/

Eenig verhaal vanSiberien.

18 INLEYDING

weeft, of andere heeft willen qualyk onderrechten, al te veele onverant-woordelyke fouten , om het allerminst geloof daar aan te geven. Maar ditdaar latende, en ons keerende tot het geene men kan by een haaien voorof tegen het gevoelen van den Heer de LTsie , het zy uyt de Kaarten of deSchriften van voorgaande Schryvers, hoewel ik geloof dat hy daar by zeerver aan de onderkand leggen zoude, zo is deze zaak buyten alle twyfelinggestelt door de Kaarten van het Ryk van Japan, door de Inboorlingen ge-maakt, en door de laatste ontdekkingen der Rujsen. De Japoneefen verton-nen in alle hunne Kaarten hun Ryk, als bestaande uyt zeer veele groote enkleine Eylanden, welkers grootste, door hen genaamt Nipon, ten eenemaalafgescheiden is van een nabygelege Noord-Landfchap, 't welk zy noemenJesogasima of het Eyland Jesio, en ’t welk na alle waarfchynlykheid het zel-ve is, in ’t welk F. Hieronymns abAngelis trok uyt Japan, t welke hy in zyntweede verhaal staaft een Eyland te zyn,daar hy in ’t eerst het tegendeel ge-zegt had. Sommige Kaarten stellen tusschen Japan en Jesogasima een anderklein Eyland, Matsamai genaamt. Verschelde dezer Kaarten , die DoctorKampfer zelf medegebracht heeft uyt het Land, en welk ik gevolgt heb inde Kaart aan deze Historie gehegt, ten minsten daar ik beter Schriften ont-brak , zyn nu in handen van den Ridder Ham Sloane , en een andere was ci-vet verschelde jaaren gesneden door den geleerden Heere Reland , uyt deverzameling van den Heere Benja?nin c Dutry. Ik moet bekennen, dat dezeKaarten in netheid en naauwkeurigheid veel te kort schieten by onze Euro-pische, zynde de Oostersche Landbeschryvers niet genoeg ervaaren tot dateinde in Wiskunst; en Starrekunde : Maar evenwel kan men niet onderstel-len ten opzicht der Japoneefen in ’t byzonder» dat zy, zo volkomentlykkundig zynde» gelyk zy zyn, van de grootheid, uytgestrektheid , en ver-deeling van Osju, de allernoordelykste Provintie van hun Ryk , en een dervolkrykste, dat zy, zeg ik, zouden onkundig zyn, of en hoe ver dezelvebesproeit wierd door de Zee, en waar ze grenst aan andere Landschappen of. Provintien. Dat ’er een Straat is, die de noordelykste Kusten van Japanafscheidt van een nabygelege vast Land, word verder bevestigt door de on-langsche ontdekkingen der|Russen. Het is stechts weinige jaaren geleden,dat het Russische Hof geweten heeft de grootheit van Siberien en van ’tGroot Tartaryen , en desselfs groote uytgestrektheid Oostwaards. Henen zeerlangen tyd was haare kennis eenigermaten gebonden door de Rivier Oby ,die haar zelven ontlast in de Straaten van Weigatz,t n aan welke legtTobols-koi , de Hoofdstad van Siberia, de gewoone plaats der Staatschuldige Bal-lingen. Toen Doctor Kampfer tot Mosicou was, hadden zy reeds betereSchriften daar van gekregen, doch die wierden als noch zeer geheim gehou*den. Uyt deze was het, en uyt eenige betere onderrechtingen dat de HeerJVitzen eenigen tyd daar na maakte zyn groote Kaart van Rusland en vanGroot Tirtaryen , die zich zeer ver uyt strekt over de Rivieren Jenisiea enLena, en die naderhand op verschelde plaatsen verbetert en verkort is doorTsibrand Ides in zyne Reys naar China. Maar door de laatste ontdekkingen,inzonderheid die van het Land Kamfihatka , welke stechs over zeer weinigejaaren gedaan is, blykt het, dat het RuJsifiheRyk in grootheid en uytgestrekt-heid, ver overtreft eenig tot nog toe bekent, de Heerschappyen van denKeyzer van China ri\Qï. uytgezondert, schoon die Monarch in ’t bezit is vaneen zeer groot gedeelte van ’t Groot Tartaryen en dat het grenst aan deKo-ninkryken Zweeden , Tooien , aan het Tursiche Ryk, aan het Koninkryk vanTersien , aan de Turkestansiche en Bulgaraanfche Tartaren, en aan de Heer-schappyen van den Keyzer van China , ja zelf dat zy zich verder oostwaarduytstrekken tot byna aan de Eylanden van Japan. Doch het is myn voorne-men