24,2 Exploratio quinta
vetur, aer vero sursum ad aerem > & ignis ad elementum ignis in con-cavo lunae.
Haec opinio quocunque modo explicata capacitatem materiae in-sensilis excedit, quae cum perceptione careat, nequit cursum dirigeread certum punctum, aut certum corpus, ut postulato octavo ostensumest, quam ridiculum est imaginari nautarum plumbatas ubique rectaversus centrum descendere , dum terraqueum globum circumnavi-gant ? cum in singulis locis diversimode procedere debent, motibusaliquando diametralster oppositis, ut hic & apud antipodes , aut si sup-ponatur terram perforari, lapis dimissus festinaret ad centrum , ibi au-tem immobilis sisteret, unde ista perceptio? & tanta discriminatio in di-versis circumstantiis ?
Atomica autem explicatio corruit cum suo fundamento, nisi vacui-tates in natura probentur, quod nondum factum est, & qua; circula-riter moventur ab intrinseco principio (quod supra probatum est) neclevia nec gravia sunt, quia nec sursum nec deorsum moventur, necmovere conantur, ut Lther.
Levitas etiam ut a peripateticis explicatur in Bilance rationis levisti-ma est, nam nullum tale est elementum ignis in concavo Iunx , neculla ratio somniari potest, quomodo corpora levia proprio motu a ter-raqueo globo aufugiant, line certa periodo, quod multo absurdius est ,quam quod corpora ad centrum aut ad certum terminum procederent,sed quod a centro ubique locorum semper procederent, nec ad ullumcertum terminum, est omnino absonum.
Quinta opinio est doctissimi Colberti,in physica generali, tractatusecundo , capite secundo, qui gravitatem adscribit materia cuidamaere subtiliori, qux diversa est & a crasso aere, & a circumfluo jcthere,qui summe gravis est, oinniaque alia corpora deorsum pellit, quae etiamest causa elasticitatis, & unionis corporum, unde constringuntur & co-haerent.
Verum nullo alio effectu aut indicio talis materia subtilis detegitur,ut materia aetherea, qua omnes motus circulares syderum sieri necesseest, ut superiori expior, ostendimus, sed insuper eodem modo refel-litur ac prior vulgaris opinio , nam materia illa subtilis omnibuscorporibus cedit, & transitum praebet , ideoque non semper est ineodem loco , & situ ; ad centrum ergo necessario varie dirigeretsuum cursum , ergo gravitas posset aeque locari in omnibus corpo-ribus