illarum proportionem statuere ad Solem, qua? est nostrarum nubium ad terram : cum etiam in Luna montes sint,non tantum in proportione majores nostratibus; sed simpliciter etiam. De obumbratione supra dictum, magnitudinem detrimenti luminis, imputari in profunditatem umbtL: ob paratam oculisque expositam comparationem. Negat etiam esseCometas.Plurimas mihi cogitationes excitat ad omnem mentionem hujusmodi, primum atque cum maculis hisce ab ipsa Solis superside discedimus. Quid si enim Sol anno illo toto caede Gesaris, scaber fuit & hujusmodi strigmentis totus obsitiis? Quid si, quoties prodigiose Teneb™ tenebra: fuerunt, talis aliqua fuligo, prodigwfi j ate ex pii ca ta toti corpori Solis ob- e ' stitit? Quid si strigmenta ista a candenti Solis corpore resultantia sunt revera Cometae? quippe animadversum, plerosque a Sole inter initia he- liace oriri. Nonne veterum haec philosophia fuit, Cometarum corpora condita, in Solis latere luce, quoad certis de caussis prosiliant, inque conspectum veniant ? Nonne in meo libro de Stella anni cioidciv conjecturis quibusdam ductus considerandum proposui, num omnis Cometae materia sit emunctio quaedam Globorum mundanorum, adeoque & Solis, aut detersio aurae aetheri», & sicict excretio fuliginis, qua: obscuritatem erat factura & opacitatem aurae x- theriae, quae impedimento sit radiis solaribus. ConcluditApelles,aut partes esse coeli alicujus densiores, aut corpora per se existentia opaca. Si partes alicujus coeli, quale illud? Nonne tale quod Solem sic ambiat proxime, uti meum corpus amicitur indusio, & uti cor involvitur pericardio ? Atqui videat Apelles,qua verisimilitudine in qualibet revolutione loricam, aut amiculum hoc novum generet, novum distinctum maculis. Si corpora singula per se existentia se- orsim, nec eodem coelo connexa: quid illud quasso est, quod omnia eodem tenore motus connectit, cur non suas singula servant periodos ? Omnibus itaque modis ad maculas solares redigimur, ipsi superficiei inhärentes. Tunc sane non negavero, & densa esse strigmenta & luci Solis non minimum officere: ut tamen nihil impediat, quin ipsa per se tota luce sint pervia & veluti candentia, eoque nomine non aliena ä Solis consortio. Dixi enim supra, quomodo hxc stent juxta invicem. Agnoscit Apelles casses in quas incidit, fassus non posse solo motu circulari defendi phaenomenon illud , quod macula: gracilescant in margine Solis. Aliam igitur causam molitur, statuens corpora rotunda & instar Veneris & Lunte illustrabilia a Sole. Rursum autem Sutor ego Apellem ex sua ipsius redarguo tabula ; nec mirum, illa quippe fabrefacta est de mea crepida: illuminatio,inquit, partem opacam ad nos imminuit, & sic umbrosum grando facit. Non o- mnis, inquam, hoc facit illuminatio: non quippe ea, qua: umbrosum undi- ue ambit. Esto, sint corpora rotun- a, dummodo sub Sole. At quam diu sub disco Solis cinguntur a Solis illuminatione, cujus circularis extremitas ad nosporrigitur. Nec obstat illam ex plaga versus Solis centrum latius Bbbb in

S 6 % EPISTOLA
1612.1N oculos nostros incurrere, corpore cet, qux sunt in disco Solis, minora K^2, ad margines Solis stante. Quantu- illo disco, seu alta sint seu humilia, lum enim hoc est de corpore illu- vicina Soli an ab eo remota. III. Sistrato ? nonne dimidius saltem de pe jam dictum de ratione cur tam eo gradus > isque obliquissime sub nigri appareant. Videtur Apelles puncti ratione inspectus. Et quan- umbram facere &stik. 6 v n non sepv)- tumcunque hoc sit a plaga versus tmov* Nec sub ratione umbrx ad centrum Solis, totum ex altera plaga nos usque pertingunt hi species: sed versus marginem iterum decedit. Si- lub ratione , qui est
mui enim margines junguntur, illu- etiam ubi umbra absorpta. Qqod strantis & illustrati: simul in puncto vero ex attenuatione illarum in So- contactus desinit nostris oculis ob- lis marginibus ratiocinatur de forti- verti extremitas circularis illustra» tudine illustrationis (quasi ob eam tionis. Extra margines igitur Solis, parte illustrata Soli xquiparentur a sit quod Apelles causatur. At ex- nobis,) ex fortitudine illustrationis tra discum Solis nunquam ullum de profunditate opacitateque : di- talium corporum illi visum est. Ni- ctum est siepe hactenus, quam laxa hil igitur ad rem intra discum Solis sit connexio. IV. Lunulas nullas eaquT contingunt extra illum. De- videremus, quamdiu sub disco Solis nique ut omnia sint concesia margo sunt, sinit mera corpora rotunda, si- tamen corpusculi illustratus, si Soli quidem globosa enent. An vero opponatur, nihilominus umbram fa- etiam extra discum Solis progredian- cit, quia magnum Solis fulgorem post tur, adhuc queritur. Tunc enim
tenuem suam luculam, opacitatis sux sierent sane Lunula falcatx. V. livi occultat, quemadmodum & ab lustrari sic astra extera, res est a Ga- initio dictum. Venerem hoc seculo lileo certissime monstrata in Venere, cuiquam sub Sole visam nullus dixe- VI. Plures quatuor circa Jovem esse, ro; Dies & hora & annus indicen- indisserens est affirmatio negatioque. tur. Sectiones planorum sunt, nisi Diversis eos invehi circulis res est fallor, circa io n, t. Anguli selectio- certissima: nam etiam tardius rede- num habent ad io graduum apparen- unt, qui longius excurrunt. Hxc tiam in citima apside , quod si con- vero diversitas illos longissime di- j unctio sesquigradu inciderit a sectio- stingvit a solaribus maculis, qux uno ne, jam apparens latitudo est minu- motu incedunt. Quod in Lotorum i/,quanta est Solis semidiame- ream. Austrumque inclinantur, ea ter. Atqui anno cio io xci erat con- in re Lunam nostram imitantur, junctio in 29. $ anno xcm. in f. 9 . VII. De Saturno prxter ea, qux a Ga- anno xcv. in 14. x, anno Xcvi in 10. lileo habeo, nihil audivi ultra: itaque ä, anno xcvm.in 23. v, omnium hac jure hic se continet Apelles. Ultimo Ltate proxima. Anno xcix. rursum dubitat author, fixa sint illa sidera, an in 27. 4 & sic extera. Restant Apel- solaria, an erratica. Moveri illa res lis corollaria. In primo certi fumus, indicat, si etiam Terram moveri con- essectumque hac Epistola, ut tanto cedas: prxvertunt enim annuum ter- essemus certiores : proxime enim rx circuitum. SiinSolissiipersicie Solem sunt. II. Satis magna esse, non sunt, hactenus fixa dici poliunt , ut absorptione illarum in Lumine Solis, fixum opponatur non mobili in ge- sed visu illarum solo probandum est. nere, sed erratico in specie. Idem si Nam & illa in Sole videmus, qux Sol in certo orbe affixa circa Solem eun- irradiat ita, ut umbra eorum penes te. Dum autem plures talescrede- nos penitus absorpta sit; omnia seih- re vult errones, nos inter & Solem,
ex

AD JOANNE
r6i2.ex quibus ii soli cernantur, qui Solem incurrant, hic a Sole longius recedit, quam patiuntur ejus argumenta: nam & inaequalis motus in disco Solis & parallaxium obliviscitur. Concludo tamen cum ipso, ea quo scimus minimam esse partem eorum, quae ignoramus. Itaque & delectat versu Vergilii, quo paulo detorto & ipse meum phaenomenon, seu Mercurii observationem in disco Solis conclusi. Nihil igitur restat, Illustrissime Domine Patrone * quam ut Apellem de tabula prolicias , huic- que importuno Sutori immittas. Vale.
Illustri Dominationi Tua:
A crepidis paratissimus
SUTOR ANTE TABULAM APELLIS.
Hem tibi opportunissimo tempore etiam Fabricium de Solis Maculis testantem: videbis, si radium legendi ambagiosas verborum lacunas superaveris, consensum non contemnendum.
Epistola CCCXLVII.
IDEM
JO. MATTEL WACKHERIO.
IllußrisS. C. MAJESTATIS Consiliarie, Patrone unice.
1617. A Nnus jam circumagitur inchoa- -EV tL tuo in me novo benevolentiae liberalitatisque, cujus exacti rationes Tibi explicabo, ne silentio diutino causam praebeam suspicandi, tanti Viri memoriam mihi excidisse. Ut primum Fraga domum redii, ad Tabularum & Ephemeridum opus redii, utque sumptus ad Ephemeridas duorum annorum expedirem, vile & Calendarium cum Prognostico scripsi; quod paiio admodum honestius est quam mendicare: nisi quod sic honori Caesaris parcitum, qui me in solidum deserit, ut per ipsius Mandata Cameralia, quantumvis crebra & recentia, mihi fame perire liceat. Ephemeris A. cid id cxviii excusa fuit novis meis typis, Fran- cofurtum vero non advenit tempori. Ea absoluta, coepi ad Anni
M KEPLERUM.
56z
cid iocxvii Ephemerida cum Prole-1617. gomenis excudendam animum applicare ; sed cum matrem meam domum praemisissem, postulabant ipsius negotia & mea pietas, ut interposita commodo loco mora operibus meis, ipse subsequerer. Cunctantem me impulerunt Generi mei litera, quibus mihi mortem uxoris privigna meae acerbissimam sibi, liberisque tribus communibus, nunci- avit, per omnia sacra obtestans, ut filiam sibi meam annos jam xv habentem, ad solarium liberorum matre orbatorum, adque curam qualemcunque domus per absentiam suam officii causa, ad breve tempus concederem. Sic igitur Octobri mense cum filia profectus sum adverso Danubio, Ratisponam usque lentissimo itinere: quod cum providissem ad scivi Comitem mihi facundum in studiis meis, librum Vicentii Galiloi Italicum de re Musica, cujus vimentius lectionem quamvis impeditam ob Galll *si ldioma mlvetum, lumma cum volu- 7 ptate dodrantem absolvirinveni enim thesaurum antiquitatis egregium, & quamvis in re ipsa crebro ab ipso dissentiam, delectatus tamen sum artificio disputantis in contrarium, &in re Mathematica oratorem agentis, prascrtim ubi veterem Musicam extollit, novam deprimit. Relicta vero filia prope Ratisponam in Wal- derbach, perrexi eques in Wirtem- bergiam & forte fortuna Jubiloo Lutherano interveni, cum nocte intercedente oppidum Vaihingen arsit, centum quinquaginta domibus absumptis; itaque bombardoAfpei> genses, quo crastina luce signum erant datura lotitio publico, nocte procedente viciniam convocarunt ad opem serendam. Occidit & pul- verarius Stutgardio , dum onerat explosas, necdum refrigeratas fistulas. Ego domesticis negotiis ob vindemiam ferventibus, torcularibus lente tractis ad Mostlinum identidem ventitavi, cumque illo de o- Bbbb 2 mni-

5#4 E P ! S
1617. mnibus partibus Tabularum contuli; inveni etiam nobilissimum ingenium in oppido Nürtingen, Mathe- inikd- f e os amantissimum juvenem, Wil- belmum Schikardum, Mechanicum perindustrium, juxtaque orientalium linguarum cultorem. Tandem dilpositis utcunque domesticis negotiis, mense Decembri per Augustam & Walderbachium domum ssim re- verssis, jam Natalibus inchoantibus. Ex eo tempore curavi editionem Ephemeridis c 1 o 1 o c x v 11 cum Pro- legomenis; intereaque ad Tabulas & Astronomie Copernicane partem alteram respexi. Sed cum puellam filiam, que Augusto Mense nata erat (paulo priusquam aliam trimulam amitterem) domum reversus invenirem catarrhis periclitan- - tem, isque morbus tandem in luctum exiret: dimissis ego Tabulis, que quietem requirunt, animum ad Harmonica excolenda appuli, verso in Latinum sermonem Libro III Harmonicorum Ptolemei, scriptis que in eum notis, quibus, meas inventiones Harmoniarum coelestium summa, comparo cum authoris eadem de re jiarmom.. opinionibus. Summam igitur hujus fleri. Docirme partis 1 ibi appicovixtoTciTco equum est, ut exscribam, ut qua re nihil me magis in vita delectarit: ejus copiam tibi in hac etate ne invideam. Quemadmodum natura 'Anima tei sublunaris, hoc est, Anima Telluris, l,tris ‘ animeque superficiem ipeolentium occulto instinctu percipiunt dili- guntque configurationes Harmonicas radiorum ex binis planetis de- • scendentium, que configurationes necessitate motuum certis temporibus eveniunt: sic cum in Sole multo sit pulchrior & instructior apparatus & congruentia motuum, ex Sole( non vero ex ullo alio corpore ) apparentium,& congruentia quidem, non necessitate eveniens, sed architectonice ordinata ab initio; Harmonia Mundanis scilicet motibus in illam p2T"ftudio contemperatis: credibile est,
T O L m
. in Sole naturas animales" esse multo 1617. nobiliores, quL iis delectentur, & Hell 0 P l1 : moveantur naturaliter ; & naturas quidem Diis dominis similes. Nam nos quidem terricolas sola Luna circumit,nobis scilicet famulata: cazteris planetis nos fruimur, ut commoda vicinia, radiorum ex iis ad nos delapsorum configurationibus, quas ipsi nobis non procurant, exquisitis. At Solem & nos & omnis Planetarum chorus circumimus, ei veluti famulantes, ejus propria familia & peculium. Quod si gentilis essem , et si nihil plane ex instructione Christiana hausissem : dicerem, in hunc globum totius Mundi prassiantissi- mum patere nobis, Wackheriique similibus animabus receptum. Sed manum de Tabula. Nam toni coelestes sunt exprimendi schematibus usitatis. Ima nota est motus n g . v. Aphelius, summa perihelius. Nam Tab - H * dum duo durant intermedii ceteri mutantur. Venus non tantum habet varietatem motuum, ut vel die- sin faciant, quantum est interi &<?;
Ergo per unisonum ssint exprimendi ejus motus. Quantulam autem illa varietatem facit, tantulum &ca:- teris accedit ad hic expresia intervalla, vel decedit. Suntque revera sic distincti singulorum toni, diversis scilicet altitudine clavibus in scala Musica. Et sic per motus Aphe- lios & perihelios signata? sunt claves G, b, c,d, fis,g, licet in diversa altitudine certa vis. At vero non est signata. Praterea propter angustias Veneriorum & Terreorum est hic etiam mutatio mollis cantus in durum, quia Aphelii © & ¥ faciunt inter se comparati octavam duram, perihelii mollem; quo posito veluti sceleto utriusque planeta?, ut plurimum Apheliis & Periheliis motibus utcunque bis & sic in universum quater ad) communem ex omnibus planetis harmoniam contemperari possunt. Sed Systema occupat sere octo diapason. Itaq; scelera omnium
quatuor

AD JOANNEM KEPLERUM. 565
1617. quatuor formarum exhibebo in una sola octava. Sed ad omnes universales Harmonias concurrunt planera non apheliis&pcriheliis motibus omnes, sed quidam intermediis tantum: o- mnes tamen ad illarum unam solam altero ex extremis. Sunt autem extremi motus ipsis studio accommodati, intermedii, sine studio ordinantis architecti, eveniunt necessitate motuum: datis enim extremis necesse est & medios concedi. De particularibus binorum vel trinorum Harmoniis, uno ex fex discordante, nihil dico: sunt enim novX, & eveniunt pleraque necessitate motuum; verbi causa, interi? & 21-puto esse ....
C&tera deßderantur .
Epistola CCCXLVIII.
LUCAS BRUNNIUS JOANNI REPLERO.
1613..T 7lx ac ne vix quidem, Excellen- V tissime Replere, potui adduci, ut hoc meo qualicunque scripto Claritatem Tuam compellarem, quippe quem tenuitas, quo minus hactenus fieret, siepissme avocavit. Verum cum adesient tandem ex amicis, qui Tuae Excellentis ergalite- ratos, & imprimis artium Mathematicarum studiosos, humanitatem singularem nusquam fatis decantarent, & ut facerem, quod vides, calcaria adderent : nequaquam ipsis amplius diffidendum censoi, imo & sponte in Tus Claritatis conlpe- ctum prodire volui; cum eo ardor ille & amor naturalis cognoscendi arcana Geometris, & ut adlpeciem transeam, scientis Optics nobilissimae , me depellat. Ut igitur cito Tus Excellentis mentem meam aperiam, dicam quid sentiam. Helenam illam & custotricem omnium secretorum coelestium, Dioptricam scilicet, cordicitus amo, eamque vel te proxeneta mihi desponderi cupio. Cum enim tu solus inter omnes artem illam amandi,elapso biennio,eruditissimo & omnium ingeniosissimo
illo libello, quem Dioptricen vocas, 1613. nobis prsscripseris ; ad te quoque svavium hoc impetrantem, confugere oportuit. Verum cum mea imbecillitas studiique novitas faciat, quo minus via prsscripta ad amasi- am hanc contendere possim: Tuam Excellentiam, summopere rogatam volo, ut pro sua singulari humanitate hunc meum accessum adjuvare,
& quasi compendiaria via monstrare velit, quomodo nempe res aggredienda sit, ut saltem decupla, multiplicatione specilli optici potiri liceat. Cumque in dedicatione Di- optrices rationes instrumenti ab hominis oculo nexas esse affirmes, de illa connexione, nec non refractionum natura, explicatione quadam largiore me commonefacias. Hoc si feceris, perpetuo me tibi servitio devincies, omnesque fructus, quos te prsceptore exinde deportavero, in perpetuum Tibi nuncupabis. Vale, Mathematicorum decus singulare, hancque meam petitionem in malam partem nunquam interpretare, & ex Clarissimo Consultissimoque Viro Domino D. Georgio Remo Salutem *>« plurimam cape, teque valde aman- w Remts> tem, responsione dignum judica. No* nmbergA d, iv. Junii cid id cxiii.
Epistola CCCXLIX.
OCTAVIUS PISANI JOANNI REPLERO.
Udax videbor tibi, qui audeam 1613. ignoto scribere. Sed, li ego tibi ignotus, tu mihi notissimus: tua enim opera in Motu Martis & optica quocunque pervagantur, quemcunque doctum sortiuntur, illico amicum sibi acquirunt, nemo enim virtutis studiosus tua scripta legere, & non te amare potest. Est virtus virtutis amicos ignotos coacervare, & me coacervatum scias tuis amicis, & praecipue cum te amicum nostri Galilei agnoscam, a quo die hesterno litteras accepi. Vere Galileus est coelestis Americus, qui in coelo nova Sydera & pracipue Medicea invenit, ego B b b b 3 autem

S 66 E P I S
1613. autem theoricam motus syderum Pißm ibe- Mediceorum delineo circa Jovis re- ZZmI gale jubar Satellitii instar in epicy- ceorum. do JoVlS. EgO COnitrUXl NOVUM modum delineandi totum globum in plano in uno circulo, & sic chartam Cofmographicam construxi novam larte, ac nulli ante vilam: velim scire tuam opinionem^ quam ut magistram correctricem expecto. Gum primum his litteris respondes, tibi Ejusdem mittam. ConstruxiAstrologiampla- u^^Tricam, qua omnes motus tum fblrhit, m longitudine, tum in latitudine simul delineo : simile opus Petrus Appianus Garolo V. inscripsit. Si placet tibi mecum inire amicitiam, & perliteras comprobare: tibi mittam librum, & meum Mappamun- dum (ut ita loquar.) Qusso, ut tuL virtutis est, noli oblivisci harum lite- rarum,reiponde& tunc initam amicitiam credam, & meam servitutem noii inutilem agnosces. Vale. Ant- ‘vnjerpi& Die v. OBobris CID id c xiii.
Epistola GCCL. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1613. A Usus sinn scribere, rursus audeo, ■fetanto tuae virtutis amore flagro. Tres litteras misi,sane infelices: nullae enim obtinuerunt reiponsum,forsitan non pervenerunt ad tuas manus: vellem scire, quo te crebris epistolis salutare possem, & quid tibi praestare postem, quo mei animi benevolentiam factis demonstrarem. Tua enim scripta de motu Martis merentur omnium virorum doctorum amorem. Quaeso, ut tuL virtutis est, responde ac mutuis literis amicitis foedus firma. Multis enim te volo circa Hypotheses Astronomicäs & prs- cipue circa phsnomena novi per- Ipicilli. Alio autem modo perlpi- cillum construere molior, nempe duobus oculis aptatum : multos enim scio, qui cum diutius uno oculo inspicere commorantur, fere, sere
; Ö L I
inquam, altero oculo caligant: tu 1613. vero, qui optime in tua optica per- ipicilli rationem doces, quasso responde, quid sentis. Symmetriam enim, seu praxin construendi non invenio a te traditam. Quod si re-, {pondes plura tectim conserenda aperiam. Vale. Antv'verpu Dic vli. OBobris Cio id c xiii.
Epistola GGC LI.
IDEM
JOANNI EEPLERO.
Usus fumscribere, rursus audeo: 1613. adeo enim tuam amicitiam depereo. Tanti enim est tua fama, tanti tua sunt scripta,ut quemlibet virtutis studiosum sion modo allidant,verum etiam inflamment tui desiderio. Is ego sum; quin etiam tu a scripta demotu Martis perlegens maxima admiratione vagor: captivus enim ipse tuaS silanus non Lnodo queritur, sed quierit etiam. Vere dicam tuam vim Magneticam fyderibus ineste seppositam miror, admiror & laudo: ego autem instar apis, non quo tuCygne Volas, sed circum frutices Horatiano more vagabor, A in hac vagatione novum modum invehi delineandi tötürii globum in plano in uno circulo.Narh alii quädrä figura, alii duobus plani- sphaeniS, alii ovali figura: nullus tamen urio circulo similitudinem asse- quutus videtur. Dices försan; quod me illum lestimem: non sane; sed tuo judicio relinquo definiendum. QUL- sivi diu tuum Mysterium Cosirio- graphicum,rton inveni: quare tuum
judicium, Ut Thymbraei Apollinis responsum, expecto; cum primum respondebis, tunc mittam tibi meum globum planstplueriCum, meae servitutis Ipecimen. Tu vero, ut tuae vir 2 * tutis est, ac debet este, responde, St amicitiam mutuis epistolis firma.
Vale. Antwerpu Brdbanti^d. XX n r. OBobris cid io c xnr.
E? IST.

AD JOANNEM
Epistola CCCLII.
JOANNES KEPLERUS OCTAVIO PISANI.
6 n ßl nas abs te literas accepi’, Claris- •** -sJsime Vir, alteras quinto Octobris (picturam ex primo) vn. Octobris: quibus amicitiam & literas a me petis breves:utrasque; sed prolixo humanitatis argumento. Judicium meum expetis de tuis studiis: egregia uin dicam, nihil in mora est, cum iis- em & ipse adhaxeam. Vereor tamen, ut actum agas in Theoria Jovialis Mundi. Galilsus enim jam no- bisEphemeridas seu mavis Ephoridas prodere incipit. Sed privata cuique lua exercitatio nunquam inutilis, semper jucunda. Macte igitur hac industria esto. Qua ratione globi superficiem in figura unius circuli projicias in planum,difficilis conjectura. Anne plani circularis diameter unarepradentat semicirculum meridianum: diameter altera ad illam recta repraesentat integrum circulum ? ut quanto minus distrahis atque diducis loca apud polos, tanto magis in angustum contrahas loca sub ./Equatore ? Itaque non ingratum mittes spectaculum, primum atque occasionem mittendi fueris na- ctus. Astronomia planisphserica mirum, si prseter Clavii, eorumque,qui nuper scripsere,quicquam habeat novi. Sed enim natura* Thesauros nunquam nec nos exhauriemus: nec exhauserunt majores nostri. Nunquam itaque & huic tuo operi non faveo.
Secundis literis ais, te tres ad me misisse epistolas: ego vero, ut initio dixi, de intermedia nihil compertum habeo. Primam quidem a te. scriptam, quam primo legi, materia arguit. Perfpicillum optas aptum duobus oculis & ä me fabricam. Difficile uto. Tentare coepi ante biennium, ostquam enim capsulam exhibuit Arculariam qualem proscripseram, visa est muscipulo figuram nacta esse: fecisti igitur, ne essem deridiculo.
ICEPLERUM. 567
Ac etsi faciamus qualem optas, non erit apta promiscue omnibus, nec semper eidem. Crescunt homines in latitudinem, usque ad provectam aetatem: tum autem difficultas maxima, ut duos tubos ejusdem effectus in colore , copia luminis & quantitate speciei comparemus. Si minima discrepantia, quanta incommoditas in usu? Credo tamen, si diligentia accedat, aliquo usque promoveri opus posse, usu unius convexi in arundine admodum longa duorumque cavorum: nec multum nocituram obliquitatem convexi tantulam ad cava.
Literas, si quas scripseris, posta: manda,ad aulam Cassaream transmittendas. Quod fi Cariar Vienna: vel Praga* fuerit, egoque, uti spero, Lin- cii restitero, Rectoribus Collegiorum Societatis Jesu mandata, recte curabuntur: nam hic Lincii sunt exilia societate, ad quos mittantur a suis contribulibus: atque illi ad me non gravarim mittent. Vale, Doctissime vir, hancque amicitiam, ut coepisti, colere perge. Linciid. x vi. Dec. Cio 10 c XI11.
Dum literse hic desident, expe- ctantes alteram posta: occupationem : tertia: tuse advenerunt de xxm. Octobris, quL an ilis sint, quas desideravi, an abs te scripta:, quarto loco dubito. Dies in prioribus incerne & suspecta: dubitationem augent. Nihil habet ultra priores, nisi quod id tangunt, quod tibi in Commentariis de Marte maxime placet; vim in sideribus Magnetica: similem: quo chariores mihi merito esse debent. Alterum, quod video te suspicari, me Geographica in Mysterio Cosmographico tetigisse. Non est ita: tradidi Symmetriam sex Orbium Coelestium , desumptam ex quinque Corporibus Regularibus & motum ex Harmonica: Ctetera ut supra. Vale iterum.
Epi-

568 E P I S
Epistola CCCLIII.
OCTAVIUS PISANI JOANNI KEPLERO.
1614. pRimo quidem mille, & omnes ex -l animo ingentes pro tuis literis gratias ago,&mihi carioraThymbrari Apollinis responsis relponsa accepisse scias, & unicis literis tres saturatas veluti nectare, & ambrosia; & foedus amiciri« exoptatum me adeptum esse gaudeo, gestio & exhilaror.
Mea Astrologia jam edita est,& inscripta Serenissimo Magno Hetruri« Duci, mediante favore Domini Galilei , ego appello Galileum Coelestem Americum. Meus globus pla- nilph«ricus, Coelestis & Terrestris jam diu prodiit in lucem, & inscriptus est Serenissimo nostro Alberto Archiduci Austri«.
* Ego non invenio modum mittendi tibi tum librum Astrologi«, tum Globos planisphaericos: quiero, & quaeram diligentissime, & cum primum potero, mittam, franco, solutum,sine ullo impostorio; ego solvam hicAntwerpi« omnia portoria. Allo- quutus sum Patres Jesuitas, quo sciscitarer,quomodo tibi mitterem: & modum non invenio, neque illi; sed qui- ^ dam mercator mihi pollicetur, se inventurum modum. Quare subito mittam ad aulam Cssaream Lincium, neque diligentia, neque mor« abruptio deerit: & bene gaudeo, quod mea opera amas ;& merito mihi cha- riora erunt. Quod dicis, quod vereris, quod actum agam in theorica Jovialis motus, crede nil minus: nam ego delineavi theorica Jovis in sua orbium Symmetria, & circa Diametrum epicycli addidi circulum , in quo quatuor errones circa Jovem, Satellitii instar, incedere, ac stare delineo ; & sic etiam scripsi Domino Calileo, & misi librum ad Sereniffi- mum Magnum Ducem.
Galliens mihi scripsit, quod veretur, unicum circulum non sufficere
T O L JE
omnibus apparentiis: egorelpondi, 1614. quod inaequalitates theorie« Jovis,
&unus ille circulus omnes apparentias salvat, seu exprimit; hoc autem clarius videbis in libro. Quod dicis de Ephemeridibus Galilei, nil sane audivi: puto autem,quod,si quid novi erit,ipse Galileus mihi scribet. Astrologia planisph«rica mea hoc continet particulare pr«ter c«teros scriptores, nempe Appianum in Astronomien C«sareo & Schonnerum, continet, inquam, quod omnes theorie« habent orbium Symmetriam delinearam tum in longitudine, tum in latitudine. Nullus Astrologus hoc fecit, non Appianus, non Schonne- rus, non Ptolem«us, non Coperni- cus liber autem est maxime latus, eo, quod figur« sunt lat«,ut me monuit Maginus in theoricis suis faciendum. Continet adhuc hoc pr«ter scriptores omnes:quodips«theoric« planisph«ric« non sunt aliud, quam ipsamet propositio geometrica pla- nisph«rica ratione delineata, & unico & eodem tempore (nota hoc) calculo, & demonstro. Si vero dubitas, quod sit error in instrumentis f chartaceis,aut ratione chart«, aut ratione fili aut rei chartace«, aut ob lapsum manus : tunc ego ad tollendum inveniens,siiperaddo numeros,ut tollantur dubia errandi: sed in libro h«c omnia clarescent. De Perspicillo duobus oculis aptato nil audeo dicere, eo quod exanimasti me. Nam scripsisti, quod diu tentasti, & tandem destitisti,ne esses deridiculo, si tu tantus Dux fugis: quid facient milites ? O quid audeam! Immo superaddis, quod quamvis inveniretur, tamen opus inutile esset. Sane territus obstupui, sed non funditus ejeci spem: nam mihi videtur aliquanto bene succedere: ego adhuc laboro,
& multa experior, & si quid boni succedet, illico ad te mittam. Ego vellem habere tale perlpicillum duobus oculis aptum, eo quod per- lpicillus, qui uno uritur oculo, deva-

AD JOANNEM KEPLERU M. 56 9
1614.stat alterum: ego vidi duos amicos pene exeoecatos,ob diuturnam unius oculi inspectionem, altero clauso: quare omnino mihi videtur necessaria talis perfpicilli inventio. Ego legi tuamOpticam,fane te,tanto viro, dignam,& quacunque doctissime doces ; quibus sane nil supra, nec uberius, nec doctius quicquam. Unum tantum problema desidero (nisi forsan in tuo libro non bene intellexerim) nempe hic Perlpicillus consistit in uno puncto perfectionis, quod est maxima elongatio unius perfpi- cilli ab altero, & maxima refractio, cum uniuntur hxc duo, tunc perfpi- cillus, quantuscunque sit, optimus est. Hac conclusione sic posita,peto a disertissimo Te & benignissimo Magistro,peto, inquam, hoc tale proble- Protima ma: Dato uno perspicillo concavo, Dioptri- ve [ convexo invenire duo. Primum mm ' est, scire magnitudinem concavitatis aut convexitatis alterius: alterum est, scire distantiam unius Perlpicilli ab alio,id quod est longitudo tubi. Scio enim, scio, quod plures concavi possunt convenire pluribus convexis in variis distantiis, seu longitudinibus tuborum: sed ego peto, seu quaesitum hoc est; scire maximam refractionem, id est perspicillum corre- spondentem,in quo fiat maxima refractio, qua quidem non deturmajor refractio. Sit datus Perfpicillus concavus ABCD, aut convexus EFGH: volo scire,quis perfpicillus convexus, seu quis circulus convexitatis com. petat in maxima refractione, perspi. cillo ABCD, aut e converso, quis perfpicillus concavus competat convexo EFGH, in maxima convexitate, seu circulo convexo. Volo scire pariter,quantum distabunt invicem, id quod est longitudo tubi inter perfpicillos. gtz {(){ Parce, precor, meL audacias, parce meas servituti: est enim tuas magnanimitatis, virtutis studiosos docere: decet enim te doctissimum docere indoctos: noli me audacias suspectum habere, nam tuas virtutis munus non meas audacia est.
Tu vero, si aliquid a me petis,Ubere impera: forsitan non inutilem servum invenies. Vale, meque in tuo amore serva. Vale.
Epistola CCCLIV.
IDEM
JOANNI KE PLERO.
Tsi audacis nomine me tibi su- i tfig, spectum puto; eo quod audeo tanto viro maximis negotiis occupato mittere literas, immo nec eas tanti, quanti tuam lectionem decet: tamen fretus mea servitute, fortasse tibi accepta, & prascipue tua, (ut ex: virtute, |& doctrina accepi) magnanimitate ; audeo,audeo, inquam, mittere. Qua enim ego deficio, hxc implebis : ut Seneca adagio utar. Est docti,efle magnanimum: magnanimi autem supplere aliorum defectus.
His ita positis, duo efflagito: unum est, ut me doceas quandam propositionem Opticas, frustra a me in tuis prascipue & aliorum Opticis quassi« tam, & jam desperatam; alterum: est , ut mihi scribas quidvis pro laboribus tuis. Illico enim satisfaciam , & tibi solvam quod petis: tantus enim sum, ut bene solvere possim. Propositio frustra mihi in aliorum, A tuis prascipue opticis quassita est hasc: Dato circulo per« fpicilli concavi, vel convexi, invenire circuli concavi vel convexi diametrum, qui maxime potest elongari, nempe unus ab alio, seu tubus major inter utrumque quis sit. Scio autem, quod uno perspicillo concavo possint convenire plures convexi,in majori & minori inter eos distantia, seu tubo. Ego autem volo discere a te, quomodo potero invenire, seu scire talem convexum, seu diametrum talis convexi, qui maxime, maxime inquam, possit elongari a concavo, seu majorem, seu maximum tubum patiatur, seu contineat. Exemplum; sit datus perspicil- lus concavus cujus aut unus aut ambo circuli, sed sit pro nunc unus; sit ABCD , diameter vero sit ACD, Cccc ego

EPISTOLA
57 °
1 6 18. ego volo scire,huic circulo A B C D, seu fit totus in vitro effictus, seu in parte,quod perinde est,volo,inquam, scire,quantus futurus fit diameter circuli convexi, non cujuscunque cor- respondentis, (sunt enim plures)sed illius tantum, qui maxime potest elongari ab ipso AB CD seu qui - maximum tubum contineat inter se ipsum convexum, & concavum AB CD.
Concavo A B D,potest convenire, seu tubum subtendere semid. circuli F, seu circuli T,seu circuli H, seu circuli I, seu circuli O; sit autem suppo- Fig. ix. sita, seu data & non concessa maxima Tab. d. distantia linea GF, seu maximus tubus C L,hoc est, quod volo scire, nempe quanta futura fit proportio diametrorum circuli, ABD & circuli OL,qui est maximus tubus,seu maxima linea inter concavum & convexum perspicillos.Quasso cogita bene, & experiare, & responde: quasso,ne dedigneris meas literas, neque me debitum tibi solventem. Noli me ita contemnere, ut tantum laborem pro me subire effugias: non enim decet contemtus tuam virtutem , nec magnanimitatem. Spero ä tua magnanimitate responsem, latum, bene descriptum, & propositionem geometricam bene delineatam , & ampla explicatione ornatam.Vale.ss«/^^- piad. iv. Januarii, cididcxviii .
Sit Vietas cordi, noli indignarier ullum.
Epistola CCCLV.
JOANNES KEPLERUS OCTAVIO PISANI.
kJiS.T Itteras tuas, Nobilissime Octavi, ^ scriptas iv. Januarii mense Februario recepi. Quodnam meum malum in Nobilissimam Excellentiam Tuam extat meritum: ut tot machinis immeritarum laudum precumque, quales superbis adhiberi solent, expugnandum censeerismeum silentium. Nunquid cum anno Cio 10 e Xiv ad me scripsisses non expedite respondi? Etsi vero tarditatem 1618- meam jure tuo increpitare videri possis: at ne hac quidem in accusatione persistes, causis perceptis. Ni- mirum Finch caremus postas beneficio : tabellariorum gens litteratis infensa est; eo quod parce ipsis ex- solvunturpreciola, quippe qui flagitationibus suis oneri sunt nobis, nullum lucrum ex scriptione captantibus, tenuiter viventibus > tenui salario subnixis. Nisi fallor ad trientem unius floreni a me pro his tuis litteris redditis exegerunt. Cum igitur metuerem, ne, quod sepe mihi accidit, literas’ vel non perferrent Ratisponam, vel ibi male commendarent : nundinas instantes expectan- das censui, ut mercatorum opera gratuita uti postem. Propositionem, quam petis, ut demonstrem, nunquam ego demonstravero: non,si ipse Geometria genibus advoluta cum Optica filia oculos ipsos in lacrymis absumentes, intercederent. Causem videbis in Prolegomenis Ephemeridum, quas nunc sunt Francoserti venales, sol. 17. num. 4. ubi pro unica- les lege unciales . Non potest enim in hisce maxima designari distantia, ut in sphtera maximus circulus, sed datur, ut in longitudine, ut in numerorum incrementis, progressio in infinitum. Sumatur enim ad manus sohema sol. 6 ]. Dioptrices mete,
(hanc enim Augusta Vindelicorum impressam anno cid id c xi. te puto intelligere, cum opticorum meorum facis mentionem.) In eo schemate,
IK & GH sunt concava tequalia; sed DE, AB sunt convexa insequa- lia, circulorum etiam intequalium,effectus in E & G, idem, hoc uno dempto, quod AB si non tantum ex circulo majori fuerit descripta, sed etiam fuerit tanto latior lens, quam D E, quanto major est circulus A B, ' quam circulus D E: tunc de uno uolibet puncto rei visibilis plus ra- iorum ad C (punctum picturte in retiformi, respondens puncto visibilis

AD JOANNEM KEPLERUM.
1 6 iß. lis rei,) colligitur, quam ad punctum F. N am proportionis Diametri lentis A B ad Diametrum lentis D E dupla est, ut area circularis A B ad aream circularem DE: sic etiam fortitudo luminis in C ad fortitudinem luminis in F. Quemadmodum ergo datur omni Circulo A B major in infinitum : sic datur etiam omni distantia GA major in infinitum. Ut autem plus etiam scribam,quam petiisti, hoc ad majorem informationem pertinere videtur, ut positus hujus in proposita figura effectum pluribus explicem. Habent D E, A B puncta concursus omnium linearum proxime /upraF&C: concursus inquam, illius, qui tunc estet futurus, si IK & G H plane concursum appellemus liberum. Si ad hsec puncta propius admoveantur concava IK,GH, tunc sequentur tres alterationes effectus : prima est, quod concursus ipse actualis radiorum unius puncti visibilis ascendet propius versus concursum liberum: secunda est, quod non serviet jam amplius eidem oculo, sed alii, qui res longinquas simplici visu videt clarius: tertia est, quod jam minor pars de re visibili, per hoc instrumentum venitin oculum. Hoc ultimum explicabo pluribus. Quam- diu scilicet concavum est intra concursum liberum, propius scilicet convexo, semperplus cerni potest de re visibili longinqua, quam quantum lens ipse convexa tegeret, si applicaretur rei visibili. At si concavum fuerit in ipso puncto concursus liberi: tunc non plus potest per instrumentum intro recipi, quam quantum tegi potest de re visibili, a lente convexa, si ad contactum 'applicetur. Neque tamen sic distincte cerni potest illa particula rei visibilis propter duas causes: prima, propter oculum, quia radii habent alienam ab oculo convergendam vel diver- gentiam; secunda, propter confusio- nemlucularum.Quodlibetenimpun- ctum illius particula rei visibilis certum pingit quidem punctum concavi, i6iZ at trajecto concavo, pingit eandem particulam retiformis in oculo quam & aliud. Cum itaque retiformis tunica oculi pingatur eadem fui parte ab omnibus punctis rei visibilis: fit, ut fortior lux puncti unius obliteret d- biliorem, aut misceantur inter se: & sic confuse & uniformis fiat visio totius visibilis particula:, non secus, ac si non particula sed unicum visibilis rei punctum esset. Sed & hoc addam, quod plane pro nova quaestione potest haberi. Quierat enim aliquis, quid hic faciat di versitas concavorum, si comparetur distantia? Respondeo distincte. Nam si maneat oculus in eadem distantia alente convexa, & interponi possint diverse concava: tunc id, cujus est minor circulus concavitatis, debet admoveri oculo propius; cujus vero major circulus, longius debet ab oculo discedere: scilicet ad hoc efficiendum, ut sequatur per utrumque idem visionis effectus in qualitate, & copia videndorum. Contrarium vero accidit, si concavis perlpicillis utamur solitariis, qui fumus Myopes. Nam si quod perfpicillum est pro me nimis concavum,si, inquam, concavitatis circulus est nimis parvus ; tunc removeo perfpicillum longius ab oculo, & sequitur distincta visio.
Quia enim concava difgregant radios : a latere di/gregant evidentius, quam circa centrum fundi, ubi rectior incidentia, minor refractio. Si ergo difgregatorum nimia est di- versio: tunc elongatione concavi ab oculo prostatur id,ut illi nimium divergentes incidant in pupillam. Quantum in hoc genere intellexi;
Tibi, Nobilissime Octavi, detexi: quod super est, te etiam atque etiam rogo, ista boni consulas, & sicubi rescripseris, missis illis tuis observationibus mihi, me hercle, probrosis, orationem dignitati tuse personae attemperes; ut et tu laudando, & ego gaudendo, uterque intra Christiana;
C c c c 2 mo-

E P I S
itfi 8-modestis fines nos contineamus. Vale, meque ama. Lincii xnx Aprilis cioiocxiix.
Nobilissima Excellentue Tua obferu antisfimm
JOANNES KEPLERUS»
Epistola CCCLVI. OCTAVIUS PISANI JOANNI KEPLERO.
i6i8.T?N quartas adhuc itero literas: Th forsan dices quarto infestas. Respondeo cum Bruto: Abiit a virtute tua; nempe non decet tantum Virum, qualem te non modo Germania, verum etiam mundus miratur, ssvi- re in virtutis studiosos : immo de tua magnanimitate tantum mihimet ipse polliceor, ut non modo non morosam epistolam, verum etiam gratam futuram existimem. Quare Per te,per qui te talem genuereparentes, per meam servitutem, quantülam- cunque putas , per tuam oblatam, DEO favente, amicitiam, unum oro, responde huic qussito, jam quater qussito, & frustra mihi per tot Mathematicorum volumina sudato, scrutato, desecato, ac jure tandem desperato; Qussitum est hoc; seu propositio hsc est : Dato uno
perlpicillo convexo, sive in una, sive in utraque parte, invenire concavi perlpicilli circulum sive in una, sive in utraque parte: circulum inquam minimum , qui in majori distantia seu maxima von gruit dato perfpicillo convexo, in telescopio, seu Batavo perfpicillo ; Sit datus circulus perlpicilli convexi A, B, G, sive in una, sive in utraque parte: volo scire Diametrum circuli perlpicilli concavi, sive in una live in utraque parte, qui quidem Diameter Perlpicilli concavi maxime, maxime , inquam, postit elongari, seu distans maxime poni postit a perlpi- cillo convexo, id est maximum tu-
T O L r
bum inter perlpicillos convexum 6? 1618, concavum, sive in una sive in utraque parte. Satis enim notum est,
quod uni perlpicillo convexo possint plures concavi congruere: sed hoc est qussitum , seu propositio, nempe quis minimus concavus, minimus inquam, congruat dato perlpicillo convexo, id est, quantus sit maximus tubus inter datum perspi- cillum convexum & concavum; sed concavum minimum dico. Quare ego ad te, sicuti ad Apollinis oraculum venio,
ad Te confugio & fiupplex tua limina posco:
responde qusso, & si quid vis pro laboribus tuis, libere dic: tantus e- nim sum, utposiim tibi satisfacere. Tandem noli oblivisci oblats amicitis. Vale. Antrrerpia die 1. Maji CIO io c xviii.
Epistola CCCLVII.
JOANNES SEUSSIUS JOANNI KEPLERO.
lias exRatisbonafEP LERE, literas 161^. Affinis, atquesater, ad me scripseras,
Confarreationis indices tua,
Et Virginis SUSANN JE, qua tibinorum
Ad Noricas ripaspararit leBuluml Has tardus attulit fiero Mercurius Confarreatio peraBa qua die ,
Bis, nempe luce quarta & dena OBo-
brium,
Jjhia risa pofi meridiem hic fiuntfui - gura,
Simulfij magna audita sunt tonitrua .
Sed nil refert, tuis beatus gaudiis
Ita fium , relut prafins conrira fi fo -
rem,
Precor que, quas nomen SUSANN JE
amabile
Sonat, Tibi SUS ANNAfundat exfinu Rofias,rofisque cum,ritam,fiuarisfimis Bomefiico, carentem murmure & dolo . , Imprimis autem prolis, illa sedulas I-ua, gerat Matris ricesfidisfima.
Te
t

I
AD JOÄNNEM KE PL ERUM. 57?
i tfi 3 , Te ß der at um & Galileo fi der e
Kosliniano vel petitum calculo, {dfiuod forte faBum, cum mihi das,
tertia
Vocatione de tua,prafagia)
Fhoeboeo ab antro te reducat aureo Ramo, Sibylla inßar ducis blandissima. JpuodfiLybuffia mente non est,& cupit ' Non mente, ventre sed tumere , te
siro,
Eclipsis haud nocebit: namque ferio Fidens DE 0, fit afiris ignoscibilis. Ad nuptias venire quod nequivimus Tuas,Ego, tres filia, atque Uxorcula,
(Nam tertiam Drefdam fugavit ex Fraga
Contagium ) causas habes, &sufficit, Sufficit dices, fine nuptialibus Donis? Fatemur,ecce vinum mittimus Chartaceum, quod olim nuptiis meis Biennium ante consecratum & Aufiria Mißt, sed ad me tardius venit, quia, Hornum illud est, & hincfaBum salubrius.
' Austeritate non nocebit gutturi Mam tusfis hoc gravedo vel cauß » bitur.
Evasit in calorem candidissimum Frout, Comoedia in Sufanna, rusticus Frifchlinius fiii hospitis vinum refert. Verum merum hoc merum, mei Schor -
kelii
Mero anserino {nosti illos?) ne diluant, Hispanica est seratum dolium fera.
Tu cum Tua solus resigna dolium, Gusta, bibe, atque ubi hospites abiverint,
Vorfitram & hanc, docente, quam te, Seusfius
Sic didicit, hunc jocumque consulas boni.
Bene Vale. Drefda xxii. OBobris
CIDIDCXIII.
Epistola CCCLVIII. JOANNES KEPLERUS PATRONO N.
Illustris Ö 5 Generose Baro, Domine Gratiosissime.
i§iz. /~vUodin principio literarum invi- W tatoriarum Christiani omnes
more solenni praefantur, se divina & I ^ I 3* singulari dispositione matrimonium iniisse: de ea re lubet mihi philoso- - pho tecum summa: sapientia: professore disserere accuratius, illamque & dispositionem DEI in genere, & singularitatem pie creditam in meo fato connubiali contemplari,modos- que excutere, ut depromptis omnibus illius circumstantiis , meisque super ea persvasionibus , seu potius opinionibus inter se pugnantibus , tuam decisionem ex intimis animi penetralibus eliciam. Quam ad rem tanto te fore promptiorem spero, quod hoc tempore non tantum eodem in genere rerum , sed multo etiam in graviori & atrociori materia, quas illustris Domus tuL statum & incolumitatem attinet, animum habes exercitatissimum. Quid enim ego dicam? divina ne dilpositio- ne, an meo vitio factum, ut animum meum per hoc biennium, & quod excurrit, in tot partes distraxerim ? tot conditionibus inhiaverim, de multo pluribus deliberaverim, iisque inter fese diversissimis. Si divina dispositione factum: quisnam ejus scopus fuit circa personas actusque singulos ? Nihil enim est, quod scrupulosius examinem, quodque adeo scire desiderem: si forte DEUM quem in totius universi contemplatione manibus veluti palpo, intra meipfum etiam invenire possim. Sin, quod secundo loco dixi, meum erat vitium: quodnam igitur illud, cupidi-, tas, an judicii imbecillitas, an ignorantia rerum? Si meum vitium: a me igitur hic sunt etiam aliqua: partes dispositionis divina:. Si vitium erat: cur ergo tam splendida: ubique pne- luxerunt rationes partim mihi, par- timmeis consultoribus? curvicissim nemo fuit, qui hoc consilium approbaret,quod denique secutus sum ? cur existimationem amitto aut amittere videor? Quid erat magis rationabile, quam me hominem philosophum virilis aetatis fastigium fuper- C c c c 3 gref

i6iz
574 E P I S
. gressum, ea jam vergente, sedatis jam affectibus, corpore natura exsicco & molli, ducere viduam rei oeconomiae gnaram, eamque notam mihi mea?que uxori priori, adeo- que ab illa mihi non obscure commendatam, nec inopem, tali tamen loco delitescentem, unde sese extrahi inque lucem hominum produci, melioremque in fortunam transferri gaudeat; quam ob causam tanto majori in precio virum habeat ? Hanccine ego conditionem non amplectar, quL cum prima arrisisset, statim etiam ultro oblata mihi est a fomina: patronis ? Cur ergo successum res nullum est sortita? Vila quidem est ab initio consentire; certumqueest, deliberasse: tandem modestissime excusavit. Hic ego video rationes aliquas, cur id fieri non debuerit, quamvis optari a me bona cum ratione potuit. Consilium inivit bona fcemina cum genero suo, invenit se mihi oneri futuram, non uno modo, duas enim nubiles filias unumque puerum duode- cennem, & praeterea elocatam unam habebat: terna? ex ordine imminebant nuptis, prima? matris, reliqua: filiarum: bona vero ipsius omnia in potestate erant ejus viri, qui solvendo estet annon, ne dilputandum quidem fuit a clientibus: a quo si discederent, pro patrono debitorem, id est, hostem haberent, qui alimenta nec prsberet amplius, pnebita prius in beneficii parte reputaret. In me vero homine minime politico, studiis unice dedito, nullum eratprssi- dium, nulla? ipes expediendarum rerum. Visum est illis, retinere suam veluti hypothecam, & sub Ipecie alumnarum possessionem veluti tueri juris fui in Patronum. Accedebat & consideratio valetudinis suspecta? in corpore, quamvis bene succulento ob anima: fotorem: accedebat anceps forma de mea religione res mire ponderosa, in dubia electione squatis rationibus csteris.
T O L m
Super ista omnia, profligato jam hoc i6iz consilio conspectum fsmins nactus (nam a fex annis illam non videram) nullam inveni notam ä qua placeret.
Hsc cum ita habeant, fatis apparet, cur succedere non debuerint :& fi verum fatear, impertinentia moliebar, quia scilicet misericordia erga ducendam, opus pietatis erga defunctam, bona per se, sed impertinentia: quia uxorem qusrenti aliud agendum, &quia majora viribus ausus sum. Etiam pietas , etiam devotio inter cscos affectus est, impetu ruit, consilium spernit. At, cur passus est DE US, me occupari hoc consilio, quod succedere non debuit? An ut in hac persona inhsrens cogitationibus , non inciderem in perplexitates alias ? An ille non semper concurrit ad formanda nostra consilia: sed prsstolatur ex parte effectus, formatque successum?
An vere hoc est, quod dicit sapiens : Hominis esse disponere viam suam, sed Domini dirigere gressus ejus ? Et quam vellem hic excurrere in disputationes horridas, nostri seculi infortunia. Sed pergo. Videtur enim nihil mihi accidisse novi, credo omnibus evenire hujusmodi; non tantum unum aliquod, sed sque magno numero atque mihi .'differentiam in eo; quod csteri, vel non reputant, ut ego, obliviscuntur con- temnuntque, plusquam ego, vel fui continentioressunt, quam ego mei, suaque soli norunt infortunia, vel si minus perplexa illis accidunt, id fit quia minus illi creduli sunt, quam ego, qui non tantum indiciis ad rei naturam pertinentibus, sed etiam omnibus interdum confido. An denique hic aliquid possunt astra.
Nam fervet circa hos annos directio Medii Coeli ad oppositum Martis, & fuit transitus Saturni per locum Zodiaci in mea genesi altissimum, eritque rursum Novembri & Decembri sequentibus. At, si ha? cau- . fe; quomodo agunt. Num locum
habent

AD JOANNEM KEPLERUM.
SIS
613 . habent meae explicationes, quas alias usurpo ? Nam astris, DEI munus, formandi effectus nequaquam transcribere cogito. Esto igitur in astrorum etiam ratione, stm hoc tempore vehementer in affectibus meas natura; familiaribus, in credulitate, in ostentatione pietatis, misericordia;, in captatione sams ex novis & paradoxis consiliis & singularitate factorum, in solicita rationum variarum conquisitione, comparatione, excussione, in anxietate animi circa electionem. Sim exemplo & ipse, DEUM raro cursum natura; intervertere, & tamen formare atque disponere consiliorum eventus. Agnosco manifestum signum gratis DEI in hac prima persona, quo d non evenit, quod evenire poterat, utilia mihi nuberet: sequuntur alis. Cum matre mihi sunt proposita; dus filis, malo omine, si honestatis Issio qualiscunque, in mali ominis parte ponenda est. Et ratio dictat, malum portendisse, sed malum cognatum, scilicet sinistram abhorrentiam animi a receptione consilii parum honeste a patronis fsminarum oblati. At illud me mirum habet, si malum hoc omen est, cur portenderit malum, plane alienum a causa ista Isss honestatis. Ecce enim fortuna: ludibrium nulla mea culpa concitatum! Non tantum initio cum matre filia dotata fuit, sed etiam postea in compensationem matris recusantis: vehementer me perculit deformitas consilii, & tamen coepi de conditione inquirere. Interim, dum animum ä viduis ad virgines transfero, & de absente non ante visa cogito: coepit me aspectus prssentis & probata physiognomia. Satis de educatione constabat, splendidam magis esse quam mihi utilem. Deliciis erat enutrita supra fortunam, nec aderat stas apta curis domesticis. De indole tamen ex vultu judicium ferens optima qusque sperabam, si etiam sororis accederentadmonitiones,fce-
mins optims. Consului personam 1613 . utriusque nostrum peritiffimam s- que ac studiosissimam. Visum est illitentandam puelis matrem. Nam etsi lautiorem generum tam teneri- terhabits qusrere videbatur: optare tamen magis, quam sperare poterat, ob res accisas & Cssarem mortuum. Etiam mater deliberavit.
Mihi hoc erat consilium,rationes meas diffvasorias permittere arbitrio matris, fcemins A prudentiflims & silis amantissims. Nam,si probaret meum consilium, non fore fallam meam spem de indole. Unum hoc a me recte factum; melius tamen fuisset, non petere, quod probabile erat, non placiturum matri. Nam mater denique, excussis rationibus, statuit annos filis plures expectare:
& tute omnia administrata, fama nulla excitata. Mensis abiit per has curas, interimque Praga ego discessi: nam aut sponsum obtinere, aut totum propositum cum ipsa urbe relinquere, visum est edictumque matri. Atque hsc secunda est: ad tertiam venio. Non enim noceat repetere, quod Illustri Generositati Tus, jam antea oretenus retuli; scilicet ut ex itinere, quod Lindum institueram, in Moraviam deflexerim, resumpto consilio, quod initio propter deformitatem displicuerat.
Hic animus calebat, fateor, qusrebat iupplementum nuperrims jacturs; nihil tamen adeo ex calore. Veni in remprssentem, placuit virgo, erat ■educata ad commodum meum: mira promptitudine amplexa est liberos meos: id prscipuum, erat firmamentum concepts fiducis: ex hac propera fiducia, dum uni rei nimium fum intentus, Armands scilicet sponsioni , in alia re parum cautus fui, non scilicet satis cavi commodis meis.
Nam liberos reliqui futurs matri, quos postea cum sumptu accersere fui coactus. De reliquo , ut supra dixi, fortuna in culpa est. Nam bona puella fidem luam ante annum
obstrin-

576 E P I S
16 13. obstrinxerat alii, qui interim scortator evasit, filiumque ex pellice susceperat, eoque visus est deseri posse: grata fuit virgini & matri mea petitio ; sed quia sibi metuebant a priori sponso, ideo meam petitionem rejecerunt ad Dominum prioris sponsi, cui ille erat prassens. Atqui ego ab illoDomino literas habebam com- mendatitias : quis aliter dicere potuisset, quin hasc sponsio rata futura fuerit? Quod hic vel meum vitium, vel consilium DEI in permittendo hoc ludibrio ? Impius sim, si ad astra ista referam, quas nullo neque naturae vinculo, neque meo evenerunt, aut ab astris nexa sunt. Fortunam vero incusare, est certo quodam genere sermonis uti, ad hoc unum significandum, ludibrium hoc causam nullam habere. Quanquam,si verum excutimus, ut causa ludibrii nulla est, sic ludibrium ipsum etiam nihil est. Nam quis sanus me ideo contempserit? Et tamen sunt in Gynaeceis insana & morbosa capita, quL hunc casum in numerum repulsarum referunt: itaque si ludibrium est, imperitia debetur, non a me tantum, sed ab omnibus ex ^quo hominibus. Quod si accedat mea impotentia animi, aut imbecillitas judicii in suscipienda vel Lstimanda sinistra aliorum de me existimatione: jamdolor sequitur & turbatio consiliorum ex re,quse sua natura penitus est de nihilo. Sequitur quarta &Lincensium prima, de qua fatis Illustri Generositati Tuas constat ex amico relatu, quL cum forma fatis commendaretur, & honestate matris, falsa tamen opum jactatione, commendatores illius in animum meum, rumorum metuentissimum, impegerunt. Ac etsi Illustris Generositas Tua dis- fvasitillam, ob inopiam; etsi distva- ferunt alii ob proceritatem & habitum corporis athleticum : inh^si tamen huic deliberationi, & forsan mature condusisiem, nisi amor & ratio,communicatis inter se operis,
T O L JE
quintam mihi obtrusissent interim, 1613. quL in collationem cum illa quarta ut venit ancipiti certamine, cum maxime vinceretur honestate familia?, gravitate vultus, tum ob aliquas opes & dotem, tum maxime vicit amore, fide, humilitatis, frugalitatis, sedulitatis amoris privignorum; & placuit in illa orbitas & desertio, qua; in alia rejecissem. Nam inopia ejus nullum metum fecum trahebat ab egentibus affinibus. Diu multumque conflictatus cum hac molestissima cura, dum Gen. Dom. Helmhardi con- Jörgen jugem expecto; si forte illa tertiam M mihi svaderet, qua; harum utramque apud me vinceret; tandem etiam illa audita, coepi pro quarta concludere, Tgerrimo animo, quod esset repudianda quinta. Dum id ago, jam- que prorumpere verbis cogito: ecce ratum; quarta illa cunctationis meL pertada fidem dedit alii, qui e multo tempore instanter ejus conjugium expetebat, nec nullam promissionem jactabat. Quantum Latitudinis sensi ex repudio quinta;, tantum etiam doluit jactura quartae : quin imo jam sordere & quinta coepit.
Hic omnino vitium fuit in meis affectibus, quos cunctando, comparando, ponderando rationes contrapositas, quotidie accendebam de novo. Neque tamen male mecum actum, quod cum quarta non successit: sic enim utrique melius prospectum esse res ipsa loquitur. De quinta reliqua est questio, cur, cum illa mihi destinaretur,DEUS permiserit, ut intra unius anni spacium sex alias aemulas pasta sit ? Anne aliter inqufi- eto animo consuli non potuit, ut disceret sua sorte esse contentus, nisi esset expertus impossibilitatem vo- torum suorum in totaliis, nisi ipsa rei evidentia posset refutare tot dissva- sores, tot splendidarum aliarum conditionum lyafbres? Namutpergam, sextam privigna mea cum genero svasere, nec defuerunt amici intercessores, arrisit in ea nobilitas nonnulla

AD JÖANNEM ICEPLERÜM.
nulla opesque. Viciisim defuerunt anni, metuebam a sumptibus nuptialibus, ipsa perle nobilitas sulpicionem fecit superbiae. Super omnia misericordia erga quintam, qua: jam intellexerat, & quid esset de se deliberatum, & quid jam ageretur. Cum igitur haberem animum volentis, usus sum verbis nolentis erga intercessorem, scilicet misere metuebam, ne non esset a:que frugalis & humilis sexta , atque de quinta sperabam. Hic divisione mei ipsius inter volentem & nolentem, illud quidem boni consecutum est; ut essem svaso- ribus meis accusatus: illud vero mali, ut dolerem veluti de repulsa. R ursum hic animi vitio peccaslevideor: ut si exercitus aliquis in hostem mittatur, male consentientibus inter se consilii secreti authoribus. Bonum evenisse divina gratia, tu ipse conscius ex relatu necessarii tui: nam feminam mihi descripsit minime meis moribus, meisque usibus in re domestica idoneam. Cum jam quinta mea cum gratulatione sola penes animum,adeoque & penes verba mea dominaretur; siibito coorta est illi nova aemula, quam septimam numero, svasu illorum quos nosti, qui humilitatem quinta: reddebant despectam, in septima commendabant nobilitatem, frugalitatem utrinque eandem jactabant: credo septimam promotam cupiebant. Et erat physio- gnomia talis, qua; amari mereretur. Rursum ego & quintam omittere & septimam eligere paratus eram , siquidem vera dicerentur de septima: id ut diligenter caveretur, petitioni meae, tam erga patronos, quam erga puellam, miscui monitiones explorandi causa ipsius animum, sed dis- svadendi vim continentes, rursum in volentem & nolentem divisiis. Quid aliud sequi potuit, quam repulla, cujus ipse veluti Ivalbr eram? Rursiim hinc parta ad svafbres meos excusatio, mihi dolor, Gynaeceis materia, Agnosco excessum hoc tempore
577
meorum affectuum, & in eo vim coeli i t stimulantis. Alio tempore quietiori animo suscipi debuit ha:c deliberatio. Bene, an male cessisset conjugium nescio. Hoc uno ore o- mnes conscii clamant, minime mihi consultum cum hac persona futurum fuisse, multoque minus propter numerosam & inopem familiam. Famam itaque praeventurus, aut oppressurus, animo irato gynaeceis, eoque non bene desecato, ad populares sum conversus, in nobilitatem tamen transire meditantes, e quibus suasu amici cujusdam octavam elegi. Jam tum enim patuit, exuendam ex animo hac vice misericordiam ; proprii commodi rationem in electione conjugis habendam esse. Hic in aestimatione erat locus meus, & conditio ; forma in ilia non valde commendabatur , mater tamen honestissima, ope frugalis educationis, modesti mores inter augmenta enitebant. Ulta est fortuna meum animum tot dubitationum fluctibus inquietum, objectum persona seque inconstantis. Initio omnino volebat ipsa & cognati ejus: mox vellet an nollet, non ego tantum, sed ipla etiam’, ignorabat. Accessit Religionis infamia, quae animum ipsius la- bentem impulit. Post interpositos aliquot dies composito nonnihil Religionis negotio repetita promissio & denique confirmata tertio: cujus uidem confirmationis intra quatri- uum illam poenituit, eoque deprecata est exequutionem: atque ego illam, omnibus svadentibus, deserui.' Morbido quidem animo ad hanc petitionem accessi; nihil tamen ex morbo peccatum in principio: pertinacia se successu temporis miscuit ex metu rumorum, si desererem negotium, hinc multum temporis perditum, tres scilicet menses. Finis vero quin bonus sit secutus, Vel ipsa puella: inconstantia testatur. Dubitant tamen, qui illam norunt, bene Dddd an

L JE
E P I S T O
578
161 3. an male cessum fuerit matrimonium. Hic tandem ego cautior, reliqua (supersunt enim tres alia*) sub velo tractavi, quod nunc demum Illustri Generositati Tus detego. Nam usus praetextu Octava, quali illam nequaquam cogitarem missam facere, secutus ordinem, quo erant mihi post sextam commendatas, cum una quam nonam numero, tectis verbis locutus, expectavi , li incauta, prompta potius, lignum aliquod ultro daret suas benevolentias : nam non erat mihi consultum, sspius in discrimen venire repulse. Et omnino successisset, nec forsan male, si vel ego apertius egissem, vel illa pudoris & cautelas minus adhibuisset: certum enim est, matrem consuluisse, atque illa mihi non obscure, sed sero nimis) paratam conditionem ostendit. Nobilitas, forma, experientia rei familiaris aderant: aberant opes, suspecta valetudo, signis vitiosorum pulmonum manifestissimis. Aliqua in hoc erat difficultas, quod nobilem indotatam paulo sumptuosius habendam constabat. At nunc puella sic respondit, ut conjicerem, illam & sensisse, quid vellem, & negas se citra meam confusionem. Itaque ne periclitarer amplius ad decimam transii, secutus consilium fasminas popularis, mihi amicissimas, quas jamdiu se sperni questa erat. Ventum in conspectum, opes erant certs, nobilitas, frugalitas: at physiognomia abhorrentissima, forma etiam popularibus oculis turpis, corporum inaequalitas manifestissima, ego tenuis, exsuccus, gracilis, illa brevis & crassa ex familia etiam insigni, superflua craffitie. Indignitas maxima orta ex comparatione cum quinta, non tamen excitavit amorem erga illam de- nuo : fugacior Euro, opes Plutoni devovens. Eodem itinere A undecima jam olim mihi commendata rursum in scenam producta fuit ab amico, secretorum meorum fido custode, qui decimam dissvaserat. Secutus sum universum ipsius ordinem: 1613. veni in conspectum; placuit persona: tectissime tamen omnia gesta. Rursum opes, nobilitas, frugalitas, in Letate desiderabantur aliquot anni: in summa, res per illum gesta, patientia a me prsstita in quartum mensem: denique responsum tulimus; videri puellam nondum fatis adultam. Jam- que, exhaustis omnibus amicorum consiliis, (nisi quod Mannam nunquam sum secutus, metu, ne sque male succederet. Ego in ipso discessu Ratisbonam ad quintam reversus, fidem dedi, accepique. Habes commentarium illorum verborum, a quibus incipiunt invitatoris liters. vides, qua dispositione divina in has veluti angustias sim compulsus; ut nobilitatem,opes,cognationem,quorum nihil in hac invenio, contemnere, cstera mediocria squo animo sequi coactus fuerim. Susannsnomen : Keptm parentes Jo.Reuttinger & Barbara,ci- ves oppidi Eferding, opificio arcularius pater, dudum mortui ambo: educatio, qus loco amplissims dotis sit,in Gynsceo Starenbergico, totius regionis laudatissims disciplins: forma, mores, corpus, attemperata ad mea, nullus fastus, nulla sumptuositas, laborum patientia, scientia mediocris regends domus, stas media, animusque capax ejus quod adhuc deest. Cum hac ex dispositione Generosi Domini a Stahrenberg proxime futuro xxx Octobris hora Kipkn xn, coram coetu Eserdingensi co- Nu pt>*fi-
1 1 . . i P itindjice-
pulabor, nuptiale epulum in sdibus/^ w . Mauricis, cujus insigne Leo aureus, prsbebitur. Illustrem Generositatem Tuam obsideri scio geminato luctu, coque gravissimo; & qui tuum animum non mediocriter ob varias curas percellat. Id si nihil impedimenti objiceret, summis abs Illustri Generositate Tua precibus contenderem, ut Ipsa nuptiis meis interestet, suaque prssentia magnanimitatis in me speciem luculentissimam effigiaret ,meque & suo vultu

AD JOAN-NEM KEPLERUM.
1613. in adversis constantissimo recrearet, & ad contemnendam famam popularem confirmaret. At quia novi obstacula, etiam cum Illustris Generositatis Tux j legato contentus ero. Vale & utrum expectem, per scribam significa, ut rationes hospiti constent. Eferdinga. die xxiu Ottobris ter - tia d meo reditu .
Epistola CCCLIX
PETRUS HENRICUS B. a STRALENDORFF
JOANNI K E PLERO.
1614. A Nnus est, quod Dioptrica tua Ie- A gi, Doctissime Keplere, cum O- ptices universe studio, cujus h^c magna & usu jucunda pars; tuminpri- mis spectaculorum illorum, quL in coelico theatro Galileus perlpicilli ope mundi, DEIque admiratoribus proposuit, cognoscendorum desiderio. Itaque cum otium tunc aliquod esset, & a recenti luctu carissimorum duorum funerum matris atque sororis animo levando occupationem quaererem, mechanica coepi praeceptis tuis experiri. Esseci aliquid, sed nihil admodum supra vulgares illos tubos, ut plana octies majora aut circiter viderem. Difficultatem in hoc consistere putavi, quod ad visibilia magna vicinaque repraesentanda lentem altera parte convexam remotam a puncto concursus radiorum esse debere demonstras, atque adeo magni circuli capiundam convexitatem; & ut in puncto uno radii refracti coeant, quod ad distinctam visionem necessum, hyperbolen assumi oportere. Jam vero cum magni circuli circumserentis portio (quL in tubis vix palmo latior necessitate ipsius materia: crystallorum nempe aut vitrorum assumi posse videtur) a linea recta ad senium non valde abeat, nulla cura,uti ea in latitudine hyperbolen describerem assequi potui. Facta perlpicilla quot-
579
quot postidea nactus sum explora-1614. vi (vidi autem Ratisbons per Comitia unum fatis excellens Patris Zigle- ri, qui Moguntino Electori a Confessionibus, multum vero infra Galilei nostri modum) in quo convexitatem aliam quam pure sphsricam explorare non potui. Tentavi & Meniscum tuum ex Prop. CXXX: sed credo, quod Scutella area & umbo poliendo vitro comparata torneato- ris vitio non plane essent ad proscriptum; opera frustra suit. Adde,quod extenuatio lentis ad extremam oram valde rupturo obnoxia & difficilis tractatu. Juva ergo hic Imperator ductum tuum & auspicia secutum in hac mechanica, &praxin expeditam proscribe, quam tu probes & pro aliis eligas. Fieri enim non potest, quin in quartum jam annum adister- tatione Tua cum Nuncio sidereo certi aliquid de Instrumento ad naturo adyta penetranda tam admirabilis auxilii constitueris. Si placeret lineam ipsam vel lineas convexitatis in charta aut orea lamina designatas mihi transmittere eo securius uterer proscripto. Nam nobis, quos forenses isti crocodili assiduo insectantur, ex amoenitatibus vestris ea- tenus bibere licet,ut canibus ex Nilo. Discos crystallinos hic habeo comparatos probos, sincerosque diametri aS 9 crassitudinis ay, quos fore puto pro instituto. Ignosce libertati petitionis. Puto enim hoc olim in philosophia jus esse. De me vero sic habe,
& ingenio tuo favere, &si qua commodare queam, studio & opera non destiturum. Exspecto responsum.
Weißt d. Xiii. Junii, cid 10 C xiv.
Epistola CCCLX.
IDEM
JOANNI REPLERO.
Lariffime Domine: Literas ejus 1614. Decembri ad me datas cum libro, quem de vero anno Dominici Natalis reconcinnasti, tum & haspo-
Dddd 2 sterio-

1^14-steriores de xiv. Januarii recte accepi. Responsurus eram ad priores statim & acturus gratias, sed homo ille ubi mihi epistolam reddidit, delitescit, vel delituit ut audio : apud me quidem nullus postea revisit. Quod si Dominationis Tuae sumptu & aere ille hic heret, frustra est. Alterum, & jam pridem adNellingen- sem istum Praesulem in consilio nostro pro fratre rescriptum Caesareum decretum est: verum illud anPresuli redditum, & quid ille responderit,nihil dum explorati nobis est. Et tamen in hoc negotium vertitur: vel ut ejus excusationes , si quas justas habet,sciamus ; vel si injustas, rejiciamus. Opera mea non deerit, non illa solum, qua quosvis miseros & muneris ratione & meo privarim affectu, complector; verum & illa, qua in amicorum rebus sollicitus sum, in quibus studiorum & veritatis amor, quem in studiis tuis recognosco, te mihi consecravit. Harmonica tua scito me exspectare, atque illam
Mobilem divum lyram ( quam) Sol harmoge
Quadam gubernans motibus diis ur- g et >
Ut doctus ille Quiritium. Quid e- nim an harmonicis hisce temporibus mentibus nostris exagitatis potius delinificum sit ? De Christi anno scito, a (juo tempore in historia soleo di versari, nunquam censuisse, adeo temere abjungendam Josepho fidem in Herodis annis adeo ad Romanam historiam exactis. Tum vero labori tuo hoc debeo, ut modo intelligam, quibus initiis vulgaris illa aera primum invaluerit. Calvisius quidem, si quid audebit contra hsc, plane antiquo juris verbo, caluitur. Tu vero hos Theologastrorum clamores ^ & rumores, (qui utinam in fidei rebus ita se ad antiquitatem componant) unius assis ne estimaveris: aut pidquam minutum & parvum cre- ito, quod pro veritate suscipitur.
T O L JE
Vale, Vir Clarissime. Vienna xxvm. 1614. Jan . cio id c xv.
Nisi grave est, cupiam per otium per epistolam mihi explicari scene illius tuse apparatum tenebricose, & quemadmodum papyrus ad incidentem radium luminis adhibeatur, ut proportionali intervallo locorum di- stantie reddantur.
Epistola CCCLXI. MICHAEL GEH LERUS JOANNI REPLERO.
Omani olim libris Sibyllinis per 1614. decemviros inspectis censiie- runt, ut Veneris Verticordia: simulacrum consecraretur: ad cujus ego incerata genua jaceo. Ne enim sis nescius dS'&ta hclov ptsu shvi^sv Joanna Lampelia nobilis & spectati Domini Cyriaci Lampelii & Susanne Höltzelie de Sternstayn filia, laude pudicitie & purpurei decori gratiosa venustate florentisiima, me mihi surripuit. Ac ne toties mihi sit tq 'jrctpaxhctvcrtS-upov -canendum, futurarum nuptiarum diem diximus , xv. Septembris, quo Cupido Rosam Harpocrati,silentii Deo,ex more prisco consecrabit Vitigovise. ’Evch%o- [j.yjvi^ecrcri b'e £(r 7 repous sqcitov Avo i kev , %aAwov vtp Yipcni napS-evlas , fecundum suavissimum Pindarum. Nun- (juid vero plenilunii tempore sat auspicato ? Ad hec sacra opertanea,te, Clarissime Replere, tuamque Cajam,
& suavissimos liberos, adeoque Musas omnes & gratias, solennster evoco, invitoque. T e quoque proxeneta, a Magnifico D. Wackerio & amoenissimo Segetho yaptjjAiov ambio, de tuo, nescio qua felicitatis mee opinione, jam securus. Sed & hanc Samso- niam questionem solves ubi veneris. Proditum est apud Carenos, qui sunt Arabie populi, observatum este, ut qui Lunam foemineo genere & nomine putarent nuncupandam, q
addicti

✓
AD JOANNEM KEPLERUM. 581
1614. addicti mulieribus semper inservirent: qui vero marem esse crederet, is in uxorem jushaberet, neque ullas pateretur muliebres insidias. Ha:c Levinus, illi. Quid vero religionis Levinum incessisse dices, qui & Venerem masculo genere dicere maluit, apud Aristotelem Elench. Lib. 1. Cap. xiii. Et hanc crucem non abs re Grammaticus fixit Mathematicorum principi, qui non tantum montes & civitates Lunge contempletur, sed & genitalia sexus discrimina, ac aureum, qui cum ipso in Luna semper est, orbis ephebum, ut vetus Poeta canit. Numquid hoc fatis Grammatice? quo vero ipse nomine appellare soles , Excellentissime Keplere, aut quam me imposterum lectionem sequi mavis ? KCJUj TaVTa fJLSV $Y) TaVTV]. Desideratissimi adventus tui significationem cum columba mea deliciosissima, avide exspecto: quam per Michaelem Maurer , mercatorem Linciensem novum affinem, recte curabis: quod & Nobiliffimus Her- kowicius fac resciscat, ad quem präsentes spectant. Ursinus noster antiquum obtinet, & optat: fumum de patriis poste videre focis. Ego tamen ipsum manere velim, nec adeo properare in Labyrinthum, unde ille se imposterum tam facile non extricaverit. Vale, Clarissime Vir, & amicitia: nostras favonios inspira & geniale incrementum. Sobieslavm xx. Julii cio io c xiv. secundum Dionysium exiguum, cioiocxix secundum magnum Keplerum.
Epistola CCCLXII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1615. /'Tariffime& Excellentissime Do- ^ mineKeplere! Philosophica: mea: nuperas libertatis gratiam apud te anquirerem, nisi mihi jam antea candor tuus & placabilitas probe estet perspecta. De Ursino nostro hic nihil habemus praster supellectilem librariam. Haud dubie is Veneri fa- 1614. cit assiduus & accubuusper amica silentia Luna:. Idem Gymnasium Schönaichianum , si nescis', etiam D. Dornavius accendet. Scribit enim se vocatum esse ad professionem conversationis civilis. Quod medicis sunt fornacula: Chymica: Marpurgi, hoc nobilitati Silesiaca: fore credo novum illud philosophandi genus. Ephemeridum tuarum spem mihi nuper fecisti. ’Egepx oo 0 lk »jAie. Quasso, memineris tui Gehleri, qui profunde tus eruditionis studiosissimus est admirator; ea- rumque exemplo me bea, ubi prodierint. Sobieslaviam nostram com- sobmU- plures Austris Barones frequen - vL tantjscd qui prssimt operis,in utramque aurem, ut fit. Credidi tamen
Comitiis hoc esse astcribendum: sicut fere motus majores impediunt minores. Quid cras futurum sit, fuge qusrere. To ydp [jJAAov spnet tu 0 Aov. Ipse hic per aliquot dies Witigovis hsreo, dum uxor mea periculoso & pertinacissimo morbo decumbit. Qus ex fatalibus' fundi nostri calamitatibus, minima non est. Si quid novi qusris, noveris pinctum cis roborarium Schwanber- giacum per tres dierum hebdomadas deflagrare. Unde hic fumat uterque polus, & non absque causa veremur, ne aer vitium trahat. Regem Galliarum immaturas maturantem nuptias a Parlamento Parisiensi in aresto defervere justum intelligimus.
Elie novum habemus theatrum turbarum post Juliacensem digladiatio- nem. Vale, Clarissime Vir,cum tuis navam, & me, quod facis, amare perge. VVitigovu , d. xxvm. Sepi.
CIO io c xv.
Epistola CCCLXIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
L Iteras meas, quas ante menses ah- T /Ct o •
quot Witigovia ad Te dederam, * b ’ Dddd 3 ut
l

582 E P I S
i6i6.ut nuperam illam purgarent licentiam, qua apud te Lincii in nundinis, tanquam apud Philosophum & Mathematicum acutissimum nobilissi- mumqueusus fueram plus quam Philosophica, tibi traditas non esse, ex Tabellario nostro non ita pridem intellexi. Visus itaque mihi sum pudorem cum literis amisisse, cujus patrocinium illis demandaram: nec minorem sensi vertiginem menti jam plane exsternata oboriri, quam olim Phaethon cum ad Scorpium usque proveheretur:
Hunc puer ut nigri madidum sidor e veneni
Vulnera curvata meditantem cuspide vidit ,
Mentis inops gelida formidine lora re * mißt.
Reddidit mihi tamen tandem animum ad pedes, ut Homeri verbo utar, decidentem singularis tua iu- TpaTeAict & comitas. Et spero fore, ut matutinum illum & Ovidianum errorem meum, quem nosti, seras huic & vespertinas poenitentias condones. Sed ne quid videar de- aestimasse spem gratiae, en rursus licentiosius ad te venio, & Ovum tibi rectum in abaco sisto: non quidem testae capite leviter mensas alliso, quod novi ille orbis inventor fecit Columbus, (quem perperam Columbum vocant, cum Colonus sit) cum tam arduo labore antipodes quaeri amulis suis ostenderet, quam ovum statui. Sed integrum loco & illisum, haud aliter quam nucem, glandem, pyrum solemus. Experire, Ii voles facile invenies, quod d^uMTov existimant. Hoc quidem Attica Suada Eryci Puteani mihi persuasit: & haec tuo convivio vcoyaAct Apollinea appono, quod tum agitasse diceris, cum importunus noster tabellarius Ephemerides a te exigeret nostris his turbulentis temporibus & sylvescenti au- rae - Quin & vorsuram facere non erubesco (non enim solent literas) etiamsi ad problema meum nuptiale
T O L M
nihil quicquam a te hactenus ha- 1616. beam: quod mihi absterrendo esse poterat. Vides, me alterum Diogenem, qui cum immodestius Antisthenis doctrinam exterebrare crebris interpellationibus non cessaret; intentato a Magistro baculo, si molestus esse pergeret: Csede, inquit, si vis, at nullum invenies baculum tam durum, quo me abs te abigas: dum aliquid dixeris. Eodem & ego sum ingenio. De Septenario numero, primo illo Virgineo, omnia divina Pythagorici: qui autem septupla distantia in Musicis dvapfiosog ? Scilicet hoc ipsi deerat ad perfectionem.
Audivi ex Ursino (qui nihil scribit, adeo pudens est homo, ubi nuptias celebravit!) te prater vulgares aspectus, tot alios ponere, quot sunt consonantis Musica: : & quidem non minoris efficacke. Et vehementer arrisit ratio, & auget admirationem, solum septenarium harmonicum non este, cum binarius etiam in semitoniis suavissimas efficiat 8iscr&ig.
Hic Delio natatore mihi opus est, id est, Replero delicio illo maximo Musarum, nec minore animi mei. Quasso, si per curas coelestes licet, hunc mihi scrupulum exime. An Ephemerides hujus anni edideris cum Corollario Rösliniano aut Cal- visiano scire desidero; & te cum tuis suavissime valere: idem vobis optat & mea cum filiolo nostro. Sobies- lavi ex Gymnaßo ROSARUM d. xil.
Mart. cid io c xvi.
Epistola CCCLXIV.
JO. GEORGIUS POLTZ de POLTZHÜGEL
JOANNI KEPLERO.
Nobilis & Clarisßme Domine!
T Icet non ignorem Excellentiam 1614. -*- J Tuam gravioribus rebus occupatam, atque incivile esse,ut hac in parte molestus sim: pronus tamen ejusdem

AD JOANNEM
614. dem affectus & favor, quo me fern- per prosecuta est, imo ipsa observantia mea, quas me viciffim de Excellentia tua bene mereri jubet, animum dederunt, ne id, quod nudius tertius coram petii, adhuc petere desisterem: ut nimirum prudentifli- mum suum de Nativitate mea judicium mihi communicare vellet. Merito enim id peto a tali Viro, cui Müsse ex omnium virtutum floribus prTmii coronam perpetua laude confecerunt; earumqueprasstantis- sima URANIA illam capiti imposuit. Tempus itaque designem ne- cefle est. Natus sum xxix. Novembris, hora dimidia quarta matutina, Anno cio id lxxxviii. Anno, ut multis placet, turbulento & infausto, annique rigoroso & durissimo tempore. De prseteritis certum mihi constat judicium, quo fortunam novercam fatis duram accuso, ad quam expugnandam hac clava usus Ium :
Orandum efi, utfit Mensfana in Corpore fano.
De futuris, cum animi & corporis vires deficere sentiam, facile brevi illud mihi praedico, vel, cygni instar, hoc modo valedico:
Munde immunde male ! tua fat ludibria vidi:
Voenitet & juvenem me ftperejfe tibi.
Cum me fata vocent , repetant mea vota, recedam
Latior,^ terra corpus inane dabo.
Aßrababeant animam : mea Tu,ß>es unica , CHRISTE:
Ad vitam monßras mi melioris iter.
Hoc pie conferves animo , teneas que
Viator:
Vivitur in CHR IST O: eat er a mortis erunt.
Sedhasc voluntati & ordinationi divinas committo. Hasc ideo adscri- bere placuit, ut, dum nativitatem atque ingressum in hanc vitam considero, & mortis atque discefliis ex hac vita sim memor. Ne vero ulte-
KEPLERUM. 583
rius Excellendam Tuam detineam, 1614. concludo, ejusque favori officiose me commendo. Linciid.xm. Auguß't cid id c XIV.
Epistola CCCLXV.
JACOBUS VALESIUS JOANNI REPLERO,
Iceat,ExcellentissimeVir,& amice 1614. mihi unice observande, seria tua studia & graviores occupationes nugis hisce meis paulisper interrumpere ; & amicitias nostras non ita pridem jacta semina jam primam literis excolere. Nolui ego tam commodam vi- sendiTui,&officii ergaTe mei testandi occasionem negligere. Nimia mihi in mente ex colloquio nostro reliqua est virtutis Tus & summa; eruditionis impressio , ut jam sileam.
Mirari profecto mecum non fatis queo, quinam in tantillo corpusculo, tantum solida eruditionis, totque profundissimorum philosophias mysteriorum thesauri intus inclusi lateant. Ita me D E US amet, ut a discessu meo saspius mihi in mentem venerit, (neque adhuc voluntas excidit) si quandocunque a munere meo solutus libere, & ex animi mei arbitrio vivere licebit, nullum alium gratiorem a curis secessum quaerendi, quam apud Te; ubi hianti ore pabulum illud philosophicum excipiam, tibi vel anagnosta sim, vel amanuensis, & ita operam tuam & opera promoveam in lucem. Libellus ille tuus Dioptrices continuo prae manibus est, ex quo te deserui, paucae sunt ipsius propositiones mihi imperviae: de Iride adhuc aliquid desidero. Tubos, dum licuerit, ipse curabo fabricandos, omnia experiar, ut experientis innixa etiam demonstrationum firmitas eluceat magis. Summo desiderio Ephemerides tuas expecto. De te multa ego cum D. D.sm* Surcephalo Vratislaviae. Te plu-^'* rimi habet & cum eo omnes vere docti & boni. Tua manu exarata habet

584 L P I 5
1614. der ad Thema aliquod natalicium errantium loca ex calculo Tycho- nico. Si tibi sit commodum, idem a te flagitabo ad 1581« diem Martii 17. Hor. 17-Min. 7. ad longitudinem Ster- linensem in Scotia, graduum circiter 19. ex modernis Geographis. Audivi a Surcephalo, modum este aliquem dirigendi omnia simul thematis loca nullo negotio: eum me celavit, veritus, ut suspicor, ne ipsi ego gloriam proriperem inventi sui; sed immerito. Neminem usquam gentium reperiet,qui ingenue magis fateatur, quid ab aliis profecerit, quam me. Vidi saltem tuum de hoc invento judicium, quod beneficio amici sui cujusdam expiscatus est : approbasti, quod ipsi triumphus est. Meus erit, si me ames, & quandoque per otium literis invisas. Literas tuas vel Pra- gam Cypriano Lumago cura perferendas, vel Norinbergam Colari Ca- landrino civi: ipsi curabunt mihi reddendas ubicunque terrarum fuero. Vale - Excellentissime Vir, & me ama. Fraga. Non. Aug. cid id c XIV.
Epistola CCCLXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
3614. f'P Andern aliquando, Excellentis- fime Vir & amice mihi unice observande, post peragratam Germaniam, hic Francofurti consistimus,incerti adhuc, in quam mundi plagam dehinc nos vocent Fata, & imperium eorum, quibus parere nobis neceste est. Jam primum libere respiramus ex hoc itinere semestri. Nondum adhuc pedem sixeram in hoc solo, cum de te, per literas salutando subiit animum. Triduum tantum est, quod hic fumus, & favit tamen Numen, ut te liceret interpellare, & ex te ipso inquirere,quid agas ? ut valeas, *jt memor sis mei ? Antequam Praga discederem, dedi ad te literas, (nescio an reddita; fuerint) quibus, quo apud me loco sis, facile potuisti perspicere.
r o l i
Ex eo tempore siepius oblata est 1614. mihi occasio, de te sermonem habendi, tentandique animi erga te mei affectum, & sententiam meam de scriptis & ingenio tuo libere dicendi, si tamen par sit & conveniens tantulum me de tanto viro judicium ferre.
Lipsia? conveni Calvisium, qui per- setbus magni quidem te habet, sed Chrono- logica? isti tua? opinioni non potest non refragari. Summopere exoptat pleniorem ad epistolam suam responsionem, eam praelis hic audio mandari & nundinis hisce prodituram. Inconcussam penitus autumat suam sententiam de anno Nativitatis Domini nostri, nec ullis tuis machinis poste labefactari. Tempus docebit, & tu,quid de hac re sit sentiendum, Vidi, dumWiteberga? esiem, Ambrosium Rhodium, qui in tua Ambrofius verba juravit, ut mihi tum videbatur: Rbodms ' ejus profecto humanitati multum debeo. Optica sua me donavit: rudimenta sunt illa ad speculatione» tuas nonnihil conducentia. Nihil ä te tritum prodit, aut vulgare, imo nihil facile. Summo acumine opus habet, qui te capiat. Expectamus Ephemerides tuas; sed frustra adhuc: ut mihi narravit hic Bibliopola amicus tuus, a quo opera tua omnia comparavi, qua; saltem habere ab ipso licuit. Qyod superioribus literis a te expetivi id ipsum hisce flagito, ut ad anni 1581. Martii Diem 17. FI. 17.
M. 7. ex calculo Tychonico loca recenseas Planetarum ad longitudinem Sterlinensem in Scotia id. gr.ut videtur Mercatori in suis Tabulis.
FIoc tamen profatus, ut veniam des importunis hisce precibus. Quam erga Sarccphalum exercuisti humanitas, mihi viam aperuit huic voto, ut erga me eandem experirer, licet immeritus. Si contra qua in re ego tibi aut opera aut re mea gratus este ' potero: etiam atque etiam peto, ut liberrime mihi imperes, quid proflari ante volucris. Vale. Datum Franco- furti xvi. Sept. cid id e XIV.
Epi-

AD JOANNEM KE PL ERUM.
Epistola CCCLXVII. libertatem Philosophorum. Sed est 1617.
THOMAS
JOANNI REPLERO.
MINGONIUS ant iq uiim quoddam decretum, quod
nunc non subvenit. In reditu ta-
1614.!) Emitto Dominationi Vestra li- IV bros, quos mihi ante actis men-
bellarii igitur aliquid potero Dominationi Vestra; Clarissima; melius & certius significare. Interim aman- quos mini ante actis men- tissimum Tui ama, fi poteris fibus mutuos dedit. Aula Caesarea quasstioni de motu T 1 erra; satisface - festinat discessum. Interim rogo, ut re, vel dissolvere sententiam, quasso, amico, quem siepius probasti, aliquid quamprimum potuerit, mihi trans- committas, quod Dominationi Ve- mittas, quod erit mihi gratissimum, stne esse possit utilitati, & mihi ipsi Interea valeas incolumis ad multos voluptati. Genitura; calculum jux- annos. Dabam ?rag&diexxv 11 Setz Tychonis correctionem summo- ptembrü cididcxvii. pere desidero, &, si fortasse inter tot alias curas & labores non ita occurrat scheda illius temporis,adjungam nunc : contigit enim Genitura anno cioioLXxxi. Novembris D. 22. H.21.
Epistola CCCLXIX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
& Min. 30. p. m. sub Poli latitudine 'VfEgotium Dominationis Vestra; 1617. 44°. Qmsso in gratiam boni amici Clarissima; remissum fuit ad non gravetur hunc laborem susci- Cameram Aulicam, & ego pluries fui
E ere, summopere enim me obliga- apud Dominum a Polahm, qui adit. Valeat felix cum Domina Uxo- huc non pr^cipit Secretario , ut S. re ad multos annos. Lindi diexxix M. C. nomine preeeipiaturtelonario
Lintziensi solutio trecentorum flo- renorum. Dictus Dominus ä Polahm est bene informatus, & eidem literas Dominationis Vestra; perlegendas dedi. Curabo, si fieripotest, ut ante discessum S. Majestatis trans-
Septemb. cididcxiv.
Epistola CCCLXVIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1617. rpAbellarius, quem mihi misisti, re- mittam Dominationi Vestra; literas feret Dominationi Vestra; Cia- Cassaris. Interim ego accepi refpon- rissimse, quomodo statim post acce- sum a quodam amico, qui Patavii de- ptas litteras debui respondere, pro- git. Ipse emet a Dominatione Ve-, pter ipsius acceleratum reditum, ut mihi iste narrabat. Caesar non est hic Prags, sed Brandais recreationis causa manet, & Dominus Camerarius
slra multa centenaria exemplario? rum Ephemeridum, dummodo conveniatur prius de convenienti pre? tio sub quibusdam conditionibus.
Major. Movebo omnem lapidem Nam cum ipse multa millia storeno- apud omnes, ut Dominationis Ve- rum & quot fatis erunt, partim in pa- stra: Clarissima; justissima: & honestis- rata pecunia exponere velit, & vi- sima; petitioni, satisfiat, & meam ope- deat este necessarium, ne magnum ram non desiderabit Dominatio detrimentum patiatur, si aliis dicta Vestra Clarissima, & preces sibi pro- exemplaria divendantur; nam unus mittat, cum Aula tota hic Pragse alteri poterit damnum inferre: ideo p erit. Interim data prima occasione necessaria prius erit facienda condi- ; agam ferio cum Nobilissimo Cardi- tio aliqua, qua Dominationi Vestr® nali. Nihil scio, quod summus Pon- & emptori consulatur oportune. tifex decreverit aliquid de novo Prsterea vellet libenter eam partem contra Philosophica dogmata, & Ephemeridum videre, qua; discursus
Eeee &
ibi

586 E P I S
• 1617.& res philosophicas continet, ne fortasse a Theologis aliquod impedimentum A damnum emptori inferatur. Nam in Italia sunt quidam limites philosophis conclusi, extra quos Catholicus non potest jure exspatiari, & justissimas ob causas. Transmittenda itaque est ista pars, vel saltem argumentum capitis una cum conclusione, ut facilius possit per Postam transmitti. Emptor etiam vellet libenter scire, ad quot annos futuros extendentur ephemerides , & quot folia continebunt, & quanti divendetur unum folium, vel pro singulo quid petat Dominatio Vestra cui hxc volui oportune significare, ut mihi quam primum & distincte satis significet suam intentionem circa hsc omnia particularia proposita, ut amico possim statim litteras easdem Dominationis Ve- Urse transmittere, ut facilius negotium concludatur & ne literis mittendis, & rescribendis multum temporis conteratur: mature cogitet & rescribat ultimum precium & conveniens, quo divendere posset dicta exemplaria, id est singula, ut possit numerari statim pecunia pars conventa. Interim ego Dominum Camera: Präs fidem sollicitabo, ut expediantur literae Caesarea: ad telonarium istum Lintziensem. Me commendo Dominationi Vestne Claris- liime, &data occasione meo nomine D- Doctorem Springlerum salutet ex toto & meliori cordis astectu. Dabam Praga die Prima Novembris CIO id cx VII.
Epistola CGCLXX. IDEM
JOANNI KEPLERO. !
*6i8,fTVRansmitto Dominationi Ve- A strae Clarissimae literas mercatoris, ex quibus poterit istic Linzii centum florenos quatriduo ab insinuatione, recipere, quos post mul- tOS ambitus, preces A supplicatio-
T O L JE
nes a Camera Aulica ad Austriacam 1618* projectus, ut ita dicam, tandem a ministris Salium in magnae amicitiae & gratiae signum recepi heri,acpro- pterea non miretur, II serius responsionem accipiet: cupiebam enim quam maxime, ut aliquem fructum a meo labore tandem reciperet. Uberiorem certe procurassem: sed in nostraAula DEA illa Nummonia satis angustas habet manus & voraces, ita ut aliquando ante receptionem evanescat vel absumatur beneficium. Exemplaria omnia, quL mihi transmisit, recepi, & S.M. & reliquis aulicis consignavi nomine Dominationis Vestra: Clarissima, cui gratias ago, pro responsione contra Ingolum, ad quem eam transmisi, fortasse multa alia proponet argumenta. (*) Interim (*) Suh me Dominationi Vestrae ex corde commendo & offero mea servitia: quLso transmittat suum Chirographum seu chartam blancam pro dictis centum florenis jam receptis, ut possim ministris consignare; prius autem non satisfacit, cum mentionem mensualis salarii faciat. Datum Vienna die xxxi. Maji cid ID cxvm.,
Epistola CCCLXXL IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ecunias, quas Dominatio Vestra Clarissim a recepit, scripserunt isti Domini quiestores pro Salario aulico, cujus solutio apud istos Camerae ministros habetur pro-maxima gratia. Eo devenimus, ut promeritam mercedem & emendicatam ad- scribamus beneficio^, atque ita non requiritur alia formula scheda:, quam communis acceptarum pecuniarum. Conscribat itaque Dominatio Vestra aliam similem ei, quam mihi transmisit, addendo tantum numerum, nempe florenos 100. ut solutori & Salium Prassecto tradere polsim, a quo etiam statim recuperabo prio- sem; nam meo chirographo debui

AD jOANNE
r6i8-obsignare & me obligare, & statim Dominationi Vestra remittam. Do- lui ex corde, quod eo angustiarum fuerit redacta, ut ad Regem Anglist & exteros statuerit transmittere opus imprimendum, & compatior quam maxime conditioni & infortunio nostri temporis. Si Dominatio Vestra Clarissima non aucupatur ex Patrono, cui dedicat, auctoritatem operi , vel majorem renumerationem & Regiam, quae plerumque, nisi intimum Regi & quidem gratum pro- motorem habeat, nostras Ipes fallit. Fortasse aliquis erit hic in Aula & non infimae sortis, qui expensas,, nisi magnae sint, libenter faciet: Dominatio Vestra significet mihi suam voluntatem, & numerum expensarum, ut possim eum, quem potero, in hac re lapidem movere. Plerunque enim plus a privato homine,grato quidem, recipimus, quam a magnis Dominis: quoniam & accepra bonas voluntatis argumento obligantur femper, & saepius omnium officiorum genere grati respondent obligationi. Magni vero Domini, si dant, semel tantum praestant beneficium, quod plerumque tantum auctoritate sui nominis solvunt, putantque illius splendore satis fuperque fecisse. Interim iterum Dominationi Vestra gratias refero pro exemplari Epitomes inCo- perniceamSphaeram mihi transmisso, quod cuidam amico, Patavium jam misi: quaeso aliud mihi remittat, ut Romano amico qui quam maxime desiderat, possim communicare per postam. Valeat ad multos annos incolumis Dominatio Vestra Clarissima, mea opera quandocunque &
ubicumque libuerit utatur: femper enim paratissimum me reperiet. Dabam Vienna die xv Junii cp P C XVIII.
Epistola CCCLXXIL IDEM
JOANNI KEPLERO.
1619.7) Ecepi prateritis diebus literas
.IVDominationisVestraClarissimae,
M KEPLERUM.
5 87
una cum calculo Planetarum pro ge-1619. nituris transmissis, cujus rei & laboris memor ero femper & quacunque data occasione, recompenfabo inte- rim studio optimas voluntatis cum debita gratiarum actione. Litteras pro Domino Doctore Remo, retineo D.joa»- adhuc apud me. Indies enim ejus” esRemM ' expectatur reditus ex Oenoponte, & statim ipsi tradam: alias si audiero retardari longius, transmittam. Perlegi observationem Cometarum ä Dominatione Vestra factam. Certe Deum omnes rogare debemus supplices , ut significationes ista: ipsius ira, inanes sint velsaltem leniores: & qui Aristotelici sunt, obstupescunt, quomodo tanta succensio exhalationum succreverit, ut totum Cometarum trabem & Cometam, circa principium hujus mensis produxerit : ' literatorum ingenia fatis nunc habent exercitationis. De Ephemeridibus se- orfim & separarim imprimendis sicut hactenus,non simul omnibus pro multis futuris annis, non est quod Dominatio Vestra se torqueat: non enim -in malam partem m aula Casiarea hoc fuit tractatum; sed boni amici dubitaverunt, ne aliquis mathematicus, cum Dominationis Vestra fundamenta calculorum fuerit expiscatus, ex unius aut alterius anni ephemeride , auferat Dominationis Vestra honorem &lahorem, impressione multorum annorum simul. Et his de causis consultius fore putaverunt, si .totum opus unica impressione publicaretur, cujus rei arbitrium & judicium penes Dominationem vestram, cui omnia felicia a DEO Optimo Maximo auguror & precor, una cum optimo currentis anni auspicio & progressu, & parcat mihi inquieto, si feriufcule litteris Dominationis Vestrae respondeo. Habemus ceterum tempus valetudinarium & plerumque infirmum, & in ista carceratione aulica neque mihi neque amicis satisfacere possum. Et iterum valeat feliciter. Vienna die x. Jan. cp p c xix Eeee 2 Episto-

588 E P I S
Epistola CCCLXXIII.
JOANNES ICE PLERUS TOM^ MINGONIO.
i5i8-Y^U2eris quid sentiam de tuo inter- W. pretamento loci Ptolemoi Lib. III. Quadripartiti Titulo: De dignitatibus. Video duo vocabula disceptari; crvyy/fxari^scB'ajj &
& in illo video convenire interpreti Groco, quem pro te adducis; cum undecimviris Florentinis, qui putant hos (rv<%YiiJLcm<T(JLii<; fieri posse per orbes Planetarum radiosos. Addis & rationem, ne nimis crebra evadat positio, quas orbis denotet impe- ewnor rium, si aliter Ptolemaeum accipia- ^ t mus. Verum quod pace tua sit di- fgrfket ctum, ego diversum sentio. Nam apudPto' quicquid sit cum allata ratione, (de lemum. videris, qui Assrologiam mordicus defendis) Ptolemaeus certe per cv^j^aTtcr^g non intelligit radios orbis,sed Aspectus. Primum ubique hac voce utitur hoc sensu , non est igitur consentaneum, illum hic usurum eadem alio sensu, citra admonitionem. Ad quid enim essent definitiones Libro r rimo praemissae. II. Vox Graeca ducitur a , cujus major est emphasis quam Latinae, Aspectus. Illi igitur radii dicuntur ^vjfjLaTtcrfiot , qui aliquoties repetiti circulum consumunt, facientes %jj- fia Geometricum. At hoc non faciunt radii orbis, qui planetis attributi sunt nullo aspectu alicujus figurae : sed tantum respectu oppressionis stellarum minutarum a luminibus planetarum. Tertio quod hic dicis, poni alternativam a Ptolemaeo, id mihi servit. Alibi enim est pro eirttcev- rpoi (cum non de centris, sed de mutua planetarum habitudine agitur) vox av^vyia, quo consistit vel in d- 7 ToppoU y vel in (rvvaQjj , cui contra- diltingvit orv%*ipctTio-(iov non conjunctorum. Eodem igitur modo & hic conjunctioni planeto cum cuspide, unde eTrinsvTqog dicitur, opponitur o-v^rifjutn ejusdem cum
T O L B
cuspide, neutrobique aliud quid est, i6iz. quam Aspectus. IV. Ptolemous 7 #Y coguQopiss Solis in angulis versantis €7rixhTpxg esse sinit in quacunque quatuor cuspidum: at si id non sit; ejus loco requirit c non cum quacunque, sed tantum cum Medio Cceli. At quomodo Pla- neta, qui est in fogvQogfa Solis, versantis in ortu, septima, vel imo cceli, poterit radiis orbis fui attingere Medium Cceli. Doryphoria enim non extenditur ultra 30° gradus, radii orbis adhuc minus habent. Ab ascendente vero ad Medium Cceli sunt 90°. V. Suppeditat etiam ipsa vox de£101 validam objectionem. Sed de ea voce prius est agendum. Nego autem, hic dextrum & sinistrum esse respectu luminarium, ut Tu vis. Jam enim a principio textus hoc constitutum est ä Ptolemaeo, ut Satellites .sint Soli a partibus dextris, id est, o- rientales, Lunae a sinistris, id est, occidentales. Itaque situs ad Lunam, qui prius electus erat, jam iterum repudiaretur, dum ei proferretur orientalis ad Lunam situs. Quare utcunque textus habeat, certum est, intelligi vocem de configurationibus a dextra vel sinistra planetarum parte. Hoc sic constituto, cum commendentur partes orbis dextro, in hac crv<y^(jLaTi<r&t plancto extra angulum versantis, dicitur oppositum in adjecto. Sit enim Jupiter in principio Cancri , ut m Genesi Octavii Augusti, Sol in fine Cancri, & oriatur fortasse decimus Cancri.
Hic Jupiter est satelles & extra angulum , ut ponit Ptolemous, (alias, si Jupiter esset in angulo, Sol fortasse non esset in eo, neque requireretur loco angulationis Jovis (TuyypctTio-fjJg ejus) quomodo hic partes dextro Jovialis orbis possunt tenere horoscopum ? Cum sit illi horoscopus ad sinistras. Aut si orbis dextro partes commendantur hic: quoso,quomodo unquam Jupi- „ ter potest esse extra angulum ? Sem-
per

AD JOANNEM REPLERUM. 589
*618. per quippe angulus cuspidem suam habet ad dextras :& fi Jupiter habet cuspidem a dextris; erit igitur in illius cuspidis angulo, non extra. Certum itaque est, si quis haberet in Medio Coeli 4 0 3, Saturnum & Martem in 5 0 X, Lunam in 28° X,orientem 6°r, Solem in 12 0 r, (posito quod dogvQopiot se per tot gradus extendat, quod solum hic deest,) verificari conditiones Ptolemsei Monarchicas. Sol enim in angulo & masculino signo & exaltatione sua. Satellites, Saturnus, Mars non quidem in angulo, sed tamen configurati Medio Coeli,per sextilem, & orientales ante Solem , & Lunam, Luna etiam prope cuipidem orientis. Ita sentio, qui te colo.
JO. KEPLERUS.
Epistola CCCLXXIV
THOMAS LANSIUS JOANNI REPLERO.
itfi4.T?Cquid tinniunt tibi, magne Ke- plere,aures interdum ? Frequens de Te mihi hic sermo est cum nostro HafenrefFero, cum Schesero nostro, nostri amantistimis. Equidem virtutem tuam jam dudum admiratus sum, doctrinam suspexi, & ingenii acumen deprehendi sine exemplo : ut propterea multoties occasionem captaverim, qua tibi arctius devinciri postem. Et ne diutius frustra sim; ecce jam importune tibi obstrepo, & amicitiam atque officia mea ostero. Quse si grata habueris, hoc ipso obstrinxeris me Tibi insigni obligatione. De fide & candore meo securus esto. Verum ut videas amicitiam meam non venire sine onere, mitto tibi librum nuper aliqua mea suggestione & opera editum : quem ut ingenue libereque censeas, majorem in modum a Te peto. Censura enim Tua erit mihi instar omnium. Ille ipse liber, consecratus est Imperatori Augusto a Duce Wirtembergensi Friderico
Achille; nondum tamen oblatus: 1^14* cum hoc per multas causas hactenus commode fieri non potuerit. Offeretur autem primo quoque tempore. Lator harum est Nicolaus Spechtius, qui consilio & voluntate mea cum discipulo Tobia Handelio redit in Austriam. Cum enim Tobias iste migrastet in suum ingenium, nec amplius ferre vellet monitorem, adeoque a Musis omnino abhorreret: satius este putabam, illum ad lares patrios remittere, quam longiori mora patris exspectationem ludificare. Minatur tamen, ut audio, discipulus praeceptori: & quia fieri potest, ut pater Gregorius, Quaestor Ordinum, sit ejusmodi auditionum facilior: Tu quaeso, bono & probo illi Spechtio dexteram porrige > nec patere, ut calumnia praevaleat veritati. Nolim vero, ut de hisce meis literis quicquam dicas Patri Handelio. Vale ita, Vir Optime, & me ama. Tubinga v. OBobr. cid ID cxiv.
Epistola CCCLXXV.
IDEM
JOANNI REPLERO.
Ro Tuo honorifico & libero, Cia-1615. riffime Replere, quod de Gon-W* sultatione illa mea-aliena tulisti, ju- dicio,gratias Tibi ago, quas postum, maximas: acturus prolixius, ubi plus otii nactus fuero. Frustra autem est, uod, nescio quas, latebras mihi Iva- es, & nescio, quam tempestatem atque crabrones minitaris. Quid si coelum ruat? sed confide, mi amice: Lansio robur & aes triplex circa pectus est:
- - Qmn tonet undique £? undique coelum ,
Mens tameneß conßnns ,nec adob'üin murmura pallet.
£t extra jocum : Etiam Theologi nostrates aulici nuper bellum adversus me moliebantur; cum libertatem meam (ptg-fto.&siq*) nonfatisconcoquere possent: uri stomachi deli- Eeee 3 catuli

59 °
E -P IST O L M
G. E. Baro 4e Tscberne- mel.
jdi 5-catuli etiam optimos cibos fepe rejicere solent: sed jam placide conquiescunt omnes. Vale, Vale, Optime mi Keplere, & carmen istud in obitum Principis Sibylk ä me factum distribue quibus voles; praecipue tamen Illustri Dn. Georgio Erafmo Baroni Tfchernemblio. Vale iterum & serva mei amorem. Tubinga d. IV. Januar, ciD 10 CXV.
Expecto non sine desiderio, ec- quando tandem amicitia nostra sis usurus ? Frontem jamdudum obfir- mavi: cave, putes jam este infirmam: imo hanc collegi paffim laudem, ut Summates viri dicant: Lanfium dicere veritatem omnibus, parcere nemini. Varia quidem de Kepleri religione judicia : nihilominus longum trahit amicorum agmen: & cumpri- -mis Vice-Cancellarius Dominus Se-.
Sebastta- bastianus Faber, qui Jovis Wirtem-
Pallas, tibi mirum in modum favet.
Epistola CCCLXXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1624. A D amicos soleo desideria mea xY perscribere breviter. Et pro- pterea omissis circuitionibus commendo Tibi meum Stephanum Lan- fium; (*) qui in patriam abit, quse- iiturus occasionem, qua populari- ,hus operam suam testari, simulque •cum adolescentibus Baronibus, No- bilibusque ad alias Academias proficisci, adeoque Italiam, Galliamque ^perlustrare possit. Tu qui pleris- •que patrk Proceribus uteris familiarissime, quseso gratificare homitst vel mea causa. Faciam vicissim officium amici,ubi ubi volueris.C^tera, cqu£e forsitan de statu rerum nostrarum scire voles, prolixe narrabit Ste-1624. phanus meus. Vale, Vir Clarissime & me amare perge. Tubinga vi Julit
CIO ID C XXIV.
Epistola CCCLXXVII.
CHRISTOPHORUS SCFIEI- NERUS
JOANNI KEPLERO.
M isi tibi nuper, Vir Clarissime, di- 16 15.
sceptationes Mathematicas discipuli mei: nunc laborem meum haud invitus communico. Est phaenomenon solare, parvum mole, effectu vero majus forsitan, quam quispiam opinetur. Rudem nunc & primam delineationem vides, colores,
Uti spero, pulchriores olim sequentur. Tu si tuam mihi sententiam perscripseris , haud ingratum saries.
Post opusculi totius absolutionem, Paralipomena tua, jamdudum & diu apud bibliopolas requisita , adeptus avide perlustravi, & in iis fatis & cum gaudio intellexi; tqam illam ratiocinationem, qua ex data refracti- qne colligis Solis contractionem. Inierim a te quaero, quid TibiKauma- ta & chasmata videantur este: nam ipsa ignem este, mihi semper a veritate alienum visum est: tum an nuperas irides quinas, hujus mensis circa Solem videris; & quid illas este judices, aut qua ratione defendas?
Vale, Vir Clarissime, A munusculum boni consule. Ingolfiadii x Aprilis cip idcxv.
Epistola CCCLXXVIII.
PETRUS HOFFMANNUS JOANNI KEPLERO.
^QLarissime atijue humanissime 1615.
Vir, Amice honorande. Etsi
tuas
j(*)Hoicin Album, quod aflfervat adhuc Celeberrimus •NfsathenuturnProfesibr Tubingensis Dn. J. C. Crei-
lingiu^memorixcrgQ I. Keplerus sequentia inscripsit:
O curas hominum , 6 quantum tfl in rebus inane $
Dominos recipiunt, dum repellunj maxume.
^epliano Lansio Anisano-Austrio scripsi Joanitcs Keplcrus, Ordinum Austrix siipr-Anisanx Mathematicus, publicae calamitatis intuitu privatym uiocrprcm tolerat}!. ; Tybinop Poßr . Cal. Januar- Annf M D C XXI.

AD JOANNEM KEPLERUM. 59 1 ,
itfiy.tuas literas jam diu ex promisso desi- bse me procaces, ut vocem novo 1615. deraverim, tamen eas a biennio vide- sensu usurpem , exceperunt, quare & expectare non potui. Igitur ope- rum occasione in lites etiam incidi rx pretium putavi, te tui recepti ad- Theologicas, excludorque hic a monere, & veterem nostram amiciri- communione. Hinc intellige quanta am pene diuturno stlentio deletam mihi facultas vel fuerit, vel este postit hac schedula revocare.Memini enim, tui promovendi in loco, ubi idem& te ante biennium mihi obtulisse Pro- templi primarius minister & Scholae sessionem Astronomicam in Acade- inspector, notam mihi publicam in- mia Jenensi, quam tunc quidem im- ussit hsereseos, propterea quod in maturo judicio repudiavi. Si autem omnibus partibus ea probo, quL vermine talis provincia mihi traderetur, bo DEI consentanea deprehendo, sine omni mora eam acceptarem. Si ea fugio, vel saltem contra protestor, quid in promptu habes, osser quas- quas in omnibus tribus sectis, velno- so. Impono tibi aliquid negotii: spe- vitatem sapiunt, vel antiquam hasre- ro te non recusaturum. Non solum sm. Petis a me aliqua, qua: hypothe- jucundum, sed etiam utile mihi fore ses attinent Tychonicas. Ego vero puto. Si hypotheses omnium Plane- sequor Copernicum in generalibus, tarum ex invento Tychonis in sehe- cujus hypotheses ad Tychonicas mate delineatas‘& depictas a te hac accommodantur facillime. Mihi Kepieri occasione habere possim, & simul Planeta quilibet habet unum solum H mbe- quomodo, & ubiäCopernicidiscre- circulum a centro corporis solarisf^"' pent, si paucis mihi monstraveris, ni- Eccentricum, inclinatum ad Eclipti- hil gratius accidere posset. Lator ha- cam inclinatione constanti, super serum aliquot dies manebit apud vos, ctionis linea, qua: per centrum Scitu interea poteris id perficere, & lis transit. Hic circulus in longitu- comparare, comparatum & perfe- dinibus mediis est paulo compres- ctum mihi transmittere. riEqui boni- sior, imitans siguram Ellipticam, sic que consulas quaeso,quod tibi negoti- ut cujusque planetae Eccentricitas um sacesläm. Ultimo peto etiam, ut,si AB Eccentrici sit medio loco pro- tibi potius sit aliquis certus & proba- portionalis inter diametrum circuli %. vn. tus author,qui de gspscopsTpict aliquid CD Planetarii & latitudinem lunu- Tab * H * scripserit, & ediderit, ut mihi illius lae CE vel DF, ab hac Elliptica sigu- nomen in tuis literis nominare & ra itineris resectae in quolibet semi- consignare digneris. Rursum ad o- circulo. In hoc circulo seu Ellipsi mnia me promptum experieris. Vale. Planeta incedit vere inaequaliter: diu- Raptim Praga x 111 Aprilis cid io c XV. tius enim versatur in aliqua parte cir-
*■ - s~l -1! —• TT r>
ca G, quam in squali circa Ü. Pro-
iic,ut maneat A Sol communis clavus omnium quinque orbium,moveatur-
Epistola CCCLXXIX.
JO ANNES K E PLERUS
PETRO HOFF MANNO. ^^^atA Sol davus
omnium quinque orbium,moveatur-
Hossmanne. que motu fere tali, qualem dat ei Quereris Tycho, nisi quod dimidiam saltem
. „ rcy .—1 - 1 • •*-
r\
de meo lilentio : ego v
de meo lilentio : ego vero insuper TyuhonicL obtinet Eccentricita-
et - am oblitus pene Lm tui nominis «m Lccenttmi,
n *FXrerePrag“ ' '^oluntas’tui orbium & maneat GHlinea in hac adhuc hsreie 1 rag . v , f . c i rC umlatione sibi ipsi parallela, ma-
IMLKLLUL Lv — W— > °
circa

592 E P I S T O L A
circa Solem A, quales fecundum cano videtur verissima. Addam &16 Copernicum produntur. Habes de- numeros, ut sim liberalis omnino, lineationem utriusque Astronomie, nullum enim periculum est, ut me & quam tu vis, & que mihi Coperni- quis preveniat.
Eccentricitas [ Aphelia
Inclinatio ]
Limes Boreus
*
5700,
26 $
2°, 32 ; .
21
4822.
I, 20. |
7
&
9264.
3° a
h 50.
17 SI
©
1 800.
6 %
O, O.
?
700.
2 L2
3, 22.
13 np
21000.
13 4
6, 54-
12 9
Vale &hec boni consule. Lincti xxv Epistola CCCLXXX.
vincentius blanchus
JOANNI REPLERO.
Raduxerunt que in lucem adhuc edidisti, in eam me maximi tui, divinique ingenii contemplationem, ut gratiam vehementissime cogar habere tuam, benevolentiamque perquirere. Et dum publice Parisiis olim professi fumus, & in Hispania, Italia, & ubique, tuam non modo in auribus, & ore laudem, sed in animo, menteque gloriam femper tulimus. Quapropter nihil mirum, si haec tandem pauca ad te scribere ausi fumus. Processuque temporis majora in Te nostra extabunt obsequia & studia. Mysterium Cosmo- graphicum vidi tuum: quod summopere fum admiratus. Nec dies proterit ulla, quin Opticam tuam non intuear Astronomicam. Credimus, obiisse Tychonem, ut uni o- maia ille concederet tibi. Et tuo reviviscere benesicio cuncti expe- ctant Astronomiam. Quod si te natura, ut gentes edoceas, progenuit: opem quasso mortalibus fer, Tabularumque tuarum cupientes memineris omnes. Quarum tamen pro coteris incredibili ego flagro desiderio : qui perparvam interea dum possem a te gratiam impetrare, tibi non minus devincta, quam devota
Aprilis cio id c XV.
inservirem voluntate. Fieri autem nullo potest modo, te pari haud pollere beneficentia, cum summa, im- mortalique prostes virtute. Tantus enim vir, quantus es tu, miram (ut audio) humanitatem habet cum dignitate conjunctam. Igitur pro singulari ducerem favore, si ex nobilissimis tuis acciperem manibus veram longitudinum, latitudinumque Tychonicam supputationem Planetarum, ad annum veterem Julianum cididlxxxiii, diem Luno iv Martii, horam 9. min. 45 post meridiem, sub longitudine par. 34.50. Tem- pus hoc meum est natalitium, tanto mihi felix, quanto tuus esse possim. Quod spectare, tibi forte non erit injucundum: commutationem enim aliquam Luminarium inter tuam & meam reperies genituram. Nam te ego, quem nunquam vidi, nunquam nisi per nominis celebritatem cognovi, unico prosequor amore & observantia. Quam quidem benevolentiam & reverentiam non ex his literis modo, sed ex ipsis quoque astris conjicies. Tametsi tua magis me eximia virtus, quam externa siderum vis impellit ad te amandum. Schema mitto genefeos nostra:, per instrumenta a Patre una cum Josepho Moletio Mathematico insigni,deprehensa:, ut in tempore verum, sic in motibus Planetarum incertum. Neque enim siipputationes Alphonsi-

AD JOANNEM REPLERUM. 593
mihi in hoc negotio satisfecerunt : parum admodum Coperni- canae. Istae (ut videbis) collocant Mercurium in parte 7. 54' Arietis: illa: in 5. 58'. ponunt, Et quemadmodum in ambigui hujus Planetas motu, ita in reliquorum loco absonam experior differentiam, Sed, quod magni refert, directiones non congruunt. Idcirco precibus peto abste, ut, cum juxta Hypotheses ac observationes Tychonis Brahe tu novas condas Tabulas, meam ex tuis Harmonicis hanc restituas genesin. Gratam tanti favoris, diuturnamque polliceor memoriam: gloriaborque, donec vivam, praffiantissimum totius Germanis Mathematicum nonnihil mea causa laboris suscepisse. Mutuo tuis respondebo officiis; quantumque valeo, tantum tibi alacri animo & prompto voveo. Solis ultimum deliquium, quod Veneriis fecundum Tychonem superiori anno Juliano 1614. debuerat die 23. Septemb. hor. 1. 16'. 19 '. a meridie occurrere, antevertit per dimidiam horam & multo majus fuit. Unde hoc, ignoro. Nisi error intersit in Meridianorum differentia. Illud quia fortaste observaveris, rogo ubi & qua hora moneas. Quidque experientia de Vraniburgi Longitudine arbitraris, libenter quoque intelligerem. De his omnibus te etiam atque extiam oro. Et, si multa posco, majora in me tua erunt merita: propterea de tuis laudibus nunquam conticescam. Tuo me totum amori, gratisque commendo. Vale. Venetiuxvt.Kdl. Jan. mdcxv.
Epistola CCCLXXXI.
JOANNES KEPLERUS VINCEMTIO BLANCHO. Iteras tuas, Excellentissime Vir, gemino exemplo, Januario & Fe- 1 6 1 6. bruario mensibus ad me Praga transmissas, summa cum voluptate legi: Ad quas quod hactenus nihil respondi, partim metu factum est, ne, si apudPostam de scriptore constaret,
suspicionem ineptis hominibus inji- 1616° cerem collusionis cum hostibus Domus Austriacar: potissimum vero me retinuit ignoratio dignitatis, tituli, conditionis, locique vel domus tute, ad quam literas transmitterem. Nam Cursorum Magister, qui Lincii est, hoc unum dicere potuit, se tuas ad me Praga accepisse. Video autem me Excellentia? tute seque esse ignotum. Dignitatem enim mihi tribuis, qui literas unice tracto, nullas politia? partes, unde dignitates sperari poflent.unquamattigi.Humanitatem in cseteris colo,in me quod hic jactem, non invenio. Voluntas mihi prompta est gratificandi omnibus, imprimis vero tui similibus, Philosophiam amantibus, quamcunque fortunam illis turbulentus iste vitte curfiis in- dulserit. Nullas hic Numinis mihi partes usurpo; nec ut flectar, vel hymnis opus est, vel supplicationibus vel templis & pulvinaribus. Te vero,’ quisquis es, (nam oratio excelsa est) oro atque obsecro, si vero & ingenuo animo tua mihi obsequia & studia defers, tam exquisito verborum apparatu, tantis laudibus abstineas! neque pessimum exemplum inter Philosophos statuas: tibi vero persuadeas ipsi, me, sive inferior sim tantis encomiis, vehementer iis oss fendi,sive par in minima re, tamen ab iis metuere sinceritati philosophandi, rpsique adeo pietati; ne,dum propter cognitionem operum divino- - ' rum nostras ipsorum commemoramus audimusque laudes, laudum verarum, quL sapientiffimo tantorum operum Authori debentur, obliviscamur. Res ipsa, quam petis, si cum tot blandimentis comparetur, pudendas parvitatis est, qua prostari potest: qua v.ero nondum potest, nullis verborum lenociniis, sed assiduitate observationum, studio & contemplatione indefessa, & versatione ingenii in partes omnes expedienda est. Notum tibi facio, me Mate Anni cd D C Xiv. quL prima Ffff mihi

594
EPISTOLAE
1616. mihi, dömo composita, post infortunia & migrationes varias, quietem restituere vita est, in motibus Stellsc Veneris restituendis operam insurn- psisse- anno cio io cxv. in Mercurio tuccessit: sed posterior & potissima pars anni consumpta a me fuit in Geometricis contemplationibus & Stereometria, utTypographum, qui recens huc accestit, materia magis populari, meisque sumptibus juvarem, essetquemihi in posterum prsc- sto. Ut primum autem tunc accepi literas, vilum est lunares speculationes cum propter abjectam a Ty- chone temporis aequationem, tum propter Eclipsium insignis squino- ctialibus anomaliam, ad manus sumere ; Hanc igitur habe gratiam pro tuo p anegy rico, quem in remotis na- tibnibus mihi scribis decantasse , quod tuis nuperis literis instigatus curam hanc resumpsi: cum multi per casiis adversos familias mete fluxissent anni, ex quo Mathematici Germani ad me provocassem, caus- santes>passim in Lunaribus Tychoni- cis residuas imperfectiones. Quod antevCrtitEclipsis © anno cid id c xiv. in libro (nam finem ejus & ipse observavi H.i. M. 47. Monachii vero in Bavaria finem adscribuntH. 1. M. 45. post Meridiem: InitiumH. n.M.15.) id consonum estEclipsi anni cid id c v. cujiis observationes a tribus prte- stantilsimis Mathematicis, Ericio, niEpist. Tychonis discipulo, Londini in Bri- «0.^87. tannia, Goigneto Antwerpise, Fabricio in Frisia Orientali meam ob- 1616. servationem PragtE in Viridario Cte- saris inter turbas Aulicorum habitam erroris, aut hortulanum malte fidei arguunt, qui non diligenter arcuerit ab instrumentis turbatores. Nam initium in Epistola de hac Eclipsi edita, adfcripsi H. 1. M. 6. Post Meridiem,quod per trium dictorum locorum observata inter se consentientia fieri non potest. Illa igitur Eclipsis antevertit similiter: Vicistim Eclipsis anno cid id xcviii. tardius incidit in signo Piscium. Itaque etsi nondum quicquam pronuncio: non tamen celare postum sulpiciones & molitiones meas. Nimirum motus primi Mobilis, qui fit revolutione Telluris circa suum axem immobilem,tardior esse videtur, cum terra est in Aphe- lio,hoc est, äSole, motus Authore, remota, velocior, cum est propinqua Soli. Digitos observavi Anno ciD id c xiv. ultra 9. iit videbatur , Monachii aestimati iiint pene 9. Equidem si fuit & promotior, quam calculus ostendit, fuit & Nodo vicinior & Australior, quod repugnare videtur observationi: sed cum pne- terea multa: concurrant causie, paral- laxis Solis & Lunse, angulus latitudinis, diameter Luns, nondum defpero de conciliatione. Jam subjungam calculumlocorumPlanetarum,quantum quidem ejus usque ad discessum Mercatoris Pragensis, cui legatus Venetus hoc negotium commendavit, fieri poterit.
PRO
SOLE.
Anno 1583 Junii 17
l 3 H
i' ©
in 5 0 ,
25''
32" ®
Martii 4,
9 ,
45
D. 105,
3 >
16
IOI,
28,
37
I0 5 >
.....
.8
. 7
199428,
3 >
16
IOI,
3 Ö,
44
660.
59 >
n «
23,
48 ,
48. X
200088,
8,
- 7 -
. PRO LUNA ex forhia mea Calculi.
iEquatio temporis mere adjectoria mas, nescias, an ulla sit Meridiano- est 26. 30". quod si conferas inter se rum Huennse & Veneriarum disse- Tabdlas Geographicas recentisti- rentia, etsiTycho facit Huenna? lbn-
gitu-

r6r6.
AD JOANttEM KEPLERÜM* 595
gitudinem 3< 5 °, 45', tu Veneriarum & Huennam incedit. Braheus ta- l6l6„ 34 0 ,50'. Ksrius tamen eandem ha- bulam secutus est alicujus Geographi bet lineam Meridianam , qux per Belgas. Nam qui potuisset aliter oppidum Treviso inStralsund excur- nondum exactissimo calculo Ecli-v rit. Itaque proxime soper Venerias psium, unde ista corrigerentur?
Tempus apparens H. 9, 45'
26 30
Tempus aequale 10, 11, 30 Apogasum.
1582, 22°, i h ,28 ; , 8" 7 S >4°>43> 20» Febr. 59,
Dies 3,io, 11,20
Summa.84, 11, 39,38
Rev.HI. 82, 15, 55,45 o, 9, ia, 36
Huennse & V enetiis» Nodus.
9 S , o°, 46', 2
fi
4 1 22, 39
r, r 9 , 43 , 53 1.
19.
44.
6,41 5,18
12
3, " 013, 3,54. 2,32 10,20,35.
6 r?> 5 Z-
7 » * 4 > 8. 7
4, 28» 2g 23,48, 22
-- 11,pro radica
8,26,17,34
0,21,4,54 56,! 8
Apogaeum Sol
23,37, 22 22,56,10
4 1 » 12
8, 6, 9,19 55 ,"
Luna in 6, 9,19 4 sine aquatione , ö
Menstrua. * 0 ’ 18
Pro Manatione Mrnßrua. Pro Lantudine.
7 S , 14 0 , 8', 7 st 8 S » 26°, 1.7', 34"
'ii, 23, 48, 48 ) 8' 5, 4' 4 1
4 , 9 >
Subtrah. aquationem quia ) senescit. Luna prius 2, 6,
Sol in 11, 23,
40, 41 dat 38, 22
9 ' r 9
48, 48
0 a ) 2, 12,
20, 31 dat
/Equat. 2,
20, 34
i»
16, 44 i2, 47 l 9
3
. . ^ 1,
29, 53 8ubt.
Variatio Tychon.
25, 15 Ad.
1,
4, 38 Subt.
) prius 6,
9 , 19 ?
Loc. )ver.inorbita 5,
4, 41 4
Red. ad Eclipt.
4, 30
Locus) in Ecliptica 5, 9, 11 4
21, 12, 53 dat
Lat.Copul. 1, 48, 25 Auto.
© 11, 23, 48, 48
• a 8,26, 17,34
2, 27, 31, 14 dat
serup. 2, 37BoreaL
©a) 2, 12, 20, 3 I dat
scrup. 16, 36 ^
33
_ 9
Menstrua portio 4280^
Latitudo prior 1, 48, 25
Latit. absoluta 1, 47, 43 AWr.
Ffsf 2 Aiqua-

I
A
596 E P IS
1616. Aquatione Nodi non puto opus esse.. Nam ut vides, provenit mihi diminutio latitudinis etiam aliter. Posito vero, non posse aliter computari latitudinem, quam libratione Nodi, quid hoc ad Astrologiam? Nulla vis inest in csca sectione: aut, si qua illi inest, illa est propter copulationem luminarium in Eclipsibus.
Atqui inEclipstbus motus nodi est
^ O L JE
squalis. Tota ista Hypothesis ni- 1616 titur causis physicis, & minimum ab Hypothesi Tychonica differt in effectu. Duplex enim est in Luna in- squalitas: una fui juris, ut in planetis cmteris, altera menstrua, qus, ut Luna ipsa incenditur extinguitur- que,sic ipsa ab Apogsi Nodique circumactu per phases Luns, vel excitatur,vel evanescit, ut non semper sit.
PRO VENERE ex Reßitutione (s Tabulis non . p Une absolutis.
Completo 1582. in M.
Diebus 6 2. residuis H. 21 M 45
N. r 17°. 20 . j4" t 9. 20. 4
I.
24.
Z-
Distantia a © Terrs 99600 * ? 72670
¥28.
1.
8. 5 x
3 15
56°. 25'. o" r. 3.15«^
57- 4- 5°
Index 15630 3- 0
0.33
?in 27. 28. 15 X Eccentr.cocequ.motu
©in 23.48.48 X
3-39-2?
3-
_25-19
J3- 9 3- 2 7 1 . 3 -
Anom.Comm.coaeq.
1• 58
16 . 49
2
Pro Latitudine. Loc.Ec.27. 28.15 X
12-50
14. 38. 15
75. 21.45 Inclinat. 3.15. 26
1 3- 11
O 1
3 -39
4. 26 Anguli.
O
O '
i -33
3- ii.
i.
4. 12
Latit.Merid. 1.
21
I. 3 2. 49 Aquatio Orbis ©23.48. 48 X
16. 49 ¥ 25. 21. 37 X
PKU M b Ä L Ll K1 U.
Anno 1583. Jan. 23. 17".59,. P. M. tz in 12° 17'. 5". $
" d - 39* H8- 35- 35- 6. 8- 53-
diurm.
Distantia 80551- __4
80547.
Mart. 4. 9. 45.
dies 39. 15. 46. H. 15. 3. 52. 25.
M. 46. 11. 52.
Valet 31257. Dist. © 99600.
..Index 52306.
o. 14. 49.
1_2-. 23. 42. 6. u. 51.
152- 39- 52.
8 i4' 56. 57. v Eccentr.
io. v
35'. 35". Inclinatio 4. 56. 57.
© 23. 48. 48. X
51- 8- 9.
ii. 31. 5. AEquatio Orbis
8 m 5. 19. 53. t
PRO Ld‘
1

i6i 6.
ad joannem keplerum.
PRO LATITUDINE.
Anguli 51°. 8'-
35-
8. 58.
597
Lat. o. 9'. 6". Borealis. PRO MARTE.
Anno 1583. 1. Aprilis. H. 1. 25. p.m. a* in 28°.40'. 48". a
\ A • • T T
9-
4. Martii H. 9. 45.
d. 27. H. 15. 40. diurnus 26. 21.
Distantia 165760. Abbreviatio Zo.
d. 27. H. 15. M. 40.
11. 49- 4- 16. 28.
43-
12. 6. 15.
16- 34- 33- 16. 34.
Index
165680.
99600.
24911. 246
106. 32. 36.
58- 4 1 *
20. 31.
23. 48. 48. o 13 » in 11. 40. 36. G
PRO
Mars in ipso limite Boreo. Inclinatio i°. 50'. 36'.
_ 57- 7-
si-
47- 30".
2°. 31.
LATITUDINE.
Anguli
37- *4- 56. 20.
Latitudo
58- 4 1 -
72. 7.
57- 7-
SI
1 4 2 - 45- 45- 1. 17. o.
2 0 . 54. Septent.
1. 45. 12.
56.20. 1. 12. 40.
54
3 2. 24.
Thema transmissum habet eandem Martis longitudinem & Latitudinem: quam non exhibent Ephemerides Magini. Ergo necesse est, ut eam computaverit alius quispiam ex
meis Commentariis de motu Mi nisi Fabricius in Orientali Frist tum thema computaverit , quo Ego superioribus annis plurimas stolas commutavi.
Ffff 3
1616
PRO JO -

598
E
D.j.
H. 9.
4.
4.
P I $ T Ö L
PRO JOVE r 9- X 54 - 12.
14. .58.
j. c2.
lZ
6, 30. Z8- -L 12;
r_->;
Distant, i
9. 24. 30.
989T2.
5 2 -
Valet
©
Index
197964.
494910.
198* 4949 - 5152211. 99(500,
67600.
672.
40.
3J-
' 2. 2.
6.
5 l-
0.
9 -
24.
50.
*52.
55 -
50.
^52-
20.
27.
55 -
5 -
r.
5 -
12.
55 -
3 '
2.
45 -
7 -
55 - 55.
. 24.
14. 14.
2 »
8.
149 -
37 *
5 *-
55 -
55 -
15°-
z 5 -
4 <f.
6 .
5 1 •
3 f. 6 .
44 -
46.
© 23.
48 -
48 -
- 17 -
4 *
2.
50.
50.
3 -
22.
2.
©
2<-
z 4 - J 9 - 54 - 23. 48 - 48 -
9- 29. 14. x
PRO LATITUDINE.
Eccentficus Locus 6°. 44'. 46". x
6- 31. %
Anguli 60. 13. 46. Inclinatio 52'. 5".
16. 30.
_
1. 8- 52.
Lat. A- o°. 5 8'. Merid.
H-
18.
... r 7 ö
• 4 '-
14-
49.
l T
56.
59 -
16.
1. 10.
24-
1.
r 5 -
1.
52.
58 .
i,
1. 8-
52.
Anno 1582, Febr.
D. 3. H. 9 f*
100794.
94
403176. 907146.
^947464^
© 99600.
: 80975. 804.
PRO SATURNO,
i 8°- 8' 16". X
i- 58 - 55 - 6. 2.
47 -
20. 13. 40. x
25°
2
15".
£ 20°. 4
H
00
r 3 -
25-
2.
28.
20.
r 3 -
40.
85 -
11.
12.
78 -
46.
59 -
85.
14.
1.
2.
46.
2.
49 -
78 -
45 -
55 -
59 -
* 1.
. 2 5 -
2.
28- £
2
46-
$ 13.
46.
21. X
1.
2.
24-
12.
D^3-
l.
48
57. zo.
r- 48-
5 -
41.
54
Z56-
54 -
23. 48- 48- x 14. 45- 7* X^
48. X
o n ~ /'
„ 23 -
48.
24-
12 .
PÄO L.
?
x 6 i 6 .

599
AD JOANNEM KEPLERUM.
1616. PRO LATITUDINE. 1616.
20. 41.
Iß- W
Inclinatio 47. yg.
Anguli
13. 4 6 .
21. X
° D i
IO. 2. 9.4.
126. 54.
57 -
25-35-
I- 13 -
53 - 5 -
3 -
* ' 3 -. 3 . 5 -
Latitudo 1j i°.
i. 7 - 3 ° •
7- 30". Australis.
Habes quod petiisti, loca Planetarum tanta certitudine quanta in praesens este potest. Quodsi perpetuum id est in Luna, quod videor in Eclipsi anni cididxcviii deprehendisse, erit Locus ejus circiter 12' minutis anterior.
Video Excellentiam Tuam animo hsErere in Astrologica contemplatione thematis, & articulos exigere temporum a directionibus. Animum quidem implere posliint astra, eventus ipsos sola prostare non possunt; sed excitant hominem inque vigilia seu excubiis constituunt, ut occasiones praetereuntes arripiat. Nec inficior praeclaram esse constellationem, in qua % & sunt in Qogief, Solis, Mars ipsis configuratus. Natum existimo ad vigilantiam curam, labores, magnas res. Solent tamen ejusmodi constellationes interdum hoc efficere« ut homo nimium appetendo, seipsum voluptate privet earum rerum, quas habere potest. Sed fatis erat, quod petieras, nec opus hoc auctario. Vale, Excellentissime Vir, & absentiam meam ab aula reputans, ignorationi meas ignosee tuarum que conditionum detectione succurre. Dab, Lindi Idibus Aprilibus Anno cid 10 c xvi.
eant. Dedi ad te literas, rogans, ut juxta hypothescs ac observationes TychonisBrahe mihi longitudines; latitudinesque traderes Planetarum ad annum currentem Gregorianum cid id lxxxiii. mensem Martium, Diem } 14. h.9.45 a meridie; &cum nullum accepissem responsum, reversus sum hac brevi Epistola, ut tibi salutem dicerem, meque commendatum facerem. Doleo nescire ua in urbe sis: visitastem etiam, ne- um scripsissem. Et modo mihi tempus datur exiguum tibi scribendi, cum peregre sim, A casu ad Rei- publicae Oratorem literas missas. Ab illo acceperis superiores meas literas, in quibus fatis prolixe de me, & de optima mea in te voluntate constat. Alia etiam multa significavi. Peto abs te, ut tuam mihi gratiam impertiaris: quodque desideravi illud animo concedas libenti. Quse mea enim sint, tua semper erunt: & quantum valeo, tantum tibi observantias causa polliceor. Vale. Feno- tiis. ni. Id. Aprilis cididcxvi.
Epistola CCCLXXXIII.
IDEM
JOANNI REPLERO.
Epistola CCCLXXXII. VINCENT. BLANCHUS JOANNI KEPLERO.
1 ö 16. U Tsi inter Italos & Germanos J-h contentio est: nulla tamen ego praelia gero. Et Mercurius nihil cum Marte habet. Propterea nollem» Dominationem tuam conticescere, quia Veneti cum Austriacis dimi-
nCripsi Excellentiae Tuse superi6* idig. ^ ribus annis literas; quibus, ut amicitia mihi tua virtusque faveret, orabam. Sed fors in hoc parum mihi arrisit negotio. Eadem in eseteris omnibus. Modo revertor atque iterum precor, ut in servorum tuorum me numerum recipias: sisque contentus meam genesin supputare ex Rudolphinis tuis Tabulis ad annum Gregorianum

Coo E P I S T O L JE
iC iS- 1583 #
Martii
D. H.
2 14. 9. 46^. P. M. Venetiis» Nihil (mihi crede) unquam tanto studio a doctissimo Viro,ut tu es, concupivi, quanto ab Excellentia Tua hoc contendo. Et tanti muneris memor ero : quodque humanitati, virtutibusque plurimis tuis debeo, respondebo. Spectabis in supputatione syderum, quL miseranda fortunas, quaque maxima genitoris. Est insuper genesis Illustrissimi Senatoris Reipublicse nostras corrigenda per easdem Rudolphinas tuas Tabulas ad Annum
i $62,
;, Martii
■ D. EI.
8 I I. I. o P. M. Venetiis. Genesis ob rerum eventum, cum Principibusque miram familiaritatem singularissima. Ne tasdeat Excellentis Tus siipputare has geneses juxta Tychonis Brahsi recentes observationes: in reliquis enim, etsi mirifice prsstas, nolumus tamen benignitate abuti Tua. Hsc qui Comes implorat, Comes est Alerani, qui ältern. 0 ii m Lutetis primus fuit Theologis Professor Regis Henrici Quarti*, quique multa pro Republica gessit. Sed non ad jactantiam, sed ad tui ipsius oblationem, tibi defert. Qus vero attinet ad alpectus tuos Quintilem, Biquintilem, & M- semisextum,averem utrum boni, malive sint, intelligere: numque per experientiam,qus per rationem Mathematicam Musicamque invenisti, comprobentur* Omnes ego crederem felices, & in multis genituris ex his aspectibus maxima decerpsi. Ve- runtamen testimonium auctoritatemque Excellentis Tus expecto. Inveni novam certissimamque dirigendi formam: de qua, cum per Tabulas tuas pericula plurima fecero, tibi scribam. Dicaboque nomini, ac potius Numini tuo > inventiones
laboresque meos omnes. Hic in-1618- terim si Excellentis Tus postum inservire, nihil mihi jucundius, glo- riosiusque, quam tibi omnia mea studia prsstare. Venetiis xvii. Kal . Sept.
CIO 10 cxviii.
Epistola CCCLXXXIV.
JOANNES KEPLERUS VINCENTIO BLANCHO.
Um ad geminas Tuas literas eo-i6i8. dem exemplo exeunte anno c id id cxv scriptas respondissem: Nundinis Paschalibus anni sequentis reddits mihi sunt post aliquot menses tertis tus monitoris Id. A- prilis anni cidid cxvi Venetiis dats.
Itaque sequentibus Nundinis Lin- cenlibus Sancto-Bartholomeanis diligenter a mercatoribus inquisivi, num certe curats essent mes responsoris ; quas Pragam misi ad Vin - Fitlcen ^
r • T L 11- f' _ - - Johjnnel-
centium Johannelli. Lum igitur ex sententia respondissent mercatores, essemque occupatus in Ephemeride : non censui opus esse secunda responsione; ratus,Te interim literis meis responsoriis eodem tempore scriptis, quo tu tertias misisti, esse potitum. Expectandum itaque mihi putavi, dum tu ad illas responderes.
Atqui contrarium intellexi ex nuperis tuis Augusto Mense datis,
(quas ad me Linzium Vienna misit Sacrs Cssares Majestatis Persons Medicus D. Thomas Mingonius, amicus meus v Novembris : sed us ante paucos dies mihi suntred- its). Itaque persiste existimo responsum meum negligentia mercatorum & fastidio talium negotiorum, unde ipsis nihil lucri. Descriptum fecit amanuensis meus, sed non integrum, si namque bene memini prolixior fui in Conclusione, discurrens de Astrologia in genere, id que stylo, ut soleo, extemporaneo: ubi & de Genesi mea, quam primte TuL profitentur tibi notam esse, cum contrarium ex iisdem appareat. Vul-

AD JOANNEM KEPLERUM. 6oi
r6l g.gavi autem meam Genesin Libro de Genesis ftella Nova fol. 43. Litern enim Ksiim. a p UC j nos Oermanos famulitio carent Italico, fumque mihi ipsi crebro unus omnia, & tunc cum literas concluderem in turbis Nundinalibus a- manuensis aberat. Accipe vero descriptum qualecunque, in quo habes calculum Geneseos Tus; alteram Comitis Alerani subjungam. Hic ad qusstionem propositam respondebo: si tamen responsio censenda est, cum quis se negat respondere posse: Nam in Astrologia non agnosco genuinas Boni & Mali differentias: sufficit aspectus sic distinguere, ut alius alio superetur in efficacia ab illo scilicet, qui plures habet prarogativas in demonstrabilitate & congruentia figuris sus ; de quibus rebus ago Lib. IV Harmonicorum , qui nunc excusus est; In Libro V tarde progrediuntur opers : accipe hic primum ejus folium, idque cum Bibliopolis,ad publice ostendendum, meumque hoc operum DEI ,'prsco- nium adjuva, ut exemplaria quam primum communicentur cum pluribus dignis. Tradetur totum opus Bibliopols Fräncofordiensi, distra- heturque inter Bibliopolas, qui postea precia in immensum intendunt; ita fit, ut minus frequens ejus, sit lectio, quippe latentium in tabernis exemplarium , spe lucri , neque ego ' connivere postum , ut tecu- däntur in Italia, non divenditis^iis, qüs extant in Germania, nisi me ipsum- impensis, quas magnas sustineo; privare velim. Prsstaret jam statim per Mercatores in Aula Cs- sarea Italicos aliquem numerum in Italiam deportari, intercedente praesente pecunia, aut sponsione idonea. Videbis illo Libro IV fundamentum Directionum naturale ex mea sententia, ex quo nascitur motus dirigendi mixtus ex omnibus hactenus usitatis. Et quia in hanc mentionem incidi, lubet periculum facere promptitudinis tus, quam luculentis
verbis iu omnibus epistolis mihi de-1618. claras. Scire enim velim an Liber in Italia postit esse venalis, qui non profitetur licentiam superiorum,cum profiteatur Privilegium Cssaris: habet tamen sententiam Copernici, si lis ei intenditur propter Copernici hypothcses, qui Terram facit mobilem, posset occupare Advocatus aliquis libri, illam non poni nisi alternative, scilicet juxta Tychonis Brahe Hypotheses, qui Terram facit stare, Solem moveri. Mihi quidem indultu privilegii lex est fixa. Ne quid contra Catholicam. Verum rogati super hoc Consiliarii Aulici Cssarei Catholici, negarunt videri contra Catholicam, quod naturalibus rationibus, salvis superioribus & superna- turalibus, disputatur de motu Terra, licet haec sententia nuper notata fuerit aliqua censura, sed qua: sit adhuc privata. Ego vero in Libro illo meo ne quidem defendo motum Terra,’ sed id feci alias in Commentario Martis, in Optica, in Libro de Stella Nova, in Epitome Astronomie Copernicane &c. Est aliud quip- piam in Libro IV. quod possit alicui scrupulum movere, quod hoc defendo : aut casus fortuitos non significari ab astris, aut, si ab iis significentur, oportere, ut angeli custodes ä Genesibus clientum suorum impediantur: movetur dubitatio, nihil a£ feritur; decisio ad Theologos reji- citur. Expecto igitur super hoc Capite responsum & sententiam tuam genuinam sine blandimentis. Nunc revertor ad Astrologiam. Nam signum. Mt pinxisti nimis religiose imitatus sculptoris vitium; est enim ex stella do decan- glila , ut explico in harmonicis & proprie signat aspectum Gr. jyo seu quincuncem. Nam verior character aspectus gr.30 videtur iste G aut similis aliquis. Quae tu dicas miserandam fortunam in tua genesi & quae maximam genitori scire velim. Nam & alliidis ad haec vulgaria Capita Astro- Gggg logi*

6oi EPISTOLA
461&. logis de parte fortuna & de parentibus ; neque illius © ego vim ullam agnosco, neque ad hoc quaesitum de parentibus ; responderi posse puto ex fundamento naturali; neque etiam in Cancro ullum martis casum reputo, ut nec in % exaltationem; ut luculenter sum testatus in Libro de stella nova. Longe aliam philosophiam sapiunt illa capita,quae tueor ex Harmonicis. Et quid tu ; dicis miser iam ? Mihi miseria non videtur in illa quidem fortuna, qua ego fruor, quae procul dubio est longe tua inferior. Et tamen in mea Genesi © partiliter jungitur Saturno peregriiiantiinirp, ut volunt Astrologi,' inque domo Sexta, abjecta. Si hic Astrologos audiam, nunquam ullum servum ascivero, ne fiam miser per ipsorum perfidiam; praestiterit igitur vivere contemtum, nullo ministerio suffultum videri? quanto mihi infelicius locetur pars fortunae quam Tibi. Genesin Comitis Ale- rani accipe diligenter J computatam & nova ratione, quasi per sinus & tamen sine multiplicatione & divisione.
Genest!
Comitis
Blambh
© 0 °, 2 14. fc 28- 27.
-ö*
?
Z
SI
2 5 '
I 3*
27.
12.
29'.
o.
14.
35 -
29.
29.
I 7- 3 I *
r Latitudo n 4. 27. Sept. ‘ j u o. 41. Mefiid:' V 1. 3. Merid
0. 59. Sept.
X 1. 24. Mer/ . X i. 31. Mer.
Cupesem equidem hoc ingenium none ab omnibus qualitatibus : Est enim Genesis earum una de quibus Libro IV Harmonicorum Capite VII scripsi. Sunt aspectus partiles Omnium planetarum, & illa 1 4 a* in confinio Plejadum hominem denotat singularium opinionum, suiquo arbitrii, confusum & intricatum, in Dogmatibus & iiegotiis vitL actuo? siflimum, suspicacem, avarum, rümque profusum, & secretorum consiliorum, & vicilsim etiam turbulentum , seditiosum pro re nata, & idi 8* audacem ad temeritatem usque. Ad diem Geneseos annotavi, nescio ex quo historico horrendas tempeftates.
Et cum Sol hoc ipso tempore versetur per directionem inter conjunctos: non mirum, si Reipublicse negotiis ipse, in tali loco constitutus tantaque dignitate, multum se misceat ; illud potius mirum, si non ali- cujus motus publici author erit,idque hoc ipso tempore post illud concilium Planetarum, plerumque in Tauro mense Majo. Quippe secutus est Cometa mense Augusto in &, &jam hoc ipso mense Novembri videmus alios duos Cometas, australem unum in nx LM, sic ut Caput ejus sub Horizonte maneat, cauda ultra 40 grad. longa promineat, alterum inter 2PL- quatorem & Zodiacum in 16 m prope Lancem Boream clarissimum, flavum, subrutilum. Sed desino; erit enim tempus plura monendi, ubi me fidis relationibus adjuveris. Vale.
Linzii Außria , Pnd. Qal. DecembriSj CIO IO CX VIII.
Epistola CCCLXXXV. '
VINCENTIUS BLANCHUS JOANNI KEPLERO.
r\Ptatissimas tuas litteras tandem 161 9 ^ accepi: quse mihi ultra quam J credi potest, gratse & jucundV fue>, runt.. Visoque exemplo tui rescripti ad me traditi Id. Aprilis Anno cio 10 c xvi. non potui non grayem capere admirationem amissionis illarum literarum. Remque simul segrO tuli, quoniam tibi ego nov^ fui molestia,^ tu denuo negotium jam per- 1 actum suscepisti. .• Igitur tante» magis me tibi esse divihctum-confiteör. Respondebo autem superioribus, posterioribusque humanissimis tuis literis; morem geram primo voluntati tuse,
Lede rne (quemadmodum jubes) de- que mea conditione, ac statu nonni*
hil

tum.
AD JOANNEM
brevissime dicam. Tametsi essem arbitratus, te plenam adhuc de me notitiam habuisse : cum illis, qui measliteras tibi redderent, hanc instructionem potissimum demandarim. Atqui homo ingenuus, sei- pstim coactus describere, lubricam levitatis, & jactationis viam reformidat: verecundiaque imaginem similitudinemque non bene effingit luam.
Nos quotidie gratias DEO Optimo Maximo agimus, quod ex antiqua & equestri familia orti simus, quL ex privilegiis tum Imperatorum , tum Summorum Pontificum coronam super gentilitia sua arma gestat, ob dominatum diu a majoribus nostris habitum quorun- dam locorum & terrarum Italic, A Origo co. extra Italiam. Comites quoque Pa- latini orti fumus: cum Sigismundus unc t0 . j m p eratortot j us nostra familia? legitimos descendentes in,perpetuum hujusmodi titulo decoraverit. Sed & Comes Alerani ego idem sum: ex investitura Caroli Quarti. Idcirco nescio, quomodo secundum illam genesin Senatoris Veneti, quam tu benigne in meam gratiam supputavisti, ratus sueris, esse Comitis Alerani, cum Comes Alerani ego sim. Perrexi in Galliam & anno xxi. astatis meas Theologiam Parisiis publice professus sum: non quasstu, non largitionibus, non lpe alieujus rei, sed sola adolescentia?, atque adeo nominis gloria. Mox a Rege Henrico IV unicus suus, supremusque Professor declaratus: & eques Ordinis sancti Michaelis creatus sum. Alias Principum aulas invisi: celebriora- que Europa Gymnasia adivi. Nunc in Patria resideo, ab omni publica cura, & ab omni rerum humanarum ambitione alienus : intentus solum meis studiis, pro quibus caetera sem- per aspernatus sum. Existimo, quas hucusque dixi, hactenus fore pro tua de me notitia. Nam, si longius procederem, modestias fines fortas-
KEPLERUM. 6o 3
sis excederem. Scies ergo inposte- 1619. rum, cum quo tu rem geres: neque enim is est homo obscurus, & gregarius, sed nobili genere natus, & duorum Italis prscipuarum civitatum Patricius, flagrantissimus & studiosissimus tui. Sum mihi ipsi gratulatus, & adhuc gratulor de scppu- tatione mea? genescos a te diligentissime facta. Cumque ex hypothe- sibus tuis Luna reperiatur in P. 4.
50. 47" t & tu dicas, duplicem este in Luna inasqualitatem, unam scilicet sui juris, ut in casteris Planetis: alteram menstruam, quas ut Luna ipsa incenditur extinguiturque, sic ipla ab Apogasi, Nodique circumactu per phases 2 vel excitatur, vel e- vanescit, ut non semper sit. Velim absolute scire, an illis partibus 4.50'. 47".
LunX in $ tu adderes ea 12. minuta, quas annuis in sequentibus illis verbis. Quodsi perpetuum id est in Luna, quod videor inEclipsi anni cididxciix deprehendisse,erit locus ejus circiter 12 minutis anterior. Etenim, cum per directionem corpus Lunas sit obvium meo Ascendenti cito ventura, exquisitissimum, si fieri potest, istius luminaris locum desiderarem. Atque ipso tempore,quo luna tanget Horoscopum, eodem radii sextiles a*, ad 2 pervenient. Quid vero has mihi directiones importent, te etiam atque etiam rogo, conscias.
Trigonus Z in Horoscopum jam impegit. Sed hujusmodi directionis effectus adhuc frustrantur. Aut quia motus ipsius s crescat aliquantulum: aut quia in directionibus aliquid lateat, quod ego ignoro. Eoque magis, quo etiam TychoBrahe in
scis Progymnasinatis pollicitus fuerat veriorem exactioremque dirigendi formam. Naturalis autem modus tuus directionum conficiendarum me in eam deduxit cupiditatem, ut nihil ardentiori desiderio expectem. Observasne tu ullam in trigonis^ hexagonisque radiationibus Planeta- Gggg 2 rum
\
I

604 E P IS
i619.rum lariruäinem? Er 6e ProArelli- bus illis annuis ac menstmis a Ptolemaeo, & ab omnibus jam dudum receptis, quid quasso arbitraris ?
Motum tuum % in mea genesi, quem statuis in P. iz. 45'. x ego grato animo,ut debeo, & omni officio ac modestia excipio, quodque mihiabs te provenit, puto tanquam ab uno certitudinis fonte, manare. Sed cum per integrum gradum motus tuus disterat ab illo Copernici, qui est P. 14.54. X, dubitarem quasi, quin calamus, ob scribendi celeritatem, u- num pro alio numero posuisset. Directio quoque Diametri ipsius % ad Medium Cedi tempestivior est. Quam quidem djrectionem ego plurimi facio, cum mihi ingentium calamitatum , amiffionisque fortunarum fere omnium mearum causa fuerit. Si hunc motum tibi grave non esset revisere, orarem, recenseres.
T 0 L m
Aliorum Planetarum motus mihi 1619. egregie satisfaciunt. Quemadmodum etiam singularis est tua fecunda supputatio genitura Senatoris Vene- ti: cujus quidem eventus omnes a- stris perbelle respondent. Sed multos annos si tu in hujus Senatoris familiaritate esses veriktus, non potuisses melius mores, ipsiusque animi qualitates describere.
Prooemium tuum ad librum V. Harmonices Mundi,ostendi non mo- doBibliopolis, (*) verum literatiffimis quoque doctiffimisque viris: qui o- mnes mox in incredibilem totius o- peris curiositatem proruere. Hie- Berony- ronymus Cardanus conquerebatur, fe nunquam potuisse videre libros Harmonicorum Ptoleirm; Latine tamen, ut audio, non multos annos ante ipsius Ttatem fuerunt Venetiis excusi. Nunc ne vestigium quidem ullum est reliquum nobis horum li-
(*) J.K.ADMONITIO ai BIBLIOP 0LAS exteros,praftrtmItalos.
OCripsi haec homo Germanus,more & libertate Germanica; qua: quo major est, hoc plus fidei]conciliat O ingenuitati philosophantium. Christianus tamen sum, Ecclesiae filius, & doctrinam Catholicam, quantum ejus ad hanc usque meam aetatem capere potui, non voluntate tantum amplector, sed & judicio comprobo ; quod non uno loco hujus operis demonstravi. Caetera igitur securos vos reddunt, possuntque ferre, aut certe non reformidant, cenliiras vestris provinciis usitatas; in uno Terra: motu circa Solem annuo difficultas oritur; eo quod importunitate quorundam, dogmata Astronomica loco non suo, ncc qua par erat, methodo proponentium effectum est, utlectio Copernici, qua: ab annis paulo minus octoginta C« quo Paulo III, Summo Pontifici opus dedicatum) liberrima fu t; suspenso porto,sit, donec opusemen- deturt quod ego seniculus jam Copernici discipulus,ut quem jam a XXVI annis soquor, nuperadmodom ab idoneis rescivi. Quanquam non desunt viri ex clarissimis ordinibus, politicis, & Ecclesiasticis, qui Astronomos bene sperare jubeant: eo quod nec perlatam hanc censuram, nec libertati disputandi de re- bus mere naturalibus, illustrandique DEI opera oppositam pro repagulo dictitent. Enimvcro seu jacta sit alea, leu in periculum res adducta; culpam ego meam ingenue fateor, qui cunctatione nimia meorum operum, Philosophiam defensione soa destitutam, praeveniri fum paffus. Nam profecto, si quid ego vir deo; hoc judicabunt, lecto hoc opere Harmonico Italicorum & Philosophorum doctissimus, &Theo!o- gorüm religiosissimus quisque: tantam esse majestatem, tantam sublimitatem hujus Operum Divinorum dispositionis Harmonicae; utCopernicus ante promulgationem hujus operis sufficienter audiri nequaquam potuerit. Petit itaque philosophia, petit Copernicui beneficium restitutionisin integrum a Principe, salvo honore judicum : eosdem enim illos, novum judicium judicaturos, nova sua documenta, qux ad hanc usque diem Procuratorum suorum negligentia ignoraverat ipse, ventilaturos & patietur, & ultro impio- tat. Vos vero Bibliopolae, recte quidem & ordine facietis, si exemplaria reverentia judicii non vulgo venum exponatis: at illud interim scitote, datos vos esse philosophiae, datos bonis authoribus veluti tabelliones, mittendis adjudices defensionibus : itaque vendetis exemplaria non rusi Theologis summis, non nisi philosophorum clarissimis, Mathematicorum exercitatissimis, Metaphysiccrum profundissimis, ad quos mihi Copernici Procuratori alia via non patet aditus: his quidem, ut dilpiciant, sint ne ista merum humani luxuriantis ingenii commentum, an potius ex ipsa Natura deprompta esse, rebus evidenti,simis comprobari possit: illis vero ut deliberent, num immensa hxc operum divinorum gloria, in vulgus spargenda, an potius contrahenda, & fama ejus censoris opprimenda sit: utrisque denique in hunc finem, ut quia Coperni- ciim emendandum hi illis aut tradiderunt jam, aut tradent adhuc, videant igitur utrique, an Astronomia Copernici, delineata in meis Commentariis de motibus Stellae Martis, exculta vero in Epitomes Astrono- mi * parte altera , quae nunc sub praelo est: an etiam h*c motuum ccelcsiium politia harmonica exempto motu Tcliu r ; S) & substituto Solis, salva omnino este possit, & utra hypothesis Copernici, an Brahei, quas in ipso fronnspicio libri Quinti alternative praescripta* & propositas vides (nam antiquas Ptolemaicas falsas c ss e certum e st) porro sequenda sit. Quicquid, omnibus, quantum res postulat, expensi,, statuetur,id Eccle-
siae Romans fideles Mathematici ra*um procul dubio & lanctum habebunt.

AD JOANNEM KEPLERu'M. 605
1619. brorum. In sola publica Bibliothe- üessmoms ca,qus prius fuerat Beflarionis Car- Bthimbe. finalis, Orscum quoddam exemplar vetustissimum fervatur. Volo tibi renunciare, qus coram multis prs- stantissimis viris generosus quidam & Mathematicus insignis dixit de te, postquam ea, qus mihi liberaliter misisti, perlegit; Ego, inquit, Joan- judhium nemKeplerum ipsi Tychoni Brahe, deKyu- at q Ue ac j eo Ptolem^o , antepono. Suos enim libros omnes acriter contemplatus sum; comparatisque cum veterum monumentis, nihil in illis invenio, quod inter omnium Mathematicorum inventa longe non emineat. Summa: singulari pollet sapientia. Sed protracta quotidie magis dilationis sus edendi, qus pollicitus est, qusque majoris essent sus gloris, & publici commodi, me, mul- tosque quam maxime tsdet. Neque opinor, me tamdiu vivere, quod istius Authoris Tabulas Rudolphi- nas, aliaque id genus exoptata ego videam. Hsc de te, nobilissimus & eruditissimus Vir. Ergo non est verendum, quscunque typis mandaveris, grata omnibus & acceptissima ne sint. Incumbe, ut quemadmodum csters nationes libris per- fruuntur tuis, sic Italia quoque ex tuis fructibus voluptatem & utilitatem capiat. Mirum dictu, nec Venedis, nec Roms, nec florentibus aliis in urbibus Italis Opera tua, nisi maximo labore, vel casii reperiri. Mihi, tuas si ego volui Ephemerides, fuit necesse scribere Francofordiam. Huc si tui (non est v7rep£oAq) mille transmitterentur libri, magno omnes venderentur pretio. Quia jam unus, mihi crede, & unicus, tan- quam Phoenix, Mathematicus haberis. De motu Terrs nihil amplius, aut paucissima repeterem. Quoniam recens est in Copernicum animadversio, fervescente adhuc censura, ne libri mutilarentur Roms, prstermitterefh hanc qusstionem. Illustrium tamen authorum Germanorum libri, etsi quandoque vetan-1619. tur, clam nihilominus venduntur, & attentius leguntur. Verum disputare, an casus fortuiti significentur ab astris; &, si significentur, asserere Angelos custodes a genesibus suorum clientum impediri: negotium omnino arduum, & operosum est.
Quod tamen arbitror, cum tu prs- clara eruditione, atque doctrina sis ornatus, sapientissime singularifli- meque extricaveris. Justum Lip ü- justus n- um in hanc eandem disceptationem^* descendisse, te non prsterit. Sed anteLipsium Svessanus, qui scripsit Svejsa m . de causis nostrarum calamitatum, rem hanc totam Theologice per- quisivit. Neuter vero satisfacit. Propterea quodajuntnonnulli, consequentiam hanc non facile deduci, quod casus fortuiti, dummodo ab astris demonstrentur, geneses ergo nostra* sint prssidentibus angelis impedimento. Quandoquidem substantis intellectuales, ministerio, potestate, & arbitrio libers, nullam cum astris habere affinitatem creduntur,
Et qui affirmant, homini tantummodo interiori, hoc est rationali anims, Angelos assistere, majori obnituntur conatu pro immunitate, atque adeo prsrogativa Angelorum. Menan- drianis & Origenianis nihil hac qus- stione esset invisius. Sin autem Dionysius Areopagita, aut Dominus Bonaventura, aut Albertus Magnus, aut S. Thomas opinioni faveret Tus, nihil tibi de scrupulosis hominibus in tam profunda, ac tam recondita disputatione metuendum es« set. Tractarem tamen ego seorsim in aliquo Dialogo hanc rem, non inter multiplices magni voluminis propositiones; ne perdifficili unius controversis articulo totum Opus a censoribus argueretur. Ingens est tibi, immensusque ccelestium naturaliumque rerum campus, in quo exi-? mia tua virtus excurrere, cognosci- que potest. His recessibus, ac Labyrinthis posthabitis rerum penitus Gggg 3 abstru-

6 o 6 E P I S
1619. abstrusarum, qme cognitionem exce- dunt nostram, quaque magis creduntur, quam probantur. Neque est dubium, quin pulcherrima altist simaque hxc tua sit contemplatio: qua profecto docti viri omnes admodum delectabuntur, At, cum vacua prostantibus viris, eXhausta- que sit nostra astas, dolco vehementer, paucos fore, qui quod disserueris , intelligent Affluunt undique ignari, qui prodita sapienter ab aliis non modo per inscitiam negligunt, sed maligne vellicant. Tantaque petulantia & procacitate, ut saepe disciplinas, interdum rationem, non se- mei ipsam quoque veritatem per- vertant Non igitur infelix hoc sc- culum est tot tuis dignum, tamque egregiis sermonibus. Veruntamen quo aggressus essem, perficerem. Mi- Kepkriby- hi enim polliceor, te tuam de Ange-
nlüs tu ^üseodibus sententiam ea dexte- “fiodibus .'ritate eäque virtute esse explicatu* rum , ut solus omnibus oratibus harum quostionum pertractatione dignus videaris,Cometo|illius in a visi proterito mense Augusti, aliorumque duorum, qui mense Novembri fulsere, expectabo hanc gratiam a Te, ut loca exactissima mihi tradas, tuasque observationes & prognostica mecum communices. Ego enim adversa valetudine impeditus, non potui nisi una nocte ultimum Cometam videre. Observationibus vero quorundam nostrorum Mathematicorum parum credo. Tu etiam, si mihi faveres impertiendi aliquid novi impressorum tuorum operum, praesertim libros primos Harmonicorum , aut quidpiam de directionibus : haberes discipulum, qui tuis monumentis maxime vacaret, horum- que plurimis desiderium cupiditatemque accenderet. Et cuicunque mandaveris, persolvendum esse, quod debuero, omnes sumptus continuo reddentur. Sed mihi videor nimis prolixus fuisse, & fortasse nimis appetens. Parce, obsecro,aman-
T O L JE
ti. Ardor enim mei erga Te animi, 1619. ulterius me rapuit, quam cum scribere coepi, opinabar. Revertendo ad primum propositum, & hic finem faciendo, si vis lcire quinam ego sim,
Jube me aliquid magni tua causa obire: mox ab effectibus conditionem agnosces, qualitatesque meas. Venetus xiii. KaL Februarias CIOIOCXIX.
Epistola CCCLXXXVI.
IDEM
jOANNI KEPLERO.
Erillustris & Excellentissime Vir. 1619. Superioribus diebus respondi, literis tuis, & gratias tibi egi de supputatione duarum illarum genesium. Aliaque plura scripsi. Literas meas perMercatorem Andream Super tibi misi. Existimo te adhuc illas habuisse. Nunc per aliam hanc viam volui salutem tibi dicere, cum singularis ardeam virtutis ture amore. Te- que rogo ut librum tuum de nova stella ad me tradas: hic enim illum invenire nunquam potui. Persolventur statim, quas debebo. Et aut hic Veneriis, a prasfato mercatore Super, & a me: aut Augustas a Consiliario Ducis Pomeranias, cum quo intimus quidam meus negotia gerit, quique has literas tibi reddendas curabit. Expectabo etiam quL ultimis meis literis abs te maxime contendi. Meam operam meaque studia tibi omnia polliceor, rropte- rea gratissimum semper mihi feceris, si me absolute & familiarissime in quacunque re fueris usus. Vale. Kalendis Februarii cio io c Xix.
Epistola CCCLXXXVII.
JOANNES KEPLERUS
VINCENTIO BLANCHO.
Inas abs te, Comes Illudrillune, i di 9. accepi, priores xiii. Cal. ultimas CalendisFebr. scriptis; ad quas respondebo breviter. Primum quod
Stemma

AD JOANNEM KEPLERUM. 6o 7
1619. Stemma tuum recensuisti, id in beneficii parte pono: fecisti enim, ut anteiligerem , quantum ego patronum in illa Regina Urbium Provincia; Nobilissima;, totiusque adeo Orbis habeam. Ipsa philosophia, qua; hactenus rusticano habitu mecum conversabatur, postquam intellexerit, ad quanta; nobilitatis virum mihi posthac futura sit internuncia, honestiorem hodie togam induit. Excitavit etiam Spiritus in me nonnullos Imperator SIGIS M U N D U S. Sic enim a majoribus meis habeo: progenitorum meorum unum cum fratre, Henricum illum, hunc Fridericum, inter alios, qui erant in comitatu ejus equites Suevos anno cid cccc xxx. Romae in ponte Tiberino creatos Kepkrus Equites auratos. Verum inopia pro- EquesAu- x i mos an te me jam a centum annis mHS ' abjecit in Mercatorum & Opificum humiles ordines; itaque documenta primum neglecta, denique omissa sunt: donec MAXIMILIANUS II. anno cid id lxiv. avo meo testificationem qualemcunque generalissimis traderet. Sed ad rem. De loco Lunte in tua Genesi etsi non opus esse puto subtilitate ad Astrologiam & Directiones: morem tamen tibi geram & scrupulos consectabor. Quam dixi menstruam aequationem Luna;, ea nihil attinet negotium illud, quod scripsi in Eclipsi anni ciD id lxxxiX. animadversum: illa enim nota fuit etiam Ptolemteo, dici- turque 7rp6<TV£Vcri$ sTzruamÄis : cum hoc, quod in Eclipsibus observo, sit nihil aliud, quam Aquatio temporis. Nam, nisi fallor, computavi ego ad horam 3,45' tequalem V enetiis, quod esset ad H. 3,53' Uraniburgi. Et tunc inveni 4 0 ,50', 47" 4. Atqui est mihi hoc tempore squatio temporis composita ex omnibus causis 11 minuta addenda Tquali; hic ergo subtrahenda ab apparenti, quia prodidisti tu H. 3,4 S tempus apparens. Ergo quantum de horario respondet is, rursiim esset auferendum, ut sit 4°,45' locus Luna; Eclipticus. Si quid aliud
literis prioribus perscriptum est, excuset me intricatio ista multiplicum causarum. Taedet enim authorem calculi respicere identidem ad suum praeceptum; indulgens vero sua; memoris facile errat, praesertim in minimis, qua; scit non pertinere ad certitudinem loci Luns, cum vel observationes vel fundamenta alia adhuc plus in dubium vocent. Tu vero memineris, corpus Luna; occupare 32. circiter minuta; itaque, si vel 12. minutis aberraret calculus, quid hoc in directione? Et revoco in memoriam ea, qus scripsi prioribus: effectus directionum non sunt certitudinis Mathematica;, cum de ipsis modis directionum adhuc certetur. Si directionis tempus certum : soleo ego de Luna; appulsu catarrhos praedicere. Quorsum vero perveniat ascendens anno cid id c xix. qui est xxxvi. a nativitate, sic ego computo. Locum Solis,qui fuit exactis diebus xxxvi. a natälitio die cum hora 9,45' natalitia immitto in Tabulam domorum, ac si Thema na- talitium erigerem ad diem xxix. Aprilis. Ergo quod prodit medium Cceli & Ascendens, sunt loca ad qua; perveniunt medium Cedi & Ascendens radiis. Sic & locus Solis post dies xxxvi. est locus directionis © na- talitii,& quantus est motus Solis per dies xxxvi. tantus etiam arcus additur loco ) pro directiones natalitia. Cum itaqueSol post dies xxxvi veniat ad 29°, 15 'Y' fere luna ad io°| veniet Medium Cceli ad -?© & circiter Asc. ad 13 0 1 H circiter; supersunt igitur aliquot anni ad directionem ad corpus lunL. Nam latitudo luna; australis est, oriens cum posterioribus gradibus illo, in quo est secundum E- clipticam. Directio Medii Cceli sane quam splendida est ad ann. cid id c xx, cid id c xxi. De Luna; directione, ut signisicatricis adhuc haereo, utrum scilicet illa hoc modo dirigenda sit, qui tamen,si ullus ex usitatis, maxime est verisimilis, coque ad minimum caeteris proferendus hactenus notis,
quippe

6o8 E P ! S
1619. quippe naturas vicinior. Esto tamen: transivit igitur Q s, transivit anno cio 10 c xiix * imminet i ?. Qpasris, quid ista significent? Non facile dicerem, fi solum mihi thema notum esset: sed quia nova mihi lux, nova sidera terrestria sunt orta extuse prosapiae descriptione, exque studiis adolescentis; videor clarius videre, ferorque aliqua fiducia, ut metuam, ne in temeritatem impingam. Dedecus tamen ex frustratu apud te rerum divinarum humanarumque peritum non sustinebo : nosti, quid conjectura fint, quae illis excusatio, quae laus, si etiam aberrent. Quis enim has eripiet, vel prudentissimis & gravissimis in Republica viris, quamvis & illis errare contingat. Priusquam vero eloquar, unica nubes tuarum literarum difflanda ventis est. Latet enim post illam sidus prLcipuum. Scribis, te procul ab omni humana ambitione solis tuis studiis incumbere. Dictum ambigue, quod si non esset, negarem me credere. Nam cur de Astrorum significationibus esses sollicitus ? Est igitur humana tibi, jam ambitio Respublica vestra; sunt tibi studia tua Theologia sane & cha- ritas animarum, sed cum satellitio suo. Gum igitnr □o ? ’¥ platica acrimoniam denotet ingenii, (qus mihi sane tecum est communis ex signis oppositis & permutatis in 10 £=, x in 8 2.) cum A- $ subtilitatem speculationis temperet, sa pientis pra- cticL amore multisque humanitatis respectibus cum doryphoria ponderosissima Ii A- in angulo impleat &
; distendat animum rebus & consiliis magnis, firmetque ad laborem & industriam & sedulitatem intuendo rerum & studiorum ordine,nihil aliud lane notat appulsus Luna?, qus fenilium & cerebri fignisicatrix est ad dictos tres radios, quam prscipuam per hos annos exercitationem inge- nmn studiis, quai singulariter elegisti, qu£ iane ad suum finem dirigis. Si nubem illam non dispulissem, dice-
T O L *
rem,te nominis celebritatem & lecto-16 rum profectum quaerere aliquo opere publice, quod mediteris: at quia aliter esse conclusi, sequitur, ut & hoc mutem. Igitur praecipua tibi exercitatio in scribendis literis & parandis amicitiis prscipuorumin collationibus & disputationibus de praecipuis materiis, quibus Ecclesiae sidus innititur : finis tibi,ut tua eruditio dexteritas, humanitas,Ordinum sacrorum studium, & quae talia innotescant, eaque ratione si olim pro veharis, virtutis tus campum nactus,Ecclesiam plurimum juvare possis. Exilia vefo praecipua hujus temporis assiduitate quocunque jam in studiorum genere contrahes tibi valetudinis incommoda, affliges cerebrum, colliges & conjectabis catarrhos: erit ubi etiam intemperantia dicendi provectus, adversarios tibi nonnullos pares, quosdam etiam imagineris, qui non sunt; itaque suspicionibus per annum cid id cxx. quandoSaturnus tuumSo- lis locum quadrato, meum vero ascendente corpore affligit, te ipsum affligas. Hsc vero omnia virtutem, qus in te est, acuent, famam confirmabunt, quodque -hoc anno cio io cxix per faustam revolutionem, in qua Sol &Luna congredientur in X cum 21- fundamentis positis inceperis, id feliciter perficies sequentibus. Nam appulsus Luna; ad Horoscopum splendidus est, cum sit in trigono L & cum fixis clarissimis, etiam ratione latitudinis & parallaxis proxime Cor nt. Scio Astrologos solere monere de veneno ob hanc fixam: at prseter cstera, qua; contra dici possent extra hominem, hoc est, quo quilibet modo insidietur tibi & oporteret, opinor, infaustos alios positus accedere, cum hic sequatur □*. & ad Lunam * 2».. Nec qusras,cur directio Medii Corii ad «p a*. sine effectu fuerit. Imo tunc jacta sementis,cum id statis inclaresceres in Theologia; messis sequetur,quam nulla astra maturant, cum suum tempus sua fata illa habeat. Quis Astrologorum unquam

AD JOANNEM KEPLERUM. 6o 9
öi 9 . quam vindemiam Aprili mense polii- ut prius de Jove: quid simuniof um tdio ceatur? Ita Episcopatus, Cardmala- seminetur id temporis. Quid Satus, tus, Pontificatus hoc certe circum- no factum in descripto transmisso, spection tempore non possunt ma- non nisi te referente scire possum, turescere anno xxr. a:tatis: sufficit, si Exemplum meum sic habet t quid horum vel etiam Reipublica?
$ Motu medio ab atquin. 20® 40" x
Aiquatiq velut ex © app. IZ. 4 6 . 2r x x^centr.
Anomalia Commutationis 9. 3, 41
Elongatio a © vera Verus Saturni
Inexscriptione ergo locum ejus Ec- centricum arripui pro loco vero aut inde gradum desumpsi, tunc minutum. Decedunt autem 3 scrupula, quibus locus Ecliptica e regione Saturni anterior est, quam Locus orbira Saturni. Itaque locus eclipticus erit 14°, 42'. X. Neque tamen ideo moveor, ut palmam certitudinis tanra tribuam directionibus, ut ex iis error unius gradus argui postit. Quoties putas certissimo calculo directiones ab eventibus aberraturas? Et velim videre, quibus tu natura fundamentis innixus affirmes,ccelum hunc per directionem tibi causam ingentium calamitatum fuisse, & amissionis fortunarum pene omnium. Prioribus literis erant miseranda fortuna? pareatis. Si patrem cum fortunis amisisti, si non ipse perdidisti; nec animus, nec coelum in causa fuit: sed satum, sic (appellare soleo, qua? sunt extra nos, ut qme nos anteceste- runt, insectaque fieri non possunt,aut qua: nec nos nec genesis nostra pra- stare potuit; genesis enim natura pars est) Sin autem ipse extimulatus odio vel impatientia vel cupiditate causam dedisti inimicitiis,persecutioni vel mulcta?, tunc demum fatebor vim directionis hujus. Plane enim Astto- logicum sensum habet illud.
Et genus & proavos & qua non feci-* Musipß :
Vix ea (Genesis ego) noflra puto. Quid igitur inefficacem dico directionem illam: imo efficacissima nihilominus esse potuit. Dico enim,
© 23. 48. 48 X
10. 2. 27
14. 45. 7 X
ex illo tempore praesidiis Reipublicae capessendae amissis, majus aliquod consilium animo conceperis, quod sit ex dignitate conjunctionis illius magira 1? * in doryphoria ©. Itaque spem non imbecillem praeo; alterum illud fundamentum > alteram columnam positam , cui futurae fortuira ttra magnitudo innitatur. Concursus vero illius externi infortunii (si, ut positum, non ex te ipso causa data) & hujus directionis inter plane contingentia fuit, & rerum singularium relpectu plane fortuitus,etsi ipse res & tempora ex sua quoque causa nexa. Ptolenrai Harmonica cum Aristoxeni habeo impressa Veneriis apud Vincentium Valgrisium anno cd 10 lxh. interprete Ant.Go -m.go. gavino. Interpretationem ex Ma-***'***'• nuscripto Graco novam ipse addo, minus forte Latinam, sed magis, ut Ipero, perspicuam; intellige hoc de parte Libri 1 1 1 . quam operi meo subjungo. Quodsi, quL indicavi loca operis, censuram non metuere debent, jam abs te indicata ratio est, qua cum hoc opus,tum Ephemeridas Ve- netias, quanto censes numero, mittam. Nam illius mercatoris Super (Schoper Germanice) cujus in posterioribus meministi,Patronus feuPrin- cipalis Johannes See, habitat Weife oppido nobis vicino : quem Scho- perum si jubeas scribere patrono fho, utis mihi spondeat pro precio librorum : ei ego libros tradam, quos mittet Venetias, Linteorum voluminibus, quibuscum negociatur, in eas- Hhhh dem

dio E P I S
1619. demsarcinas compactos. Video vos exprobrare mihi promissa sepe diu irrita : itaque exemplum mitto eorum, quas huc usque in Harmonicis a libro III. sunt excusa. Nam cum ad Rhenum excudere statuissem opus: dimiseram duos primos libros a me; qui jam, postquam institutum mutavi, ad me remissi sunt initio jam facto a libro III. Qua: igitur ex multiplici tua doctrina de questione illa mixta candide & more mihi usitato mecum communicasti, bonam mihi spem probent: nec enim eousque sum provectus; sed irrito magis Theologos quosdam in Germania, (non sime praecipuos, sed plebejos plerumque) qui nulla dignitatis officii habita ratione prognosticascribunt & Calendaria ineptissima, & geneses superstitiosas. Videbis, & si quod periculum, & quid censores -possint opponere, particularissime rescribas, vehementer oro. De motu Terne major difficultas cum videam censuram editam & publicatam etiam a te ipso perhiberi, quem nihil horum latere potest. Atqui secus ego credideram, adhuc illam in deliberatione esse, nec dum Summi Pontificis auctoritate roboratam. Itaque suppeditavit hiec meorum librorum per Italiam calamitas occasionem lusui ingenii: quid si Advocatum agerem Coper- nici ad censores; advocatum etiam ejus discipulorum: non meum quidem aut Germanorum, qui Romanam Ecclesiam non sequuntur; sed Italorum, qui alii Romana: subsunt: quid si exceptione utar non actione, non scilicet criminer injustam vel impertinentem censuram naturalium ä Theologis, nec dicam non fatis ipsis esse cognitam causam, quasi sua negligentia (etsi mea Commentaria de Martis motibus legi prius potuissent, & certe perpendi debuissent aut saltem eorum sententia de possibilitate vel impossibilitate expectari, quibus negotium datum emendandi Co- pernicum, eoque & illa mea Com-
T O L JE
mentaria; excerebrandi scilicet ad-1619° empto motu Terra. Sed hoc dicam: nondum liquere potuisse nobis ipsis,nunc demum nova inveniri,qua: etiam sint consideranda ? En lusum ipsum > si spem facis restitutionis, subjungam tale quid in calce libri, aut epistolam seorsim imprimam, sin inconsultum putas. Hactenus igitur lusum esto: exeat igitur dissimulata censura, velut ignaro ejus authore.
Jam autem facile tibi erit,audita unius bibliopola: sententia, scribere, quot exemplaria Venerias mittenda sint.
Verum oritur nova quaestio. Epi- logus Capite X. videtur attentionem moturus. Qualem in Terra ponam facultatem animalem, cui concreatus instinctus percipiendi aspectus sine discursu: id exLibro IV, patet. Jam Harmoniere mex sunt inter motusPlanetarum,quatenus illi ex Sole apparent: sunt igitur solares:
& Harmonica: sine mente non sunt; saltem non sine instinctu, similis illi in Terra animali facultate, qui anima mundi dici potest, de qua etiam in libro deStella Nova. Aut Deus ibi ipse domicilium habet,aut mentes aliqua:, quales sunt creatura generis humani in Terris. Objectum enim Harmonia: non frustra factum est, sed ad movendum aliquam creaturam idoneam. DEO vero naturale veluti & ordinarium ascribere in Sole domicilium contra fidem est: quia is ubique, in coelo vero toto generali- literper gloriam & majestatem. Relinquitur, ut aliquam rationalem in globo Solis creaturam incolam saltem conjecturaliter supponamus, Heliopoli- quae tamen non sit eadem cum hu - tamm in " mana,sed magis intellectui simplici milis, quam rationi ratiocinanti, ut solet homo, quia homini motus Terra: annus circa Solem pro medio est, Astronomiam discendi per discursem, quo medio solares carent ob Solis quietem in Centro. Angelos dicerem, sed illi non habent in mundo tale certum domicilium,quia sunt deputati

AD JOANNEM KEPLERUM. 6 n
1 6 19. putati ministerium. Est igitur natura aliqua pars alligata Soli, ut homines Terra ratione corporumj quali Solem desererent Harmoniis illis, ob quas talia introduco non fruerentur. Nec sufficit dicere Harmonias illas esse propter Keplerum, & qui post illum lecturisunt hoc opus. Nam ne Aspectus quidem in terris siderum sunt propter solos Astronomos, sed insinuant se generaliter omnibus etiam rusticis per occultum instinctum. Haec enim est vis Genesium. Interim diligenter caveo, tue intelligentes Deos non introducere, nec Theurgicas superstitiones stabilire: sed de his conjicere, ut de parte Natura : denique tantum illud velle, nos nondum omnes natura thesauros angustia cognitionis nostra exhausisse, sed adhuc plura in mundo esse, qua neseiamus. Dico n on mirum, si quis ita somniet: nihil absolute statuo. Hac summa est: tu si statim rescripseris; poteris super hac re me tempori monere: vix enim ante iv. septimanas ad illum locum venient opera, aut potest etiam una pagina mutari. De Harmonicis hactenus: initium hoc feceram dicendi de cunctatione mea,in operibus, qua sub manibus habeo. Cujus quidem excusationes multa sinit & varia. Primum calamitates aula sub Rudolpho, turbatum statum regni & mala domestica, uibus per aliquot annos siimimpe- itus,non teneor prastare. Quorum externorum pracipuum hoc est, quod, cum adfcriptum mihi sit salarium sane quam honestum a Casare; id tamen non solvitur: nisi a Communitate hujus provincia Ordinum modicum acciperem,ne domum quidem sustentare possem; sed dudum cum dedecore Principum extraneam opem implorassem. Ex hoc
sequitur, quod raro amanuensem alo & calculatorem. Est mihi jam sedulus calculator & totius Matheseos ca- janus pax Janus Gringalletus, Sabaudus; Grr»jj4&. q U i opus Ephemeridum in annos
multos calculare posset in meis adi- bus: at cum ei non satisfacere possim desertus a Casareanisj de diuturna ejus praesentia certus nequaquam sum. Rursum igitur in me solum recident omnia; neque sane Vel amicis scribendis epistolis interdum sufficio, nedum ad calculationes. Sunt & aliqua morarum causa in meo &pyi te* ingenio: genium *
Non omnia pojfumus omnes.
Neque ego ordinem tenere possum: extemporaneus sum ego, confusus & si quid ordinatum a me proficiscitur, decies id repetitum est. Inter? dum error calculi ex properatione commissus longissimo tempore me remoratur. Possem sane infinita effundere; nam etsi deest lectio fu? perest imaginatio: at non placeo mihi in confusaneis talibus: tadet pigetque; epquevel abjicio, vel reservo, donec revideam, id est, donec nova scribam, quod plerumque fit.
Peto etiam ä vobis amicis, ut ne me totum damnetis in pistrinum calculationum Mathematicarum: tempus mihi ad speculationes philosophicas indulgeatis, delicias meas unicas.
Irasci mihi nonnullos ob dilatas Tabulas Rudolphi, non dissimulavi in Prologo Libri V. Harmonicorum; dixi scilicet, me tempore abuti ad speculationes Harmonicas. Suum cui? que pulchrum: alii T abuse & materia Genesium; mihi flos Assronomse,po< litia motuum & ornatus placent,
Quid quodipseTabuse causas ferunt morarum: nihil de difficultate dicam : ipsa forma calculi jam perfecta tota renovanda est fecundum Loga- rithmos,ut superveniens alius principiis meis astiimptis commodiorem illum modum novis Tabulis exprimat. Denique si perfectae Tabuse essent: possent tamen impedire Bra- heanieditionem; quia cum observationes Brabei ex ipsorum habeam concessu, viciffim illis obstrictus sum. Accessit mihi tamen in tot difficultatibus nova spes: Toannes Hhhh 2 Remus

6l2 E ? I S
1619. Remus Quietanus, Medicina Do- jcannes <q 0 r, qui Archiduci Maximiliano pije «muta. m emorise, erat a cura corporis, nunc 7 w. ad Casarem transivit, cujus Mathematicus audit; qui partem burarum sibi deposcit.Puto notum esse,quippe qui diu in Italia, diu cum Galilaeo suit, multos Cardinalium sibi devinxit. Verum desino ne moras excusando nectam longiores. Nondum respondi ad quaesita de radiationibus Trigoni & Hexagoni , num per latitudinem considerentur , cum ad Horoscopum dirigimus. - Ego naturae consentaneum puto , . ut illud Eclipticae punctum habeat vim trigoni Mercurii, unde in corpus £ est triens circuli magni. Nam si trigonum ipsum sine Ecliptica & extra eam considerare velimus, durabit u- nius trigoni directio per annos plurimos. Etsi vero disserentia aliqua
est arcuum circuli hujus magni, & Eclipticae : ea tamen nullius est in directione momenti. Progressiones Jovis annua & Luns menstrua vim suam habent: illa vero non vi- ' detur extendi ad reliquos, qui hoc motu carent, eoque non utor. Jactent experientiam, quantum velint , mihi haec unica ratio sufficit, quod quanto magis multiplicantur principia, tanto incertior fit eorum in Genesibus experientia. Menstrua Luna? progressio speciem habet directionis, modumque suppeditat ejus dirigendae, qui verisimilitudine contendit cum meo. In Cometarum descriptione versor: si quid perfectum typisque repraesentatum ruerit, curabo, ut ia habeas. Primus, Mense Augusto, obscurus fuit; ex si in 5 ? ivit sub pedibus Ursae: ultimus vero die xxvi. Novembris, quantum ex variis relationibus habeo colligere, transivit Eclipticam in 15 0 . m tendens- que ad Bootem ab ejus dextro crure versus sinistram elevatam manum exivit & xiii. Januarii circa finem L§, sed non ultra 13. Gradus a Polo mundi conspectus est ultimo. Mitto,quem
T O L i£
petis Librum de Stellanova: inve-1619. nies in eo vivis coloribus depictum M. Antonium de Dominis: qui si, utar. Amo. scribitur, occidit; annihilavit & co- n ‘ US natus suos magnos & meum Prognosticum. Finio tandem, rogoque Illustrissimam DignitatemTuam, a?qui bonique consulat rusticanos & lite- ram & sensus moresque: plus equidem ei venerationis debeo , quam ulla calami verborumve elegantia prostare possum, eoque consilium a desperatione cepi, omnemque ornatum , omnes verborum ceremonias seposui, ut animi sensa sine impedimento depromerem. Vale. Dabam.
Lindi xiii. Cal.Martias cididcxix.
Epistola CCCLXXXVIIf.
VINCENTIUS BLANCHUS
JOANNI K E PLERO.
Erillustris & Excellentissime, Vir 1619. Singularissime. Acceptis nuper tuis literis, eas statim aviditate incredibili perlegi: moxque tibi rescribere volui, ne tardus in referenda gratia videar pro tuis favoribus. Tu me magis quotidie doces: & ego tuum me posse esse discipulum 1 Letor. Res enim, quas nosti, praster exemplum simt, & ex. tot literatis viris nemo potest ad te aspirare. Directionum tuarum nova forma sublucet mihi, quam quidem a divino Solis apparenti motu derivas. Sed cum librum nondum habuerim, in quo rationes reperiam, fundamenta,
& pericula tua, non diffundar in multis. Scito tantum, Dominicum Ma- Dommhus riam Ferrariensem, Copernici pra?-^“ 4 ^* ceptorem, fuisse una fere simili diri- ^Zlytor. gendi via usum. Scripta egregii hujus Mathematici apud Abbatem Lu -LudovUm dovicum Marcellum, meum conso- MmeUui ' brinum, simt. Tu dirigis Lunam eodem modo, quo Solem: Dominicus Maria Ferrariensis non. Tufub- scquenti Solis motu diurno unius ejusdem anni (ni fallor) metiris directio-

AD J O AN 'NEM KEPLERUM. tfir
1619. rectionum omnium Ipatium. 1 Fer- - rariensis in singulos annos motum Solis diurnum venatur. In Sole et- amquidpiam singulare aliud, dirigendo inquirit, quod non bene mo-. do recordor.. Experientiam tamen, quemadmodum naturalem tuam rationem , existimo tibi palmam daturam. ' Sunt qui non ad circulum positionis, sed ad locum Declinationis significatorum, prout ad ipsum punctum contactus, dirigunt radios Planetarum , movendo tantummodo Sphaeram super Polos mundi, & a centro Planetx diductis radiis orbicularibus. Sic quandoque in Ecli- Modut di- pticam quandoque in ./Equatorem, i-igmdi interdum alio , cadit radius impin- novm ' gens per directionem in loca Aphe- tica. Modus iste dirigendi fuit recens Romae excogitatus. Tychonis Brahei occultam directionum viam te nequaquam latere, opinor; pro- pterea hanc fac mihi pro tua ingenuitate gratiam, illam aperire. Si uid est enim praecipuum in tota A- rologia, & necessarium, profecto directionum scientia, certitudoque quam maxime est. De motu terrL postquam divini tui ingenii felicitate plura disseruisti, maneant omnia. Neque ego in capite, aut in calce operis aliam de me apud credulos, & imperitos facerem excusationem. Distimularem silentio, quae tanto Komas sunt acta rumore. Satis est stiperque cauctxn luam coactos sustinere. Sin disputandi contemplandique facultas ab hominibus tollitur, voluntas quoque, & anima deleatur humana. Degebam Roms, cum monumenta Gopernici omnia, ejusque nomen parum abfuit, ne abolerentur. Dixi, quse Judicibus displicerent, adimi; qua ignorarent, posse relinqui. Ergo non adeo rigidus fui, ut unquam Telluris motum affirmantibus sim obversatus. Vix possum contineri in expectandis tuis Harmonicis: tanta araeo cupiditate & studendi libro, & ea excipiendi, qua de illo scrupulosi possent blaterare. Perpetulan-i 9. tiam jam; video quosdam fortiter motui terra rursus obsistentes; sed per inscitiam complures opinionem de Geniis profundissimam tuam e- vellere connitentes. Quomodocun- que res sese habuerit, tu tibi nominis immortalitatem . comparaveris, & ego tuus opportune explorator ero, relator, protector semper; verus amicus & servus. . Animalem facultatem in elementis ponere, praesertim in terra, ut tu facis, scimus, antiquos nonnullos contendisse Philosophos*
Sin vero nobis, quoniam Christiani siimus, hac & similia speculari interdicitur, possumus ab acuendo ingenio desistere, & lumina mentis extin- gvere, penetralia abhorrrere natura,
& virtutem veritatem que; tanquam mortuam recondere. Igitur quid in hoc proposito expectas, ut tibi ego respondeam? Quod cogitationes mirabiles non enarres tuas ? Quod, quia documenta non facile capient tua rudes & indocti: tu propterea lapientes non magis edoceas? Aristoteles Physicorum libros non ad stolidum. GraeeiL vulgum: sed ad praecipuos Athenarum philosophos scripsit. Sic tu, non.vulgaribus hominibus, sed summis viris harmonicorum volumina mandabis. Quod jam video tei- psum annuisse in tua Admonitione ad Bibliopolas plena eloquentia, plena gravitatis & religionis. Motus terrL si P'idefipt& parvo negotio, aut ex siderum posi-^-%* tu, aut ex maris fluxione, aut ex insitis causis, aut ex Mathematicis rationibus conjicitur, facilioribus & amplioribus argumentis facultas animalis probabitur in ipsa. Atqui etiam, si terra non moveretur, rationes non deficerent pro animali sua facultate.
£x quibus aliorum nonnullae, si rationibus tuis intersererentur, radioli essentsubobscuri cum clarissimis tuis luminibus permixti:
Cedamus Phoebo & moniti meliora fi*
quamur,
Mittam cras accerfitum Bibliopolam
Hhhh j (quit

EPISTOLA
6 14
16 19. (quia hadie vesperi cum hinc discedat cursor Augustae, volui tibi statim rescribere*).-& illum conveniam de Ephemeridum, aliorumque tuorum librorum numero. Inquiram quacunque mandas ; & de omnibus te postea quam- diligentissime faciam certiorem. Libri, quos ad me mittis, adhuc in itinere sunt. Auro ornabo illos: A illi animum inaurabunt meum, ' Neque obliviscar favorem.
- - dvtyt roi xpstov
(tinjfjtyv irpotr&vaj , rspirvSv ein tS
Trd&oi.
Effectus sic incipiam experiri directionis trigoni radii x ad Horosco- pummeum, acceptis tuis operibus. Mentem enim praparo ad magna perdiscenda : qmeque a fontibus hauriam sapientis tus, mihi pro felicitate erit. Unum doleo, me, nescio quo, alio tuo indigere auxilio.
' Das mihi prsceptum facillimum in tuis literis ad inveniendum per solas Secantes radium trigonum vel hexagonum in Ecliptica Planetse habentis latitudinem: illud tamen nunquam recte potui intelligere. Sit quasso pro exemplo o 71 in P. 11. 4s. LS fcum latitudine P. 2,24'. & queratur trigona ejus radiatio in nt: quonam modo hic utar solis secantibus? Ridet forsitan Dominatio Tua Excellentissima huic mex indigentia: exempli. Sententiam quoque tuam desidero de doctrina Joannis Blan-
* nMS ' ehini, & aliorum multorum, qui in circulo super Eclipticam inclinato, & per centrum stelis habentis latitudinem transeunte, recipiunt radiationes : & ita dimidiam latitudinem, sed diversam observant in trigonis. At de Antisciis quid censes ? Pars- ne sexta Arietis respicit partem 24. vel 25.Virginis? quanta latitudine? qua efficacia ? Non miraberis tot meas interrogationes: quia discipulus ego sum, tu mihi magister & dominus. Quidam Princeps Italus, Astronomie studiosissimus, scripsit
mihi superioribus diebus se habere 1619. Tabulas peculiares motuum ? & ? confectas a quodam Mathematico Belga juxta recentissimas ipsius observationes per decennium: & quoniam supputavit locum $ in mea genesi, volui exemplar ad te mittere.
R. anni 1582. completi
8 S -
0°,
0'. 0 "
Mensis Februarius compl.
li
Dies 14.
2
Apogäum tz
8-
0.
0. 14
R. anni 1581 completi
6.
20.
7
Motus ad diem 14. Martii
7-
16.
50. 0
Hor. 9.
1.
8- 45
Min, 45.
4. 40
Argumentum Med, tz
2.
8.
34- 3*
Longitudo M. jg ab iEquin,
n.
21.
47- 39
Apogaeum subtrah.
8.
0.
0. 14
Anomalia Eccentrici
3-
21.
47. 25
i£qu. Centr. subtr. a Long. M, &
2.
30. 11
addenda Arg. Med.
Locus Z Eccgntricus
11.
19.
1
1 00
Argumentum Verum
2
11.
4- 43
i;8t6. Tang. 1191700.
Arcus correctus
* Aquatio secunda Add. loco
27.
22. O
Eccentrico
14.
22. I7
Ultima jEquat. similiter add.
2.
3°. 11
loco Eccentr. quia Tang. 4366.
Verus Locus H in Ecliptica
0.
6.
9. 5 6
Latitudo Septent. Ascend.
0.
11. 40
Scripsi Principi, me gratias sibi plurimas reddere pro supputatione, sed unicis praffiantissimi viri Joannis Repleri Tabulis velle credere. Petivit formam tui computi. Ego cum non habeam te rogo, ut a tuo amanuense illam (sinon gravaris) facias transcribi. Eoque magis Principi,& mihi erit grata, quo distinctior, & exquisitior. Tot tuos labores perpetua tuarum laudum & meritorum praedicatione compensabimus. M. Antonius de Dominis vivit: -& vivit, ut & suos conatus & tuum prognosticum impleat. Vox quoque hic erat, illum obiisse ; sed ex ultimis literis O- ratoris nostri in Britannia, nihil est. Prognosticum tuum de aliquoHsere- siarcha jam vice oraculi pono, tam-

AD JOANNEM
1619. etsi nondum legerim. Nihil enim tu mihi videris sine fortiori aliqua ratione loqui. Quod si omnes ita facerent, non tot emanarent futilitates, & fallacis. Vale, Vir sapientissime : & dies super dies tibi Deus Optimus Maximus adjiciat. Venetiis ?rtd. Id. Martii cid ID c XIX.
Epistola CCCLXXXlX.
JOANNES KEPLERUS VINCENTIO BLANCO.
REPLEREM. 615
De Directionibus. 1619
Plancta in n°, 4s. G versante cum Latitudine, 2 0 ,54 queritur in quod punctum Eclipticae incidat radius, ejus Trigonus, qui in signo interminatur. Quia Trigonus habet gradus i2o°, plus scilicet quam gradus 9°°: ideo computetur, in quod punctum incidat sextilis gr. 6o° ab n°,
4s % in m extentus; quia 60 est ipsius 120 complementum ad semicirculum. Ergo Graduum 6o°;
1619. LLlustriisirne Comes: Literas mas ^ Prid. Id. Martias scriptas accepi circa sinem mensis: ineuntibus nundinis nostris, quae solent este perquam tumultuose. Qus igitur Illustri stima DignitasT ua petiit, statim, ut potui, effecta dedi: qus accipiet in adjecta charta. Plura nunc in turbis Nundinarum nequeo. Addo residuas paginas, usque ad sinem Libri V Liber I & II propediem lub prslum mittetur. De appendice vero mihi renunciavit Typogra- phus. Itaque cogito illam mittere Francofurtum. Vale, Decus Nobilitatis. Poßrid. Id. April, cid id c XiX.
Secans i15470, 00000 Dividendus 100128 Divisor i.
153420
100128 t
532920
500640 5
322800
3° °384 Z
224l60
200256 2
249040
2O0256 2
Quotiens
Hic est secans arcus Ecliptics ab n°, 41'. % retro extendendi Arcus 29 0 .52'. 20". auferendus ab 11. 41. 0. %
Restat 11. 48. 40. nt- Huc terminatur Trigoniis quastituS.
Hsc divisionis molestia tollitur per facilitatem unius siibtractionis Logarith* morum; sic Arcus 6o°. Logarithmus 14384.
Arcus 22. 54'. Log. Compl.fubtr. 128.
Restat Logarithmus 14256. per hunc ostendL
tur Arcus 29° 52'. 20". ut
Est enim regula, quod in Rectangu- lo Iphsrico Logarithmus lateris, quod obducitur angulo recto, componatur ex laterum, qua: rectum angulum formant, Antilogarithmis.
Fundamentum naturale ad hanc extensionem radii Trigonici in ipsam Eclipticam est hoc: quia ipsa Ecliptica est quidam quasi circulus stellaris, vel stella in circulum extensa. Ex hoc
supra.
fundamento sequitur, stellam, qus non est in ipsa Ecliptica per conjunctionem vel oppositionem, vel non dirigi, vel causam prsbcre aliam efficacias. Si enim est efficax directio stelis, qus habet latitudinem , tüin oportet vim Aphelicam ineste toti latitudini Horizontis, etiam intra Tropicos. Ponitur quidem jam antea per modum dirigendi, quiuti-

6i6 E P I S
1619. tur Ascensionibus obliquis vis A- phelica in tota amplitudine ortiva, inter utrumque Tropicum interce- pta. Sed plancta; evagantur extra Tropicos, ut Luna potest habere latitudinem in o £5 Septentrionalem, jn o % Australem, utrinque 5°j grad. Ita vis Aphelica extenditur ultra amplitudinem ortivam Ecliptica* graduum. Quodsi totus Horizori habet vim Aphelicam , cur igitur non dirigimus ad ipsam planet# ali- cujus radios (verbi causa) Sextiles, omnes, sive ii in Eclipticam incidant, sive longe ab illa recedant ? Cur tantam illi tribuimus efficaciam, qui incidit in Eclipticam? An vim radio conciliat Ecliptica. At corpori planetL vim non conciliat, cum distat corpus ad alterutrum polorum: An corpus ipsum tam est forte, ut ei non sit opuS adjumento ab Ecliptica, ob id ipsum, quia corpus non radius ? Quid igitur opposito fiet? Quis huic radio non corpori vim conciliat, cui Ecliptica subvenire non potest? An ideo radii ceteri non efficaces, nisi in Ecliptica, quia orbiculariter fusi circa planctam, ut necesie sit unius Sextilis directionem ad horoscopum durare per 150 continuos annos, icilicet tam diu, donec planeta ex profunditate 6o° gr. infra Horizontem in circulo verticali enitatur in altitudinem 6o° gr. supra Horizontem rursum in circulo verticali? Esset igitur ideo se- paratim aliqua vis radiis in Ecliptica ; quia juVat Ecliptica tanquam per aspectum, cum fit linea stellaris inestectu: Oppositus vero ideo efficax esset, quia unicus est non in orbem diffissus, ut & corpus utrunque sine adjumento Ecliptica;. Quod vis aphelica ex uno puncto, in quo planeta vel oriens Ecliptica; graaus diffundatur in totum circulum declinationis : id rationibus naturalibus non est sta conveniens, ac cum talis vis Aphelica in Horizonte diffuse statuitur, Horizon enim determina-
T O 11
tur manifesto & aspectabili disctimi- 1619. ne; quo aspectu natura occultis modis movetur : Meridianum motus ipse cuj usque sideris monstat: aliter ettim movet naturam fingens ad visum, aliter cadens ad circulum declinationis, nihil monstrat natura; , nisi ei tribuas Astronomiam di- scursivam; aut nisi sit in Sphasra Recta: tunc enim Horizon circulum declinationis designat gradui orienti & in omnibus fphseris circulus Meridianus. Tycho Brahe consideravit, quantos diurnos Sol faceret, in quovis arcu Directionis. Tanta enim portio Lquatoris ipsi significabat annum. In Ca; teris secutus
estRegiomontanum. Dominici Maria; modum dirigendi Lunam libenter videbo. Haesito enim etiam ipse circa Lunam, potiusque ducem sequor, quam rationem propriam. Blanchini motus ad nätüra; leges examinatus nititur planet# Eeeen- trico, qui Eclipticam secat in duobus locis: & habet Ipeciem. Nam sicuti Ecliptica; toti vim tribuimus vü Feli- stellarum, quia Sol illam quotannis/*“*- terit tota fui longitudine vim suscipere stelle , & sic configurari certis punctis cum planeta suo, exque eo concipere in punctis illis vim stelis.
At contra hoc, si non erant planeta; considerandi eum sua latitudine visa, sufficeret adhiberi latitudinem simplicem, quam ego inclinationem appello. Nam latitudines visa: nec ordinantur sub circül'6 magno nec in omni planeta; circumactu fimt pjusdem magnitudinis, aut in idem punctum circuli declinationis, aut circuli latitudinis incidunt, sed variant illa reversi. Deinde consentaneum est, vim Ecliptica; eximiam inesse, propterea quod vel Sol vita; dator illam impraighat, vel Tellus domicilium .nostrum sub illa invehitur. Tale quid esto etiaffi Saturni incolis sua Ecliptica , fiib qua scilicet Eccentricus Saturni ordinatur, nos illa vis, si qua est, non ita attinet.

AD JOANNEM KE PLERUM. 617
619. net. Cum igitur directio pnesupponat ancereticam habeatmaxime illam 1619 configurationes radiosas, & configu- habebit ille radius, qui ab aliquo pla j ratio duo configuratarequirat:illape- neta in 27 55 cedit* quia hic illo Dones nos sunt Saturnus & aliquis gra- rizontis loco oritur, ubi est duplex dus nostra Ecliptiae. Antisciisego vis Aphelica. VeruntamenhasCegO sane non exiguam vim tribuerem, si non ex plerophoria disputo, nec Ut cum alpectu essent conjuncta uton authoritate mea cuiquam persvade- cum o si aut 15 vcum 15 & aut o v cum am : sed quia, quL majores de directi- 1 o iip: an vero etiam intermedia anti- onibus tradiderunt, multa eminus ad scia vim habeant, non videtur quL- Naturas modum alludere video, neC arendum, cum figura absit, verbi causa libenter igitur rejicio , ne illa quili 3 n in 27 0 G. Est quidem in illo dem quas conciliare omnimode cum puncto Horizontis,ubi o np v oritur, Natura nondum postum; sed omnes geminata vis Aphelica, seu patiendi verisimilitudines expendo. Sic ad respectu o irp, quia cum totus Hori- naturam penetro : bene habet; sin zon hanc vim habeat, maxime illud minus postum,fides igitur dogmatum punctum habet, in quo tam oriens sit penes antiquos magistros. Nam Eclipticas gradus quam anasreticus possibile est aliqua vera este, quo- oritur. At in planeta in 3 n versim- rum causas, ne minimo quidem cogite, non est in 27 0 G locus anasreti- tatu possim assequi; possibile vicis cus, nulla vis agendi; non igitur 27 0 sim est, paucas gemmas aurique gra- G debet tribui vis talis, qualis sextili na in ingenti cumulo inutilis Terras vel quadrato. Sed latius etiam ex- esse abdita, iisque erutis & conser- tenditur vis Aphelica Antisciorum; vatis castera utiliter abjici omnia, nimirum in exemplo, si oriatur 3 0 rt, Subjungam hic calculum Mercurii, cum omnis radius post 3 0 n quocun- qualis fuit ante triennium, cum the- que Horizontis loco oriatur, vim ma computarem.
Anno 1583. Januar. 23. 18" tz in 12 0 .17'. 5*. $ Eccentr. in orbita Tempus datum Martii 4. 9. 45
Anticipati Dies 39. 15. 45
39;_148- 35 - 35 - Distant. 80551.
, ! 5 - 3 - 52 . 25.
Diurnus Eccentr. hic 6°. 12'. Ergo45. 11. 5 2.
Locus L Eccentricus Nodus Q>
Anomasia inclinationis Inclinatio
Sol in
Anomalia Commutationis Elongatio Ergo Mercurius in PRO '
14. 56. 57. *
10. b'
4. 56. 57. X
35. 35. Sept. Curtatio 4.
curtata 80547? 23. 48. 48. X valet 312572. T7T~8?~^r Astantia 996007. n. 31.
9 -
5 -
52306.
r
Anguli Commut 51°. 8'
Inclinat. Sept. 35. 2
33
Latitudo
5 - 1 9 • 53 - LATITUDINE.
Elong.
_ ö /
1 1 .ZI .
dant 8> 58. dant o. 8-
o. 9. 6“. Borealis.
I i i i Episto-

6:8
EPISTOLA
E.p i st o l a C C C X C. cid id e xix I, primas nunc ac- 1 6io>
VINCENTIUS BLANCHUS cipioCalJanuarii anni cid id c xx
currentis lignatas» Lum enim Mercator ille Venetus Schoper dictus,
JOANNI KE P LERO.
Uum ex mense Aprilis proterito ejusdem Mercatoris Welsenfis ne- ad hodiernam usque diem nui- gotia Venedis gerat , cujus negotia las amplius abs Te , Cui plurimum Lindi gerit Pergheimerus: plenus ego semper tribui, humanissimas li- ego admirationis super tuo silentio, teras, responsionesque ad dubitati- quotidie fere accessi rogatum, nun- unculas quasdam nostras äccepe- quid Venedis acceperit literarum. rim: volo novo hoc ineunte anno, jamque convenit inter nos, scribe- novas ad Te epistolas tradere. Qua? remus ad Schoperum, rogantes de quidem tibi non modo immortalem rebus Illustrissima Claritatis Tua?, tuorum erga me officiorum, singu- quonam essent ilis loco. Nunc salarisque tus virtutis memoriam si- sciculum istum non Pergheimerus, gnificabunt meam : sed felicissimum sed tabellarius Salisburgensis Wel- hunc quoque novum annum, & ali- sium attulit, deditque tabellario alii os mille augurabuntur. Pro diebus Lindum currenti, & mercedem cur- igitur annos, & pro annis secula ha- foribus publicis solvendam a me beas. Quoniam vero additum, exegit. Nisi fallunt me istscircum- quem vides, libellum hunc nostra stantis, repudiat mercator XVelsen- excudi desideravit Respublica, exi- sis fuse internuncia; forte quia per stimavi uno eodemque tempore, te Schopperum ipsi negotium dedisti, ante alios Germanos illius partici- numerandi pecunias pro libris: nam pem facere. Tametsi enim a nobis, acceperis libros nec ne, adhuc dum ut morem Patris gereremus, Italico incertus sum, litersqtie, quibus id sermone conscriptus est, diversaque proculdubio significasti, fraude tali- a Mathematicorum nobilissimis stu- um TrAeoveKTwv interciderunt. Ita- diis tractat: quum tamen ad te mit- que ratus occasione utendum, caratur, qui maxime in omni genere uem via e vestigio rescribere volui, doctrins es versatus, nihil refert ut scires, quid ageretur. Quod si uno eum vel alio idiomate, & una, rescripseris , occasionem ostende, vel alia facultate extare. Munuscu- qua transmittam libros I. II. Harmo- lum libenter accipe; & dantis ani- nicorum, cum siguris sneis pauculis mum, non rei dats exiguitatem spe- & titulo generali, &, si vis, totum cta. Quod mihi sane tanto gratius exemplar aliud melioris papyri,quod fuerit, quanto magis Tibi, ac si toti- Nonis demum Januariis per supplens Germanis Apollini hoc nostrum menta Francofurtensia integratum opusculum fuisse oblatum, persvase- mihi est. Edidi & Ephemerida in ris. Amicis autem Tuis studiosissi- annum cididcxx & tractatum tripli- mi tui alterius amici votum si osten- cem de Cometis, librum in Italia des, majora mea erga te officia vi- vix vendendum , quia salvo appa- debuntur. Vale. VenetiisKal. Januari- rentias Corners per ejus trajectum
squabilem rectilineum in sthere, & per motum Telluris circa Solem. Si tamen petis, aut mittam adjunctum
li CID ID C XX.
Epistola CCCXCL
JOANNES KEPLERUS careris, aut exemplum Augustapo-
ixrrFMTTn BI A Xs r O £ er * S habere; nam ibi est imprestus. INGENTI AN^ • Stupends eruditionis tus documen-
Elustrissime Comes. Ab iis li" tum luculentissimum streu s loco teris, quas Prid. Id. Martii anni transmissum accipio grato animo,
mque

AD JOANNEM KEPLERUM.
1620. inque Thesauris habebo rei litera- riae: sed & idoneis in hae provincia patronis meis ostendam, si prius ipse perlegero. Etsi linguarum exoticarum peritus minime sum; veneror
619
is meis, quibus 1619.
am, ut etiam e
nil nisi verba contineantur, istos oneratos nolim. Cum vero est, quod opera amici utendum, talem ^ . ego de illa libere pro jure amicitia
tamen omnia antiquitatis documen- interpello: praesertim cum mihi nihil ta, inque eruendis iis interdum & gratius, quam si quispiam amicorum ipse laboro. Vale, Illustrissime Do- meorum vicistim operam meam ex— mine. Dabam Lincii xm Januarii petat. Amicus habetur uti alter a
c id id c xx. DEO, quem nostri amicissimum cum
sciam experimento multivario, nunquam non in subsidium necessitatum mearum cieo. Quare amici si indigeam, de auxilio amicum; non appellem? eum praesertim, quem facilem expertus sum, etiam in re, in qua sine expensis cum voluptate forte, mihi gratificari potest.
Tecum, Clarissime Vir, nunc ago,
Epistola CCCXC 1 I.
JOBUSHARTMANNUS LIBER BARO ENENKELIÜS
JOANNI REPLERO.
13 Ecte neque ingratum fecisti, Cla- ' - 1 ^- rissime mi Replere, quod literis
tuis me compellare voluisti: hac st uem ingenii excellentia ante plu-. nempe ratione comparavisti tibi ami- rimos annos mihi commendavit, & cum, qui rescribet, & Typographo Pragensis conversatio ante xi n an- tuo patronum, qui de laboribus illi nos amicum mihi conciliavit. Et prospiciet. Coterum D. Hafner Se- ideo T e appello, quod operam Tu- cretarius noster mihi retulit, petitio- am mathematicam insigniter mihi nem Tuam Statibus nostris equidem prostare possis, neque denegatu- oblatam, sed quod modestior illa rum putem. Priore duodeeennah fuisset, neque aliquid abs Te stagi- Conjugio cumGenerosaLapiziamea ratum, nihil nunc Tibi decerni po- usus sum plane sterili: quo nuncvero ruisse. Petenti namque dabitur. ut ? r cum Barone Trauma, quam tu Quando vero hujus autumni Justi- olim puellam non semel vidisti, tri- tio ad vos ascendero , aliam viam enn ale est & supra, quod toto illo tibi monstrabo, qua nostrorum be- tempore nihil prolis mihi contulit, nevolentiam demereri possis. In- Cum vero de benignitate-DEI nun- terea de mea voluntate certus,si qua stuam desperavissem, & Genesis meate juvare possim, neutiquam tibi de- P^dictioni non parum tribuerem, futurum. Pro libellis, quos typo- ^ lcet B° c anno lupra xlii annos ata- graphus mihi tuo nomine reddidit, temagerem: ecce, Dei beneficio,hoc gratias habeo, majores postmodum anno, xxvm Junii, hora usuali ma- relaturus, ubi illos perlegero. Ha- tutma 5 J, mihi ex conjuge mea na- aenus non est otium > sed erit, cum ® est puella,mrima liberorum meo- revertar. Tu modo vale & salve, rum, quos plures adhuc spe conci- Dabam Vitmut Poßrid. D. MMtbd pio,&quidem hic Vienns mter stre-
J pitus armorum, & turbas civiles.Pe-
1619
Apoßoli Anno ciD ID CXVI.
Epistola CCCXCIII. IDEM
JOANNI REPLERO, jpjus sum animi, quod amicis meis
to ergo, mi Domine Replere, tantum mihi & communi amicitise dare velis, utpro ocio, quod aliis negociis subtrahere potes, huic me« filiolae Judith -Elizabeth« ad tempus proscriptum, thema natalitium Astrono- haüd de facili gravis este sole- mice ex arte qua princeps es,quam-
Iiii 2 pri-

>20
E P I S T 0 L
*£19. primum erigere & mihi communicare velis. Nolo te occupari in pr®* dictionibus, qu® ad Astrologiam pertinent: sed volo- ut ad tempus narce dispositionem coeli istius momenti mihi solum describas, & cum conivetis revolutionibus & directionibus,juxta diligentiorem calculum velifices. Thema illud exacte & diligentia ita constructum, mihi post- modum instar speculi erit, in quo ipfemet contuebor > quid de pueli® genio & humanis accidentibus ex- pectandum sit. Nihil hic pr®scribo, qui novi> quam insignis artifex sis, & de tua amicitia nihil nisi insigne mihi promitto. Id quamprimum si habuero , tanto gratius mihi est suturum: daturUsque sum operam, hoc quod in gratiam meam pr®stiturus es, ut demereri possim. Vale ita, amicissime mi DomineKeplere,& horam unam atque alteram huic meo negotio impende. Si libet, licebit vicis- sim mea opera, ubi necesse habes, libere uti. Dabam Vienna die xiii. Julii CIO io e xix.
Epistola CCCXCIV. IDEM
JO ANNI KEPLERO
rf^.pEptas anno cioio CXVII & ad an- ^ num cio io c xx pertextas Ephemerides Rudolphinas, an ad hunc annum cioiocxxin porrexeris, cum nullas hactenus lubmisistes: ambigo. Ideoque hac scheda mihi rogandus videbare, si aliquas edidisses, earum etiam mihi, quemadmodum antehac studiose feceras, copiam facere velles. Animum quippe cum ab aliis curis abstraho, Mathematicis oblectationibus occupo, prassertim Commentariis tuis evolvendis adhibeo. Quapropter quando tuorum editorum nihil ad nos adfertur, gratum mihi facies semper, si eorum tecentiora tua, qu® a triennio seu quadriennio in lucem emisisti, mihi /ubmittas. Quod cum per Dominum Jo. Paulum Geirum facile pr®~ 1623. stare possis, his lineis te edocere volui. De CLtero uti ingenii tui cultor sum, ita permaneo tui studiosus» ubicunque tibi commodare valeam.
Vale vero nunc, & me ama, qui tui sum Umantissimus. Vienna Poflridie S. S. Natal. Dem. Anno cid io c xxiii.
Epistola CCCXCV.
GASPAR ENS JO ANNI KEPLERO.
C Latissime D. Kepplere,vetus ami- 1616.
ce. Dudum equidem mei memoriam , quam nondum tibi excidisse arbitror, renovare volui: sed aliud ex alio hactenus me impedivit.
Nunc non illud modo facio, verum etiam beneficium a te petere audeo. Scripsi librum cui titulus, Universi Orbis &c. Notitia. Ei excudendo privilegium dari velim. Etiam atque etiam rogo, ut an impetrari tua opera possit, non maximis sum- tibus, mihi quamprimum significes.
Nihil de religione in illo. Omnia mere sunt Topographica, Historica,
& Politica. Prensa e tuis fautoribus unum & alterum: ac quod expiscatus fueris, quam primum ad me perscribe. Literas Coloniam Agrippinam mittes, ad nobilem virum Hen- Henr. a ricum a Bilderbeck, ibi notissimum.^"' Is porro ad me curabit. Ubi re - buk ' sponsum accepero, ac literas meas non ingratas tibi intellexero, privatim, 11 ita volueris, de rebus nostris & amice per literas garriemus , ac confabulabimus. Nunc salve mihi atque vale, Kepplere ornatissime: & veterem amiculum o-ufaftaS-tfij non sperne. Colonia vni Maji
CID ID C XVI.
Epistola CCCXCVI.
FLORIANUS CRUSIUS
JOANNI KEPLERO.
A Ntiquum pol obtines, Vir Cia- 1616. "- rissime & mihi charissime, summa
enim

AD jÖANNEM
enim semper es & alacritate & in me benevolentia, quod Tibi mihique, ut perpetuum fit opto : gratias ago maximas pro missis literis, sed nimis ea? fero ad me Regiomonte venerunt , priores enim earum scripta sunt xxi. Novembris An. cididcxv. altene xxvn. Februarii A. cio id c xvi. Scribit Dominus Doctor Papius se mihi mittere decem exemplaria disputationis sua: de Epilepsia, ego autem ne unum video; nescio quid dicam,putemne eas in itinere interiisse, an vero apud te esse, de quibus tamen nihil ad me scripsisti. Petit etiam Baronem Dominus Papius, ut literas, quas ad asaurau. Dominum Baronem a Saurau scripsit in Styriam deferendas curem, sed nec eas accepi: si apud te sunt, quieso fac ut Gnecium una cum his meis, quas ad te mitto, deveniant. Salutaris peramanter a Domino Do- ctore Papio, ut & Dominus Megise- rus. Vos a?stu,nos a?stu & pluviis,non- nunquam & frigore vexamur. Ego ut a vobis abii, primum Ratisbonam, dein Ingolstadium veni, inde ad latus exspatiatus Monachium, hinc Augustam, unde Ulmam me contuli: post- j. ea Tubingam veni,ubi propter caritatem annona, & quod nullam conditionem manendi commodam nancisci poteram,Argentoratum discessi, quo vii. Junii stili veteris perveni: hic jam vivo non certe, ut sperabam, sed ut putabam me Tubinga? victurum, si mansisiem,ut solent illi vivere, qui in locis ubi annona? caritas viget,parum pecunia habent: nihilominus tamen, ut mones, strenue coeptum studium urgebo, nec ante desistam,[quam scopum, quem intento, assecutus fuero: nec ad id semestris absentia sufficiet; sed tamen dabo o- peram, ut istud quam citissime fiat, non enim, nisi bene in rebus medicis versatus, desistam. Gaudeo viduas & virgines bonas & plurimas apud vos venales esse, unam tamen pro me emas velim, pluribus enim non indigeo & prius de domuncula, vel
REPLERUM.
cancellis prospiciatur, ubi eam in- i6r6» eludere possim, cum venero. At hinc, nisi fallor, vides, jam te nimis magnum vatem fuisse, qui dixisti futurum,ut aliquando Ursus ille Samo- geticus ita mansvescat,ut serico filo se in Austria alligari patiatur: sed tamen adhuc raurct Ssmv h yxmcri k&Tctf* TuL benevolentia, Patrone summe, erit consilio & auxilio mihi succurrere. Mitto tibi exemplat scripti, in quo Domini Doctoris Papii Theoria lapidis Philosophici refutatur, & lapis ille aurisicus defenditur. I jam,dic, chymistas non posse metalla in aurum mutare: judicium Tuum libenter de eo audire vellem, scribe quaso data occasione. Interea fundamenta mea lalutis jacta apud vos, tu tua bonitate robora & confirma. Dominus Doctor Lansius Tubinga, & M. Berneggerus, ut & Dominus Doctor Agerius & Saltz- mannus mihi bene cupiunt: statum tamen meum mutare non possunt; sed in eo perdurare cogor, quoad DEUS voluerit. Vale, Vir Excellentissime A Patrone Summe, meque Tui amantissimum apud te aliquid esse sine. Salutat te Gotthardus Cari aMulbach meus hoc tempore nutritius. Dabam Argentin& xxix. Julii ßil. 'vet. Amo cid id c XVI.
Epistola CCCXCVll IDEM
JOANNI KEPLERÖ.
Ndicavi, Vir Clarissime, Domino Perneggero, de Hamanno ea, quai jussisti,& parum gaudii & Perneggero & Hamanno attuli. Dominus Perneggerus,quL vult,respondet suis ad te literis. Ego adhuc, ut possum vivo : Epitomen tuam Astronom!- cam vellem hisce nundinis emissam fuisse: & certe si eam aliquando mitteres mihi, gratius aliud non posses,
At desunt fortassis adjutores & ministri editionis, qui ad corrigendum subsidio esse possint. Etsi ego jam ad vos proficisci nec possim, nec de- liii 3 beam:

(j22 E P I S
1616. beam: studiosum tamen Mathematices, Gallum natione, paucis abhinc septimanis habebis, qui operam suam lubentistime & in Tabulis Rudol- phaus conficiendis tibi afferet: est enim homo fatis eruditus & ingeniosus, & celebritate nominis tui inductus tuam amicitiam summe expetit. Hac occasione fortassis & plura operum tuorum lucem videre poterunt. Kepieri Stereometriam tuam dolii Austriaci mllriä Germanicam summis Dominus Per- neggerus precibus a me ante nundinas adhuc extorsit: quapropter rogo, ut exemplar unumGermanicum,alterum Latinum statim seponas, ut cum, DEO volente, ad vos venero, inveniam ; in peregrinatione enim dum adhuc sum, quia oneri sunt libri, emere non postum. De tumultibus Gallicis & Principe Condazo capto fortassis jam fatis audisti: scriptum etiam est ad nos, Villacum cum adjunctis vicis jam in Venetorum este potestate,quod an verum sit,ne- Ctrmam- scio. Patavii GermanL nationis privilegia aucta esse, & ad assumen- J [ a au aum gradum Doctoratus,etiam nulla religionis ratione habita, admitti quoslibet, retulerunt studiosi, qui inde ad nos venerunt. Plurimos ad vos studiosos venire gaudeo, sic Gymnas enim Schola vestra collegis nun- s tumL fl' quamcarebit: quam una cumlllu- (ten/eßo. jf r ß us Dominis proceribus perpetuo florere opto. Dominus Strausi sius Magisterii gradum astumpsit Tu- bingX, ubi per hiemem hanc,ut puto, manebit. Elector Saxonicus scribitur copias hinc inde colligere militum, & rusticos in fodiendis vallis Dresdse erudiri: quo fine id fiat, nescimus. Summa: bella ubique in Polonia, Germania, Italia, Gallia, Hispania, Persia,Turcia, & T artaria: nec angulum esse in orbe puto, ubi non bellorum semina dispersa sint & excrescant- .Quo jam fugiendum censes? Hisce vale, Vir excellentis- me & amicissime, & domui Tua, Dominis ab Herberstein, Dominis
T O L M
Doctoribus Springern , Persio & 1616. Svvarzio, ut & Domino Megisero meo nomine plurimam salutem. Dabam Argentina V. Non. OBobris An.
CIO id c xvi.
Epistola CCCXCVIIf.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Las, Vir summe & optime, lite- 1617. rasa tribus tuis summis amico, fervitote, observatore & cultore, clarissimo videlicet Domino M. Ber- neggero, tum Domino Gringalleto & me dudum expectatas, iv. Nonarum Martii tempore scilicet opportuno accepimus: trium loco ego solus (atque urinam non solus!) respondeo. Et primum quidem clarissimi nostri D.Berneggeri nomine,qui hac tibi per me rescribi vult: ipse enim gravissimo capitis affectu (proh dolor!) implicitus non potest. DEUS sua gratia pristino eum robori restituerent coepit, pergat. Scribis gratulabundus pro tuo amore, vos jam Ammoniani negocii onere perfunctos esse; idem & ipsi D. Berneggero jamdudum videbatur : sed eodem die quo tua, paulo intervallo post mercatoris Norimbergensis litera venerunt, qua ajiud loquuntur. Is enim homo, qui de pecunia proAm- monio mercatori Morimbergensi deponenda mandatum habuit, non plus cccc. siorenis exposuit, quos etiam mercator proximis nundinis hic Argentina persolvit: debitum autem Ammonii hac ratione nondum deletum erat; sed summa adhuc cxv. florenorum creditoribus persolvenda restabat: quam mercator, quod de ea nihil ipsi constaret, & nihil pra- ter dictos cccc. storenos ab Ammo- nianis accepisset, .primum exolvere recusavit: victus vero prece Domini Berneggeri & indemnitatis, ut vocant, cautione e manu ejus accepta reliquum debiti annumeravit. At hesterno die, ut dixi> scripsit, sibi pecuniam

AD JOANNEM KEPLDRÜAl ^
161 1 > cüniam exppsitamä danista Ammo- nescio Mdign^-sinty queabm‘bkro 161% nii denegari, & ita oblique quasi in- aut judice severo legantur : ad ami- riuit Dominum Berneggemm, vi dati cumenim sk florem intimum ani- Chirographi, ad eam sibi redden- mummeum : llbeulla dilidentia in ib dam obligatum este. Vides, A in lis effudi. ; j-Sed quod factu oomjmtP ri^-r
optime, quanta molestia morbum dum videbitur, adest successum ' hunc, quocum amicus tuus summus mecum DEO committes scio enim.
& stdimmus hucusque graviter fatis contra hunc nil poste invidiam nil conflictatus est, augeat. Te ergo, valere labores; & absit, ut eno proper DEI, tuum suumque amorem, pterca doleam. Hocdoseoj meexem- quem ad hunc usque diem invicem plar tui prognostici non habere: nam" sancte coluistis, rogat, ne se hoc in quod scribis , sufficere nobis istu/ turbine rerum deseras, & ut antehac, quod misisti,non sufficit: non enim fe* sic jam apud D. Ammonium & cura- tis est mihi semel tua legisse^sed siepius torem ejus, D. Guroldum instes, ut relegisse & identidem ea tanquam dicta pecunia, prima quaque occa- imaginem tuam inspexisse : quare" sione, mercatori isti Norimbergensi huic tabellario nostro, si volcs renumerari curetur; sperat etiam, D. exemplar, mihi reddendum, probe Ammonium pro suo tum animi can- convolutum, tradere poterisa me dore, tum erga ipsum amore & bene- ubi attulerit, mercedem accipiet! volentia,non concessurum, ut in eum Argentin^ Calendarii tui exemplas ex hac sponsione damnum aliquod ria procul dubio multa possent vendi* redundet. Quod ipsum omnioffi- si adessent,L nostros bibliopolas pro- cio, modo Deus vitam & sanitatem xime suturis Eraiicofurtensibus min- (quamipsi ex animo una tecum vo- dinis, cumnacti luerint coempturos veo & precor) concesserit, & tibi & scio, & duplicato precio hic venditu- Ammonio compensare studebit, ros ; is eorum mos, ut omnia tua scri- Hoc rogo (si quid etiam meum abje- pta cariora protendant eo, quodipffi ctum quidem & pulvere foedatum, propriis pleraque sumptibus excudi tibi tamen, quod scio, non invisum cures. Status, meus per Dei gratiam nomen in conspectu animi tui valet) multo,quam hactenus fuit,melior est* tanto majori, Patrone certissime, tibi idque ope & consilio, Domini Ber r sit curo, quanto majori ipsum in do- neggeri,cui hoc totum'debeo, quod lore tum propter hanc rem, tum pro- jam non amplius meo sumptu cibum pter morbum jam esse putas. Do- qu^ram, sed in,affinis ejus hospitio minus Gringalletus salutem & officia liberali menla fruar, & tres heri mei sua promptissima tibi per me nunciari filios instruam. Excellentiisimo petiit, seque ea conditione, quam ipsi Domino Danicli Hizlero gratias n obtulisti, maxime esse contentum meo nomine, ut agas, oromaximas, Hktf rm% dicit: & ad nostrumPascha,Deo vo- quod & ipse eo erga me animo fit* lente, Lincium se conferet Habe- quem mea tenuitas hactenus prome! bis hominem, ut spero, diligentem & reri ab eo nondum potuit; si quid im- ' doctum,negocioquetuostnquo ver- posterum potero faciam: & Salu- laris, non inutilem. Me quod atti- tem quteso meis verbis ipsi plannet, maximam me tibi habere aut de- mamdicas: ut & D. Rectori, nec bere gratiam, quod tanta: tibi cura: non conjugi, liberisque tuis charis- sum, non dicam: scis enim ipse, quo simis. ^ Vale, Vir Excellentissime & animo ego beneficia a quibusvis, ne salve a tuis tribus Domino Berneg- dicam a bonis, & quidem a te in me gero, Domino Gringalleto, & m e collata accipiam. De literis meis, Dabam Argentina m. Non* Mart: quas te legendas exhibiturum dicis, cid id c xvii. '
Epi-

EP i ST O L A.
. Epistoi.a CCCXCIX. IDEM
/ JOANNI ^vEPI-ERO.
161 7. tltSUum responsum,.-Virclariffime, J- ad priores meas quotidie exspecto cuni Domino Berneggero. Dominum Gringalleturti jam tibi mittimus- quo viro & docto & honesto in negociis tuis astronomicis ex voto uti poteris > 8c gratulor Astronomis de TabulisRudolphsis,quasjamtua cura hujus nostri Gringalleri auxilio diligenti propediem lucem visuras puto. • Habes hic etiam, Patrone Optime, exemplar mese disputationis de Cephalalgia; non ita quidem, iit volebam, propter temporis brevitatem elaboratam: cum enim sors in collegio nostro practico primum mihi locum & materiam fatis amplam tribuisset, properandum mihi fuit; propterea etiam ipsam Dominis vestris Proceribus (ut antea quidem co- gitaveram) inscribere nolui, •& indignam judicavi, quam in conspectum tantorum virorum proferrem: relegavi ergo ad Sarmatas & eos, quibus ego jamminus notus sum : nihilominus ego interea, Deus fi faverit, de ■alia occasione Dominos Proceres Compellandi cogitabo. Proximarum nundinarum catalogus tuam Epitomen nec inter editos nec inter edendos libros continebat, non tamen eam procul esse ab editione existimo : prssertim cum jam fidum 7 ra- pardrqv etiam hac in re habeas. Has appositas quaeso ad Dominum a Saurau Gnecium data occasione curare non graveris: duo exemplaria ista disputationis meae D. Hizlero & Domino Rectori vestro meo no- • minereddas cum salute a me plurima. Dominus Berneggerus per Dei gratiam vicissim melius valet, & bene vivit. Status meus, ut proxime scripsi, melior est: post varias enim & .miras maximeque inconstantes for- •tunae meae facies, & variis in sortis pelago agitatus fluctibus saxum (non
portum) arripui,quo jam me sustento, 1617. donec gravior tempestas incidat & me hinc avellat. Fiat autem, quod Deus voluerit: spero aliquando & fortunam verberando & me vapulando defessos quieturos. Voluptas quondam dulce malum dicebatur : hoc Lvo Muss & labores, qui ipsis impenduntur,per fe quidem minus dulces, tamen quia cultores habere multos videntur, dulcedinem quandam minus fructuosam & utilem & propterea malitiosam obtinent, st sensu & experientia magis quam recta ratione judicare vellemus. At Vanitas Vanitatum & omnia Vanitas:
O curas hominum 0 quantum eß in re~ bus inane l
Tu rectilsime femper acclamas, Vir Optime. Vale, & Dominis, Do- ctori Springero & Persio salutem, & officia mea promptissima oro offeras, & exemplaria addita tradi cures. "Drfo-am Argentina celeri calamo (Tabellarius enim Dantifcanus ad Sarmatas ipsum revocabat. Calend. Maj t
CIO id c XVII.
Epistola CCCC.
IDEM
JOANNI REPLERO.
luturni silentii, Vir Charissime, 1618- ea fuit causa, quod ego mes tenuitatis & miseris conscius viris bonis & doctis ineptiis quibuslibet molestus esse nec velim nec possim: hactenus enim, etsi qus scriberem nova non habebam, tamen de quibus judicium tuum libenter audivissem, forsan habebam nonnulla, tum a tuis ipsius libellis, tum aliunde suppeditata. At cum essent hsc talia, qus familiari colloquio potius reservanda, quam negotiis tuis gravioribus moleste immiscenda videbantur, condidi ea vel tempori paulatim diluenda, vel coram suo tempore tibi, pro ea,quam apud te habeo,libertate proponenda. Unum tamen, cum video, te in edenda Epitome tua laborare,

AD JOANKEM KE PL ERUM* 62t'
6 l 8 . borare, non incommode antequam ea integra prodeat, moneri posse existimo. Certum est sententiam Co- pernicanam de loco & motu Terras ita a te este defensem, ut illi, qui stupido sensuum judicio & Aristotelici cerebri Afjpoig innixi acutissimis tuis contemplationibus obloqui ausi fuerint, plane responsione amplius indigni habeantur. Veritatem tamen hujus rei altioribus innixo principiis ulterius indagare & persequi per te (qui liberrime in omnibus philosopharis, & omnes libere philo- fophantes amas) vel maxime licebit. Ut vero tu hoc in negocio animosius agis, antiqui prasertim Aristarchi Samii satellitio stipatus: ita luben- tius ego longe antiquissimiZoroastris Chaldsei & illius ter Maximi Her- metis ; iEgyptii divinissimis & subtilissimis principiis innixus incipiam quodammodo Aristarcho tuo obloqui. Solenne est omnibus philosophis, sed paucis admodum intellectum, hominem nuncupare fiutpo- noscor (quod nec tu, Vir Clarissime, negas: & causam seis, cur negare non debeas) si vero fjuxpotcorfjtog est, totius universitatis seopus erit, in quem solum omnes potestates colliniantes convenient in ipso tanquam in centro: unde & centrum occupabit: & extra centrum hominem esse dragta natura rerum maxime repugnans prohibebit: semina enim & quinra quasi essentia totius plenitudinis undique pari virtute in hominem tendunt &jaciuntur: omnes in homine scientis habitant. Dein cx sacris & ipse natura constat hominem totius visibilis creatura dominum esse, & in medium paradisi collocatum : paradisus autem is non certus erat hortus, sed tota visibilis universitas: unde in hujus medium a scriptura collocatus dicitur, & is locus debetur mortali Deo, cui omnia servire tenentur, non alius. Prater- ea omnium entium centrum& origo & scopus est Deus, qui solus in toto entium ambitu ubique idem unus &
multus viget: ita visibilis mundus ar-■ t 61 8* chetypi fui invisibilis imago, & in eo Deus visibilis homo inter se invicem dispositi sunt, & quemadmodum Deus centrum est universe plenitudinis, ita homo centrum visibilium & per Consequens in centro. T um ex centro extenditur circumferentia, non vero ex circumferentia centrum constituitur. Jam, ut ex historia creationis constat, ex terra & inter inferiores atque superiores aquas extensi sunt coeli ita, ut terram undique Coelum comprehenderit: in quo coelo dein stellte & luminaria magna collocata sunt & orta. Pulcherrime cum Mose Hermes consentit: is enim ita in Poemandro: Ex humide natura visceribus sincerus ac levis ignis protinus evolans alta periit: Aer quoque levis spiritu parens mediam regionem inter ignem & aquam sortiebatur, Terra vero & aqua sic invicem commixta jacebant, ut Terra facies aquis obruta nusquam pateret: hasc duo dein commota sunt a spirituali verbo, quod eis superferebatur &c. Totam etiam visibilis creatura machinam quatu- or corporum receptacula continere antiquum est, terram scilicet, aquam, aerem, & ignem. De igne, quod is supremam mundi occupaverit & extimam sedem,nemo dubitabit, qui modo antiquissimam vocem anheris coelo attributam ^qua lance & animo excitatiore perpenderit , & cum omnem ignem ad superna tendere, omnemque desuper venire animadverterit .• imo ignis ipsius rarissimam & maxime expansam corporis consi- stentiam intellexerit. Locum vero maximum & amplissimum ignis consecutus est, ut infinitis corporibus hominis causa ibidem collocandis locumpraberepossit. Quod sivero urges terra exilitatem & Solis magnitudinem : cum omne centrum exile esse debeat, & tamen ejuS vis per omnem circumferentiam sparse sit, ut & in hoc negocio: quo enim mens hominis tam angusti- Ivkkk ani-

6 i 6 E P I S '
1 61 8- animantis, Domini tamen totius universi,non pertingit? Imo ii ex magnitudine centrum esset judicandum non Sol, sed Sirius, qui major est Sole, centrum erit: & fi Sirius extra centrum est, quo jure Sol illud occupabit. Et vis motrixilla in Sole adhuc admodum incertis & fragilibus nititur fundamentis. Scriptura sacra tota est mearum partium: cujus ffjTov etiam minime urgeo, sed vim ipsius abditam & longe divinissimam perfectissimamque in ea conditam veritatem,ut intuearis cupio,quas tibi longe aliud suadebit: fateorScriptura de rebus divinissimis simplicissime loquitur : illa tamen simplicitate totum lapientis thesaurum tectum possidet. Verbum enim patris est domicilium totius divinitatis & sapientis: Elegantissime hsc Hermes in Serm. demente communi expressit .-Beatus Deus, Dsmon bonus, animam esse in corpore, mentem in anima, in mente verbum pronunciavit: Deum vero horum principem asseruit. Verbum itaque imago ac mens DEI est: corpus autem Ides, Idea vero anima est &c. Verbum hoc in triplici repetitur domicilio, & qus- renti cum toto thesauro suo se ofrert, primum in intimis nostri cordis penetralibus,in quibusChristum & imaginem Dei primogenitum omnis creaturs, theiaurum in vasis fictilibus gestamus. Dein in carne in Christo Jesu Nazareno Bethlehems nato, in quo conplacuit totam plenitudinem habitare : Tertio in Verbo scripto, nam verba Christi (Joh.vi.) sunt Spiritus & vita, & verbum scriptum est. illa ipsa substantialis sterni Dei & sa- pientissima voluntas. Quod enim (i. Joh. I) audivimus, vidimus & palpavimus verbum, verbum, inquam, vitsannunciavimus vobis &c. Felix, qui, simplici pallio detracto, dignus fit videre miranda divins sapientis mysteria,sub eodem contemno cortice latentia. Unde nemo existi met Scripturam sacram de phi-
r O L JE
losophica veritate non este sollici- 1618° tam: sed potius videat, ut oculos puriores consequatur, & lucem splendidissimam sapientis certissims purissims & solius vers perspicere possit. Üna enim est sapientia, & ea in Deo habitat, ex eo adnos descendit; Facessat ergo Philosophorum nugatoria turba, qus duplicem sapientiam &tot distinctissima genera scientiarum somniat. Postremo recurro ad dictas auctoritates antiquissimorum, quod ex revelatione divina sua primaria dogmata habuisse, testes sunt historis, testes ipsa sacratissima & plane humanam rationem transcendentia scripta: major ergo horum mihi autoritas (si nulla quoque alia argumenta prster revelationes adessent) merito esse debet, quam reliquorum speciosa, nec lat firma ratione aut experientia confirmata figmenta. Concludam ergo cum divino Zoroastre, totum mundum ex igne & aqua & terra & omnia lento aere constare.
Item. Fixitque multum cstum astrorum fixorum, animaliumque errantium constituit septenarium, terram in medio posuit, aquamque in terrs sinibus, aerem supra hsc. Et cum Trismegisto: Inspice Lunam csteris septem prscurrentem, natura; organum (inquit Mens ad Her- metem) inferiorem materiam transmutantem: terram in mundi medio sitam,pulchri mundi subsellium, nutrimentum terrenorum omnium ean- demque nutricem. Sed ne justo molestior sim, desino & reliqua, qus dici possunt plurima in aliud tempus reservabo. Tu interim, Vir clarissime, vale & mes infirmitati ignose. Nostrum Dominum Gringalletum plurimum a me salvere jube, ut & Dominum Danielem Hizlerum, D. Rau- schardum. Dominum Megiserum si vivit,nam periculose eum decumbere audivi. Et dic mihi quid causs est? cum hic prster omnium Astrologorum prsdictiones frigus xiv. dies
serme

AD JOANNE
i6i8-serme perdurasset &xxvii Januarii stili veteris usque ad secundam, pome- ridianam frigus cum nive nunquam remisisset: cur post horam dictam derepente ventus vehemens exsurrexerit, & tanquam ex fornace aestuante emissus unius hone Ipacio o- mnem nivem absumpserit sine pluviis : sequentibus vero diebus demum pluvias copiosissimas induxerit quae ad hodiernum diem usque continuantur. Dabam Argentina xxxi. Jan. fiil. veter. Anno ineunte cid id cxviii, quem tibi Tuisque omnibus quam felicissimum esse precor.
Epistola CCCCI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
i6iq.IT Eplere charissime,ex literis Do- J-Vmini Gringalleti nostri, quas xxvi Septembris Lincio missas texto die Novembris Vienna accepi a Cantore Herrnalsensi: (qui eas, cum me invenire non potuisset, tam diu fecum retinuerat) ex schedula item tua, quam ad civem quendam Viennensem misisti, cognovi te vehementer mirari, qui fiat, quod tanto tempore tam diuturno usus sim silentio. Sed si scires, qua hactenus fortuna exagitatus fuerim, non invitus invito huic meo silentio veniam dares. Potuissem quidem tum, cum literse Domini Gringalleti mihi reddebantur,propter intervenientem a molestiis meis resoirationem,brevem quidem illam, sed tamen aliquam, ad invitationem vestram tam amicam & mihi jucundissimam respondere: verum iroXAd vfAv ygckp&v, xx ySaAq&fjv hd %ctpT8 %cy (jlsAciv®, aKha yÄTtgov eA$-&v Tpof v[idg 9 y&j Wfia ?°- (j,ct ActA*j<rcq, iva y xapa vytMv fj tte- wAijpcüfjLevvj. Attamen & hoc propositum hactenus a DEO impeditum est: nihilominus autem spes adhuc est, brevi istud fieri posse: unde nihil jam de casibus istis, quibus hactenus subjectus fui, tecum agam, varii enim isti & molesti sunt vel ipsa
M KEPLERUM. 627
recordatione. Hoc tantum scias, 1619. me graves quasdam ob causas xm die Novembris Vienna discessisle, a- nimo & consilio eo, ut Cincium redirem: ast in itinere isto prius ad S» Hippolytum eundum fuerat, ubi per eos, quorum causa Cincium abire debueram, per tres septimanas detentus sum, imo propter varia impedi* menta demum plane ä proposito avulsus. Vivo jam (quod, ut diuturnum sit, DEUS faxit) in summa quiete apud insigni eruditione nobilem & generosum Dominum Mi- cha'elem Zellerum, Rudolphi quon- Muhaii dam Imperatoris Camerarium in ar- Zefew *. ce Rastenberga, medius inter exercitum utrumque,Cassarianum scilicet & Bohemum: sita enim est arx ista inter Zvetlam & Grembsium : & tuti hactenus, per DEI gratiam, ab utraque parte fuimus. Fama est hic,Status inferioris Austris Evange- licos divortium Vienme fecisse a dictis Catholicis. De Cometa proxime viso sententiam tuam exanimo scire desidero: fac proxima occasione breviter exponas, vel per hunc ipsum tabellarium. Astronomie Tute primam partem, quam dono ä Te acceperam, magnis precibus Dominus DoctorKlopfingerus,medicus familiaris quondam tuus & meus™* Cincii, adhuc Viennae a me extorsit: cui propterea libentius eam tum dederam, quod existimabam, te brevi pnefens videre, aliudque tuo munere loco prioris obtinere exemplar: verum, quia pnefens istud facere jam non possum, quseso ut per hunc tabellarium Astronomie tue (tam prime quam fecunde, si jam impressi est, partis) exemplaria duo mihi mittas, unum quidem in meum usiim, alterum pro Domino Phandlero nobi- pbtnik- li, qui dimidio miliari a nobis in*". Colchberg arce habitat : & simul precium indice?, quod prima occasione tibi mittetur. Estin Gymnasio vestro puer nobilis, qui in communi convictu vivit, pnedicti Phandleri a- Kkkk 2 gnatus

6r8 E P I S
16 19. gnatus, ad quem prsesens tabellarius missus ess, per eum occasiones in Loschberg mittendi literas habere poteris, unde nullo rtegocio ad me pervenient, familiaris enim mihi ess Dominus iste. Calendarium etiam tuum & Ephemerida de anno praesenti fac, ut habeamus, nec non Harmonica, quae praeterita aestate sub praelo erant. Quod si a te impetratum fuerit, erit id nobis omnibus quam gratissimum. Libros tuos,quos
De Gmn■ Domino de Orunthal tuo nomine
tbal ' offerri jussisti, statim ut Viennam veni, obtuli: gratum se erga te fore promisit, meque ad ccenam pro praestito officio invitavit: & forsan, cum nuper vobiscum fuit, promissorum memor tibi quoque satisfecit. Vale, Vir Clarissime, cum Gringalleto nostro, conjuge, filiisque tuis, & omni familia quam diutissime: & vobis omnibus felix hujus anni novi principium, feliciorem progressum, finem vero felicissimum precor. Dabam Rasten- berga die xm. Januarii cid iocxix.
Epistola CCCCII. IDEM
JOANNI ICE PLERO.
[16 1 9. VTOn est quod metuas, Charissime ^ Replere, nec Ursus noster tam stultus est, ut existimas, licet paulo simplicior & agrestior videatur: crede mihi saepe sub simplicitate columbina, serpentina latet astutia: licet Virgilius nescio quot oculos hmx affingat, cLcissima tamen, ut video, in Ursi nostri negotio fuit: & quid mirum? audivi enim Ursum istum aliquando in praesentia mea gloriari, negocium suum multorum excedere captum & eorum quoque, qui fe WJTQTTTctq fuisse ajunt. Nec hoc Ursus ICeplero concedit, quod Ursum tantae imprudentis insimulas, ut existimet fe revera jam Montem quietis , praesertim his in tumultibus & turbis provincialibus attigisse, licet quietem eam, qua jam fruitur, acceptet tamdiu, donec DEO aliter vi-
T O L JE
sum fuerit. Quod vero ursus, fpre-1619. ta(ut Dominus ICeplerus existimat) commilitonum conditione, colla jugo virorum subdere, trahisque alligatus ligna venum vehere noluerit, sed libertatis amore ductus,& victus mercenarii contemptu spatiatum & venatum egressus sit, id ursus ea causa factum esse pernegat: longe alia erat causa, cur ursus deserta mundi hujus lustrare voluit, quod alio tempore dicetur commodius: & forsan, si tum Ursus sibi locum inter commilitones adhuc fuperesse vidisset, jugumque cui honeste & cum laude subdere colla potuisset, alicubi commilitonum etiam suorum consilio & ope offendisset, non tam insipiens fuisset, ut dimisso ex faucibus vers carnis frusto imaginem aliam in undis ca- ptasset: Sed hsc transeant: & credat imposterum Dominus Keplerus, ursum nostrum jam speculam suam conscendisse, & inde observare, quid in prsdam ipsi cedere possit. At vulpecula ista, videat, ne fortunam istam , quam Dominus Keplerus urso ominatus est, ipsa subire & experiri cogatur: quod si fiat, tum manifestum evadet; ursine major calliditas fuerit, an vulpecula. Existimaveram secundam partem Astronomia: Tua: proximis nundinis'vernalibus exituram in lucem, sed misera adhuc propter ignaviam parentum & tutorum suorum in gurgustio typographi delitescere cogitur. O injustos genitores, quorum supina negligentia liberorum claritas & fortuna tam turpiter perditur! Ecquid typographus agit ? Nonne pudet hominem fpacio septem mensium l tantum paginas posse imprimere ? An ita in re uxoria occupatus est, ut cibi etiam obliviscatur? In harmonicis tuis aut vera aut falsa docebis: fi vera; sagacissimus mihi natura:Hermes eris: sin falsa; pulcherrima tamen speculatione hominum ingeniosissimos animos siepedelectabis: at quam vellem, ut verissima sint omnia,.
quL

AD JOANNEM KEPLERUM.' 629
1 9-qua: scripturus es, praesertim ea demonstratio, quae ad obtinendam dispositionem illam vere harmonicam in motibus corporum coelestium, ec- centricitates planetarum ilis ipsae, quas quilibet pro se habet, & non alis constitui debuerint, & videor mihi jam veritatem certam & firmam Harmonics tus dilpositionis in motibus istis coelestibus videre, si modo palmaria tua hypothesis de loco Solis in centro universi irrefutabiliter demonstrata esset: & crede mihi, quantum in demonstratione dicta: tus hypotheseos laboraveris, tantum splendoris & autoritatis & fidei & veritatis ad Harmonicam tuam accedet: nec opus erit, ut lectorem tuum per centum annos expectes, sed vivus etiam, quod nulli ab hominum memoria contigit, inter sydera refereris:ipse Orion & monstrorum domitor Hercules tibi cedent, nec principem inter astra locum & lumen invidebunt. Sed pessime magna de spe, quam in amorem & fidem tuam collocaveram , decidi: exemplar prognostici tui de tribus cometis hoc prsterlapso anno visis a te, mihi invisum esse credere non potui, quod tamen jam manibus palpare cogor, si forsan oculis cernere velim: attamen si adhuc mica favoris istius veteris in Ursum nostrum animo tuo (heu nimium oblivioso!) superest, fac, ut hac in parte istam jam videam, & exemplar unicum saltem istius prognostici, si non mancipio, sed usui tamen admittas oro: de tribus enim istis cometis hactenus nil audivi certi, unicum saltem ipse vidi Hippolyti mense Decembri, quo tempore aliquot horis ante Solis ortum mane conspiciebatur. Exemplaria prims partis Astronomias tua: ego & Dominus Phandlerus accepimus : in eo exemplari, quod mihi cestit, deficit circa finem pagina litera: V & pagina litera: M excedit, quam remitto, & Dominum Megi- serum nomine meo officiosissime salutatum ora qusso, ut recepta pagina M, deficientem paginam V tibi, 1619 ut hoc nuncio eam mittas, tradere non gravetur: faciam ut, ubi opus erit, gratum me sentiat. Gaudeo vero, in tanta me apud te esse auto- ritate, ut me inter ista mundi utrius- que lumina & fratres Apostolicos,si non revera saltem suspicionibus tuis, referre dignatus sis: faciam, ut pro hac gratia magnam justo tempore auri massam consequare; sed ut certior sis inposterum hac in re, non Ium ego Felix ille von Arch, nomen illud nimis est puerile & germani- cum: meum est hispidius, grandius, latinum & barbarizans, quo me fratres Rosei appellare solent, videlicet Vrsus de Vulpibus ad fabulam Domini Kepleri alludentes. Gratulor Sebaidas tibi, conjugique tua: de parvulo ve- Kc ^ rus * stro Sebaldo, Deus crescere ipsum faciat, inter suos receptum perpetua gratia foveat, utraque felicitate beet,
& det, ut avus nepotes suos aliquando videat. Ad Befoldi nostri conjectanea forsan, data occasione, peculiari scripto respondebo: simt magna, fateor, qua: de novo orbe scribuntur, & dignissima, ut majori, quam a plurimis hactenus factum est, perpendantur acumine. Sed tamen sunt alia majora: miramur fiepe, nec immerito, quL nova in lucem producuntur historia, at saepe etiam quae antiquo inculcantur labore, quantum pondus habeant non animadvertim^ Salutes, quas nuper tibi disseminandas tradidi inter amicos meos fac, ut jam duplici diligentia dissemines: tu vero cum conjuge tua & liberis & cum optimo nostro Gringalleto jam quoque plurimum mihi salvete & valete. Salutat te officiose senior Dn. Phandlerus apud quem hsc in monte Lossio scripsi, cum ejus privigni periculosissime febre Ungarica laborantis hactenus per Dei gratiam non inutiliter curam haberem. Exemplar mei de morbo Hungarico scripti, apud Typographum quasso cures quaeri,
A inventum mihi hoc nuncio transmittas. Die xxm. Febr % cio id c xix.
Kkkk 3 Epistq-

6 io E P I S
Epistola CCCCIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
i ^ i 9 *T^I u est, Vir Excellentissime, fau- U torum charissime, quod nihil ad te scripsi: non quod tui memoriam deposuerim, quL aeternas in animo meo radices egit; sed quod aliis perturbatus negociis, nihil, quod ad te scriberem, habebam, & inanibus scri- ptitationibus gravissimas speculationes tuas turbare nolebam - sed jam tempus est, ut rupto silentio casteris me paulisper negociis subtraham, & gratissimo tuo colloquio fruar. Amicus hic meus (quem tuse quoque humanitati commendo) Altorfium in munere Ecclesiastico confirmandus tendit: si quid habes, quod illic vel Norimbergas,aut AmbergL tua causa expeditum vis, huic mandare pote^ ris; & in reditu ejus, si quid habes, quod me scire, aut mihi communicatum vis, eidem tradere poteris. In- primis vero oro, ut per eum mihi exteros Harmonicorum tuorum libros, praster quartum, quos omnes integre jam excusos esse spero, mittas: de solutione precii ne sis sollicitus quasso, statim enim integrum tibi Ducatum dabo , st Comitatus non suffecerit. Ecquid Astronomie tuas pars fecunda agit ? Jamne tandem e typogra- phorum vinculis liberata est? Quid causie est, quod tam diu detinetur? Tractatus item tuus de Cometis quando prodibit? Si prodiit,fac quT- fo, ut videam ipsum. Calendarii & Ephemeridum exemplar peto reserves pro me,antequam distrahantur,& pro justo precio si aliquot prasterea exemplaria Calendarii tui miseris, gratissimum facies multis, qui in his oris tuum acumen admirantur. Dominus Phandlerus Ephemerides tuas mihi reddidit, dicit esse sublimiores pro captu luo: videbo, ut ali i cuidam docto pro justo precio, cui gratissimum fuerit, vendam: sed ta-
T O L JE
men ipsum quoque Phandlerum, ubi id 19. secundam Astronomia* tuL partem nactus fuerit, & si legerit eam, vide- ritque tum, ephemerides tuas ex ussi ipsi futuras fuisse, pcenitebit, scio, * quod eas non retinuerit. Urinam mihi tempus, commoditas & ocium juxta negocia cetera, quibus quasi obrutus ssim, suppeteret e tuorum Harmonicorum quarto libro caput duntaxat 1. 2. 3. & ultimum examinandi: miras, scio, videres speculationes ; sed forsan alio id tempore, prassertim cum totum Harmonicorum tuorum opus habuero, fiet: jam velut in transcursu quadam saltem innuere conabor. Omnium, quas in toto Universo sunt, rerum omnis existendi modus est, vel harmonia vel dvagporia. Omne quod in mundo est, vel est Spiritus (seu, ut tu loqueris, anima) vel Materia. Loquor de substantiis nihil de accidentibus : nam de his alia est speculatio. Spiritus movet, Materia movetur. Spiritus agit, materia patitur ; Spiritus est causa operans, materia est instrumentum operis.
Ex materia Spirituum differentiae, vel ex operationibus, quse per materiam a Spiritu fiunt, dignoscuntur, tanquam a posteriori. Conjugium itaque inseparabile Spiritus & materias in' hac universitatis materiata machina. Nam nec materia sine Spiritu tanquam causa sustentante constaret: nec Spiritus sine materia terminis certis hujus mundi cohibere- - tur. Diversi Spiritus diversimode HdmonU materiam movent & disponunt. O-'“^' mnes ipiritus omnem materiam ad Harmoniam inter se dirigunt, secundum suam quisque harmonias speciem & ideam a sapientissimi conditoris consilio ipsi imprestam. Harmonia est plurium in materia quantitatum & qualitatum (latissime sumo vocem qualitatis) consensus & concordantia. Omnis confenssis & concordantia ad unitatem tendit. Unitatem omnium rationum
*
V

AD JOANNEM KE PL ERUM. 6 ^t
6 19. nuni harmonicarum in materia eon- sistere, tanquam in archetypo impossibile. Ergo in spiritu. Is spiritus omnium harmoniarum Scdvct^ßo^icov archetypum in se continebit, qu« per totum universum in rebus omnibus, tanquam typi seu potius antitypi continentur. Item in spiritu quovis est archetypus, (sed alio modo dictus) harmonia est in materia ejus typice & sensibiliter. Non datur naturalis Spiritus in tota Natura universitate, qui archetypum omnium harmoniarum habeat totius Universi. Sola anima hominis (non ipsius naturalis spiritus, qui communis est ei cum reliquis animalibus, sed anima, qu« bruta procellit) omnium totius universi harmoniarum archetypum habet. Unde omnes harmonias cognoscit, quia omnium exemplar in se possidet. Hinc homo (& non ut crassiores philosophi existimarunt propter corporis fui materiam, vel naturalis fui spiritus Ideam) microcosmus dicitur principaliter, licet & propter materiam ac spiritum naturalem quodammodo idem dici posset, sed longe inferiori ratione. Anima omnes cognoscit 8 c sentit harmonias, vel a Ipiritu, in materia harmoniam suam exhibente, admonita, vel (ut recte Proclusa te allegatus) secundum incomprehensam suam facultatem ex principiis anticipatis omnis generis harmoniarum rationes eruens. Ad harmoniam requiritur certa terminorum Yip^ioa-fJLsvMV coordinatio.T er- mini vel sunt materiales, vel spirituales seu ideales. Materiales a spiritualibus & secundum eorum ideas per spiritus archetypum materi« gerentes coordinantur. Absque hac coordinatione harmonica a spiritu ejus harmoni« scientia pr«dito profecta, nulla res materiata, propterea- quenec immateriata consistere potest. At consistunt totius universi res omnes: Ergo in harmonia & per har moniam. Consistunt autem totius universi res extra animam hominis. Ergo & harmonice earum extra animam hominis consistunt. Cogno-1 £19" Icuntur autem totius universi harmonice ab anima hominis* non quia anima hominis in rebus sive terminis relationem seu harmoniam juxta archetypum suum comparando instituit & efficit; (quod tu asserere videris, dum pugnas ad essentiam harmoni« constituendam ne cellario requiri animam cognoscentem & percipientem harmoniam in rebus,) sed quod harmoniam in rebus jam constitutam ä proprio Ideali cuj usque rei & harmonice fabricatore spiritu,ac effectam invenit, cujus similem archetypum, seu potius typum cum in se ipsa possideat, ab illa externa rerum extra eam positarum harmonia proprii archetypi admonita, agnoscit eam & intel- ligit: archetypus enim ejuS ipsi Congenitus & notissimus est per naturam. Hinc jam subverso hoc tuo fundamento, sequitur: animam & spiritus quoslibet, qui archetypos harmoniarum in rebus aliis existen- tium habent (v.g.Ipiritus inferiorum rerum harmonias superiorum etiam continent in se, tanquam centro mi- crocosimi proximi) non tantum quantitatum harmoniam» sed etiam qualitatum in suis antitypis persentiscere, intelligere, iisdemque ad hoc vel illud agendum incitari: imo nisi ad harmoniam quantitatum & qualitatum ad certam operationem requisita congruentia accedat, nulla fit in inferioribus antitypica & siiperiori- bus consentiens operatio: verbi gratia, oppositio, conjunctio, quadratum &c. planet« cum fixa qualibet, nullam in terris peculiarem mutationem operationum anim«, sive spiritus terreni adfert. At qu« causa est, cur A & 2^ terram incommotam reliquit, Solesque reduxit, a autem % cum 21. imbres & pluvias copiosas commovit ? Juxta tuam rationem nulla diversitas esse debebat effectus, cum utrobique eadem quantitativ» fuerit harmonia, nec sufficit ad eoe- cam & ignotam terr« dispositionem (quanquam &h«cs«pe multum pos-

6s±
1619. sit, sed non sine procedente qualitativo superiorum harmonio mitigatione) semper recurrere; certum e- nim est diversis planetis diversas convenire materio qualitates, quas ex in- ' feriorum observata correfpondentia
Kepieri ad superiora colligere licet, ut tu
Tertmin- q UO q U e idem inT ertiolnterveniente non obscuie docuilti: quanquam illic proter omnem rationem duas qualitates magno certe efficaci« siccitatem scilicet & frigiditatem e qualitatum numero, magno cum triumpho* sed ante victoriam, ejeceris. Gum ergo doceas Harmoniam extra animam subsistere non posse, utpote quo ad prodicamentum relationis pertineat* propterea quod sit harmonia omnis ordo quidam: relatio autem sine mente nihil est* proterquam relata, quo ipsa quoque non sint relata sine mente referente inter se terminos istos relationis: quoro ex te quam hic mentem intelligas ? an animam hominis, an animam, sive spiritum terro coterosque rerum sublunari- um spiritus ? Certe* ut ex toto hoc quarto libro colligo, intelligis per mentem hoc, quo attuli, omnia. Existimas igitur, superiorem configurationem planetarum non esse harmoniam sine dictis mentibus, ergo non erunt in planetis spiritus archetypi* motum & configurationem istam tam efficacem & harmonicam, dirigentes & ordinantes: ergo fortuito ita planeto movebuntur & hos ordines, quos observamus efficaces, efficient : ergo primum spiritus sublu- nares harmoniam superioris materio coordinationi introducent, alias manebit dvapfJLO?® 3 - ergo motus & coordinatio iiiperiorum corporum ca- rebit spiritu harmoniarum siiarum scientia prodito, & sine spiritu moderantes sustentante materia seipsam agitabit, quod tamen contra materi« est conditionem,&sublunaria tantum spiritum harmoniarum ideis & scientiis exornatum habebunt: hoc ex tua assertione sequuntur: quibus ve-
L JE
ro momentis rationum tu talia astru- 1619 cturus sis videbo. Hoc autem vera sunt, quod inferiores spiritus harmonias superiorum non perciperent* non sentirent, nisi archetypum vel potius typum harmoniarum superiorum omnium in se haberent, proser- tim autem anima hominis, unde tamen nullo modo sequitur, superiora carere luis spiritibus propriarum harmoniarum, secundum quas materias suas spiritus isti disponunt, & esse faciunt (nihil enim est sine tali coordinatione scientiosius, ut ita loquar, sive coordinatio ista sit harmonica proprie, sive dvdg/y,o?(&) spiritibus, inquam, carere, propriarum harmoniarum peritis: si ergo habent corpora superiora spiritus suos harmoniarum peritos, etiam ab istis secundum harmonias proprias disponentur, & propterea dispositio ista Harmonica dici poterit, etiamsi nullus esset infra spiritus, qui harmoniarum istarum typum haberet, & per consequens, qui istas superiores harmonias persentisceret: esset tamen nihilominus superior spiritus, qui dirigit, ordinat,& scit harmoniam istam configurationis superiorum corporum. Vides ergo, quam a scopo aberres, dum dicis configurationes superiores planetarum non esse harmonicas dicendas, nec harmoniam in ipsis esse ullam sine anima contemplante & comparante, & eo ipso quali progignente harmoniam in superiorum terminorum configuratione : imo contrarium verum est, nullam ab anima fublunari harmoniam cognosci, persentiri, intelligi posse, nisi deprehenderetur & esiet in soperiorum configuratione antitypica, harmonia typo isti harmoni« in anima sublu- nari correspondens. Necessaria ergo est ad essentiam harmonia; in materia, anima sive spiritus noncogno- soens harmoniam in alio, sod harmoniam materia introducens, materiam harmonice disponens & materiam harmonice dispositam servans &
E P I S T O

AD JOANNEM KEPLERU M. 633
1619. dirigens secundum omnes harmoniarum sibi implantatarum ideas: ne- cesse item ad essentiam harmonia: a materia abstracta: sive, ut tu appellas, archetypica: anima non tantum cognoscens,sed possidens,non contemplans in alio, sed in scipsa sciens . & fecundum eam materiam suam, tan- quam secundum archetypum, disponens &ordinans : unde patet iterum, animam sublunarium ad Esse harmoniarum in configuratione & coordinatione corporum superiorum non requiri. Alia vero est questio, cum agitur de vi & efficacia harmonicarum configurationum in corporibus superioribus, quomodo, scilicet, ee agant in inferiora, & quid ad hanc operationem producendam requiratur : hic concedo, non sufficere superiorum harmoniam, nisi accedat in sublunaribus superiori correspon- dens harmonia, qua: esse abstractum habet in ipiritu siiblunari, ex qua & cujus vi percipit superioris configurationis rationem, Lc ea ipsa ratione admonetur ejus operationis in materiam suam, quam istius harmonia: ratio requirit. Quantitativa enim harmonia rationem harmonke qualitativa Harmonia indicat. Jam tempus est de harmonia qualitati- qualitativa paucis etiam agere, quam VA ’ tu, vel nullam concedis, vel aliquam negligis. Non enim, ut tu existimare videris,anima sublunaris quantitativa tantum harmonia ad agendum exti- mulatur; quid autem extimulata agere debeat ex fortuita materie certo modo disposite prassentia petitrsed simul qualitativas intelligit harmonias, quibus quid in hac vel ista quantitatum dispositione agere debeat,admonetur: item intelligit ordinem spirituum superiorum: intelligit quam qualitatum harmoniam hic vel iste Spiritus in hoc vel isto superiorum corporum concinnet: intelligit differentias Spirituum, secundum rationes qualitativarum harmoniarum: unde novit, alias esse ideas qualitativarum harmoniarum in Jove, alias in
Mercurio &c. hinc etiam seit, aliam 1619. operationis rationem esse in A Martis cum Jove, aliam in A Mercurii cum Jove, aliam in A Martis & Veneris: Sic ordo & motus Superio- rum-in operando regunt ordinem & motum operationis sublunarium,. & inferiorum operationibus presunt, ipsi quoque in sua regione non frustra operantes, & qualitatum efficaces harmonias pomdentes, quemadmodum inferiores spiritus qualitatum harmonias ad suos & varios usiis possident efficaces. Quaeres; quas ergo qualitatum rationes superiores spiritus possideant, & in materiam suam introducant? Has ex inferioribus inferiorum spirituum operationibus disce, & ipse jam in Tertio Interveniente, quanquam mutilate, docuisti : quae enim te ratio coegit tam firma & potens, ut siccitatem & frigiditatem, potentiffimas qualitates, e qualitatum numero ejeceris? experientia medica testatur, quid calidi- tas & frigiditas in concitandis & item medendis morbis pugna sea efficere queat: affunde aquam frigidam candenti lapidi, & videbis num siccitas & frigiditas tantum sint privationes : habentne privationes hanc vim, ut positivas qualitates expellere queant, quod tamen facit frigiditas in naso, pedibus & genis, imo sepe toto corpore per alpes diu in nivibus ambulantium ? compone herbam stimme calidam & siccam cum summe humida & frigida, certa proportione, & impone ulceri, a causa biliosa profecto, & videbis quid effecturus sis. Cur ebullit bilis in corpore humano affusa repente frigida, in nimia aque ingurgitatione estu- ante corpore universo ? Gur rumpuntur vitra ferventia affuse aqua frigida ? Et quinam reliqua esset con- trarietas in rebus,si he duse qualitates catholice omnium antipathiarum & sympathiarum una cum reliquis duabus causa: e natura rerum positiva tollerentur? Unde tuum medium L111 &

6 34* - E ht S
9. & cequum prodiret, nisi esset harum quatuor qualitatum contemperatio ? imo nullum in rerum natura daretur temperamentum. Vides quod argumenta,quibus contra te pugno,saltem innuam : tu ulterius perpende &,.si potes, evelte ea. Ad finem propero , ubi unicum adhuc monuero. N imium audacter tu geometricas rationes deificastiprseter & contra Dei verbum: Ratio quidem curiosa ita tibi svasit. Homo ad imaginem Dei, & prscipue anima ejus condita est, & quemadmodum in anima hominis archetypi sunt harmoniarum omnium , sic & in D e o: quod autem in Deo est, est D e u s ipse. Ergo harmonia & geometrica rationes Deo sunt coLternL & D e u s ipse. Plausibilis quidem ratio, qua & ego motus olim ejusdem eram sententia: & hanc insignem esse sapientiam credebam , qua omnia Deificare poteram : in ipso enim, Deo scilicet, (inquit Apostolus) fumus & movemur & genus ipsius fumus. Ergo & Deus fumus: quid enim est in D e o, quod non sit Deus ipse ? At, cum has rationis tenebras Deus Spiritus sancti fui gratia in mente mea dispulisset, aliter tantis de rebus sentire didici Deus enim ipse in verbo suo proportionem creaturse ad creatorem expressit, dixit, quod eadem sit, qu£ Nihili ad aliquid. Qua igitur fronte eam deificabimus ? aut quomodo rationi nostra: tantum fidemus, ut quL ea nobis de Deo extra manifestum revelationis verbum suggerit, vera esse credamus ? cum ea fit coram Deo tota cum tota hominis substantia & viribus damnationis & tenebrarum abysso immersa, & propterea Dei inimica, nihil, quL spiritus DEi simt, intelligens. Creatura DEI fumus & genus: verum est: sed suimus & imago Dei: jam, perdita Dei imagine, larva Satana: per naturam facti siimus, quos Deus immensa bonitatis suL misericordia tolerat & propagat ex semine perdi-
T. L kM u '
to-& mortuo perditos & mortuos, *619. non Dei imagines, sed imagines Diaboli, coram justissimo & severissimo legis divina examine penitus cum omni substantia & viribus damnatos : magnum enim est & ab omni captu rationis abstrusum peccati mysterium, magna lapsus primi poena, nec tam levis, ut multi doctorum nostrorum existimant: totus homo ex forma optima in pessimam- transformatus, ex imagine Dei in larvam Satanse, hinc silius ira: est per naturam. Nec solus homo ita perditus lapsu primorum parentum, sed & terra maledicta, imo tota creatura, pereunte Domino suo, in cujus ministerium creata fuit, periit teste Apostolo Rom. VIII. tota, inquit, creatura vanitatis servitio & corruptionis malo, a qua antea liberafuit, subjecta est, sed tamen in spem &c.
Hinc non est, ut in creatura , in homine quseramus Deos vel Deum, vel bonum divinum & verum : licet enim Deus omnia impleat, & omni- prassens sit, omniprafentia tamen ista tam longe omnem captum nostrum excedit, ut ab ea nihil plane extra verbum revelatum inferre vere queamus. Imo ista harmoniarum ' Deificatio cognitionem Christi ob- icurat, mysterium meriti ejus e ver-: tit, mysterium regenerationis nostne eludit, &; multa in vera Theologia absurda parit : una enim absurda ra 7 tio in veritatis album recepta innumeras alias ad se trahit salsitates, quibus veritatem pro eo, quod in eam fovet,odio opprimere, vel saltem obscurare nititur. Possem luee omnia pluribus & clarissime ex divina: veritatis. fonte demonstrare, verum ha:c m ev 7 ragcJM dicta sufficiant: tu plura meditare. ^ Qua: autem harmoniarum quantitatis est ratio in magnitudinibus , eadem in numero etiam, quod ad essentiam ejus attinet, ut ex iis, quL de Harmonia supra attuli colligere licet. Sed omnia Ikec eo scripsi, ut te ad penitiorem rerum
ista-

AD JOANNEM KEPLERUM. 63s
1 6 19. istarum indagationem excitarem: principia sunt qus indagasti, & quidem maxima: majora tamen stent, st principiis non immoratus ad perfectionem scientis de rebus tam abstrusis perrexeris, & nobis harmoniarum rationes non tantum in quantitatibus, sed & in qualitatibus & quidem cum quantitatum rationibus congruentes demonstraveris : quo labore incredibiliter rei medies profueris. Ajunt hoc quoque tempore Cometam, quidam vero duos videri: ego nullum observare potui : unde num vera sint, qus dicuntur, & num a te quoque observati sint, nescio : tu st quid est veri in rumore hoc , me moneas oro. Monstrum Monflnm Herrnalsense ex sue prognatum fa- ^r™ 1 ' cie humana, sed larvata cum cucullo monachi, proboscide elephanti, cauda pedibusque Draconis, procul dubio jam vidisti. Certus etiam rumor Vienna ad nos attulit, milites, qui ante portam quandamurbis (nec enim ita accurate, ut de nomine ports inquirerem, inciderat ) in excubiis erant, nocte quadam audivisse vocem clamantis, hinweg *von hinnen: eamque cum existimassent este eorum, qui intra urbem in eadem porta vigilabant, causam cur inde discederent ex ipsis qussierunt: sed cum nihil responsi ad interrogatum accepissent, acquieverunt tum: sequenti nocte eandem vocem iterum audierunt, & simul sonitum in aere, tanquam magus cujusdam avis circumvolitantis : eadem vox simili cum strepitu & proxima tertia nocte audita est ab iisdem. Quid ista portendant eventus probabit. Vale & me de tuis laboribus, quibus jam vacas, certiorem facias. Saluta meo nomine conjugem tuam charissimam, filium & filiam tuam Susannam, si tc- cum est. Domino item Gringalleto nostro osculum pacis pedum cum' salute multa a me nunciato. Dabam Raßenberga die xm. OBobris Anno
CIO 13 C XIX.
Epistola CCCCIV.
ID E M
JOANNI KEPLERO.
Agno Te, Charissime Domine 16 Keplere, desiderio coram videre exoptavi, & hac occasione fieri id posse credidi, ut quia in Galliam ire in animum induxeram, te vel Tubings, vel in vicinia alicubi invenirem. Sed cum Lindum venissem, nihil certi de te, ubi estes, audire potui. Ratisbons tamen uxorem & liberos tuos esse, quidam AI- ' torffii dicebant; te vero ipsum, vel Tubings, vel in Anglia peregrinari existimabant: quidam etiam te Lindum ad nundinas mox affuturum sperabant. Accessit opinio qusdam, quod minus commode ad Danubium Ulmam & per Ducatum Wur- tembergicum iter haberi posset, propter exercitum Pavarum, quem circa illa loca morari ajebant: unde nec Ratisbonam nec Ulmam , nec Tu- bingam adire commode licuit, sed per Bavariam Monacum > inde via non usitata Campodunum & Lin- daviam adiimus : unde per Helvetiam Genevam venimus: quanquam, si solus fuissem , nec comitum ratio habenda fuisset, nullus periculorum metus me impediisset, quin te &Ra- tisbons & Ulms, & Tubings & in vicinia illa qussivissem. Sed tamen, quod nunc fieri non potuit; si Deus vitam utrique concesserit alio tempore fiet, & commodius forsan & uberius. Causa cur in Galliam abeam est turbatissimus adhuc Austris status, & totius fere Germanis: libuit ergo interea dum pax, si qua futura est, restituatur, ne inter turbas parum aut nihil agerem, hoc etiam iter conficere, prssertim cum occasio,meo satis commoda arbitratu, sefe mihi obtulerit. Nam cum a te proxime Viennam discessi, inveni illic amicum nostrum veterem & tui studiosissimum Dominum Gotthardum Carolum, qui tum non ita pridem Lilia F ex

6^6 E P I S
162 1. ex Italia domum redierat; qui cum Gallias etiam visitare in animo haberet me,ut ipsi comes essem,rogavit, quod propter spem optimam,, quam de ipsius ingenio sempcr habui & habeo, facile impetravit: accessit etiam quasdam, propter afflictam valetudinem, aerem mutandi necessitas: Sa> vissimum enim proximas hiemis fri- -gus -& alia trecenaria Dictas mala in morbum fatis periculosum Vienna me conjecerunt, in eoque per tres fere menses detinuerunt. Erat autem Catarrhus pertinacissimus & mihi inusitatus antehac, qui non modo pulmonibus obstructis dy- spnceam, sed etiam propter conclusum calorem circa pnecordia humoribus ad putredinem inclinantibus, hecticam fere febrem induxiflet. Te vero promissorum etiam tuorum memorem esse pervelim, & exemplar mihi quarti tui libri Astronomia vel per Dominum Berneggerum, vel per Dominum Gringalletum Parisios reddi cures oro. Hic per aliquot dies cum Domino Carolo nostro apud Dominum Gringalletum moror, intra paucos etiam dies, Deo volente, Parisios concessuri, ubi ali- quandiu,siDeo ita visum fuerit,morabimur. Si quid est, in quo illic tibi me prodesse posse putas,indica & manda. Ego tibi tuisque ex animo bene este precor, & doleo, te etiam in talia incidisse tempora, in quibus bonis bene esse vix potest. Ad manus meas hic Campa- liber Gampanellas de sensu rerum smfii i pervenit,in quo,quia autor iste multa rum. subtiliter de anima omnium rerum &
sentiente & intelligente disputat,& in eo, quod tu animam terras sentientem ac suo modo intelligentem etiam in harmonicis tuis demonstras,tecum convenire videtur, eo libentius scriptum istud perlegam. Vale, una cum conjuge & liberis tuis suavissimis divina gratias A protectioni commendatus, & me antiquo tuo favore sincere te amantem complectere. Te conjugem, & liberos tuos nobis
T O L JE
chariffimos ego & D. Carolus noster 1621 plurimum salvere precamur. Dabam Geneva raptim die Maji cio 10 c xxi.Quem tibi tuisque omnibus, quam felicissimum esse precor.
Conjugem tuam siliamque tuam quasso ores meo nomine, ne mirentur, Ursum alpes Helveticas transiliisse sine captura aliquot leporum: Sylvas enim etsi non ignotas erant, montes tamen urfbLituano insueti & celsiores fuerunt, ut lepores, se celeriores longe, assequi non potuerit. Vale iterum.
Epistola CCCCV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
On potui, charissime Replere,162 hac occasione (quam noster D. Berneggerus mihi obtulit) ad te non scribere, & tuo colloquio me iterum reficere. Gallici tumultus me Parisiis in Germaniam redire compulerunt; alias statueram ad minimum hiemem in Gallia transmittere : periculosissimus autem status Elugonotarum magnam & funestam confusionem Parisiis minari videbatur: huic ego praevenire malui, quam ab ea prasve- niri. Praesertim cum tantas & tam graves non haberem causas acnego- cia,qusemein Gallia tantis periculis expositum detinere possent: & qualis in plebe Parisiensi furor eflet,jam menseSeptembri expertus essem,imo jam denuo crudelissimas illas voces apud nuperrimum duorum pontium incendium, audirem : neque hoc tantum, sed & data opera ipsius arcis regis, templi item summi & alterius cujusdam insignis sdificii ruinam ac incendium a flagitiosissima otiosorum, luxuriosorum (quibus ad luxuriam explendam nervus argenti deest) ac nequissimorum hominum colluvie qusri viderem, & quidem eo fine, ut per hsc animis hominum inflammatis tandem crudelitas ipsorum & rapiendi ardor inexplebilis
per-

AD JOANNEM KEPLERÜM. 63 7
*621. perfractis omnibus repagulis exitum inveniret. Cum Parisiis viverem, & medicinam exactius tractarem, & ut ejus rationem mihi illustrissimam redderem,laborarem : fundamentisque, qua: ex lectione & cognitione philosophia ejus, quam tu, & in multis tecum, Campanella traditis, hauseram,sanitatis morborumque ac mutationum medicarum in corpore humano rationes superstruerem: quod quXstvi, & hactenus multa indagine investigavi, tandem inveni & deprehendi : quemadmodum in rerum natura omnia a sapientia prima secundum maximam harmoniam & rationem disposita ac facta sunt; ita omnia a nobis imperfectissime sciri, & minimam in scientia nostra, quam per ratiocinationes nostras extra nos discimus, esse harmoniam ac rationem: & impossibile esse, ut scientia nostra aliter se habeat: & optimum esse homini contentum hac imperfectione, ita in hoc vanitatis ac imperfectionis regno vivere, ac si esset, ut est, hospes ibi & peregrinus, & propterea corpore & vita sua naturali, quantum potest & aDeo ipsi datum est,inservire proximo ; animo vero toto & studio potissimo Christo soli adhaerere, in quo omnem perfectionem assequimur, quia ipse factus est nobis a Deo sapientia justitia, sanctificatio & redemtio, ut, qui gloriatur, in Domino glorietur. Tractatum tuum de Eclipsi Solis, quse proximo Majo facta est, hic inveni, & perlegens plenum cautelis tuis inveni, quibus, ut soles, multa involvis, quae vix Oedipus explicaret. Illam ego eclipsin in itinere spectavi, cum essem in planitie quadam latissima proxime oppidum Monlieul in Gallia! quod inter Genevam & Lugdunum situm est: eo mane coelum primo nubilum erat, & Solem ante horam fere nonam videre non poteramus: &Sol dein, cum ex nubibus exiistet,coelumque totum serenum videretur, tamen, cum non solito more splenderet clarius, sed
obscurum quid luceret, acsidensissi-1621 mis nebulis tectus esset, & ex iis vix exsplendesceret, ego, nihil de eclipsi cogitans, mirabar ; donec tandem incidit suspicio de eclipsi, quam etiam circa horam decimam (nisi memoria &Solis situs, quem animo conceptum adhuc habeo, me fallit) deprehendi : intuens enim Solem, vix parvum corniculum reliquum deprehendi: reliquum autem corporis tectum erat: sed circum circa & per totum coelum materia multa erat alba, qua: lucem non parvam dabat, de qua tu quoque in tractatu tuo mones, qus coeli impuritas ex matutinis nubibus reliqua erat. Hujus ecli- pseos significationem tu amigmate extendis, non tantum in unum cer- turh principem (quod verba indicare videntur & principalis forsan significatio requirit,) sed etiam in eos omnes, qui religionem Christianam minus Christiane tuentur, & certe optima ratione, non tantum naturali & astris consentientibus, sed etiam ipsoDei verbo non repugnante: vere enim omnis mali causa est illa Bestia monströse, multiceps, generis Neutrius, Babylonia meretrix, Iponsee Christi externo calore & ritu aemula, ipsius tamen hostis maxima. Verum quidem est, naturalis homo propria circitate veritatem a Deo propositam negligens & contemnens, a Deo in sensum reprobum traditur,
& sibi ipsi exitii cause sit: sed nisi esset bestia luec multis suis capitibus orbem seducens, & animos hominum exitiosa religionis specie in mutua odia exasperans, vix credibile est, tantas clades tam levi occasione productum iri. Attamen si perpendo mundi hujus malitiam, & naturam illam veteris hominis serpentinam, certe inevitabilia video esse mala ista, qua: cernimus omnia, & propterea, nisi hse, quas habemus causa: essent, alis ex solo & radice, ex qua minime crederetur , malorum pullularent causie. Necessarium itaque est, ut Llll 3 has,

/
6z8 E P I S
1 62 1 .has, quas präsentes habemus, bestias toleremus, & finem earum per DEI omnia moderantis & juste judicantis potentiam expectemus : consumet enim, ut tu redte vaticinaris,& perdet seipfam ; iic enim eam perire vult Deus, & praeparavit Deus lanios, qui mactent eam, qui tamen & ipll non effugient lanienam illam Dei magnam, qualiscunque tandem illa futura sit. Particularem illam personam, quam in vaticinio tuo tangis, non novi, nec etiam, ut noscam, multum filterest. Quod de dissidio Theologico prcedicis,ex parte jam,& quidem non parva, verum est; oritur enim & indies crescit ultima illa pugna inter Christum & Antichristum, quia mägis ac magis Antichfisti fallacia ac hypocrisis manifestatur, quod male habet ipsum, & propterea clam ac paulatim totius Babylonis vires collegit ad resistendum ei, prassertim cum brachio seculari non esse firmatum videat: sed cadet, & cadet suo
T O L M
aut,si fieri posset, ut exemplar deseri-1621. ptum habere possem, libenter tibi precium pro eo solveretur: & certe aequum fuisset, te simul, aut etiam prius hujus harmoniae edendie curam habuisse, quam alterius istius, quas mundi hujus harmoniam explicat. Promissum exemplar quarti libri astronomia:, DEO dante, ipse ä te repetam, eo forsan tempore, quo minime credis: satius enim est, jam sedibus incertis oberrare, quam loco Certo affixum certam perniciem pati,
& quidem sine necessitate. Exemplar harmonicorum tuorum Parisiis mihiacquisivi. Vivo jamArgentina:, quamdiu Deo visum suerit, in convictu D. Doctoris Espicb. Si quid hic tibi a me fieri vis, manda. Vale cum uxore & liberis tuis dilectissimis,
Deo commendatus, quos meo nomine plurimum salutatos volo. Dabam calamo celeri Argentin& XV. Novembris ßil. na'v. co id c xvi.
gladio in judicio & justitia Spiritus Christi, & non amplius resurget, nec sanabitur plaga ejus, ut prius ; quia adventus Domini finem ei faciet, & e medio tollet eum: antequam autem id fiat magnos primo & inconditos clamores undique audimus & legimus, quibus valde resistunt veritati, eamque modis omnibus turbant ac obscurant: illa autem simplex & proprio fatis conspicua lumine ejus, a quo procedit,confisa robore graditur lenta, tacita, omnibus tamen manifesta, & omnes tam hostes apertos, quam simulatos &: spurios amicos, sincerissimo candoris & innocentia suae splendore mansueta & patiens confundit, & magis ac magis pudefa- cit, commiserando potius, quam persequendo eos, quia fortis est domi- ,nus, qui vindicat eam ab omnibus inimicis ejus, nec est, ut humanis defendatur viribus; & propterea non Kepicri bestia, ut indigeat favore homi- evm°”i £ num : Unde ego cuperemuttuHar- ßlrum. monicamtuam Evangelicam ederes,
Epistola CCCCVI.
JO ANNES STRAUSSIUS JOANNI KEPLERO.
/^Larissime Vir,proximis ad te datis ^literis promisi, me velle,quamprimum exnundinisFrancofurtanisTy- pographi nostri redirent, ex ipsis exquirere, num Calendarium tuum, ut a Domino Massilino petiisti, typis describere vellent: quod jam feci : sed hoc responsi tuli, non posse fieri, ut tam exiguo temporis spatio imprimatur, cum quoque aliqua temporis pars pra:terlabatur, antequam huc tuum exemplar mittatur. Besoldn ut &Lansio nullas extorquere possum literas: occupationes pnetendunt. Besoldus dixit, se scripsisse ad aliquem,quo aliquid,quod ad negotium tuum forense pertinet, expiscari posset, quo cognito adfirmat, se ad tuas literas responsurum,& ut res comparata sit, explicaturum. Adfinis tui literas, quas tibi transmitterem, nondum vidi, quamvis rogarem maxime,
1616.
cum

AD JOANNEM KEPLERUM. <s 39
1616. cum Haimadse fueram. Studia mathematica hic plane tenebris obruta jacent, quod non putassem. Studiosi fere omnes ad pulpita Ecclesiastica properant. Dominus M. Maestlinus . legit Arithmeticam practicam & primum Euclidis librum. Quod si tua Astronomia fuerit praelo descripta, quaeso tua Excellentia mihi unum exemplar mittat, adsignato precio. Gratias ago, Vir praestantissime,quod me Domino Doctori Rapio commendasti Si tibi inservire potero, faciam ex animo. Tuam Excellentiam protectioni divina unice commendo. Vale. Tubing&iii.ld.OBobm
CIO ID C XVI.
Epistola CGCCVII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
161 g. TT Anc ad te scribendi occasionem, ■“ Clarissime Vir, mihi meteoron aliquod prarbet. Oritur apud nos cum stellis in cratere meteoron, nubeculas radiantis instar. Ab initio formam cornu habuit, jam fe magis magisque in latum essundit. Hodie visiim est non tantas esse rubedinis ac ante aliquot dies: sed magi s albescit, &in occasum vergere videtur. Sed eadem forsan brevi tibi Clarissimus Maestlinus, a quo jam salutaris. Coelum per aliquot dies nubibus obductum habuimus. Vale, Vir clarissime,Le doctissimumVirum, Dominum Johannem Gringalletum, amicum meum, meo nomine saluta. Vale. Tubing&d. xix. Nov. cip id c xnx.
Epistola CCCCVI 1 I.
GEORG. CHRISTOPH. de SCHALLENPERG.
JOANNI KEPLERO.
1617. A Ltera te voce alloquor, Nobile D & Clarissimum Austrias nostras Astrum: nuper coram , cum te, diu desideratum, & magnis ac multis
apud exteros mihi nominibus com-1617. mendatum, primo apud Vitricum meum Illustrem videndum fuerim consecutus,nunc per literas,cum tuis indigeam officiis & laboribus. Imprimis a supremo Datore felicissimum opto anni ingressi auspicium , dc quamvis, dum communi donario inclutos ordines, & me affeceris donario, eximiis tuis oblatis Ephemeridibus, iterum tamen pro privata mihi strena posco, ut imposterum saepius familiaria habeamus per literas colloquia, in quo nunc initium facio, tu porro perge, me tuis erudi, & rusticam meam Mufam corrige. Caufe vero caput,quod his te compello,exinde ortum: vidi propridie Ephemerides tuas apud quendam, & obiter percurri anni Thema extractum, in quo pro judicii mei tenuitate paulo penitius animum tuum introspexi, ut qui mundi vanitates immundi, rixas, laudes & fumos rides, ad sedulam hortaris officii verioris culturam &
concordiam, quae quo animo abs te dicta fat novi; alii non item, ut qui* partim te Atheum, partim haereticum , partim assentatorem, Philau- tum, & nescio, quid proclamarunt, juxta illud, qui aedes in via extruit uxorem ducit, & libros edit, fe omnium ori exponit. • Officiose igitur rogito, ut hoc meo famulo exemplar illius, quod dicunt, Calendarii novi transmittas , quo diligentius examinare queam. Si & alia quaedam nova ad vos appulerunt, me eorum redde participem, cumprimis si quae de Fraternitate,quam Roseae Crucis Fratem- vocant, adeptus fueris, de quo nego- tio summo desiderio tuum desidero mctt ' judicium. Videris quippe mihi in schola philosophica, in qua nil profanum, agere militem, nec jugo illo servitii scribarum & cathedrariorum scholastico premi, sed jugi gaudere libertate & animi tranquillitate. Haec sunt, quibus tibi molestus fieri volui. Vale,mi Domine charissime, clarissime, haec boni consule, & me ama,
LUI 4 quod

640 EPISTOLA
1617. quod feceris, fi jam in respondendo, benigna concessione, esset mihi lon-1617. & porro in compellando sedulum te ge gratissimum, quem sine jactura re- apud me exhibueris. Iterum vale, stituam & nunquam non tibi prom- Leobacodien.Jdn. ci^ 10 c xvn. ptissimus ero. Vale.
EpistoLA CCCCIX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
I ^ 1 7 *T IterX Tua?, quL heri sub crepu- ^ sculum mihi fuere tradita , perquam grat^ fuerunt, siquidem & munere me duplici affecerunt, & alia ab amico meo intimo Domino Be- soldo perquam digna & importantia nuntiarunt : gratus itaque abstehoc officii cognosco , & vicissim me tibi utique paratissimum offero. Habes hac xviii. quoque crucigeros quos meo expendisti nomine.Tabel- larius, quod meruit servitio, manu mea accipit. Imp osterum vero officiose rogito, sicubilittenE amplius ab eodemmeo Befoldo ad te dabuntur occasione aliqua, statimtabellario mihi transmittere, ne disseras, & si occasio se osserat certa & fida, eidem hunc literarum fasciculum ad eundem responsorium commendare & pro honorario xii. Crucigeros, qui adsunt,exolvere velis: nam plurimi mihi interest. De iis, qute multis ad me nuper perscripsisti pagellis , jam loqui tecum festinatio prohibet, faciam vero propius. Interim vero tuus ero qualis quantus. Leobaci ix. Jan. cid 1 d c XVII.
Epistola CCCCX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
i6i 7 .f\Uasso per hunc meum famulum mihi significare velis: an sit Cometa (de quo rumor) visibilis: &;in qua plaga, quibus sideribus vicinus: percepi heri de eleganti tractatu, quem de hoc composueris negocio, ii ad horuliE usum adipisci possem, tua
Epistola CCCCXI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Stuo tui desiderio, & cum te diu 1619. nec videre nec convenire potui, nunc per literas te salutatum venio: &rogatum,siquTnova & gustui nostro (fatis curioso & delicato) convenientia habes, nobis communicare velis: cum desiderio tuum harmonicum opus illustre expecto, praeparatoria'facio ex illius de Fluctibus scriptis, quL his fatis affinia, in illis operam & studium jam impendo, sed ab- stractior est labor tuus & sublimior, qui plura contemplativa & per hoc nobis magis grata tractat. Publicus rumor de nova stella musii tat, an verum vel inanis aura nescio? Rogo, mi Domine,si prognosticon prsteriti anni illius de Arch : de quo nuper mihi dixisti, tecum habes,illius usum ad biduum saltem’concedere, & per hunc meum ministrum mihi transmittere velis, sine laceratione vel lassione gratus restituam. An Bran- denburgi Electoris obitus sit certus, hasreo ? Fcetum mirifice reformat,antiquos putridos truncos amolitur, & nova germina florentia surrogat qute magis paria ad laborem futurum ferendum fatis inquietum & molestum. Si quicquam recentioris vel de fraternitate vel aliis novellis habes: quasso, fac me participem & porro me, quod facis, amare perge: noli indignari nugis meis, qui te sie- pius fatis occupatum interpello.
Rari sunt literati, cum quibus me recreare & animum meum apud quos diffundere possim. Vale, & pro pace mecum DEUM precare. Leonbacbix iv. Septembris cio id c xix.
Epi-

AD JOANNEM K E PL E RUM. 641
Epistola CCCCXII. IDEM
JO ANNI K E PLERO.
1620. pEtiisti in Calendario tuo,Nobilis- * fime & clarissime Domine Kep- plere, ut& docti & rudiores quic- quid observent, & in apparentibus Eclipsibus inveniant, tibi notum facere velint. Ego, qui de his Coelestibus minus sapio, tamen, quae sensus perceperunt, de magna illa Luna: obscuratione, tibi manifestare volo, & enixe rogare, ut quid tu videris similiter aperire, & instructionem addere velis, quas potissimum attendenda in observatione Eclipseos, quo imposterum cupiditatem meam (qui admodum delector hoc labore) explere, & cum fructu, non otiolus spectator esse possim.
Decrementum.
Die xiv Junii post horam duodecimam cerevifiamcoxi, coquus ille me suscitavit, ubi novam ceram ( Wachs - Stock) incendi ad primum usum, & jam perlustrando Lunam ad sextam fere partem obsuseatamvidiinangu- Fig. vi. lis valde obtuse fere tali forma (n. 1.) Tab. h. } n p ar te vero obscurata ad illud, quod Marius attingit, diligenter attendi, sed plane nil reperire potui, quod oculis vel sensu percipere potuissem, ne minutissimam quidem significationem alicujus proprii Iplen- doris per totum spatium obtenebrationis. Paulo post celeri cursu festinavit sub umbram, adeo ut sensibiliter nobis fuerit visus diminui: Interim nubecula fuit obducta, & taliter apparebat (n.2.) nubes vero per- transiens , brevi sic conspiciebatur ( n. 3. )& evanuit. Posthasc diversimode inter defectionem diversas vidi formas tali lese invertentes varietate (n.4.5.6.7.8) tunc adhuc splendor se late diffundebat, adeo ut stellas propinquas non visu percipere potuerim. Verum postea (forsan debilitate & visus imbecillitate seductus) mihi imaginatus fui, me videre 1620. maculam in dextra hic apparentem (num. 9.10.11) paulo inter defectum crescentem stella prominuerunt, & siibinde propinquius lunam conspiciebantur. Item via lactea (quas per medium videbatur transire,.ut omnes, radii lunaris splendoris ulna: spatium se in circulo extenderent. Ad finem vero ultimi periodi minutissima apparebat & pallido colore fuscans tali modo (num. 12.13 ) & Lunas ultimum punctum in via lactea ( nescio autem an visus fefellit) ad dimidium fere hora spacium durantem inveni,demum extinctum: interim cor- ruscatio coelum undique supra nubes illustravit,quamvis de corpore Lunari nil planepatebat.T um me ad horu- las spatium ad requiem contuli, & post horam secundam evigilavi.
Incrementum.
Primum Lucis initium neglexi: ubi vero intuitus fui, valde sulca & subrubicunda fuit mihi visit Luna; paulo post lucidior factus ille splendor, ceu ignis ardentis vel lucis accensas, in circumferentia plane ullius corruscationis expers, quod for-- san diluculum causavit, tum opinatus fui, me illud videre, quod Marius monuit, 5 partem videlicet obscuratam aliquomodo sensibilem A quasi candentem. Celeriter sicut defecit, etiam incrementa coepit, & tali forma apparuit (num. 14) valde ignea. Posthac sicut cuprum undique maculata videbatur, (num. 15) semper obscurior. Interim ex illa parte, qua obscuratio abiit, nubeculam „(in purissimo tamen aere & ullius nubecula insensibili) quasi tenuis nebula advenit, & diversimode cum lunari corpore lusit, sicque visui reddidit (n. 16.17.18) Tunc Luna ad singulas vices obscurior & quoad lucem & splendorem magis alba {Leib-Farbe) facta est: demum (n. 19.) sic nebula fuit obducta & inferior pars omni superiori lucidior visa:ab ultimo (n.20.)
Mmmm nebu-

642. E P I S
1620. nebula quasi quis manum subduceret pedeteritim pertransivit, & o- mnem ejus apparentiam abstulit ,tum adhuc totum corpus lunare ratione Solis orientis & supra horizontem conspici facile potuisset: haec sunt quae vidi, & ceu rusticus & Idiota narrare ex jussu tuo volui: si nauci sunt, tamen quod mandasti exegi. Facillime fieri potest, ut multis modis erraverim: sum enim ultra dimidium ccecus & lectionibus & lucubrationibus visum meum admodum debilito. Malo autem visu, quam illa voluptate carere, & tum jucunde meditabor & ruminabor, quae videns legi & perspexi. Si tuo auxilio possem verum & correctum adipisci perfpicistum, magno vellem solvere pretio, quamvis xxx taleros excurreret, modo estet acutum. Vehementer, oro, si quacunque occasione fieri postit, ut mihi opitulari velis, &sub Rosa illam periodum tui Calendarii explicare,qui sint illi duo die xivjunii nati? & totius mensis Junii brevem dilucidationem annectere, multis me tibi devincies modis. Non postum per occupationes plura scribere, nisi ut rogitem, si Priscianum & Ciceronem mea festinatione Icesi, excusare me apud illos velis, qui sum illi- teratus & per inopiam doctorum o- mni carere exercitio cogor. Tu vero,Nobilissime Domine, refpon- dere, valere, & me amare velis. Dabam festinanter Leonhachii die xv Junii cio io c xx.
Epistola CCCCXIil.
JOANNES ANTONIUS ROFFENUS
JOANNI KEPLERO.
iSiy.VTOn te latet, sapientissime Vir, f ^ eum este virtutis splendorem, ut ignorantia tenebris delitescentes, c j us tamen aliqua scintillula illustratos ad se vocet, & quasi nolentes trahat. Hinc est, quod ego, ignotus tibi
T O L It
licet, sapientis tus fulgorem ab'Aca- 1617. demia nostra Bononiensi haud facile patiar abesse. Sapientissimus Joan- nes Antonius Maginus, clarissimum Mathematicarum lumen,parens ejus, qus in me est, scientiarum scintilla:, elapsis diebus ad sternam astrorum cognitionem, ut putamus, e vivis abductus est. Mceret Academia Bononiensis, ademptum sibi lumen luget, novum Apollinem investigat: quem invenerit, opinor, si hoc onus subire non recusaveris: Ego enim pro mea virili, ubi tuam ad hanc sedem novero voluntatem, enitar, utqus scriptis promo, re ipsa comprobentur. Annue, sapientissime Vir, & innue, & si’forte binas ejusdem tenoris literas a me tibi redduntur, nulla te capiat admiratio, nosti enim fortunae ludibria , qus vitare mens avida pro viribus non erubescit. Non plura facerem, ne te ad majora properantem morarer, ardori tuo ardentem hanc meam cupiditatem adscribe. Ephemeridum,quas,ut ex tuis adMaginum cognovi literis, cogitabas tabulas, num typis commiseris, si per te novero, me jam pridem tibi devinctum reddes devinctissimum. Interim hoc sit benevolentis in te mes pignus sternum. Vive felix, & vale. Bononia Calendis Martii ciDiD CXVir.
Epistola CCCCXIV.
JOANNES KEPLERUS ;3
JOANNI ANTONIO ROFFENO.
Uas ad me Calend. Martiis de- 16ij. disti literas, Nobilis & Clarissime Vir,eodem exemplo geminas accepi, argumento quidem luctuoso propter amissum summum in Professione Mathematica Virum, D. J. Antonium Maginum , mihique amicissimum,
(cui cum triumphanti beatarum animarum coetu sternum bene sit;) mihi vero perhonorificas, ob delatam successionem, in ista Academia
rum

AD JOANNEM KEPLERUM.
^ 4 )
öiy.rum Europa omnium Metropoli Bononia, vere matre studiorum, quam unice sulpicio & colo: qua invitatione simul demonstrasti singularem in me nunquam visum amoris » astectum, & rebus ipsis addidisti verborum ornatum tanto beneficio convenientem. Etsi vero constitui, primum atque adS 2 * O MAJESTATIS audientiam admissus fuero, tuum, Vir clarissime, hoc est, Academia Bononiensis de me judicium exponere, petitionem proponere : dissimulare tamen interim non possum, quid in causa versetur; ne Ii forsan ob incommodam valetudinem Qesaris mora nonnulla intercedat, ego vel diligentiam tuam in me promovendo superbe contemnere, vel desiderium callide differre videar. Nimirum ego natione animoque Germanus sum, Germanorum moribus imbutus, iis vitae, hoc est, (more Germanico inter literatos etiam recepto) conjugii necessitatibus innexus, ut si vel ipse Imperator annuat, nonnisi difficillime domicilium ex Germania sim translaturus in Italiam. Ac etsi me gloria stimulat, ex honestissimo loco in consessu venerando Professorum Bononiensium, relucens, A spes prosectus apparet, cum publice in professione, ob auditorium frequentissimum,tum privatim in augenda re: at vicissim illa vita; pars acta est, qua; rebus novis excitari solet, qua; ve delicias Italia; vel concupiscat, vel diuturnum earum fructum sibi polliceri possit, Accedit,quod a pueris ad hanc usque Ltatem, Germanus inter Germanos, ea libertate morum & sermonis sum usus, cujus consvetudo mihi Bononiam transeunti adhaerens, facile, si non periculum, saltem notam aliquam causari, suspiciones concire neque Coryzeorum delationibus obnoxium reddere posse videtur. Quare non opinor vitio mihi vertes , si comparatione praeteritorum & futurorum, cautionem hic,
licet forte superflua sit, adhibendam r617* censeam. Quod si jam per voluntatem Imperatoris, ut hactenus, sic porro quoque fuerit locus virtuti Germanica demonstranda; ; ejus hanc vim esse non ignoras, ut nulla militem belli pericula, nulla; Iitera- tum proposita; conditiones licet amplissima;, ab Imperatore suo abnuente, facile abstrahant. Non tamen despero, quin isthxc tua honorificentissima invitatio mihi bono sit cessura & hoc effectura, ut Prassecti fisco Cassaris promptius quam antehac, Imperatoris fui voluntatem in me adjuvando sequantur; Egoque tanto citius Tabulas Rudolphinas, Ephemeridasque, quarum delineationem jam a tot annis notam habes, in lucem edere possim; itaque te au- thoresve tuos scriptionis hujus, licet in prassens irrita videatur, non pce- niteat. Si qua porro in re meam desideras operam, effice quasso, ut materiam habeam demonstranda; meX in te inque florentiffimam Academiam gratitudinis. Vale. Dabam fraga (quorsum Lincio Ium evocatus a G astare ante dies non ita multos ) XV. Cal. Majas Anno aera; vulgaris CIO io c XVII.
Nobil. & Clar. Excel.Tuä
officioßsßmus
S. C. MAJEST. Mathematicus JOANNES KEPLERUS,
Epistola CCCCXV.
JANUS GRINGALLETUS JOANNI KEPLERO.
C Lariffime & Excellentissime Vir; iCin.
Dubii quidemSumus,quomodo literas ad Te certo dare possimus, cum fixam non habeas alicubi stationem , nec sciamus, ad quem eas Canstadium mittere, vel commendare queamus : consilium itaque iniimus, ut Canstadium quidem per Mmmm 2 cele-

§44 E P I S T
1617. celeres mittantur, inde Tubingam ad Dominum Msestlinum, vel Dominum Befoldum. Hiec eadem causa est, cur breviores futura sint ista?, verentes scilicet, ne in alienas incidant manus > quibus non opus est domesticas res tuas rescire. Valeamus omnes per Dei gratiam, excepta puellula) qus hisce diebus tusii vexata fuit, sed qua? jam remittere incipit. Tertio a discessu tuo die tradidi Typographo xl duodenas Calendariorum > lx ligatorum, par- tim rescissorum partim integrorum,
& x x non ligatorum: Supersunt nobis adhuc aliquot duo dense ligatorum, & sesquiduodena plus minus non compactorum : adhuc non rediit Grembsio * obiit ejus uxor ante quindecim dies. Propter chartee defectum non pergimus; habui tamen jam probam, vel formam unam, quse jacet usque ad charta? adventum. Si scivissem- tibi non suisse ingratum, Styram me contulissem procuranda? charta? causia, qua? si cito non mittatur- vereor- ut ubi redieris, nihil inceptum futurum sit. Quod Augusta mittere deliberes, id fortasse supervacaneum erit, cum interea possit Styra advehi. Nemo praterea vel Calendaria, vel Ephemerides petiit. JPraga litteras accepimus cum subscripto nomine Conradus Vieta, prout legere potuimus, sensum earum non satis percepimus, quia vix legere illas potuimus, sed inter alia sunt salutationes a Domino ejus clementi & Domina. Mittit Dominus Megsserus consignationem aliquorum librorum, quos Augusta advehi sibi cupit. Amici omnes, sicut &
nos pracipue, adventum & reditum
; ; tuum exspectant, qüem DEUS velit & citum, & felicem esse. Vale &
Salve a nobis quam plurimum: meoque nomine multam dicas salutem Domino Ma?stlino & Domino Straussio. Linctis, Vrid, Kal, Novemb.
CIO io.c XVII. 1
O L JE
Epistola CCCCXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Xcellentissime Vir, Appuli partim 1618. turbido, partim sereno coelo Hirschbachium - ubi clementissime exceptus fui a GenerosoDomino,qui indies majorem mihi favorem & clementiam exhibet. Literas tuas una cum adjuncto fasciculo obtuli, quas ille hilariter & excepit & legit, responsumque pollicitus est: amicam tui sa?pe mentionem facit, mihique aliquando in tuam sanitatem propinat. Nuptis ejus futura sinit demum hinc ad dies decem, multa enim adhuc supersunt agenda. Interim etiamsi amoeno loco & deliciisfruar, tamen mora ista longa est, mihi Politico potius quam Nobili nato, neque licet eam utili aliquo studio & exercitio sublevare. Itaque saccum meum diligenter custodiunt schedse illa? tua?, quas describendas susceperam. Certe si continua? interpellationes utriusque Generosi non detinuissent me, ego ad vos reversus essem cum prasenti tabellario: sed fieri non potuit, cum sim vel ut in arresto usque ad finitas nuptias. Noli igitur longiorem meam absentiam a?gre ferre, cogor enim tamdiu emanere, nec credo me ante tres, aut quatuor septimanas dimissum iri. Duo ma- ximopere oro, Primum ut apud Generosum Dominum - de Tscherne- mel excuses me propter hanc moram : svadebat enim per quindecim tantum dies abesse: sed puto, quia existimabat, citius celebratas iri nuptias. ; Alterum, ut si quis literas ex patria mea asserat, eas recipias satisfaciendo tabellariis, aut aliis qui eas attulerint. Vale cum uxore & filio quam felicissime. Hirfihbacbti\\.Maji cio id c xviii. quo die Prognosticon tuum adeptum est verum essectum.
Episto-

AD JOANNI Epistola CCCCXVJI. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1620. /’"'<Larissime& Excellent. Vir, decre- veram quidem prima qualibet occasione ad te uberius de itinere nostro, & iis, quL acciderunt, scribere, sed cum tabellarius ex inopinato mittatur, jam stipersedebo: illud tantum dicam, quod & frigidissimum tempus fuerit, aerque Hungaricus non usque quaque sanus: feliciter Domini Legati functi sunt sua legatione, con- fcederatioque jam conclusa est: ulterius tamen dilatabitur & confirmabitur ad proximum mensem Maji. Princeps Princeps Gabriel die XX. Januarii Gdnei. p ro f e ft U s est Pofbnio cum toto exercitu suo constante circiter sex hominum millibus, ipse jegrotus: quo die & nos, post bidui moram , profecti fumus, cum Comite de Hohenloe hora noctis undecima, propter occultas quasdam causas: inde venimus in Mora viam in urbem Brin, in qua jam per decem dies commoramur. Llodie expectatur adventus Regis Bohemhe, qui homagi- um a Moravis accepturus est. Die Veneris praeterita, qua; fuit xxxi. Januarii , hora nona vespertina obiit Generalis Bernhardus de Saldern, maximo cum omnium luctu. De urbe Niclesburg hoc spargitur, captam urbem, arcem arcte premi, ca- pitaneumque arcis occisum, obsessos de redditionis conditionibus tractare, petere, ut sibi liceat cum novem carris onustis & sarcinis exire;quod oblidentes concedere nolunt, prodam enim ibi suam Dampetrus habet. Polonus cum Turea &Mosco- vita pacem sanxit , eo consilio , ut Ferdinando opitulari postit, metusque magnus est, ne irruat in Silesiam. Occulte audivi, nos inTransylvani- am profecturos ad Principem Gabriel, de quo tamen nihil adhuc certi habeo. Ne otiosus essem in haeperegri- natione, mecum assumpsi exemplar
M KE PLERUM. 645 '
Tabulae Logarithmörum ad rotun-1620 dos,ex qua jam absolvi Tabulam Pro-f indicum $, & incepi trium superiorum Planetarum Proindices eadem methodo supputare. Generosis meis discipulis ossicia & Domino Fische- ro plurimam salutem meo nomine defer. Vale quam optime cum uxore liberisque tuis. Bruna Moratorum iv. Februarii cid id c Xx.
Epistola CCCCXIIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Enissent, Clarissime Vir, literse 1620 tuae una die, aut quinque etiam horis citius: poterant de meliori nota commendari negotia tua apud Regiam majestatem & Legatos Sile- siacos. Reddita sunt die xiv. Februarii hora iv. vespertina, postridie discessus DD.Silesitarum, & quinque horis post abitum Regis. Dolui certe amissam tam egregiam occasionem ; non destiti tamen inquirere de alia quapiam. Itaque post communicatas illas inclusas copias Illustri & Generoso meo, nec non D. Giengero, nactus sum occasionem, illas mittendi Olomutium per eum ipsum tabellarium, qui eas mihi reddiderat,quem Giengerus aliis de causis Olomutium versus cum literis ad Regem expedivit, easque commendavi cuidam meo conterraneo,
& cognato mihi familiarissimo & a- micissimo, qui est in servitiis & comitatu Illustrissimi & Generosissimi D.D Wenceslai Wilhelmi de Ru- ir. pach supremi Bohemise Cancellarii^ 4 ^- & Camerarii, qui eas certo tradet iis quibus opus est. Generosus meus> post lectas illas copias, hoc responsi dedit, Silesitas quidem pollicitos esse Cassaris debita persolvere, inter quse si hoc tuum repertum fuerit, certo tibi-solutum iri; uon enim omnia Cassaris debita solvere promiserunt; addebat & hoc, velle se authorem tibi esse de suscipiendo itinere Vra- tislaviam, idque quam citissime, ut Mmmm 3 possis

646 E P I S
itfao.posits ibi tum Regis Majestati, tum Ordinibus Silefis tuas res commendare: cum enim quamplurimis ofsi- ciariis regis notus sis, non dubitat, quin cum fructu bono illud iter faceres : posset Lt ipse te per literas commendare apud eos, qui tum ipsi tum tibi favent. Tuum igitur erit de lus cogitare. Amisimus in hac nostra peregrinatione Bruns D, Balthafa- rumKestelboden,septem oppidorum Austris superioris legatum; qui cum febri Hungarica correptus esset, post uindecim dierum decubitum obiit ie Mercurii xn. Februaris & fepul- tus fuit sequenti die. Plurimi alii in comitatu nostro non femper bene habuerunt. Sarcephalum illum , ad quem Ephemerida mittis, nemo hic novit, Paramus reditum ad crastinam diem , qus erit dies Solis xvi. hujus: quam viam ingressuri simus nescio; sed tamen periculosistimam metuo, Deus det meliora/ Non datur nunc occasio scribendi Polonium, sed primam quamcunque non negligam. Vive & Vale felix & incolumis cum uxore liberisque tuis, Bruno. xv. Februarii cid id c XX.
Epistola CCCCXIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
t 6 io.\fhni salvus & incolumis in pagu- V himWeseniisser infra Passavium ad sinistram descendendo, e regione arcis Masbach, qus est in ditione Leopoldiensi: ibi superiorem meum inveni, qus jam manum operi admovebat, ideoque etiam non fuit mihi feriandum, statimque operam meam adhibui. jTstus & sitis nos miserrime torquent, nec adest quo possimus mederi, nisi quis putidum & acidum vinum, aut ejusdem qualitatis cere- visiam bibere velit, aqua enim non multo laudabilior: in summa vere militaris est tractatio: contubernalem habeo caecum illum architectum Antonium, cum quo’Aschawia vectus
" O L JE ,
sum,& quo cum soleo tempus tere-1620 re. Remitto instrumentum meum, utpote mihi pro hoC tempore non necessarium, rogo reponatur in cista mea majori, Cum Lincio proficiscerer non potui pallium meum panneum, propter Generosorum meorum & Ephori illorum ab sdibus absentiam, mecum sumere; quocirca rogo, ut recipiatur, & ad me mittatur prima quaque commoditate: si enim nos pluvis aggrediantur, non est thorax meus dissectus sustinendo: nescio tamen, quamdiu hic erit mihi immorandum, idcirco nauts, cui co- mittetur pallium meum, nomen ad- scribatur, ut si accideret, me non diu hic immorari debere, haberem ubi & unde illud repeterem. His interea quam optime & diutissime vale cum uxore & filia tua, totaque familia, VVefenuffer iv Julii cid id c xx.
Epistola CCCCXX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Alvus & incolumis veni Augustam 1620 die Sabbathi hora sexta vespertina ; utinam tribus horis citius venissem, responsum namque jam tunc misissem de charta per tabellarium ordinarium, quem audio singulis diebus Sabbathi hinc migrare circa tertiam vespertinam. Inquisivi apud Dominum Stendel, qui mihi similem fere chartam monstravit, sed eam paulo meliorem & majorem precio trium storenorum, prout solet Ede- rians vendere; promisitque, se qua- tuorRisas prima occasione missurum: quantum ad solutionem attinet, non referre dixit, uter satisfaciat Ingolsta- dii, Tu vel Ederiana, dummodo satisfiat ipsi. Alter vero Viiller non fuit instructus ab hac charta, libenter enim con cessisset. A best Sebasti- anus Müller , quippe ad Nundinas Francofurtanas profectus, de quibus exiguum expectatur lucrum: tria adhuc exemplaria tui Cometici tractatus

AD JOANNEM RE PL ERUM. 647
*620. tus inveni apud ipsiim, vanitque vinum octodecim cruciferis. . Commodissime hic inveni Dominum Cy- riacum Jarosec, Hungarum illum, qui Lincii vixit in sedibus Provincialibus : a quo quam bene fuerim exceptus satis dicere non possum : nam EiiatEbin ejus opera & hospitis ipsius, Elise E- gcms. hingeri Mathematici & Bibliotheca- rii ad Divam Annam, multa notabilia vidi, utpote Bibliothecam, Scholam & alia; pluraque nunc visurus abeo. Cras mane discessurus sum cum rhedariis Ulmensibus, quibus sarcinas meas committo. Novum monstrum ex Hungaria hic est sere excusum, puer cum gemino capite, altero alteri imposito, superiori adhuc vivo, una cum duplici interpretatione : hodie demum prodiit figura, quam misissem, fi scirem, alios non praeoccupaturos, cum audiam has meas non ante diem Solis, iv. Octobris, Ingolstadium venturas. Vale, Vir Clarissime, meque, ut antea fecisti, amare perge. AugußaVinde - licoram , XXVin. Septemb. cid id c XX.
Epistola CCCCXXI. IDEM
JOANNI REPLERO.
1 dao./^Latissime & Excellentissime Vir, ^ Domine Praceptor; vix opus esse puto, ut multis te alloquar de itinere meo, cum tu mihi semper prx- sens sueris, cum te humeris ipse gestaverim, aut etiam aliquando rhedariis commiserim: tantum ea repetam qua, te fesso, aut etiam absente, contigerunt; Ulmam veniens didici, Hebenstreittum Lavinga esse, negotiorum quorundam causa, brevi tamen rediturum: itaque adventum ejus praestolandum duxi, qui statim subsecutus est: cum autem venisset, urgebant me tunc auriga, ita ut non licuerit diu fabulari: monstravit mihi litteras a te, ni fallor, Eslinga missas, quibus & differri impressionem Ephemeridis Ingolstadii, & maturandum tibi Stutgardiam ajebas: 1620. quicquid fuerit tamen, intra breve tempus maxima propensi fui erga me animi signa demonstravit, potu inchoata familiaritate: multa tui mentio facta, aliqui cyphi in sanitatem tuam exhausti. Vlma Blaubeyrum perrexi, ubi monasterium visitare volenti accessus praterclusus est, maxima scilicet eos mei formido invaserat. Tubingam itaque me confero, ubi primum Clarissimum Mastlinum. • salutandum existimavi. Sed quid evenit ? Rogo sine risu Comoediam audias. Cum ad fores aedium ejus pulsarem, exerit ipse caput e fenestra, vidensque adesse aliquem (nem- e me) militari indutum veste; ju- et uxorem mihi obolum de fenestra offerre : ad quam Ego Mendicus non sum, sed studiosus, qui cum Domino Magistro loqui opto: urget illa eum domi non esse, mihi non esse diutius expectandum. Expe- cto tamen iterumque pulso: illa ve- lut irata rursus negat mariti praesentiam, fugam mihi suadens. Agnovi statim ubi haereret nodus: itaque in hospitium reversus, chartaceum mitto famulum, qui & exceptus & lectus, maximum Meestlino incussit pudorem. Igitur accurrens ad hospitium meum, dici non potest, quantis quantis ille se verbis excusaverit, veniam facti deprecans. Potum illico adferri jubeo, cui, dum studemus, varia de communibus nostris studiis hinc inde disseruimus. Interea vero in ipso diversorio, Baccho etiam litabant viri duo literati, quorum alter Lingua Hebraa Professor est, quibus historia nota erat. Ilii igitur vexaverunt Mastlinum miris modis, itautdeessentipsi fere verba, ad excusationem: Hac dum geruntur,clam conjurarunt, & Mastlinus & Wai- genmayerus, Professor scilicet lingua Hebraa, de excipiendo me paulo aliter quam antea: itaque me, Philosophica facultatis nomine, ad splendidum invitant convivium, cui
ade-

648
E P I S
1620. aderant quinque e facultate Philosophica Profestores, Viri literatissimi, & humanissimi: prasterea etiam me, quamdiu Tubinga: mansi, asymbolum habuerunt. Htec estillaComoedia, qua; multis risum movit. Occasione postea rheda: & Comitum oblata Argentinam profectus sum, quo 2 | Septembris felicissime adveni,,ibi- que adhuc Commoror, prsstolans in patriam comitatum. Qgodfufpica- ' baris de honorario, nihil minus est EffigiesKe<■ quam suspicio. Effigiem tuam tra- flm ' det Dominus Berneggerus sculptori; ille optime cum familia habet, optatque tuum huc adventum, quem etiam rogavit me ä Te extorquere. Urget tabellarius, itaque abrumpo: DEUS felicem exitum det gravi illi tuo negotio, cujus de causa tam longinquum & periculosum iter suscepisti : teque diu salvum & incolumem servet, atque sic ad uxorem, filiam, liberosque tuos fauste reducat, quibus ego salutem quam plurimam aico, earnque ut eis mittas, etiam atque etiam rogö. Vale. Argentina
if OBobm cio io c XX.
-
T O L JE
cruciatos gestor poposcit. Caetera 1617 habent, veluti cras aut perendie scribam: nunc, enim temporis angustia mihi ipLTro^v est. Ulmani ad summam Mercurio numario quam lite- rario plus favent, & incidimus nos in mercatores, seu negociatores librarios moneta: non optima:, adeo ut cura opus esse putem , quo pro Calendariis accipiamus pecuniam; aliquot tamen exemplaria servavi ego, pro quibus, quod sequum est, numerabo. Gratias etiam maximas ago pro nuperrima Ephemeride: utinam promissam absTua Dignitate informationem feif&crayMyvii' videre possim & usurpare, etiam Theoriam tuam : pro quibus gratissima manu precium numerarem. Sed navicularius jam conto minatur. Vale, nobilissime mi Domine Kepplere,& me, tua; dignitatis amantisfimura, fovere pergito, atque ubi tibi usui esse possim , me doceto, moneto. Dabam Xi. OBobris ad Norram Ißrinam Anno Cio id c xvii.
Epistola CCCCXXIIf.
Epistola CCCCXXIf.
JO. BAPTISTA HEBEN- STREITTUS
JOANNI KEPLERO.
1617. T T Tc raptim, cum Optimus, hu- D manissimus, doctissimusqueVir, Dominus Johannes Paulus Roth in procinctu, & ad navem jamjam re- mos impulsuram staret: quem etiam Tus Dignitati, VirNobiliifime,commendo, quique coram de statu Gymnasii nostri plura tibi exponet. Ipse quidem ego unum, aut duos honestos honestorum filios foco & ore' & disciplina mea fovendos reciperem : plures si forent, vicino meo & Collega viro humanissimo, concre- derern. Nostras quod attinet Ephemerides, l. Exemplaria mifiTampa- chio , pro qikbus vehendis XLVIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
I Nposterum hanc exercebo artem, 1620.
Vir Nobilis & Clarissime,quas putaro referre, ut scias, ea mature &: per otium in chartas conjiciam, quo, ubi me appellarint gestores & vectores, in promtu habeam,quse hominibus tibi reddenda concredam. Etenim hoc ipso momento occurrit mihi, qui li- teras expostulat. Sed cum aliis atque aliis , instar decumanarum procellarum, me tantum non obruentibus, implicitus' fuerim occupationibus, jam, qua; grata sint, habeo aut pauca aut nulla. Ceterum Paulus Roth, Vir humanissimus juxta & doctissimus, dubio procul post salvum ad Lencios appulsum, te salutaverit, measque tibi reddiderit: in quibus : deTampachio,de negoeiatione no- ftra invenusta , aut fi licet ev
aerxe-
\

AD JOANNEM KEPLERUM. 649
1618 . da-nEirrop fingere , Ve - Mercuriali, (librarios enim habemus, quorum nos merito pudeat) de convictu item tirunculorum apud nos, nonnulla exposita habere potuisti. Urinam autem ex animi tui sententia negotia tua gerere potuissem, pos- semve! Sed quid agam in Boeotia, (qua Mathemata, capi cupio) aut ibi loci, ubi jacent, qua? alibi magni fiunt? quaque ego, modo ducem haberem, lubentissime excolerem. Te- stor Divinum numen, nullum me Quadrantem inspicere, aut Astrolabium , aut Cylindrum, aut chartam, quT aliquid ostentet Archimedei pulveris, quin in sanctissimam incidam nominis & scientia;. & dignitatis tuL memoriam! Urinam Logica, Poetica Oratoria, & similia pro 7 ra- pepya propagare possem, astite tanto artifice, Historico & Mathematico! Sed hXC citius optantur, quam impetrantur. Tam dura fors agitat nos, qui propius olympum contingere avemus, ut quibuscum omne exigere vellemus sevum, ab iis remotissimos nos constituant immensa locorum intervalla. Veruntamen raviet S V' ravis]. Te Virum Clarissimum qcy Qarijgci rijg ptaS-jcrsoog sublimioris, valere cupio & mihi fa-* vere, atque, si quid felicius expedire fors possim, quo gratum tibi fiat, mihi fidenter imponere. Dabam de nocte, qua Cometen, qui ab Oriente aliquot jam dies solet progredi, cum aliis nonnullis semidoctis Mathematicis , pnestolabar. Si quid profecero, aut potius observare potero, (quadrantem enim expediam & Astrolabium saxo habeas, sed quod a tirunculo prosectum minutissimo. Dabam, inquam, Ulm& d. XXI. Novemb. Anno cioiDCXIlX.
Epistola CCCCXXIV. IDEM
JOANNI KEPLERO. i5io. QChecho gestore, Vir Nobilis, ce- J O lebratissime, Ipero tibi proximas
nostras esse redditas, & una termi- 1619. nalem, dg de%ai£&iv > rationum nostrarum mvana. Si quid erit, quod apud nos cupias parari, per modum teroppoim , debitum pretium pro eo exponam. Scripsi aliquid de Ha- mimb. brechto [xdriys meo , cui adorno dvnptdriya: neque enim me, sed totam nationem conscribillavit, neque etiam tua; dignitati pepercit. Urinam benignum aliquod numen efficiat, uti lateri tuo propior, rem meam & publicam facere commode possim ! Non equidem praisentia, quL, DEO largiente, obtineo, sordent: sed interea in prisco illoperi- pato quasi luto contaminor & consenesco, neque Ptolemaica intelli- gens plene, neque Alfonsina aut Prutenica, nedum Copernicana. Interim (Pihofjtd&qing instar edacis flamma; me tantum non conficit. Est mihi uxorcula, filiolus & par filiolarum, copiola; exiguiffima;, excepto mediocri librorum numero, & necesi sariis Oeconomia; Utensilibus. Si Lentiorum, Gymnasium foculum meum Uavdg foveret: alteras quidem copiolas ingenii omnes in juventutis effunderem erudienda vascula: alteras vero totas solidasque Mathesi dicarem. KXXare ndvTct
ev yxvaa-i. Te, Clarissimum virum fautoremque meum principem divino Numini commendo, & interprete Venerando Domino ^Va- gnero musice valere precor. Ex voto meo, quod obiter addo, tua dignitas intelligere habet, quantum ipsius dem fidei & candori: Ulma- nos enim meos ignorare ista plane, plane mihi expedit. Dabam Vrid,
Kal. Martii Amo cioiocxix.
Epistola CCCCXXV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
rctat me, Vir Nobilis, Clarissime, 16 \q. intra fpacium semihora; affinis meus, qui tibi has reddet. Ergo duo Nnnn agenda,

djo E P I S
i6 19 agenda, & definitiva Chalcographi fepius a me frustra appellati, collecta tibi hic concipienda & de ceteris mens animi aperienda. Chalco- graphus nofter finis non e fi. Stipendium enim annuum a Magistratu • nostro accipit. TIoAvtsxv ® 3 praeterea : Vini non nimis, lucelli autem nimium appetens. Scripfi tamen lucelli : non est enim sordidissimus.Typos habet sumptibus nostratium paratos, quos paulatimper angariarum successus redhostit,donec paria faciat. Ergo si maxime vellet, typos tamen fecum asportare haud posset: alias fatis elegantes illi. Cape fis exemplum ex istis nostris. Inter qua; & character JA oxa&apog, an mavis Gar-mundum. Si quid potero, abs te acceptum, homini insinuare, aut sumptibus ipsius, aut tuis medio eribus excudendum, mone, jube. Faxo, <juod potero, quod debebo. Charta; nostratis pretium, figura; terminos, colorem exadjunctis exemplaribus capere licebit. De me retrimento pullorum Apollineorum, t c fiao-a- yhvjv tantopere laborare, duco maximum. Majores ago gratias, sed quod mones, rct 7rapovra nunquam susque deque tuli: Conjunctionem cum tanto viro ambivi; quis istum ambitum culpet ? Kcu7reg icovr’ o’A/- y@>, quererem & adorarem tamen apicem Mathematica; arcis. Sed labi- tur hora. Ex fasciculi pioßoig uvro (jitetv cruvoipiv nostra; & nuga; & typi venient. Voluntatem nostram & affectum habebis gratum, & me, qui te colo, amabis, Vir pra;stantiffi- me. Dabam raptim poßridie Ascenf CID ID C XIX.
Epistola CCCCXXVI. IDEM
JÖANNI KEPLERO.
*6 1 9 - UEcit humanitas optimi cujusdam -F viri, bis ad me divertentis, qui aje- bat, negotia sibi effe Argentorati, quique te familiariter uti affirmabat, Ut hoc tempore non potuerim fa-
T O L JE
cere, quin te, Nobilis,Magnifice vir, 1619. literis meis, tanquam tralatitio sermone appellarem, & quidni isthoc facerem, quem in Cometographia,nuper ad nos qua; delata est, semel atque iterum deprehendi non obscura erga me, quamvis alucinatum, esse benevolentia; quo nomine, & quod tua opera immortalitati nostrum jam nomen consecratum est, immortales quoque virtuti & amori tuo grates exolvo, dabo que operam, ut si quid ingenii mei nervi proficere potuerint, ejusce fructus aliquis ad te quoque redundet. Misi, puto,pridem ad te nonnulla Faulhaberiana: Fmihxbt- nunc nostra accipe, ex quibus ico- pum scriptionis , vel luperiorum jussu a me extorta;, percipere licebit.
Dona Dei, fateor,& quidem Tpoa-co- TTiKct neque hodie sterilescunt: sed jactare revelationes de fiimmis& ante ignoratis, aut a nullo mortalium 7 rpo- ÄyQÖ&trt, aut prasgustatis & tandem easdem extextu vocum ab Algebrai- carum jestimationum disjectione,& ad Iiteras Alphabeticas agglutina- tione producto, Demonstrare velle, quid est aliud quam coelum terra; mi- scere ? Et tamen non cum nullo periculo nostro sabula illa hactenus agitata est: tantopere furebat spiritus Nutantis- campi in adversario nullarum plane literarum, pneterquam quod Arithmeticum laudant & Agri- mensorem.Sed quid minuta h:ec ad te tantum virum? Addebat Lenzius ille, animum tibi esse, qui studium tuum probes Senatui nostro, Inscriptione operis alicujus, meumque adeo exposcere te consilium. E» tinam (appello ad rvjv t r t g dAtjS-eiug 7 ryjyyjv ) tantopere nostratium laudare possem profusionem,quantopere tuam in re lite- raria & ingenii munere cum omnibus (PiAopia&icri communicando libe- ralitatem! Sed quid si Meridianus nostras a tuo non adeo alienus sit ? Promitto hic omnem tibi operam : fac edatur,quod Ulmanorum Duumvirum, Consilium, totiusque Senatus
honori
l

AD TOANNEM KEPLERUM. 6 S i
1619. honori serviat in publico: reddam literas tuas, exemplariaque (forte xii. quotve volueris; fi opus grandius sit, sufficit unum eleganter involutum, exornatum & conglutinatum,) ipse Consulibus offeram, responderi tibi petam, perque Senatorem Vitum Marctalerum,Austriacis omnibus co- gnitissimum, forsitan digno te mactabo dvTtdwpcp. Certe non abludunt, qui Ulmanorum serarium a copiis commendant; sed juxta scis, v clarissime Keplere, quanto studio Dracones ignivomi,aut canes vigiles thesauris soleant apponi. Hsec ex animo tuis commodis & honori amplificandis paratissimo depromta benigne ipero accipies: &in gloriam Dei, Reique publicse emolumentum quam diutissime valebis. Utinam autem ad fores tui dxpoaTtjptx mihi accumbere integrum esset, Lc mirificas tuas r-TtoL-eo-ttss Le pulcherrimas demonstrationes audirem disceptari & exponi, te interprete ipso! Sed hLc in votis: eventus in fatis. In nostra urbe tria adhucdum aluntur signa peditum : expectamus etiam unum equitum cornu sive alam,in hibernis apud nos mansuram. Faxit divinum Numen, ut malorum & discriminum finem tandem aliquando Fratemi - prospectemus. Rosacea* Crucis fra- tat Ros. ternitas de his multum blaterat: eso
Cruc. t« 1 r - D
Ecclesiam, quas circa extremam Lta- tem ex dve7roovvfji,oig constet, nullam agnoseo. Sed hree usque huc. Igno- sce, Magnifice & doctissime ICeplere, meis <pÄv}vd(PoiG->& Vale Pancratice. Dabam vi. OBobris cid id c xix.
Epistola CCCCXXVII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1610. TWTObilis,Clarissime Vir, Domine & fautor plurimum observande : Accepi post priores illas tuas,Ltatem sic fatis passas, etiam alteras, de parente mandata ferentes recentiores. Harmonica tantum non exosculatus
adoravi. Quanquam enim iptAbv 1620. illud ingenii mei agnoscam, quamque infeliciter in Mathesi nihil agam, deplorem, 6fyy& nimirum indigus dextro comique: spero tamen futurum, ut divina* illae fMÄsTOjf tuse qg) S-soüßtctj rubiginem mei intellectus indies magis magisque extergant,
Age,disce, quid fecerim: (rerum tamen ne palpum putes esse, sed candidi affectus qualecunque, quantumvis xx tcrbf)[) 07 rov tuae virtuti Myga) exemplar curavi elegantius compingi; extrema foliorum inaurari: inseri etiam lemniscos sericos candido nigroque tinctu: quibus coloribus Ulmanorum clypei deformantur: obtuli mox cum literis tuis Consuli, qui ad clavum, DominoJoh.Craftio: commendavi, (heu! rem ignotam insubidus orator:) Recepit benigne, obtulit postero die frequenti Senatui.
Is decernit, meae censurae atque item Conrectoris (heu iterum atque iterum ! itane Princeps Mathematicorum stet arbitris lixis & calonibus?) volumen esse committendum: judiciumque de eo nostrum scripto exponendum. Tum futurum, ut&de digna dvTiftbcr&i curam ipse suscipiat.
-Quid putas autem hic nos facturos ? Coelum sane in praesidium ipsum vocabimus , & praeter rd a-vsarrixd. nihil conabimur. Die Lunae autem, ctv Ssogs tti rgs7rq, te tuam que dignitatem miselli nos Asgst nostra depictam Magistratui repraesentabimus, fpe r rantes tibi non grave futurum, si cum magnus sis,minutuli te pisces in vasto Mathescos Oceano ambulantem, ad- natantes nos suspiciamus.Utinam autem deindeHarmonicis tuis pulcerri- mis pulcre quoque a-uvap^o^oim nostrorum studia & liberalitas; Quidquid id fuerit, nostris partibus tua abolentis prasentis causa haud sumus defututi, atque adeo te, pro eo ac par est,rogo, ut, quid quantumve tibi nostri largiti fuerint, me clam ne habeas. De meis paucula. Ego mihi dum crabrones Faulhabericos exd- Nnnn 2 tavi,

J
65 r ' E ? IS
1620.' tavi,’ adversarium constitui ns non -nist vits exitu terminandum. Ita fuerunt, ita clamitant, ita calumniantur ga&Aot , eyyaefav&oh Magi, Cabalists & totum illud scarabso- rum genus , natio ad stringendum, mordendum, pungendum, enecandum 7reQvxu'ia : ad veritatis vero dextrum examen nunquam ne ingratiis quidem compellenda. Editum nuper est scriptum, in quo rideor, quod patrocinium pro meo Pseudo-Marte tuum expectans a te desertus fuerim, O improbos motes! quasi ego non expresse de plano & ingenue lassus sim & professus,me Peripateticorum sententiam super Cometa expressurum ? quasi vero unquam cubitum jactarim, ut perpurgata Mathefeos peritia & usu instructior ? cum nihil sque doleat , .quamquod in vastissima illa Philosophia Parte tam male me edoctum -sciam. Hic scilicet ftuctus est arboris illius Cabalistics, quam curant vFaulhaberus & Medicus quidam -Carniolanus ob oris fcetorem (puta maledicentiam) omnibus exosus, :propterea etiam Augustam hinc mi-
\ .graturus, etiam ibi aspidem repraesentaturus. Sed haec mallem coram, si sorsve Deusve ferret,& tempora haec .permitterent, domusque mea* rationes. Ego nescio, quid de hac state •pronuntiare debeam, nisi forte illud Danielicum respiciam saxum, prope- diem omnia mundi regna in pulverem redacturum. De stupendis duorumPsdotribarumMarburgi car- cere clausorum dogmatis & paradoxis forte inaudisti. Conflatam adorant chimsram ex Theophrasto, -Weigelio, quos tantum non pro divis habent: Anabaptistica, Schwen- cofeIdica,Munzerica,Chiliastieanus- •quam non comparent. EIoc scilicet 'rS \psvhg jrctTfjg qusrit, postremum calcaneo Christi morsum infligere. Et' parum ab est,q uin Tubingam inter & Giessam fribusculi nonnihil intercedat pro Christi omniprssentia.
T Ö L M
Sedquidhscadte? Quasi vero dum 1620. coelestia rimaris, qus scis aut peritura, aut mutationem dppvjTov habitura, non etiam alterum illud coelestium Tpcty/xarojv genus frequentius ruminare tecredamPIntueor omnino hanc statem, confero cum superioribus seculis, sive jam SsoAoyco, sive fcop&üve Tsy^voAoyS). Idem & longe quidem absolutius te facere istuc, non persuasum habeam ? Sed abrumpo scriptionem. Venerands matri tus, qus teste laudato a te Cupo- ne, Ulms nondum fuit, quidni, ubi venerit, de mea tenuitate commodem? Miror tamen, quod scribis, malle te tandem tecum, quam cum aliis in Vyrtungis periclitari. Cum nemo securius vivat, quam tui conterranei. Exemplum cepi in nupera adT ubinganos excursione. Sed fa- xit Deus, ut ne Amyclarum fortuna puniti, post plagas demum emendari cupiamus. De Ibero non essem so- licitissimus .* modo nostrates adversorum machinas nen magis cantarenr, quam cavere discerent. Sed plura chartis dare tutum non est. Commendo nos omnes divins protectioni, inprimis etiam afflictam nunc jqvtwq Austriam, &, qua diffusa est cunque, Christi Ecclesiam. Vive &
Vale, meum sidus! Urinam i aliqua Isto nos nodo colliget! Dabam vir. >?.\
Maji, Anno ultims 7% tS 3 s 9 dvo- - 0 pjLUKpo^rypjiiag cio id c xx.
Epistola CCCCXXV1IL f
- IDEM JOANNI KEPLERO.
VTObilis Magnifice Vir, Domine & I( f 20
amice plurimum observande: En tibi Magistratus nostri literas, mediocri, quod spero dvTtdöirscüG apparatu instructas. Quicquid id fuerit agnosces tamen nostrorum erga vere literatos humanitatem. Mes partes hic cxiguE suerunt. Consido autem futurum, ut merita tus dignitatis & doctrins commendatione, affectus

AD JOANNEM
1620. ctus in te meus tibi fjfteppp ngj ypigce. probetur. Puto autem consultum, ubi paucis recepisse te testatus fueris, confecto Epistolio ad Dominum Jo- hannem Craftium hujus temporis Consulem, quem rogabis, ut de tua gratitudine necessariam apud Senatum det recordationem, tfectuipse melius me tacente: sed abundans cautela nihil nocet: & scis,amiculos impendio de se solicitos mutuo .Vale, omnis literaturse politioris praesi- dium, & in his turbis ßctpx{iev@* <?i- va£e in ’J Xpisoj. Dabam xin. Maji cid id c xx. Dum venam rumpere gestio,sanguinem missurus more Romano,vappa ipse ego: sed joco.
Epistola CCCCXXIX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1620. 'VTOn possum facere, quin a publi- E^cis ordiar, Nobilis & pracstantis- sime Vir, Domine atque amice plurimum honorande: ita me perturbant,
4 quL de Austriacis tuis dicuntur. Hui!
tam cito: qui pridem, quistc, qui. Sed reprimendum est os. In manu magni Numinis corda tenentur,&ab eadem diriguntur mortalium. Quid si aliquis dQ-ew ; Jupiter ut pilas nos? sed iterum abscindo. Xgvtrciv- $rv] me appellas amicum, quod fulvi te metalli splendor forteän perstrinxerit. Si tempora permitterent jocari, te sane vicissim tangerem. Et
quidni laudas nostrates, qui alias (Pgicrfiorije 8c (ptActgyvptac nomine famosi ? Magis magisque ipsis temporibus pectora, quamvis rigidiora- mollescunt. Sed quid si liceat actv- XacB-cy? Quid {v diviyfJtxt cudere ? Ignorax (detur hoc Melanchthonia- num) pame effecit, ut ab seque igno- racibusprasmio cumulatiori afficeretur vel unice gnarus, En tibi amig- ma ! cui tamen solvendo sufficiat non Oedipus sed filiolus tuus, quem audio ingenii divini esse, quemque ferio cupio servari divinitus commodo
KE PLERUM. 65z
publico, uno verbo, patristare. Jam 1620. quid tu de portione muneri ä me* detrahenda: quasi oblitus.sis, me tibi debere: neque duntaxat tantulum: totum me tibi obnoxium cupio agnoscas- & dum potiora apponere nequeam, ignoscas. Chalcographus noster sexta tuv €%*k6?Aoov essentia, cate tamen dictis persuasus est, ut sperem propediem ( non tamen ante mensem puto) suis opusculum sumptibus editurum. Si ita placet, pe- ray^afiaTicB-inct Keplerum in titulo collocabo : atque ut quam emendatissime prodeat opusculum, accurabo. De argumento ipso alias.
Nam in Chronologicis ita confusa alias omnia apparent (mihi tamen & mese stupiditati) ut si quis alius, ego inprimis certum aliquando per tot tamque aspera senticeta ducem requiram. Tu vero is futurus es: qui prassertim ostendis Historiam non duobus oculis, sed tertio indigere ex Astronomia instaurata illustrando. Verum interpellabit tabellarius.
Vale, clarissime mi Domine Keplere:
Deus cum tibi, tum toti laudatissimas vestrL nationi halcyonia restituat optato. Dabam xxix. Julii cid id c xx. Ceterum, quando omnino constituisti lautum te praffiere nostratibus: poteris Domino Johanni Krassto Consuli exemplar mittere cum literis, quarum ttqoqiuiov forte prie se feret: commendaste me tibi viri cum humanitatem tum singularem rerum, etiam literariarum optimarum usum & amorem: abesse non poste, quin multum laborarit, ut Ulmana te Respublica insperato praemio afficeret &c c <ro/ dk ToixTwvQgovTtg qaj di' getrig.
Epistola CGCCXXX.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
J Am modo, ubihTc csepi scribere* 1620 Gringalletus discessit, quicum horam unam atque alteram jucunde Nnnn z ad-

6)4 E P I S
1620. admodum exegi. Is recta tenditTu- bingam. Ceterum adventum tuum Suevis nostris gratulor, mihi gavisurus, ubi te amplecti potuero. Sed,ut scias, qüid moliar a. d. Kalendan Octobrium, vel postridie, hinc cum uxore excurram £uv 3reco ad meos, qui Tubinga hora; spacio absunt, Mairingse cis Wancken degentes: caussa vix est obitus socrus. Quod st mie proxime die Sabbati per literas, quas mature, hoc est die Merfcurii aut Jovis mittes,fratri meoEslingam,docueris, ubi in Wirtembergia boreas, & pnesertim, num Stuttgardia; tam- diusis commoraturus, quoad & me domo emanere coiltigerit, negotiis meis aliqiia confectis, in occursum tuum properabo, teque Stutgardia; & videbo &, quod dixi, optoque amplectar: Sin plus impedimenti allatura Videatur Conjunctio Wirtem- bergica, differam invitus licet, donec ad nos Ülmam ipse tu revenias.
Kepieri Detüa Ghronologia noster adhuc
Chronok * somniat. Subinde tamen, dum hinc iibeam,! Artemidorum hisce diebus ptsestabo, & fatuo visa interpretabor, 'praesertim cum sperem, etiam'inspectioni imprimendorum praefectos commendatione operis torporem -homini excüstiiros. Addo tamen Lchoc, Superattendcntem nostrum non obscure significasse, mallese promovere opus yvmtct) autoris nomine insignitum. . Ita graves illi a joco-ledis, nostra; Philosophie & genio servientibus alieni! Typos hic aliquot habes fusiles: omnium autem reliquorum est eadem altitudo. Ceterum habes hic etiam specimen in fc&cusis. De tuis nemo dum nobis- cumfiat, neque dum ipseMutfcheli- nus. Proximis etiam significabis, quo diverteris Stutgardie, quo meas directius amandare liceat. Cete- ' rum valeto, vir clarissime, plurimumque observande. Precor item, ut iter tuunyq U0 d credo, fatis molestum, ex animi tui sententia conficias. Ubi
T O L &
a. d.Kalend. supra dictarum ix. cucur-16 rero, forte integrum octiduum foris consumam, postidea domuitionem paraturus. Raptimsoec Ulm* xxm. Septembris cioiocxx.
Epistola CCCCXXXI.
IDEM
c JOANNI KEPLERO
TMprobam gestorum gentem! Tu- ^ Abingam ascensurus discipulus quidam meus, honesta familia Halensi alias oriundus, in reditu, Stutegar- diam se pollicebatur visorum. Putabam, me alba; gallinL pullastrum. Concredidi statim hunc fasciculum, tibi reddendum. Et haec facta ante v. hebdomadas prater propter. Secutus ipse ego, ad te excurrere statueram, sed causse, de quibus per fratrem meum ante octiduum ad te,prohibuere sonticae. Heri recipio fasciculum ab Hala usque ad me amandatum. Redhibe eum, A ex eo cognosce, studium meum minime, fortunam utrique nostrum defuisse. Nolui aperire, extempore datarum disces, quanto ante voti tui compos debueris reddi. Proximis in- primis desiderabam certior reddi, quo diverteris, quis tibi de aedibus commodant, idque, quo tanto certius mea; tibi reddi possint. Novem Exemplaria Canonum dictis addita erant. Jam gestio & opto doceri, quid me prLterea, quod tibi gratum accidat, facere velis. Vale,
Vir clarissime, & meam opellam, qualis qualis ea est, tibi acceptam habeto. Dabam raptim d. xxvm. Oäobris CIO io c XX.
Msestlinus, cum jam Wirtembergia; valedicere vellem, apoplexia dicebatur correptus: & vel fato functus, invisorus successori stationem, vel ut Aristophanes, roV ctvr^
&UK0V.
Epi-*

AD JOANNEM KEPLERÜM. 655
Epistola CCCCXXX 1 I.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1621. HZ Ulandus ille noster, Vir Claris
stme, Domine & fautor colen- dissime, descensurus Ratisbonam literis vacuus non erat dimittendus. De me itaque paucis ista. Si tol tuv A svrmv ex animi sententia starent, vel ctvTopidrag tecum jam essem. Nam omnino stet de me & fasre- %oig> quod coram exposui. Sed 6 nimis breve tempus, quod nos una este diutius noluit, tum, cum quam plurimis de rebus etiam meis, tuum oraculum erat consulendum. Verum, quod in animo habeo, ro 3 -&ov commodo meo moderari dignetur: tu quoque ovveu%%. Er liceto/ O’vAmüc, alium in me animum adversus se Kctr dvdyxfjv incenderint, non tamen dum desino de illis bene mereri: quibus, ut vides, famam suam hoc Diagrammate ivi longius propagatum. Inspice quLso, si modo coelum te tuum ad haec pulverulenta avocari permiserit. Literas tuas & Campidunum & ad Ubios religiose dimisi. Responsi nihil dum accepi: si quid praeterea me volueris, monebis: si quid me factum suerit, te certiorem reddam. Interea bene Vale, & operibus me tuis, si quorum exemplaria habueris, (jam autem ante est mihi Harmonice, ut scis , & Mysterium Cofmographi- cum, Dissertatio de Nuncio sidereo, & doctrina Sphaerica, Epistolse Chronologien ) mactato quasso, prn- sertim Opticis & Tertio interveniente &c. pro quibus, quod nquum suerit, {solvam. Ulm£ d. m. Non. Mart. CIO id c xxiJ
Epistola CCCCXXXIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
1622. /^Uas Aprilis pnne medius mihi W, impertivit literas, ad eas Majus,
sed, musteus adhuc recensque re- 1622, spondere jubet, gestore M. Hart- manno. Non possum autem fatis carum habere candorem tuum, Replere carissime mihi, meisque: qui tam elegantibus me prophylacticis cupieris adversus omnes adversitates munitiorem. Sed quando jocari licet, cave in me crees opinionem,
quasi prnoptes diutius a tuo me latere sane quam desideratissimo sejunctum, dum ea objicis; qun cum supra vires & indolem meam videantur, ab ora vestra tangenda me alienent. Veruntamen, ut jam seria reponam, testor hanc ipsam divinam Providentiam, qun me tam raro ductu tractuque Ulmensibus conjunxit, nihil me temere hic assectare, nihil item assectaturum , nisi in manu quid habeam, eandem illam sacratissimam TrpovGiav conscientis meL convenientibus mediis prospicere, de- que mea (xeTptoTyjTi id statuere decrevisse , qui & publice & privarim prodeste multis mihique possim: ubi ubi isthocessicere justus fuero. Nam cetera, que de genio tu meo, de affectu, tum de familiari illo gentis mee yopiQa & aperte juxta, &, quod perpetuo gratus agnoscam, candide scribillas, cum in mea sint futura potestate, modym dubio procul suum habebunt. Neque enim a Recha- bitis, (ut rursum', sed verecunde, ex sacris jocer :) adeo longe absum: ut jurare ausim , sicubi me fatum ad Lentios deportarit, te excepto, neminem futurum, qui me inebriet.
Tum si coctura injuriarum culinse- magistrum facis,|dico tibi, non esse, aut futurum facile scitiorem coquum qui^mecum componendus par constituat. De conversatione cum dAAoQiAotg , cum tota res iv SsS yxvetcri cubet, & eventus totus adhuc in chropp^Toig lateat, nihil addam : pralertim, cum tu jam receperis amici, monitoris informatorisque munus, quo sane gratius, prse- stantius, mihique magis necessarium
asserre

EPISTOLA
656
1622. afferre poteris nullum. Baumgärt- nerum non novi: sed & Zorerum medullam conjunctionis nostra* 'a puero Raviffimas praedico, cui etiam cumulatissimam salutem ascribo. Sed ecce nova! Volunt nostrates publicum Gymnasio suo superaddere ordinem: mihique (ne quaeso rideas) moralis doctrina concredere professionem, dum alius Qutrtuyv, tertius Äoyinyjv, quartus feogutyv interprete-
Georgius tur. Alia: Frater meus Medicus
Hefon. Nurting£ Principalem viduam tam feliciter ( quo nomine DEO Kp%id~ rpM ingentes debemus gratias) curavit in gravissimo morbo, Schopfio & apicibus quibusque Medicae eiri- KXpiag desperantibus, & naeniam jam, quae jucundum ao-fia, Stutgardianis praecinentibus, ut salarium ab ipsa annuum, quali nunquam prius meruerat, honestissimum obtinuerit, tantum omnino, ut suis meas fortunis plane obscuret. Alius frater, pullus Mavortius ille, dum Serenissimo Leopoldo Cerisones parere docet, truculento more mori didicisse dicitur. Doleo hunc casiim vehementer, atque aegerrime fero, hominem per inferiores militis gradus omnes ad sublimia jam contendentem, & matri nescio quas copiolas pollicentem, pessima nece extyictum, a Faunis istis & sylvanis, qui, teste Floro, ipsis rupibus indurati sunt, per insidias essum. Sed hsc privata quid ad me ? inquies. Non magis, inquam, mea ad Te, quam tua quoque ad me, qui rebus tuis secundis < ruy%oup &), tristibus tristor. Omni vero studio enitor, qui tuo animo grata & accepta qus sint, prsstare possim. Aveo itaque scire, quem fele ore ferat & more Palatinus ille Hochstadianus, qui ad Te descendit svasu meo; etiam iterum ad me (sed cum tuas nondum accepissem) se contulit, sollicite admodum anquirens, qui & bonis placere, & fortunis luis afflictioribus velificari possit. Boetium ubi Augusta, jam ter appellata, proxima septimana non mi-1622. ierit, ex Bibliotheca tibi meaimper- tar , sed literä admodum minuta.
Pro Alphonso (hui mentionem ne faciam tam exigui munusculi?) hoc peto precii, ut candidissimis tuis monitis non desistas me magis magisque cautiorem reddere. Sed festinat cum nova nupta Hartmannus ad equum ligneum. Vale, Clarissime plurimumque Venerande mi Domine Keplere, & infinities lalve. Salutem ingemino Domino Tobias oculissimi meo amico. Dabam d. xv. Non. Januar. Anno cio 10 cxxii.
Epistola CCCCXXX1V.
IDEM
JOANNI KEPLERÖ.
Inas ad te daboliteras,Clarissime 1622. plurimumque observande mi Domine Keplere: atque alteras quidem adoleseentulus de auditoribus unus nostris reddet : alteras hic vides, quas exhibet studiosus quidam e Palatinam Meopyrgico, cui nomen Jo- hanniHein,patria Hochstadium. Ei, posteaquam apud Ulmanos icp 6 Siov studiorum obtinere sategisset, neque ex animi sententia res ipsi successisset, tuam de Amanuensi sententiam exposui: ubi se minime difficilem prasbuit. Sicubf itaque tibi se probaverit, imputabo coelo, commode- que in hominem incidisse gaudebo: sin,poterit honeste aliis commendari, aut Reguli alicujus filio, quod o- ptabit, prasfici. Videtur alias permodestus esse & frugi,tum studiorum & Latinitatis exercendas sitiens: id quod ex eo colligere habui, quod neque ingratiis Vernaculam homini vocem extorquere potuerim, quamlibet scamna infinita in agro Latiali factitaret. Hax raptim Henii causa. De ceteris omnibus copiose , aut minimum Uavdg in alteris meis. Vale & bene rem gere. Dabam Ulma d. xix. Martii ciDiDCXXii.
Nuper forte fortuna Canonum
tuo-
I

IÖ22
l6l2.
Apiani A- jlronomica. Casarea.
AD JOANNEM
tuoramhistoricorum inspexi praefationem : ubi mihi occurrit recordatio Domini Gebhardi, quem memini Laugingiaci familiariter mihi junctum, parentibus ipsiusGundelfingia- ci credo habitantibus. Asservo viri memoriam in Bibliotheca mea, insignia nimirum gentilitia & amicam
V7rcypa(f}^v.
Epistola CCCCXXXV. IDEM
JOANNI KEPLERÖ.
M Arcus ille tuus, quem apyv^o m Qogov esse voluisti, apud nos nusquam comparuit. Sed quid quae- fo tantopere in re parvi momenti sollicitum te praebes? Accepi jam a te gestore Domino Schleichern Ba- varicum. Holpitem ad Coronas non semel jam comatus, non potui eo adigere, ut prandioli nostri fumtum ederet: ubi tamen extorsero, quic- quid istius fuerit, promtissime numerabo. Nam hoc solum didici ex homine, Magistratum nostrum dunta- xat eos furntus restituisse , qui präsente Domino ab Ulm fuissent facti. Quare mitte istam curam, & quomodo alterum Ba varicum redhibeas/accurato. Caeterum de Csefareo stipendio impense tibi gratulor: opto- que proprium esse tibi, ut cum edideris Astronomica Caesarea (quam € 7 nypa($vjv operi alicui suo adfuit Apianus:) etiam Cadaream experia- re munificentiam. Ubi tamen Ephemeris tua prateriti, ubi jam currentis anni ? Sicubi lucem viderint, communicato exemplaria: precium demerito de Typographi nostri debito, farciam enim ego. De amanuensi scribis. Multum diuque de hoc cogitanti supervenit studiosus quidam : cui etiam literas ad te impertivi; fperoque adeo, ubi mediocriter rem suam facere potuerit, gratam ipsius tibi operam futuram: praescripsi autem homini mensem, atque adeo tibi hoc significo, sicubi mense
KEPLERUM. 657
Aprili medio hominem haud vide- 1622. ris, cogitandum tibi, juvenem mutasse sententiam : ergo igitur me, si placuerit, iterum monebis: e vestigio quippe alium mihi tibique prospiciam: hoc tamen planius aliquanto mihi exprimes, quomodo victum istiusmodi a manibus suum apud te prorogare queat, & aliis vitas necessitatibus, te moderante, consulere.
Nosti enim rbnaKov non magis gestari in lingva, quam to %gy<rt(ji.ov 9 hoc praesertim feculo. Urinam autem annos meos minuere & juvenilem aetatem revocare possem 1 jam non alium, me ipsum haberes studiorum tuorum mediastinum. Ceterum quod caput videbatur tuarum , noris , mi optime & amicifli- meDomineKepplere,nullum apicem literarum a tuis me vidifle, nedum ut guttam de quinque vasculis gustarim. Erravi itaque passim hodie per multas tabernas, qua se aurigae deonerare solent: nihil tuorum licuit neque invenire neque reperire.Com- modum tandem deveni in tablinum scripturarium olvqpov , ibi incidi in Eberspacensem quendam, cui e vestigio Epistolam ad Binderum tuum dedi, in qua breviter, sed ipu^art- KMTdTct virum hortor, ut me de 0- mnibus necessariis certum reddat. Operiar itaque jam responsum tu quicquid ad rem tuam gerendam ne- ceslarium fuerit, habeas perfvafum, diligentissime a nobis iri accuratum Clunzii non sunt in urbe: duo secundo fluvio vestratem terram petiverunt : alius in alpibus errat, postea- quam lignatum hinc exiiflet. Numismata apud nos magno distrahuntur. Recte dico, distrahi, nam melioris nota; numi a volturiis subducuntur omnes, supponuntur contra asperi cornuti, improbissimae materiae* Uncialis imperialis aestimatur i x. florenis. Scutatus aureus xiv. Florenus aureus x. florenis & xv. cruciatis. Duplicatus Hispanicus (puplori) XXVI florenis. De schola Oooo vestra

<J$8 E P I S
1 62 2.vestra scribis: addo ego verba Magi- jacobus ftri Jacobi Elartmanni in literis XIV. ^“‘Februarii ad me datis, qua; velim expendas. Cumprimum benignioribus oculis Dominus nos respexerit, certo tibi persvadeas fore, ut a Proceribus Lincium voceris. Ego varie hic torqueri. Senatum confiliime cogere, necessum est. Ex certa re non
facio sciens rem incertam. Quis autem ille ex Laugingiaco Conrector sit, cum ignaris a;que novi. Anne orteiias. Ortelius est? Dominus Ludovicus Hobenfei- Hohenfelderus per Pastorem suum, dirus,, Bistum modo Hartmannum , compellavit me de filio in convictum & iQopiav meam recipiendo, nec abnui aTrktot;, nec annui. In causia est summum rm TrgoglahQiTa incendium. Ima (ut vocant) frumenti (non capit puto plus iv. Simeris Tecciacis) venit apud nos xx.storenis: quemadmodum nimirum non ita pridem iv aut v. Mensura vini crucii vi. ursatis, libra vitulina; xn. cruciatis : bovilla; vi. vii. Ac. Nuper quod me acerbissime verberavit, appellavimus nostrates, rogavimus, ut facerent fieri nobis ad Salaria accessionem. Quid putas me abstulisse ? mereo jam xii. annos ipsos apud Ulmates: nulla la- lario primum dicto interea adjunctio facta est: tandem improbe dum urgeo,respondetur, me imposterum loco auctarii accepturum singulis trimestribus v. siorenos , & unam Imam frumenti nondum decorticati, (vocant fesin) hoc est vix Simeram unam frugis excussa;. O tempora! 6 mores! Hoccine pro totmolestiis, laboribus, fumtibus; pro divulgata per totam Germaniam schola; istorum fama dexterrima, prsmii appenditur? sed cur tot, chartis infidis, tamque indigna committo ? Sicubi una essemus, evomerem qua; ne vacca; exuvium caperet. Sed divino Numini committo omnia, & tibi pro certo assero, nihilominus futurum, ut ne sine spectabili evocatione, & quasi divinitus in conscientia mea confir-
T O L JE
mata,hinc pedem moveam!tecum au-1 da 2. tem vivere cum dulce foret,tum utile.
Hoc enim unum, qua privata, Ipecto, quando Austriam Ipecto. Alfonsum accipies, quem servabis, de precio, quod nullum est,haud folicitus. Boetium unde unde potero eliciam, tibi- que proxime mittam. Quasso quamprimum rescribito , & quid tibi de Hohenfeldico negocio videatur, addito. Ea enim te fide in me este, confido, ut & candide , & utiliter mea; irgocugecret , immo fluctuationi potius videaris occursurus. Literas tamen vide bene obsignatas certis hominibus (qui inter Ulmanos mercatores tibi non deerunt) mihi reddendas exhibeas. Vale, Clarissime mi Domine Kepplere: & bene age. Dabam raptim d. xxm. MarL cid idc xxii.
Epistola CCCCXXXVI.
IDEM
JOANNI KEP.LERO.
JEc raptim , dum Mutfchelinus 1622. mecum prandet. Nullum dum apicem remisere mihi tui Rolwel- denfes, cum sciam, certissime meas illos accepisse. Quare quid tua causa pneterea facere debeam,non video! Interea meas forte accepisti. Domino Ludovico Hohenfeldero lu- benter gratificarer, an etiam gratificabor, modo annona; incendium, quod longe lateque magis magisque grastatur, remitteret. Deus fortunis mediocribus consolat, de quibus propediem actum erit, cum jam grandiorum fortuna; periclitentur. Tu- bingL (quod ex me accepisse nulli dicas) Diabolus Theophrasticus etiam furere coepit. Weigeliana & Schwenkfeldica Theologia non habet nullos ibipromotores. Crassiora dicta charta; hie non ferunt. A- junt, Senatu nuper habito, duos Professores domi relictos, alterum insignem Jureconsoltum, alterum Philosophum ex Hebraeo yeyovorci. Hunc jam capis alterum divinando capies.

AD JOANNEM KEPLERUM. 6 S 9
1Ö22. Phy ! quod curiositas non vult esse contenta simplicitate piscatoria, nisi etiam pallium dm^Mpia-fpS sibi alluatur ! cuperem & ego vitare mundum , sed quo mecunque traxerint vota, mundus occurrit, & si non amplius assit ille, forte in me fuerit ipso, nisi alium fuero ingressus, vere ko<t- yiiov ttciTfiov. Itiones & reditiones copiarum Imperatoris & Bavarica- rum, nescio quid portendant: prohibeat to &&ov , ne inter sacrum & saxum correpti teneamur, quemadmodum Argentoratus in A Isatis. Sed Kcuvd cum plerunque hodie sint -re- vd y nolo facere amplius xotpci Vale, Clarissime mi Kepplere , & salvus cum tuis agito. Dabam Ulmoned.vn. Id. April, cio id c xxii.
Epistola CCCCXXXVII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1622. fVMnino & duosflorenos&expo- stremis tuis inter media seriorum risiis essusi materiam accepi. Hainium enim vivum ilice repraesentabant. Postea in solicitudinem ego lapsus, ne sides apud te mea vacillaret, diligenter mecum ipse egi; ne crederem, te ludibrio ab amiculo habitum credere. Testor fidem sinceram ; hoc non erat propositum, cum dctxgwyeÄMTct istum dimitterem. O- mnino 7ro\v\dXov se probarat. V e- rum sperabam, quod avidissime de Austria me disserentem, deque Ke- pleriano ministerio scripturario au- diffet, (ruraTixctfque eo nomine ef- flictim extorsisset, foturum, ut operis cotidiana exactione sermocinationis dTr&pdxa (jJrgov inveniret, praesertim ubi ageretur negotium famelici ventris. Sed haec ita habeant. Omnino autem vobis, tibi inquam & praestantissimo Dn. Weixelbergero (cui ubi commodum suerit humanissimam ex me dices salutem) plurimum debere me fateor: qui hominem ex Scaligeri inepto aestimandum , aptum judicaveritis, cui mea 162** caussa.bene faceretis. Qyod sia vobis vel fugitivus catellus ysg- ßctvigeiv) aliquando me viserit, saxo, ut vestro nomine tenere habeatur.
Et omnino Epistola Domini Wei- xelbergeri, vel eam obrem mihi gratior accidit, quod ex collatione iho~ yqdQa cum testimonialibus, quas nonnulli errones, quasi ab ipso confectas & exaratas exhibuere, mihi constare coepit de improbo serusca- torum more: qui dum Pieridas se mentiuntur, ad cervos ablegandi e- rant. Sed ad alia. Stereometria tua Domino Craftio, ut videbatur, perjucunda accidit: qui etiam solidam repromisit gratiam. Ceterum haud dubito, quin a Pfannero Viennensi meas cum Prudentio acceperis: quidque praeterea rogatum iverim te, perceperis. Nostrates nuper o- pera, quae haberi potuere, Ty chonis, Clavii, Origanique omnia in Bibliothecam suam penes Harmonica tua collocanda intulere. De novis nihil addam: Europa enim nostra Europa amplius non est: Africa evasit: subinde aut profert kclkov 77, aut minatur vttuXqv. Et tamen nos superiores Germani melius haberemus, absque Diabolo esset argentario, quem Deus furere in nos permisit, quo T£K[AY)gtov haberemus imminentis 7ravoAeS-ptag, & repentini filii DEI superventus : qui quandocun- que venerit, neque fidem neque caritatem inveniet. Serva, 6 DEUS, tuos & inter hos Keplerum meum, hiasce dedi Magistro Hartmanno, qui Generosi Domini Hohenfelde- ri filiolum mihi adduxerat. De schola vestra nihil addo, praeterquam precari me, ut S-dA&u illam re- spiciat, atque inter alios illius crwep- yxg: bene vivat oculissimus meus Zo- rerus, cui humanissimam adseriba salutem. Sed & tu salvus esto jugiter Replere, Mathematicorum e-jrt* qctret ! nunquam non amande; juxta tamen invidende: quod tot jugera O 0 0 o 2 passu*
i
i

■ % A
'l
-ii
,w
L
660 E P I S
1622. passuum a tyrone tüö abes. Dabam festo Simonis & Judce, quos Divos ex Teutonica ifj&d&ei o- mnes numülarii venerantur. Hui l quando literiones erunt Numerii? CIO id cxxii.
Epistola GCCCXXXVIII.
IDEM
JOANNI KEPLERÖ.
\6zp A Ccepi fasciculum, qui dubio pro- TA- cui mature sorori redditus est: tum aliquot exemplaria discursus de conjunctione magna illa: denique a filio literas Vallenfem promittentes, tina cüm ipso. Ergo Ty pögraphi nostri caussa securus esto, Clarissime, idemtjue plurimum observande mi Domine Kepplere. Satisfeci non quidem ipsi, sed viduas: ex quo colligis, abiisse virum in locum rtjg yge- pujveajg: quo si & ego bene prTpara- to pectore commigrarem, non esset, cur vererer calculos adversariorum, fernster corde mortifero instructorum z neque enim prius absistent, quam quinque haud maxima fundant corpora humi: hoc est, me cum uxore & liberum triga exigant, Sed spero r&V äp^ovrag rationem meritorum m scholam suam per totos xm 'annoS fidelissime & laudabiliter praestitorum habituros. Hsc sic patimur: quam bene feramus, Christus novit. Certe animo neque pusillo, neque abjecto siimus. Quid pro exemplaribus Prognosticorum debeam, nihil mones. Habebis tamen debitorem, spero,non perpetuum, sed qui aliquando nominibus exeat. Cum hinc ad vos commigrare vellet pra> sentium gestor , Vir optimus, caufa- riimque forensium disceptator longe gravissimus, ad jucundam £wo(juAtav plane 7re(puKoug, amicus meus inter principes: nolui eum literis vacuum dimittere. Quod si te salutaverit, niillus dubito, quin humaniter sis & comiter resalutaturus. Sed festinat liimis : ergo nec ego filum feriptio-
r O L M
nis ulterius extendam, T e autem 16 23, amicum & fautorem certissimum, cum familiaribus ex animi sententia vitam tolerare jubeo, Utut enim ex animi sententia vivamus* sexcenta occurrunt, qute dum tolerare cogimur, tolli optamus. Vale, mi Opth me Domine Kepplere. Dabam Ulm& vii. Kai. Januar. ciDiocxxiir.
Epistola CCCCXXXIX,
IDEM
JOANNI REPLERO.
l>Ene quidem tu, Keplere amicis- 162z. O sime, 7 T 8 (p(>oi(jJa.itct $: fedisthuc tantum de proteritis: 6 passi. Quid de futuris: Passuri 6 graviora! Quan- quam gratiam debeant tui Tractatus, quem (amabo , crede mihi) tantum non exosculatus sum, lectores. Quo tamen etiam iv&vpptjf/.oviregov quid dicam: eum ego dixero vatem optimum , qui quam optime conjecerit.
Faxit itaque divinum Numen, ut Juliana illa conjunctio, Germanorum tandem a-7rXdy^va verius atque hactenus, & sincerius itqoo-ko A Ad. Sed quid in exodioEpistoloillud lAjjS-t?
An tibi constat, quod quantumque mihi cum Diabolis fuerit nuper negotium, famam & fortunas meas arrodentibus, imo eversuris,nisi aequiores mihi fuissent nostrates dp^ovrsg: qui tantum abest, ut me, quod isti quaerebant, loco moverint, ut insuper c florenis me obruerint nec o- pinato, posteaquam librum commentarium ad yvMfjLoÄoyiciv in Tetrastichis B. Gregorii Nazianceni ipsis cum plausu approbassem. Et sunt tamen, qui vel ignorante me (paene scripseram nobis: sed jajn Grammaticus haut sum) de opimitate remotioris conditionis alios sollicitent, modo diem illum videant, quo mc amplius hic non videant. Quod si pax aurea rerum, si dcCpdA&ia rqg dvrovofjLioLgy apud dvaroAmovg foret: phy! quam mihi oi iv cmtQo 7 s fastidio forent! quam ego vel dvTopcd-
rato

AD JOANNEM KEPLERUM. 66t
qüöd ntiflqüam hactenus a me susceptum, ambirem aliquid! Sed 7 TcLVT cjl SsS ev yxvacrt. Nlhil faciam temere. Sed ad tractatum tuum: Typographum item nostrum : Hic jam aliquot menses graviter & periculose decumbit .* neque spes est, qua civ^pM 7 r'ivyjv teter tv^ valentem fore* Jacent itaque omnia, exceptis, qu# necessitas extorquet. Numeravi homini egeno iv. storenos tua causa: st alterum tantum debes (certiorem autem me reddes:) mitte in ejus vicem fidenter aliquot Tractatus novissimi tui exemplaria: sed mihi.Nam Typographum diu hic negotiaturum, non sperant. Distrahi curabo ego: & collectam pecuniolam, pro redimendo reliquario nominis, misellis annumerabo. Deinde magnas tibi exolvo & debitissimas gratias quod prophetas nostros, Numeriani de corte obscuros pullos, acriter tetigeris : st maturius hoc abs te factum fuisset , jam me liberum statu, de statu dejicerem, & vel juris via, vel dolo & fraude in servitutem tibi addicerem. Ita mihi places! Ita Spiritus isti Spiritu viri tmv Aoyoov dAq- Privus ifjL7rsipa dissipandi erant! Denique, ut ad finem properem: monstravit mihi Mutschelinus annotati-
Kepieri unculam tuam ad locum i. Cor. III.
Annotatio q uam j n m edio relinquo : tempus
llL enim jam non rert, ut fiacravov accuratiorem ad istum locum adhibeam. Elegantia habet & pia B. Augustinus L.xxi.c.2d,qu£ huc facient. Ceterum tota frpayftctTeict est gvynpmKfj, & puto, interpretem intueri debere cu- jusque naturam. Lignum o- mnino ponderostus farno: & fenum esui aptum animantum non sic stipula. Ergo in hac extrema vanitas * seu futilitas cernitur. Si tu ad loquentiam evenietv, non pugno. Contexunt nostrates ex stipula Kclroiflpov^ quod fulpendunt in cenaculis supra mensas: vocare soleo, rusticorum perpetuum mobile: quandocunque aspexeris, motum senties. Sed ex stipula Pan quoque organum nvevyet^ tGzj. rutov Poetis construit. Estne igitur loquacis Ministri concio talis fistula? cum autem verba iypteAij, & hiyv* crfjLctTct illa etiam sensum iiium habeant, certe pra: se ferre debeant: anno n censes, non magis verborum, quam etiam sententiarum futilitatem in loco Pauli explodi ? Resero huc rixam an bellum Gregorii 'Nazian- zeni cum Apollinario. Vide fis Epistolam illius I. ad Cledonium, & cogita, an non stipufe sint s/ ptctttgol Aoyot,
Key rd vea ipdATi) K3J dvTkp&oyya Tai AuQS, Key yj to)V yerpoov %dpis : quL omnia Apollinari! effecta habebantur tunc v} t^lrrj diot^nv} &c. sed obiter & raptim, & noctuasne ego Athenas? Vale meum decus. 4.vit.
April, cio io c xxni.
Epistola CCCCXL.
IDEM
JOANNI K E PLERO.
A Ccepi literas tuas, ICepplere Cia- 1 61-3. TV. rissime v. Octobris a te datas cum Ephemeridibus. Pro tua benevolentia gratiam solidam tibi appendam, etiam, ubi precium docueris, docebis autem proxime, munem me probabo. Forsitan alfe interea liter# tibi reddit# sunt, quas dedi Magistro Hartmanno. DeTypo- grapho ne sis sollicitus ; ubi voles, etiam duos reliquos homini storenos annumerabo. QuoddequodamFa- bricio Senecione mihi scribis: hominem non vidi dum. Ubi venerit, tua caussa humanum me pnebebo. Geterum de precio Boethii, Al- phonsi, & de holpite, & similibus, quaeso ne te angas, aut me potius. Inscripsi enim libellum tuo filiolo, sicubi minutior litera tua lumina fugerit. - C#tera salva sunt. Gymnasii nostri novus ordo, quibus exornatus sit Privilegiis & juribus, compertum nondum habeo. Credo ubi rogarem hoc aliquem Senatorum, capturum me responsum, sufficere in prL- Oooo 3 sentia-

66 i E F I S
iLrz.fentiarum nobis d^iooßct Senatus.
Hoc duntaxat mirum acciderit Poly- uirnaU- histori, eile hodie Ulmam Camoenis teram fa-^ m amicam, quasolimMelanchtho- ni & Lötichio tantum non pro Noverca proclamata fuerit. Sed ita ldvB-pw7T4va xuÄiv$£T£q. De Conventu Ratisbonenfi crepera apud nos. Sed quid hsc ad Scholam ? dicat aliquis. Mitto itaque quse tuto charta non possunt credi, Divinum numen devenerans, ut Caesaream Majestatem consiliis ad pacem communem spectantibus magis magisque mactet. Caritas roov 7rpog IdACPira, ita fervet, ut incrementa insuper videatur sumptura. O diram Aten! Sed longe truculentior altera illa argentaria est, quam ipse Diabolus, quo perpusillum,quod inter nos reliquum est caritatis, penitus extingveret, disseminavit. Verum neutra cestabit, ubi Marti frenos non injecerimus. Sed ita solemus Trjv S-scriv (puAdrlav de vera poenitentia ne quidem unam ei&SoAys poTtjv sentientes. Hactenus ista. Vale & tu, mi Optime Domine & amice hrl fjdnarov, & ad Panegyricum, ubi feliciter comitia illa finierint, Augustum te accingito, d. i x. Novembris cid id c xxm.
Epistola CCCCXLI.
IDEM
JÖANNI KEPLERO.
^ 624.HAgnifice > Excellentissime Vir, Domine fautor plurimum Mmms. colende : cum Dominus Hurterus ille, qui tibi has reddet, civis Mem- minganus, Mathematum singularis cultor,etiam editaT abulaChorogra- phica celebris qua ditionem totam, qua quidem Ilarus, qui supra urbem nostram Danubio maritatur, perluit* eleganter descripsit, cum, inquam ille nobiscum esset, & nonnihil nobis de itinere suo Lenzium verius exposuisset, commodum etiam de te, ut par erat, honorifica mentio incidit; unde excitatus Hurterus, insignem
T O L '&
suum irtöov te salutandi appellandi-1624' que prodidit, meque rogavit, ut ne literas ad te proxeneta: munus sua causa suscipientes, sibi denegarem.
Cum autem Vir ille feipfum facile sit commendaturus, nolo ego hic prolixior esse. Surdaster est, quod in congressu observabis, castera optimus.
Sed hTC vobis relinquo. Quod me attinet, ut obiter amicum fautorem doceam, licet me improbitas paucorum de S-dxea meo dejecerit, incluti tamen Senatus Reipublicse nostne gratia in hunc usque diem stipendio meo solido fruor: nuper ad Antiquitatum collectionem ab eodem incitatus : ita ut jam domi mex %aptg TMv Tijg %oÄ?jg an yoAtjg, liberaliter Musis fvavissimis velificari liceat: id quod divinum Numen mihi diuturnum esse sinat. Hortatu Mutfche- lii nuper Mederam viduam de mercibus Catitterographicis compellavi, sed responsi tuli hoc, quod qui nihil agunt. Rogant mecum multi Philastronomi, ut ne tuas Ephemeridas diutius detineas, sed gratis lectoribus in commune conferas: id quod denuo per Astruam te oratum volumus. Sed naveratem audio festinare. Vale, Excellentissime mi Domine & fautor, & cum eseteris piis in Austria , nescio quem Boream praesentientibus, divinis adjuti suppetiis tuti agite! Salutem modeste adferi- bi jussit uxorcula. Ipsa Palmarum Dominica. CID ID C XXIV.
Epistola CCCCXLII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ie xxiv. Aprilis Litera: Tua:, Ex-1624. cellentissime Vir,Domine & amice plurimum colende, a Memmin- gensi cursore mihi reddita: sunt,inclusa literis Hurterianis quarum summa cum ad tuum pnecipue SxAvjfia spectet , eas itaque revisendas tibi una jam mitto. Caeterum de casu meo, cujus de 7r^oyjyayLsvoig aut 7rponet'
T Ctpitll-

AD JOANNEM
. rapxItxoTg , potius recte tu , me & grandior & usu doctior,disseris,malim coram aliquando tecum colloqui. Salarium hactenus quietiori mihi (utpulcre tu iv rsÄutolg numeras) integrum nihilominus annumeratum, laboresque impositi, quibus parne omnem ßlov rov fj.xo-ix.ov Key S-eoooqTtxov meum optaram femper dedicari. B pust,® 3 ille o-emr^og postea- quam a Basileensibus (ad quos cum causa quasdam coram Ministerio nostro ipsi agenda esset, (pvyag avTo- excurrerat) honesta quadam missionis specie decessistet, tandem improbis & supplicibus precibus mulcta civili leviter correptus, securum ad suos reditum impetravit. Sed hsec relinquo Nemest. Quod tuum attinet propositum : en typos nostras Cattiterographias (ut Scaliger indigetat) nullidum venum exponendos, ut vidua quidem Trvi&t. Typos, inquam, nullum etiam alium in locum asportandos, id quod eadem illa iv d^mdroiq Sibylla cecinit. Excidat ne (veretur) Senatus nostri gratia, cujus liberalitate paulatim illos redimere potuit, sextula una post alteram, de asse Sc capite debiti numerata. Sunt item iidem iv u7rt)g£ola, decretorum curialium, aliorumque a Senatu necopinato interdum objectorum : cujus rei nomine Salaria- riam quoque Magistratus illam suam agnoscit. Si ergo ad nos cum tuis typis, nostris statura respondentibus, ad nos ascendere volueris, quam maturrime certiorem me facito. Sunt cedes, Cattiterographias vicina, absque inquilinis. Commoda sane futura tuis operis. Sin solus veneris, me quidem in schola non invenies: habito enim in conductitiis apud mercatorem quendam; (ergo epigra- pha epistolica illines, apud Dominum Henricum Kolbium negotiatorem h’se reddantur) sed tamen amicu^ lum an clientem veteri assectu in salutatum haud transibis, nisi quod vereor, loci tibi molestum fu-
KE PL ERUM. 66z
turum: absum enim a centro urbis 162$. tanquam in extrema area superficie.
Quod si ergo hic laboratum fuerit, succurret tibi Merkius jam Come- Merkm, ctor, (nam prior, Ebelius,me excusso*, Ebeiw. in meum S-dnov subvectus est a Jove suo) qui & de Museo & cubiculo, & de mensa,pro eo atque aquum fuerit, tuque postulaveris, tibi commodabit. De pensione incolatus hoc habe, me numerare annuos xl. store- nos, verum ades fatis sunt ablecta.
Quod facere voles, ut supra monui , quam celerrime significato.
Agam enim tunc statim cum Domino Consule Craftio (ubi enim ali- quandiu cum okmig nobiscum vivere destinaris, Magistratus appellandus occurret) cum Merkio, aut cum Domino asdium Typis vicinarum. Hac raptim post reditum ex amplexu fraterno (frater autem Medicus Nyrtinga degit) quo etiam factum, ut aliquot dies scriptionem meam suspenderim. Vale. Ulm& d. xi. Maj i Cio io c xxiv.
Epistola CCCCXLIIs.
IDEM
JOANNI KEPLERCX
Xcellentissime Domine Keplere, 1625. fautor & amice plurimum colende & desideratissime: binas tuas accepi, alteras ex urbe, Norica, alteras a tabellario vestrate. Noricam actionem non successisse tibi doleo. sed dies forsitan meliora dabit. Sarcinulam tuam maturius quidem asportandam curassem, nisi ferrarius faber spem fecisset adjungendi alterius operis: quod tamen, ut modo silius refert, ante octiduum non perficietur. Elie ergo esetera tua accipies & inter ea cum thecam escariam, tum literas & exemplar libri Ant-Ita- lici, a Tampachio. Si quid desideraveris, quod nec spero, mone nos, tua curaturos, qua par est, fide. Metator Pappenhtemius etiam nostris in sedibus csenaculum & conclave, parque

664 EPISTOLA
1625. ^ uc k& orum designavit: si vel ipse tut, vel te interprete, Vir ä literis non alienus nostrarum sedium usum capere vellet. Gratissimum nobis accideret, vereor enim, ne de gigantum gente aliquis tectum nostrum subeat; Filii tui laborem gratulabundus accipio, quodque rogas, efficere studebo, proxime forte aliquid hujus te docturus. Ganinam amicitiam vestram fuse risimus. Sed abierit nequam servus, quo dignus est. Domibus Remus interea mihi scripsit, mul- saque prolixe de suo erga te tuamque causam affectu, addidit. Sed tu jam me doces, mallem illa fecisse. Cse- terum & hoc tibi significandum duxi, Antonium illum, qui te Noriberga duxit, pösteaquam äme duos unciales accepistet, fratri a quo acceperat equum meritorium, precium veredi constanter denegasse.
V ale meque ama, qui cupio & opto perpetuam nostri conjunctionem, modo commodo istuc tuo fieret. Dabam raptim d. xm. Augußi Cio io c xxv. Salutem etiam ascribo filio tuo, cujus crescentes spes feliciter Numen, a quo Bonum omne.
sit, acerbissimo fato rebus humanis 1625. exemtus, patri & affini gestorum ge- rendorumque pondera transcripsit. Chartarum falces aliquot advolarunt : ubi debitus numerus venerit, quod jussisti, expediam: nec sine ty- ographo nostro, qui me in rebus ujusmodi doctior. De Tacito, si quid mandaris, ascribito modo nomina, quos CampidunijMemminga?, alibive velis honoratos: mittam tum. Cseterum primo quoque tempore plura. Subvereor, ne hirundo ista avolet: cum,quod familiares mei dixere, tantopere festinet. Vale,Excellentissime Virorum, & fautorum meorum princeps! sed quid de vino, quod apud nos coemisti? Non ingratus item foret libellus, quo de mentionem fecisti, nescio quas Carinthi:e Kephri aut Stiria? antiquitates complexo, Antiqui- Spero etiam priorem illam sarcinam A" 5 9 * tuam cum theca menfaria tibi redditam. Reddo etiam tibi salutes tuas ab omnibus salutatis cumulatissime pensatas. Dabam raptim d. xvn. Offo- bris cid id c xxv.
Epistola CCCCXLV.
Epistola CCCGXLIV. IDEM
idem JOANNI KEPLERO.
JO ANNI KEPLERO. 'VsOn dubito, quin proximas meas 1625. TAm nihil postum, quando repente ^ acceperis, Magnifice plurimum- J.homulüS iste mihi occursat. Hoc que observande mi Domine Keple- tantum: finisse opus suum ferrarium, re. Interea, ut audivi, etiam Mutonem cotidianissiagitiis urgere non fchelinushac transiit, nec tamen ad destiti, quid praestiterit, aut non po- meas divertit, quod peregre fero, tius, equidem, qui non habeo tsx vi : Ceterum de publicis quid attinet xd o^fxara, ignoro. Spero, viri boni scribere? Apud nos tanta confusio pssicio functum: modo etiam boni est in re numaria, quantam nemo fabyi: nam, nescio quje sermocinabar t£v g-7tx3cumv meminerit legere se, fur ;si t hoc, si illud, si istud ante scisiet, nedum aspicere. Etiam bome &, aliter, alia Compendiaria fuisse, usu- Deo largiente, satis copiosa? fruges rum, XLViii.TacipQS accepi. Biblio- fructusque, tantis precii accessioni- pojienostriFrancofurtisunt: ubi re- bus gravantur, ut mirer interdum, dierint, aliquid tentabo: bibliopego si nostratum pauperiores de gramine meo vi. dedi exemplaria. Übi Her- nondum cogitent. • Una frumenti mes faverit, forte erit, unde fabro Ima hodie xl. florenis venundatur, solvam. Sed. te prius audiam. Bur- Constat autem iv. Simeris Wirten^ kardiis junior, qui rem papyriam ges- bergicis & quod parum excedit. Vinum

AD JOANNEM KEPLERUM. ddy
num (nosti autem Poetas non facile oblivisci equulei sui) in singulas mensuras poscit xvi. urlatos, plus etiam: neque tamen semper est Finum,hoc est meracum aut generosus. Vos audio beatiores in hoc : utinam in aliis quoque. Engadini dicuntur tantum non excisi, dum Lindaugias Legati utrinque misii summam rerum disceptant. Sed mitto hax, & ad Deum arbitrum summum remitto. Nostrates interea publicum erexerunt ordinem: ubi nec ego ctaoigog discdsi. Nam & totius Instituti in Panegyri interpres este justus sum,A primo interProfessores constitutus loco, (Ecce ! Grammaticum titillat v\ tt^ootokAio-ici ! describo tamen rem, ut gesta est, & quidem praeter Ipem) suscepi docendam Philosophiam Practicam, & (quasso ne rideas) principia Sphaerica. Suscepi posteriorem provinciam profecto invitissimus, quin nec sine protestatione, cui inserui futurum, ut quemlibet alium de alumnis Reipublicas designem, qui me oculatior rei roov aSPM accuret. Masstliniana tamen & Witekindica & similis farinas ira- gctyyiApjLciTcx, utcunque ad Cunradi Dasypodii volumen Mathematicum allino, de cerussa Hypothesium Bra- heanarum, ubi facile Dictaturam tenet noster KepleruS, minimum anxius: quippe cum terras filii plus sibi metuere soleant, ubi de ipsius instabilitate audierint, malunt ignorantes inter agere, quam infeliciter aggredi > ad quas commodum Magistrum nvndum suerint indepti. Sed sic inter seria jocatus fuerim. Accipies hic Boetium, qui nelcio, curle ita contraxerit, ut minutior vix compatere potuerit, nisi fortean ob argumenti,quod tractat, exiguam evepy&- dv & ipse (toigctvcrtv effugere non potuerit. Quicquid id est, si tibi usui isonest, transeat ad filiolum. Sufficit mihi, ubi confirmatam habuero sententiam, credere meum Repletum, non esse inter amicos ipsius, cui
cedere velit officio & pietate He- benstreittus. Vale meum decus 1 Atqui, quieres, estne etiam Professor novellus in re lautiori? Esset vero: nam C. storenis annuis: aliquot etiam frumenti modiis auctior est, modo rot crnAqga temporum mollescerent, sed claudendum est rivulos. Abire gestit prHens optimus Vir, qui duos o-vvai^ovctg suos nostras fidei concredidit qua iro±$£tav> qua orrciy nostro Superattendenti. Vale etiam atque etiam. Dabam vn, Se* ptembr . Sed per Divam Mathesin k cur tacent Ephemerides tuas? Si' me amas, communicato eam, quL Anni xvn. cum ei/rayctiyfj, nelcio enim utrum anno xx. aliquam emiseris, aut pneterito, aut horno. Communicato quasso & precium assignato : quod chalcographi nostri sordibus numerabo : quo tibi deinde exemplaria serves Ecliptica, si bene dico, Cambium dicam*
Epistola CCCCXLVL : IDEM
JO ANNI REPLERO. Obilis, Clarissime Vir, Domine, & fautor plurimum Colende. Nelcio,utrum Cartelius quidam, Vir sane eruditus, & humanitate singulari, meas tibi reddiderit: Per equidem invitus amicos molestia illa afficio, quam interdum ipsis afferunt ingrati & impudentes ^sulcatores. Cartelius tamen alius videbatur, quemque consilio juvares dignissimus. Sed quid narrem tibi ? Hic habes Gigantem' meum, quomodo enim aliter appellem chartas istas, qui ex Peripato cum crassis fumis' non dubitarunt ire oppugnatum ipsam Jovis sedem? Sed bene acceptus sum a quodam nupero Doctore PIabrechto,qui ita enervavit nostra, ut jam velutEnceladus subssEtna mihi jacere videar. Librum,in quo etiam tua Dignitas tangitur, si haberem mancupi,mitterem: sed duo dunta- xat scio apud nos esse exemplaria, Pppp ipse

666 E P I S 1
ipse possesibr neutrius, & inspector solum usurarius unius simpliciter & bona fide, avsv viro&eluttjG ijys 'irpo- crtoTriKtje; ptd%?jc, exposui veterem sententiam, Mathematicorum seque atque sceleris alicujus mihi conscius. Hoc enim libi vota volunt mea, te- cum esse, te venerari Dictatorem. Quid enim ab ipso fastu Habrech- tiano facis mihi accedat?Martis nullo instrumento adjutus solo <?o%ct<r{iq), sine collatione vicinorum astrorum, aspectu prolixissima monstri cauda: commotus, exclamavi, Ale- manis, imo Europais minitari, quod soleat: non poteram ergo, fi Arcturus fuit, aut, ut alius putat, Spica Virginis humanius moneri ? Hac de Habrechto. Plura si tempus ferret nunc; alias vero, ubi feret. Jamdiu tua eximii promissi nuncia ad valvas nostrates fixa haret papyrus. Uti- nam Alfonsus aliquis essem! Sed obsecro, quid tu de Faulhabero ? Si scripta dignaris inlpicere hominis, pro- pediem habeas saxo. De Ephemeride tua te amo. Scripsi,si bene memini deFastistuisGermanicis,quorum im- posterum sed in tempore,asses ternos quaternosve mihi mittes, meo peri- culo.En tibi tandem rationes nostras! Proxime ubi voles, & aliud quid petes ; aut istuc ipsum aut prasentariam mittam pecuniam, & modo postem, cor illud meum, quod expectorare non dubitarem, fi tua dtcpodcreag fieri possem particeps. Sed quid fi fata aliquid velint ? Velint, modo suxcugas* Quasi vero Deus daai- gcog agat 1 Sed hac inter gemitus tussientium liberum. Tu,clarissime Vir, bono Reipublica charistima, vale. Dabam Kai. Febr.ßyl. veter .
Epistola CCCCXLVII. IDEM
JOANNI ICEPLERO. Ixisse Keplerum non puto, vivere autem /pero. Dubitare ta- fiien incipio, ex quo adtotliterasne Jod quidem videre licuit, ab ipsius
O L JE
imprestiim manu alicui charta. Acceperit necessum est&exmolybdo- graphia nostra typos & Chronolo- giam cujusdam nobilis aNeesck. Si JNeefik. valet, & utrum valeat: quaso,facme quamprimum certiorem. Catera vellem, qua ipse. Hac raptim. Ubi ubi sit, puerpera de viro sollicitissima hic Kekevo-fJLara mittit domestica: nec clam me est, (quod o ygafipMTa- 0p6p®* notus ille detexit ) vereri miseram; ne maritus in tcov ksAtojv.
Vale, Clarissime Vir. Ulma xv. Novembris.
Epistola CCCCXLV1I1.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Alva res est. En tibi, Clarissime & longe amicissime mi Domine Keplere, Eclipses tuas! Fecimus hic quantum potuimus: si non quantum debuimus,rogamus crvyyvd^iy] v. Mitto jam v.Exemplaria charta purioris: x. alia alius & vilioris. Mihi de tuis duo duntaxat, quorum alterum Domino Dietericno statim obtuli, decerpsi. Catera asservabo,donec jussu tuo mutem locum.Praterea de opere tuo cum opera (hoc est dygo&ouTto nostro)contuli,negat duas ob caussas: primum, quod in Poenitentiales nostri Superintendentis omnem sudorem insumere necessum habeat: deinde,quod Garmundano typo nec luavdg, nec qua antiquam, probe instructus sit. Opus itaque esse, ut fundi novum curet: quod fieri rem suam non - copiosissimam vetare, Caussam priorem statim ostendi, nullam futuram, sicubi ministrum aut operam conduxerit: altera non ita feliciter a me obtundi poterat. Ampliabam : quid ii, inquam, adhibeas Ciceronianum typum, qualem recepit opus Schrami? Quanti aestimas unam chartam octies plicatilemPMufi fare primum ipse tandem in tres flo- renos (o ho!) stipulari velle. Verberatum me dicto non dissimulabam, & tune putas nos lapides aut fungos?
arri-

0
AD JOANNEM
arripit ergo cretam & ostendit, st in singulas chartas 111. Obolos impenderis, tum exemplaria dcl redimi , vel iv aureis & pazne iv. crucigeris. Jam se tres tantum stören os poscere. Discessi ego non sine stomacho: quem tamen non a typographo, sed a foco meo placavi: instabat enim prandium. Si ergo opus tuum Ciceroniano typo (cujus hic irapcthi- ypia habes in opere Schrameo, quod ejus rei causia mitti tibi voluit Ty- pographi semper-munisicentia) constructum excreverit iii xxx. chartas; solicitum te facient nonaginta aurei, Vel floreni. Quid jam faciendum sit, conjicies. Ego nulli parcam labori, sicubi correctioni me praefeceris. Sin ipse equum saginare volueris, moneto mature, quo Consulem tua caussa rogare pollim commorandi fpacium, etiam mea caussa. Volam enim te in angustiis meis (intellige, domus) mecum esse, & esse, & Magistra meT juscula sorbere, verum hac lege, ut tu mediocritatem nostram boni consulas, deque sumptibus faciendis ne quidem cogites: mihi autem in singulos dies horulam dones, qua de fonte Eruditionis tuse Mathematica guttas aliquot mese infelici cisternse instilles. Hsec tibi, mi Clarissime Domine atque amice, candore eo, quo debui, quemque a- mare te certus fum. Vale & Umbilicum meum poeticum operi tuo appictum amico affectui ascribito. Salve etiam atque etiam; & mihi Dominum Schikartum, nullo meo merito Ethico (quid tum- si theoretice in Cometa peccavi: qui tamen non solus & de gentibus viros mecum habeo, doctistimos alias) offensum reconcilia , aut omnino concilia. Efficiam, ut ne eum novi amiculi dispudeat. Post octiduum in Wirtembergiam exqrt &£* descendam , & forte te Tubingse amplexabor : ubi plura de opere tuo coram. Poteris laborare, quo pridie discessus mei, hoc est, die Vene-
REPLERUM. 667
ris abs te literas habeam. Dabam d. xx. Aprilis.
Epistola CCCCXLIX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
Obilis, Excellentissime Vir, Do* mine & fautor omni religioso studio colende. Spero, non tantum priorem sarcinam, verum etiam antliam, veVAvrA/oi' tuum te adventui suo lsetum affecisse, inprimis desideratam tantopere pia^cuo£oS-}jK>]v. Interea etiam papyrii fasces ad nos devenere, chartae cum purioris, tum de massa, (ut vocas,) P:utriusque generis ßokctf (vulgo Ballse) binae. Cados in Libripendis Apotheca aperuimus : singula non incurioso oculo inspeximus: scilicet, quod mea timiditas ofifiaTct t£%vikol sibi deefle sensisset, etiamTypographum nostrum mihi adjunxi, scitum nimirum e^eTctpvjv. Laudabit is sane utramque formam praesertim alteram de P.quanquam nec in altera desideraris quicquam, praeter laevita- tem. Quod itaque numos attines apudBurckardum depositos, etiamsi adesset, qui chartopcei nomine pecuniam sibi annumerari opido flagitaret, rem tamen distuli,donec Formula tuä manu iv. angulis insignita & definita, &quod glabriciem attinet, solida offerretur apologia. U- trunque factum est, ut disces ex Epistola inferta. Neque tamen etiam sic 7T£pi Trdvroiv Memmingensi satisfeci : quod tum demum fiet, ubi polt inspecta Mypara utriusque factus, tume, quod asquum fuerit, facere jusseris, in negotiis amiculorum sane quam religiose meticulosum. Etiam tamen atque etiam te rogo, ut quam maturrime mihi rescribas, quo laro hianti occursare possim, ubi omnia recte habuerint. Secus; pecunia adhuc tibi salva est, & iste ex pacto' conveniri poterit: quod tamen vestrum utriusque caussa nolim. Uxc Pppp 2 per
/

668 E P I S
per Dominum Andream Müllerum, de nostratibus civem, scire te putabam referre. Hac hebdomade redibunt Bibliopola nostri,quibuscum agam de Tacito filii tui. Etiam My- lio tum iv. Exemplaria mittam. Nova nulla habemus, quo vos quidem fugiant; adeoque etiam de conventu illo decantato apud nos silentium. Digmata de quibus supra, nullo delectu habito, binis voluminibus detraximus. Inspice & ostima, & vale quam optime, a pestilitate,quam ajunt apud vos tumultuari, securus. Salutem humanistimam cupiunt ad- Rothius. scribiRothius, Herrenfchmidus, & Herren- oua par est evyyiaccrvvvj familiares fc mulus, omnes. Moneo iterum de libello
quodam, quem ajebas rudiori ovo conceptum ap%cuoAoytuv continere rerum Teutonicarum, vel eidixag Carinthiarum. Ubi miseris, gratum facies, & debitorem me tibi. Interea accipito nugas istas Podevticas: filius item tuus virtutis famoque paterna; haeres. Fasciculum hunc per Fidium rogo, diligenter cures dari, qui ro7g €7nypci(p3-ei(Ti reddant. Moneo autem istos, fi quid velint, tibi deferri curent, tuis accepta adjuncturo. Iterum Vale. Dabam raptim
Kal. O EI abris.
Epistola CCCCL.
WILHELM. SCHICKHARTUS JOANNI REPLERO.
^ig.pLarissime & Prostantissime Vir, ^ Domine Fautor plurimum colende. Binas jam post Prostantio Tuse difcestiim literas easque diversis locis & contrario sensu scriptas, propostere accepi. Unas Augusta huc transmissas, alteras Tubinga: illo posterius & remotiori loco exarata;, prius redditis sunt; ho contra, nescio quibus moris ultra mensem in tam vicina urbe detentis, medio Decembri demum mihi visse sunt. Illas delineatas figuras ad Krugerum mit-
T O L JE
tere jubebant,ut ibi exsculpantur; ho 161 g. vero mihi ipsi hanc operam injungebant. Quorsum ex hoc bivio eundum esset, ambigebam quidem ab initio nonnihil, sed tamen postea, re melius deliberata, arbitrabar posteriora pro judicare prioribus & Ssvre- petg (PpovTidctg-, ut ajunt, fuisse regag, adeoque bono quodam [fato illas hasce provenisse augurabor. Quanquam igitur in tui, tam celebris & de universa Mathesi procla- rissime meriti gratiam, hunc colandi, utcunque alias molestum, inpri- mis mihi cocutienti inimicum laborem, lubentistimus ipse suscepissem; quia tamen ad operis editionem maturandam, aliter vobis Augusto congregatis visum fuisse intellexi, non invitus & ipse consilium mutavi, & quam citissime licuit,schemata omnia pyro inscripsi Kriigeroq; per aurigam (lapidum molarium nostratium vector em) illuc transmisi. Quam vero bene omnia, prosertim tredecimAr- chimedea assecutus fuerim, equidem ignoro; ipse judicabis, cum inspici- endi dabitur copia. Spero tamen non longe manus a scopo aberrasse. Qgo de quinque corporibus, circulo inscriptis, inTubingensibus literis monuit Prostantia Tua, illa mutare in summa aurigo festinatione mihi non fuit integrum. Vix enim sat temporis relinquebatur compingendis & linteo insuendis illis truncis ligneis, nedum nova schemata delineandi, quo Secejf um pingentis & otia qu&runt j Ut illud Ovidianum hic mihi ufor- pem. Satis tamen ad mentem Au- thoris depicta este puto. Coterum, una cumTubingensibus literis, et- Kepltri iam utriusque Stereometrio, Germa- Stereo J me ~ nico & Latino, nec non Ephemen-^ rV . dis & Calendarii horni, singula exemplaria, dono mihi abs te missa, farta tectaque accepi, pro quibus gratias nunc agerem, nisi verbotene agere tantum, & non potius referre posse puderet. Certe multis modis gratissima mihi contigerunt.
Grata'
/

AD JOANNEM KEPLERUM.
1 6 t8. Grata quod gratis , seu dono data: gratiora quod materia iliorum mihi matheseos minimo quidem, sed tamen smcero amatori, reliquis fere omnibus studiis est gratior; gratissima denique, quod ä gratissimo viro, coque ipst> authore profecta sunt: viro, quem a facie nondum cognitum, sed eruditionis fama notissimum, maximi femper feci; nunc vere etiam amo, officioseque colo , postquam coram ex aliquali conversatione ejus humanitas quoque innotuit. Sed affectui meo temperandum est, ne ab adulatore potius, quam admiratore dicta existimentur. Reliqua quas adjuncta erant, jamdudum suis possessoribus reddita sunt Calenda- riaHeumadam transmissa,& duo libri Domino Msstlino cum gratiarum a- ctione restituti. Porro cum proxi- Gioborum me inter alia, de Globorum vulga- Restituüo r j um> j mo illorum quoque, qui Ty- chorus magnificum nomen prte le ferunt, erratis & restitutione in melius colloqueremur, memini tuam Prasstantiam mihi hac in parte aliquid molienti, adjutrices, aut potius directrices manus promisisse, & catalogum reliquarum Fixarum, quX in ejusdem Progymnafmatibus non extantjfpolpondisse; Quodsiitaque hisce promissis in debitum jam cadentibus aliquando stares, & illarum Fixarum, quas ad millenarium complendum adhuc desiderantur, copiam mihi faceres, simulque fpeciatim de unius, vel alterius Asterifmi perverse hactenus efficta pictura me admoneres, esset sane gratissimum; & calcar adderes, ut singulos ad voluntatem tuam delinearem, delineatos tibi ad censendum offerrem, censi- tos vero seri inciderem, & seb auspiciis tuis publicarem. Quod sane operas pretium futurum nullus dubito. Tandem & hoc Prostantia Tua sciat , me occasione nostras conversationis, de novo ad Mathesin animum applicasse, & isthasc studia per quadriennium fere prorsus intermissa,
669
resumpsisse, atque hactenus (quan- tum quidem per ferias, & tempore ab Ecclesiasticis functionibus vacuo mihi licuit) Trigonometrie praecipue occupatum fuisse. In quibus aenigmatibus, utinam te conjectorem quovis Oedipo expeditiorem interdum compellare possem! Sed nimis longe invicem absumus. Interim hoc unum quasro : Annon etiam absque sinuum Canone triangula solvi poffint. Videtur enim misera ars esse, quae hisce tabulis femper indiget, atque infelix computator, qui non ubique ad manus habere potest illum Canonem, & vulgo ridemus illos, qui artem aliquam jactant, sed illam non nisi e libro sciuntlibro autem suo, quasi oraculo destituti obmuteseunt. Taceo, quod admodum servile sit. Canone uti, cujus errata (si quae forsan habeat) deprehendere nequeam, nedum corrigere, interim tamen securissime ipsi sidere. Fas mihi sit, coram Praestantia Tua cogitationes meas (procul dubio rudes & jejunas, sed tamen discendi cupidas) aperire. Si plana triangula solvi possent, etiam iphae- rica nihilo difficilius computari poste confido , cum ad illa reducerentur» Sed planorum latera sciri posse, etiam line canone sinuum, notius est, quam ut Ego sus, id te Minervam, modo doceam. Superest igitur, uc angulos expiscemur, & ut inveniatur proportio ad se invicem duorum acutorum angulorum in rectangulo, (nam obliquangula hic nil moror, siquidem in duo rectangula facile dispescantur.) Proportionem, inquam, .. illorum desidero; exinde enim quantitas singulorum,per reguIamDe-Tri facile sciretur: quoniam ambo simul sumpti aquantur uni recto. Illum frustra diu' quassi vi, plurimum me super hac re macerando, noctu, cum quiescere, & interdiu quoque, cum sacris vacare debuissem. Capillis primo, quod ajunt, huc trahebam penultimam Primi Euclidis, ratus Pppp s duo-

6 1 o E P X S
i6iZ. duorum> qux rectum includunt, quadratorum ad se invicem habitudinem, hoc qusesitum mihi notificatu- rum, quoniam ambo simul sumpta sequantur quadrato hypothenusx, perinde ut ambo acuti aquantur uni reliquo recto. Sed spe mea longe me salsum esse, crastinus dies docebat, cum ad calculi Lydium quasi lapidem hxcce phantasmata examinarem. Nihilominus tamen aliquid proportionis subesse, adhuc non despero. Quodsi vana & impossibilis est haec mea praesumptio, & forsan mera irrationales quantitates, fac ut sciam, ne frustra hunc .ZEthiopem lavare pergam; sin vero conatum non prorsus irritum judicas, aut ipse viam nosti, qua vel ad ipsissimam veritatem, vel quam proxime ad ipsam, & stmul compendiose eatur, quaeso ne me celes. Discere namque a Prostantia Tua paratus siim,nec vulgari mihi honori ducerem, tuus discipulus audire. Sed abrumpo epistolam. Vereor enim, ne prolixitate mea Tuam Prastantiam gravioribus occupatam, statim prima vice sic offendam , ut posthac minus propitiam forte sentiam. Condonet hoc affectui meo, & quam felicissime valeat cum omnibus domesticis a Mea quoque peramanter & officiose salutata. Dabam Nirtingdi Froprid. Calend. Jan. fijl t <uet, ciDiocxvnr.
Epistola CCCCLI. JOANNES KEPLERUS WILHELMO SCHICKHARTO.
KJi8.\7E ne rabilis& doctissime Vir. Li- V teras hi. Calend. Januar, ad me scriptas accepi a Krugero ipso, Idibus Martii styli novi, quo eodem tempore & tibi meas redditum iri sperabam. Video, me bono genio in te incidiste, qui non, ut ego soleo, in negotiis susceptis, ut mus in pice adhaerescas. Bene etiam factum, quod a manu tua ingeniosa delineationes sunt, sculptura ab alio Banauso.
T O L /h
Crede mihi,me non sine dolore ahs i6i 8* te petere potuisse sculpturam, cum adhuc de voluntateCrugeri mihi non constaret, egoque Tubingensia praela, aut Lincensia quidem, sed cum renunciatione Crugeri, expectarem.
Nunc quando mordicus ille tenet jus suum in curando opere, provideat etiam de operis. Sarcinam ad Te delatam Tubinga gaudeo. Existimabam inter extera, fuisse & exemplar Epitomes Astronomicx .* nam invenio in adversariis meis adseriptum. Quod si non ipse mecumNirtingam attuli, copiam tibi facio a Crugero petendi. Scripsisse te gratias pro accepto libro, significat Crugerus. Literis quidem tuis gratissimis hoc unum deest, quod non significas de Commentariis Martis , qux per eundem aurigam a Crugero petere, proque iis trunculos ligneos permutare debuisti : sic enim convenerat inter nos Augustx. De emendatione Globi memoriam revocans, magna me voluptate perfudisti: Utinam tibi tantum sit otii, ut hic operas tuas meis conjungas: id equidem futurum existimo cum utilitate publica. Primum te velim recordari, quod tibi dixi, me fidem hxredibus Brahea- nis obstrinxisse, de non vulgandis observationibus, neque tabulis (quarum pars magna sunt Catalogus Fixarum) excudendis, ipsis non consultis. Oporteret igitur & te mihi esse obligatum ad eadem, sic tamen ut nomen tuum in hac operis parte apponatur. Deinde velim te hoc scire, non este omnino tutum fidere Catalogo fixarum Tychonico, quia Mftrft- loca fixarum ex observationibus aio . ^ ata ' computata sunt per studiosos vari-^ 2 >' os, inveniunturque passim errorcu-^»^* li. Esset igitur tota pragmatia repetenda a fundamentis per Doctrinam Triangulorum. Et mille quidem fixarum fenis millibus multiplicationum & divisionum computandarum labor non adeo est immanis : utereris enim typis operationum

AD JOANNEM
idig. num abbreviatarum, quos ingessi in Epitomen Astronomicam : at observationes exscribendi, conferendi, seligendi, desectus observationum arguendi, sicubi occurrunt, occasiones omnes circumspiciendi, an Luna claritatem fecerit, aer purus fuerit, stella clara fit, humilis an alta fuerit: quod instrumentum, qua fide fuerit, distantia sit squatoria, an in circulo magno per stellas: hxc omnia tempus longius, collata consilia, laborem ingentem requirerent, ut omnino prastet, acquiescereTycho- nicis computationibus, quam oscitanter ista aggredi. Nos vero locorum intervalla dividunt, mihi Tomos observationum itineris periculis exponere non est integrum: ut ' exscribam, vetor obligatione mea, nisi certissimus sim de restitutione exempli, non alias describendi. Et ut hic sim securissimus, quis quLso alius necessaria excerpet, (nam cui bono descriptiones integra?) imo quis fideliter tantum & scienter describet , nisi tui similis ? Utinam aut tibi Lincii,aut mihi Nirtingae liceret aliquandiu conversari. Sed fingamus ipsi nobis somnia: erunt comitia forsitan aliqua Ratisboira, cum tu in Comitatu Wirtembergici, ego in Comitatu Casaris convenire poterimus. Nam Austriacam functionem Ecclesiasticam non te patietur suscipere uxor, non eruditio tua: jam enim locus tibi in Academia patria, scio, deputatus est. Scripsi tibi & vota promptitudinemque meam & impedimenta. Nunc alii consilio secundum locum do. Nam si mavis proprio nomine solus edere globum: age, extatCatalogus mille fixarum Tychonis Brahe cum imaginum diarthrosi editus Roma:, quem conferre poteris cum Bajeri Augustani Uranographia: atque ego tibi fideliter indicabo, sicubi ille a meo manuscripto disterat. Ita non opus erit, ut ad me provocans, invidiam mihi crees apud Braheanos. Consilia mea de diapS-pcorert jamfa-
KEPLERUM. 6 7 1
tis perspexisti ex typo ameo libri de 1618- stella nova, & conferam illa tecum porro quoque. Existimo tamen sof- ficere tibi, admonitum esse: c&tera te abs te ipso posse petere, exque diligenti intuitu constellationum in ipso coelo. O miseram uxorem tuam, 6 execrabilem illi adventum meum, qui maritum ipsi suum eripuit, inque Matheseos deserta & invia loca abduxit: ubi ille Trigonometrie vepretis adherescit. Sed ferio, tui certe me miseret, qui tempus e Calendis Januarii hucusque procul dubio perdidisti. Invenio & inter mea epicheremata tuis conatibus similia, frustranea & inconsiderata omnia. , v Nam si certum est, ut est certissi- . l ... mum, sic esse inter sc latera triangulorum, sicut sont inter se sinus angulorum oppositorum, frustra igitur proportionem angulorum ipsorum quadrimus, quL omnino dissert a sinuum proportione, recti enim & curvi (sinus laterisque, & arcus angulique) nulla est proportio effabilis: nulla ineffabilis ex Libro Decimo Euclidis, sed infinita datur appropinquatio sinuum erga suos arcus proportionis, a proportione maxima sinus recti ad quadrantem , ad minimam id est squalitatis proportionem sinus minimi, hoc est puncti ad arcum minimum, itidem punctum. Quod si nos non pudet mensie Pythagorica;, neque Canonis sinuum pudeat : angustis potius nos pudeat memoris nostra, qui infinitatem illam proportionum circuli non capimus. Contenti simus , dari lineas cuicunque arcui proximas magis magisque in infinitum usque , si quis vellet laborem sumere, totiesque actum agere.
Nam arcuum ipsorum qui numeris exprimuntur lines pleraque, ne fallaris, non tantum ineffabiles, sed plane instabiles sont. Ultima & minima subtensarum, circulo varie secto, insqualia tamen, est subtenia tribus gradibus. Unius gradus subtensam necesse estignorari. Datur quidem
fuhren-

L JE
6 1 2 E P I S T O
i6i 3-subtensa gr. i°, 30' &o°,45',&o°,22, 30" & o°, is, 15" & sic in infinitum, sed bisectionis aequabilis uniformis : at trisectio scientifica infinita non datur nec quinisectio. Cossi ct quidem trisectiones, quinisectiones, &c. sci- entisicae non iunt, petunt enim principium. Itaque cum tam multifint arcus, quotufn lineae sciri non possunt, hoc est definiri exacte, nisi tantum per proximas scibiles, fieri aliter non potest, quin Canone sinuum utamur: etiamque ad scibiles indagandas, cum sint longissimL indaginis, non expedit aliter fieri. Exti- j°,Nepe- tit Scotus Baro, cüjuS nomen mihi Herebi- excidit, qui praeclari quid prostitit, ßmus. necessitate omni multiplicationum & divisionum in meras additiones & subtractiones 'commutata, nec sinibus utitur: At tamen opus est ipsi Tangentium Canone: & varietas, crebritas, difsicultasque additionum subtractionum qu e alicubi laborem multiplicandi & dividendi superat» Breviter scibilia finita sunt, inscibi- lia infinita & inordinata, in quibus scientiam frustra quaeras : quae inter est sectio sphrerici fortuita circulorumque in eo. Imitemur igitur DEUM, qui cum & infinitatem in immensa ilia fixarum sphaera vellet expresiam; finitionem vero in angustissima regione mobilium: illa sine cura, sine ordine reliquit; ista proportionibus Harmonicis instruxit sapientissime. Et nos igitur doctrinam Triangulorum, qua opus habemus ad infinitatem numeri & dispositionis fixarum , separationisque omnimodae planetarum a stellis per motum (qui ut informis aliqua quantitas, infinitatis est particeps) tractemus per Canonem sinuum, qui infinitatem quantitativam repraesentat. At figuras demonstrabiles, indeque dependentem doctrinam Harmonicam, & similia definita & certa, revocemus ad regulas memoria man- dabiles, cuique suum tribuentes. Ita fiet, ut & ad laborem doctrinae Triangulorum, quantumnecesseest,sus- i6iZ. fidamus, & voluptate divinissima, ex contemplatione formarum & Archetyporum, non defraudemur. Vale. Datum xi Martii CIO 10 c xiix.
Epistola CCCCLII. WILHELM. SCHIKHARTUS JOANNI KE PLERO.
Raestantiae Tut literas, celeberri- 161 8- me Vir, Domine Fautor plurimum colende, 111 Martii Lindi exaratas, sub hesternam vesperam, inter plurimas Ecclesiasticas occupationes accepi, visas avidissime, sed raptim percurri,& hodie post finitas tot conciones diligentius relegi, ad quas nunc breviter respondeo. Mallem quidem prolixius, sed nec tempus suppetit, nec scio, utrum Tabellarius Argentina reversus, Heumadam rursus transierit, sicque scribendi occasio jam elapsa sit, nec ne? Respondi quidem dudum fusius, & literas una cum delineatis xxxvii truncis ligneis Augustam ad Crugetum misi. Sed quia nondum tibi visas esse, non sine admiratione cognovi: scias denuo, me ex praescripto tuo omnes figuras, quam potuerim accuratissime ligno inscripsisse, & inscriptas probeqtid compactas, de communi vestra voluntate Augustam ad praefatum Cru- gerum sat cito misisse, nempe superiori Decembri mense, antenatali- tias ferias. Doluit quidem, fateor, illud nonnihil, quod sculpendi labor a me, cui omnium primo concreditus erat, in alium, nescio quem, translatus fuit: suspicabar te forsan de operarum mearum fide & industria subdubitare coepisse, sive quod prototypi deformitate interea fueris ostensus, seu quod a Crugero aliter persvasiis sis, qui ex illo rudi specimine, me nondum penitius cognitum praepropere aestimarit, & de me, in monasticis cellulis, non sculptorum officinis educato, minus bene ominatus

AD JOANNEM KEPLERÜM. 673
8 . tus fuerit. Sed rem rectius perpendenti, & lkeras vestras gkius repetenti demum occurrit verior propositi vestri & mutati consilii causa, scilicet operis maturatio, quam unice, & quiaem merito, affectabas: pro- pterea lubens statione mea cessi. Sed jam longiores moras nectit Cruge- rus, quam ego traxissem, vel ut sim ipse operis morarum impatientisii- mus, trahere ausus fuissem. Nimirum cochleas tardigrada diflisiis, rem cancro commisisti, qui non tantum asque tarde progrediatur,sed, quod metuis, etiam prorsus retrocedat. Doleo hac in parte vicem non tantum tuam , qui mechanicis artificibus idoneis , quibus vel maxime indigeres, destitueris: sed etiam totius Mathe- seos & tot nobilissimarum divini ingenii tui inventionum sortem miseror, quas hisce cunctatorum procrastinationibus in editionis cursu retardantur. Modo non committas, ut prorsus intereant, quod Urania, aut magis Christiane loquendo, igca/iuvi conditor universi lapientissimus a- vertat. Ceterum quod in summa contemplationum tuarum voluptate illud Xgre feras, quod paucos admodum lectores fore animus prassagit: heu quam vereor & ipse, ne vere divines* Non equidem ignoro, quam pauci sint,quos coelestis h$c cura tangat: inter mille, quos familiariter no vi, vix totidem , quot ostia Rheni. Quje raritas & me, quippe Theologis sacrisque lingvis mancipatum, & usus necessitate magis deditum ali- quandiu, fateor, a Mathesi abstraxit & adhuc abalienaret, nisi tuis monitis, velut calcaribus additis, novum impetum sumpsissem, & subinde aliquid temporis, reliquo studio subtractum, huic impenderem. Sed utut exigui numero sint: tune propterea reliquos, quorum etiam nonnulli sunt,hoc bono defraudabis ? Erras, si te uni letati & huic soli feculo scribere credis. Posteritatis rationem habe, inter quam, post fata demum, merita
laude:’celebraberis. Taceo, quod 1 6 1 g*
celebreris etiam nunc vivus adhuc, a gratis tuis discipulis, quorum in numero me profiteor, qui absens de absente hoc pasiim jure meritoque facio :quia prassens prassend majora officia exhibere non queo J Uti sane deberem. Debeo, inquam, jure gra- titudinis,pro tot tuis libris,quibus me jam donasti,puta Martis Commenta-Aeriis, Utraque Stereometria, Epheme -^ tdiik ride, Calendario, & novissime etiam Astronomie Copernicane priori parte, cujus posteriorem non sine summo desiderio expecto, ut de motu Terre penitius etiam e Theorias doctrina confirmer. Eja age rumpe moras, nec diutius eludi patete nos hiantes corvos. Reliqua ingenii tui monumenta, Ut Dissertationem cum Nuncio sidereo, libellum de Nive sexangula, Commentarium de stella nova, & si qui forte plufcs suilt alii, titulotenus mihi nondum noti, etiam conquirere satago, adeo tui totius perlegendi amote flagro, postqpam ex his, quL jam possideo, eruditionis tuas aliqualem ptasgustum hausi. Uti- nam inter curtam siippellcctilem meam aliquod dvTtäoüpöv invenirem, quo te remunerarer! Accipe hic grati animi, non dico eXpletiönfcm, sed indicium saltem, par hocce globulorum concavorum, nuper a me exsculptorum, quod tibi censendum exhibeo. Obsecrans te per omnes stellas & per Honorem creatoris illarum, velis hac in parte juvate. Scis quod moliar majorem & accuratiorem globum. Recorderis etiam, quod, bona Tychonicorumheredum pace, reliquarum trecentarum fixarum loca mecum communicare pollicitus sueris. Ergo sta promissis.
Quod si etiam exterarum Austrinarum nobis inconspicuarum situs & imagines per te habere possem, adderem & illas, ut opus prodiret absolutius. Specimen hoc saltem est, ut vides, vastioris globi, quem o- mnino huic prodromo comitem sub- Qji q q jun-

674 E P I 8 r
1618. jungere cogito : imo debeo, ex Illustrissimi mei Principiis mandato, qui me, cum ei forte hac transeunti, Lneam tabellam humillime offerrem, ad promissi majoris editionem clementer adhortatus est, quam fine tuis auspiciis praestare nequeo. Rursus quaeso’ te, noli me deserere. Scribe quid desideres in unoquoque asteris mo, quae tollenda, quae addenda, quas mutanda judices, ut omni veteri Ptolemaicae descriptioni quoad ejus fieri potest, optime congruant. Ego solus huic labori non sufficio. Quicquid hujus est, id totum Ty- chonicae descriptioni acceptum fero, ex qua omnia transiumpsi, & sic effingere studui, ut membrorum denominationes ab ipso usurpatae, quantum quidem possibile esset, manerent, imagines vero nihilominus prout in cavo globo decet, ad nos converterentur : quod utrum per omnia assecutus fuerim,nec ne;tute optimus judicabis. Hoc scio dextri & sinistri appellationes recte retinui, at antici & postici non similiter. Semper igitur pro dorso ventrem, pro scapulis pectus &c. intelligere oportebit, veteres descriptiones cum hac nova delineatione mea conferre volentem. Interea dum castigationes tuas ex- pectem, meditor aliquid aliud , pictam scilicet ephemerim, ut ita appellem. Quod tu recentissimo & correctissimo Rudolphino calculo, primus nuper accurate praestitisti, id ego ex Copernicasis hypothelibus, circino & regula, mechanice, proinde crassiori Minerva, imitari anhelo. Equidem longitudinis motus fatis, puto, ad mentem praedicti authoris expressi; in latitudinibus duorum inferiorum ¥ s adhuc hasreo, confusus tot reflexionum, obliquationum &c. intricato negotio; a quibus tamen nos liberasti, acutissime Reformator Astronomias, in Martis Commentariis, ubi inter cetera Eccentricorum plura facis draActvlct* Scribi non potest, quantum exultarim, hoc tuo
r 0 L 2 E
invento primum lecto, quod tanta 1618. cruce cerebrum meum liberaris;non- dum tamen inde didici, quantam präcise statuas reliquorum quatuor fixam illam inclinationem. Expe- cto igiturTheorics partis editionem,
& vix tantisper expectare possum. Coram hLC omnia ex te melius discere licuistet, si tunc hujus, aliquan- diu intermissi, studii cura severiori tactus fuissem. Nihil fere tunc occurrebat, quod ex te sciscitarer, cum prassens oretenus relpondere,& ulterius instanti satisfacere potuifles: nunc cum vix semel atque iterum toto anno per literas tecum agere datur, quotidie tot incidunt aenigmata, quae tu Mathematica Sphynx solus optime solveres. Sed vides Papyrum plura non capere. Vale igitur Decus Astronomiae pulcherrimum, & me commendatum habere perge. NirtingadicF asßonis Dominica CIO ID c XI. IX.
Epistola CCCCLIII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Ultas hactenus literas, a PnEstan-1618. tia tua, Clarissime Vir, ad me perscriptas , successive accepi,'ad quas tamen penuria Tabellariorum nunquam rescribere licuit. Nunc cum rescribendi occasio se offert, tempus non fatis prolixum suppetit, singula prosequendi. Quod autem caput est rei, mitto vel tandem figuras duorum priorum librorum Harmonices, non sculptas, sed delinea- tas saltem. Ideo non sculptas, quia res est plenissima taedii & prodiga temporis, tot scrobulos in ligno efso- diendi. Adde quod debilior visus meus , quotidie plus hebescens, non patitur talia diu tentare. Vi- ciffim magis mihi arrident ane^ tabellas : illis exerceor. Paradoxum dictu: minori labore majus quid in cupro prasstatur. Quod si ergo volueris, in ass incidam has figuras, &

AD JÖANNEM
161 8. quidem libentissime, sic enim laboris fiet compendium & omnia elegantius prodibunt. Possent omnia in paucissimas tres vel quatuor Tabellas redigi, & numeris distingui, certis- que locis inseri, & lector illuc remitti. Sed expecto responsum. Proportionem orbium ex quinque corporibus regularibus inscriptis derivatam alia methodo exprimere sategi, more Anatomicis usitato, feci figuras aper- tiles, ut introspici possit. Quod si placet iste modus, fac ut sciam, elegantius illum cupro insculpam.. Aculeata duo corpora feci gemina, pro diverso aspectu religatur commodius schema. Tredecim Archimedea jam ante quidem pyrinis truncis inscripseram: sed quia sex posteriora te accepisse negas, nunc rursus adumbravi. Mitto etiam exsculptum truncum, nugis meis opticis destinatum: sed quia tibi forsan usui esse poterit, lubens illo careo. Ceteros centum & duodecim trunculos, Tubingas tibi visos, etiam dudum tibi consecravi & dono dedi, (modo tam crasse factos non alperneris.) SedadhucTit- bingL haerent, & expectant, donec Dominus Praeceptor Maestlinus ty- rocinia mea optica (ante triennium ad censendum ipsi oblata <& hactenus, nescio, quibus moris, domi fuse detenta) ad editionem vel tandem promoveat: tunc illos certo tibi tradam. Periti globuli exempla saltem numero septem mitto, ipse unicum saltem pax retinens. Typum sibi retinuit Illustrissimus Dux Wirtembergicus, cum ipsi offerrem, ut proxime scripsi. Nec magnopere curo; quia specimen tantum erat majoris secuturi, quem nunp pene absolui. Illius exemplaria tibi communicabo, quotcunque volueris de precio, cave quicquam dixeris amplius : hoc enim joco abs te dictum accepi, qui talia mea nullius pretii aestimo. O longe majora tot beneficiis, domoque datis libris de me meritus es ! Addidi decem alia, nudis
KE PL ERUM. %
stellulis insignita, illorum majorem copiam habeo- quia primo excuse erant, antequam stella: imaginibus vestirentur. Coepi hoc consilium, ut conferri possent integra cum nu- dis &, ut etiam nubilo coelo, vel in- terdiu > in eis me exercere possem, quod exercitium id mihi profuit, ut has fere septingentas ante & retro, ist charta & coelo jam noscam & distinguere sciam. In majori e Bajero addam etiam Antarcticas, & ceteras minutiores omissas, sed imagines ejus inversas nequaquam imitor. Quod de apertura quadruplici mones, placet: sed mihi in pictura perinde est, sive trifariam sive quadrifariam aper- tilis fiat. Qgia singula dodecatemoria scorsim depinguntur .* potest quis in constitutione jungere, quod libuerit. Addidi ceteris schedis etiam unam, obiter & festinanter, nupera quadam nocte exaratam in memoriam Draconis volantis, tunc a me hoc situ & motu, figuraque visi, prout depictus est. Tuum jam erit de hoc dementari cometa (sisicap- _pellare fas est) judicare & in causes ejus inquirere, cujusnam aspectus vj, vel quibus aliis occasionibus, ascripto tempore oriri debuerit Qua* de Cometa sub Ursa D. D. Besolde» scripsisti, non intelligo. Nihil ho*'
rum ego vidi, licet quotidie serenis noctibus Coelum contemplarii, & illud cum novo globo meo conferre soleam. Sed ut scis, non undiqua- que mihi patet coeli aspectus, tres ejus tantum ulnas possideo, ut ille Virgilianus. Accipis & communis nostri D. Besoldi a me nuper exsculpti quaterna exempla. Nescio quam bene expresserim faciem: illud scio, mentem ejus nullo penicillo de- . pingi posse. Nova apud nos nulla sunt, nisi illud triste, quod Vulcanus, Vauhingae singulariter infensus, praeterita Octobr. die, rursus xxv aedes & templum ibidem incendio consumpserit. Illo ipso tempore Jo->.^w. hannes V alentinus Andrere, istius Ec - Andru ' Qqqq 2 defias

E P I S T O L VE
676
i6l8-clesis diaconus (tui etiam observan- tissimus) horum omnium ignarus, mecum pernoctabat, & inter alia Jubilaeum ob consimile infortunium ipsis luctuosissimum, non sine gemitibus repetebat. A vobis Lincensi- bus varia nova audire possemus procul dubio: sed non exigo id ab homine aliis occupatissimo. Unum restat, ut gratias agamus pro Ephemeride instantis anni, dono abs te missa, ut & instructione super illas du- dum accepta. Nil habeo quod referam, nisi meipsiim; quem si aliquid este putaveris, totum tibi fumas. Jube, impera, quid vis, quid potero (tantum non excisiones ligneorum typorum) at sculpturas snearumtabellarum ; habebis me promptissimum. Plura non postum nunc: habeo enim hospites , quibus pro merito excipiendis occupor, & qui me, ista scribentem crebre interpellant, ut nesciam quid agam nec fere relegere postim. Vale, \ir Celeberrime, Decus Mathematum, & me commendatum habere perge. Salve etiam conjugis mea: nomine. Raptim Nirtingx. \\ 08ob. cio ID c XHX.
Epistola CCCCLIV.
IDEM
JOANNI K E PLERO.
i6i 8*T Eeras tuas, Claristime&Pnestan- JLj tislime Vir, Domine Fautor plurimum colende, vi. Decemb. datas heri,demum f.®“; sub vesperam, ab Ecclesiasticis officiis e pago, fatis madidus domum rediens accepi: quibus avide perlectis, voluntatem tuam de sculpendis in asre figuris, fatis in- tellexLNempe sic places. Hoc majori alacritate, feliciori siicceslii, & minori temporis dispendio expedire potero. Correctiones quod attinet,non e- quidem fatis accurate illas legi. Distero in ociosius tempus, nunc occupatissimus sum in templo, & paucarum horarum intervallo octies condonandum, bis ccena exhibenda,ali quot
centuria: confitendum audiendae e- 1 6 rant. Post tot ferias unice in tuis exsculpendis desudabo, & quod multis nominibus debeo , quodque toties promisi, diligentiam nieam, nisi me planiffime spes fallat, tibi comprobabo. Cstera omnia fatis assequi spero. Illud solum de orbium proportione aliter depingenda nondum plane teneo. Alio tempore altius meditabor, forsan scivero. Interim tamen, si vacabit, & occasio feret, prolixius de hoc tuam mentem ad me perscribere poteris. De Cupro non sis sollicitus, parvi constat: libram nostratem fex fere baciis emere soleo, sed rudem adhuc, decedit nonnihil de pondere dum exacte levigetur. Precium politionis etiam mediocre est. Sed de hisce Dominum D. Besoldum erudiam, &, ipso ' conscio atque teste, omnia agam. Quis excusurus sit, nondum scio: quam celeriter possim etiam qua:ris: respondere possem illud vulgatum; sat cito, si sat bene. Sed ferio sic habe: non ero in mora. Si mensis unus non sufficit sesquimensem adhibebo. AlLoquar Geislerum, Bi- bliopegam Tubingensem , qui hxc tractare solet. Fortassis, si resciverit, ultro inhiabit huic prseda:: est e- nim satis sordidus. Consultius esset, ut atramentum & papyrus seorsim empta ipsi traderentur, & deinde pro numero exemplarium cum ipso tractaretur. Quod si undique destitueremur, ego ipse hic Nirtinga: ad paucos dies mercenarios aliquos conducerem, qui meo prelo tabellas excuderent. Propria: enim manus mea: vix sufficiunt huic labori, ad unum diem, nedum plures continuando, & semper malui integram tabellam exsculpere, quam unicam centuriam excudere. De Cometis brevior fuisti quam vellem, sed festinationi imputo. Qstid ego hic observarim, & moliar, vides ex adjectis schedulis, quas tamen nondum pro absolutis schematibus habeas. Interruperunt
seris

AD JÖ ANNEM
161 g. seris labores meos: mox absolvam, & alios quatuor adjungam, alioque tempore munde excusas tecum communicabo. Illud, me etiam tacente, vidisses, quod viam ejus non fatis accurate expresserim. Causa est festinatio mea. Ex paucorum dierum observatis, a xxvir. Novembris ad m. Decembr. sstimabam totum iter reliquum: loca priorum dierum ex meris iere conjecturis inventa sunt: posteriorum vero paulatim & quotidie inter sculpendum addita. Nunc di- ligentior observatio, per majorem radium bicubitalem > quem interim fabreseci, aliud docet, & propius ad scopum collimat. Corrigam in melius. Porro illud miror, quod ex hoc uno adhuc spectando Cometa, binos facias. Ego unum & eundem hactenus putavi, qui ultra Eclipticam existens caudam dextrorsum jecerit , nunc citra eandem sinistrorsum protendat: nec repugnabit, o- pinor, trajectionis linea. Sed nondum certi quid affirmo. Disquiram studiosius. Observationibus hic destituor : solam caudam aliquoties per nubes, instar trabis, vidi, nullo capite adhsrente, Tu tuas observationes examina. Quod primum attinet sub ursaequidem , ut ingenue fatear, nunquam illum vidi, licet fama ejus excitatus,aliquoties ante diem sedulo coelum contemplatus fuerim. Forsan tunc jam evanuerat: aveo scire apparentias ejus. Sed cestandum nunc est, avocor. Hisce valeat Dominatio Tua, quam optime, ä meis quoque officiose salutata. Raptim Nir- tingA d. XX VII. Decembris ßjl. Veter. CIO ID C XVIII.
Adhuc unum; si nondum ipse vi-
Beben- disti: edidit Hebenstreitius Ulmen-
streh de p s vernaculo idiomate libellum de
Cometa. c .
präsente (^ometa, m quointeremte- ra crasla, vana, & Aristotelis dudum damnatos fumos redolentia, etiam ponit Martem xxvii. Novemb. sub cauda incessisse. Proh pudor! inter
REPLERUM. 677
A Arcturum non pesse discernere, 1618» & hxc publice aliis obtrudere audere! Sinesne hoc tantum dedecus A- stronomisB inultum ? aut indignum forte judicas relponsione. Ignosce quasso tumultuaria scriptioni. Properandum erat.
Epistola CCCGLV.
IDEM
JOANNI KEPLF.RO.
Iteras tuas, Vir celeberrime, Do-1620. mine Famor plurimum colende, una cum observatione postrema E- clipscos & libello quodam Arabico, accepi: sed illius observationis descriptum exemplar, tunc in summa tabellarii festinatione, & domesticis quibusdam meis occupatiunculis, Argentinam mittere nequivi. Ha- ;.n ctenus vero per ocium descripsi, & Mercatori cuidam illuc deferendas dudum tradidi, quod ante triduum, vel quatriduum , demum facturh esse puto. Interim expecto responsum Domini Berneggeri, quod porro ad te quoque mittam. Ipsum Autographum Domino Msestlino communicavi 3 qui,pro more suo,rem -indies procrastinat, necdum quam- - vis urgenti & assidue interpellanti quicquam respondit. Instabo tamen ulterius Le quid sentiat proxima occasione referam. Arabicum libel- • lum cuidam N.Reichardö, in illustri x . s collegio hic degenti & ejus lingvL 1 '
fatis perito concredidi, qui nondum reddidit, sed quasdam pagellas se versurum promisit, quas Una cum libello tibi transmittam. Nil Astro- ' nomici inesse dicit, sed plurimum Magire & exorcismorum. Redeo ad observationes. Illas, si Msestlino extorquere possibile est, ad te perferri curabo. MeL nulla* sunt. Quan- quam enim hoc fine montem arcis conscenderam, & organis instructus huic rei advigilaram: confluebant tamen tot pastimstudiosi, & me (qui Qjäqq 3 domi

678 E P I S
1620. domi vix tres coeli ulnas possideo ) in publico loco observaturum, importunis suis interpellationibus impediebant, adeo ut illorum pertaffus addo & frigoris impatiens, omnem hanc curam Msestlino ejusque filio reliquerim, quos sciebam domi sus sine obstaculo, proinde longe commodius & procul dubio quoque accuratius huic rei vacare. Plura nunc non habeo. Hisce vos Austriacos protectioni DEI Zebaoth devote commendo. Vale, Vir Clarissime, t Decus Mathematum notissimum & «diu vale calculo tuo novo. Tubmg& ■d.xiX.Febr. cid id c XX.
Epistola CCCCLVI. IDEM
' JOANNI KEPLERO.
162.0.fXUx de observationibus vestris, W Celeberrime Vir,DomineFautor -officiose colende, Masslini nostri sententia sit, ipsemet ad te perscribet. ... Hoc enim fine MutscheJium ad illum misi: proinde ego brevior 'sum. Tantum hoc dico: data ipsi » videri insufficientia ad parallaxeos inquisitionemnon enim (ajebat pro- ’ xime, dumhXC per occasionem expiscabar) fatis est, dicere, quod faciat ; Luna rectum angulum ad quasdam n fixas ; nesciri tamen adhuc situm . - ejus, quandoquidem omnes situs in -isemicircumferentia ad extremitates Fig. xib. Diametri sint recti. Loquatur plu- Tab. a. j*a prassens Schema ; quod ad mentem illius appingo : sin aliter probe intellexi. Sed his vulgaribus missis, ad mova & insolita, & miranda me converto, quT apud nos geruntur. Assemitldem Mestlinus nuper .in promotione quadam Magistro- xum publice in plurimorum omnis ‘ conditionis.hospitum frequentia, illos., quos iri Luna putamus esse incolas
, Fieri quispojfeputaret? Hominem philosophica veritatis a-
T O L M
lias, plus sequo timidam dissimula-162 torem,eo ingenua confidentiae progressum, ut, quod paradoxon diu tacite fovit, semel etiam atque iterum in angulo aliquo muffitavit, nunc, abjecto omni isto servili pudore, posthabitis etiamTheologorum praematuris , (ne quid gravius dicam) censuris, in publico tot eruditorum consessu fateri non erubuerit. Macte mi prseceptor! sic itur ad astra. Tu vero quid rides ?& placitis tuis, a philosophastrorum nostratium nugis longiffime alienis, de hoc etiam vindices nunc,quam olim fortiori propugnatore gratularis? Sed vale,Vir Clarissime, & coelos tuos cum bona pace metire. Voftridie Cal. Martii CID ID C XX.
Arabicum libellum heri repetieram, tibi remissurus: ied domi non offendebatur, cui eum concredidi; excurrit Bebenhusam, Comsediam spectaturus. Hodiefireverfiis est, de- nuo inquiram,&, fi reddiderit, una cum judicio suo huic schedulse adjungam.
Epistola CCCCLVII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
/^Larissime Vir, Domine Fautor 162 '^'honorande. Wildius, ut proxime scripsi,elapsus est: iriterimver.o Gellius illapsus, cui praffationem tuam in Librum vnujam tradididi, ejus- que initium factum est, prout mox videbis. Is petit, pneter papyrum tres cum dimidio florenos pro singulis paginis in dcl. multiplicandis. Nihil quicquam ad hoc postulatum respondi, priusquam tuam mentem penitius explorarem. Facigiturme certiorem, an ribi arrideat haec conditio, nec ne. Interim etiam figura, quas in pyro delineatas , matrueli meo concredidi,exsculpentur. Ad Eclipsin hodiernam diligenter attendemus, fi serenitas, ut ipero, perseverabit. Utinam ipse praffens effe
vel

AD JOANNEM KEPLERUM. 6j o
i 6 iOi vel postes, vel velles» Sedquidde
Tuä agitur? nondumne mitius tractamini ? condoleo vobis tota die, & meliora ex animo precor, Interim vale, Vir squiori forte dignissime, &in hoc privato tuo luctu» publicas Mathefeos caussie, cujus tu solus es patronus, non oblivifcere.Salve quoque a DominoDoctore Lansio & Be- Ibldo, qui tibi amice succenfent, quod proxime, cum hic e stes, te publico potius hospiti, quam ipsis, per- specta? fidei amicis concredere malueris. Denuo vale. Raptim Tu*
bing& Prid* Andr . CID id c XX.
Epistola CCCCLVIII»
IDEM
JOANNI KEPLERÖ.
1620. pRasclarissime Vir, Domine & Fau- A tor honorande. Quoniam ad schwar. Dominum D.Schwarzium,filii,quem zius. mecum habeo nomine, scripsi: non decuit, ut te insalutato id facerem. Etsi nihil fere scriptu dignum nunc occurrat, nisi quod e postremis tuis, ideo requisitis & relectis intelligo,de- este tibi quasdam Harmonices Mundanas chartas. Illarum quotquot ego unquam frustulatim accepi, omnes tu nunc recipis: Utinam sic hiatum illum explere possis! Reddo quoque fragmentum illud Arabicum, ab iniquo illo Possessore tunc detentum, & nunc repetitum. Porro Pernegge- riana negotia probe & fideliter, addo etiam fatis mature, me curaste, certo scio; quid vero literis evenerit, id equidem ignoro. Habeas me excusatum, nec quasso de officiorum & omnium, quse ab infimo tuo amico proficisci possunt, servitiorum prom- ptitudine dubita. Fac periculum, si adhuc dum diffidis, in re alia quacunque, & saxo, ut reapse officiositatem erga te meam experiare» Plura jam non, nisi Domino Knaussio multam salutem, & per occasionem prolixas etiam gratias, pro renovata per literas suas, pristina nostra consuetudine. jube bono esse animo,
nec de Schwarzii vel Neubauri con-1620» ditione sollicitum» Habeo ipsos non tam intercessorum, quam propria ingenuitatis & industria suas nomine commendatissimos. Jam demum experior, quantum fidelis institutio a teneris statim valeat» & quantum hoc nomine ichola vestra provincialis, ex qua bini isti prodierunt, caste- ras antecellat» Vale, Vir clarissime,
& DominoHizleroquoque (nisi to-Hlzkmh ties te internuncium rogare molestum est) Neubauri, fui quondam famuli, probitatem & diligentiam, cum praefatione officiorum meorum, commemora» Tubinga d. Julii ~~f
CIDIDCXX»
Epistola CCCCLIX»
IDEM
JOANNI KEPLERO»
Xcellentissime Vir, Domine Fau-1620» tor plurimum honorande» Res tuas curavi, quam potui citissime & diligentissime: sed cunctator ille Werlinus in causa est, quod puerum non statim remisi. Is rem diu multumque pensitans, tandem post tres horas hoc responsi dedit: se luben- ter quidem tibi morem gesturum; sed non habere tam minutos typos, qui Lincensibus tuis ad amussim respondeant; Minimos suos esse, quales videas in transmisio exemplo.
Quod si tibi arrideant, le Stuttgar- diam ad te proficisci non gravatu-* rum, & coram de Lquo tolerabili- que pretio impressionis tractaturum*
Nec jam adeo occupatum esse» quin hanc telam statim posht ordiri. Sed \
vereri se, ne xx. illi quaterniones in xxv. vel plures hoc modo excrescant.
Quod quia & ipse veritus sum, accessi proprio motu, citra indignationem, ut Ipero, tuam, etiam Wif dium, novitium nostrum Typogra- phum, apud quem reperi exoptatos typos, prout ex ista madida adnuc & semiperfecta pagina videbis. l s jam peregre abest, procul dubio cras re-

68o E P I S
r620-versurus, sed typotheta ejus, a cujus nutu & arbitrio Wildius totus pendet,prompte & liberaliter relpondit; sibi jam & vacare & lubere quoque libros tuos imprimere, modo consentias, & cum Hero luo de mercede tibi conveniat- Mihi quoque ulte- rius sciscitanti indicavit, non ultra tres obolos pro quaternlone postulaturum. Sed omnino spero,longe vilius tibi venditurum, si ipscmet cum eo contrahas. At quia hic nöbis- cum conspici non vis,significa saltem certum diem, qua te Stuttgardia offendat. Expatrarer ego, tum in hac causa tua, tum ut te inviserem &: coram de pluribus agerem ,ipsemet, st post gravem meum morbum, fatis convaluissem. Typos ligneos quod attinet, jubeo te este securum:pingam illos ex arbitrio tuo, & studioso cuidam , Matrueli meo, (quem in hunc finem, ut ego nonihil sublevarer, in hisce artificiis institui) exsculpendos tradam. Librum quartum videre valde gestio. Mitte, fi potes, non diu detinebo. Cura etiam quasso (si hoc rogare fas est) ut präsentes li- tera, ad patruum meum deferantur. Adjunctum est schema quoddam Anatomicum, quod aperire & inspicere licet, st vacat, aut harum rerum delectatione caperis. Accipis etiam exemplum anea cujusdam figura, quam' hoc otioso tempore meo, quo graviora tractare Medicus prohibebat, exsculpsi. Porro, quod adventus tui caussam attinet, equidem eam ignoro, nec scire cupio. Nisi forte illa est, cujus sub discessum tuum Nirtinga meministi, quandoquidem deplorandam nominas. Utut sit, condoleo ex omnibus visceribus: & solarer te, nisi animi tui constantia jam dudum esset notissima. Feramus oportet patienter, qua mutare non licet. Sed aliud de te nobis Urna retulit: parare te discessum e Lincio,&Londinum ad Regem Anglii migraturum, qui te non obscuris gratia signis invitarit. Quod fi
T O L Ab ^
ita est,gratulor ex animo,& adversam 1620. illam sortem hac melioris spe superare jubeo. Unum fere oblitus essem, Austriacas hasce literas; a Domino D. Schvvarzio dudum accepi, ut tibi ad nos venienti traderem, quas nunc habes, nescio, an nimis Iero. Plura non addo. Vale, Vir undiquaque clariffime,&bene vale, me que porro tuum esse patere. Tu- binga d\ xxv. OBobr . Hora. m. P . M.
Cio id c XX.
Puer tuuS quorstim abierit, & ubi tam diu hareat,prorsus ignoro. Discessit a nobis p ost prandium,sub pra- textu alterius cujusdam occupationis hic expedienda: sed nondum reversus est, & tamen parum restat ad horam quartam. Suspicor ipsum voluntarias trahere moras: modo - . non sint malitiosa. Hospitio ipsum lubens quidem etiam per noctem ex- ;
ciperem, tui caussa: at quia vetasti, & reditum cum desiderio expectas, dimittam eum statim, postquam redierit, & sufficientem merendam sumpserit. Noli quaso mihi imputare procrastinationem,qua ipsius fere est sola.
Epistola CCCCLX.
IDEM
JOANNI REPLERO.
Iteras tuas, Clariffime Vir, Do- 1620. mine Fautor honorande, una cum exemplis iv. Libri Astronomia Co- pernicana & libello Chronologie» accepi, assatimque serios tuos lusos risi. Restituam illum priorem alia occasione, cum gratiarum actione, quando perlegero totum. Nunc inter hospitum, quos nundina mihi advexerant, strepitus, tribus tantum verbis te saluto, ne ifthac exoptata occasio vacua transeat, & significo quod Wildius, ob diseessum & defectum omnium ministrorum, prater- quam unius saltem typotheta, libros tuos jam quidem excudere non possit; alias de precio fatis invicem
con-

AD JOANNEM
* 2 o. conveniret. Nescio, quo transverso lepore viso, pedem repente ex officina retraxerit. Protendit, nullas fore vernas nundinas Francofurti: proinde nolle se cum damno excudere libros non vendibiles: destiturum etiam ab impreffione novellarum, post serias natalitias, & interim de alio lucrandi genere cogitaturum. Figuras autem, quas misisti, nihilominus exsculpam, & proximo quoque tempore ad te transmittam Proxime cum hic eras, tam subito non urbe excedere, & a puerpera meticulosa, per nodtem abesse licuit: exivi tamen sequente summo maneLustnaviam,sed ante dimidiam horam, vel citius etiam te inde prosectum fuisse dictitabant. Itaque subtristis domum revertebar. Nunc cesso. Ignosce quasso tumultuaria: scriptioni, pudet enim meipsum, tibi legendum obtrudere, quod mihi relegere jam non vacat. Vale, Vir celeberrime, Fautor colende, & in tua tuorumque causia, meas quoque preces apud DEUM non irritas fore spera. Tubinga d. xiii. Novembr. cio id c xx.
KEPLERUM. §8i
Epistola CCCCLXI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Iu jam est, ex quo nihil literarum 162z, abs te accepi, sive veteris amiculi negligentia, seu, quod potius suspicabor, occupationum mole impeditus scriptiones intermiseris. Proinde denuo mihi conciliandus, & ad faciendum boni fautoris officium exti- mulandus es. Non adeo importunus ero, ut ad quasvis occasiones li- terastuas efflagitem; suffecerit mihi, si quovis semestri responsione una me dignatus fueris: aut, si & hoc nimium, semel in anno alloquium impetravero. Quamvis &pius adjumento tuo indigerem. Et vel maxime nuper, quando mihi prisma crystallinum contigerat, cujus phxno- mena mirabilia simul & suavissima, optice demonstraturus eram, si quis mihi refractionum certam legem tulisset. Sum quidem eam mechanice meo more per idem prisma venatus,
Lc teperi pro singulis gradibus inclinationis, tales fere angulos refractos (unde & ipsarum refractionum angulos facile collegi) quales hic apposui:
| Inclinatio j io | 20 . j 30 j 40 j 50 j 60 | 70 j 80 j 90 j j
i Refractus j df | 12s | 17t j 23 [28 j 32 j 35-j -1 j?8f jUs
| Refractionis | 4- | 8- j I -7 ,'22 ( 28 | 35- { 4^~ i 4.8/ f'
Sed nescivi proportionem aut incrementorum rationes. Mox adii tua in Vitellionem paralipomena, alicunde mutuo accepta (namque hoc solum e tuis nondum ipse possideo) at post multam cerebri carnificinam desoe- rabundus discessi. Credo,te sic suaviter ridere voluisse lectores, quod pro tam avia dumeta,tibi olim perceptura deducis, & tamen (quod impatientius tuli) re infecta hiantes tandem dimittis! Consului deinde Joh. Baptistam Portam, ibi quid repetisse opinabar, at me pejus elusit. Dicit enim pilam crystallinam, ut speculum cavum este considerandam,
& quantum radius Solis AF illapsus intus ad squales angulos in I reste- vih. xus, abscindat de Diametro GE, tan- Hb. H- tundem inferne GH. apponenduifr esse, ut habeatur linea refractionis CH. Vide ipsum. Et jam exulta- bam, atque in commodiorem del^ neationis formam talem redegeram; Fi gur . ix. utADB, mihi esset inclinationis an- Tab. h. gulus, eique aequalis, DAC, & portio EF portioni CB, ut FAD, mihi quaesitum ostenderet. Imo transformaram quoque in tale organon ductile, quod mechanicae serviret,
Rrrr neque

68 r E P I S
i623.neque amplius curabam levem discrepantiam, quam habebat a meis observationibus, in inclinationibus sextante circuli minoribus. At postquam hunc terminum non egredi, meque vana spe delusum esse sensi, relapsus sum ad tuas hyperbolas,quaS mihi verisimiliores omnino redde- . bat mechanica. Quando enim ex puncto C angulos incidentis delineabam, & ex A refractionis: formabant mihi mutus sectiones lineam BD,propemodumhyperbolam. Sed tamen id omne cscum erat, neque il- Figur.x. Ium itali uspiam videram. Ab bis Tab, h. tan( j em a d circulum , sed excentri- cum, in aqus refractionibus deventum est. Summa, epistols modus non capit, quantum vanarum delineationum frustra perdiderim: donec tandem desitum est ineptiarum, & prisma suo Domino redditum. Hactenus vero sspe recruduerunt speculationes. Tu, apud quem in hocliterario orbe solum, id invenire confiderem, qusso non invide mihi; si quid certius interea repetisti. Experieris me publice gratum. Aut,
nostine alium authorem, qui «hsc tractet? quis ille Aquilonius Belga, Sirium, quem H. Sirturus in suo telescopio laudat ? indica, fi hsc attigit, ut acquiram librum, & sciendi silum restin- Febeine- guam. Aut,num forte PaterScheine- m - rus ille, quem olim mihi commendasti (li modo nomen recte memini) tale quid eruit ? Sed mitto hsc scrupulosa, & ad alia propero. Accepi tuam de conjunctione horna libellum, nec dum totum perlustratum Bidemba- chio, tunc forte prsscnti, legendum communicavi, qui fecum abstulit, incertum an redditurus. Ago autem singulares gratias, & vile hoc antido- rumvicissimossero. QusenimHe- braica tuo rogatu de np'3 & Vp? miseram, ea procul dubio dudum recepisti. Nunc post Arabicam, in ■^Ethiopica me exerceo, quam ex sola
T O L JE
collatione cum Hebrso addidici, ut 1623. jam Lexicon & Grammaticam in privatos usus adornem. Tanti mihi constat curiositas, quia nihil horum unquam scriptum esse video. Tusi fors ejusmodi libellos ex vicina Un- garia comparandos resciveris, queis studia mea juventur, obsecro, fac me certiorem, ut vel quovis precio redimam. Reverendo Domino Hiz- nizicrus. Iero officiosam salutem. Cui jam scribere non vacat. Faciam proxime, &ut pristins petitioni ejus satisfaciam, transmittam expeditissimum quendam modum, quo Ascensiones obliquas omnis Horizontis facillime reperiat mechanice. Quem nuper aliud agendo, & instrumentum pro directionibus qusrendo, simul repeti obiter. Verum heus quid interim agit ille, quando ab Ecclesiasticis functionibus vacat, ut audio ? Nostri Pontifices antiquum obtinent. Heus & hoc: animadvertistine disparitio- nem novs illius in pectore cygni?Aut insigniter me oculi fallunt, aut prorsus evanuit.Nam tota hac hyeme nusquam comparuit, quamvis diligentissime per conspicilia fit pius quaesierim ego, & alios visu pollentes adhibuerim, queis locus facile indicari Fig. xn. potuit, quod cum reliquis grandio- Tab * H * ribus crucem repraesentantibus inclinatum quasi caput morientis Christi, vulgari imaginatione, essormaret. Pluribus te non opprimo. Vale, Vir Clarissime, Fautor singularis & inclusas D. Doctoris Schwarzi filio reddi non gravare, quas metu interceptionis Mutschelio immediate concredere nolui. Postremos Astronomie Copernicane libros nuper emi. Reperirent plures nobiscum lectores, nisi tam cari essent. Nam constant 2i fiorenis, quod hoc de pagellarum numero inauditum. Vale denuo, & prolixitati post diuturnum silentium ignosce. Tubinga d, 11. April.
CIO ID C XXIII.
Epi-

AD JOANNEM Epistola CCCCLXII.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
623. AD prolixas tuas & gratissimas li- ■^tejas, Clarissime & Excellentissime Vir, Domine Fautor plurimum colende, breviter nunc respondeo: quia contubernales furis herihodie- queme vexant, ut non plus otii superfit. Ais Cygni novam Anno cio id c xii. amissam & id dudum a Mario proditum. Inquisivi in ejus Mundo Joviali: nufpiam reperi. Videris in hoc memoria lapsus esse: in priore vero me tuo f, amico more ludificasse,
& hoc stratagemate ad attentiorem contemplationem extimulatum voluisse. Scio enim certissime, &me- cum recordantur tot studiosi, quibus monstraveram, superioribus tribus brumis, quibus hic vivo, apparuisse adhuc, sed paulatim languidius, ita tamen, ut vulgaribus conspicillis cerni ä me potuerit: Proxima vero hy eme tantum imminutam, ut prorsus extinctam putarim, donec post proximas ad te Jiteras (in quibus jam totaliter disparuisse falso credebam) adhibito tubulo, iterum exile vestigium ejus vidi. Et nej me in steliuls persona,ut ita dicam,vel situ aberrasse existimes, unamve pro altera forsitan habuisse: scito quod vix ullam in universo coelo familiarius noverim, nec ipsa crucis imaginatio me exorbitare siverit. Sed de hoc alias fusius cum vacaverit. Tunc etiam de refractionibus, e qua carnificina me nondum liberasti. Jam abeo contubernalibus meis statuta suaprastectum. Arabicam Typographiam hisce diebus adornavi, prototypos omnes ex xre sculpsi, unde Werlinus plurimos alios fudit. Ne dubites, hunc ° forte derelictum, schedie inclusi. Integrum specimen mox videbis. Cernis etiam ex alteris pagellis, qualem cavum conum moliar, pro faciliori cognitione fixarum. Mittam proxime, cum absolvero. Interim vale,
KEPLERÜM. 683
Vir Clarissime, Fautor magne. 70-1623. binga prid.Solstitii JEß’mi cid id c xxirr. Salutaris a SchäfFero & mea conjuge, qui ambo tibi plus, quam mihi favere videntur. R everendo Domino Hiz- lero, praetextu occupationis, quasso, silentium meum excusa, & officiosam salutem dicito.
Epistola CCCCLXIIL IDEM
JOANNI KEPLERO.
Larissime & Excellentissime Domine Keplere, Fautor plurimum honorande. Ne falso Laco- nismum exprobreris, nunc iterum, brevis este cogor,, distulit enim me Mrestlinus usque in hunc agonem, quamvis per totum hoc octiduum quotidie ipsum de tuis Logarithmis mihi reddendis admonuerim. Nec fatis scire possum, quare se tam difficilem praebeat. Porro quod tu logistice , idem ego mechanice nuper tentavi, & machinam extruxi, unde- «4 cim integris & fex mutilatis rotulis mach ™*- constantem, quae datos numeros sta tim dvloudr&s computet, addat, sub- - -
trahat, multiplicet, dividatque. Ri- >' deres clare, si praesens cerneres, quomodo sinistros denarium, vel centenarium supergressos, sua iponte coacervet, aut inter subtrahendum ab eis aliquid fiiffuretur. Sed heus! quomodo fers, quod in Nova Cygni tam libere abs te dissentio ? Non equidem feci contentionis studio; de quo solennster protestor, sed quia id dvloipia constanter docet. Ignosce, si impudentius feci,& Arti condona. Nam
ctyctS-jjegig yj&£&pdldi<nv.
Epistola CCCCLXIV.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Larissime Keplere, Domine ^1624. Fautor plurimum Honorande.
Id ante omnia enixe rogo, ne &gre Rrrr 2 feras,

684 EPISTOLA
1624. feras, quod ad tuas prolixas, ad quas ordine respondere decreveram,nunc in hoc extremo agone,ubi me infinita fere alia circumstant, tam jejune respondeo. Lucidam cauds diu non observavi; sed accipis rudeapogra- phum illius delineationis , quam ante aliquot annos Nirtinga; confeceram , exinde vides, quod assertionis mex accuratius fundamentum aliud nullum habuerim, quam crastam collationem ad stellas A,B, cum quibus squilaterum fere constituebat. Cum igitur in D nulla tunc & deinceps apparuerit, sed in C clarissime, existimavi in abaco Tychonisp.270.pro 26.x lapsu proclivi 16. ä Typothetis repositum suisse. Sed tamen alias, data opportunitate, ista diligentius per radium majusculum examinabo. Nunc ad Habrnh. Habrechtum. Videsne missis priori- m ' bus schedis A B C D E, quid mihi negotii facessat, nunc quando propter editionem quorundam Hebraicorum minime his nugis intentum esse vacabat. Vocabo hic in auxilium tuas quo que,quas de isthac re adNo- Hobenfd. bilissimum Dominum Hohenfelde- dtwt. rum dedisti) & ipse mihi communicavit. Condona id coangustato, & patere, ut quacunque ratione elabar, Arithmeticum organon alias delineabo accuratius, nunc & festinate hoc habe. A A A sunt capitella cylindrorum erectorum, quibus multiplicationes digitorum inscripta?, & prominent, quantum iis opus est, per fenestellas BBB ductiles. DDD intus habent affixas rotulas decem dentium, sic contextas, ut, mota qualibet dextra decies, proxima sinistra semel, aut illa centum vicibus circumacta, tertia semel &c. promoveatur. Et quidem in eandem partem, quod, ut prostarem, intermedia consimili H opus fuit. Quariibet intermedia omnes sinistras movet,debita proportione ;nullam vero dextram quod sin-1624. gulari cautione indiguit. Quotus eorum prominet per foramina CCC in scamno medio;tandem in pavimento inferiori E vertebras, & F similiter foramina pro apparitione numerorum notat, quibus inter operandum usus est. Sed ista sic tumultuarie scribi nequeunt. Facilius ex auto- psia cognoscentur. Et curaveram tibi jam exemplar confieri apud Joannem Pfisterum nostratem, sed illud semiperfectum, una cum aliis quibusdam meis,praecipue aliquot tabellis Lneis conflagravit ante triduum, in incendio noctu & ex improviso ibi coorto, quod Mutfchlinus referre amplius sciet. Harum jacturam admodum Lgre fero, prtescrtim nunc quando non vacat alia reficere tam cito. Lansius noster viduitatem Lanßus. nuper finivit ducta virgine majoris dotis quam annorum. Cernis emblema, quod in ejus nuptias tunc lusi.
Vale & quod valde rogo, ignosce incondita scriptune aut lectam statim abole. Gratias magnas pro Calendario & confessione. Saxonici Theologi fecerunt, ut nostris jam non vacet,tua ha?c vellicare. Tubinga dieMat - thu, secundum tuos fastos, sed postridie nostri ex Decreto Wirtenbergi- co. In st. de Verbot, significationibus, posterior vi. Calendarum Biflextus habendus esse jubetur, is ratione temporis esset ille prior: itaque tum Matthiam inde merito ad xxv. transtulisse videris.) cio id c XXIV.
Dominus Raufcherus , collega meus, fratrem habet, Italica;, Gallica;
& Hispaniae lingua; peritissimum: si conditionem pro ipso scires apud Optimates vestros, faceres homini gratissimum, & quod omni ratione alias promereri studeret.
M. Johannes Falco te de quse- stione quadam rogat (*). Quasso, ne dedigneris ipsum responsione; quamvis
JOH. FALCO JOANNI KEPLERO.
(*) Olarifllme: Siconceflä peto, quo par est calamo Lc pecore peto, Ut quia in conciliatione
Xoyicts Christi per Matthaeum Lucam dcscript*p!aceat, mihi communicare non graveris, ad honorem DEI&utilhatcmproximi. Quaeso, Vir Clarilfime, hunc laborem inter tot labores (obire non dedignare. Tubinge.

AD JOANNEM
1624. vis enim illorum cliens sit, qui tuis exercitationibus Theologicis invident: tamen ipse te digne £stimat,& e tot operibus tuis, judicii acumen mecum agnoscit.
Epistola CCCCLXV. IDEM
JOANNI KEPLERO.
i<524.rpRactatum tuum Genealogicum,
-*• Clarissime & Excellentissime Keplere, hoc ipso momento accepi Argentorato, cum excerptis lite- rarum. Curabo omnia probe, ut jussisti & proxima occasione mittam. Nunc accipis residua in meis ad Habrechtum responsionibus, in quibus non indigne feres, quod tua quoque inserui & modeste sententiam meam dixi. Retulit quidam fide dignus nuperrime in. Maji veteris styli, mane paulo ante ortum Solis visum fuisse consimile prodigium, prope Eslingam, in eandem plagam volans, sed expers omnis coloris. Quasso igitur,inquire in hujus rei causas altius, cur nunc quam olim crebrius contingant, vel an veteres neglexerint. Dominum Meyderlinum nolui directe reprehendere, quod aliqua mihi cum eo notitia intercedat, sed joco tantum, ut opinor, liberali excipere , ut rem odiosam quadantenus emollirem. Sentit tamen Dominus Mtestlinus, id esse aculeatum & sarcasticum, & inde Tragoediam mihi apud Collegium suum excitaturus videtur ; quse causa est, cur & nunc negligentius scribam: jussus enim Ium ad instantem horam jtefiidus xii. comparere coram ipsis. AtBe- Reaor es soldus pro tempore Rector, ut & oßander Ofiander Cancellarius, item Domi- rrn Acad . nusLanlius & aln cordati, pro mero Tubing. joco habent innocuo. Quae & mihi mens fuit, ut ex circumstantiis colligere potes, vel ex meipso, si me recte nosti. Vale , & si quid in hoc negotio inassvetus ego peccavi,igno-
KEPLERUM. ~ 685 sce ac humaniter corrige. Raptim 1624.
XI. Maji CIO ID C XXIV.
Iterum me vellicat Trigonome- tria sine Canone Sinuum, & in lateribus rem habeo, in angulis adipisci spero.
Epistola CCCCLXVI.
IDEM
JOANNI KEPLERO.
Latissime & Excellentissime Do-1624. mine Keplere. Obedio monitis tuis, & occasiones antevenio, ut cum se obtulerint, epistola sit in parato, neque vel tu negligentiam meam increpare, vel ego excusare brevitatem habeamus necesse. Logarithmus tuos siiperiori autumno recte & diligenter curavi, nec dubito quin acceperit Landgravius, quamvis nemo quicquam rescripserit, &, ni fallor, hoc ipsum tibi dudum ssi gnificavi, modo literte non interciderint. Quas etiam nunc ad sororem dedisti,statim per Pastorem Hey- madensem illuc deferri curavi. In alphabetho Hebraico plura non sunt excusa, quam possides: adjecissem enim csetera ultro, ne mihi manca fierent. Qyi responsurus erat, abiit,
& pmer spem domi promotus est, interea reliqui, & alia tractavi. Ceti stellas examinare nondum opportunitas fuit; habeo tamen ad id & consimiles observationes organon latis accuratum, cui intra duo minuta credi posse/pero. Draconem vestrum nos non vidimus; sed apparuit rursus in.Maji hujus anni, mane circa Solis ortum, talis pila trajectoria, prope Eslingam, qualem ego descripsi, etiam in duo frusta tandem divisa. Quasso significa, quid tu de hisce judices, aut ubi in meis ad Habrechtum responsionibus hallucina- tus fuerim, quas tu pridem unacum Commentatione Rabbinica procul dubio accepisti: miseram enim certe , sed per incertam occasionem.
Nunc Chorographiam Wmenber-^"X'
R r r r 3 gicam tenbergc*.

L JE
686
E P I S
1624. gicam aggredior, quam postGadne- rum habemus mendosissimam , nec nisi ex duroipM corrigibilem. Itaque lente absolvetur, sufficit si intra biennium vel triennium expedivero : quod citius factu est impossibile ; prassertim mihi, qui per itinerum occasiones tantum hunc, vel illum tractum describo. Plurimum negotii facessunt loca in convallibus sita, inobservabilia ex alto. Pro iis utor tali modo: attendo quos angulos faciant contiguos, cum tribus jam notis locis, A, B, C, eosque ad Figar, xi. lineam mediam B G utcunque fum- Tab * ptam , utrinque adjungo ; velut F & E, mox per tria semp er puncta ABF, vel BEC circulos duco, & ubi se ambo secant, ut in II, locum quaffitum repono: quia angulos per totam circumferentiam o- mnes, ad eandem chordam tequales esse docet Euclides. Examina hunc modum, & si compendiosiorem nosti , non invide. Scheda tua Arabica olim transmisia, si in literas expli- citas & legibiles resolvatur ita so-
e ^ O / O / / y e ? o 'lii^ ? r> f r
nat. _ ^£= 0 ' jjd m ^Xas.j
fb=> lya i+Ljf} hoc est , quo-
cunque perveneritis , erit felicitas ve- ftra & defendet vqs mifiricors ab omni extraneo. Significa unde habeas, & an forte pro amuleto venditetur, hoc enim suspicor. Luxuriant mire in hisce ductibus, quos scripturam Schild fchi , hoc est concatena- nam vocant, nec quisquam Christianorum hactenus legen di modum publice, quod seiam, monstravit, sed ex diligenti inspectione plurium e- jusmodi titulorum videor mihi co- hrerentire modum assecutus este.Talis etiam est hxc , quam aliquando sculpsi, & tute cum hac resoluta conferre potes, si placet, S
ut diversitas appareat. Vale, Vir Eximie & Rudolphinas nobis vel tandem exhibe , sed motus medios inaequales reddere cave ! quid
c p o / i£''- fn/S
T O
enim amplius rectum superesset, si 1624. ipsimenseira curvetur ? Tubinga d.
V1. Junii cid id c xxiv.
Epistola CCCCLXVIL IDEM
JOANNI KE PLERO.
E Xcellentissime Domine Replere, 1624.
Fautor sstimande. Commodum occurrit mihi Mutschelinus, e vinea reverso, indicans cras se abiturum. Quamvis igitur vindemia & aliae occupatiunculse vix admittant, scribo tamen aliquid & eo brevius. Logarithmi tui Marpurgi sunt Kepien excusi, & illorum exemplar Illustris- ^ogamb- simus Landgravius, mihi misit, pro-""' cui dubio per aliam occasionem du- dum etiam tibi plura : alias hoc meum interim communicarem, ut prima: traditionis gratiam mererer. Gaudeo publici juris factos, & mihi de calculi compendio tam nobili gratulor. Proderunt mihi etiam ad a- lias supputationes, eo quod ordine omnes chiliadis numeros exhibent, eo nomine prastcro Neperianis. Sed ne verum dissimulem , in Trigon o- metria maso illis uti, qui ad ipsos integrorum scrupulorum sinus computati sunt, quum tuis, ubi reductione opus est, & proportionalis partis inquisitione, quae festinantem nonnihil retardat. Vidi etiam vindicias icepieri tuas Tychonicas & laxor ipsum tam dp^fd- fortem hyperaspistem nactum. Sed^ ^' vidi in Catalogo tantum, e nundinis allato, nondum in bibliopoleo. An totte sunt excusa: ? quod nondum comparent nobiscum ? Ceterum quid censes de sacris imaginibus A- sterisinorum, quos magno apparatu jam parturit Jul. SchillerusJ. U. AugustanusPdura subibit judicia mul- lc ™ s m , torum. Memini quam acerbe ego gip ro pro- sim acceptus a non nemine, quan-A»" f l \ do, verbi gratia ex Perseo cum Capi- te Meduse Davidem feci, cum Goli-, athi capite, ex Hercule Samsonem Lum maxilla &c. faciliori transitu,
& ana-
• net.

AD JOANNEM
1624. & analogia, ut sperabam non invita. Subit & illud mentem, qu^situm abs te aliquando fuisse, an Arabum AVX e Cneco Apsis fieri potuerit ? tunc non inveniebam depravationis modum : at jam videor assecutus esse, fi nempe pro ^1 (APS) <^*1 (AQS) acceptum fuerit, unum punctum crassius, aut divaricante calamo impressum, pro duobus habitum, quo solo numero 4 ? a P in Arabicis differt. Itaque rectissime te divinasse, quod X pro P S lectum: in eo saltem falsum, &tecum me decepisie, quod communis aliqua finalis utrumque prasstare quiverit. Desino & felicem noctem precor , fi te tam fero Epistola offendit, quam propinqua nocte eam scripsi. Poßrid. Michaelis CIO ID C XXIV.
Epistola CCCCLXVIII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
l 625. L? Xcellentiffime Domine Keplere, JLj Fautor plurimum honorande. Salvum te ad tuos rediisse gaudeo: Tabulam vero,quam atramento perfuderas, nondum succedere, invitus audivi. Vereor enim, ut magnitudine sua ad usum sit incommodior, ut solent omnes chartL grandiores, quando complicantur. Ceterum mox post discessum tuum divertit mecum
Banfihi- JBartschius, spe & animo, tui mecum adhuc offendendi; quo casu suas hafce de globo pagellas ipse obtulisset. Nunc quia elapsus eras, recipis paulo serius. Accepi quoque has ä Bcrneggero, quas una mitto. Decumbit jam ad bimestre, gravi arthritide correptus, ut scribere, aut manus officio amplius uti non possit, nisi convalescat, quod sperant Medici, & ego vehementer opto. Dominus Befoldus, cum hxc ei narrarem, fa- ML mendacia risit. Facile colligis unde calumnia occasionem arripuerit, nempe quia in judicio liberior est, & multa in nostris (an. recte?)
KEPLERUM. 687
culpat, viciffim aliqua in adversariis 1625. quoque laudat: apud quos ex officio jam sepiuscule versatus est. Me- ministine adhuc ejus sermonum convivalium:* qui eo tendere videri possint, si quis praejudicio de integerrimi viri voluntate occupatus esset. Quod Beckium non retinuisti miror. Atqui putabam Illustrissimum conces sisse in petita vestra! interea hominem nunquam vidi, tecum agere putans. Chirographum tuam Tam- pachio mittam, qui exemplaria, spero, curabit. Ago pro iis ingentes gratias, urinam aliquando referre possem ! Accipis viciffim viles hafce pagellas de Paradiso, quibus jam nil melius habeo: donec exempla juris regssArgentorato accipiam. Verum quid sibi volunt quatuor illifloreni?
Non scripsisti cuinam eos tuo nomine tradere debeam:an forte Mangoni? cum quo hactenus verbum non feci ullum. Veritus enim sum literas tuas asperiores ipsi exhibere,.distuli sem- per ad Beckii reditum, & ipso interprete uti volebam. Nunc exorabo Tabellarium, ut ipsemet adeat hominem & audiat. Forte tempus interim indignationem concoxit.
Vale, Vir Clarissime, & salutationem accipe a meis omnibus officiosam. Resalutat quoque Flayderus, qui hactenus aliam Comoediam exhibuit, tuam avide expectans, Sede Proclo alias, cum vacaverit, quL petiisti, exscripturus. Festinanter cum offa jam mense inferretur, d. vn Septi. cid id c xxv.
Epistola CCCCLXIX. GREGORIUS HORSTIUS JOANNI REPLERO.
Um prariens hic meus dornest!- cus, Dominus CarolusUstelba- cherus ad vos abiret, Vir clarissime, & excellentissime, fautor & amice plurimum colende, non potui intermittere, quin pro amicitia nostra

688 E P I S
1618 - stra te salutarem inprimis sub auspicium novi hujus anni, quem tibi tuisque ex animo felicissimum optatis- simumque precor. Quod statum nostrum tam publicum quansprivatum attinet, illum exprassenti amico meo cognosces: tuum scire gestio, inpri- misque Sphasram tuam , ut audio, Lincii impressam desidero, cum non dubitem, antecestoribus tuis hac in re palmam te praripuisse. Quapropter eo allabora, ut exemplaria Fran- cofurti venalia sint, quo a nostris bibliopolis comparari queant. De Fracastorii Astronomicis tuum judicium optarem: sed fortassis abunde satisfaciet liber tuus Sphericus. Ego his ipsis, ut nosti, inter reliquas occupationes delector , inprimis etiam ob fratrem uterinum Jacobum Müllerum, qui ex professo in his studiis laborat, Bene Vale, per occasionem Dominum Persium, Dominum Rauschardum, Dominum Paulum Claus, Dominum Anonmim, Dominum Kesselboden & omnes amice mihi faventes officiose saluta. Giejfii d. iv Febr. cio 10 c xnx.
Epistola CCCCLXX. IDEM
JOANNI KEPLERO.
1618 - ^ratiffimse mihi tua; fuerant literx, vJ Vir nobilis Clarissime, Fautor & amice plurimum colende, tum quod amicitia* continuata testes esient a- bundantes, tum etiam, quod res tuas hacteny ex voto tibi procedere significarent. Faxit Deus, ut in posterum quoque corporis, animi, fortunajque bonis abunaes, quo laboribus tuis desideratissimis posteritati servias. Quod rem publicam nostram attinet, ab onere bellico, Dei gratia, non parum sublevati sumus: sed valde vereor, ne brevi reducem habeamus exercitum, ob summam indigentiam & paupertatem eorum locorum, in quibus ad Helvetiorum fines con- gregatim colligitur. Eventus Deo notus est> cui sortes nostras com-
T O L JE
mendabimus. Ceterum rumor iste 161 g. de amissa filia tua nobifcum etiam percrebuit: lasto animo a te ipso in- telligo, quod per literas aD.Möglin- go exquirere volui. An autem Butsbachi adhuc lateat, vel Durla- chium abierit, incertus sum : nec enim quicquam literarum ab eadem hactenus habui. Quod negotium Thummianum concernit,literas Clarissimi Domini Vambuleri cum Magnifico Domino Cancellario Stut- gardiano, Domino Doctore Loflero communicavi. Quamprimum responsum habuero, id ipsum transmittam. Thema transmissum No* bilissimo Domino Rehlingero tradam, quam primum occasio dabitur: is agit jam Vice - Commissarium Cx- sareum, in locum abeuntis Nobilissimi de Ossa substitutus. Generalis Dominus PrafectusMansfeldicus hic transiens per biduum honorifice & clementer me excepit, cui ante multos annos consilio Medico non semel succurri. Quantum ex ore ipsius habeo, vix ante festum Paschatos sedem movebit, utpote qui meam prssentiam, usurpanda Medicina; gratia, circa vernum tempus ibidem Memminga; expectabit. Hisce bene vale cum tota familia, meque, quod facis, amare perge. Ocy us Ulma d. -f.
Martii cid id c xxviii.
Epistola CCCCLXKL
JULIANUS MEDICES
JOANNI KEPLERO.
LariffimeDomine: cumTua: in 1618. Astronomia excellentia;, remotas etiam regiones fama percurrat, quid mirum, si absentes quoque scire desiderantes, qu& sibi sint eventura, judicium tuum super his rebus e- nixe requirant. Horum profecto petitiones ac preces laborem tibi molestiasque pariant, neceste est: idi- pfum nunc accidet, si has duorum natalium dierum observationes ad me Florentia missas, pro tua humanitate,

AD jOANNEM JKE PLERUM. <%
1 61 8 . te, adTychonis regulam Tabularum redegeris atque direxeris. Utque intelligas, quantum comitati tua; ausus sim considere; fatebor tibi ingenue, me id abs te, amicis meis pollicitum esie cito consequuturum. Ne igitur ingenti huic confidentia animique erga te mei propensioni ac serviendi tibi desiderio aliquid non deferre videaris: te etiam atque etiam rogo , ut quam primum noxam hanc ultro lubeas, & tua responsa, prTsentiumliterarum latori committas. Habebis enim me semper accepti hujus a te beneficii gratisiimum debitorem. Vienna Außria. a. d.vi, Idus Sepi. CID id c XVIII.
Dignitatis Tuje
ßudioßsßmus
JULIANUS MEDICES
SERENISSIMI MAGNI HETRURLE DUCIS apud S. CvES. MAJEST.
Legatus.
Epistola CCCCLXXII. IDEM
JOANNI KEPLERO.
i<5i 8-iT\Mnes equidem laudes, quas tri-
buerem Astronomicis observationibus tuis nuper cum tua epistola mihi redditis verse essent, iliisque debita; : sed probatum non haberent au- torem; non enim meum est de hujusmodi rebus judicare. Credas mihi tamen velim, ä me plurimi sestimarehos ingenii tui fructus, quos sin minus, ut cibos a me degustatos, mearum laudum testimonio honestare non possum, eos saltem tanquam laborum tuorum munera libenter accipio, & qua decet gratiarum actione prosequor comitatem tuam,cujus expressam in illis imaginem lsetus intueor. Non deerunt iisdem justa prs- conia, ubi primum ad eos pervenerint, quos ob harum rerum peritiam fama tibi secundos facit. Vale. Vienna Außria fixtold. Novemb. cididcxviii.
Epistola CCCCLXXIII. JOANNES KEPLERUS JULIANO MEDICES.
pOstquam Illustriss Celsitudinis Tusu gratiam abjectissime ambire cepi, scriptis ante annum meis conjecturis de Illustrissima; Celsitudinis Tut genesi, quas Illustrissima; Celsitudini Tuse non ingratas fuisse Ipe- ro : non desino institutum urgere, quibuscunque possum modis: si qua ratione illud conficiam, ut tutelam studiorum meorum ab IllustrissCelsi- tudine Tua susceptum & ipse intelli- gere in prsesens, & inposterum,usu ita ferente, docere alios possim. Inprs- sens materiam subjectissimse scriptionis mihi tempus ipsum siippeditat: orto novo sidere, cujus descriptionem prognostico subjunctam Illustriss, Celsitudini Tut transmitto, eamque ut sereno vultu respiciat,subjectissime rogo. Vides Illustrissime Princeps, quantT suerint prsparatio- nes coelo terraque ad inducendam illam noctem temporum, quam in Illu- strissimT CelsitudinisTuT Genesi descripsi: quam ego, si dicere possem, quantopere horream; credo equidem,eadem opera apud Illustriss Celsitudinem Tuam meas ejus Clementis Gratis &Tutelse ambitiones excusarem facile. Illustriss Celsitudini Tut me humillime commendo.
Epistola CCCCLXXIV. GUILIELMUS RECHPERGER JOANNI KEPLERO.
N Obilis & Excellentissime Vir. itfjg 'Tametsi coram videre tuam Excellentiam mihi hactenus non contigerit : tamen ob eximiam doctrinam & in rebus Mathematicis celeberrimam industriam & experientiam mihi jam pridem innotuit, ita ut ä longo tempore magno & amore tuse Excellentis, & desiderio tus amici- Ssss rise

69s E E 1 S
r6i8 nL flagrarem; nunc occasione hujus tabellarii nolui intermittere , quin Tuam Excellentiam perquam humanissime salutarem, ipsius amicitis me sincere commendarem, ac quantulacunque ossicia mea devote offerrem: id quod me pro voto aflequü- tum esse mihi persvadebo, ubi Tua Excellentia descriptionem & observationem suam Comera, nunc ab aliquot diebus in Horizonte nostro fulgentis, mihi per hunc nuncium transmiserit. Non peto operosam illam, qus viro tam excellentis doctrina convenitssed simplicem tantum de litu, ortu,motu parallaxi,magnitudine &c. indigitationem: mihi hactenus, cum ob afflictam valetudinem, tum ob instrumentorum ad hoc opus requisitorum desectum, tum maxime quod coelum nocturnum hicsemper hactenus turbidum habuerimus, se-, mei tantum intueri Contigit; sed ob Luns plenum lumen, aliorum siderum lucem offuscans valde exiliter. Si quid hic Vienna: sua Excellentia habet vel in Aula, vel apud Cameram vel alibi, quod effectum velit, vicissim obsecro,ut mihi pro nostra a- micitia committat: omnem dabo o- peram, ut sua Excellentia voti compos fiat, ipsam enim, uti dixi, & amo & suspicio & veneror, semperque id facturus sum , ubi sua me amicitia, haud indignum judicaverit. Vale, Vir prastantissime, longumque nobis ac coelestibus vive. Vienna d. vi. Decembr. cididcxViii.
Epistola CCCCLXXV. HELMHARDUS JöRGERUS JOANNI REPLERO.
r^^.VTObilis, doctissime ac amantissi- me Domine Replere. Quod spectat centum storenos, habet procurator meus in mandatis, ut solvat, ä quo, quandocunque vis, illos repetere potes. Transmissum defectum oro, ut mihi serves,usque
T O L M
dum, Deo annuente, domum re ver-i 6 18 - tar. Audio uno plures Cometas hoc amio visos, de quo, ut me certiorem reddas , te maxime rogo. Typographum eo adigas velim, ut promissis suis stet, & rem provehat.
Hisce Vale, chariffime Domine Replere. Vienna d. xm. Decembris CIO 13 C XVIII.
Epistola CCCCLXXVI. jOANNES KEPLERUS HELMHARDO JöRGERO.
V irtutem Horatius Poeta Cubo comparat: qui ut ternas habet dimensiones, sic etiam virtus ad lineamenta cubi trifariam fese porrigit, totiesque in duas veluti partes dividitur. Virtus ex una parte supera considerat, eX altera infera: rur- fumque virtus eadem, vel ea , quL sunt ante nos respicit, vel ea, quL pone, illic scilicet futura, hic praeterita. Virtus denique tota, in dextra dividitur & sinistra. Quamdiu igitur Illustris Generositas Tua dextra, seu secunda fortuna est usa, virtutis non nisi dimidium ac vix dimidium fui potuit exserere: restabat ut sinistra fortuna locum daret alteri dimidio virtutis, quam totam possides, demonstrandae inque conspectum exserenda. Virtutem demonstrasti pracipuam regendis magnis opibus, demonstras nunc etiam carendis. Gratulor illi mentis tuse robori invicto de materia hac, fui & excolendi & in apertum proferendi: nec fas esse puto, ut philosophia: cultor super gravi hoc casu virilem animum muliebribus lamentis sibi demulcendum fumat. VicSre, qui tuis inhiabant bonis, casu suo acerbissimo: Vicisti tu casum ipsum: habeant ipsi aliena, tu propria. QuT tu amisisti, vicissim &a successoribus amitti post sunt: quX retines, nec cupient extorquere mali, nec poterit quisquam.
Mihi ipsi pretium jactura tanti pa-
troci-

AD JOANNEM
trocinii, quod in tuis facultatibus habebam repositum, satis amplum videtur, hujus tuL victoria gloria ...
Epistola CCCCLXXVIL SEBASTIANUS TENGNAGEL JOANNI KEPLERO.
tsiao.'VTObilissime, Clarissime & Erudi- LN tissime Domine Keplere. Elaborata illa & exquisita ingenii tui monumenta - quibus me ac Bibliothecam meam munifice ornas, recte atque ordine a Domino Maiero mihi fuere reddita: Harmonia videlicet tua , Cometographia ac Ephemeridum libri, quibus sane, licet horum studiorum consecraneus haud sim, mirifice afficior, iisque veluti inter- sititia quadam occupatione, otium jucundissime oblecto meum. Insunt enim & iis nonnulla, qux ad genium meum apprime faciunt, & tragicas horum dissidiorum calamitates graphice delineant, ut omittam reliqua, quL ex abstrusiori philosophia & interiore Mathesi, dias in luminis oras feliciter eruis, in quibus, si quid ego video conjicioque, ingenii judiciique laude, nostris fere Germanis, quod praefiscine dixerim, palmam haud immerito prseripis. Cui & doctior orbis Europan consensus & pervulgata eruditorum monumentis, hoc Lvo fama L. M. elogium siissragiumque siium adjicit. In quo abjungo, & reliquis tuis lucubrationibus jam affectis, an confectis, ut summa feliciter manus imponatur, vires Herculanas, valetudinem athleticam , & prolixam profusamque, quod caput est, Maecenatum benignitatem tibi annare & perennare vid. supra Voveo. Acutum illud Comitis Vin- ?.^8. cenrii Blanchi.scriptum, sed ab orientalium linguarum eruditiore linea plerumque exerrans,summa cum voluptate legi. Affert enim varias conjecturas explicandis hisce chara-
KEPLERUM. 691
cteribus, ut ita dicam, hieroglyphi-1620. cis, sed, quantum ego assequi videor, ingenii acumini potius, quam veritatis normas consentaneas. Mihi enim in hoc antiquitatum recondito studio, prisca illa formula placet: Non liquet. Arabicus ille liber, quem varie laborioseque depingis, quo titulo sit insigniendus, ne Oedipus quidem fortean conjecerit. Excussis nihilominus multifariis tuis notis, si quid conjectura augurari possum, existimo esse capita quadam ex Alcora- no deprompta, aut enchiridia precum, quse cottidie in synagogis suis recitare, & aurato floridoque opere varie illustrare Muhammedani solent. Si copia inspiciendi libelli, consopitis hisce exitiosis motibus, fieri mihi postet, certiora quaedam afferrem. Interim contenti simus hac divinatione. Hisce Te, Vir Clarissime, valere ac salvere plurimum jubeo, & ut subinde eruditis tuis o- pusculis Bibliotheculam meam augeas, mactesque, unice rogo. Prs- propere Vienna Aufiriorum d, xvm.
Maji cio 10 c xx.
Epistola CCCCLXXVIIL GEORG. HEBENSTREITT JOANNI KEPLERO.
/Tarissime DomineKepplere. Ex 1620» C* mandato principis , cui obsecundare merito debeo, präsentes hasse, cum adjuncto fasciculo, per proprium hunc pusionem , cum aliter non potuerim , transmittere volui, sperans tibi hoc non ingratum futurum. Si quid fratri rescribere animus est, per me commodissime fieri potest. Eideliter siquidem, & quam maturissime res tuas ejusque procurabo. Interim summopere te rogatum volo, ut in transitu me Esslingse visitare non dedigneris. Frater hoc T per me urget, veluti literis hoc docere possum. Pauxillum panis &vinij ut nostrates loquuntur, & quod ca- Ssss 2 put

f
6 9:
EPISTOLA
*v 1
issao.put est, promtistimum animum sem- per,DEO dante, apud me invenies. Vale, Vir Clarissime & cum tuis o- mnibus salve. Esslinga d. xxv. Ofiobr. CID id c xx.
Epistola CCCCLXXIX. IDEM
JOANNI KEFLERO.
1620. /^Larissime Domine Keplere, ami-
ce colende. Accepi cistam ab auriga cum literis & pecunia. Aurigas persolvi XII. bacios, quoniam a- liter bonacum pace abigere non potui. Cista in tuto asservatur loco. Fratrem meum quod attinet, intra tres septimanas ab illo nihil litefarum. Miror ipsius silentium, cum tamen certo sciam, illum A tuas & meas accepisse dudum. Ad diem lunas* (quem faustum & felicem tibi precor & voveo) si ab eo nihil accepero, proxima Mercurii iterum admonebo, & ut negotium maturet, effectum dabo. iEgre uti potuissem illa pecunia, nisi Dominus Herlbardus fuisiet. Is de communi sive publico arario xxx. storenos, reservans in- terim hofce fex bazneros ad tuum usque adventum, redditurus eodem valore, quo a me accepit. Spero id tibi non ingratum futurum. Accipies igiturxxix. storenos cum xn. cru eigens, quoniam auriga? dandi xn. bazii erant. Si quid inposterum me vis, Clarissime Domine Keplere, libere mone, manda, impera. Vale & salve a me,aDominoHerlbardo, a bonis omnibus. Eßlinga d. xv. Dec. CID id c xx.
Epistola CCCCLXXX.
P AC IUS PASINO JOANNI KEPLERO.
162.1 . rVUemadmodum tui nominis, tua- ^ que doctrina: ab invidia quoque (veris sit licentia dictis) collaudata celebritas ad tantum virum suspiciendum totum rapit terrarum 161 1. orbem, ita stagrantissimam inhiantem cupiditatem in tuam notitiam veniendi meo animo insevit; qua equidem ita detineor, ut non me parum felicitatis obtenturum existimem , si cujus familiaritate, atque optatissima consvetudine uti locorum intervallis, provinciarumque distantia vetor, ejus saltem amicitiam animi propensione, studio, atque epistolarum lenocinio colere mihi permittatur. Tu hanc nostram ergaTe benevolentiam, ac observantiam,quan- quam tuis meritis imparem, minime despice; quot enim DEUS numinis Iui numeraret adoratores: si propriae natura tantummodo paribus fe venerari permitteret? Quamobrem, etsi ad mea vota explenda haud parum mihi profuturum videatur, aperire tibi, me eorundem judiciaria Astrologia studiorum voluptate capi, quibus tu admodum oblectaris, & qua praclaris laboribus illustras quotidie magis ; id tamen silentio data opera praterirem, nisi artis arcana quadam a te percipiendi, me mea invicta cupido urgeret, atque extimularet; cui eo facilius, conni- ventibus oculis, obtemperanter in- dulgeo, quo clarius claris in viris innata benignitas elucere solet, &quo evidentius in dubiis oraculum nunc me consulere certo scio. Ne hac nostra quafo non expectata, & ab ignoto quoque non expetenda petita rudis inurbanitatis specimen tibi, sed ob tuorum morum suavitatem, ac prastantiam amici animi, securitatis singulare prabeant indicium. Verum ne inani forte verborum copia preciofam tibi temporis usuram, quam utilius magnis in negotiis, vel speculationibus impendere confve- Icis, e manibus eripiam: a te quaro - primum; quid tibi perfvafum sit de domorum divisione in erectione figura, an sit facienda potius fecundum Monte - regium per sectiones
-^Equinoctialis,an per sectiones Verticalis,

AD JOANNEM
1621. calis,circuli juxta GazuH,atque Campani sententiam. Secundum, an finium dignitas aliquid possit ; non enim hucusque mihi eorum experientia bene respondet, neque in directionibus ad ipsos, neque in Divisoris observationibus juxta tradita a Ptolem®o in Capite de temp. divis. Tertium quaero, quid sentias de Planetarum supra alios elatione toties a PtolemLo in Quadripartito repetita, an is scilicet tantummodo intelligat de potestate domus, ac de aspectibus quadratis & opposito vel de aliqua pariter alia elatione, & qu®nam fit. Quartum, an Planetas magis operentur ratione loci, in quo reperiuntur quoad Genesin, an magis ratione ligni, cui dominantur. Ultimum,quinam sit de opificio certior doctrina; qui enim hac in re Ptolemaeum sequuntur, hircum ( ut ajunt) mulgere, ni fallor, experientia didici. H®c
sunt, quas a Te perscrutari curiosus impellit mentis impetus, cui, cum ea sit animi tui virtus, ut ignotos quoque in fui ipsius admirationem trahat, te humanissime satisfacturum confido; daturumque operam, ut quoad spiritus hos reget artus, (ut cum Poeta loquar) sim tibi semper addictus atque devinctus. Est optimi viri expolire rudem, & ad instar Promethei quasi Palladis ope coelesti igne inanimem animare : Solem stellarum regem, mundique decus sic imitabere, qui dum solida opaca corpora, emissis undique radiis, perfundit atque collustrat, ornamentum ipsis ac pulchritudinem parit; gloriam vero, & amplitudinem fini. Vale. Vicenfu die prima Anni
CID ID c XXI.
Epistola CCCCLXXXf.
JOANNES BAPTISTA CYSATUS
JOANNI REPLERO.
1621./^Rarissime Domine. Ante bidu- V-' um statim videlicet postquam
KE PLERUM. tf 9?
Dominatio Vestra hac Ratisponam 162 transiit, tulit ad me literas Ederus Typographus nomine Dominationis Vestra; Magnifico Domino Academi® nostr® Rectori tradendas. Erant e® liter® Magnifici Domini Hervvardi in causa Ephemeridum Dominationis Vestr® huc jam Octobri mense perscript®; tradidi eas ipse- met, una cum aliis quoque literis P. Joannis Lanzfi eodem mense eadem super re ad me perscriptis. Lite- rarum Domini Herwardi summa h®cfuit : Sibi, Consiliariis reliquis Serenissimi Principis, &R. P. Rectori Collegii Monachii videri Ephemerides Dominationis Vestr® poste utique Ingolstadii in lucem edi, cum nihil contra Catholicam fidem contineant. In suis vero literis P. Joan- nes Lanz ait, etiam R. P. Rectorem Collegii & se sentire, meras Ephemerides Dominationis Vestr® Ingolstadii imprimi poste, pr®sertim si nomen loci &Typographi omittantur. Addit porro, se ex ore Magnifici Domini D. Jocheri, qui Lindo a, Serenissimo recens advenerat, audivisse Dominationi Vestr® a Serenissimo Principe potestatem esse factam Monachii habitandi; quare etiam ea de causa tanto lubentius esseDomi- natiois Vestr® petitioni annuendum. Utrasque istas literas cum & Magnificus Dominus Academia; Rector & spectabilis D. Theologie® Facultatis Decanus perlegissent (nam eas utrisque tradidi) statim Dominationi Vestr® licentiam concesserunt suas Ephemerides hic Ingolstadii imprimendi. Nihil ergo porro est, quod Dominationi Vestr® impedimenta esse possit, quo minus Ephemerides suas typis Ingolstadianis edere possit. Nam etsi eas adhuc etiam Spectabili Domino Decano Facultatis Philosophie® videndas exhiberi oporteat, ah eo tamen imprimendi copia promptissima erit. Hucusque scriptas has literas tantisper sepome- ram additurus qu®dam de nupera Ssss 3 Eclipsi

< 5 p4 E P I S ‘
1621 . Eclipsi, cum interea accipio a Dominatione Vestra literas quibus petit, ut ipse Ederus literas Monachio scriptas Magnifico Domino Rectori tradat & acceptum responsum adDomi- nationem Vestram rescribat. Verum, ut videt, illa: litera.'jam ante a me tradita: sunt, & totum negotium peractum, nihilque superest aliud, quam ut Dominatio Vestra Edero significet, quid porro faciendum, cumque ad me mittat, ut ipsi indicem facultatem imprimendi este datam. Ceterum Dominatio Vestra probe curet, ut suas Ephemerides bene emendatas & legibili charactere scriptas ad Ederum mittat, riteque moneat. Solent enim typographi remissiores esse, praesertim in rebus Mathematicis, ubi parum intelligunt. 'Nunc ad Eclipsin. Anno cio io c xx dies Decembris ix prorsus nubilus , ut nunquam Sol nisi occidens ac brevissime sit visus, monstrabat vero in solari Horologio h. 4s secundum quod indicium correctum fuit Horologium Mechanicum domesticum. Sed quia propter refractionem horizontalem solet imago Solis fere f hora: diutius ssiper Horizontem ipso Sole morari; idcirco horis,in observatione secundum horologium notatis, erit aliquid addendum. Eo igitur vespere hora 5 f horologii usualis correcta, coepit primum Luna apparere jam notabiliter ecliplata; ita ut de lucida diametro superfuerint tantum 14.H0- ra 5s horologii ufiialis in altitudine Lucida: Arietis antem- 44°, 31'adeo- que hora 5. 3/(per calculum) coepit Luna totaliter obscurari, ita ut dubium non esset, carpiste jam totalem obscurationem, quin dubium suer, an non aliquantillo ante coeperit. Duravit totalis obscuratio per clepshydras (postea ad horologium solare examinatas) mensurata h. 1.32", quam durationem eandem etiam calculus Tychonicus prodit. A recuperatione luminis ad finem Eclipsis h. o. 58 ?^r clepshydram; sed aliquantillo
: o l 1 ' •
serius versa est clepshydra, cum jam 1621. notabile segmentum lucis recepisset Luna. Unde fortassis rectius calculus Tychonicus prodit h. 1.5' Segmentum umbrte perfecta: e Luna exiit, adeoque sinis Eclipsis fuit hora horologii ufiialis 8 f in altitudine oculi Tauri antemerid. 41 0 ,35 hoc est per calculum h. 8- 12'. Statimque Lunam & coelum nubes obduxerunt , ut notari non potuerit quando imperfecta Umbra, quam ego confusum fumum appellare soleo , exierit, in aliis tamen Eclipsibus expertus sum istum temerarium & irregularem fumum tam in ingressu quam egrestu insumere f horre. Calculus Tychonicus finem Eclipsis prodit h. 8- 14* respectu Ingolstadiensis Meridiani, siquidem recte Origanus ad Meridianum Francofurtenscm ad Oderam supputavit calculo Tychonico pro fine Eclipsis hor. 8- 52' 30", est enim disserentia longitudinis Francofur- ti ad Oderam & Ingolstadii 4 0 fere, sive 16 . hor. ut eam TabulteCos mographica: exhibent. Porro duo admiratione digna observata sunt a nobis, qua: an etiam a Dominatione Vestra lint observata, &qus illisphceno- menis causa assignari possit, valde cupio ex Dominatione Vestra intellige- re.Sunt vero htec: Statim posteaquam Luna totaliter obscurari coepit, ita penitus extincta est, ut per mediam fere horam nihil penitus lucis appareret, ita ut etiam studiose qutesita Luna reperiri &a coelo distingui nullo modo posset; neque nubes Lunam texisse videntur, quia circum Lunam stellte clare fulserunt. Secundum, post mediam circiter horam a totalis obscurationis initio, apparuit in Lunte disci peripheria, quasi frustum quoddam lucis irregularis, quT lux ex atro & rubro colore mixta fuit & sensim peripheriam Lunte ab Austro per Orientem in Septentrionem, & prope eam partem, qute Ze- nith aspiciebat, obiit, antequam Luna suum genuinum lumen recipere
in-

1
AD JOANNEM KEPLERUM.
6 9S
1621 . inciperet Ego vicissim Dominationis vestra observata avide exspecto* qua? ut mecum quoque commu- nicare dignetur multum rogo. Exemplum Libri Quarti Epitomes Astronomie apud me Dominatio vestra nullum reliquit, quare nec opus est, ut Titulum ad me mittat, quod st totum opus Epitomes illius ad me transmiserit, rem mihi fecerit gratissimam precium autem libri sta- tim persolvam. Ingdßadii d. xxur. Febr. cio 10 c xxl
Epistola CCCCLXXXIs
PHILIPPUS MULLERUS JOANN 1 KEPLERCX
1622. T?Xcellentissime & Clarissime Vir* -t-JDomine & Fautor honorande. Quas ad communem nostrum amicum* Dn. Seussium, Patronorum meorum pracipuum exarasti literas, exponentes judicium tuum de pagel- lis meis Antinagelianis, honorificum sane, sed quo me non dignor tantis inferior laudibus, eas mihi communi- catas scias, stimulosque adhibitos ad te compellandum* vel duplicatos potius eos, quos in tuis spargis ipse. Agnosco solitam benevolentiam tuam: exosculor humanitatem, quas in te tanta est semper* ut ne quidem aspernetur adversarios suos, nedum dedignetur ignotos. Quam comiter ! quam humaniter & urbane, ä te habitus est Robertus in utroque & appendice &apologia! At ferus ille improbissime referit & furenter* iracunde ac rusticatim tangit,postquam nescit placide & urbanatim. Proinde mirandum non est* st & temporis & laboris vel insumti hucusque, aut etiam deinceps insumendi in hunc?§- pctlohoyov, 7ri}ip6%oAov ac cervicosum hominem, poeniteat, qui nihil rectum putat & verum* nisi quod scit ipse,imo ne mentiar non scit. Equidem, ut his duobus molestiam tibi creem, non est verendum. Veritas mihi scopus est omni delectatione
Robertus
Fludd.
potior, quantamcunque polliceatur 1622. tandem monstrola novitas. Inpri- mis totus alienus Ium a contentionibus & obstinatione. Si monendus aliquis, moneo breviter & blande,remota acerbitate & contumelia verborum* quantum ejus perlpicere queo. Sin non obedis, si repugnat & nugas I agit, omitto inposterum penitus. Hxc mens, hic animus mihi. Itaque ne hujus quidem tam justfc causte patrocinium suscepissem contra Nagelium (nam eum inprimis Müiiem mea &d&xeiptg petit) st fuisset abs-^^A 7 * que P. Crugero , Mathematico ^'*** 4 Dantiscano,si quid judico, pererudito, amico meo: Ei me hoc modo purgatum oportuit de suspicione improvisa, si non apertas collusionis cum Nagelio* proditse tamen Astronomie & cassorum propriorum Vinetorum, Suspicio hLc illi orta est* quod hic apud nos imprimi passus sim chartas quasdam latratrices irt Astronomiam &Crugerum,quales illius Nagelii, hominis vere clavati & ceci* esse solent. Pupugit id Cru- gerum* ne differret responsorium in fastos annumque proximum, sed anticiparet epistola quadam typis exscripta, in qua commisse imprudentis pene reus agor, immerito sane. Sic enim sentio tecum: quo apertius mendacium & stoliditas insignior, hoc magis inclarescere veritatem & famam innocenter appetiti & sibi ipsi|prassidio fieri. Hinc neque ego de dignitate nostrarum artium multa in adversarium effundere volui»
Est enim major,quam ut eam vel conviciando labefactare alter,aut ego defendendo amplificare queam. Ergo, ut in his rebus fatis sim dissimilis Ro- berti, Nagelii,&sociennorum:tamen est aliud quoddam mihi commune cum iisdem: (fatebor enim & me totum aperiam tibi; vide, ut sim candidus) eo ne offendaris & me segreges ä te iterum, etiam etiamque metuo.
Quid vero illud? imperitia, puerilitas, inscitia in his rebus, qua: profiteor
; /
;. i
-j ■
r „
/

6 y 6 E P I S
1622, teor& ignoro tamen. Res ea non rara quidem, & infrequens, insolens tamen, audax, mira. Constitutus sum Professor Mathefeos aliena potius quam mea voluntate, confumto jam Statis flore, acieque mentis fracta in longe diversis, ad quL aspirabam, & si fuisset absque fato perpetua: invaletudinis supervenientis , fortasse perventurus eram bono cum DEO. Accessi dvloM^axi®* %cy QifsipLa&rjG'- destitutus viva olim voce & manuductione idoneorum praeceptorum csterisque adminiculis & mediis, qua; ad excellentiam ferunt aliquam. Itaque observationes & inventiones a me nullas habeope- . tove: dux, a:tas, ingenium, impensa deest; nitor aliena side : oculis non meis cerno; interim hoc ipso opinione mea felix, si qua; recte A vicerunt & acute tradiderunt alii, ego non minus dextre, vestigiorum signa legens, assequar & discipulis proponam, A saltem aliqua prosum in vita, si non datur ultra. Ac nisi me bono genio in tua potissimum incidisse fatear, ingratus sim, mendax & injurius utrique. Siquidem ad rerum veritatem selectum & dxgto&cw, adhibes verborum lumen, pondus, & proprietatem, si quis post Copernicum alius. Nam Tychonis lingua mihi profecto, nescio qua garrulitate & fActJtgoAoyta tsdiosä est, etsi res ipsae sint optima. Unde si quid boni meis inest, quod sentio, quam sit tenue, quicquid ejus est tamen,tuum est non meum, si non actu secundo (ut philosopher) at primo tamen,id quod vel ex nuperis pagellis agnoscere potes, &ni fallor, agnoscis. Videre gestio Cleopam tuum, non vidi tamen: alias symbolam rogatus esset. Atque ha;c cum ita fe habeant, doleo tarnen, me non femper intelligendo tantum progredi in tuis, quantum debeo & cupio sane, non certe tua magnopere culpa, qui (ut alicubi protestaris &ego asserenti credo tanquam viro bono) toto pectore aversaris illud
T O L JE
to (TKoha-ov Heracliti vellesque, ut 1622. totus mundus caperet; sed mea potius ignoratione illorum, qua: ad legenda tua afferri par erat. Qualia
sunt logarithmi Neperi, Archimedis & Apollonii quadam, Cossica& Musica praecepta & imprimis liber x. Euclidis (nam ccetera ejus autoris, ut & trigonometriam calleo mediocriter, imo & doleo, si fe digni adsint auditores.) In his & similibus quia tu hinc inde! demonstrationum atque explicationum tuarum fundamenta & principia constituis, praesertim in Commentariis Martis & harmonicis;sit, quominus transfpi- ciam ego usque in intima penetralia Diva: tuX, pernoscens illam intus & in cute, adeoque non semel optarim, te stantem inhac cathedra mei loco, mederi Mulieri tui caligini, caecitati & tenebris. Itaque me provocasti ad colloquium literarium hoc consilio, ut esset, quem doceres, quem Angendo recoqueres, en me tibi! nactus es materiam, qualem volebas. Sin minus & hoc agis, ut ipse ex me audias aliquid tibi novum aut te dignum, qusre tibi alium; ego nonfum domi; nec scio noctuas Athenas. Conde- fcensionem tuam, ut vocas, non sane respuo; est enim finitima anthropo- - pathia; Theologorum, & habet scriptura exempla a te ipso producta in egregio tuo libro de Stella nova, qui mihi principium fuit, oculos aliquando plus aliis aperiendi in philosophia, etsi diu sim luctatus cum pra- conceptis opinionibus, prassertim circa vim xptlixtjv fublunaris mundi. Interim tamen, quod vulgo dici solet , heroica facta non esse temere trahenda in consequentiam, id etiam hoc loco attendendum judico, ne forte condefcensio illa, seu potius indiscretus amor & stolida ac prTpo- stera illius assectatio, uno nomine curiositas exeat adtentandumDEUM.
Rex uterque, ASgyptius. & Chal- da;us, illiusque o isiciarii, Joseph A Daniel jactare poterant, DEUM sibi
con-

AD JOANNEM KE PLERUM. 697
1622. condescendere, ac esse visiones & somnia sua, eorumque interpretationes ideoque indulgere
his& niti probabiliter,imo confidenter. Erant enim conformia vocationi suL de his rebus, quae ad ipsorum curam pertinebant; alteri ut prospicerent imperiis suis, & huic cogitationi dies impenderent, noctesque; alteri, ut ordine vocati sententiam dicerent. Calendariographi autem an ad hoc idem aut vocati sint aut vocentur, admodum dubito. Ordinaria certe haec illorum vocatio non est. Ut fit extraordinaria longa probatione & fortibus argumentis indiget. Quid si insuper curiositas & cursitatio hxc illorum ducit adversus verbum scriptum, latenter an manifeste, nihilinterest? quid tunc dicendum? nonne ? ite, ite, latet anguis in herba. RUDOLPHUM II. glor. memoria:, vah quam salutarem moderatorem Christiane reipublice! miror, que omnia fabella complevitpasiim, crucem in coelo gravatum esse. Quid igitur dicebat, aut quomodo astectus erat erga crucem, Columbas, oleam, arcam Nohe coelo transscripta per Hispanos?Tum rustici nonne habent in Pegaso & Delphino suam & majorem & minorem crucem ? Non igitur mihi tum hoc tuum mirabile videtur, aut alienum & longe petitum, quam quod in Physica tua coelesti protoplastas cum siiis liberis sive ab inferis sive superis (jocari liceat!) excitatos in scenam & pulverem Geometricum producas, ut sint imagines tuarum primigeniarum & postgenitarum figurarum,& ostendant earum differentias. Pag. 484. in eadem Epitome infers: Si ponatur eadem ratio superficiei % ad superficiem terra,quas est intervallorum* decupla nimirum, tum rationem corporum ad eam fore trigecuplam, hoc est sesquialteram ut ais: diametrorum autem triplam, id est , eodem te interprete, dimidiam decuplae. Hic ego nec illationem assequor, nec quomodo ratio trigecupla recte dicatur sesquialtera aut tripla f dicatur dimidia 1622.' rationis decupla: intervallorum. An non enim trigecupla est tripla rationis decupla:, non ut hic lego, sesquialtera tantum ? & tripla est subtripla f decuplas, non dimidia? aut quo tandem pacto hxc capere debeo? an labor circa sensum alicujus verbuli? an sphalma typographicum subest, quorum hasc editio ferax est? aut quid rei est tandem. Hae- rere me sentio,ubi hasream, non sentio. Ita quaestio secunda pagina 648. mihi quidem est obscura valde, & quodammodo contradictoria? quo, inquis, altius invehitur planeta, hoc imbecillius & lentius promovetur.
Quo lentius fertur, hoc diutius moratur. Quo mora longior, hoc in planeta sensus acrior virtutis provehentis: quo hic major, eo & impulsus major & concitatior cursus. Subsumo jam ego a primis ad ultima. Ergo quo tardior motus, h ö'c idem velocior. Haec nonne se perimunt invicem, aliquid celeriter motum diu sentire vires,& contra. Nam si diu sentit, diu expectat: si hoc; non celeriter ibit Lee. Lunaria quoque tua cum Tychonicis nullatenus conciliare possem, aut circulorum videre aequipollentiam, praesertim fatigor circa pag. 796. Sed de his alio fortasse tempore, DEO & te volente. Antea me inexercitatum fatebar tibi in arte Musica, praesertim vocali & terminis artis. Rogo ergo, nunquid non tua coelestis physica etiam sine his terminis & praxi canendi intelligi queat, aut saltem ex instrumento Musico, quod ita dicitur HctJ’ e^oxYjv, cujus pullandi quodammodo sum gnarus. Quod si sic, aquulam asperseris. De apotome quoque, binomiis &c. optarem mihi clarum & succinctum tractatum, qur subtilitates illas demonstraret in rebus sensibilibus, a quibus plerumque ordiri soleo mearum contemplationum telam. Dibuaudius, Clavius & caeteri commentatores non sapiunt.
Sed satis quaestionariae epistolae.
Tttt Credo

6 98 E P I S
1622' Credo te, Vir Excellentissime, jam poenitere provocationis,& requirere infumtum in percurrendis nugis meis tempus. Cogitabis autem volenti injuriam non fieri; & hoc magis solitam tuam benignitatem in me usurpabis quoque, & hucusque ignotum tibi virtutis & donorum tuorum divinitus concessorun>admiratorem & praeconem, postquam propius innotuit,cupidius amplecteris,quod ut facias,etsi tua te humanitas rogari non expectat, sat scio; rogo tamen, ut par est, & sic missis logis ulterioribus, te valere jubeo £7rl fJLOMgov, & supereffe his ordini nostro iniquissimis temporibus. Bene vale & salve. Lipfi# d. m.Augußi cio io c xxii.
Epistola CCCCLXXXIII. JOANNES KEPLERUS PHILIPPO MULLERO* /^LarissimeVirJovi Phidio,(siChri- ^stianos decet jocando veteres imitari) bovem opinor debemus, qui pronubum conciliandis nostris amoribus nactisumus, sedulum, communem scilicet amicum Seussium, cujus opera per hasc invia & desolata, tuam tamen Epistolam recepi \ 3 Septembris f j Augusti scriptam. Et quia
te discipulum profiteris, incipiam a correctione. Dimidium epistolas tUL bene longaj, duabus lineis iitramque scilicet paginam deleo. Nondum me nosti, si hoc nondum capis ad simulationem me dissimulationemque factum esse minime. Non dissimulo, me consecutum esse viginti annorum exercitatione continua, quod haud facile quisquam alius in hoc genere consequi possit: neque tamen te simulatis verbis idoneum pronunciavi, cujus conversatione in materiis confinibus interMa- thematicen & Metaphysicam, quibus impensius ego delector, quam ipsis abstractis Mathematibus ;adeo- que & in re mea propria, illic melius sentiendo, hic emendatius & clarius loquendo, plurimum proficere pos-
T O L M
sim. Eas vero materias in literis ad Seussium, quas te legisse profiteris, exparte expressi. Prsecipua est Libro de Stella Nova Cap. xxvi. xxvn, ab 129. in 148. Tunc sequitur Liber iv. Harmonices, & ultimas propositiones Libri v. cum Epilogo. Nam quas de materia novi Sideris & Cometarum luis locis, deque causis motuum coelestium physicis Libro iv. Epitomes disputavi: ea mihi jam,nescio quo pacto, pro adeo tritis habentur, ut contra principia disputantem minus forte moleste feram, quam contra ista. Et sunt illa pleraque Materise rationibus affinia; mihi vero animus totus in formis inque animis, in ipso Deo Architecto operis, lu- bentiis omnibus annuentibus, ex- Ipaciari gestit. Hic ego plurimum laboro desiderio lectorum, qui etsi Mathematici non sint ex professo, vim tamen argumentorum, quas ex Mathematibus texui, persentiscunt, & qui propositiones a me quidem accipiant mea fide: formam vero concludendi & fecum pensitent & me- cum disceptent. Coepisti tu quidem desiderio meo satisfacere in condescensione, quae ex hoc genere est: monesque salubriter: ne quid nimis. Valde velim,copiosior in ea fuisses. Distinctas quaestiones facio (1.) Si sit aliqua persuasio universalis litera- torum omnium aut plerorumque in magna gente: ut quod sub conjunctiones magnas nascantur viri insignissimi, praesertim si accedat loco aut tempori Stella nova : an igitur DEUS utatur hac hominum persuasione, ut iis potissimum temporibus, cum sunt conjuncti planetae, & stellas exhibeat, & promissiim Messiam miserit,ut hoc pactoMagorum Persarum gentis animam ad cognitionem Messis perduceret, p erque illos famam Messis inter homines vulgaret ? an potius dicamus, Deum ipsiim esse, qui cum omnia ordine agat, cumque mundum hunc mobilem, id est, planetas, interque eos terram pulcher-

)
V
AD JOANNEM KEPLERUM. 699
rimo ordine condiderit* qui inquam* adhuc ejusdem operis fui estedtus & d 7 roJs?^ecrfjLctjcL dignetur accommodatione aliorum providentis sus operum. Ecce enim Christum nasci voluit sub conjunctionem maximam; non ignarus utique temporum, nec negligens fui ordinis. Ut ita Deus non ideo tempus hoc observaverit, quia homines ad ea varia superstitione respiciunt: sed ideo hominum animos tales condiderit* tali- terque moveat* quia & ipse ad has temporum notas respicit. Alia ab hac & fjLeptxyj magis est qusstio :an,si quid Deus velit hominibus significare per certos homines, eorum tunc artibus vanisque observationibus ad Kösiinus. monendos ipsos utatur. SicRöslinus multa conjecit* qus probavit eventus, usus vanissimis Arabum regulis : Liebten- Lichtenbergius vero plurima hujus f>trguu. generis habet; nisi fallor & in antiquis prophetis, in S. Brigitta, Joachi- mo &c. talia insunt. Daniel propheta fuit institutus in doctrina Chaldaeorum, cujus pars est de ingressibus annorum, de initiis regnorum, de quadrangulis,de Capricorno, Ariete. Et ecce Anno primo Darii videt Arietem &Hircum pugnantem: quid si ex Astronomia quis eruat Thema coeleste in introitu anni, ubi superiorum unus in Capricorno, alter in ArietePSed st! st! ne quis superciliosorum nudam didcrxeipiv in crimen manifestum trahat. Hic igitur soleo sane aliquid tribuere eventui praedictionum, ut in Libro de Stella & contra Röslinum. At existimo legitimum esse medium negando themati, praeter ea, quae tu sapienter, st stui scribit, mali moris homo stt, affectibus rapiatur, in rem suam agat, votorum suorum 7 r^o^£vvjlyj^ sit. Nam quo plus
hominis, hoc minus Dei est in homine. Prsterea & hoc mihi cavendum, ne qui plurimum tribuo cha- racterisationi mentis humanae a mente creatrice in naturalibus, idem ego suspectum faciam hoc negotium
adjunctione illius condescensionis in rebus arbitrariis, quasi utrinque idem agam Lque vano conatu. Qua quidem mentione aufugit mihi animus ab hac condesceiisione, & providentia operibus, ad illam chara- cterisationem & naturam, ad quam confugium habet usitatum, jocari te ais, in mentione Protoplastorum: tam hominum, quam figurarum; nescio an jocanti deceat admonitionem ingerere. Non equidem probandi, led illustrandi animo comparavi ista; visa enim est miram exhibitura delectationem,& omnino quasi invito aurem vellere ad cogitandum de occultioribus & reconditis sensibus: sed male; cum oderim omnes Cabalistas, temperavi mih iGabaifa. hic quoque, ne sensum scriptura; Ii- teralem in dubium vocarem,aut certi quid statuerem, quasi homines facti ad exemplum figurarum, praesertim cum Adam non fuerit Stya^^y ut iste cubus, nec infertus &intrusus sit in aliquam aliam Hevam, ut cubus in Dodecaedron, nisi forte in lepul- chrum, cum quo suo indumento genuit vermes ^oAuVodWloco iTöXvk“
<^>2. Ita quaedam, etiam concinnissima, sunt tamen fortuita; quae tamen fortuita non auderem dicere, ob congruentiam tam miram ,nili discrepantia quoque in re ipsa occurrerent vestigia. De proportionibus aequum postulas, ut tibi Mathematicus ego exercitatior terminos explicem. Tu vicissim, ubi eos mea opera didiceris, mecum in contemplationem incumbes Metaphysicam, cui Geometrica ista famulatur.Nodus solutus estHarmonicesLibro v.inmarg. folii 218. Nam inter quascunque duas quantitates est proportio, sive sensiles vel quasi, sive mentales dico vel uasi, ut duas lineas, duas superficies, uo corpora, duos etiam numeros, quia in quantum ii comparantur invicem, unitates ponuntur habere inter se aquales, ut lineas. Hic igitur, cum dico proportionem duplam,
Tttt 2 tri-

7 oo EPISTOLA
triplam, sesquiplam; vox proportio proportionem. At omnes bime habet sensum absolutum, & sit jam proportiones simplices disiimilesseu etiam ipsa, quantitas aliqua in inlini- inaequales : sunt binae quantitates tum dividua, sed haec quantitas est ejusdem inter se generis. Ergo omnes sola mente comprehensibilis, nun- binae proportiones simplices dissi- quam sensu, ne in materia quidem, miles seu inequales continent ali- Cum igitur etiam haec absoluta pro- quam inter se proportionem (redu- portio sit aliqua quantitas,accipiens plicatam a me dictam, quia est pro -Propmh majus & minus: sit, ut etiam duae ta- portio proportionum.) Et quia ? ro f mw - les proportiones inter le pomnt omnis proportio simplex m mundo comparari ; hinc existit proportio requirit duos terminos sensiles, fit, proportionum, & de hac loquor ego ut proportionum proportio seu reloco allegato. Omnes binae quanti- duplicata proportio habeat quatuor tates ejusdem inter se'generis inae- sensiles terminos. Atque id verum quales continent aliquam inter se est in meis exemplis. Ecce
Intervallum inter © & Terram ii proportio 1 proportio pro- Intervallum inter © & 9s/ noncuplaf. I portionum ses-
PeriodicumtempusTerre D proportio s quialtera ut 2.
Periodicum tempus Saturni 30 j trigecupla J ad 3.
sicut est 1 ad 9 t, sic intervallum © © ad intervallum © E Simplex hec est proportio noncupla major. Sicut est 1 ad 30, sic periodus © ad periodum E Simplex hec est proportio trigecupla. Sicut est 2. ad 3, sic est proportio noncupla major ad proportionem trigecuplam. Re- duplicatahec est proportio sesquialtera. Proportio simplex agnoscitur divisione termini majoris per minorem, vel multiplicatione minoris per den ominatorem, ut constituatur major terminus. Ut si terminus minor sit 7, & proportio quintupla, quinquies septem sunt 35. hic est major terminus. At quando denomino proportionem aliquam reduplicatam, dato uno ejus termino, minore •seu proportione simplici: tunc oportet terminos illius simplicis toties ponere, &in se multiplicare, quot sunt in denominatote reduplicata* unitates. Esto simplex inter 2 & 3 queritur hujus tripla. Ergo tria 2 in se multiplico, fiunt octo, sic tria 3 in se •ductafaciunt 27. Ergo que inter 8 &27, est tripla illius, que inter 2 & 3. Hoc modo potest constitui & sesqui- .altera proportio proportionis, si
prius minorem terminum, id est, proportionem simplicem bisecem, quia minor terminus sesquialtere est 2, quesitis radicibus quadratis, ejus terminorum, deinde his radicibus ternis in se mutuo multiplicatis, quia major terminus sesquialtere est 3, & quia quod est totius sesquialterum, id se- missis est triplum. Hec est doctrina Ptolemei de proportionum compositione & divisione, invenies eam proculdubio in classicis amoribus, & in Clavio: estque aliqua ejus pars in reguli quinque, & in fractionum multiplicatione & divisione, sed negotium non est, plane idem & cavendum a confusione. Detur proportio simplex inter 4 & 9, queritur alia simplex, que cum ista constituat reduplicatam, que denominetur sesquialtera. Quero radices de 4 & 9, que sunt 2 & 3,& jam 2 in 2 & 2 faciunt _8,& 3 in 3 & 3.saciunt 27.Est igitur altera simplex quesita,inter 8 & 27. Quod st proportio proportionis date debeat esse fgf, querende essent radices terminorum date centesimi ordinis, & tunc singularum radicum 203 in se estent multiplicande, quem laborem ut sumam Deus avertat. Sublevant
autem

AD jOANNEM KEPLERÜM.
autem eum logärithmi Neperi facile in rudibus numeris. Diligenter igitur est attendendum> quando quantitas aliqua simplex vel sensilis dicatur alterius simplicis quantitatis sesquialtera, & quando proportio proportionis dicatur este sesquialtera. Et haec consideratio omnino iocum necessarium habet in mundo, propter ipsam conditionem causarum moventium. Non potest enim simpliciter quaeri, quae sit proportio periodici temporis ad amplitudinem orbis: essent enim ista diversorum generum; ibi tempus,hic linea seu Diameter: nec per omnes planetas potest esse eadem; quia non idem vigor virtutis moventis apud omnes. (Cum quaero, quae sit proportio periodi ad orbem, inepta est questio : quia periodus est tempus, orbis est linea (hoc loco) seu iter. Cum vero quadro, qua? sit proportio periodorum ad orbes, hic siibintelli- gendum est aliquid, scilicet in hunc modum: Quas sit proportio reduplicata proportionis simplicis periodorum ad proportionem simplicem orbium.) Nam hax fortitudo, seu remissio potius motrieis cauffe pro- portionatur ipsis distantiis, planetarum mobilium a Sole fonte motus, legibus non archetypicis, non consilio quaesitis, sed necessitate Geometrica, quam ego ad materiae necessitatem referre soleo, ut sit etiam sua Geometris materia (tu hic & alibi me poteris egregie juvare, siippedi- tando- vocabula idonea; ex quibus Philosophiae usitate periti, mentem meam capere possint) Quod si esset pondus idem circumvehendum in omnibus orbibus, non dubium est, quin proportio periodorum futura fuerit dupla ad proportionem intervallorum, lege rursum Geometrica & necessitate materiali; quia tempus periodicum componitur ex utraque re (i) ex dicta remissione vigoris moventis, ut quisque planeta exterior. (2) ex prolixitate circuli, quarum duarum rerum utraque (quia intervallum est orbis semidiameter) proportionatur intervallis in proportione simpla ; juncta igitur in proportione dupla. (Haec igitur proportio periodorum ad orbes, est eadem per omnes bigas planetarum utcunque coaptatorum. Estquenon squalitatis proportio, ut concinnum visum est Aristoteli. Sed nec est dupla proportio, ut videri alicui possit, non omnia ejus principia expendenti,sed est proportio sesquialtera per omnes bigas planetarum.) Utrum vero pondus idem in omnibus planetis esse debeat an diversa, & in qua proportione ad orbes, hoc jam relinquitur Archetypicis legibus & consilio conformandum. Etsi hoc adhuC dum est compositum ex causis dissimilibus duabus (1) amplitudine globorum, de qua sol. 484. & (2) densitate materia:, de qua sol 486. Et jam clara futura puto, quae sunt sol. 484. ex iis, quae de proportione simplici, deque reduplicata dixi. Sed age, simus prolixi,ut perspicuitatis finem consequamur. In exemplo Saturni tres casus sunt ob oculos positi. Primus habet hoc, proportionem intervallorum aSole (quae simtsemidia- metri orbium) accommodatam esse etiam semidiametris, seu diametris globorum. Hic primo sunt proportiones simplices intervalli © © ad diametrum © corporis, & intervalli ©t> ad diametrum corporis. Inter has duas simplices proportiones ponit iste casus proportionem reduplicatam eam, quae est aequalitatis; quae cum sit notissima & usitatissima in omni regula proportionum, tamen pro proportione aliqua non agnoscitur eo ipso, quia cum aequalitate constet, nihil habet in se dissimilitudinis, nec opus est, ut eam numeris explicemus. Et tamen hoc postumus. Nam esto intervallum ©o 34A9, semidiameter G i. Esto etiam intervallum f>e 31965 circiter, A semidiameter corporis % 9s. Hic etsi ter- Tttt 3 mini

702 E P I S
mini duarum proportionum,fi numeros simplices spectes,sunt insqualissi- mi (quantum enim distat 1.33469?) tamen dicere nihilominus possum in numeris, quod proportio 1.3469. iit adprop. 9f. 31965; ut 1. ad i,qui numeri sunt penitus aequales. Sed ad explicationem hujus casus revertamur. Quia enim tenemus in hoc casu proportionem simplicem diametrorum in Globis, quod sit eadem, qus diametrorum in orbibus, quam lucis cauta expressi numeris rotundis & integris 1,10 (vere enim deberet esse 1,9 s circiter) sequuntur nunc necessitate Geometrica etiam supersicie- -rum etiam corporum proportiones ^ simplices. Docemur enim m Geo- , metria, quod proportio (simplex) iuperficierum sit proportionis (simplicis ) diametrorum dupla (sensu reduplicato, & quod proportio (simplex) corporum, sit proportionis
K cis) diametrorum tripla (fenum reduplicato). Jam supra vero docui, duplicari proportionem, si termini bini, triplicari , si termini terni in se multiplicentur. Duc igitur 1 in i & 10 in 10, orietur simplex proportio superficierum 1,100. Duc i ini, Aisic io in 10 & 10, orietur simplex proportio corpulentiarum 1, 1000. Atque hic est primus casus.
Alter casus habet hoc, proportionem intervallorum (1 ad 10) esse accommodatam supersiciebus globorum © & %. Docemur vero in Geometria, quod proportio ( simplex) su- persicierum, sit proportionis (simplicis ) diametrorum dupla (senlu reduplicato.) Quare ut habeatur hic proportio simplex diametrorum, o- portet bisecare proportionem simplicem 1,10. At supra docui, secari proportionem in aequalia duo, si pro terminis proportionis constituantur eorum radices quadratae. Est vero radix quadrata de 1 itidem 1, & de 10 radix quadrata 3 f. Ehre igitur in fecundo casii fiet proportio (simplex) diametrorum in globis. Et
T O L M
jam quia corporum proportio est diametrorum proportionis (sensusimplici ) tripla (sensu reduplicato ) quare ductis in se hinc 1,1,1 ,inde vero 3 t 3 s 3s orientur termini proportionis (simplicis) corporum scilicet 1 & 27 f id est, circiter 30. Et hoc in casu secundo. Tertius igitur casus, quem rationibus archetypicis probasse persvasum habeo, dicit hoc, proportionem intervallorum 1,10 accommodatam esse etiam ipsis corpulentiis globorum, ut, sicut se habet se- midiameter orbis © ad semidiame- trum orbis E, sic se habeat ipsum corpus © causa interni spacii ad ipsum corpus Saturni. Hoc posito querendum est, quanta; sint apparitura; in terris corporum Diametri. Querenda est igitur proportio ipsa vera diametrorum. Docet vero Geometria, proportionem (simplicem ) corporum esse proportionis (simplicis) diametrorum in iis corporibus triplam (sensu reduplicato.) In tria igitur aequalia dispescenda est proportio 1.10. A?supra dixi, tunc in tria Lqnalia dividi proportionem simplicem, si pro ejus terminis ponantur eorum radices cubica; seu secundi ordinis. Est autem de 1 radix cubica 1 & de 10 radix cubica est 3 - vel af sequitur igitur, proportionem diametrorum simplicem esse 15s vel 12 f, vel Saturni diametrum veram esse paulo longiorem dupla diametro Telluris: unde jam Astronomus computat illam apparere quantitate dimidii minuti circiter. In questione pag. 648 cum tu tuis utaris verbis, ad sensum tuum egregie accommodatis, qui fieri possit, ut non intelli- gas rem ipsam ? Omnino puto, te simulare vel (nisi quod video te nonnihil a meo sensu aberrare) ludere. Tu de proportione Planette circa Solem loqueris, ego vero ibi quidem loci de advectione Planeta; ad Solem, vel repulsione. Sed hoc nihil obstat, quo minus» vel ex Tui ipsius verbis intelligas compensationem si-

AD JOANNEM KEPLERUM.
eri: ut quanto imbecillius plancta Quo major quantitas imbecillium attrahitur, tanto diutius (per alium Solis virium, hoc major efferus cssectum, de quo fol. 665) in illa im- (promotionis quidem circa Solem becilla virtute maneat. Est magna simpliciter . Librationis vero non rei perplexitas fateor; dicoque con- simpliciter, sed tantum ex parte So- solationis causa, meipsum immen- lis)quam si harum imbecillium viri- sum laborem hausisse, textumque mi- um minor quantitas effusa esset, ad- nimum decies mutasse, donec expri mensa nimirum tempori breviori, merem id, quod in causa versabatur, quod planeta in alio arcu consumit. Nam ibi loci sol. 648 anticipandum Ergo quo tardior motus hoc idem lösest, quod sol. 665 dicitur, cum tamen locior.
alterum ab altero pendeat. Summa Ergo quo minor & lentior est quo- comprehensionisperfectseineocon- vis momento operatio, hoc major sistit, ut intelligas principium non est ejus effectus in toto tempore, peti. Nam de contradictione res quod planeta illo arcu consumit » in est facilis. Sed video, exscribenda quo tempore inest momentum illud, mihi este tua verba meisque paralie- Hac nonne fi perimunt invicem , aliquid lis adjuvanda. Ponam autem te celeriter motum diu fintire vires» summarium fecisse utriusque loco- contra. Namsidiufintit^diuex*
rum a me jam allegatorum, nisi hoc pe Bat. Si boc , non celeriter ibit .
ponam, plura estent in tuo textu Hasc se mutuo non perimunt, ali- corrigenda. quid diuturnas sentire vires imbecillo altim invehiturplaneta,hocimbe - les , Jiisque diuturnitate promoveri cillius & lentius promovetur . longum, & tamen momentanea ce-
Quo altius invehitur planeta; hoc leritatis specie lentius agitari inmo- imbecilliori virtute vehitur & trahi- menta illius diuturnitatis singula, tur vel pellitur. Hoc igitur minor In sequipollentia Lunarium inve-
& lentior est, quovis momento ope- stiganda per schemata & circulos ratio, tam provectionis quam libra- non est consultum neque tibi neque tionis a Sole & ad Solem, ex parte alii cuicunque prseter me; ut mul- quidem Solis. tum fatigeris: sufficit calculos utrin-
<puo lentius fertur hoc diutius moratur , que consulere. Interim faciet ad ge- Quo lentius incitatur utroque mo- nuinam coelestium motionum natu- tu in punctis, seu momentis singulis, ram,ut intelligas, quo pacto ex physi- hoc diutius moratur in certa? quan- sicis principiis emergat ellipsis, ina> titatis arcu, in quo insiint illa puncta, qualis per partes motus. Et pag.
Jpuo mora longior , hoc in planeta finfis 796 puto obscuritatis hanc iplam este acrior (*) virtutis provehentis. causam, quod usus sum terminis Quo mora in certo arcu longior usitata: Astronomiae, hujus compa- quam in alio arcu squalis longitudi- rationis causa: suffecisset, ea qus dixi nis hoc major quantitas virium Solis Lib. I V ad numeros accommodare, imbecillium per longius tempus di- Musica coelestis noil ex praxi canen- spersarum, quam si eadem fortitudine di agnosci debet, sed ex Theoria, cui ^ vires per brevius tempus (quo is ali- musici toni & distinctio generum um arcum percurrit) impendisset. cantus duri & mollis innituntur,
$)uo hic major, eo & impulsus major, sufficit Monochordum sic divisum» concitatior curfiis. ut libro m dividitur semel in 2. secun-
do
(*)Haec vox acrior hic plane est aliena <k Cohtrasia veso. Sensus acrior dicitur» Vel eX parte sensilis, vel ex parte sensorii. Jam sensile hic vel quasi sensile» virtus scilicet provehens non est jam acrior , sed segnior , sensorium vero suas habet proprias leges , ex rectiori» vel obliquiori objectu diametri Magneti«, qu* proprium est hoc loco sensorium. K.
/

704 E P I S
do in -3 tertio in 4, quarto in 5, quinto in 6, id est, pro omnibus 5 vicibus semel in 60: ut scilicet ex pulsatione totius & partium singularum Harmonica contemperatio aurium judicio comprobari possit. Apotomas& Binomia, 6 bone, frustra in rebus sensilibus agnoscere laboras ; hoc enim perinde est, ac si enumerare nitereris, qus sirnt innumerabilia. Sane sentire quantitatis, est ejus unitates quodammodo enumerare, aut non sentietur 7o sed solum materiale quantitatis. Apoto- ms & talia sunt ineffiibilia, ctkoya> muta, eo que & insensilia, solaque mente comprehensibilia,& hoc nomine omnino Aosixa, contra quam latus feptanguli &c, quod non tantum non enunciari, sed ne mente quidem comprehendi potest, quam longum sit nexu aliquo ex diametro circuli pendens. Rectius dixisses, latus feptanguli esse non tantum incommensurabile diametro,sed ei plane incommunicabile, neque essatu, neque definitione mentali. Etsipropos xlv primi Harmonices probavi, ne illam quidem communicationem, qus est linearum septangularum seorsim inter se, sufficere ad construendum septangulum extra circulum: ut sic nulla fiat injuria septangulo, si non tantum adimatur illi communicatio cum diametro, sed etiam omnis omnino A oyuttj seu mentalis essentia, extra circulum considerata, ut ipsius Esse qualecunque tantum sit Inesse, idque materialiter tantum non formalster. Infinita estsymbo- lisatio totius philosophis in his Mathematicis : qus tibi occurret magna copia, ubi primum-aditum perruperis, ad capiendum Lib i. Harmonices^ Quomodo vero notsno-
T O L m
bis species planorum ordinatorum in circulo (qus suntqusdam«J<wAö 5 mentis oculo sensilia) exhibeant varia exempla horum ineffabilium, eaque per ipsas causas geneseossus, id puto sic esse explicatum Lib. I. Harmonicorum, ut ex alio commentario conquiri nec debeant nec possint. Et quia hic limen focusque cha- racterisationis mentis humans, toti- usque naturs anims formarumque ä mente divina: adhortor te,utenita- ris ad illa comprehendenda. Numerorum attactu, vel parcissimo, vel plane nullo est opus, prssertim illo, quo Coffists utuntur. Precor, Deus vota mea tantum fecundet, ut quantum temporis in Cofficis est perditum a plurimis, tantum in perceptionem mentalis illarum rerum esten- tis impendatur. Sic enim philosophis culturam publicam auctum iri sperarem accessione nön contemnenda.
Epistola CCCGLXXXIV.
LUDO VICUS HOHENFEL- DERUS
JOANNI REPLERO.
Lariffime Vir & amice, Domine 162z. Replere. Pagins hujus ad manus meas delats subscriptio ostendit, Tibi eam transmittendam esse; quod ego lubens saciqsnon tamen gratis: rogo enim, vel peto pro latoris lalario, judicium de (pajLvofjLSvoo, quod etiam in nostris oris eadem die conlpectum suit, hicque Leopol- dianorum sacerdotum colloquium cum D. parocho meo diremit Tuum & Te valere jubeo. VVidebolz.
d. x. Vecemb. CID 13 c XXiii.

Index I
EORUM, Qlli SCRIPSERUNT
JOANNI KEPPLERO.
A. Pag.
A UGUSTUS VrincepsAnhaltinus
" CCXXXVII. CCXXXVIII. 391
B.
Bachazek Murtinus CCCXXXVI. 548 Besoldus Chriflopborus CLX. 274. CLXI. 275. CLXIII. CLXIV. 277. CLXV. CLXVI. 278. CLXVII. CLXVIII. 279. CLXiX. CLXX. CLXXI.280. CLXXII.282. CLXXIII. 283 Beyerus Jo.Hartmannus CCLXI. CCLXII.423.
CCLXIII. 424
Blanchus Comes Vincentius CCCLXXX. 592. CCCLXXXIL CCCLXXXIII. 599. CCCLXXX V. 602. CCCLXXXVI.606. CCCLXXXVIII. 612. CCCXC. 618 Brake Eques vanus 7 ’ycho LXV. 102. LXVII.
109. LXVIII.118. LXIX. 119
Brenggerus Jo. Georgius CLI. rri. CLIU. 23t.
CLV.248. CLVII.250. CL 1 X. 270
BrunniusXaM/ CCCXLVIII. 565
Brutius Edmundus C X X XI. C X X X 11 .200.
CXXXIII. 2oi
Budowiz a Budowa Wenceslaus CXXXVIII.
205. CXXXIX. 206
Bulderus Hermannus GCLVIII. 418. CCLIX;
¥9
C.
Caselius Johannes CCCXl 495
ChristmannusJ^a^ar CXLVI. 2ig
CriigerusP^«/CCLXXXIII.4J9.CCLXXXV. 442. CCLXXXVI. 444. CCLXXXVIIL 446. CCXC.447. ccxcr.448. CCXCIII. 451. CCXCVI. 472
Crusius Florianus CCCXCVI. p. 620. CCCXCVII.6N. CCCXC VHI.tfiz. CCCXC IX. CCCC.624. CCCCI.627. CCCCII.628. CCCCIII.630. CCCCIV.
635. CCCCV. 636
- - Martims Eli. 88' LUI 89
Cysatus Jo. Baptifla CCCCLXXXl. 693
D.
Dasypodius Conradus XCVIL 162
Dona verus M. E. CCCXII. 494
Dornavius Caspar CCXLIII. 402. CCXLV. 403. CCXLVI. 404
E. Pag.
Eichlerus Gregorius CCXXXIV. p. 389.
CCXXXV. 391. CCXXXVI. 392
EnenckelL.B .Jobus Hartmannus CCCXCU.
CCCXCUI. 619. CCCXC1V. 620 Erickscn Joannes CHI. 176. GIV. 177. GV. 178. CVI.
Ens Gaspar C CCXCV.
F.
Falco Joannes Forstius Detblehus GCLX.
Freherus Marquardus CCCXXXVII.
Fuccarus Georgius C G CIX. 492. C G C X.
493
179
620
684
419
549
G.
Galilaeus G ali Um L V. 91. LVII. 94. LXIII.
101
Gehlerus Michael CCCLXI. 580, GGCLXII.
C CCLXIII. 581
Gerhardus Jo. Conradus C X L. 207. C X LI.
208. CXLII. 209
Godelmannus Jo. Georgius CCGXIII. 49;
Gringalletus Janus CCGCXV. pag. 643. CCCCXVI.644. CCCCXVII. CCCCXVIII. 645. CCCCXIX, CCCCXX.646.CCCCXXL
647
H.
Hafenrefferus Matt&iasXXV. XXVI. XXVII. 66 . XXVIII.67. XXIX.68. XXX. 69. XXXI. XXXII. 70. XXXIII. 7 t
- - - Samuel GCX.IV.i 6 q, CCXV. z6r.
CCXVII.36J.CCXVIII. 3 66
Hagenlojus AnsbeImus C XL VII. 219
Hannkius Valentinus CCLXXXII. 439
Harriotus Thomas CCXXIII.376.C GXX V.
379
Hebenstreittus Georgius CCCGLXXVIII.691. CCCCLXXIX. 692
- - - Jo. Baptifla CCCCXXII.
CCCCXXIII. 648 CCCCXXIV. CCCCXXV. 649. CC CCXXVI.650. CCCCXXVII. 651. CCCCXXVIII. 652. ccccxxix. CCCCXXX.pag.653. CCCCXXXI.p.dj4. CCCCXXXII. CCCCXXXIIJ. pag. 655V
Unuu CCGCXXXIV.

CCCCXXXIV. 656. CCCCXXXV. <557. CCCC XXXVI. 658. CCCCXXXVII.659. CCCCXXXVIII. CCCCXXXIX. 660. CCCCXL.661. CCCCXLI. CCCCXLII.661. CCCCXLIII. 66;. CCCCXLIV. CCCCXLV. 664. CCCCXLVI. 665. CCCCXLVII. CCCCXL VIII. 666. CCCCXLIX. 667
Hegulontius Cbnftophorus GLXXIV. 281 Hoffmannus L. B. Jo. Fridericus XCII. XCIII. 149. XCIV. 151
- - Petrus CCCLXXVIII. 590 Hohenfelderus LudoVtcus CCCGLXXXIV,
7°4
Homelius Joannes XG. 147. XCI. 148 Horcky Martinas GCXCVIII. 48;. GCXCIX, CCC. 485. CCCI. 486. CCC 1 I. CCCIII. 487. CCCIV. 489. CCCV. CCCVI.491. CCCVIII. 492
Horstius Gregor tut GCCCLXIX. 687. CCCCLXX. 688
I.
Jechiusy.CCXL. 597
Jessenius Joannes CCXXVII. C CXX V 111 .
;8r
Jorgerus Helmbartus CCCCLXXV. 690.
^ostelius GXLVIII. 220. GXLIX. CL.
221
Miillerus Joannes GXXV. 194. GXXVI. 195.
CXXVIJ. 196
. - Philippus GCCCLXXXII. 695
0 .
Odontius jo. Caspar CLXXIX. 29;. CLXXXI.
296. CLXXXIII.303. CLXXXIV. 305 Origanus David CXXVIII. 196. GXXIX.I98- CXXX. 199
Ortholphus Cbrifiophorus XXXIV. 72
P.
Papius Joannes XXXV. 73. XXXVI. XXXVII. 74.XXXVIII. XXXIX. 75. XL. 76. XLI. XLII.77. XLIII.78. XL IV.79. XLV.go. XLVI.8J-XLVII. XLVIII.84. XLIX-8Ö.L. LI. 87
Pafino Pacius CCGCLXXX. 692
Pisani Octavius CCCXLIX. 565. CCCL. CCCLI.566. CCCLIII.568. CCCLIV.569. CCCLVI. 571
Pistorius Joannes CCXXX, z 84 - CCXXXIt
187
PoltziPoltzhügely«. Georg. GCGLXIV. ;8r
cl
Quietanus Joannes. Vide Remus
Lansius Tbomar CGCLXXIV. CCCLXXV.
589. CCGLXXVI, 590
Li mnaeus Georgius LXXI. 12;
Longomontanus Cbrißiamts XG VIII. 162.
XCIX.164. CI. 174
Lysetus Poly carpus GII. 175
M.
M®stllnus Michael I.i. II-3* IU- 4. IV. 11. VI. 1;. VII. 15. VIII. >8. IX. 19. X. zo. XI. 2x. XII. 23. XIII.2 6. XIV.30. XV. XVI.34. XVII. 35. XVIII. 37. XIX.38. XX.42. XXI.44.XXII. 45. XXIII. 49
Malcotius Odo GCGXLIII.554. CCCXLV.
556
Marius SintonCCCXLIL 553
Medices Julianus CCCCLXXI. 6g8.
CCCCLXXII. 689
Meherentius Rudolpbus Sagienfis XCVI. 161 MingoniusZÄözw^j - CGCLXVII. CCCLXVIII. CCGLXIX. 585. CG CLXX. GCGLXXL 586. CCCLXXII. J 87
Albinus CGLXV. 426
R,
Rechpergerus Guilielmus CG G GLXXIV,
689.
Remus Joannes CCCXX. 505. CCCXXII. 510. CCCXXIV. 512. CCCXXV.5I3.CCCXXVH pag. 517. CCCXXIX. y6. CCCXXx! 529. GCCXXXI. 5Z>. CCCXXXIII.536.
cccxxxiv. 539
Ttho&msAmbroßus C V 11 .180. CVIII. CIX. I8I. cx.igr. CXI. CXI1.183. CXIIl. 184. cxiv.185. CXV. CXVI.187. CXVIL 188. CXVIII. CXIX.189. CXX^o.CXXl. CXXII. 191. CXXIII. ly;
Riddershusen Ludolpb. CXXX V. 202. CXXXVI.
CXXXVII. 204
Roffenus Jo. Antonius CCCCXIII, 642
Rollenhagen Georgius CXXIV. 19z
Romanus Adrianus CCXL 1 V. 415
Rulandus Martinus CCXXIX. 382
s.
de Schallenbcrg Georg- Chrifloph. CCCCVIII.
639*

INDEX I.
,;?V
fi
■< i
' L
ÖJ9. CCCCIX. CCGCX. CCCCXI. 540 CCCCXII. 541
Scheinerus Cbrißopbor, C C C L XXVII. 590 Schickhardus Wilhclmus CCCCL. 6 <5 8. CCCCLII.<$ 7 z. CCCCL 1 II. 674. CCCCLIV. 676. CCCCLV. 677. CCCCL VI. CCC CLVII. 678. CCCCLVIII. CCCCLIX. 679. CCCCLX.680. CCCCLXI. < 58 i. CCCCLXII. CCCCLXIII. CCCCLXIV.68z. CCCCLXV. CCCCLXVI. 68$. CCCCLXV 1 I. 68 6 . CCCCLXVIII. 687
Serarius Nicolaus CCIV.349. CLXXVl.2pr. CLXXVII. CLXXVIII. 291
Seussius Joannes CCCLVII. 572
StarhenbergL. B. Georg. Erafmm CCCXV. 501* CCCXVi. 502. CCCXV 1 I. JOJ. GCCXV 11 I. CCCXjX, J04
Strahlendorff Petrus Henricus CCCLIX.
CCCLX.
579
CCLXVIIL 427. CCLXIX. CCLXX. CCLXXI.428. CCLXXII. 429. CCLXXIII. 432. CCLXXIV. 433. CCLXXV. 434. CCLXXVI. CCLXXVII. 435. CCLXX VIII. CCLXXIX. 436. CCLXXX. 437
Ursus Nicolaus Raimarus LIV. 90
V.
Valesius Jacobus CCCLXV. 583. CCCLXVL
584
Velserus Marcus CCCXXXVIII. CCCXXXIX.
549* CCCXL. jjo
Virdungus Paulus CXLIII. 209. CXLIV. 212.
CXLV 218
ä Vicken Nicolaus CLXXXV. CLXXXVI. 306. CLXXXVII.311. CLXXXIX.ziz. CXCI. ;,6. CXCIII. zrr. CXCIV.zr;. CXCV.3Z4. CXCVI. zrä. CXCVII.317. CXCIX.CC. 3i *
Straussius Joannes CCCCVI. 638. CCGCVII.
639
T.
Tanckius Joaebimus CCXLVII. CCXLVIII. 40J. CCXLIX. 406. CCL. GCLI. CCLII.407. CCLIII.408. CCLV.4i6. CCLVI. 418
Tengnaglius Sebastimus CCCCLXXVII.
691
u.
Ursinus Benjamin CGLXVI. CCLXVII. 426.
Zehenttnair Colmannus LXXU. 12 6 . LXXIID 127. LXXIV. 128. LXXV. LXXVl. 130, ^XXVII. LXXVIII.131. LXXIX.132.LXXX. 138. LXXXI. LXXXII.140. LXXXIII. LXXXIV. 143. LXXXV. LXXXVL LXXXVII.144. LXXXVIII.145. LXXXIX.
14 6
Zernemel L. B. Georg. Eraßnusm Vita 5 Zieglerus Job. Reinbardus CCV. 351. CCVIL 354. C C V111.3j<5. CCXI. CCXII.358. CCXI 1 I. z6a
^Nonym
Index II
EORUM, QUIBUS SCRIPSIT
JOANNES KEPPLERUS.
A. G.
oCCCXIV. 496 Coigneto Michaeli CCXX. 589
Marchioni BadensiCCXLII 401 Criigero Petro CCLXXXIV. 440»
Medico CCXXXIII. 388
Patrono CCCLVIII. 573
AUGUSTO Principi Anbaltino CCXXXIX. 39}
B.
Besoldo Cbrißophoro CLXlt.
Blancho Vincentio CCCLXXXL 593
CCCLXXXIV. 600. CCCLXXXVII. 60S. CCCLXXXIX. 614. CCCXCI. 6ig
CCLXXXVII. 445; CCLXXXIX. 447. CCXCII. 450. CCXGIV. 4Ö2. CCXCV.465. CCXCVII.
17 478
E.
Eichlero Gregorio CGXLIV.
403
6Ä0LVI.91. LVIII.9j. LX. 98
_......... B.
Brabeo Tycboni LXIV. 101. LXVI. io< 5 . LXX.42; Hafenfeffero Samueli CCXVI.
Brenggero Jo. Georg. CLII.228. CLIV. 248. Hatriöto iboma C CXX 11 . 373. CCXATV »U CLVI.249. CLVIII. 2Ö2 CCXXVI.
Uuu», Hegl
i)
■■ : i

I N D
Hegulontio Chrifiophero CLXXV,
L84
Hoffmanno Petro CCCLXXIX.
591
Horcky Martino CCC VII.
491
I.
Jechio J.CGXLI.
399
Jörgero Helm hart 0 CCCCLXXVI.
6 $ 0
L.
Longomontano Christiano C.
167
M.
Maestli no "Michaeli V. u. XXIV.
5i
Malcotio Odoni CCCXLIV.
555
Mario Simoni CCCXLI.
550
M AXIMILIANO Archiduci Austriae
CCLVII.
418
M AXIMILIANO Bavarö CGLXXXI.
438
Mediceo Juliano CCCCLXXIII.
689
Mingonio 'Iboma CCGLXXIII.
588
Muliero Philippo CCCGLXXXIII.
698
N.
Nautonnerio Guilielmo CCXIX.
367
0 .
Odontio>. Cafp, CLXXX. 193» CLXXXII.
2 99
P.
Pisani Offiabio CCCLII. 567. CCCLV. 570
E X IL
Pistorio Joami CCXXXI. 384
a
Quictano Joami. Vide Remo.
R.
RemoJfcOTCCCXXI. 507. CCCXXIII.5ir. CCCXXVI. 514. CCCXXVIII,5I$>. CCCXXXU. 552. CCCXXXV. H4
Roffeno^. Ant. CCCCXIV. 642
RUDOLPHO II. Rom. Imp. S. A.P. F. ccxxr. 37 i
S.
Scaligero jofipho CCI.333. CCII. CCIII.
342
Schickharto Wilbelmo CCCCLI. Ö70
T.
Tanckio Joachime CCL 1 V. 408
u.
VickenioAtoo&eCLXXXVIII.3«. CXC. 315. CXCII.317. CXCVIIL 317
w.
Wackherio» a Wackhenfelss Johan. Matthix. CCCXLVI. 557. CCCXLVII. ;6z
Z.
Zieglero Jo. Reinharde CCV1.352. CCIX. 356. CCX. 357

Fi S XI
TAB: A .

A B CDEflGs
Fio II.
YX V
Is
^liso^L
O^^.K\y -ffi- 1 . 3 ^ /r ---
S^f|r Anno , s ss
Fis.VI
II -28 ST
ci|e maiui
GABINA
JHicA Atcejfhni jHalhe maiici Filia .
'I y-S32:
Ftc.vm
FiPr V
Ftg: XV.
FtoXIII
B 1 II
Fto.XII
TAB B

n *\

flo. IV
TAB C
/

0 1/ JNT1/ Mi/ I
Fto. IV
Fip : V
Fio VI
Fio. VIII
I Diapaxk
'ctron
r a
Joiius AjoniLfAJenid :A Joiv. K 'J'q
'<m. A Jetnd A Jonus
Fio VII
\arcn
iDiaperde
ÖF M
TABD

* Ä
-L-
:
►•■*• i' 1 ^ 1 * 36 '^ifXiil- -

1
A
Fio.VI
TAB E

f
J^oft horas l\ vt arcc
Macula
Ori .% %■ %. %. *. Occ-,
FigVIII.
A B C E D
TABF

* /l.
^ JL
%

Fio IV
g ■■ V 1. 'p : s'os‘
Fio VII
_ Oculus
m Fio, VIII.,
.. jvrtvv'j'*'’ 3o
''
?kr , :
f*i)*c'heav 2
U^AMMkE
i | i;:; Clartiudo parclü
::::: (jolumna lucida : j i; •; perJ'olem
d FicIX
I ^
fi
--
I C
FioVI
-2--- —.-
A.
TABG

T> C
flo- Iv>
1 *0 ° ß s^i w=S , i
•Scucurni. Jovis, vel „M. artis Terree. Vm^n Af»
Veneris. .Mercurii. £\
~Z=p!Lzl
FioVJI
X0 ) 1 Z
73 7 ? Tl
RoXI
Fio XII
Fio VI
TAB H

• *
‘i#
tivK
V
LM^-
.L
< ^ Wf'
■^is»
:vh
' ->- »Fi

: wm-. .
EWK
‘ ' r.
-'"’ y
-sb&vrr.?-
7
«sa* - """
Mi - ■ .
^'7:77; ; f *v*v£ ' 5 *ps*j^

y /
'yV
■.jg&Z
'£'^?v,' c ^*\
^ ^l&T T .V

x n: -'s.
s 54 £P iP
■-s/'
^►r'r-;>
selt«
fe* : t.
JL ._'-«■
“■.1XV
i:«0 ,^i-i->