De Igne. zz/

sed pressura sua partes calcis difrumpunt, unde igniculi modo relatosuppressi ex subita dissolutione minutarum partium calcis exilium, &incalescunt} nam si lapides non sunt adeo ab igne cocti > ut meatus aqua:recipiendae capaces excaventur, nullus oritur calor, aut si lapides ni-mium sint cocti ,& meatiis sint adeo ampli ut aqua facile pertranseat,effectus nullus est, inde est quod oleum cujus flammae sunt tenuissi-mae , & globuli inde orti meatus calcis facile transeunt, & mollitie suanon premunt, spiritus etiam qui tenuiores sunt, nec calcem solvunt,nec calorem excitant. Ergo ignis clare differt ab oleo

Eadem est ratio (ut postea patebit) caloris qui excitatur a misturaacidi & alkali.

Sed diversa plane est causa cur foenam aut ali® herba: scmiexsiccata: —in majoribus cumulis incalescunt, & aliquando inflammantur, quod ^non sit a {contritione aut solutione, sed quia ex corporibus istis partesaquose primo exhalant, qua: accendi nequeunt, dein oleose, cum er-go partes aquose evaserant, & oleosejupersunt, sed a sole-aut aere li-quefacta: , & lubricae, nec arctius complicatae, ut sit cum herbae suffi-cienter exsiccantur, ideo lubricae partes oleose cum non habeant libe-rum exitum ex cumulo, uniuntur, incalescunt, fumant & tandem flam-mant , & quod haec sit vera causa inde patet, quia si semel sufficienterarefiant, licet postea ex pluvia multo madidiores fiant quam cum in-calescunt, tamen calorem non concipiunt, quia partes oleose &in-flainmabiles aut erant evaporata», aut solidis partibus complicati.

SuperestPhaenomenon ignis, quod scilicetbombarda aut sclopeta Solongior multo fortius & rectius globum projicit quam brevior,licet multo majoris diametri, & licet tantum aut plus habeat pulveris, Ratio est,quia cum pulvis primo accenditur igniculi inde extricati non possunt selibere rotare * aut expandere, sed prout procedunt in longiori tormen-to , expanduntur, & fortiores fiunt, nam ignis qui primo exit & glo-bum tangit, a subfequentibus propellitur longius in transversum , &non ascendit, quia continuatio motus fit ab infequenti aere, manifestumautem est majorem fieri hiatum in aere per ignem prodeuntem de brevi.

& majoris diametri tormento, quam de longiori & arctiori, ideoquecrassus aer citius recurrit, & pulsum ignis continuat, atque cum globusexit e majori hiatu decedit aliquantulum infra perpendiculum, antequamcrasso aere accingaturVquod non tantum fit in machina arctiori, ubicrassus aer cito recurrit. -

£x-

Vv