re*; ?BATE M Tföf uv /T • .As# l££a k . dcL. .iülUWiDWirliiij »lilMMMW ÜwMMIMttN«»! ^lUItt^IMUKWO HHIHimiiHi:44WIJEHli f i miiifji MM :NZK- nimHiiunwiH rMvSc SOPHISTICA in compendio detecta: SIVE QUINGENTA TRIGINTA SEPTEM PROPOSITIONES IN THEOLOGIA CHRISTIANO - CATHOLICA MALE NOTATA, ET 4 Concilio Constantiensi contra Wiclestum &Hussium, aLEONE X.contra Lutherum, ä PIO V. GREGO- RIO XIII.&URBANO VIII. contra Bajum, ab INNOCENTIO X. contra Jansenium, ab ALEXANDRO VII. INNOCENTIO XI ALEXANDRO VIII. INNOCENTIO XII. contra alios, novissime a CLEMENTE XI. Contra Paschasium Quefnellum Proscriptae, & Exauctoratae Pro'cautela notitia Auditorum Sacra? Theologice Breviter expofiU £5* confutat£Z Promissa , ubi opuseß, succinttd Hiftorkd torum temporum narratione . A U T H 0 R E R,P. GREGORIO KURTZ O.S, BENEDICTI in Imperiali Monasterio ad S.Michaelem propl Bambergam Professo, Sacrosanctae Theologiae Proscfibre Emerito, & Actuali: ac p. t. Priore. Anno a Partu Virginis AID CCXXXXVL CUM PERMISSU SUPERIORUM. Sumptibus Joannis Georgii Lochner< BAMBERGiE, Typis Joanais Georgii Klietsch Typographi. ({ - GLORIOSISSIMO CONFESSORI VIRGINEO REGI, AUGUSTISSIMO ac SANCTISSIMO ROMANORUM IMPERATORI MUNIFICENTISSIMO &c. &c. \a, qua par esi devotione dedicat, ejus- l dimque altiffimo Patrocinio , ac honoribus humillime in/cribit hlons 8. Michaelis X Ä prce! c o > praesens qualecunque opusculum , tanquam fru - Sum inpropriofilo natum. Ccmdecens eß enim, ut Religio BenediSina tanquam arbor novella d Sacratiffimo Caesar eolim hicpiant at a , ac largiter irrigata etiam in modicis ac minimisfrudii- flcet Conditori, ^Plantatori luo. Frudlus ifle ,fl a fronte/pelletur, Theologia eß, Sophistica quidem, sed dflrophis & fallaciis , quibus nonnulli Ecdefiam Christi Jusodiebant - in compendio perpurgata. Ecce conatum ab irremifjd zelo tuo , INVICTISSIME IMPERATOR ! quo olim flagrabas erga Ec- cleflam, dum adhuc in terris impmali praflde- basfilio , derivatum & accen/um. Meminit etenim etenim feliciflima tuo Imperio Germania , quam indefejjojhidio bacchantem ea temporis calamitate infidelitatem , tanquam acerrimus Catholicce meritatis Defensor ubique terrarum op-&* expugnaveris , dum feliciflimusfemper ac gloriojifli- mus ViBor graviflimis confeBisprceliis Slavos , Bohemos 9 Wandalos 9 Hungaros 9 Saracenos alios que complures infideles edomq/li 9 profliga- fli) triumphflli, dignus 9 cui coelum aliquando militare vifiim & Angelus ille percutiens exercitum ducere confpeBusfit . Atque hcec prima eflinTe , AUGUSTISSIME PRINCEPS! laudanda nunquam fatis veritatis Catholicce 9 ac fidei dilatandce tanto Imperatore digna cernulat io. Alterum JpeSat illibatam morum integritatem» quamnan- nulli laxiorisdisciplincefiffiatoresperditum ibant» pqjtliminib affer tam» ac m compendio rejiitutam . Nechkäßopo Tuo , PIENTISSIME ac ZELOSISSIME IMPERATOR! aber- ratum ejje videtur» qui illibatam morum , ac Janilitatis vitee integritatem > tanquam vivum sanäimmiice exemplar nunquam nan exhibuisti , acfer ce adfluporempojleritati reliquisti Innocentia vitee , mansuetudo , intemerata cum cor JljjJima Conjuge 8. CUNEGUNDE, CON~ FUNDATRICE NOSTRA hberalffßmä pudicitia - justitia inviolabilis , pietas infiiperos» inviffa inviBa ßmper paffiomm mderatio , onmisque demum virtutum universitas in Imperiali peitore Txio fixamsedem quas tenuere perpetuam . Immensus prcecipue divince glorice fiemper amplificandae zelus palam enit uit > quem testificari nunquam cejfiabmt tot amplifiimi Epscopatus par- tmi rejujcitati , partim neo-ere ili , tot hfignes Ec clefice - quarum vix unam per Gen'maniam universam reliquisti indotatam - tot fundata largiter coenobia , quce inter uberem antidoralis recognitionis obligationem fibi hac inparte merito vendicat, & Tibi AUGUSTISSIME IMPERATOR! tanquam SUO CONDITORI, FUND ATORI, BENEFACTO- X X Rl RI ac PATRONO LARGISSIMO, ac MUNIFICENTISSIMO in aliquakm face gravssmce obligationis aliquatenus exfilvendce partem prcefintes pagellas cum omni humillima observantia ac veneratione offert , dedicat & consecrat JDevinBiffbnits Tibi , at devotißmus Mons S. Michaelis Arch . Ord, $. Bm. fröpe Bamberganu APPRO- APPROBATIO REVERENDISSIMI ac CELSISSIMI D. ORDINARII. S Acrolanctram Christi Ecclesiam a Sanctissimo Authore luo Servatore Nostro super inconcussam & fidei, & sanas doctrinas petram firmiter asdificatam a luis jamdum primordiis tum aperto erronearum opinionum insultu, tum blando haereticarum fallaciarum atj^ue, technarum veneno tacitis cuniculis & Sophisticis retiaculis suille agitatam atque ten- tatam, plurimis Sacrolanctis paginas testimoniis & traduce inluper primorum temporum historia edocemur. Succre- XX a • vit mm < o ) mm vit pariter tractu temporis in multiplicem formam & novaturientia lemper capita hydra ista infernalis, quae, licet; universali Ecclesia Authoritate per oecumenica concilia, aliaque supremae potestatis decreta fuerit amputata atque rescissa, latentes tamen Infelicis luas progenituras reliquias posteritati transscripnt, üt consarcinatis denuo sepultae hujus vafritiei centonibus in novos malitias surculos temporibus subsequentibus recrudesceret. Cum igitur primorum Ecclesiae saeculorum Patres Jrenaeus, Clemens Alexandrinus , Epiphanius* Philastrius, aliique laudabili atque fructuola industria haereticam hanc pravorum dogmatum colluviem in unum accensionis corpus eo fine redegerint, ut concatenata haec impietas ex oppositis orthodoxae fidei rationibus eo magis execrabilis & abominanda fidelibus omnibus appareret: Hincinduttrioso praesentis praesentis tractatus compilatori absque ulla plagii literarii nota in promerita cedet encomia, quod Novellos haereticas istius recentiorum temporum pravitatis foetus in compendiosa quadam eruditae disquisitionis compage orbi literato voluerit exponere. Unde fructuosum hunc laborem praelo maxime dignum arbitramur. Bambergae die 26. Martii 1746. FRANCISCUS JOSEPHUS Episcopus Aradenp Sujfrag. &* Vi - car. Gen . Bomb. m.p. i 1 i XXi FACUL mm c o ) mm : FACULTAS REVERENDISSIMI D. ABBATIS. teste sJ L ibrum cui titulus: Theologia Sophi- Jiica in compendio detecta &c. ä R. P. Gregorio Kurtz Conventuali ac p.t. Priore noitro compilatum, quantum ad Nos pertinet, typis mandari polle, his ce concedimus. Ex Monasterio 8. Michaelis Arch. prope Bambergam. Die 27. Martii. 1746. LUDOVIQUS ABBAS nup. PR^FA- PRAEFATIO Ad Lectorem. Eluminatissimus Öle gentium Apostolus Paulus Ia Epistola sua pataenetica ad Titum v. 9. inter alias ptaecipuas Episcopales dotes hanc non minimam recenset , Episcopum iftquiens, oportet amplecti eum, qui secundum sdnäm doürinam est, fidelem sermonem , ut potem sit exhortari in doürina sana , kst eos, qui contradicunt , ' arguere . Praeviderat enim, imo praedixerat, fore suo tempore in Ecclesia scissuras, contentiones & contradictiones I, Corinth. Il.v. 19* Oportet &hareses este, ut& qui probati sunt , manifesti fiant in r« i» 'mi*- m- 8® c • > mm pro objecto praecipuo habet doctrinam fidei & maceriam morum* Theologiam nomino sophisticam tanquarn ex meris propositionibus ab Ecclesia proscriptis» condemnatis atque confixis coagulatam , sed veHdeo omnium conspectu dignam, quia ä suis maculis detersam & erroribus vindicatam. Nimirum canto purius & vegetius est aurum , quanto ä scoria probius est emundatum. Vivaciores fune colores, quanto ab umbris per lucis intervalla magis sunt elevati. Dulcior est musicorum harmonia, quanto ä dissonantiis soluta in suaviorem concinnatur melodiam. Fertilior est ager, quanto ä loliis 8c zizaniis est emendatior- Sanctissimus Servator orbis ipse suo divino ore Ecclesiam cum agro conferre dignatus est, in quo Paterfamilias bonum femen seminavit. Matth. 13, v. 27. Cum autem dormirent homines , venit inimicus &super - seminavit zizania in medio tritici abiit. Et cum cre visset herba» £5* frudum fecisset, apparuerunt & zizania: Ec dixerunt servi Patri familias. Nonne bonumsemensemindfii in agro tuo ? unde ergo habet zizania ? Respondit ille : Inimicus homo hoc fecit. Omnes norunt, Parabolam istam Ecclesia; Christi jure accommodari posse. An non ille supremus Paterfamilias, divinusque Magister, dum in hac terra esset, bonum femen in agro suo seminavit? An non Apostoli ac Discipuli ejus sanam doctrinam ubique sparserunt ? Unde ergo habet zizania? unde emerserunt tot propudiosa dogmata? Inimicus homo hoc fecit. Inimicus homo fuit jam ab initio nascentis Ecclesias tortuosus isse, imo infernalis coluber, qui tan- quam hydra ab infimo cartari barathro emergens tot harefes progenera- RAM ( -> ) Mi® generavit , quo t monstrosa capita hinc inde erexic, quX tarnen Herculeo robore ac invicta semper constanda Ecclesia Christi feliciter amputavit. Inimicus bomo fuic in Oriente Faverrimus ille impostor Arrius , qui vestem Ecclesix inconsutilem diro Schisinate scidit, ac Divinitatem Verbi incassum impugnavit. Inimicus homo fuit protervus Hatresiarcha Alacedonius , qui praeter alia Pfeu- do - dogmata Spiritus sancti Deitatem in vanum oppugnavit. Inimicus homo suit versipellis Eutiches , qui Divinam Humanämque Naturam in Christo sacrilega commixtione confudit. Inimicus homo fuit pertinax JVeflorius , qui perfricta fronte duas in Christo personas, divinam unam, humanam alteram discrevit. Hasc primaria, ac prte caeteris perniciosiora zizania quatuor primorum Conciliorum oecumenicorum Auctofitas eradicavit ac confutavit. Taceo Manichasos, Pelagios, Massilienses, Donatistas, Mono- thelitas, Mahometes, Berengarios, aliosque innumeros Ecclesia: ^hostes, & me solum converto ad novissimos post primam millesimam Ecclesia; Christi aetatem emergentes Haeresiarchas, & fanar side! turbatores, cum quibus praecipuum hic negotium erit. Postquam enim Ecclesia aliquantisper ä turbis quievisset, complures Europae Provinciae eliminatis Ethnicisini tenebris in occidente fidem Christianam suscepissent, sanctsque DEI Homines ubique semen bonum seminallent, Apparuerunt, dum maxime floreret ager dominicus, denuo zizania inBohemia, in Anglia, in Scotia &Hybernia, in Suecia , in Polonia, inHungaria, in Gallia, in Germania universa, ac finitimis regionibus partim aperte contra doctrinam fidei militantia, partim fraudulenter ac lub pietatis spe- XXX cic mm c o ) mm tie sans doctrinae insidianda. Fecit & hoc inimicus homo. Inimicus Homo Wicleffus , cujus Pseudo-dogmata quadraginta quinque condemnavit Concilium Constantiense Sesi. 8. Inimicus Homo Hujsius , cujus Articulos triginta damnavit idem Concilium Sesi. 15* Inimicus Homo Lutherus 3 cujus propositiones quadraginta Sc unam eradicavit Leo X. Inimicus homo yMichael Bajus, cujus septuaginta novem Theses tanquampernitiosa lolia exrirparunt tres summi Pontifices Pius V. Gregorius XIII. & Urbanus VlH* Inimicum hominem suo se nomine probavit janfenius , multarum in Gallia turbarum Auctor &: Parens, cujus quinque adulterinas propositiones proscripsit Innocentius X. additis duabus aliis incerto auctore protrusis. Alios Auctoris innominati quadraginta quinque articulos laxitati morum nimium faventes solemni Anathemate sustulit Alexander VII. sed & multo plures nimirum sexaginta quinque ejusdem argumenti & licentiosae vit$ plus aequo tribuentes confixit Innocentius XI. Alias duas & triginta & unam propositiones in nimium rigorem ex adverso propendentes prostravit Alexander VIII. Nomen quoque siium sed turpi nota insignivit Inimicus, non homo, sed luridae vitae magis Bestia, quam homo Adichael de Jllolinos cujus spurcitias sub praetextu quietis & pietatis propositionibus sexaginta octo comprehensas, 8e paulo post alias ejusdem fere Argumenti viginti tres abArchi-Episcopo Camera- censi de Salignae Fenelon publici Juris factas telo confixit aposto. lico Innocentius XII. Novissime vero centum & unam falsissimas positiones Paschasii Quesnelli Presbyteri Anglicani exauctoravit Clemens XI, Ecce ingentem prolium H*reticalium colluviem, quarum mm c• ) mm quarum, ii vel obiter computum quis iniret,, conficiet numerum quingentarum trigenta septem propositionum, vel potius scphis- matum Theologicorum nigro stigmate a summa sede notatorum, Praecipuus autem finis ac scopus hanc scriptionem mihi meditanti & auspicanti erat Jansenio-Quesnellismus, qui ä multis jam annis florentissimum Galli« regnum misere afflixerat. Unde, quia iste cx omnibus, quotquot retro fuerunt, haer esibus ac erroribus maxime vero novissimis aliquid habet, propositiones omnes a tempore Wicleffi usque in praesens damnatas tanquam ejusdem praelusiones breviter percurrere,, in quibusdam salsitatis originem detegere, in aliis vero praecisam erroris causam referre necessarium Eque ac utile duxi. Atque ita multorum laborem me alleviatu- rum spero , primo enim non diu inhaereo historicae narrationi, qua; multis de Jansenismi doctrina cupidis taedium parit, st omnino prolixe tractetur. 2do. Multi Auctores propositiones damnatas & resolutas in cumulo ediderunt, ast particulatim enucleatas pauci, & hi fusissime. Mihi praeplacuit singularum perbrevis expositio. Et quidem in propositionibus Wicleffi, Hussii, Luche- rij&Baii, quarum salsitates per se apertae sunt, &a Theologis Pole- micis detectae ac refutatae, non multum me detinui , sed illud saltem egi, ut ostenderem, quomodo una alteravesit vel contra sacram Scripturam, vel contra concilia oecumenica, vel definitionem Pontificum in decretalibus, vel contra auctoritatem SS. Patrum, vel contra communem Doctorum, vel contra rationem, vel contra praecipuos Theologos S. Augustinum, vel divumTho- mam, vel contra praxon Ecclesiae vel Theologiam moralem, Prae- )(X X 2 «M misi tamen Ztio fere in omnibus maxime recentioribus ab initi® tenorem bulla; condemnatoria;, ut Lector qualitatem propositionum damnatarum in conspectu habeat. Lacta autem refutatione succincta conclusionem & finem decreti pro coronide adjeci. 4td. Mulae sunt propositiones, maxime, quas in famosa constitutione Unigenitus : referuntur, qua; prima facie videntur este piae, catholica;, imo sancta;, &in sacra Scriptura fundata;,quibus arva hic detrahitur , non quidem fuse & analytice, sed laco- nice & succincte, sto. Cum propositiones Quefnelliana; hoc peculiare habeant, quod textibus sacra; Scriptura: in false sua; assertionis testimonium abutantur, patebit per discursum, quomodo more omnibus hasreticis usitato per violentam detorsionem Verbum DEI non modo in vanum assumatur, verum etiam quasi obtorto collo abominandis erroribus ancillari cogatur. 6t6 Addita sunt pro coronide varia; promulgationes, publicationes, declarationes, & acceptationes Famosae.Bullaej Unigenitus &c. Quibus fidem sitam, & observantiam erga sacram sedem amplis- simte Diaceses, &c uni versitates testatam fecerunt,' annexa in fine solenni acceptatione facta ab Eminentistimo Cardinale Noellio, quä funditus, ac radicitus evulsa credebatur totius Quesnellismiin- felicistima propago. - Dum igitur zizania , qua; inimicus Homo super sanam Ecclesiae doctrinam superseminavit, evellere & eradicare aggredior , adesto, supreme Paterfamilias, & Colono tuo indignissimo viret praebe, A au-xilium divinum dignanter impertire. Tu vero Le- Lfor benevole! fave & val?. DEO EO SANCTISSIMO DEI FILIO Pastore Bono & Optimo, Qui est Via, Veritas & Vita. Sub quo Pastore Unico Primario Fiet tantum unum Ovile. Omnes, quotquot venerunt & non intrarunt Recta in ovile ovium Christi, Fures sunt & latrones. Oves Christi vocem ejus audiunt, & pascua inveniunt. Omnes, quotquot se per haereticam pravitatem ab hoc ovili separant, a Lupo infernali habent, quod sibi timeant. XXX 3 Qui DUCE & AUSPICE CHRISTO. Qui non colligit cum illo dispergit, Et qui non est cum eo, contra eum est. Aliam Ecclesiae luse parabolam edixit, qui totius humani generis Magnus est Pateiiamilias. Hic Agrum plantavit, rigans illum Sanguine suo, Sed inimicus homo superseminavit zizania. Plantavit vineam, sed singularis Ferus depastus est eam. Sed nondum statim finis. Habet Ecclesia hostes litos , sed detriumphavit universos. Domus est supra firmam Petram aedificata, Descendit pluvia, & venerunt flumina, flaverunt venti, & irruerunt in domum illam, mm c o ) MM &non cecidit, Fundata enim erat supra firmam petram, Nec portas inferi praevalebunt adversus eam. Incaflum furis Wicleffe! incaflum fremis Huffi! incaflum laceflis Luthere! Impetus vestri flumina sunt, venti inanes, compescite insultus Bajana, ac Janfenianae Pseudo - doctrinae sectatores! Contrahite vela libertini, erubescite Rigidi! Obmutescite fictae pietatis simulatores! & sub hoc pallio atrociflimorum criminum incentores! Ecce Vigilant, & dissipant Consilia vestra Supremi Pastoris Vicarii, ac NrZK ( o ) UMZ ac Divi Petri legitimi Successores, errorum vestrorum Justissimi Censores. Immaculata est Ecclesia, Christi Sponsa, Nullam habens ragam, nec sustinens maculam falsi dogmatis. Immunis hactenus ab omni naevo haereticae pravitatis Stetit invicta & inviolata in conspectu omnium Adversariorum suorum, Stabitque porro in sarcula sarculorum haerelum omnium potentiffima Detriumphatrix. Pars I. Pars L Praelusio Quesnellismi in Joanne Wicleffo Anglicano Presbytero. SuccinBa Hifiorica Narratio Vitee, do$rinee t (§> Alortis Joanms IVkleffi . ^MM^ ^blit Joannes WklefF natione Anglus, Parochiae cujusdam curio, homo non vul- f aris eruditionis , Doctor Theologiae, xclesiae tandem Lincolniensis rector, qui regnante Eduardo Ili. in Anglia ingens in ecclesia excitavit incendium; Sua quippe superba doctrina inflatus, Vigornienfem Episcopatum ambiverat, sed ignominiose omnino ab eo, quem ambitiose petiverat, repulsus. Hac ille repulsa irritatus , omnes vindicandi se occasiones circumspexit more haereticis ab antiquissimis temporibus usitato, qui passione aliqua vehementi a via communi abacti deprehenduntur. Porro temporis circumstantias , opportunam esse serendis dogmatibus Vms /. A filis 2 ? mxm suis occasionem ratus est Wicleflfus.. Erat enim tunc* multo tempore ab omni haereseos monstro ecclesia immunis. Rex Angliae, cui, ut tanto facilius Doctrinae virus ei instillaret, Anglicanae ecclesiae caput esse, nec excepto uno Jesu Christo aliud ipsi agnoscendum, per(uaserat,erat una cum Proceribus a Romano pontifice ob quasdam collationes , in quas nonnulli irre- ferant abusus, abalienatus. Accedebat inclinata jam regis aetas, ex qua debilior emergebat Reipublicae gerendae ratio, & major Ministrorum, ut fieri assolet, ambitio. Hos inter erat Joannes Lancastriae dux , apud quem Wicleffus, uti Lutherus postmodum apud Saxonem ducem, favorem, & patrocinium quaesivit in- venitque. Accedebat Gregorii XI. Vigilantissimi Pontificis, qui sedem Avenione Romam transtulerat , obitus , & diuturnum schisma subsecutum,,quod tanto' tempore exagitavit Ecclesiam. Ferunt illum nec a familiari haereticis fuco alienum fuisse. Nudis enim; pedibus Wiclessincedebat, pannis vilioribus amictus,, ut incautos facilius deciperet , sibique auctoritatem, & vitae rigidioris speciem conciliaret. Sed & principes,> Magistratus , & populäres sibi devincire studuit , ex eo, quod passim doceret , viris Ecclesiasticis non licere habere possessiones , &c: ; Opposuit se huic pseudo-doctrinae prirr.6 Sirnom Subduriensis Archiprsesul Gantuariensis coacto natio- nali concilio, sed ob fautorum suorum potentiam impune dimissus est Wicleffus imposito ei deinceps silentio. .. Sed malum semel impune dimissum contra illud: pnn- m x m * principiis obsta scr '6 medicina paratur., latius exinde se diffudit. Alius nimirum Joannes dictus Bellaeus ex episcopi sui carcere profugus, 'Wic!efFo.se adjunxit,au- .dacior suo Magistro, discipulus supra Magistrum, civile bellum accivit, conjurationemque procuravit in primaria Cleri, & nobilitatis Anglicanae capita, qua Simon Subduriensis Archicpiscopus, primas Angliae, .& regni Cancellarius trucidatus est. FlorimundusRe- mundus tenet, quod eadem Wicleffi doctrina dein in Parisiensis, quae parem tum non habebat , universitatis Censura, tandem etiam Universalis Romae congregati Concilii decretö haereseos» & impietatis fuerit condemnata. Tandem cum patriam haud ita multum incom- modasset, pleris que doctrinae ejus constanter se opponentibus mortuus est anno 1387. Ejus mortem Wal- singhamus, qui Angliae res litteris prodidit, sic describit : Die qui Sancti Thomae Archiepiscopi Cantua- riensis memoriae sacer est, cum Joannes Wiclessus, diaboli organum, hostis ecclesiae & mendaciorum artifex ad concionem & suggestu habendam , & pro more dfundendas blasphemias sesepraepararet; justo dei judicio in paralysin incidit, sic ut impurum illud os, quod tantas contra Deum & Sanctos blasphemias evomere consueverat, mirabiliter non siise spectantium horrore distortum appareret ; lingua ultra modum incrascescens ad confitendum peccata ei verba negaret ; & tremens caput aperti ostenderet, sententiam, quam contra Cain Dominus pronuntiavit, contra ipsum latam esse. Mortuus discipulos aliquos A 2 reli- 4 )oC reliquit, qui ut ejus aevi scriptores testantur, nefandis criminibus, & libidinibus fe polluebant. Tandem quadragesimo prima post mortem eius anno , publica judicio condemnatus. Interim Joannes Hufs , qui librorum, & Wicie sii errorum suscepit patrocinium, in Bohemiam malum invexit, tantamque civibus erga illius libros (non obstante quod ab Academia Pragensi condemnati, imo, ne luesamplius serperet,, ignibus concremati fuerant} venerationem instillavit ,, ut eos non solum domi studiose retinerent, verum etiam auro & argento hos pestilentissimos Codices exornarent. Tempus itaque advenerat putationis - ut malo jam palam grassanti obex poneretur. Quare Sacrum Concilium Constantienfe Anno Christi 1415. in Sessione 8. Articulos 45 . Joannis Wiesest post accuratum examen , solennster condemnavit, plures quidem ut notarie haereticos , & a Sanctis Patribus dudum reprobatos »alios, ut fcandalofos, & blafphemos, quosdam ut piarum aurium ostensivos,nonnullos ut temerarios & seditiosos. Dogmatica Prceemium Synodi Sejs. 8. F idem Catholicam, sine qua, ut ait Apostolus Hebr; 1 i. impossibile est placere Deo , a falsis ejusdem fidei cultoribus imo perversis impugnatoribus, & per superbam curiositatem intendentibus, plus fapere quam opor- m x m -y oportet,oppugnatam saepius,& contra illos per fideles ecclesiae milites spirituales opposito scuto fidei de- fensatam fuisse * Sanctorum Patrum Scripturis atque gestis instruimur. Haec quippe bellorum genera in bellis carnalibus Jfraelitici populi adversus gentes ido- lolatras praesignata fuerunt. In his itaque spiritualibus bellis sancta ecclesia Catholica in fidei veritate superni luminis radiis illustrata, Domino providente , & Sanctorum Patrocinio opem ferente semper immaculata perseverans de. erroris tenebris velut hostibus pro- fugatis gloriosissime triumphavit. Nostris ver6 temporibus vetus ille & invidus hostis nova certamina (ut probati temporis hujus manifesti fiant ) suscitavit» quorum dux & princeps extitit quondam Joannes Wi- clesspseudo-Christianus*qui dum viveret, adversus religionem Christianam pertinaciter asseruit, & dogmatizavit plures articulos, quorum 45.huic paginae duximus inferendos. Sequuntur Propositiones.* N Onnuflis deinde interpositis sic prosequitur Concilium. Haec (ancta Synodus declarat, & definit* Joannem Wickff notorium fuisse , & pertinacem haereticum, decernitque, & ordinat, corpus & ejus osla, ( si ab aliis fidelium corporibus discerni queant, ) ex- humari, & procul ab Ecch fiae sepultura jactari, fecundum Canonicas & legitimas sanctiones. 6 ö m )pc m Propositio I. damnata. Substantia panis materialis, & simüiter substantia vinimateriälis remanent in Sacramento altaris. Ostenditur f'alsitas. Ostquam intellectum est, W^clefifum novi aliquid mdliri in ecclesia, Mox Pontifex Romanus UrhanusVl. ad Richar- dumAngliae Regem scripsit, ut, cum Archiepiseopus Can- tuarienfis , Sc Episcopus Londinensis mandatum ab ipso accepiflent, Wicleffi Confessionem ad se transmittendi, suam au- thoritatem ad eam rem, si opus esset , interponeret. Ncc itä multö post Concilium Provinciale convocatum est, in quo multi ejus articuli condemnabantur, & illi inprimis , qui tranfubstantia- tionem, & realem corporis Christi praesentiam in Eucharistia oppugnabant. Tandem hic error fuit universaliter condemnatus A Concilio Constantiensi Sels. 8 ubi dicens, substantiam panis & vini manere in Sacramento altaris, anathematizatur. Hic idem error Berengarii fuerat jam praedamnatus in Concilio Romano sub Gregorio VII. Et novissime resuscitatus a Luthero fuit proscriptus inTridentinoSess. 15. can.2. ubi sic habetur: Si quis dixerit, in Sacramento Eucharistiae remanere substantiam panis Lc vini, una cum corpore & sanguine Christi, anathema sit. Cert£ Antiquissima Eucharistica panegyris habet: dogma datur Christianis, quod in carnem tranfit panis, Sc vinum in sanguinem. Quod non capis, quod non yid.es, animosa firmat fides, praeter rerum ordinem. Propositio H. damnata. Accidentia panis non manent sine subjecto in eodem Sacramento.. Ostenditur salsitas . C Um de fide sit, post .consecrationem non remanere substantiam panis & vini ex unä parte. cumque ex altera parte oculis cernamus, tangamus, gustemus Src. ambarum substantiarum acci- W k m 7 accidentia» uti est quantitas, calor, color, humiditas,siccitas &c. manifeste sequitur, accidentia ista manere sine subjecto, quod optime expressit hujus Sacramenti admirabilis expositor D. Thomas opule. 57- Lect. 3. Accidentia sine subjecto in eodem Sacramento subsistunt, ut fides locum habeat, dum invisibile visibiliter sumitur aliena specie occultatum : & sensus ä deceptione immunes reddantur, qui de accidentibus judicant sibi notis. Qusb ratione id fit possibile » videantur auctores scholastici. Propositio III damnata.- Christus non est in eodem Sacramento identice , & realiter propria pras-- sentia corporali. Ößenditür salsitas. H Uic errors novissime adhaesit Calvinus, negansf Christum este: realiter praesentem, sed figurative tantum, & metaphorice. Praesentem propositionem confutat satis scriptura ipsa : dicit enim- Joannis 6. Christus dominus: panis quem ego dabo, caro mea est. Item caro mea zuri eft cibuS'& sanguis meus vere est potus. Unde Cyrillus Hyerosolim. Catechesi 4. sic ait: cum igitur Christus ipse sic affirmet, atque dicat de pane: hoc est corpus meum, quis deinceps audeat dubitare? atque eodem confirmante, & dicente: Ric est sanguis meus, quis , inquam» dubitet, & dicat: non este ejus sanguinem? Propositio IV. damnata. Si episcopus vel : sacerdos existat in peccato mortaliy non ordinat , noti 1 consecrat, non conficit,-non bap;izat. Ößenditür salsitas. D Cibent orthodoxi theologi , per peccatum mortale amitti equidem gratiam una cum virtutibus infusis ( excepta fide & spe,- nisi peccatum sit vel haeresis, vel desperationis) tanquamproprietatibus gratiam 1 tanquam naturam in ordine supernaturali comi, tantibus: & nort piopteiea amitti characterem live baptismi, si- ve confirmationis, sive-ordinis. Unde iacerdos in peccato mortali * m )o( m tali constitutus sacramenta conficiens, ordinans, consecrans, se« baptizans . licet illicite agat, novumque peccatum sacrilegii accumulet, valide tamen ea sacramenta administrat. Neque enim malitia ministri, qui agit personam Christi, potest inficere bonitatem, & simctitatena caulae principalis. Unde verum est illud:Paulus baptizet, Petrus baptizet, Joannes baptizet: hic est (Christus) qui baptizat, hic est qui ordinat, hic est qui consecrat. Propositio V. damnata. Non est fundatum in Evangelio, quod Christus Missam ordinaverit, Oftenditur salsitas. L Ocum scripturae quaeris, in quo fundatum sit, quod Christus Missam ordinaverit. En. i. Corin. cap. n. Christus postquam COnsecrastet corpus siium, dixit : hoc facite in meam commemoratio- nem. Similiter postquam consecrasset sanguinem suum, dixit: hoc facite , quotiescumque bibetis , in meam commemorationem. Patres, Concilia, & Universalis Ecclesiae traditio per haec verba semper. intellexit institutionem, & ordinationem sacrificii Missae, quae est actio repraesentativa passionis dominicae. Sed ubi in Evangelio? inEvati- gelio Lucae cap. 22. 19. & accepto pane gratias egit, & fregit, & dedit cis dicens: hoc est corpus meum» quod pro vobis datur; hoc facite in meam commemorationem. Propositio VI. damnata. Deus debet obedite diabolo, Oftenditur salsitas , O Rdo praeposterus: auctor obediat facturae, creator creaturae, Sanctus sanctorum perverso perversorum. senctitas iniquitati. Exempla contraria habentur multa in scripturis, unde mirum, hoc phantalma extravagans potuisse excidere Wicleffo » scd equidem credo, ipsum in hac propositione obedivifse diabolo, qui fe contra deum extollere ausus ascendere nitebatur ad thronum altis simi. Unus loco omnium locus sitMatth. 4, ubi cum diabolus ten- tator W X W 9 tator dixisset Christo; haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me, repulit eum Dominus dicens: Pade Sntbma, Haec non sunt Verbaobedientis,sedrepellentis,arguentis,& subjicientis. Seri- ptum est enim, Dominum Deum tuum adorabis . & illi lbli servies. Audiatur Gerlon de pastionibus animae Consid. 6. justum Dei judicium daemones excaecat, illudens eis , & perversissimos eorum conatus adversus electos suos convertens in usum suae bonitatis. Hoc utique non est, Deum obedirediabolo, sed illius ministerio uti ad finem diabolo molestissimum. Propositio VII. damnata. Si homo fuerit debite contritus., omnis confcstio exterior est sibi superflua,.& inutilis. Ostenditur salsitas,. N Equit homo esse debite contritus, nisi habeat propositum observandi omnia praecepta divina, quae inter in lege nova est praeceptum confessionis. Ostendo ex Scriptura Matth. 19. Multi credentium veniebant, .confitentes, Sr annuntiantes actus suos. Paulus 2. Corinth. 5. v. r8- dedit nobis ministerium reconciliationis. Joan. r» cap. 1. Si confiteamur peccata nostra, fidelis essi, & justus, ut remittat nobis peccata nostra, & emundet nos ab omni iniquitate. Neque confessio exterior est superflua, cum homo non possit esse certus de sua contritione reipfa fupernaturali. Neque inutilis, cum sit necessaria ad implendum Christi praeceptum. Sanctus Thomas in supplemento totam rem brevissime definit: Contritus transgrefior conflitueretur , fi non confiteretur Non poterat, inquit Van Ranst, Angelicus Doctor, si in ipsa Wicleffi tempora incidisset, directius, Lt evidentius errorem perimere, Propositio VIII. damnata. Si Papa sit praescitus, & malus , & per consequens membrum diaboli, non habet potestatem super fideles sibi ab aliquo datam,nisi forte a Caesare. Osten« B LS. W )v( W Qßenditur salsitas, S Olus casiis possibilis est, quo Papa semel canonice elb^usrÄ ab ecclesia universali acceptatus potestate super fideles exci* dat nempe, cafos haeresis : praescitus autem hoc est reprobus aliquando foturus & malus pontifex non fit hoc ipso haereticus cum fidem retineat, vtiiuppono. Ergo non est cur non habeat potestatem-super fideles. Sed nec in veteri lege pontifices mali stiä caruere potestate. Super cathedram enim, inquit Matth, 23, Cap. Mojssi sederunt scribae & pharistei: Non est igitur, cur summi pontifices in lege nova, si eos mortaliter peccare contingat, amitt.mt supremam in ecclesia Cathedram. Verba finalia •nisi forte k € farer videntur redundare in despectum Majestatis £ im* plicite enim fatetur Wicless, pontificem bonum habere potesta* tem super fideles ä Deo, Malum vero &t praescitum habere illam 3 Caesare. Sive igitur bonus sive malus sit pontifex, nos asseri* mus, habere potestatem ä Deo,praevia tamen univerAli ecclesiae acceptatione^ Propositio IX. damnata; Post urbanum Vi. non est aliquis recipiendus in papam , sed: vivendum M more graecorum sub legibus propriis. Oftenditur salsitas, F Uit Urbanus VI. Successor Gregorii XI. qui ante mortem suam adhuc damnavit Wicless haeresiarcham harum proposi. donum auctorem. Hic Urbanus, cum vellet purpuratorum mores reformare, habuit eosdem sibi infestos, ac aversos. Electus- est igitur alius pfeudo pontifex Clemens-VII dictus Avenione residens. ejusque occasione ortum est schisma durans annos quinquaginta, quod tandem per electionem Martini V. 1417. Deo ita disponente desiit. Haec est historia Urbani VI. qui foit verus pontifex, & ut talis ab ipso Wiclesso agnitus, & post quem nuito recipiendum esse ,dniqpissime- docet. Bene hic notandum, Wiclef- i'X Wicl essum fuisse ita animo constitutum, ut fiRomantisPontifex hasresim ipsius tolerare voluisset, eum semper habiturus fuisset pro summo Christi vicario in terris. 'Vivendum igitur, concludebat Apostata, separatim ä sacra sede , vivendum m*re gracorum; nempe displicuerat ei regimen ecclesias Monarchicum, affectabat ergo regimen Patrjarchale Graecorum : sed et hoc rpsam /uo teniporc non placuisset, quia nulla.homini inquieto pax. Propositio X. damnata* Contri scripturam sacram, est » quod vki.Ecclesiasti ei habeant posseflio» ,nes. iOstenditur salsitas. I Ste forte locus scripturas sacrae erit: Deut. !Z Non habebunt sacerdotes Sdevitae partem, & haereditatem eum reliquo Israel, Dominus enim ipse est hasredicas eorum. Si, infert Wicleff, ministri veteris testamenti non debebant habere possessiones: ergo neque viri Ecclesiastici Novi Testamenti. Huic loco occurrit Angelicus.: Levita in Veteri'Testamento habebant jus in hereditate paterna, sed ideo non acceperunt partem cum aliis tribubus., qtiia erant per omnes tribus dispergendi. Porro Levitas. & sacerdotes habuisse possessiones urbium , pascuorum, agrorum» äiiorumve bonorum ex aliis scripturae locis compertum est, unde inverto argumentum, & retorqueo ad viros ecclesiasticos novas legis. Audiatur Joannes de Gerson in Traft, de contractibus Parte i. considerat 20. Licitum est ecclesiasticis, de redditibus in communi vei proprio vivere juxta determinationem Chrtßi , £s Apostoli i. Cor 9. & observationem totius ecclesiae: dignus est enim operarius mercede sua. Propositio XI. damnata. Nullus Praelatus debet aliquem excommunicare,nisi prius sciat, eum cx- communicatum a Deo : & qui sic excommunicat, fit ex hoc haereticus , vel excommunicatus» B 2 Osten* IS WI )°c W Ostenditur salsitas. C Ommune theologis thema est: SititeutU Vetrifr&ceditsente». tUm cdu Et licet communiter intelligatur de potestate ligandi , St absolvendi in /aero tribunali, paritas tamen rationis evincit, ut intelligi optime possit de potestate excommunicandi, quam Christus ecclesiae suae contulit. Haec igitur, cum de exterioribus duntaxat judicet quoad jurisdistionem humanam, licite excommunicat lubditum fidelem sibi contumacem et rebellem, esto ei per revelationem ( non video enim,qui aliter fieri possit) non innotescat, ejusmodi esse t Deo excommunicatum: Sufficit namque hoc scire Praefatum Ecclesiasticum moraliter ex contumacia, & rebellione subditi. Non igitur ex hac potestate exercita dici potest haereticus r sed potius fui strenuus- exeeutor Propositio- XI I. damnata 5 . Pralätus excommunicans Clericum, qui appellavit ad regem, vel ad Concilium regni, eo ipso traditor est regis, & regni. Ofienditur fdlfitds* P Raelatus excommunicans Clericum appellantem ad regem, vef ad Concilium regni, nequit este regi vel regno injurius, eum nemo utens jure suo sit reprehensibilis , & appellatio Clerici sive ad regem , sive ad Concilium regni sit aliunde ipso fure nulla. Qui enim vel primoribus, üt ajunt, labiis sacros delibavit canones» ignorare non poterit, non licere Clerico appellare ad forum saeculare tanqoam ad forum in competens. Videatur titulus de foro competenti. Accedit, quod propositio ista colllmet ad feminandas discordias regem inter, & Praelatos ecclcsiaslicos, quod est multorum stratagema haereticorum.. Propositio XÜI. damnata- Rli qui dimittunt praedicare , sive audire Verbum Dei propter excommunicationem hominum, sunt excommunicat!& in Dei judicio traditores. Christi habebuntur. Qßtn- UZ )°C W i; Ofienditur salsitas.. E Xcommunicatia major , quae est censura ecclesiastica , noti potest exerceri, ac ferri in subditum, nisi contumacem ac rebellem, sive obedire nolentem. Sed illi qui dimittunt praedicare sive audire hoc est qui abstinent a praedicando, vel audiendo Verbo Dei propter excommunicationem hominum , reipfa non sunt contumaces, sed obedire parati. Ergo non sunt excorrmu- nicati, neque in judicio Det traditores Christi habebuntur, sed vice versa laudabuntur tanquam acquiescentes ecclesiae judicio gravibus de causis ita ordinantis« Necefse est autem talem in ecclesia potestatem admittere, sicut enim ei tradita est potestas credentes admittendi in ecdestam, ita oportuit eidem concedi, postea contumaces ac rebelles factos ex ea ejiciendi; In omni siquidem republica debet esse potestas coercendi rebelles. Propositio XIV. damnata. Licet alicui diacono vel presbytero pradicare verbum Dei absque auctoritate sedis Apostolicas sive Episcopi Catholici. Ofienditurfdlfitas* P ostulat hyerarchreus ordo in Ecclesia Dei, ut praesit summus pontifex episcopis, episcopi presbyteris Lc Diaconis, ne alias fiat confusum chaos , & quivis immittat falcem in alienam messe m.. Cum igitur omnis potestas origirtetur ä sede Apostolica, quae est omnium ecclesiarum mater, Diaconus vel presbyter praelumens praedicare Verbum Dei sine ejus Auctoritate, aut saltem episcopi Catholici, inobedientiae reum le constituit: Atque haec est doctrina Doctoris gentium, & praedicatoris famosiflimt Pauli, dum Rom. iO. inquit: quomodo prsdicAbunt t vifimittAntur l' Propositio XV. damnata. Nullus est Dominus civilis, nullus est Praelatus, nullus est Episcopus, dum; est in peccato mortali, B z Osten - U Oßcndttur salsitas * E St equidem omnis potestas a Deo, ut habet Apostolus, neque tamen haec sive in fieri, sive in conservari pendet ä stam gratiae. Unde & idem Paulus monet , ut fervi subditi sint Dominis non tantum bonis & modestis, sed etiam discolis. Praelatus sine consecratione, vel benedictione ordinatus manet talis vi primae institutionis: Episcopus per consecrationem ordinatus manet talis vi characteris indebitis, esto contingat» ut se peccato mortali coinquinent. Ex hae propositione desumpsit Quelnelius propositiones sequentes, nempe 73.74.75.76.77. in quibus peccatores excludit ab ecclesia Dei, quos tamen nec Christus exclusit Matth. 22. v. 9. ite ergo ad exitus viarum, & quoscunque inveneritis., vocate ad nuptias. Propositio X VI. damnata. Domini temporales possunt ad arbitrium suum auferre bona temporali* ab ecclesia , posieflionacis habitualiter delinquentibus, id est ex habitu non solum actu delinquentibus. Oftenditur salsitas,. P Ro possessione bonorum temporalium ex parte ecclesiarum stat non tantum bona sides, vi cuius ecclesiastici posiessores non tantum non actu, sed nec habitu delinquere possunt, sed & antiquissima & immemorialis hujus possessionis possessio. Quod autem pro possessore sic juris praesumptio, rem, quam possidet, esse ipsius, usque dum adversarius contrarium ostendat, notorii juris est. Accedit quod possessio relevet ab onere probandi , il- iüdque transferat in adversarium. Quo igitur jure, quo fundamento , aut »quo titulo colorato domini temporales possunt ad arbitrium suum auferre bona temporalia ab ecclesia, pro qua militat tot saeculorum possessio, quae non tantum praesumptionem, sed plenissimam praeseriptionetn, & securitatem meritö operatur. Audiatur denuo Joannes de Gerson in 1. Parte de statibus ecclesiastis W X W if siasticis, ubi sic ait: Status summi pontificis, & alter quicunque inferior ecclesiasticus dotandus est , vel fovendus pro debita* Sc- honesta. sustentatione temporalium» smö quibus in hac vita mise» La lpiritualia non subsistunt. Propositio XVII. damnata.. Populares possunt ad-suum arbitrium dominos delinquentes corrigere. Ostenditur salsitas H -Mc tollit omnem fubordinationem populi erga dominos^ v Auctoritatem , & Majestatem regum , pacem reipublicae» tranquillitatem communitatum, laxatque fraena vulgo populari, ut insultent praepositis suis. Est equidem correptio fraterna, quae est actus charitatis,& specialiter tendit ad emendationem fratris delinquentis per simplicem admonitionem licita omnibus, sive quis subditus fit, & po^ daris sive Praelatus; Nihilominus Gorrectio, quae est actus justitiae, & fit cum authoritate fuperio- ritatis pertinet ad solos Praelatos,. &.Dominos. ut habet Angelicus i. 2. qu. 3 3. art. Z. Propositio XVIII. damnata:.* Decimae sunt purae eleemosynae, & possuntPatochiani propter peccatasuo*- rum Praelatorum ad libitum, suutn eas auferre. Ostenditur falfttau T TOc prfndpium Wicleffo haereles soas promulganti maximi 11 opportunum erat: Ea enim re & apudiaicos alios, qui divitiis Cleri iam invidebant, & apud principes aliquot viros tantam gratiam iniit, ut episcopis non liceret, in eum aliquid gra* vius statuere. Nunc ad rem. Quod decimae non sint purae eleemosynae, sed ex jure tum divino tursi positivo dlbitae, patet ex scriptura; Imo enim originem suam deducunt ex Levit, cap. 27. num. rg. Deut. 14, De lege nova etiam patet, decimas este i uris- divinis divini, in quantum deserviunt pro necessaria sustentatione ministrorum ecclesiae , quia teste scriptura dignus est operarius cibo suo Matth. io. Unde St Apostolus i. Corinth. v. 17. dicit: Dominus ordinavit, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant, St qui altari deserviunt, de altari vivant. Neque potiunt Parochiani propter peccata suorum Praelatorum ad libitum suum eas auferre .: tum quia falsem est, quod supponit Wicleff, quod Praelati ob peccatum mortale excidant sua dignitate. Tum quia laici saltem de jure sunt incapaces juris decimandi tanquam juris Spiritualis, St propter Spirituale ministerium competentis Cap. cautam 7» de praescript. per se loquendo. Audiatur hic Nicolaus de lyra in moralibus super cap. 18- lib. numer. Per hoc, quod sacerdotibus assignantur primitiae, Sc Leviris decimae pro soa,familiarumque suarum sustentatione , ostenditur , quod in novo testamento populus tenetur providere servientibus Deo de victu, & vestitu secundum rationem statuum, St personarum. Propolitio XIX. damnata. Speciales orationes applicatae uni personae per Praelatos vd religiosos, non plus prosunt eidem, quam Generales caeteris paribus. Ostenditur salsitas. M Ultüm valet deprecatio justi assidua: Est equidem Generalis oratio sive vox populi clamans ad Deum magni ponderis apud deum , hoc tamen non obstante speciales orationes sive applicentur uni personae per Praelatos ecclesiasticos, sive per religiosos, magis prosunt caeteris paribus, ut patet ä posteriori ex laudatissima Ecclesiae ordinatione de peculiaribus missis votivis ,ac collectis. Divus Thomas 3 n suppi, qu. 71, art. 14. St iz. habet. Orationes St suffragia facialia plus prosunt alicui, quam oommunia seu genertlU tantum. Pro- m m M i ? Propositio XX. damnata, Conferens eleemosynam fratribus est excomirmnicatus eo facto* , Oßendttur salsitas» P Eregrinus est in Scripturis Sanctis, qui nesciat . quam energt- cb commendata sit ä Christo Domino voluntaria paupertas* Si quis vult post me venire, inquit incarnata Veritas Matth. l6. v. 24. abneget ssmetipsum, St tollat crucem suam & sequatur me. Et.cap 19. Amen dico vobis, omnis qui reliquerit domum# vel patrem aut matrem, aut uxorem &c. centuplum accipiet&c. item in eadem domo manete edentes & bibentes quae apud illos sunt &c. Nolite portare saccum neque peram &c. Nequit autem voluntaria paupertas prudenter recommendari, nisi indi» rectfc commendetur largitio eleemosynarum; cum enim sine rebus usu consumptibilibus non possit vita haec temporalis subsistere , neeessö omnino erit, ut fideles res istas fratribus liberali- ter Sc misericorditer conferrent, quod ipsum eis magnae virtutis# & meriti occasio esset. Non igitur simt eo facto excommunicati# sed erunt aliquando a Domino remunerandi. Propositio XXI. damnata. Si aliquis ingreditur religionem privatam qualemcunque tam possestiona- torum, quam mendicantium, redditur ineptior, & inhabilior ad observationem mandatorum D J. Ostenditur salsitas. R Eiigtcnem privatam hic opponit Wicless religioni publicae quam profitentur omnes# quotquot /unt Christiani ; Sicque nomine Religionis privatae veniunt omnes sacri ordines v. g. religio Augustiniana, Benedictina, Gsterciensis, Franciscana &.c. In hisce religionibus alioquin sanctissimis, ä sede Apostolica approbatis, & confirmatis, sive bona in communi habeant, sive de deemosynis vivant, ait praefracte irreligiosus auctor, quod viri C teli- 18 W )°c kR Religiosi reddantur ineptiores et inhabiliores ad observantiam mandatorum Dei. Haec assertio nonnisi injuriosa est, unde se ipsam jugulat, cuna Iaerae religiones sint perfectionis Christianae seminaria. Propositio X XIL damnata. Sancti instituentes religiones privatas, sic instituendo peccaverunt. Oftenditur salsitas . A D peccatum requirunt communiter Theologi, ut sit transgressio libera legis divinae vel humanae omnibus promulgatae : sed religionum privatarum institutio nequit esse transgressio ejusmodi legis divinae Vel humanae, neque enim ostendi potest, ubi vel quando fundatio religionum fuerit prohibita, qui igitur Sancti hoc in puncto peccare potuerunt: imö per ipsam fundationem ad tantam pervenerunt lanctitatem. Taceo quod refert Nicolaus Woldford. art. io. contra Wicleffum. Certum est, quod Apostoli Monachos instituerint. Actorum 2do & 4to & Moniales i.Timoth. 5. Hoc tamen incidenter notandum, quod in Concilio Lateranensi sub Innoc. III. constitutum fuerit, ut deinceps nullus Ordo religioliis fine permissu, et approbatione sedis Apostolicae a quoquam instituatur , quae Constitutio renovata fuit in Concilio Lugdunensi sub Gregorio X. sed haec non derogant religionibus approbatis. Propositio XX11L damnata, Religiofi viventes in religionibus privatis non sunt de religione Christiana. Ostenditur salsitas . R Eligiosi non tantum de religione Christiana sunt, sed de per- feftione Christiana, quam prae caetcris Christianis profiteri dignoscuntur. Discernuntur quippe ab aliis per trium voto» um spontaneam emissionem, & observationem, in quibus tota perfectio m n W sectio Christiana consistit dicente Christo Domino' Matth. 19» Si vis persectus este» vade & vende omnia quae habes, & da pauperibus & veni sequere me. Ecce votum paupertatis- Eodem capite ait. bunt Eunuchi qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum» qui potest capere capiat Ecceyotumc*ftuatis . Matth. i€ ß Si quis vult venire post me, abneget scmetipsiiro', & tollat crucem tuam, & sequatur me. Ecce votum obedtentia. Atque haec est continua exercitatio religiosorum, quid igitur obstat» quin sint de religione Christiana, qui vivunt in religionibus priyatis ? Propositio XXIV. damnata. Fratres tenentur per laborem manuum victum acquirere, & non per m©|* dicicatem. Ofienditur salsitas, H ic est error resuseitatus, .doctus aliquando a Guillelmo de Sancto Amore » cujus duae erant hae propositiones. 1. religiosi tenentur ad victum opere manuali sibi comparandum. 2do unde illicitum est illis de eleemosynis vivere. Huic errori se strenue opposuerunt Alexander IV. & Doctor Angelicus in aureo plane opqseulo contra impugnantes religionem, Seraphi- cus in libello de paupertate Christi, .& apologia paupenim,,quos vide. Divus Thomas in citato opusculo sic habet ^Nullus ad laborem manuum tenetur, quasi ex praecepto , nisi quando alias victum licise habere non posset, Et tunc quilibet homo (ac non soli monachi) tenetur manibus laborare. Si ergo aliquis nec voveat cx labore manuum se victurum, nec intret religionem, quae illum ad ejusmodi laborem nominatim obliget, ae postit victum suum aliter quaerere , sive id fiat praedicando, seu deserviendo, altari, seu mendicando , seu ex spontaneis aliorum oblationibus' non tenetur .manibus laborare, praesertim cum ista corporalis exercitatio non sit absolute necessaria propter se, & interdum ipirkualem contemplationis finem impediat. ' C 2 Pro- SO 3SB )o( Propositio XXV. damnatae Omnes sunt Simormci , qui fe obligant orare pro aliis, eis in temporalibus fobveaientibus, Oßenditur falfitäs* S imonia committitur, quando pro re temporali venditur res spiritualis, vel quando pro re spirituali qua tali commutatur res temporalis. Eli triplex realis , mentalis , & confidentialis. Nunc ad propositionem. Baee arguit eos Simonirae vel mentalis vel realis, qui fe obligant orare pro abis, eis in temporalibus subvenientibus , atque ita simplieiter enuntiata falsa est : Sicut enim Simonia non est, dum quis largitur pauperi eleemosynam, ul ©rationem ab eo impetrer: Sic nec Simonia est, dum quis subvenit alteri in rebus temporalibus ex voluntaria paupertate egenti, ut orationem ab eo impetret, neque enim pauper, neque se obligans orare pro altero intendit orationes suas vendere, vel commutare, sed tantum intendit sustentationem Si quis tamen directe vellet seas orationes alteri in pretium dare, quatenus fune #es saerae, quin Simoniam committeret, vix dubitarem. Propositio XX VI. damnata* Oratio praescivi nulli valete Oßenditür falfitäSä E X hac videtur Qoefnellus suam desempsifle. 59. Oratio impiorum est novum peccatum, & quod Deus illis concedit, est novum in eos judicium. Mitior est ipse Christus Dominus qui Matth .11. V. 2Z. art; Venite ad me omnes , qui laboratis, & onerati estis, & ego reficiam vos. iterU Matth. 9 v ij. Non enim Veni vocare justos, sed peccatores. Unde & S. Aug, tract 44. in joannem ait: 9 i peccatores non exaudiret Detis, sn stra Publicanus dix'sset : Deus propitius esto mihi peccatori. Porro sensos propositionis videtur esse hic: Oratio praesciti nulli valet, id est EZ )o( W 2V nullius est valoris, vel nihil valet impetrare. Quod omnino falsum est, licet enim oratio peccatoris utpote procedens a subjecto per gratiam sanctificantem non dignincato non sit impetrativa ex justitia: est tamen ex Dei misericordia habilis ad impetrandam conversionem de congruo. Non igitur ab orando excludendi sunt peccatores, sed potius cohortandi, ut per orationem , gratiam impetrent conversionis. Propositio X X VI i. damnata. Omnia de necessitate absoluta eveniunt. Oßenditur salsitas. I Dem quondam doctsere Stoici omnia fato attribuentes. A1Ü sideribus attribuentes. Sed locuti sunt falsa, erraverunt ab utero. Si enim omnia de necessitate absoluta eveniunt, neque Deus erit liber contra Script. Deus ultionum Dominus, Deus ultionum liberi egit. Neque homo erit liber, cum tamen Deus reliquerit hominem in manu consilii fui, apposuerit ei ignem 5c aquam» ut, ad quodcunque voluerit, extendere possit manum suam. Neque meritum ullum, neque peccatum erit: quaecunque enim est illa necessitas, ut ait Aug. Si vitari non potest, impune ei ceditur. Et Christus Dominus libere omnino se obtulit, sibique meruit glorificationem dicens: Nemo animam meam toltit ä me : ego animam meam prino ä me ipso. Non igitur omnia eveniunt de necessitate absoluta, sed liberrimus est Deus, liberiores Angeli, liberi homines. Pulchre Gerson in Centilogio de conceptibus: concursus, ait, Dei generalis non impedit libertatem , imo causat, fortificat, actuat; quamvis non necessit & quia tolleret primum motum suum. Propositio XXVI1L damnata Confirmatio juvenum, Clericorum ordinatio, locorum cörtsecrätio reservantur papas, & epiicopis propter cupiditatem lucri temporalis & honoris. C Z Oß(&- rr Oßenditur salsitas, Q Uod haec reserventur papae » ac episcopis propter cupiditatem lucri temporalis (cum hoc titulo nihil exigatur) & honoris, calumnia est palmaris. Namimb Confirmatio juvenum reservata est soli pontifici, vel episcopo, quia Actor. 8. dicuntur ab Hierosolymis in Samariam misti Petrus & Joarmes ad confirmandos eos, qui baptizari erant a Philippo diacono. De Ordinatione Clericorum habetur expressi definitum in Floren, in lit. Fugeni!, ex ratione hac stringente, quod solus episcopus sit Christianae reipublicae praefectus, & Hyerarcha. Consecratio ecclesiae, altaris, vestium &c. secundum D. Thomarn z. Parte qu. 72. art. 1. ad 3. reservatur episcopo tanquam principali totius ecclesiastici ordinis. Habeturque in can. omnes basilicae. De Consecr. dist. r. Sed Sc esto , quod nonnulli propter honorem , id facerent r non ideo certe illorum culpa in omnes foret refundenda. Propositio XXIX. damnata. Universitates, Studia , Collegia, Graduationes, & Magisteria in eisdem sunt vana gentilitate introducta, tantum proiunt ecclesiae, sicut diabolus. Oßenditur falfitas D iabolus nunquam profuit, sed scmper obfuit ecclesiae, & tamen huic comparantur Universitates, Studia, Magisteria tanquam ä gentilitate introducta. 8! haec propositio auctorem re- spielt in individuo pro membro universitatis, vera est, ille enim ipse WiclefF in universitate Oxoniensi lauream Magisterii adeptus plus obfuit, quam profuit Ecclesiae, fuit ergo sicut diabolus. In genere ac specie , imo & in individuo pro universitate quacunque (altem Catholice loquendo , universitates ac graduationes Magisterii fectmdttm. /< sunt valdfc laudabiliter institutae, tum ad promovendam & dilucidandam doctrinam Verbi divini; Tum ad praemia conferenda sudantibus in Palaestra, tum denique ad calcar addendum pro novis laboribus. Unde nec ipse Aposto- W NM rr lus abhorret ab ejusmodi titulo, qui ei de jure competebat. Aie enim i. Timoth. 2. Veritatem dico, non mentior, doäer gentium in fide & veritate. Dixi fecundum se ; per accidens enim gradus Magisterii opponi potest humilitati; unde glossa ad illud Matth. LZ. Amant primos recubitus. Magistros, inquit, primos sedere non vetat, sed eos arguit, qui haec habita, vel*non habita inani gloria appetunt. Juvat hic audire Gersonem in oratione facta de liccntiandis in decretis confid. 14. & 15. Dominus sicut in uno corpore naturali diverse membris singulis officia constituit: Sic in corpore mystico diversos voluit esse Doctores pro varietate doctrinarum, legum, vel jurium, ut unusquisque gratiam , quam accepit, communicaret sine invidia, & in alterutrum administraret. Et secundo Dominus voluit, ut evitetur confusio in politico regimine, & ne insufficiens vel immeritus ad hoc ipsum se ingerat. Postremo honor alit artes, & omnes accedunt ad studia propter gloriam. Propositio XXX, damnata. Excommunicatio papse, vel cujuscunque Pradati non est timenda, quia est censura Antichrists. Ößenditur falßtäs t E Sse penös ecclesiam , & quidam primarso penes pontificem, potestatem excommunicandi patet tum ex actibus Apostolorum &c. traditum hujusmodi hominem diabolo, ut spiritus salvus fiat. Tum ex Paulo 1. Timoth. 1. qui aliquos tradidit setha- nsc , ut disoant non blasphemare. Tum ex continuo hactenus ejusdem potestatis exercitio, quo ecclesia rebelles sectarios nunquam non compescuit. Causalis, quam addit propositio, nempe excommunicationem non esse timendam, quU esi cenfur* Anti-Chrsii : Mera calumnia est » quam postea assumpserunt ex haereticis multi maxime Lutheri discipuli. Verum Florimundus Remundus erudite ostendit notas ac characteres in cap, rz. v. ultimo Apocalypfecs , nempe numerus ejus sexcenti sexaginta 24 WZ yod W sex , potius convenire Luthcro. Affero systema ejus» quia multis auctor ille praeclaras ad manum non erit. n n 1 b b 290 4OO 6 30 30 Surruna 666 30 70 400 9 5 IOO I fO I 666 r * £ • V t 1 « { *03 i 60 70 fO f IO 70 200 666 Martin. Laut er i 30 1 go 100 9 40 ro 1 aoo roo y 80 666 i Verba sunt Florimundi finalia lib. i. cap. 5. Ut curioso lectori satisfiat , ccce tibi Schema ejus (nempe Lutheri) Genethliacum, uti ä Junctino est descriptum. Atque haec incidcnter. Propositio XXXI, damnata. Peceant fundantes claustra; & ingredientes sunt viri diabolici, Oßenditur falsis as» F Undatio Monasteriorum nequaquam opus este potest daemonum, nec ingressus, üt suppono, ex bono fine, & pia intentione , diabolicus. Probant siquidem contrarium sanctissima exempla §c Fundatorurft & Religiosorum, quos Ecclesia triumphans in tuto recepit. Nolim hic excurrere in vastissima meno- logia & Martyrologia Sanctorum, qui in claustris vel fundandis vel incolendis ad tantam pervenare sanctitatem. Hos blasphe- me vocat author viros diabolicos ; Si enim Christo attestante, regnum in se divisum desolabitur, quomodo stabant tot religiones EZ )o( 25 nes K multis feculis multotifcs impetitae, & infestatae ä diabolo? enarret conflictus suos cum daemone S. Antonius, S Benedictus, S. Franciseus, S. Dominicus, S. Ignarius de Lojola, & facile patebit, continuum este bellum religiosorum contra daemonis insidias, & quomodo diabolici sint? Pro Coronide libeat audire L y- ranum in moralibus super cap. 9. Matth. Vocatio Matthaei ad Apostolatum significat vocationem hominis saecularis ad religionis statum- Pbarilaei murmurantes sunt homines maligni religionis statui detrahentes. Propositio XXXII. damnata. Ditare Clerum est contra regulam Christi. Oftenditur salsitas. D itare Clerum &c. ideo fort£, quia Christus Cleri principem scilicet Petrum elegit pauperem, piscatorem &c. non vero alium potentem dominum, & divitem &c. Sed vanum est hoc argumentum. Fecit id Christus , ut refert P. Engel de Major it. St obedientia, ut ostenderet suam divinam virtutem non inniti humanas lapiendae juxta iliud 1. Corinth. 1. v. 22. Stulta mundi elegit Deus, ut confundat lapientes. Postea verö ex hoc ipso enituit divina virtus , quod ecclesia adeö tenuibus initiis caepta, tanta, & tara crebra tyrannide impugnata in tantum excreverit, ut quasi medullam humanae potestatis , scilicet Romanum Imperium pollideret, etiam portis inferi non praevalentibus. Non igitur modo ditare Clerum est contra regulam Christi, sed laudabiliter fit pro exaltatione Ecclesiae Catholicae, munitione contra haereticorum invalcscentiam, & libertate in confidendo, ac prospiciendo communibus ecclesiae necesiitatibus remoto saecularis potestatis metu, & impedimento melius tuenda. Propositio XXXI11. damnata. Sylvester Papa, .& Constantinus Imperator errarunt Ecclesiam dotando. D Oße J€* s6 Oßenditur salsitas . H ÄLq impudens a (Tertio sanctistimum Pontificem, ac pientiffi- mum Imperatorem erroris arguit, quod hic territorium Romanum ob ingens beneficium ä Sylvestro Papa in curandä ejus lepra, conversione ad fidem Catholicam, & baptismum praestitum donaverit, ille vero acceptaverit. Absit impietas! non error sed zelus laudabilis, imperialis munificentia fuit profluens ex magna in Deum pietate juxta illud Paralip. Cap. ult. v. 14. Tua sont omnia Domine & quae de manu tua accepimus» dedimus tibi. Porro Imperatorem potuiste donare exinde probatur, quod imperium orientale fuerit vera Monarchia, ubi populus orancm suam potestatem in principem transtulit leg. 1. ff. de Constitut. principum. Videatur hic Pater Engel in tit-zz.lib.i. anum. 11. Propositio XXXIV. damnata. Orfines de ordine mendicantium sunt haeretici, & dantes eis eleemosynas sunt excommunicari. Oßenditur salsitas. O Rdo mendicantium sacerrimus caepit ex cmfili* Christi Matth. 19. Si vis perfectus este, vade, & vende omnia, & da pauperibus &c. dicere autem Christum consuluisse, & persuasisse haeresin , quis sine blafphemia aslerere audeat ? Altera pars propositionis dantes eleemosynam fratribus excommunicationis vinculo innodat , sed quanta cum temeritate? Summi pontifices, quorum est excommunicationis fulmen vibrare in rebelles , & contumaces, hortantur fideles ad eleemosynas concestis multis indulgentiis, ac Privilegiis. Scire namque oportet donationes factas Monasteriis fieri principaliter ipsi Deo. Propositio XXXV. damnata. Ingredientes religionem, aut aliquem ordinem eo ipio inhabiles sunt ad observanda divina prajcepu , & per consequens ad perveniendum ad regnum cariorum, niß apostauvermt ab eisdem. Oßcn - 27 Ostenditur salsitas. P Rior pars propositionis repetit propositionem vigesimam primam & deprimit statum religiosum tanquam insufficientem, & inhabilem, perducendi ad regnum caelorum eos, qui se eidem addicunt. Verum vana est sirse viribus ira. Tanta enim est Religionum praestantia, ut post sanctissima ecclesiae Sacramenta j nihil praestantius, nihil utilius habeamus. Et hinc professio religio- \ (a passim a sanctis Patribus alter baptismus appellatur, ob per- j sectam scilicet, inquit Bernardus de praecept. & dispensi cap. 2Z. mundi abrenuntiacioncm, ac singularem excellentiam vitae spi- I ritualis, qua praeeminens universis vitae humanae generibus hu- j juscemodi conversatio professores & amatores suos angelis si- ? miles, dissimiles hominibus facit. Ultima verba propositionis (quod deterius est) commendant & laudant faedifragos apostatas, eis viam ad regnum caelorum aperiendo, quam eis clausit I Christus Dominus dicens: Nemo mittens manum ad aratrum, & respiciens retro aptus est regno Dei. Unde 8. Ambrosius lib. 9. in Lucam cap. 20 interrogat, quam gravia vincula promittere Deo, & non solvere? Major est contractus fidei, quam pecuniae: i redde promissum, dum in corpore es, priusquam veniat exactor, i & mittat te in carcerem. i Propositio XXXVI, damnata. \ Papa cum omnibus Clericis suis possesHonem habentibus sunt hsretici,eo : quod posssfliones habent: & consentientes eis, omnes videlicet domini saeculares, & easteri laici. Ostenditur salsitas. Q Uos non ita pridem erroris accusaverat, nunc arguit de hae- resi, Papam nimirum & totum Clerum possessiones habentem , superaddit quoque dominos saeculares eis consentientes. Dii immortales, ubi materia haeresis? nimirum donatio Constan- tioianaWicleffo displicet, uti Sc multis aliis haereticis. Sed nonne D L pro °b m x m pro hac miKtat antiqmssima & inconcussa Romanorum Pontifi cum possessio? Sane hodierni Imperatores Germani non tantum hactenus saltem plerique de hac donatione conquesti non sunt sed insuper eandem verbis Lc factis abunde confirmarunt uti' que considerantes, quod & ipsi imperium suum occidentale’mc- diante Pontifice Romano acceperint juxta textum & interprete* in Cap Venerabilem 34 de elect. & sicut ipsi potuerunt episcopis & Archiepifcoprs territoria donare aut saltem in seudum concedere, ita etiam Constantinus Papae. Propositio XXXVII. damnata. Ecclesia Romana est Synagoga sathana;,nec Papa est proximus, & immediatus Vicarius Christi & Apostolorum. Oßcnditur salsitas, P Rima pars injuria est Ecclesiae Romanae, quam imfcnfat Synagogam sathan* , illam nimirum Ecclesiam, cujus summa Auctoritas Magnum commovit Augustinum, alias Evangelio non crediturum. Eccur Synagoga sathanae sit ecclesia, quae teste Ado- stolo est columna veritatis ? Non libet huic calumniae diutius immorari, quia eam confutant integra magni Beliarmini Volu m«na. Altera pars effronter disputat Pontifici Romano proximum & immediatum Vicariatum Christi, quem ipse Christus Dominus in Apostoio Petro, e,usque successoribus fundavit Matth. r 6 . Beatus es Simon Barjona &c. & ego dico tibi quia tu es Petrus, & super hanc petram aedificabo ecclesiam meam&c item Joanms21. Simon Joannis diligis me plus his? & c . pasce meas. Cumque haec positio infinitis jam locis convulsa sic Apud auctores Catholicos, licebit Coronidis loco cum Prospero de in gratis cantare: v Sedes Roma Petri, quse Pastoralis honoris Facta caput mundi, quidquid non possidet armis Relligione tenet. Pro- 29 Propositio XXXV111 damnata. Decretales epistolse sone apocryphas, & seducunt ä fide Christi, & Clerici sunt stulti, qui student eis. Ostenditur salsitas , D Ecretales epistolae, nobiiissima pars juris Canonici, origi- nem suam debent Gregorio IX. qui per S. Raymundum dc Pennafort O. S. Dominici constitutiones pontificum, & eorum ad varias consultationes responsiones redigi jussit in unum volumen. An igitur, & quomodo sint apocryphae, quae justam originem , & publicam auctoritatem pro sc habent. Gratis autem dicitur eas seducere ä fide Christi, Clericosque illis studentes esse stultos. Nam üt advertit P. Engel. Studium juris Canonici non immerito appellatur studium juris divini, in cap. r. de Privilegiis in 6. , Propositio XXXIX. damnata. Imperator, & Domini sacculares sunt seducti ä diabolo, ut ecclesiam dotarent bonis temporalibus. Ostenditur salsitas , R Elpidt haec denuo Constantinum imperatorem, quem sl diabolo seductum este,uri & caeteros Dominos saeculares, impie gannit, ut ecclesiam dotarent bonis temporalibus. Abunde jam (uperius ostendi, piissimmum imperatorem hanc donationem justissime potuisse facere, adeoque ex Dei instinctu fecisle. Cum enim fuerit supremus terrarum fui imperii Dominus, & Monarcha, potuit omnino de re sua pro arbitrio disponere. Accedit, quod Constantinus hanc donationem fecerit cum omnibus latrapis, univerlb senatu, optimatibusque suis , & cuncto populo Romano, qui omnes eam donationem utilem judicarunt Praeterea per donationem ecclesiae factam non est considerandum imperii temporalis praejudicium , sed magnum inde O z spe- ?2 m n M sperandum esi commodum, cum quae ecclesiae donantur, Deo donari censeantur , ex quo gratia maior ad reportandos triumphos de devictis hostibus imperatori accrescit. Ita fere P. Engel. Propositio XL. damnata. Electio Papae a Cardinalibus, a diabolo est introducta. Oßenditur salsitas. J Us eligendi summum pontificem in fano sensu ab initio quidem penes clerum, & populum erat, esto subinde imperatores illud jus sibi usurparent, & quidemCarolo Magno jus eligendi per speciale privilegium concessum sic: Posthac tamen exclusis Imperatoribus mansit adhuc penes populum & Clerum. Tandem Cardinalibus Episcopis, Presbyteris, & Diaconis jus eligendi reservatum est, qua de rc exeant Constitutiones Nicolai 11 . in Lateranensi Concilio editae circa annum 1059. in cap. in nomine 1. dist. 23. cap. Si quis Apoftolicae dist. 79. Interea Imperatoribus nec quidquam acquiescentibus an. 1274. in Concilio Lugdunensi sub Gregorio X. totum jus, Romanum Pontificem eligendi solis Cardinalibus , remotis non tantum principibus sed etiam Clero St populo, collatum est. cap. ubi pericul. z. §. praeterea. St caeterum de elect, in 6. Nullus hic iUbolus. Propositio XLL damnata. Non est de necessitate salutis credere Romanam Ecclesiam esse supremam inter alias ecclesias, Oßenditur falfitas, R Omanam Ecclesiam esse supremam inter alias particulares ecclesias in propatulo, est , quia a Divo Petro Apostolorum principe fundata, ejusque sanguine purpurata, & in eadem fide, quam ipse annuntiavit, inviolata semper mansit, St sine ulla suorum Pontificum interruptione perseverans. Unde Lucius I Papa Sc Mar. I W M n *. Martyr in Epistola ad episcopos Galli*. & Hispanis hsc ei i prsdicaw attribuit : Ecclesia Romana Apostel, ca est, & mater omnium ecclesiarum, qu* ä tramite Apostel, cs tradit,onis nun- °™m errasse probatur, nec haereticis depravata novitatibus sue- cubuit fecundum ipsius Domini pollicitationem: Egorogav. pro ut non deficiat fides tua. Quod autem « tx iä 4, nobis * i licet indigne: , Deus ligandi atque fohendi centulit fotesiat»m , omni- bus qui laborem propriis personis subierint, atque expensis, plenam suorum peccaminum, de quibus fuerint liberaliter corde I contriti & confessi veniam mdulgemus. Pro- Z2 W ' ■ Propositio XL 111. damnatai Juramenta illicita sunt, quae fiunt ad corroborandos humanos contractus, & commercia civilia. Oftenditur salsitas . S imilem positionem habent Waldenscs : Christianis interdiBum est juramentum, ita ut nunquam iis jurare liceat * Fundantur autem hi, uti & WiclefF» in quibusdam sacrae scripturae tocis, quibus juramentum videtur omnino prohiberi, v. g. Non jurabis neque per caelum, quia sedes Dei est, neque per terram Stc. sed haec probant tantum illicitum esse juramenti abusum, non verö ipsum juramentum. Ad praesentem propositionem , qua: contendit illicita esse juramenta, quae fiunt ad corroborandos contractus, & commercia civilia, ut Respondeam, non video, quomodo illicita reddi possint, cum sint vel maxime in litigiis definiendis, ac determinandis necessaria, sive judicialia sint, sive ex- trajudicialia. Pro doctrina enim Generali dicitur » licitum esle juramentum, dummodb tribus comitibus illis famigeratis stipetur, veritate, judicio, & justitia juxta illud Jer. 4 . Jurabis in veritate, in judicio, & justitia. Non igitur juramenta in contractibus civilibus, utpote ä quibus pendet pax, & tranquillitas publica » sunt illicita. Propositio XL IV, damnata. Augustinus , Benedictus , & Bernardus damnati fune , nisi pocnituerint de hoc, quod habuerunt posseffiones, & instituerunt, & intraverunt religiones ; & sic ä Papa usque ad ultimum religiosum omnes sunt hteretici. Oßenditur salsitas , N Olim hic attexere evidentia Sanctitatis testimonia beatissimorum Virorum Augustini, Benedicti» & Bernardi, quorum vita, conversatio, & regulari» observantia toti mundo notoria fuit, »de& 1 63 X S» z ; i adeo ut locum in iis merito habuerit; Vor populi, vox Dei. Damnat eas Wicleff, vere rota diaboli, sub conditione, nisi poe- nituerint de hoc, quod habuerint possessiones & instituerint, & intraverint religiones, quem errorem jam supra confutavi. Ultima propositionis pars effundit universum virus, quod imbibe- i rat, damnando, & haeresis reos arguendo Papam usque ad ulti- i mum Religiosum, atque fic imponit veluti coronidem suis ca- il lumniis, quas per totum hucusque cumulum in pontificem, clerum, & religiosos congesserat. Propositio XLV. damnata. ! Omnes religiones indifferenter introductas sunt ä diabolo. Oftenditur jalsit as, A Perta denique calumnia est, quae vel ad oculum patet Scitur quando, ubi, & quomodo instituta sit religio a S Basilio i in Oriente. Scitur quando, ubi, & quomodo introducta sit religio ä Sancto Benedicto in occidente. Scitur quando, ubi, & quomodo approbata & confirmata sit Religio Sancti Dominici, S. Francifci, Societas JEfu &c. quae indefessa semper praelia ges- serunt contra haereses, contra vitia, contra nequitias infernalis ' Alastoris Si autem Sathan in so ipso divisus est, quomodo stabit regnum ejus? Non ergo a diabolo, sed a Viris Sanctis, Sathanae inimicis introductae sunt religiones. E Prae- Praelusio II. Quesnellismi in Joanne Hussio Presbytero Bohemo. Succini a Historie a Narratio fotce, doffirincc (3 Mortis Joannis Hußii. Uit Natione Bohemus ex Villa Hufs cognomen mutuatus, ordine presbyter, A- cademiae Pragensis Magister , ac deinde Universitatis Re dor. Sub id tempus Wi- cleffi scripta a quodam ejus discipulo Petro Paync in Bohemiam delata sunt, futura majoris mali semina. Occasio fuerat dissidium inter Pragensis Universitatis Dodores exortum : Erat quippe in quatuor nationes ab initio divisa nempe, in Bohemi- cam, Saxonicam»Bavaricam , & Polonicam : quarum tres hae posteriores aequaliter cum Bohemis ad publica officia & munera admittebantur. Et sub hoc quidem instituto Pragensis Universitas aliquamdiu summe sioruit, sic ut inter viginti , ac triginta Studiosorum millia in ea numerata fuisse perhibeantur; donec homo quidam turbulentus in nationis siiae contumeliam interpretatus, quod pleraque Universitatis munia, & dignitates penes Germanos essent, sursum deorsum omnia miscere allaboravit, incensis utrin- que m y* sst 35 que juventutis praesertim scholasticae animis, ä jurgiis tandem & verbis ad verbera ventum fuit, non aliter ac fi de patriae salute ageretur. Bohemi apud regem Wenceslaum conquesti, quod exteri Germani indigenis praeferrentur, atque omne fer& imperium, & auctoritatem in se derivarent, petierunt, ut ei rei modo imposterum constituto aequitas servaretur. Wenceslaus a Bohemis persuasus turbas illas componendi desiderio, edixit, ut posthac una Bohe- morum natio caeteris tribus aequipararetur. Novam hanc Regis constitutionem, praesertim circa Rectoris & Regentium electionem Germani aegerrime tulerunt: cumque privilegiis suis , uti dicebant, cedere nollent» vi & armis res disceptari caepit: sed Bohemi & numero, & patriae Praerogativa superiores, & ä Magistro JoanneHussio instigati, Germanis claves,& praecipua honorum Universitatis insignia facile extorserunt. Ex quo factum est, ut non multb post Germani duobus agminibus , in quorum uno mille, in altero tria millia studiosorum fuerant, hi Lipsiam C ubi ex Pragensis ruderibus nova & celeberrima postea Academia effloruit) illi veröErfordiam commigrarim. Hoc successu elatus & jam liberior factus Hussius Wicleffi libros in vernaculam linguam transtulit, eo- rumque exempla ad praecipuos totius regni proceres misit, ut toxicum suavius 8tfortius in animos serperet. Caeterum vitae austeritatem simulans celebrio- r6sque conscendens suggestus coram numerosa Con- E r cio- §6 EZ )o( M cionc multa ex libris Joannis Wicless in medium proferebat , asserens omnem in eis contineri veritatem, & crebrö in praedicationis aestu adjiciens, se, si sibi ex hac luce migrandum esset, in ea desiderare proficisci loca, ad quae Wicleffi anima pervenisset, quem virum fuisse probum, insignem, sanctum , caelöque dignum non dubitaret. Hussio ita dogmatizanti praeter quosdam inferioris notae clericos , se nonnulli etiam doctrina celebres adjunxerunt, ii praesertim (üt ejus temporis testantur historiographi ) qui vel aere alieno oppressi, vel ecclesiae , in quam ob maleficia inciderant, correctionem metuentes , novis rebus studebant. Hos inter omnes se distinguebat HyeronimusPra- gensis Magister artium: & Hyeronimo non impar Ja- cobellus, uterque condonator egregius. Ubi omnino praetereundum non est, quod cum horum ultimo Petrus Dresdensis aliquando sit congressus , mirum est, ait illi, quod Tu , cum tam pius doctusque cum sis, & sacrae doctrinae pabulum populo subministres, errorem tamen illum non advertas,qui circa Eucharistiae communionem irrepsit in ecclesiam ; in qua sub una tantum specie Corpus Christi populo detur cum apud ]oannem Evangelistam illius sumptio sub duplici specie obliget dicente Christo Joannis 6. Nisi manducaveritis carnem filii hominis, & biberitis ejus sanguinem,non habebitis vitam in vobis. His imbutus Jacobellus vehementissime apud populum ursit communionem sub utraque (pecie ; non salvan- mw m Z7 dos esse clamitans, qui sub una duntaxat/pecie corpus Christi fumei ent. Huic assertioni Joannes Hufs ejus- que asseclae consensere , eique tam tenaciter Hussitae Bohemi alligati sunt, ut nullo studio nullo rationum pondere , nulla vi armorum ab ea avelli .potuerint Unde & Calicularii vocati, ortaque occasio poetarum uni dicendi: Tot pmgit calices Bohemorum terra per Urbes» ut credas Bacchi Numina sola coli. H Uflius porro , eandem quam omnes haeretici viam tenuit, quibus solenne est aliorum commentis 8c opinionibus novas quasdam admiscere. Quare iis , quos ex Wicleffi libris hauserat erroribus non contentus, ex suo quoque cerebro nonnullos soper- addidit. Dumque haec ita aguntur, non obstante Alexandri V. monitione ad wenceslaum regem genio suo indulgentem, opportune Concilium Con- stantiense indicitur, non quidem ob gliscentem istam heresin, sed ut infelix illud Schisma , quo ambitione quorundam aliquot jam annos in tres factiones , vef tria potius capita distracta erat ecclesia, componeretur. Eo coactö Bohemi, Wenceslao negligente, implorarunt Sigismundum imperatorem de danda opera, ut Hussitarum haeresis de florentissima provincia mature exterminaretur. Visum est ergo Patribus in eo congregatis Joannem Hussium praecipuum ejus auctorem ad concilium evocandum esse: qui citatus, accepta ä Sigismundo rege fide publica eo venit una E z cum zF m x m cum procerum quorundum Bohemiae ipsi adhaerentium comitatu. Dumque contra promissa dogmata sua etiam Constantiae in suo sereret hospitio, contra Salvum Conductum peccans in custodiam palatii pontificii missus est, a qua clam dilapsus , & rusticano vehiculo impositus est straminibus oppleto : Sed ejus intercepta est fuga; quare tutiori custodiae mancipatus est. Tandem ergo Synodus Constantiensis, rebus omnibus discussis & incassum retractatione amborum ( venerat quippe & ipse Hyeronimus Pragensis citatus) Sess, 15. 6 . Julii 1415. Joannem Hust pronuntiavit ac declaravit fuisse, & esse verum, & manifestum haereticum, pertinacem , ac incorrigibilem* definiyitque ac condemnavit Articulos ejus zo. Sequuntur Propositiones. I N poenam autem pertinaciae & contumaciae ipsum ab ordine sacerdotali, & aliis quibus existebat insignitus, ordinibus, deponendum, A degradandum esse decrevit: Hac execratione folemni ritu peracta ipsum curiae saeculari relinquendum Synodus statuit hisce verbis. Haec sancta Synodus Constantiensis Joannem Hufs attento, quod ecclesia Dei non habeat ultra quid agere valeat, judicio sarculari relinquere, & ipsum curiae saeculari relinquendum fore decernit. Itaque civili potestati traditus est, eju^que libri ipso spectante nec tamen commoto lictoris manu in ignem $§3 ) c C W 39 nem conjecti sunt* Dein ipse met frustra eum flectere conantfbus Bavariae duce » & Domino de Papen- heim, qui illum in finem ferali spectaculo jussu Imperatoris aderant, alto busto admotus est. Versum illum non semel crepitantes inter flammas repetebat: in manus tuas Domine commendo spiritum meum. His scilicet & impavidi animi, & adulterinae pietatis argumentis se insontem praesentibus persuadere, suos asseclas roborare in haeresi, & Martyris apud eos nomen consequi studuit. Parentavit ei posthumus , in ejus laudem effusus Beza alludens ad ejus cognomen Hufs , quod lingua Bohemica Anserem significat: ,, O quam amabilis & opportunus Vigilantis hujus anseris fuit „ clangor , qui sonora soa voce caelesti magis quam „ terresti, Christianos b tam diuturno veterno exci- „ tavit. Et tu quidem (subjungit) o Hussi, tanquam „ b cavea ex hoc ingrato mundo ad caelum evolasti: „ Sed tamen (6 rem miram!) dicere profecti possu- ,, mus, tot cygnos, qui post mortem tuam tam sua- „ viter cantarunt, b tuis cineribus natos este, ut Phae- „ nix potius quam anser dici merearis. Hyeronimus quoque Pragensis, esto primitiis haere sim suam ejuravit publice Sesi. 19. r z. Sept. Nihilominus in pristinam relapsus perfidiam iterum d Patribus se audiri postulavit, prolix£que ac diserte protestatus est, fuisse a se injuste reprobatam Wicleffi & Hussii doctrinam, id se tunc inertem,ignavum, desi- dem , meticulosum ex solo fecisse terrore incendii, sana esse rectae que fidei conformia illorum dogmata &c. 4 o sxa ta &e. igitur recidivus & contumax Sess. ri. zi May 1416* dimistus est & ipse brachio saeculari, eod£mque die flammis adjudicatus. Atque haec est historia, & finis pessimus Amborum Haeresiarcharum. Propositio I. damnata. Unica est sancta universalis Ecclesia, quae est praedestinatorum universitas. Oßenditur salsitas. S I propositio de ecclesia triumphante enuntiaret, posset transire : ast indefinite posita est in sensu obvio inteliigenda de ecclesia tam militante, quam triumphante, unde & merito confixa; Excludit enim ab ecclesia Christi peccatores, & reprobos, quos nec ipse Christus Dominus exclusit: comparat siquidem regnum caelorum lagenae missae in mare, & ex omni genere piscium congreganti Matth. 13. v. 47. quam in rem pulchre, St accommodi docet Sanctus Gregorius lib. 33. moralium. Recte ecclesia sagenae missae in mare comparatur ex omni genere piseium congreganti , qua missa in hoc gentilitatis saeculum, nullum respicit, led malos cum bonis, superbos cum humilibus, iracundos cum mitibus, fatuos cum lapientibus esepit. Propositio 11 . damnata. Paulus nunquam fuit membrum diaboli,licet fecerit quosdam actus actibus ecclesias malignantium consimiles. Oßenditur salsitas . N Oluit ipse Doctor gentium hanc sibi immunitatem A servitute diaboli tribuere dum inquit. Non sum dignus vocari Apostolus , quoniam persecutus sinn ecclesiam Dei, quando nimirum spirans minarum & caedis vinctos Nco-Cfiristianos perducebat W w m 41 ccbat in Jerusalem. Actor. 9. v. i. Erat quoque ante suam conversionem, üt inactibus Apostolorum legitur,consentiens neci ejus, nempe Stephani, cujus precibus tandem (Deo cor ejus emolliente) ! diaboli catenas erupit, & audita voce de coelo in terram pro« 1 stratus factus est vas electionis, qui fuerat cum diabolo persecutor Ecclesiarum, factumque est Veri-Verbium: Si Stephanus non 1 orasset, Ecclesia Paulum non haberet. Porrö üt habet Joannes j de Turre Cremata in summa de Ecclesia lib. 1, cap. 55. Omnes 1 infideles, & peccatores, quamdiu in infidelitate & criminibus jacent, sunt membra diaboli juxta Job. 40. Sc r. Joan.3. v.8. qui facit peccatum, ex diabolo est: subfumo. Atqui Paulus, dum adhuc infidelis persequebatur ecclesiam Dei, erat infidelis & peccator. : ergo membrum diaboli. Propositio III. damnata. Praesciti non siint partes eedesia», cum nulla pars ejus finaliter exddat ab ea, eo quod prsedestjnationis j.Cor. 1 r- charicas , quae iplaw ligat, nojn excidit. Oßenditur fdsitas. Xcluduntur hic denuo ab Ecclesia praesciti, seu reprobi futu- LL ri, ac si non sint pars ecclesiae ex defectu charitatis, quae ecclesiam ligat. Ex hac desumpsit Quesnellus suam septuagesimam quintam. Sed falsa sunt omnia. Aliter quippe nos docet S. Aug. tract. 6. in Joannem: Nos fatemur in Ecclesia Catholica & bonos & malos esse, sed tanquam grana St paleas; Accipimus ecclesiam pro Catholicorum collectione sive sint praedestinati sive non sint. Qui modus acceptionis est convenientior Iaerae scripturae, quae comparat ecclesiam agro, in quo simul cum bono semine orta sunt zizania. Item Virginibus decem, quarum quinque sunt fatuae Matth. 2 y. Haec acceptio magis cedit in gloriam Dei, quia in multitudine populi, dignitas regis Prov 14 Quam magna domus Domini Barucb 3. sic Gen. 13. & 15. Ecclesia comparatur arenae maris propter carnales & aridos: St stellis coeli propter eos qui virtutibus fulgent, Propo- F 42 Propositio IV. damnata. Duz naturae, divinitas & humanitas, sunt unus Christus. Oflenditur salsitas. D Uas naturas, divinam & humanam fuisse unitas in personalitate Verbi, Catholici non abnegant; ita tamen ut ratio formalis terminandi non fit divinitas, sed sola Verbi personalitas* Non icitur duae naturae , divinitas & humanitas sunt unus Chrhj stus, ut male praetendit propositio, sed personalitas Verbi subsistens in divinitate & terminans naturam humanam est unus Christus. Si enim unio facta esset form aliter immediate in natura divina, sequeretur tres personas esse incarnatas ; sicut enim actio omnipotentiae tribus personis est communi«, quia omnipotentia est iis communis, sic unio terminata ad naturam esset illis communis, quia natura est communis, ergo sicut ab iila dicuntur omnes tres personae ad extra agere, sive active incarnare, itä ab hac dicerentur omnes tres personae passive incarnatae. Rem totam explicat Toletanum VI. Cum tota cooperata sit trinitas formationem suscepti hominis, quoniam inseparabilia sunt opera Trinitatis , solus tamen filius luseepit humanitatem in singularitate persona, non in unitate diurna natura , id est, in eo, quod proprium est filii, non quod commune est Trinitati. Propositio V. damnata. Praescitus etsi aliquando est in gratia secundum praesentem justitiam, tamen nunquam est pars Sancta Ecclesia : & pradestinatus semper manet membrum ecclesia , licet aliquando excidat ä gratia adventitia, sed non a gratia pradestinationis. Oflenditur salsitas. C Ontendit Huflius, praedestinatum manere ecclesiae membrum, esto contingat quandoque ut incidat in mortale , & gratia excidat, quod meo quidem judicio verum est, modo non incidat in peccatum haeresis, quae separat ab ecclesia. Talium tamen est, W )2( W 4.3 est, quod sola gratia praedestinationis eum faciat membrum ecclesiae. E contra praetendit praescitum id est repfobatum nunquam esse membrum ecclesiae, esto aliquando sit in gratia secundum praesentem justitiam, quod evidenter salsum est. Praesens enim justitia in praescito efficit vivum ecclesiae membrum, cum Christus Dominus tanquam vitis influat in palmitem: quod autem palmes non sit mansurus in vite > sed aliquando arsimis in igne, fecundum präsentem statum non obest ; sicut in simili non obest, quod praedestinatus secundum praesentem injustitiam non sit in vite, semper tamen manet pars ecccsiae. Propositio VI. damnata. Sumendo Ecclesiam pro convocatione praedestinatorum sive fuerint in gratia, sive non secundum praesentem justitiam, isto modo ecclesia est articulus fidei. Ofienditur salsitas. N On Articulus fidei, sed insignis est error, ecclesiam fumi pro convocatione solorum praedestinatorum : jam enim ad nauseam refutatum est, & adhuc infra ad propositiones Damnatas Quesnelli (quarum nonnullae nempe a septuagesima secunda usque ad septuagesimum septimam ex hac originem sumpserunt) refutabitur, latius patere ecclesiam Dei visibilem, cum praedestinati sint modo invisibiles, Quae est igitur alia acceptio ecclesiae inquis ? Audi Belarminum, qui lib de ecclesia cap. 2. aliam meliorem substituit. Nostra sententia est, ecclesiam esse caetum hominum ejusdem Christianae fidei professione, & eorundem Sacramentorum communione colligatum sub regimine legitimorum pastorum, ac praecipue unius Christi in terris Vicarii, Propositio VII, damnata. Petrus non est, nec fuit caput Ecclesias Sanctae Catholicae. Oßendttur saißtas . P Etrum jam non amplius esse caput ecclesiae, utpote officio suo defunctum , haud difficulter concesserim. Ast cum non F % fuisse 44 fuisse caput ecclesiae Catholicae, manifesta salsitas est, quam fere ubique refutatam invenies. Unde hic loci tantum quasdam praerogativas Petro (pedales referam, quae ejus pontificatum sat indicant. Petrus fere ubique primus inter Apostolos recensetur Petrus primum celebravit Concilium: Petrus reliquis Apostolis electionem novi Apostoli loco judae praevaricatoris indixit: Petrus in quaestione de legalibus ventilata primus sententiam suam dixit: Petrus primas illas Patriarchales sedes Antiochenam scilicet Lc Romanam erexit. Propositio VIII. damnata. Sacerdotes quomodolibet criminosi viventes sacerdotii polluunt potestatem , & sicut filii infideles sentiunt infideliter de (eptecn Sacramentis Ecclesiae,de clavibus,officiis, censuris,moribus,ceremoniis. & sacris rebus ecclesiae, veneratione reliquiarum,indulgentiis & ordinibus. Oßenditur salsitas . I N hoc propositio ista verum habet, quod sacerdotes quomodolibet criminose viventes sacerdotii polluant, id est, commaculent potestatem > cum tantd magis exemplares, ac virtutibus studiosiores esse oporteat, quo majorem prae caeteris fidelibus gradum ex miseratione divinä consecuti sunt. UndeDyo- nisius Areopag. dixit: Sacerdotes debere esse instar Cristalli pellucidi, 8 l radiantis, in quod incidentes solis radii, in caetera,quae vicina sunt, refundantur. Sed falfifljma sunt, quae sequuntur nimirum eos hoc ipso tanquam infideles filios infideliter sentire de septem Sacramentis Ecclesiae, &c. quia non per omne quodeun- que peccatum mortale tollitur fides. Propositio evadit veriffinla, si de haereticis nostri temporis enuntientur, utpote qui per hae- refm semel lapsi mox tanquam infideles filii infideliter sentiunt de septem Ecclesiae Sacramentis, de clavibus, officiis scilicet ecclesiasticis, censuris, moribus, ceremoniis, & sacris rebus ecclesiae, veneratione reliquiarum, indulgentiis, & ordinibus. Notiora sunt ista, quam ut demonstratione indigeant. Videat Huse sius, m »e m 45 flos , num sibi propositionem istam fatis accommodi applicare pcfllt. Propositio IX. damnata. Papalis dignitas a caelare inolevit, & Papse prsefectio, At institutio ä Caesaris potentiä emanavit. Osendttur salsitas . N Ullus Caesarum dixit Petro: Tu es Petrus, & super hanc Petram aedificabo ecclesiam Christi. Et siquidem perlustrare hibeat tempora Ecclesiae primitivae, patebit Caefares suisse sem- per infensos Pontificibus Romanis , quorum multos eorum furor, & crudelitas martyres fecit. Et quomodo igitur rebus sic fe habentibus papalis dignitas a Caesare inolevit? Contigit equidem ut Imperatores nonnulli Summorum Pontificum constirutioni, ac electioni fe immiscuerint, atque antipapas fu A potentia abusi, & humana felicitate freti intrulerint» sed nunquam ex actibus istis in mero facto consistentibus jus aliquod hactenus evicerunt. Sit instar omnium Fridericus II Imperator, sub Innocen- tio IV. qui diu quidem iniqub vexavit Ecclesiam, scd nunquam triumphavit. Alexander III. Fridericum Imperatorem Schismaticum humiliavit, collum ejus pede comprimens, ac dicens: Su+ per aspidem IS baßlifeum ambulabis, (S conculcabis (Sc. Cui Fridericus respondisse fertur : Nev tibi , sed Petro , cujus succeßar es , parco , Sane fi Papae praefectio & institutio a Caelans potentia emanafilet. Cathedra Petri jam dudum cessisset Imperatoribus in spolium. Ast aliam scriptura nobis demonstrat originem. Matth. 28. Eccc ego vobiscum Ium usque ad consummationem saeculi. Propositio X. damnata. Nullus sine revelatione alterer et rationabiliter de fe vel alio, quod esset caput ecclefe particularis, nec Romanus Pontifex est caput Romana: ecclesiae particukris. Oßenditur salsitas . R Omanum Pontificem esse C.aput Ecclesiae Catholicae unfoersa* Its, clamant Concilia et Patres, Et quidem Emanuel Gon- F z zalez 46 zalez ex Nicaeno Can, 6 . dicit: quod ecclesia Romana femper habuit primatum: vocatur item apex r & primatus a solis ortu usque ad occasum. Florentinum sic statuit: definimus sanctam Apostolicam sedem, & Romanum Pontificem in universum orbem tenere primatum, & ipsum Pontificem Romanum successorem esse beati Petri principis Apostolorum, & verum Christi vicarium , totiusquc ecclesiae caput. Idem habet Lateran sub Leone X. Sess. ii. & Trid. Sess 14. cap. 7. Ignatius Martyr Epistolam ad Romanos scribit sequentis tenoris, & initii: Ignatius Ecclesia 1 sanctificatae quae praesidet in regione Romanorum. Hoc igitur praesupposito quid dubii restat» quin Romanus Pontifex etiam sine revelatione de se asserere ausit,sc esse caput Romanae Ecclesiae etiam particuUris? Sicut & caeteri episcopi inferiores alias rite electi > instituti, aut nominati, carentes alioquin omni impedimento Canonico maxime orto ex jure divino, sine ulla revelatione, quae hic necessaria non est, de se asserere possunt, se esse caput ecclesiae particularis v. g. Ratisbonensis, Augustanae, Pragensis &c. Universim enim ad huiusmodi denominationem sufficit certitudo moralis» quae cuilibet in particulari potest esse evidens. Propositio Xf. damnata. Non oportet credere , quod iste, quicunque est, Romanus Pontifex, sit caput cujuscünque particularis Ecclesia: Sanctae, nisi Deus eum praedestinaverit. Ostenditur salsitas . H jEc totam supremi pontificis potestatem, & fuperioritatem supra singulas particulares ecclesias alligat ejus praedestinationi , adeo ut si praedestinatus non sit, neque pontifex sit, aut credi debeat. O vana persuasio ! sic nunquam dabitur visibile caput ecclesiae, cum de nullo in particulari constet, quod sit praedestinatus, praeterquam de illis qui in album Sanctorum relati sunt. Nescit enim homo, utrum odio » an amore dignus sit. Eccles 9. Credi ergo debet» quod hic numero pontifex post canonicam electionem, & pacificam ab universali ecclesia ac- ccp- mnm 47 ceptationem sit caput cujuscunque particularis ecclesiae praescindendo ab ejus praedestinatione , vel reprobatione ; nam haec personam respiciunt quoad se, pontisicatus autem quoad alios. Propositio XII. damnata: Nemo gerit vicem Christi, vel Petri, nisi sequatur eum in moribus, cum nulla alia sequela sit pertinentior, nec aliter recipiat ä Deo procuratoriam potestatem, quia ad illud cfficium Vicariatüs requiritur & morum eonformitas, & instituentis auctoritas. Oßenditur salsitas. P Ropria haereticorum est inconstantia, ac doctrinae inconnexio. in propositione 7. 9. & 10. dictum est, nec Petrum, nec ullum Pontificem Romanum suisse caput ecclesiae , & dignitatem papalem inolevisse, & emanasse a Caesarum potentia. In hac Sc iequentibus admittitur Vicarius Christi vel Petri, modo moribus non discordet a Christo vel Petro. Aperta est haec Contradictio. Sed age quid morum eonformitas exigis ur ad Christi Vicariatum, quam Christus nullibi exegisse legitur. Estet equidem summis votis optandum, & exorandum, ut ille, qui Dei miseratione Christi in terris vicem gerit, a vita quoque Christi non foret alienus aut dissormis: sed hoc essentiale requisitum non est,ad obtinendam, & exercendam jurisdictionem summam, Deo ita sapientissime disponente, ac permittente, ut & in ipsa sacra sede patesceret quandoque humana fragilitas. Sola igitur Instituentis Christi auctoritas supposita purpuratorum Patrum Concordia sufficit ad conferendum illud supremi Vicarii officium, qui potestatem procuratoriam sive Christi vicariam immediate a Deo recipit Accedente Universalis Ecclesiae acceptatione. Propositio XIII. damnata. Papa non est Verus, & manifestus successor Apostolorum principis Petri, si vivit moribus contrariis Petro; & si quaerit avaritiam, tunc st vicarius Judas Ischariods. Er pari evidentia Cardinales non sunt veri,& manifesti successores Collegii aliorum Apostoloruro Chr sti, nisi vixerint more Apostolorum, servantes mandata, Li consilia Jesu Christi. Osten* 48 Ostenditur fast as • T Rimembris ista est, & quidem imö injuriose secrae sedi. 2dk calumniosa Vicario Christi, zrio in sacrum Collegium propudiosa. Sacrae sedi est injuriosa, quando ab illa removet omnes alioquin legitimos divi Petri socceffbres , qui vel humana vi- cisiitudine, vel fragilitate a vita sancta quandoque declinarunt, cum tamen plerique resipuerint. Vicario Christi est calumniosa faciendo eum Vicarium Judae Iseharioth , si avaritiam quaerat. Ponamus enim, quod subinde contingat, aliquem studere avari- tiae , ejusque peccati labe commaculari, an hoc ipso Judae Isea- riothis peccato communicabit, qui Sanctum sanctorum vilissimo vendidit pretio , ac desperans laqueo se suspendit. Itane omnis avarus Judas est? Minime. Sed vitiosos est. Propudiosa quoque est in sacrum Collegium: Constat enirn sacros Romanae Ecclesiae Cardinales non attenta ipsorum vitä , quam constat hucusque scmper fui sie exemplarem, este Veros soccessores aliorum Christi Apostolorum. Et siquidem illorum nonnulli ä recto tramite devient, non servantes mandata, Lt Consilia Christi Domini, illa scilicet, quae cujuslibet statum respiciunt, macula personae est, non officii Propositio XiV. damnata, Doctores ponentes , quod aliquis per censuram Ecclesiasticam emendandus , si corrigi noluerit, saeculari judicio est tradendus, pro certo sequuntur in hoc pontifices, scribas & pharifseos qui Christum non volentem eis obedite in omnibus, dicentes, nobis non licet interficere quenquam, ipsum faecu'ari judicio tradiderunt: & quod tajes sint homicida: graviores, quam Pilatus. Ostenditur salsitas . S Olenne est hoc haereticis, ut se coram mundo veluti canonizent, ipsique Christo Domino comparare audeant, soperiores vero suos Ecclesiasticos traducant tanquam Phaffsaeos & scribas ad odium adversus illos concnanduir>,prout in praesenti propositione W M W 49 tione animadvertere est, ubi justfc ad mortem condemnandus haereticus prohibetur judicio saeculari extradi,, & comparantur episcopi degradantes , & deponentes ejusmodi delinquentem Clericum pontificibus,& Pharisaeis,qui,ut ä se amolirentur Christi -cidium. Pilato id muneris detulerunt dicentes: Nobis non licet interficere quenquam. Verum credite posteri, quod Hufliuff» I aut alius ejusdem generis sit Metello innocenlior, Pseudo Chri- I stys potiori jure vocandus. Caetcrum, quod penes Ecclesiam I sit potestas, Clericum excommunicatur«» ac in haeresi aliisque criminibus atrocioribus ( de quibus videri potest P. Engel de I poenis) contumacem, ac incorrigibilem praevia folenni degrada- l tione curiae saeculari tradendi, loquuntur omnia jura. Neque per hoc episcopi cooperantur homicidio, prout ultimae particulae innuere videntur » constat enim quod factä traditione saeculari potestati Ecclesia intercedat, ne mortem patiatur degradatus, uti habetur in cap, novimus.. 27. de V. 5 » Propositio XV. damnata. Obedientia Ecclesiastica est obedi entia fecundum adinventionem sacerdotum ecclesia:, praeter sxpressans austoricatem scripturse. Ojiendttur falsitds.. C Oecus fuit Hussius si obedientiam ecclesiasticam in scripturis expresse fundatam non vidit. Matth. 18. Si quis Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus &; publicanus. Id est si quis ecclesiasticos superiores, Pontifices, Episcopos, Parochos aliosque Praelatos legitime praepositos non audierit, eorum directioni in fidei dogmatibus se subduxerit, aut, quod deterius est, sanctae Matris Ecclesiae definitionibus«, & constitutionibus contradixerit» ejusque praeceptis se opposuerit, sit vehit Ethnicus, separatus, & sequestratus a corpore , quod est Ecclesia, Paulus Apostolus cap. ult.adHebr. v.17. praecipit: Obedite praepositis vestris, & subjacete eis. Praepositos vocat pastores, &. episcopos , hisce, etiamsi di- scoli sint, & scelerati, ait Tbeophilactus, obedientiam humilem, G sub- 5o W X W submistam & supplicem (hanc enim significat iV«m« id est lubjacete) exhiberi jubet. Quasi diceret: quidqüid vobis pastores praecipiunt, quod fanum & sanctum est, facite; jejunium,orationes, festa, supplicationes & similia indicit episcopus, popinas & symposia vetat, obtemperate. Ita Cornei, ä Lap. in dictum textum. Propositio XVL damnata. Divisio immediata humanorum operum est, quod sint vel virtuosa vel vitiosa , quia si homo est vitiosus, & agit quidquam, tunc agit vitiose, & si est virtuoses , & agit quidquam , tunc agit virtuos^ , quia sicut vitium, quod crimen dicitur seu mortale peccatum, inficit universaliter actus hominis vitiosi ; sic virtus vivificat omnes actus hominis virtuose Ostenditur salsitas* Q Uesnellus ex hac desumpsit suam 2ztlam : Voluntas» quam gratia non praevenit» est capax omnis mali, Lc incapax ad omne bonum. Et Bajus suam zztarn ; Omne quod agit peccator vel servus peccati, peccatum est. Abstrahendo hic a quaestione illa Scholam inter Angelicam , & subtilem controversa, an detur actus in individuo indifferens ? in qua Schola D. Thomae tuetur , omnem astum in individuo consideratum csTe aut bonum aut malum quidquid sit de eo secundum speciem considerato : propositio tamen ista non ex eo est falsa, quod dividat humana opera in virtuosa & vitiosa ; Sed in eo, quod dicat hominem vitiosum vel peccatorem, quidquid agat, semper agere vitiose: hominem econtra justum, quidquid agat,semper agere virtuose. Nequaquam se itai res habet, peccator siquidem solis naturae viribus opera moraliter bona, adjutus vero gratiis actualibus opera siipernatui aliter bona , & ad fui conversionem dispositiva producere potest: justus econtra auxilio destitutus divinö actuali in pessima quaeque vitia se ipsum praecipitare potest, idque se t gratiae habitualis amisibilitas. Non ergo peccatum inficit universaliter omnes actus hominis vitiosi, uti nec virtus vivificat omnes actus hominis virtuosi. 51 Propositio XVIL damnata. Sacerdotes Christi viventes secundum legem ejus, & habentes scripturae notitiam, & affectum ad aedificandum populum debent praedicare non obstante praetensä excommunicatione. Quodsi Papa vel aliquis Praelatus mandat sacerdoti sic disposito non praedicare , non debet subditus obedire. Ostenditur salsitas, O Mninö expediens est, ut qui Verbo Dei praedicando insistunt, bene sint dispositi, & ut moribus suis id, quod alios docent, non contradicant. Nihilominus tamen nemini quantumlibet disposito licet se ultro huic ingerere officio, multo minus obstante superiorum Ecclesiasticorum prohibitione aut excommunicatione illud usurpare:Est enim veröEcclesiae, designare ministros,eos- que ad praedicandum mittere juxta illud ad Rom. io. v 15. guomod« f rtdicabmt , nifimittantur ? In quae verba Cornelius a Lapide haec habet: mfimituntur. Utique non a Rege » aut civili Magistratu, sed ä Deo, qui ministros suos mittit, ut vocet homines ad fidem, justitiam, A regnum suum , hoc enim solius Dei est. Hinc patet neminem este audiendum , nisi legitime mittatur ad praedicandum ä Deo, üt fatis patet ex Ilaia, quem citat Apostolus. A Deo inquam, vel proximi & immediate, & tunc opus est miraculis &c. vel mediatfc , ut nimirum mittatur a Christi vicariis & Petri successoribus scilicet Pontificibus, & Episcopis, uti ordinarie fit c* institutione Christi. Propositio XV111. damnata. Quilibet praedicantis officium de mandato accipit, qui ad sacerdotium ac- cedic; & illud mandatum debet exequi praetensä excommunicatione non obstante. Ostenditur salsitas, Q Ui ad sacerdotium accedit , vi ordinationis suae accipit potestatem consecrandi Corpus Christi verum, ac sanguinem; G 2 & prae- it )v( W & praeterea potestatem in Corpus Christi Mysticüm , ut possit fideles ä peccatis absolvere cum fubordinatione tamen , ac limitatione ad Episeopum , vel alium superiorem Ecclesiasticum. Non tamen hoc ipso est mandatarius, ut praedicare debeat» maxime si ei obstet excommunicationis innodatio , in quam culpabiliter se conjecit. In eo quippe casu locum habet illud Pauli ad Hebr. yv,4. Nec quisquam sumit sibi honorem, sed qui vocatura Deo tan- quam Aaron. Et jeremias de Fallis prophetis le per amicos aut reges in praedicandi officium intrudentibus sic ait» carpens, & culpans eos, cap. 23.21. N6n mittebam prophetas,& ipsi currebant : non loquebar ad eos, & ipsi prophetabant. Sicut enim Magistratus est ordinare civilia, & civicos praefectos, ita Episcoporum est ordinare sacra , St sacros praesules ac praedicatores. Postulat hoc hyerarchicus ordo ecclesiae ä Deo institutus. Scriptum est, ait Ambros lib. 5. Ep. z;. ad Marcellinam sororem , quae Dei Deo, quae Caesaris, Caelari. Ad imperatorem palatia pertinent, ad sacerdotem Ecclesiae. Et Hoffius Co/istan- tio, Tibi, inquit, Deus imperium commisit, nobis quae Ecclesias sunt, credidit. Propositio XIX. damnata. per Censuras Ecclesiasticas excommunicationis „ suspensionis & interdicti ad fui exaltationem Clerus populum laicalem sibi suppeditat, avaritiam multiplicat, malitiam protegit, & viam praeparat Anti-Christo. Signum autem evidens est , quod ab Ant>Christo tales procedunt Censura:, quas vocantfn suis processibus fulminationes, quibus Clerus principalissime procedit contra illos, qui denudant nequitiam Antichrist , qui Cierurn pro fe maxime usurpavit. Oßenditur faljitdSi Q Uatuör ists positio Icommata occasione Censurarum Clero Romano impingit. Primo quod populum laicalem per Censuras sibi siippeditet, quasi pedibus subjiciat» ut Clerus inde magis exaltetur. Secundb quod per censuras avaritiam multiplicet, ucitö innuendo , absolutionem ab iis nonnisi pecunia interve- nien- )0( M 5J nrente impetrari. Tertio quod malitiam protegat, datn excom- municatum , suspensum aut interdictum vclut in malitia sua finit insordescere. Quarto quod Clerus viam praeparet Antichristo, & ex eo quidem, quod Censurae prineipaliffime ferantur contra illos, qui denudant nequitiam, cui Clerum vel maxime cooperari, & pro se usurpare temere fingit, Antichristi, nempe Pontifici» Romani, quem Wicleff impie non ita pridem, ut audivimus in ejus propositione 30 hoc nomine compellavit. Sed non vacat, cum non sint nisi scommata Sc calumniae, his diutius immorari. Sufficit dixisse, Clerum per censuras Ecclesiasticas nihil aliud intendere, quam rebelles sibi sive laicos sive Clericos, Ss. contumaces compescere , & ad vitae emendationem provocare. Utitur autem censuris maxime contra Haereticos, quia isti scindunt inconsutilem tunicam ecclesiae, adeoque sunt merito compescendi, & separandi, ut vel magnitudine poenae ä sua contradictione resipiscant. Propositio XX. damnata. Si Papa estnulu$,&prse(erthn,si est praescitus, tunc ut Judas Apostolus, est diabolus, fur, 5c filius perditionis, & non est caput S. Militantis Ecclesias, cum nec sit membrum, ejus. Oßenditur salsitas . E X häc denuo prodierunt Quesnellianae multae , quae peccatores excludunt ä membris & corpore Ecclesiae. Haec autem propositio confundit sive non distinguit inter Papam malum & praescitum, cum tamen haec diverse sint. Nam Papa potest esse praescitus , & tamen non hoc ipso femper malus, sed ad summum in fine vitae mase discessurus. Hunc igitur, ac talem pontificem » esto agat vitam caeteroquin inculpatam, modo praevisu» fit, finalster aliquando decessurus in peccato mortali, praesens propositio vocat diabolum, Judafn , furem, eumque separat ä corpore ecclesiae tanquam non membrum ejus multo minus caput universale, Ast omnino mali: & protervi: Esto enim joslä G z Dei 54 M )°c m Dei permissione sit praevisus, Lt praescitus mile ex hac viti discessurus , non tamen hoc ipso amittit primariam in ecclesil Dei auctoritatem. Dicitur enim Mstth. 23. super cathedram Vloysi sederunt scribae Sc pharisaei, mali, & fort£ praesciti, & tamen sederunt vere, & cum potestate legitima, quam ipsis a Deo semel collatatn nec status peccati mortalis, nec praevisio suturae reprobationis adimit, ut faepfc jam dictum est. Propositio XXL damnata. Gratia praedestinationis est vinculum , quo corpus ecclesias & quodlibet ejus membrum jungitur Christo capiti insolubiliter. Oflenditurfalsitas. D upliciter jungi potest Corpus ecclesiae, & quodlibet membrum ejus Christo capiti sijo. Primo dissolubiliter per fidem, in qua omnes fideles coadunantur in ecclefia militante , sive fides formata sit, üt in justificatis per baptisinum vel poenitentiam, & quidem denud amiffibiliter , sive formata non sit ut in peccatoribus peccato infidelitatis non coinquinatis. Secundb insolubiliter per gratiam & gloriam in ecelefia triumphante & quidem inamisc sibiliter. Si propositio esset de secundo modo unionis & gratia praedestinationis consummati, nigrum theta haud mereretur. Constat autem loqui de primo modo, &in ecclesia militante,ut ostendunt propositiones antecedentes, unde merito tacta est tonitru Apostolico, Constat enim, conjunctionem cum Christo pri- mö modö sumptam esse amissibilem, adeoque solubilem. Accedit, quod intentio propositionis sit, gratiam praedestinationis esse necesiitantem, adeoque tollere omne meritum. Propositio XX11. damnata, Papa vel Praelatus malus & praescitus est aequivoce pastor & vere fur & latro. Oflenditur salsitas. P Astor aequivoc& talis est, qui nomen habet equidem commune cum pastore vero» ratio tamen significata est omnino diverse. E2 >o( 55 versa. Vult igitur Bohemus ille latro ( fas est calumniam calumnia reprimere ) Papam, vel quemlibet Praelatum, si vel malus vel praescitus est, este tantum pastorem nominalem, non ve- rö realem , utpote cui ratio per nomen significata reapse non conveniat, sed este furem & latronem. Sed qua fronte hoc aC seritur ? Quo argumento furti arguitur & latrocinii ille, qui uti modo suppono, per Canonicam electionem in papalem, vel episcopalem dignitatem ingressus est, qui in genere fui officii scilicet gubernii sive universalis, sive particularis Ecclesiae suis ovibus Spiritualia non subtrahit, neque animarum insidiis vacat:sed & esto quod subtrahat, & insidiis vacet, modo in haeresin non prolabatur, officio pastorali ipso fasto non excidet, sed depositioni ansam dabit. Malitia ejus, & reprobatio finalis personam commaculat, non ab officio avellit. Propositio XXlIi. damnata. Papa non debet dici sanctissimus, etiam fecundum officium, quia alias rex deberet etiam dici sanctissimus fecundum officium ; & tortores & pra> cones dicerentur sancti, imo etiam diabolus deberet dici sanctus, cum 6t officiarius Dei. Oflenditur salsitas , P Raedicatum^«#/^»«, jam ab antiquissima Ecclesia attributum est pontifici non secundum personam, quod illi gratis damus, sed secundum officium. Concilium enimChalcedonense in actione 3 ,, ubi legati Äpostolici sententiam adversus Dioscorum pronuntiarunt, haec nobis Verba reliquit; Un defitfttttffimtts > 8t bea- tistimus Archiepisoopus Magnae & Senioris Romae Leo, per nos, & per praesentem sanctam (ynodum una cum ter beatissimo A- postolo Petro, qui est petra Catholicae Ecclesiae, & rectae fidei fundamentum, nudavit eum , puta Dioscorum, tam episcopatus dignitate , quam etiam ab omni sacerdotali alienavit ministerio. Caeterum Rex praefulget Majestate in temporalibus , dicitürque secundum officium Jugußtjftmus & e. Tortores, & praecones, uti & dae- z6 W X W ZL dsemsn, quem ad majorem pontificis confusionem impie adducit Huffius, sunt officiarii Dei , quatenus sunt instrumenta, & executores justitiae sine praeeminentia, sine auctoritate, sine praerogativa, sine publica institutione, prout institutus est Petrus, &: in illo ejusdem successores. Joannts 21 , Pasce oves meas Ac. T« es Petrus Propositio XXIV. damnata. $i Papa vivat Christo contrarie , etiamsi ascenderet per ritam , & legitU mam electionem secundum constitutionem humanam vulgatam, tamen aliunde ascenderet, quäm per Christum . dato etiam quod intraret per electionem ä Deo principaliter factam : Nam, Judas Sca- riothes rke & legitimi est electus a Deo Christo Jesu ad episcopatum , & tamen ascendit aliunde ad ovile ovium. Ofienditur falßtas . L Egitima electio dupliciter aut tripliciter fieri potest juxta Ca* nonistas per inspirationem, vel quasi inspirationem, quae principaliter fit a Deo: & per electionem , quL fit secundum Consti- tudonem humanam , & solemnem a Congregatione Cardinalium, sive assumatur de gremio ejusdem Sacri Collegii,sive extra, prout contigit in electione Cselestini V. qui ex eremo ä purpuratis patribus vocatus adscendit ad supremum urbis & orbis pontificatum. Et per compromissum. Hanc viam, hanc portam ovilis ovium impugnat Hustius tanquam non legitimam in casu,quoPapa vivat Christo contrarie. Redit nimirum ad suam gramben,quod malitia pastoris incapacem reddat eum potestatis pontificiae , & quod vitae morumque con form itas cum Christo Domino sit lapis, üt ajunt, lydius, ex quo cognoscatur , qui re ipsa sit verus pontifex, maxime in casu schismatis, in quo vult eum esse praeferendum uti habet proposito 26; qui copiosiüs operatur meritorii ad profectum Ecclesiae sili , qui per majora suffragia legitime electus est. Aft saepe jam dictum est , officium, potestatem, ac jurisdictionem convenire pontifici per electionem Canonicam, quam mala viu ejus auferre haudquaquam postit, quod idem W )°c m 5 7 idem est, ac malitiam, aut vitam Christo contrariam inhaerere quidem ossibus & personae pontificis, sed officio pontificatus non obesse, excepta haeresi. Propositio XX V. damnata. Condemnatio 45. Artic. Joannis Wicleff per doctores facta est irrationa* bilis, & iniqua & male facta, & ficta est causa per eos allegata, videlicet ex eo, quod nullus eorum sit Catholicus, sed quilibet jeorum a« est haereticus, aut erroneus, aut scandalofus. Pßenditur salsitas. H JE c est cavillatio, & notoria impostura. Sacrum enim Concilium Constantienfe Sets. 8- articulos quadraginta quinque Joannis Wicleffi post accuratum examen solenniter condemnavit, plurimos quidem üt notorife haereticos, Sc a Sanctis Patribus dudum reprobatos, alios üt scandalosos , & blasohemos , quosdam ut piarum aurium ostensivos , nonnullos üt temerarios & seditiosos; qui de hujusmodi praedicatis dubitat,an jusse eis conveniant, revolyat propositiones, & ea, quae in eas superius scripsimus. Imo eadem sancta synodus declarat, ac definit, Joan- nem Wicleff notorium fuisse, & pertinacem haereticum - decer«. nitque, & ordinat, corpus, & ejus ossa, si ab aliis fidelium corporibus discerni queant, exhumari» & procul ab Ecclesiae sepultura jactari secundum canonicas & legitimas sanctiones. Propositio XXVI. damnata. Non eo ipso, qpo electores, vel major pars eorum consenserit viva voce secundum ritus hominum ini personam aliquam, eo ipso illa persona est legitime electa , vel eo ipso est verus & manifestus successor vel vicarius Petri Apostoli vel alterius Apostoli in officio Ecclesiastico: Unde sive electores herse, sive mase elegerint, operibus electi debemus credere, nam eo ipso, quo quis copiosius operatur meritor se ad profectum Ecclesiae, habet a Deo ad hoc copiosius facultatem. Oftenditur salsitas . Anc modiefc attigi in propositione 24., ac dixi standum esse pro majori parte suffragiorum : Neque in casu schismatis H ope- 53 EZ X M operibus alterius fortö electi praecisfc fidendum » cum & sub svina pelle lateant lupi, neque universaliter cuilibet hypocrisi, & praesumpto fervori deferendum. Unde in cap. licet 6» de elect. &elect. potest: haec habetur ordinatio : Statuimus ergo, ut si tortfc ( inimico homine zizania superseminante ) inter Cardinales de substituendo summo Pontifice non poterit este plena concordia, & duabus partibus concordantibus pars tertia concordare nolue- tit, aut sibi alium pr*fumj>ferit nominare, ille absque ulla exceptione ab universali Ecclesia Romanus Pontifex habeatur, qui ä duabus partibus electus fuerit, & receptus. Si quis autem de tertiae partis nominatione confisus (quia de ratione non potest) sibi nomen episcopi usurpaverit» tam ipse, quam hi, qui eum receperint , excommunicationi subjaceant. Similes ordinationes emanarunt hucusque multae ab Alex. HI. Greg. X. Clem. VII. Gregorio XV. Sola igitur electio legitima, quä positä pontifex supremam a Deo imrricdiat£ jurisdictionem nanciscitur, regula est agnoscendi pontificem, non Oper * aut zelus, quem quis exterius pro ecclesia exerit, cujusvis electi ä minore forte parte Collegii. Propositio XXV11. damnata» tfon est scintilla apparenti* quod oporteat esse unum caput in spiritualibus regens ecclesiam, quod semper cum ecclesia ipsa militante conversetur, Lr conservetur. Oflenditur salsitas* M Agna b contrario lux est evidentiae , quod oporteat esse unum caput visibile quod semper cum ipsa militante ecclesia conversetur , & conservetur. Libeat percipere discursum. Ecclesia triumphans & militans ceu duo regna partialia constituunt unum regnum, & corpus Christi totale, adeöque ad Christum tanquam ad proprium Regem & supremum caput pertinet ütriusqüe regni gubernatio: Cum vero Christus tanquam supremus Rex non possit adesse praesens utrique regno visibiliter finfe ingen : m )oc 59 ingenti Lr extraordinario miraculo, aliunde etiam locus caelestis post corporis fui glorificationem illi debitus sit, & ad fidem credentium non expediat Christi corporalis ac sensibilis continua praesentia. Ergo ad illius sapientiam pertinebat, modum regiminis hominibus accommodatum providere, ac visibile caput in terris constituere. Per consequens» sicut regnum hoc duraturum est, quamdiu mundus durabit, regi debuit in spiritualibus per caput aliquod visibile quod semper in ecclesia militante conversetur, St conservetur. Propositio XXV1H. damnata. Christus sirse talibus monstruosis capitibus per suos veraces discipulos spät* sos per orbem terrarum melius luam Ecclesiam regularet. Ostenditur salsitas , E Cee nunc audistis blafphemiam in Christum, qui proterve arguitur imprudentiae, quod ecclesiam suam reliquerit regulandam per ecclesiae capita, quae vocat monstruosa: St praefert huic sapientissimae ordinationi sitam stultissimam ordinationem, quam per veraces ( si credere fas est ) discipulos suos volebat introducere, quasi non expediret Regimen ecclesiae supremum este Mo- narchicum, sed Aristocraticum, & quidem consistens in pauculis Hussii discipulis. Absit procul amentia ista 1 , ad felicitatem quip« PP regiminis praeter expressam Christi Domini ordinationem: T« es Petrus Ac. Pasce oves meas Scc. ipsius naturae ductu praeoptatur unitas capitis,Ducis,Praesidis, Regis, Principis. Unde illud Solonis; Felix Urbs, quae jussa unius principis audis, et aliud apud Homerum & Lucanum. Haud bona multorum dominatio - - herus unicus esto, & princeps. Nulla fides regni sociis, omnisque potestas impatiens consortis erit, H t Pro< Propositio XXIX. damnata. Apostoli, & fideles sacerdotes Domini strenue in necessariis ad salutem re- gularunt ecclesiam , antequam Papae officium foret introductum: Sic facerent deficiente per sumnse possibile Papa usque ad diem judicii. Ößenditur salsitas. P Apae officium introduxit Christus adhuc in mundo conversatus, qui voluit Ecclesiam suam gubernari non ab Apostoli*, & fidelibus sacerdotibus simul congregatis, & aequalem authori« tatem habentibus ( quamvis Zc ipsi strenuo in necestariis ad salutem cooperati sint ) sed cum subordinatione, & subjectione ad illum, quem universali praefecit ecclesia' scilicet ad Petrum. Qui üt habet cap. fidelior 54 dist. 50. dicitur petra, quia primus in nationibus fidei fundamenta posuit, & tanquam saxum immobile post conversionem totius corporis Christianitatis compagem, molemque continuit. Unde & Magnus Leo Serm. z. de sua assumptione. De toto mundo, inquit, unus Petrus eligitur, qui & universarum gentium conversioni, & omnibus Apostolis , cunctis- que Ecclesiae patribus praeponatur. Illa verba fic facerent (f c. videntur referri ad Hussii discipulos , quasi vero ilii deficiente pa- patu strenui regularent Ecclesiam. Sed parcius ista! melius dixisset , deformarent Ecclesiam ; uti jam multos seduxerunt, sed suae impietatis mercedem recipient in die judicii. Ultima verba: de - sciente per summe poßibilc Papk & c. repugnant promissioni Christi de Conservatione suae Ecclesiae visibilis in uno capite in sempiternum: Ecce ego vobiscum sum usque ad Consummationem saeculi. Non ergo possibile est, ut papatus desidat, & acephala Ecde- sia remaneat. Propositio XXX. damnata. Nullus est Dominus civilis^ Nullus est Praefatus, Nullus est Episcopus,dum est in peccato mortali. Oflenditur salsitas . J Am saepius haec refutata fuit, & infra inter Quesnellianas refutanda veniet. Dominium civile, Praelatura Ecclesiastica, Epi- lcopatus de se non pugnant cum peccato mortali, quamvis eorum munia valdfc dedeceat. Peccatum mortale privat hominem gratia sanctificante,jure ad gloriam, mortificat merita, exspoliat animam siipernaturalibus donis, quae gratiam iequuntur üt proprietates. Ast potestatem, jurisdictionem, characterem relinquit intactum. D. Thons, enim r. 2* qu. io. art, io. ait: peccatum non tollit dominium, & Praelationem ,& Lyranus in cap. 2Z. Matthw Praelatis etiam malis est obedlendum, nisi in eis, quae sont manifeste contra Deum, & sunt habendi in reverentia, quamdiu tolerantur in suo officio* Quod patet per exemplum David, qui venerabatur Saulem , licet sciret eum malum , & a Deo reprobatum. Item in Revel* Sanctae Birgittae lib. r* cap. 47. etsi pellimus homo fuerit sacerdos, & dixerit verba ilte: hoc est corpus meum , ipse consecrat verum corpus meum* Praelusio IIP Quesnellismi in Martino Luthero, Succinit a Hi/hrica Narratio frit ce , dolirincc & Mortis luthpri, Uifc is natione Saxo natus Islebii in ducatu Comitum Mansfeldensium Anno Christi 1483. sortitus nomen Martini pridie ejus festi lucem hauriens. Studia humaniora absolvit Erfordiae, ibidem Magister artium creatus. Juri applicitus, 8? fortö terrore fulminis,quo ejus consodalis tangebatur, perterritus ordinem Sancti Augustini Erfordiae ingressus , pauso p6st sacerdos ordinatus, tandem Wittenbergam mistus philosophiam docuit. In Negotiis dein soi ordinis Romam missus re confecta reversus Wittenbergam ab Andrea Carolstadio pileo doctoraii insignitur. Genium ejus si desideras, erat facundus,in disputatione vehemens, peculiari linguae vernaculae gratia comis. Sub id tempus Leo X. pontifex indulgentias occasione Fabricae S. Petri liberiores concessit, eardmque promulgandarum munus Alberto ArchiepifcopoMoguntino commisit, isque denuö commisit Tetzelio ordinis fratrum praedicatorum Concionatori percelebri nohsin& exortis m x W' 6z tis turbis ex parte Joannis Staupizii Ordinis Eremit* S, Augustini p.t. Vicario Generali, qui Luthero janu- am aperuit praedicandi contra Indulgentias , irrepserant siquidem nonnulli abusus* Non mansit res inio- lis vocibus, sed Lutherus 1517* misit propositiones 96. adAlbertum, easqueWittenbergae valvis Ecclesiae affixit impugnantes indulgentias *. quibus opposuit Te- tzelius propositiones centum & sex. In quibus Luthe- ri fallacias detexit, & Ecclesiae sententiam solidi propugnavit. Utraeque tamen mutuis vicibus Vulcano consecratae sunt. Non potuit tanta hinc inde turbatio latere pontificem , unde Lutherus Romam citatus varias causatur remoras , impetratque üt intra Germaniae limites constituerentur Judices. Locus deputatur Augustae , Judex & inquisitor Cardinalis Cajetanus Thomas de Vio, Lutnerus nullo munitus salvo conductu publico comparet. Quaesitus de doctrina, de thesauro ecclesiae, de fide ad fructum Sacramenti requisita, sat dubie respondet, simulans se caeteroquin Sanctae Romanae Ecclesiae addictum : nihilominus eo, ut propositiones erroneas a se assertas ejuraret , non poterat induci, modö provocans ad tres celeberrimas Caesareas Academias Basiieensem, Eriburgen« fern, Lovanienscm, quin & Parisiensem : mod6 impensi rogans, ut sibi in scripto respondendi facultas daretur : qua impetrata scriptum attulit continens plura contra indulgentias, merita Sanctorum, merita bonorum operum &c. At legatus his difficultatibus 64 m )o( m bus ei solutis annisus est, ut eum ad retractationem adigeret, mandavitque illi, ne ad se rediret, nili id exequeretur. Äst Lutherus a conspectu Cardinalis ^ abstinuit quidem, sed per litteras ei intimari fecit, se nihilominus stare ä veritate. Tempus hic erat accommodum Cardinali, ut praedam in angustias, & custodiam traheret, sed neglectum, unde Lutherus clam Augusta excessit, erupit, evasit de legato appellans ad pontificem. Cumque ei Legatus ad Frideri- cum Electorem missis litteris pontificiam condemnationem minaretur, a pontifice male informato ad Concilium futurum & universale provocavit & appellavit. Disputationi dein solenni res commissa est., quae anno i § i 9. Lipsiae Eckium inter & Lutherum habita fuit Prim6 die 27* Junii congressi sunt Eckius , ( M initia Norimbergenfe, Ratisbonense, Zc Spirense, in quibus cum quaedam fuissent in favorem religionis conclusa, & maximö in Spirensi 1529, ut Missae celebratio ubique libera esset, Fridericus Saxo, Georgius Brandenburgicus electores, Ernestus ac Francifcus Lu- neburgici duces , Philippus Hassiae Landgravius & Wolffgangus princeps Anhaltinus cum civitatibus quatuordecim convenere, palamque protestati sunt, sibi integrum non esse illi decreto obedire. Hinc profluxit famosum Protestantium nomen. Habita sunt tandem 1530. comitia Augustana, Caesare & protestantibus eo convenientibus , in quibus Lutherani principes Caesari suae professionem fidei obtulerunt. Composita ea fuit a Philippo Me- lanchtone & adornata omni ope ingenii praetermissis , vel mollitis in ea, quanthm potuit fleri, opinionibus odiosis. Atque haec est Confeßo Augustana, in quam veluti in Evangelium jurarunt Lutherani, Sed non potuere protestantes ea vice obtinere, quae volu&re : quin econtrariA edictum promulgavit Caesar de retinenda antiqua religione repudiatis sectis Anabaptistarum, Zvvinglianorum, & Lutheranorum. Huic intcrim edicto non parentes protestantes Smal- caldae,C quod est oppidumFranconiae,) convenerunt, ubi foedus iniverunt de tuenda religionis libertate, etiamsi armis opus esset: sed hoc malö eis cessit, siquidem i *47. Carolus de illis ad Albirn gloriose triumphavit»capto Electore Saxoniae, &' Ländgra- vio Hassiae, Felix W )O( W 6 7 Felix haec erat Victoria, & ruinam Protestant!- bus allatura, nisi alius de secta Protestantium se opposuisset, qui fuit Septemvir Saxoniae Mauritius , nepos Friderici Electoris captivi, quando versis in Caesarem armis beneficiorum immemor anno 155z. in Conventu Passaviensi facultatem & libertatem exercendae religionis Lutheranae iis in locis, ubi illa modo erat, extorsit. Sed neque praetereundum, quod anno 1545. i z. Decemb.decreta sitSacro-Sancta sridentina Synodus, eaque sub Paulo 11 L aperta. Credidisses Lutherum tandem suis potitum Votis ad Concilium illud etiam non vocatum properaturum, sed nec hoc illi arridebat, quin potius eo tempore omnes adversus sedem Romanam, quas adhuc habuit reliquas, calumniarum colluvies eructavit. Invitati sunt praeter Lutherum Pro- testantes humanissime cum salvo conductu, sed non semel repudiarunt. Concilium igitur sub Paulo 111 . inchoatum sub Julio IU. continuatum, postea variis de causis suspensum tandem aliquando sub Pio IV. terminatum fuit 4. Decem. , §6z. Haec inter Lu- thero licet minime cogitanti appropiavit hora, qua de hac terra exiret. Ut autem eö reverteretur, unde venerat, accersitur a Comitibus Mansfeldensibus Islebium in patriam suam cujusdam dissidii componendi causa: advenienti, Comites ad ditionis suae fines magnam armatorum equitum manum obviam miserunt, qui prophetam hunc jaatrium solum revisentem magnifice & cum pompa deducerent I 2 Cum 68 MZ )2( m Cum ab Islebio oppido non procul abesset, ingens tam majorum, quam minorum tormentorum auditum fuit tonitru, ex quo Lutherus in animi deliquium incidit, quod plerique pro malo omine interpretabantur : Sed mox haustu vini recreatus , animum recepit. Sic Islebii magna cum stulti populi acclamatione & gaudio fuit exceptus. Sequenti die suggestum in templo D. Andreae sacro conscendens more solito acerbissima in papam, & universam Hyerarchiam Ecclesiae convitia evomuit. Civis quidam Islebiensis Lutheri mortem describens, ait, ipsum quotidie Halae, Mansfeldii, & quacunque iter faceret, üt & Islebii, genio indulsisse non prandio modo, sed etiam caenae longiori assuetum. Quid ergo mirum si tam continuis comrn effationibus, qui jam ante aetate languida, debilitato stomacho in morbum tandem incidit* Die igitur 17. Februarii , quando cum quibusdam largiter pransus & caenatus erat, aliquantulum quievit facetam interim narrans historiam in le&ulum se composuit; in quo cum paululiim quievisset tanto subitö dolore correptus fuit, ut priusquam advenissent medici, exspira- rit, cum fuisset annorum 6z. Justus Jonas de Lutheri obitu scribens, ait, eum morti jam vicinum circumstantes amicos his verbis monuisse : Orate pro Domino Deo nostro & Evan- gelio ejus, ut ei cum Ecclesia sua causa bene succedat. O novam & inauditam precationis formam! Addidisse deinde ; Quia & Pontifex & Concilium Tri- den-; W )2( W 69 dentinum vehementer adversantur. Lcce tibi testamentum. Mortui cadaver ultra modum faetens stanneo loculo inclusum Wittenbergam delatum est, illud Catharinä de Bore , quam e moniali uxorem sibi duxerat, comitante, una cum tribus liberis Joan- ne, Martino, Paulo & magna equitum, peditumque in funebrem pompam selectorum caterva. Dogmatica Digreffio E xplanantur 41. Articuli a Leone X. per bullam: Exurge Domine. Condemnati ostensa eorum salsitate. Propositio I. damnata. Haeretica sententia est, sed usitata, Sacramenta novae legis justificantem gratiam illis dare, qui non ponunt obicem. Videtur se fundare in eo, quod Sacramenta aliqua ( non enim nisi duo videtur admittere ) sint tantum signa & sigilla, quae gratiam datam indicent j & aliunde sint omnino improportionata, utpote materialia, ad producendum effectum spiritualem. Oftenditur salsitas . ;Mnes hactenus orthodoxi Patres, ac t)octores tenuc- ’% runt tanquam fide certum,Sacramenta novae legis non ponentibus obicem conferre gratiam ex opere operato, 5 sive sint causa physica, sive moralis, quae disceptatio est merfc scholastica & pertinet ad modum loquendi. Hinc Sancti Patres Sacramentorum causalitatem miris extollunt modis, quae sane non adeo esset admirabilis » si in mera significatione consisteret, prout nihil admirationis in eo est, qUod haedera ex instituto significet venale vinum. Quae est tanta virtus aquae, ex- I z clamat 70 CS3 X m clamat Augustinus tractatu go. in Joannem, ut corpus tangat, 5 c cor abluat? Quare non incongru£ appellantur a theologis Sacramenta veluti vasa Christi Sanguinem continentia , Lc scaturigines aquae spiritualis in vitam aeternam salientis juxta illud Ifa.cap, 12. v.z. Haurietis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris. Ad rationem dubitandi R. Sacramenta esse signa prAtltc* & instrumenta per virtutem supernaturalem, &. obedientialem, üt loquantur Scholastici, elevata,ac proportionata ad producendum effectum spiritualem , scilicet gratiam, quae licet sit extra Iphae- ram activitatis eorum naturalem, non tamen obedientialem. Propositio 11. damnata. In puero post baptismum negare remanens peccatum est Paulum & Christum simul conculcare. Videtur se referre ad institutionem baptismi, in qua Christus dixit: Euntes docete, baptizantes eos in nomine Patris & Filii &c. sed pueri sunt incapaces, ut doctmtur&c, ergo etiam ut baptizentur. Oßenditur salsitas. B Apti sinum institutum esse ad delendum peccatum originale tam pro adustis, quam parvulis, utpote necestarium necessi- tate medii ad salutem , vel in re vel in voto, tota hactenus tenuit ac tenet ecclesia illis edocta Christi Domini verbis : Nisi quis renatus fuerit ex aqua & Spiritu Sancto, non potest introire in regnum Dei. Joannis 3. & paulo infra. Oportet vos nasci denuö. Successit nimirum baptismus in lege nova circumcisioni legis antiquae, quse & parvulis conferebatur. Adde Trid. quod habet expresse: nihil damnationis remanere in renatis fonte baptismatis &c. Ad rationem dubitandi R. quod Christus Dominus in citato textu duo munia a fe distincta una verborum periodo contulerit : Primo potestatem docendi, & evangelium annuntiandi Secundo baptizandi; quia prius adultis docendus erat, & conferendus baptismus, donec & parvulis conferretur. Audiatur & Paulus $$ w m 71 Ius Apostolus z. ad Galatas» ^utcunque baptizari estis, Christum induistis. Propositio IU. damnata. Fomes pecati, etiamsi nullum adsit actuale peccatum, moratur exeuntem ä corpore animam ab ingressu coeli. Videtur se tueri in eo, quod nihil coinquinatum introibit in regnum coelorum Apoc. 21, Sed fomes peccati facit animam coinquinatam, cum sic peccatum. Ergo moratur animam » corpore exeuntem ab ingressu coeli. Oßenditur salsitas . M irum est, quod Lutherus alias adeo difficilis sit !n admittendo purgatorio, quod tamen adeo manifestis argumentis e scripturis sanctis deducitur: in praesenti tamen, & in sequenti propositione purgatorio aequivalentem moram sine ullo fundamento admittere non gravetur, nempe libido contradicendi in causa est. Fomes peccati effectus est peccati originalis, nihilque aliud in actu primo, quam appetitus sensitivus inferior inclinans habitua- liter ad malum ; unde si nullum adsit peccatum actuale sive inclinatio actualis ( quae est fomes in actu secundo ) deliberata ad malum, sive affectus ad peccatum, neque poena temporalis ab actualibus peccatis residua, nihil est, quod animam a corpore exeuntem moretur ab ingressu coeli. Ad rationem dubitandi R. textum probare verum purgatorium prour inferius magis deducetur. Caeterüm falsissimum est, fomitem peccari in actu primo eonsidefatum este peccatum etiam habituale; est enim tantum peccati effectus & poena. Propositio IV. damnata. ^ Imperfecta charitas morituri fert fecum necessarium timorem, qui fe solo fatis est facere poenam purgatorii, & impedire introitum regni. Videtur fe fundare in illa Pauli sententia. Sola perfecta charitas foras mittit timorem. Item Marix Magdalens remissa sunt peccata, quia di~ Ifxit 7r W )°( M Uxit multum. Ergo imperfecta charitas nec perfecti remittit peccata,' & in morituris impedit introitum coeli. Oßenditur salsitas, I Mpersecta charitas morituri, sive attritio elicita ä morituro un4 cum Sacramento poenitentiae sufficit ad justificandum: Quid* quid sit de illo, an in Articulo mortis contritio persecta sit de praecepto, quod in desectu consessarii libenter admiseriam, an non sit de praecepto» quod multi defendunt, modo Sacramentum poenitentiae suscipi postit, ut fiat cx attrito contritus. Poirö supernaturalem timorem de amissione beatitudinis aeternae , ac aeternae damnationis periculo poenam purgatorii esse, & introitum regni impedire, falsissimum est, cum Timor iste commendetur ab ipso Christo Domino dicente : Timete eum qui potest, & corpus & animam perdere in Gehennam - & teste Augustino: nihil utilius timeatur. Ad rationem dubitandi R. charitatem perfectam omnin& morituris esse suadendam, id est esse de consilio, non tarnen fern* per de praecepto, nisi quando non adest copia consessarii. Traditur Magdalenam adep intentam de peccatis suis contritionem elicuisse, ut continud impetraverit remissionem culpae, & omnis poenae, quam ultimam saltem omnem non quaevis attritio remittit, suadenda igitur illa, sed non contemnenda ista, Propositio V. damnata, Tres esse partes poenitentiae, Contritionem, Consessionem & Satisfactionem non est fundatum in sacra scriptura, nec in antiquis Sanctis Christianis doctorihus. Oßenditur salsitas ♦ O Stendo este fundatam inscriptura primo. Contritionem: Convertimini ad me , & ego convertar ad vos. Zach. i. v 3* Redite praevaricatores ad Cor. Ita. 46. v. 8- nisi poenitentiam habueritis , omnes similiter peribitis. Luc. 13. v. 3. Secundö Confeffmem Num. 5. v. 6. Vir sive mulier cum fecerint ex omni- omnibus peccatis , quas (olent homini accidere &c. confitebuntur pecca' um tuum. Matth. 3. v. 6 Baptizabantur ä Joan- ne conticentes peccata sua. Act. 19. v. 18. Multi credentium veniebant conticentes, & annuntiantes astus suos. Jacob. 5. v. 16. Conticemini ergo alterutrum peccata vestra. Terti bS*tisfaSl tonem. Nam Moyse* & Aaron in poenam peccati utique jam dimilsi, nihilominus prohibiti sunt ab ingressu in terram promislionis. Num. 20. v. 12. & ibid. cap. 14 v. 22. dixit Dominus de populo murmurante: dimisi peccatum populi, attamen nullus videbit terram. Luc. ir. v. 41. ait Christus : quod fuperest, date eleemosynam, & ccce omnia munda fime vobis, ad ColosT 1. v. 24. adimpleo ea, quae desunt pastionum Christi in carne mea. Antiqui Christiani Doctorcs tres pastus concernentes (at su- perque ostenderunt. 8- Cyprian. Serm. 5 de lapsis ait: quod male cogitaverunt, hoc ipsum apud sacerdotes dolenter , & simpliciter confitentes exomologesin conscientiae faciunt, animi sui pondus exponunt. 8. Hyer. ad cap. 1 6. Matth. sic habet: Sacerdos pro officio suo cum peccatorum audierit varietates, scit, qui fit ligandus , quis solvendus. De satisfactione fpeciatim Greg. Mag, scribens in cap. 9 lib. r. Reg. verbis his : Non omnia nostra Christus explevit, per crucem quidem suam omnes redemit, sed remansit, ut qui redimi, & regnare cum eo nititur, crucifigatur. Contritio igitur, Confessio, & satisfactio abundi fundantur in Scriptura, & Patribus, quas postea Fioientinum &Tridentinum partes indigitavit, nimirum partes materiales, ait enim Trid. actus poenicentis.Conrrkio, Confessio, & Satisfactio sunt quasi materia seu partes materiales hujus Sacramenti : absolutio vero sacerdotis est quasi forma, sive pars formalis. Propositio VI. damnata, i Contritio, quas paratur per discussionem, collationem, & detestationesn peccatorum , quä quis recogitat anne« suos in amaritudine animae sua;, ponderando peccatorum gravitatem, multitudinem, fteditacem, amissionem aeternae beatitudinis , ac arternae damnationis acquisitionem, hxc contritio facit hypocritam imo magis peccatorem. K Vide. 74 W X W - Videtur in eo se defendere , quod attritio sic descripta videatur fecum compati aftectum conditionatum ad peccatum , si ab eo non dependeret amislio aeterna: beatitudinis, aut aeternae damnationis acquisitio &c. adeoque facere hypocritam imo magis peccatorem. Ostenditur salsitas. P ostulat poenitentias virtus, ut recogitentur anni praeteriti, dir scutiantur conscientiae, concipiatur horror, & detestatio peccatorum secundum se, deinde ponderetur gravitas, multitudo & numerus, quae omnia distinctius tradiderunt Concilia maximfc verö Tridentinum. Quod autem Contritio vel potius attritio concepta ob foeditatem , vel turpitudinem peccari ex dictamine fidei procedens, & ob amissionem aeternae beatitudinis, ac aeternae damnationis acquisttionem, hominem faciat hypocritam, aut magis peccatorem, haud video. Quare Jure meritissimo Concilium Trid. Sessi 6. can 8. damnat eum, qui dicit, Gehennae metum » per quem ad misericordiam Dei de peccaris dolendo confugimus , vel a peccato abstinemus, esse peccatum, aut peccatores pejores facere. Et Sess 14. cap. 4. Vocat attritionem donum Vei, & impulsum Spiritus Sancti non adhuc quidem inhabitantis, sed tantum moventis, quo poenitens adjutus viam sibi ad justitiam parat. Ad rationem dubitandi R. omninö attritionem illam , quae servilis est , & affectum conditionatum ad peccatum includit, esse malam, & facere magis peccatorem. Verum Nego suppositum, quod vera & omnis sincera attritio includat affectum illum. Tantum enim sequitur ex modo tendendi talis actus. Voleo de peccato , quia infernum merui: non poste colligi, quid homo faceret, si infernus non esset: Non tamen sequitur, quod peccaret. Praescindit enim attritus, an non ex alio motivo , si infernus non eflet, v. g. excharitate Dei peccaium vitaret. Pro- )o( m 75 Propositio VII, damnat*. Verissixum est proverbium, & omnium doctrina de contritionibus hucusque data praestantius, de csetero non facere, summa poenitentia:: Optima poenitentia nova vita. Videbatur ut opinor , fatuum, dolere de peccato praeterito, quod semel factum infectum esse nequit. Ostenditursalsitas. C Onträ tale proverbium, vel potius falsi-Verbium: Optim* pcenitentU mva uitAt est primö scriptura, quae poenitentiam per fletum & planctum explicat. Jobi ult. ideircö me reprehendo , & ago poenitentiam in favilla & cinere. Contra est secundö Tridentinum » quod non solum propositum non peccandi in futurum , sed etiam detestationem peccatorum prtterit»rum requi« rit, quam, ait, detestationem honestam esse,& Deo gratam, nec reddere hominem magis peccatorem, & hypocritam. Si enim gaudere de malo commisso malum est , cur dc illo dolere non tu bonum? Nam id, cuius contrarium est malum, bonum est, üt docet Philosophus. Contra est tertiö Aug. Serm. de temp. quod prius te oblectabat in corpore, ipsum te cruciet in mente. S. Greg. hom.43. in Evang poenitentiam agere, est perpetrata mala plangere, & plangenda non perpetrare. Ad rationem dubitandi R. cum S. Thoma. Distinguo: fatuum est dolore de peccato praeterito, cum intentione faciendi, ut fastum non fuerit fastum, Con. cum intentione amovendi mala ab ipso peccato relicta, offensam Dei , habitualem reatum poenae &c. Nego. Hoc intendit poenitentia, non illud. Propositio VIII. damnata. Nullo modo praesumas confiteri peccata venialia, sed nec omnia mortalia , quia impossibile est, ut omnia mortalia cognoscas ; unde in primitiva Ecclesia solum manifesta mortalia confitebantur. Videtur his uti rationibus I. peccata venialia , 6 dantur, aliis modis expiari possunt. Secundo Confessio omnium mortalium est carnifi cina K a Con- 76 Conscienti*, cum vix ullus omnia mortalia cognoscat Trnlo ln primitivä EctJesiä ndh erat sic; nam Innocentius lil, modo conieffio- nem privatam introduxit. Oßenditur salsitas. P Eccata Venalia esto non sint materia necessaria huius S^cra- menti, quia alus modis expiari possunt, sunt tamen materia libera, & sufficiens, sicut etiam peccata mortalia jam semel rite confessa, & remissa: unde juxta Trid utiliter, &non prtfamptuosb in Sacramento dicuntur,per quod patet Responsio ad primum ob- ntocum. De Mortalibus omnibus confitendis prseter continuam traditionem in ecclesia patet ex Trid. Sess. 14. cap. 4. Confiten da esse mortalia omnia, in quae fideles ceciderint: item institu* tam integram peccatorum confessionem a Domino, universam Ecclesiam ex institutione Sacramenti hujus femper intellexisse In primitiva Ecclesia solum manifesta mortalia confitebantur puhlke live dicebantur publice ad publicam corregionem, quö non ob* stante, vigebat femper confessio Sacramentalis in foro in rernd " Ad alteram dubitandi rationem v. Negando confessionem omnium mortalium esse conscientiae carnificinam; tantum en : m jubemur confiteri omnia mortalia , quorum post diligens exa men recordamur: nihil ultra possibile Christus exigit' maximZ nbi est vel impotentia physica, vel moralis, quse excusant a Con sessione materihliter integra. , _ Ad ter “ ,fa Ne s° P a, ; i!er Tnnocenrram III. prscepisse C on. sessionem: ille enim tantum confessionis annum tempus de-er minavit; imö nec paschalem confessionem primus preeeenie )hd praeceptum antiquum renovavit. ^ ' Propositio IX. damnata. Dum volumus omnia puni confiteri, nihil ( aliud facimus, quam quod misericordi* Dei nihil volumus r-hnquere ignoiccndum ' Vidvtur ita argumentari Lutherus: Eo ipso quod fid les omnia peccas si la sive mortalia sive venialia pur£ confiteri contendant nihil aliuH f ciunt, quam quod feipsos justificare volentes misericordi* Dei s„ be insultent, Sc meritis Christi nihil relinquant remittendum. . Oßen* 77 m wm Oßenditur salsitas. I ^Rimo Totum hoc Sacramentum ä primaeva fui inslitudone fundatum fuit semper & ubique in ibla Dei misericordia; neque enim justitia hic locum habet, quando peccator, quibuscunque actibus fele d'lhonat ad remissionis gratiam obtinendam, nullatenus a Deo absolutionis beneficium mereri potest, secundo ab- lolutio ipsa tota quanta innititur meritis Christi, nam principaliter Christus ipse absolvit, qui est pater misericordias um, & Deus totius consolationis. Tertio constat, quod supposita etiam plena, & puta omnium peccatorum confessione fere semper remaneat reatus poenae temporalis, qui certe misericordiae Dei relinquitur ignoscendus. Unde ad argumentum patet, fideles nunquam se ipsos justificare velle aut poste, cum justificationis gratiam ä Christi vicario misericorditer petant, multo minus superbe insultare misericordiae Dei, cum totam in ea fiduciam humiliter reponant. Meritis Christi hic maxime locus est, cum per hoc Sacramentum applicentur merita Chiisti. Remissio peccati est opus gratiae Dei: praecedit haec omne meritum etiam de congruo, sunt omnia merita gratis data in gratia prima. Propositio X. damnata, Peccata non sunt ulli remissa,nisi remittente Sacerdote credat sihi remitti: Imo peccatum maneret, nisi remissum crederet; non enim sufficit remissio peccati , & gratiae donatio, sed oportet etiam credere , esse rem (Tum. Videtur luam vim ip eo ponere, quod potestas, in Sacerdote remittente non sit alia, quam potestas praedicandi Evangelium, & excitandi fi- d.m, qua appr hendatur remissio peccati. Ergo si pcenitens non crs> dat, peccata sibi remissa esse, irremissa manent. Oßenditur salsitas. I Ndubitatum est * quod Christus Apostolis Joannis 20. dederit potestatem remitccijdi peccata per Verba solennia; Accipire K 3 bpirj- Spiritum Sanctum, quorum remiseritis peccata,remittuntur eis. St quorum retinueritis, retenta sunt. Quae Verba cum sint Generalia , neque mentio ulla fiat de fide, qua homines hanc sibi factam remiflionem credant, nonnisi futiliter trahuntur in quaestionem. Porro Verba illa propositionis: nm enim sufficit remtffio peccati , (s gratia donatio »sed oportet etiam credere esse remissum. Sibimetipsis adversantur; Remissio enim peccati,& gratiae donatio contradictorii & privativi opponuntur non remissioni peccatorum. Contradictoria oppositio per se patet. Privativa ostenditur : quia de via (altem ordinaria gratia & peccatum in eodem subjecto non possunt stare simul, cum juxta sententiam Thomi- starum peccatum habituale sit ipsa gratiae privatio. Ad argumentum R. Potestatem praedicandi Evangelium este distinctam ä potestate remittendi peccata: Illa siquidem data fuit Lucae ult. per verba: euntes docete omnes gentes baptizantes &c. Haec data fuit Joannis 20. Accipite Spiritum, quorum remiseritis &c. Hoc ipso igitur quod detur ministris ecclesiae potestas remittendi, vel retinendi, constituuntur Judices, ad quos pro remissione recurri debeat, sicque non est tantum potestas Evangelium praedicandi, & fidem excitandi, sed reipsa judicialis. Propositio XI. damnata. Nullo modo confidas absolvi propter tuam Contritionem,sed propter Verbum Christi : Quodctinquesolveris &c. Hic, inquam, confide, si sacerdotis obtinueris absolutionem »& crede fortiter te absolutum , & absolutus , vere eris, quidquid sit de contritione. Videtur Lutherus alludere ad historiam illam Evangdicam Matth. 9. in qua mulier, quae sanguinis fluxum patiebatur, ä Christo sanata tuic ab immunditie corporali per solam fiduciam in eo : Unde Jesus conversus, & videns eam dixit: Confide filia, fides tua tc salvam fecit. Ergo similiter mundandus ab immunditie spirituali fortiter confidere, & credere debet, se esse absolutum , quidquid sit de Contritione. Ofienditur salsitas . 'Ontritionem ab initio non reprobat sbsolvtö Lutherus, sed solum docet, non este in ca confidendum, led in Verbis Chri- W )v( M 79 Christi: quodcunque solveris Sce. Imo nec in his praecisfc este acquiescendum, sed oportere fortiter credere , se esse absolutum, quod in idem recidit cum priore. Verba finalia: quidquid fit de fontrttione videntur velie , de catero parum este curandum de contritione. Falsttates salsitatum hic concurrunt. Nam pcenitens propter contritionem suam tanquam propter dispositionem ex parte ejus requisitam absolvitur. Per Verbum autem Christi principaliter, seu potius per Verbum sacerdotis ministerialiter : Ego te dbfielvo 0V. vere absolvitur, uti habet perpetua Ecclesias traditio. Hac obtenta sacerdotis absolutione, est justificatus poenitens, & vere absolutus, quidquid sit de fide illa, qua credat fortiter se absolutum; haec enim non est necessaria- Ad argumentum superius adductum fidem illam, quae ä Christo in muliere laudatur, non fuisse talem » qualem hic exigit Lutherus: illa enim habebat firmam fiduciam, se a Christo san*- tum iri. Unde & dixit: si tetigero tantum vestimentum ejus, salva ero. Lutherus econträ exigit fidem, qua homo credat se jam este *bfio/utum. Disparitas aliunde est, quod Christus nullibi absolutionem a peccatis alligaverit fidei» sed tantum potestati ligandi & solvendi. Sicut econtra in multis casibus ex parte fanandorum fiduciam St fidem tanquam dispositionem congruam requifivit; pervolvantur tantum historiae Iaerae. Propositio X1L damnata. Si per impossibile confessos non esset contritos, aut sacerdos non ferio, sed joco absolveret, si tamen credat se absolutum , verissimd est absolutus. Videtur Lucherus suo principio malo insistere, quod feU fides justificet, & hoc ipso eliminata contritione, & absolutione concidat sacramentum p*nicenciae, Ostenditur salsitas- D isplicet inprimis ejus falsa hypothesis: fi per impofifibilc consessus non effit contritus. Quae in hoc impeslibilitas \ an physica an moralis i Nulla omnino. Contritio vera ex motivo supernatu*. rali 8o W )o( W rali procedens magnae quidem est difficultatis & incerdtudinis, ut nulius quantumvis (anctus, certitudine fidei divinae credere poilit (e elfe vere contritum : in timore igitur & tremore ipsae etiam timoratae conscientiae se continent, & sub dubio se accusant de insufficientia forte Contritionis , vel attritionis , sed non est absolutae impossibilitatis : Hac igitur non extante per summe possibile, aut sacerdote non serio, sed joco absolvente, quis credat poenitentem esse vensfi n£ absolutum , dummodo credat se •b solutum ? An non hoc pacto sacerdotis potestas absolvendi foret res de solo titulo contra clarissima Verba Christi: <^uodcmque [»heris (f c. an non hoc modo totius absolutionis negotium conjicitur in fidem , qua quis credat, se esse absolutum, qui medus loquendi jam supra esi refutatus. Ad argumentum rt Notorium esse,quod Lutherus propria auctoritate li sol* addiderit ad textum sacrum , cum tamen alibi habeatur contrarium: Jacob.a v. 24. ex operibus justificatur homo, &non ex fide tantum. Sed & frustra conatur eliminare sacramentum paenitentiae, quod perpetua Ecclesiae traditione ad nos derivatum est. Propositio XI11. damnata. In Sacramento poenitentiis, ac remistione culpae- non pius facit Papa, aut episcopus, quam infimus sacerdos; imo ubi non est hcerdos, aeque tantum quilibet Christianus etiamsi muli r aut puer esset. Videtur quoad ultimam partem fundari in Scriptura Jacob s Confitemini alterutrum peccata vestra : quod dicitur de omnibus Christianis. Item ilia verba baptizantes eos &c. extenduntur ad laicos. imo etiam ad foe minas Ergo etiam verba ista : quorum umtjeruis &c. ad laicos 6c foeminas extendi possunt. Oftendttur salsitas . P Rimö quoad primam partem. Posse in Sacramento poenitentiae plus facere Papam, quam episcopum, & episcopum plus, quam Sacerdotem curatum, & hunc plus , quam non curatum sive nondum approbatum videtur postulare ordo hyerarchicus in K? w m £i in ecclesia Del militante. Papa, cum habeat jurisdictionem universalem , habet quoque potestatem illimitatam remittendi & re« linendi, sicut defacto sibi plura graviora reservavit crimina, quae nonnisi Apoftolica absolutione vel immediata vel delegata aboleri possunt. Videatur bulla Caenae. Similiter sunt quaedam atro- ciora de jure communi in corpore juris clauso solis episcopis reservata, & praeterea quilibet episcopi Diaecesani sibi privatim reservant, ä quibus absolvere non possunt, nisi specialiter ad hoc sacerdotes privilegiatü Sacerdotes non curati, liefet in sacra ordinatione accipiant absolvendi potestatem, eam tamen aded vinculatam & restrictam, ut nec licitfe nec valide extra casum necessitatis , & quoad peccata mortalia exercere queant, nisi priüs ab Ordinariis approbati jurisdictionem expeditam nanciscantur. Altera pars non minus salia quam propudiosa est , utpote quae laicos quoslibet Christianos, imo mulieres & pueros hujus fac/amenti ministros constituit, cum tamen solis Apostolis sacerdotibus potestatem ligandi, ac solvendi ä Christo Domino colla* tam esse constet ex sacris litteris , perpetua traditione Ecclesiae, praxi fidelium, & nunquam interrupto saeculorum uso,tanquam ex indubitata divinae institutionis regula: nec unquam tenrave- rit Ecclesia non sacerdoti ( mulso minus mulieri vel puero) delegare potestatem absolvendi, quod est traditionis argumentum. Ex qua etiam habetur ratio, cur illa verba Apostolis dicta; Baptis zantes eos (Se . ad laicos etiam extendantur: non autem hs?c: quorum rermferitis öV. Unde patet ad argumentum supra adductum. Ad sententiam D. Jacobi vel non intclligi saltem universaliter de Conseil ion e Sacramenta/i, sed de alia quacunque co n sessio- ne, quae fit ad sui humiliationem, aut consilium petendum. Vel sensum esse : Non soli Deo , sed etiam hominibus loco dei ad id deputatis peccata esse confitenda. Propositio XIV. damnata v Nullus debet Sacerdoti respondere se este contritum, riec Sacerdos requirere. Videtur haec esse filia propositionis 11. & i xmae, neque Bohemi scilicet Hussii discipuli haeretici sunt, cum agant conformiter ad scripturam, sed schismatici,quia in hoc se separant ab Ecclesia. Ostenditur salsitas, T Otum hoc fundamentum susque deque vertendum est, ut doctrina Catholica planior fiat. Sciendum igitur est , quod Ecclesia semper habuerit circa hanc laicorum communionem utriusque speciei potestatem , vel concedendi vel prohibendi prout ei expedire videbatur. Sic enim tempore Manichaeorum haeresis praecepit siimntionem utriusque speciei, nt illi nimirum detegerentur, 5t A veris Catholicis secernerentur. Sed hoc ad solam spectabat disciplinam, & cestav t praeceptum deficiente errore. Successit postmodum aetas , ut sic loquar, media, qua in diversis Ecclesiis Saeculo XIII. diversus mos vigebat. Cum veto postre« «3 X m 8; postremis temporibus promiscui populi negligcntia &incuri3 multa fierent adeo, ut tanta res minus reverenter haberetur, calix lai- coruni omnino omissus est; Et consultum videbatur Ecclesiae,ut decretum ulum calicis prohibens conderetur, quod in Concilio Constantiensi primo promulgatum, & postea äTridentinoest confirmatum. Et sane Ecclesia hoc optimo jure potuit, cum in Sacramentorum difpen/atione salva illorum substantia ea statuere , vel mutare valeat, quae suscipientium utilitati, vel ipsorum Sacramentorum venerationi pro rerum , ac circumstantiarum quarumlibet varietate magis expedire judicaverit juxta illud Apost. i. Corin. 4 sic nos existimet homo , ut dispensatores mysteriorum Dei. Unde ka id fecit, ut sibi reservaret communionis sub uträque specie restituendae facultatem » prout illam circumstantiis, paci, & concordiae magis consultam existimabit. Non igitur Lutheri est , sed Ecclesiae , quae est columna Veritatis 1. ad simor. 3. dignoscere, an & ubi consultum sit, statuere aliquid circa illam in communi Concilio. Ad illud ex scriptura adductum Christum instituisse dc praecepisse utriusque speciei sumptionem Apostolis sacerdotibus & sacrificantibus. Imo, ut egregsc observat Petras de Ragusia, qui hanc veritatem adversus Hussitas acerrime in Concilio Basi- leenfi propugnavit, Christus citato capite Joannis, undecies hujus Sacramenti fiimptionem commemoratsub/pecie panis .ssub nomine autem arperis & sanguinis nonnisi quater, ut scilicet ostenderet, sumptionem utriusque speciei non esse de substantia Sacramenti, nec a se praeceptam: si quis manducaverit, ait Christus, ex hoc pane, vivet in aeternum. Propositio XVII, damnata. Thesauri FccldJse, unde Papa dat indulgentiam, non sunt merita Christi, & Sanctorum, b Videtur Luthero inconveniens, quod meritis Christi de se infinit s addantur msrita Sanctorum, cum alias juxta philosophos, infinito nihil addi postit. §6 X Oßenäitur fätßtas,. Q Uod fhe/aurus in Ecclesia, ex quo merita Christi, Deipara: & Sanctorum fidelibus fecundum dispositionem requisitam applicemur, sit agnoscendus, summa suadet auctoritas ,& Convincens ratio. Non solum quippe Christi Domini merita , sed & Deiparae pluriumque Sanctorum opera in ratione (atisfactionis fuerunt superabundantia. Licet enim Beata Virgo ex singulari Dei privilegio peccatis omnibus etiam .venialibus iota vita ca- rueritjideoque nullä satisfactione indiguerit, constat tamen quod Virgo Mater maximos pro amore Dei dolores sit perpessa, joan- nes item Baptista, etsi paucissimis sive leviffimis culpis eslet obnoxius , vitam tamen duxit maxime austeram , imö & sanguinem pro veritatis defensione profudit. Apostoli, quamvis nihil sibi luerint consefi i. Cor. 4, castigabant tamen corpus suum cap. 9. ab impiis caedebantur, labores, carceres, vincula, & tandem, per ingentia crudelitatis tormenta mortem ipsam perpelli. Con. sessores, Virgines , & aliae quaedam mulieres ianctisfime viventes vitam poenalem, prolixam, & duram traduxerunt. Tanta igitur opera Ecclesia censet fuisse reposita in thesauro ecclesiae applicanda indigentibus, quatenus sunt satisfactiones, ac proinde thesaurus ille est in Ecclesia agnoscendus. Ad rationem adductam Haud esse inconveniens quod meritis Christi addantur merita Sanctorum; hoc enim fecit Deus duabus ex causis. Prima est,ut hac ratione Christum, & Sanctos Christi honoraret, dum eos adseifeit In consortium satisfactionis Christi; sicut rex honorat suos duces, dum eos provinciis praeficit, & in regni gubernandi consortium suscipit- ada est, ut estet perfecta communicatio inter membra Ecclesiae id est inter nos, 8 c Sanctos, sicut est inter cives ejusdem reipublit ae. Ad illud ex Philosopho iv. infinito nihil potest addi in eo genere in quo est infinitum Con. in alio genere. N. satisfactiones Christi sunt infinitae intensive quoad v.alorem : at merita sanctorum adduntur illis tantum extensive, sive quoad extensionem numeri merjto- lum. Propo- 87 Propofitio XV11L damnata 1 . Indulgenti* fönt pi* fraudes fidelium, & remissiones bonorum operum, & fönt de numero eorum, qu* licent,& non de numero eorum,qu* expediunt. Ad indulgencias impugnandas, uti notorium est, fecit Luthero viam inv'» dia, dante praterea ei occasiouem bello sacro indicto, & exstructione Basilica D. Petri Roma ; statutum quippe fuerat, ut fideles, si expeditioni sacra, & promovenda fabrica eleemosynas subministrarent , plenarias ex concessione Leonis X. lucrarentur indulgentias, uti fusd historici,, Impugnat autem eas primo quod sint pia fraudes fidelium ado quod invehant torporem in bonis operibus», ztio quod* non sint de numera eorum qua expediunt,. Oßenditur salsitas. Q Ubd primum' attinet, respicit aperti vilipensionem pontificis, cujus solius est, indulgentias concedere plenarias, eiim- que jmpie pias fraudis arguit. Sed absint ista. Non solet pontifex concedere indulgentias saltem universales, nisi gravissimis causis urgentibus,quarum praecipuae sunt sequentes: basilicarum exstructio, & dedicatio : infidelium conversio : Hamcsum extir- patio : principum Christianorum concordia : urgens Ecclesiae necessitas r divini auxilii pro felici regimine imploratio. Hinc pontifices immediati post assumptionem pontificatus fidelibus impertiunt indulgentiam plenariam, ut tantae moli ferendae fine pares.. Accedunt populi tum erga Sanctos, tura erga sedem Apostolicam: devotiones, bella gravia cum infidelibus, aliaque r quae fidei catholicae imminere poslunt, mala, & incommoda, be- cundum.quod indulgentiae invehant torporem operum bonorum, est falnssimum, cum potius invehant,& excitent fervorem ad bon* opera , scilicet ad jejunia, visitxtiones ecclesiarum» elargirionem eleemosynarum , devotam Sacramentorum poenitentiae , & Eucharistiae susceptionem; unde plus vel minus erunt participes in- dulgcnriarum , qui cum majori, vel minori pietatis, aut devotionis proportione oper® bona injuncta praestiterint- sin®- «o V/ SSK os e etsi verum sit, quod earum nomen tunc magis in usu esse caeperit. Ad argumentum R. quod praeterquam poenae canonicae per indulgentias remittantur, praesertim si sint determinatae pro mille , centum, quadraginta annis vel pluribus &c. Nihilominus valent vel maxime ad remissionem poenarum pro peccatis actualibus debitarum apud divinam justitiam, si sint plenariae, St si requisitae aliae conditiones adsint; idque totum fluit ex illimitata potestate clavium, quae facit, ut ea quae hic sunt in terris rata & firma, firma quoque & rata fint ; in coelis. Propositio XX. damnata.’ Seducuntur credentes indulgentias esse salutares , & ad fructum Spiritus utiles. Volebat Lutherus seductor ille famosus fideles retrahere ab usu indulgentiarum , eo quod mule i in iis contingerent abusus ; unde seductores appellat Miniflros pontificios, qui indulgentiarum utilitatem, & commodum populo persuaderent. Oflenditur salsitas . U Sus indulgentiarum vel ideo Christiano populo maximi salutaris, & ad fructum bpiritüs, utilis est, quia his mediantibus fideles 3 peccatis, eorumque poenis liberati in alio laecuio citius ad Dei conspectum perveniunt. Neque in eo demonstrando diutius immorabor , led tantum cum Florimundo Remtmdo deplorabo statum illum , quo indulgentias hafce lalutares» & ad fructum SpirLus utiles adeo proterve infamare annisus est auctor hujus propositionis damnatae: quando nimirum ambitione tumidus suggestum infelix conscendit, nunc huc, nunc illuc discurrens uium indulgentiarum tanquam praedicatorum fraudes, & expilationes quam odiosissimd perstringebat , & exagitare nunquam cessabat inter alia dicens : pulchram hanc esse fraudem ab Ecclesia adinventam ad hoyaines provocandos ad pietatem, & devotionem; & licet malum non sit, decipiendum ita le praebere M ad so m m 3 ad: majorem devotionem » non tamens nltrram bis rebus ; ad LWr deceptionem credulitatem » aut; fiduciam adhibendam es fe* Alibi item scripta ad Albertum Archiepiscopum Mogunti- num epistola , acerrimi in indulgentiarum, praecones invectus est ,, inter alia exprobrans , quod ad populum- profiteri; non erubescerent, eodem momento , quo> argenti in pelvim eonjecti sonus audiretur,, animas t purgatorio evolare, atque indulgentias esse salvum conductum , quo animae ad coelum certo, ac tuto perducerentur &c* sed esto, quod, illo tempore quidam circa indulgentias contigerint abusus,, Nihilominus ut ad obmotum Respondeam , sublato abusu maneat usiis. Unde Concilium Trid. sancti statuit;: abusus , qui in has, (indulgentias ) irrepserant, & quorum occasione insigne hoc indulgentiarum nomen ab haereticis blasphematur , sacrosancta Synodus emendatos, Sc correctos cupiens praesenti decreto generaliter statuit, pravos quaestus omnes pro his consequendis, unde plurima in Christiano populo abusuum causa fluxit,omnino abolendos esse: Quibusdam verö interjectis statutis tandem hisce verbis concludit: Sanctarum indulgentiarum munus pie» sancta» Sc incorrupte omnibus fidelibus dispensetur* Propositio XXL damnata* Endulgentise necessariis sunt solum publicis criminibus,, Sc proprie conceduntur duris solummodo, & impatientibus* Videtur indulgentiarum neeessicatem restringere velle ad publica solum crimina & ad criminosos duros & impatientes so sortä fine, ut earum laudabilem, ac salutarem usum tandem penitus abrogaret, sicut &poenitcntia publica olim usitata nunc ä moribus recessit» Offenditur fäßt as* I N - cassum laborant Eutheri sequaces, ut Indulgentias abrogent, quin potius earum usus econtra in Catholica Romana Ecclesia non sin& ingenti: animarum fructu magis invaleseit. Et qua fronte audet Lutherus iliimitatam Petro, & ejus siicceslbribus i Christo datam WNM 9* datam potestatem restringere ? ghtodeunque, alt Christus a sciverit, erit solutum & in alis. Ubi bene notandum, quodnmque^ este post* tum illi ou täte : sive igitur publica, 3sive occulta crimina/ive mortalia, live venialia, sive quoad culpam sive quoad poenam solverit , erit loiutum & in caelis. Neque igitur , ut rationi satisfaciam,, distinguendum inter peccatores duros & impatientes, aut obedientes, & patientes, modo parati sint ä duritia sua resipiscere, & impatientiam deponere: secus eis indulgentiae non tantum non erum necesiTariae # scd etiam inutiles, tanquam tanto thesauro indignis. Propositio XXII. damnata.' Sex Generibus Ivammum indulgenti*, nec sunt ncc.esiari*i nec utiles: Videlicet mortuis, leu morituris ^ infirmis, legitimi impeditisj his, qui non commiserant crimina, his qui crimina commiserunt, sed non publica, his qui meliora operantur. Videtur Lutherus laltem pro mortuis ab indulgentiis excludendis efficax conficere velleargumentum^eoqudd fint extra statum vi*>& merendi, vel satisfaciendi: imo nem amplius subsint jurisdictioni Ecclesi*. Oßenditur salsitas, I Ndulgentiae Universales maxime verö in Jubilaeo,vel anno sancto sunt omnibus Christi fidelibus utiles, & salutares nullo excluso, nili qui malitiS sua se ipsum excludere voluerit. Sunt igitur, ut ad particularia descendamPrimö utiles mortuis^ non quidem per modum absolutionis sed tantum per modum solutionis & suffragii, Deo offerendo pretium de thesauro pro eorum debitis: Imo vel maxime morituris , quorum res praecipui agitur in periculoso transitu de hac vita ad locum poenarum , pro quibus in hac vitä adaequate non satisfecerunt. Secundo infirmis, qui sive reconvalescant , per indulgentias in statu sanitatis perfectae corporis scilicet & animae constituuntur: sive exilia infirmitate decedant,ran- tb expeditius a reatu poenarum absoluti ad caelum emigrant. Ter- tid sunt utiles legitime impeditis maxime in Jubilaeo extraordina- M 2 rio. Y2 KZ X W rio, ubi indulgetiir regulariter impeditis ex navigatione, aut itinere &c. ut cum primum ad sua sesc domicilia receperint,etiamsi elapsum sit Jubilaei tempus, possint illud lucrari. Sicut etiam regularibus , & iis, qui earcere , aut alia de causa impediuntur , ne possint nonere opera injuncta » indulgentiae utiles sunt, eoquod Confesiurius possit ea immutare, vel in aliud proximum tempus jubilaeum prolongare , eaque injungere, quae poenitentcs impediti efficere possint. Par ratio esi de sanctimonialibus, anachoretis, & Emeritis, ac aliis Christi fidelibus juste impeditis. Quartb etiam possunt his , qui non commiserunt crimina , scilicet mortalia , modo commiserint venialia , in qua? justus etiam de dic saepius cadit. Quintö etiam his , qui crimina publica non commiserunt, modo occulta commiserint, ut modb dixi. Sextö etiam his qui meliora operantur,id est, qui opera perfectiora operantur , quam sint injuncta : licet enim opera illa secundum se sint magis meritoria,si spectetur opus operantis, non sunt tamen magis satisfactoria si spectetur opus operatum : Merita enim Christi, quae per indulgentias fidelibus applicantur positis operibus injunctis, tantae sunt efficaciae, ut, siquidem sint indulgen- tiX plenaria , totum cujuscunque poenae temporalis reatum remittant. Neque obstat defunctis argumentum superius factum : solum enim probat, quod iis, utpote Ecclesiae non amplius subditis indulgentiae concedi non possint per modum absolutionis, bene tamen per modum solutionis. Status viae requiritur solum ad merendum, & satisfaciendum ex propriis.- non vero vel adfit- tispatiendum, vel ex alienis meritis per modum suffragii Deo oblatis satisfaciendum. Propositio XXIII. damnata. Excommunicatio nes sunt tantum externa; p cense , nec privant hominem communibus spiritualibus Ecclesiae orationibus. Pravidebat Lutherus suam doctrinam 4 Romano Pontifice iri reprobatum, seque vinculo excommunicationis innodandum , unde ad abolendam hanc publicana infamiam hanc propositionem publice & praevie pro- ponen- )2( W 95 ponendam esse censuit,nempe excommunicationes tantum esse ceremonias, & poenas externas,& non pervenire ad interiora GOrdts,nec privare communibus Ecclcliae orationibus» Oflenditur salsitas. N On tantum mera est Ceremonia, sed vetustissuna Christianae Ecclesiae consuetudo, ut contra omnes haereticos, schismaticos, & alios rebelles formidabilis excommunicationis sententia pronuntietur. Hinc singulis annis seria quarta sacrae hebdomadae Pontifex peracto sacrö , pontificali habitu indutus comitante universo Clericorum ordine in sublimem quendam Ecclesiae S. Petri locum ascendit, ex quo in amplistimam subjectam aream innumerabili hominum multitudine circumfusam est prospectus : atque ibi duo utrinque ad pontificis stantes latera bullam, quae : in cana Domini appellatur, unus latina, alter Italicä linguä conceptam praelegunt, cui inserta sunt nomina omnium haereticorum, schismaticorum, & aliorum, qui ab Ecclesia recise sunt,quos certis verbis & Ceremoniis Papa de novo excommunicat, & anathematizat. Porro in signum, quod excommunicationes privent hominem communibus Eccl pa orationibus , Papa flammam ardentem projicit ad contestandam maledictionem, & projectionem ab Ecclesia. Anathema vero, quo Ecclesia rebelles ab obe- dientibus separat ( quae est maxima omnium in Monarchia Ecclesiastica poena S mors anima ut S. Aug. in Deut. qu. 59. loquitur) figura est ejus separationis, quae in extremo judicio futura est. Lumina quoque in hoc actu extingui solent, tum ut fides haereticorum mortua, tum ut tristitia, quam inde concipit Ecclesia > significetur» Ex quo patet, excommunicationem non esse tantum cere monfam externam , sed abfciflionem &: separationem veram ä Corpore Christi, quod est Ecclesia, etiam quoad hominem interiorem. Propositio XXIV. damnata. Docendi suat Christiani glüs diligere excommunicationem , quam timere» Stra- 94 UZ y o( W Stratagema est hoc Luther?, ut di 'cipulos suos , & sequaces animaret ad contradicendum Pontificiis Conituudonibus, utpote, qu* in effectu nihil sint aliud, nisi inermia fulmina, quae reiplä ab JEcclesiä non separent. Oßenditur salsitas ♦ I Mpium dogma Christianis hic proponitur , scilicet diligendam esse traditionem Sathanae, quae est excommunicatio, m!- nimö verö timendam esse. Aliter sane primitivi Christiani a Docto re Gentium edocti sunt, qui incestuosum congregata tota Ecclesia ad ceterorum terrorem , & ad resipiscentiam ejusdem judicavit, tradere eum Satanae in interitum carnis, ut Spiritus salvus 'fit in die Domini, i. Corinth. 5. Porrö excommunicati dicuntur tradi Satanae , quia ejecti extra societatem Christi, & Ecclesiae, ejusque bonis privati, scilicet orationibus, sufiragiis, sacrificiis» Sacramentis, Dei protectione, cura pastorali &c. tyrannidi econ- trä, & incursibus diaboli, cujus regnum est extra Ecclesiam, i'tä exponuntur, ut in eos magis/ qdim -ant6 grassetur, & in omne malum impellat. Ita Ambr. Aug. lib. 3. ■Contra Epistolam Farmen. cap. 2. Addit Chryfost. in illa verba : in interitum carnis . CHim excommunicatum traditum fuisse satanae, ut aegritudine corporis , vulneribus , & plagis ip/um maceraret, ut caro ejus attereretur, carnisque vigor interiret , ut ira humiliatus resipiscat. Hoc etiam illa phrasis Innuit , qua excommunicati dicuntur possideri a diabolo'Cap. .audi. 21. & cap. omnis II. qu.z. Haec enim phrasis ex illa corporali vexatione » quam in primitiva Ecclesia daemon in -excommunicatos exercebat, manasse videtur. Neque abbrevlata est manus Domini, quin & nostris temporibus formidabilem reddat excommunicationem ; nam excommunicatos traditos ab Ecclesia satanae, possessos ac vexatos fuiste a daemone multis exemplis docet Delrio de Magia. 1 . z.p. 1. qu. 7. Serarius in Tob. cap. 6. qu. 20. Non ergo sunt inermia fulmina, fed meritö timenda ac formidanda. Pro- 95 Propositio XXV. damnata. Romanus Pontis'x Petri Successor,, non est Christi Vicarius super omnes totius mundi Ecclesias ab ipso Christo in B. Petro institutus. Videtur propendere in illud principium Machiavellicum: si vis regnare,, divide. Qu ; a scilicet Luthero videbatur expedit ns statum Ecclesias non* esse Monarchicum sub eodem Pontisice , qui sit super omnes totius mundi Ecclesias in Spiritualibus a Christo institutus , sed Aristocrati- eum,ut summa rerum esset penes singulas provincias, atque es rundem optimates, quales- inter se ipsum praecipue pedebat fore computandum. Ostenditur falfitas* N Ullum dubitandilocum de primatu universali Pontificis Romani D. Petri Successoris, & Christi Vicarii super omnes totius mundi ecclesias, relinquunt verba Christi instituentis, quae adeo* clara, & convincentia sunt, ut explanatione opus non sit. Pro* misst siquidem Christus Mattn. 1 6. Petro, quod esset futurus fundamentum ecclesiae r Ego dico tibi , qitia tu es Petrus , S" super hanc Petram adficabo eccleßam meam r item quod esset accepturus claves regni caelorum : & tibi dabo claves regni' caelorum. Atque hanc promissionem solennistimö implevit , dum post resurrectionem suam dixit Petro: Pasce oves meas v Hicquaero, vel omnes oves fuerunt Petro commissae, vel tantum aliquae ? si tantum aliquae quaenam sstnt illae ? quandoquidem Christus illas non limitaverit j Si enim limitasset ad oves unius civitatis aut regni , tunc vel alias oves sinfe pastore reliquisset, vel aliis Apostolis commisisset, v. g. Andreae vel Tacobo &c adeoque dicere debuisset: Petre paste oves tuas quas tibi concredidi: Andrea pasce oves tuAs (fc. Jacobe pasce tuas T quas &c. Si autem omnes oves fuerunt Petro commissae ut infallibiliter sequitur ex verbis hisce : Pasce over meas. Sequitur, quod Petrus, ejusque successor quilibet Romanus Pontifex sit Christi Vicarius super omnes totius mundi ecclesias; ab ipso Christo institutus, adeoque sit pastor, caput, rector r moderator, & Monarcha universalis Ecclesiae. Ad principium Lutheri R. optimum regimen esse Monarchia V 96 W X W chicuni, idquc constat ex scriptura, ubi Ecclesia dicitur unum ovile Joannis io. & unum corpus, & unus Spiritus ad Eph. 4. Infert. Si unum corpus, & unus Spiritus est Ecclesia» ergo uni debet subeiTb capiti, & Pastori. Econrra in Regimine /Uathohco« rum videmus divisiones divisionum, testatur enim Florimundus Remundus lib. 1. cap. 16. ducentas quatuor nominatas haeresuna sectas exortas ex Lutheri schismate. Propositio XXVI. damnata. Verbum Christi ad Petrum : quodemque solveris super terram &c, extenditur duntaxat ad ligata ab Ipso Petro. Ha:c videtur in eo htesitare, quod Christus post vMIbilem suam pratsen- tiam ab oculis fidelium in coelum lublatam ita (it caput Ecclesiae invisibile solvens & ligans per continuum in eam gratia influxum, vei celsationem ab eo, ut nullum Iui vicarium, (eu caput aliquod visibile ad Ecclesiae gubernationem in terris reliquerit excepto Petro, de quo solo conilae in scriptura: Qnodcunquesolveris &c. Oßendiiur salsitas . C Um enim Petrus, cui indubitanter cura universalis Ecclesiae a Christo commista est, non potuerit semper vivere, & tamen Christus aliunde voluerit, ut regnum ä se fundatum perenne foret , adeoque ut Ecclesia semper esset duratura juxta illud Matth. 28. Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi, debuit (ane Petrus in officio suo pastorali, in Spirituali Ecclesias Monarchia habere successores, qui habeant potestatem ligandi &c. quique tot nationes ad fici m conversas & convertendas, suaque Ecclesiae ag regandas in ejusdem fidei, & religionis unitate continerent, suo quoad singulos pontificatu durante , aliusque alteri succedens u(que ad extremum judicii diem.Quorsum enim fingatur,Christum magis tuisle solicitum de cura paucorum fidelium tempore vitae Petri, quam de cura immensae multitudinis a morte Petri, usque ad finem mundi crediturae. Tales successores non sunt alii, quam Romani © X m 97 mani Pontifices, prout semper fuit concors omnium Catholicorum & Latinorum & Graecorum P. P. sententia. In sexta synodo Act. 18. legitur: Per Agathoncm Petrus loquebatur, & alibi vocatur Leo sersctiffimus , & beatissimus Papa, caput universalis Pxdefit , Petri Apofldi praeditus dignitate. Ad phantasiam faperius allatam sectarios sibimetipfis refragari, cum fateantur primis faeculis veram extitifle Ecclesiam, adeoque veros Pontifices, Divi Petri Successores , & JEsu Christi Vicarios usque ad Gregorium Magnum. Neque sufficit Christum este caput invisibile Ecclesiae in caelo existens » cum enim multa saepe circa fidei & morum dogmata occurrant dubia, sapientias & providentiae Christi erat, visibile caput constituere, quod tan- quam judex controversiarum senae doctrinae veritatem tueretur & conservaret, uti modo fusius deducetur. Propositio XX VII. damnata Certum, in manuPapas &ut Ecdesia jprorses non esse, statuere articulos fidei; imo necieges morum, seu bonorum operum. Videtur Lutherus sic arguere ; si esset in manu Papas vel Ecclesias statuere articulos fidei, & leges morum , fides penderet a verbo hominum, & Pontifex essst supra scripturam: atqui hasc sunt absurda, ergo non est penes Papam, vel Ecclesiam statuere articulos fidei. Oflenditur salsitas. U Trümque e sie in manu Papae vel Ecclesia? manifesti fluit ex eo» quod in causis spiritualibus neccssariö sit admittendus aliquis supremus judex controversiarum, aut Ecclesiae regula animata, sive dogmata fidei spectes , sive leges morum , hac tamen subintrante distinctione, quod articulos fidei non statuat de novo, sed ex principiis revelatis deducat, & declaret : quoad leges morum absoluta polleat auctoritate statuendi, quae Ecclesiae disciplinam in melius excolendam concernunt. EtPritrsö quidem quod ad dogmata vel articulos fidet attinet, adduco ipsos Acatho- licos testes convictos. Dicant enina, quis judex declaraverit, ac N defini- 98 definiverit illos principales fidei articulos , qui in Jure Canonico in tit. i» Decretalium, lib. i. in 6. & in Clementin. circa Sanctissimam Trinitatem ac Verbi Divini incarnationem credendi proponuntur, Nonne Summi Pontifices in fronte illorum Canonum praesignati Innocentius III. Gregorius IX. & Clemens V. lusetpost habitas in Conciliis Generalibus deliberationes , vel conclusa? Temerarie igitur, periculose & desultorie in re summi momenti agit, qui, quod in uno pontifice agnoscit,in altero contemnit. Omitto textus Canonicos, quibus fidei negotia Pontifici Romano constanter fuerunt commissa. Quare Innocentius III in cap. quoties fidei XXIV. qu. i. cap. i z intrepide dixit: quoties fidei ratio ventilatur, arbitror omnes fratres, & Coepifcopos nostros nonnisi ad Petrum id est ad fui Nominis & honoris auctorem referre debere ( veluti nunc retulit Vestra dilectio scilicet Episcopi Concilii Milevitani) quod per totum mundum possit Ecclesiis omnibus in commune prodesse. Secundd quantum ad mores, disciplinam, jura Ecclesiastica, & causas universimad Ipiritualem, vel fupernaturalem finem,vel animarum salutem ordinatas, patet a pari : In causis enim Civilibus Magistratus est,ponere regulas, & leges concernentes bonum publicum temporale. Ergo etiam in causis spiritualibus Pontificis, Lc Ecclesia? est, statuere leges morum, & disciplinae. Ad id, quod objiciebatur ly. Verbum Ecclesiae , vel Pontificis e cathedra docentis non esse purum Verbum heminis , sed aliquo modo Verbum Dei, hoc est prolatum assistente, & gubernante Spiritu Sancto. Neque pontifex foret supra scripturam ; neque enim judicat de Veritate Scripturae, sed de vera ejus intel- ligentia, cum non sit in omnibus textibus clara sive fecundum sensum, sive secundum verba , indigent igitur Authentica interpretatione publica & infallibili. Propositio XXVIII. damnata. St Papa cum magna parte Ecclesiae fic vel sic sentiret, nec etiam erraret, adhuc non est peccatum » aut haeresis conr.arium sentire, praesertim in re non necessaria ad salutem, donec fuerit per Concilium Universale alterum reprobatum, alterum approbatum. Duo EZ )o( W 99 Duo sunt, quae hic in dubium vocantur : Primum est insallibilitas pontificis, quam subvertere conatur; alterum est superioritas Concilii supra pontificem, quam ex eo stabilire cogitat, quod in Concilio Constan- tiensi definitum sit, Concilium generale habere immediate ä Christo auctoritatem, cui omnes obedire teneantur , etiamsi papalis dignitatis existat, quamj constitutionem posteä approbalsc videtur Martinus V. Ostenditur salsitas. P Rimam partem refutat sacra scriptura Luc. 22. Ego pro te rogavi Petre, ut non deficiat fides tua. Caeterum fi quis Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus & publicanus. Si igitur Papa cum magna parte Ecclesiae, quidquam constituat» certum est absolute , quod non erret; & esto, quod hoc fiat in re non necessaria ad salutem , modo sit in materia fidei & morum, non licebit cuiquam sentire contrarium sin 6 peccato haeresis. Neque licet, aut potest a Papa appellari ad Concilium Universale , in quo alterum reprobetur, alterum approbetur. Apeilatio enim necessariö est interponenda ab inferiori ad superiorem 1 . 1. § Si quis in appell. ff. de Apell. Superioris namque est, id corrigere, & reformare in melius, in quo deficit inferior Judex; atqui Pontifex non est inferior, nec Concilium est pontifice superius. Ergo non licet nec potest ä pontifice ad Concilium provocari. Minorem fusius probant scholastici, ad quos me remitto. Interim sufficiat Au- thoritas Concilii Sinuessani, de quo meminit Ecclesia in Breviario, in quo Patres ad Marcellinum pontificem dicebant; absit, ut a nobi«? summus pontifex judicetur. Negasti tu ? Negavit & Petrus magister tuus. Et quis Apostolus ausus fuit inde eum judicare ? sed egressus foras flevit amare. Tu ergo in sinum tuum causam collige , tuo ore te judica non nostro judicio ; prima sedes a nemine judicatur. Ad duo opposita R. primo; Pontificis ex Cathedra loquentia infallibilitatem etiam independenter a Concilio maxime in rebus fidei & decretis morum in omnibus fere libris Catholicis habebis defenlatam: (uffragatur potissimum Auctoritas Sacrae Scripturae Lucae 22. Simon,Simon, ecce Sathanas expetivit w/, N 2 ut JOQ W )0( g§§ ut cribraret sicut triticum , ego autem prs te rogavi &c. R, ad secundum. Decretum illud ä tertia duntaxat parte Concilii tempore schismatis suisse invalide conclusum : neque Martinum V. illud approbasse > sed tantum ea decreta, quae facta erant Conci- lUriter. Imo idemMartinus V. primo fui pontificatus anno 6.idus Martii constitutionem edidit,in qua,nulli, inquit, fas est a supremo judice, videlicet Apostolica sede, seu Pontifice Romano JEsu Christi vicario in terris appellare, gut illius judicium in causis fidei ( quae tanquam majores ad Isdem Apostolicam deferendae sunt) declinare. Propositio XXIX. damnata. Via nobis facta est enervandi auctoritatem Concisiorum, & libere contradicendi eorum gestis, & judicandi eorum decreta , & confidenter confitendi, quidquid verum videtur, sive probatum fuerit,sive reprobatum ä quocunque Concilio. Prxvidens Lucherus, doctrsnam luam in Concilio Generali non substim- ram , aliam (ibi viam apertam esse jactitabat, enervandi auctoritatem Conciliorum , liberam scilicet contradictionem, & judicaturam super ipsa, adeo, ut «ufjusllbet spiritus privatus judicem agere queat, quidquid sit de Pontifice & Concilio. Oflendttur salsitas* Q Uantutri in priori exaltabat Auctoritatem Conciliorum»tantum in hac rursum deprimit ; eam vel ipsi spiritui privata fubordinans. Juvat igitur ad enervandam ipsam propositionem summam Conciliorum necessitatem, & utilitatem paucis demonstrare. Cardinalis Sfondrari tenet, Concilia jure divino, & naturali instituta, & praecepta este: Sicut enim, inquit, oportet, imo' necesse est, este scandala, & hsereses ( ex siiperna permissione, Sc non impeditione) in Ecclesia Christi Matth, 18. ' Cor, i i v, 19. ita oportuit, & necesse fuit judicium aliquod, & Cathedram constitui, ubi hsereses finirentur, id verb in Conciliis prae, statur &c. Ergo. SaneApostoli nequeMatthiam in locum Judae suffecerunt, neque septem diaconos in opus Ministerii degerunt, neque W X i&i que quidquam gravius statuerunt extra Concilium. Prima enim» vero illa juris Ecclesiastici decreta, & fidei Christianae rudimenc* ediderunt in Concilio : Missionem ad gentes ex sententia Concilii decreverunt: Legalia Synagogae in Concilio antiquarunt; hancque unicam normam tuendorum dogmatum Ecclesiae tradiderunt, scientes, neque Deum ipsum quidquam fine consilio se- eisle, aut facere, quippe qui, cum hominem mundi miraculum fingeret, dixerit verbo & flamini coessentiali: Factamus hominem ad imaginem, & similitudinem nostram &c. item finite, confundamus linguas »orum &c. Utilitas Conciliorum clarescit ex eo, quod non alibi felicius quam in Conciliis fides Catholica sit declarata, scripturarum delectus habitus, haerescs damnatae, mores emendati, disciplina restituta , charitas constabilita , rabies adversariorum repi essa y tyrannis depulsa , schismata abolita, cultus divini rationes amplificatae, gloria Sanctorum illustrata, hyerarchicus ordo dispositus , summorum pontificum dignitas vindicata, resque publica Christiana universa conservata. Discedat igitur cum Spiritu suo privato, qui & fallibilis, & sibimetipsi difformis est in multis : neque sibi liberam contradicendi, & judicandi Concilia auctoritatem arroget Lu- therus, ne & ipsi dicat Deus: Venite, confundamus linguam eorum. Erro: jam enim confusae sunt linguae eorum. Qui dubitat? revolvat sectas ex Luthero progenitas. Propositio XXX. damnata. Aliqui Articuli joannis Hufs condemnati in Concilio Constantiensi sunt Christianismi, Verissimi y & Evangelici, quos nec Univerialis Ecclesia posset damnare. Videtur alludere ad illos maxime Articulos, qui impugnant prmatum pontificis fupti Universam Ecclesiam, &c. Videt ürque hos ptlignareChri* stianilmos, Veros, & Evangelicos non obstante Concilii Constanti- ensis condemnatione , utpote quod non sit infallibile in damnationff propositionum. N Z Osten« 102 Oft enditur salsitas, N Olim cgo modö Articulos Huffii juste condemnatos ad limam denuö revocaie, ut appareat, quales, & quanti sint Christianismi, Hoc tamen unicum, quod in dubium vocari videtur, modo demonstrandum suscipio, quod nimirum omneCon- cilium cecumenicum, atque adeo Concilium Constantiense quoad decreta {prxfidentibus legatis pontificiis ) statuta, confirmata, & approbata , fuerit infallibile in condemnatione propositionum: ex quo legitime infertur. Nullum Articulum Joannis Hufs condemnatum in eo Concilio esse Christianismum, verum, & Evan- gelicum, quae illatio est contradictorie opposita huic propositioni damnatae. Antecedens facilfc probatur : Est enim Concilium legitime in Spiritu Sancto congregatum praesidente Romano Pontifice vel per fe immediate, vel per suos legatos congregatio repraesentans totam Ecclesiam: Sed tota Ecclesia est infallibis juxta saepe jam dicta tam in materia fidei, quam in decretis morum, ad quae omnes articuli illi damnati referendi sunt: ergo Concilium Constantiense fuit infallibile in condemnatione dictarum propositionum. Atque haec infallibilitas Ecclesiae eruitur ex scriptura Joannis 14. dicitur : Alium paraclitum dabit vobis » ut maneat vobiscum in aeternum : ex quibus verbis juxta communissimam Sanctorum Patrum interpretationem promissa est Ecclesiae infallibilitas ; quomodo alias verificari posset, quod portae inferi adversus Ecclesiam in Petro fundatam non possint praevalere? Et ratio a priori est, quia ad dirimendas controversias, multo magis ad contutandos manifestos errores , in materia fi- deij& morum debuit dari & constitui ä Christo viva aliqua regula, cum neque fatis sit sola scriptura, quippe non rarö obscura, neque etiam traditiones, quae vel non sunt universales, vel saltem a protervis in dubium saepfe revocantur: nulla autem regula fidei viva aptior, quam Pontifex sine vel saltem cum Concilio. Sicut igitur omnes in globo articuli damnati in Concilio Con- stantiensi non sunt Christianismi, nec veri , nec Evangdici, sic neque sunt aliqui, sive impugnent primatum pontificis, sive pote- io3 potestatem excommunicandi &c. unde & merito eos damnavit universalis Ecclesia. Propositio XXX!. damnata. In omni opere bono justas pe:cat. Videtur ie defensare ex scriptura z. Corinth. 3. Non sumus sufficientes cogitare aliquid ex nobis &c. item ex Arausicano II. Nemo habet de suo nisi peccatum , & mendacium. Ergo ( infert Lutherus ) justus peccat etiam in omni bono opere. Oßenditur falsu äs. Praeclarum custodem ovium , üt ajunt, lupum ! Haeccine est pastoralis sollicitudo Cleri, invitare fideles ad bona opera r bona autem opera vocare peccata? Doctrina haec peregrina est & ab Apostolo aliena r. Corinth. r 5.v.58 dicente, &exhortante; Abundate in omni opere bono scientes , quod labor vester non est inanis in Domino. EtHebrae. 6 . Non enim injustus est Deus, ut obliviscatur operis vestri, & dilectionis, quam ostendistis in nomine ejus. Haec ergo est iMoralis Catholica Doctrina: justus in omni opere bono fi agat qua talis, id est si agat ex gratia justificante & dignificante, meretur vitam aeternam, si verö agat qui talis, id est si agat praecise propter honestatem virtutis cujus- cunque moralis, honesti & laudabiliter agit. Neque etiam mereri vel operari propter aeternam mercedem ab honestate alienum est hortante nos denuö Apostolo Hebr. to. Nolite amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem. Ad illud, quod objicitur primo R. scripturam non diceres quod propterea in omni opere bono peccetur, sed quod homo nequeat sine auxilio gratiae opus bonum producere, quod conducat ad meritum gratiae vel gloriae. Ad secundum distinguo: Nemo habet de luo nisi peccatum generaliter & ordinarie loquendo Con. ablblute & simpliciter Nego Patres in Concilio Arausicano sic loquuntur, quia ordinarie peccatur fine grati*, non autem de just» , quasi ille simpliciter & absolutfc in omni opere »°4 W )o( @| opere peccaret. Deinde bene Notandum quod Concilium ibidem agat contra Pelagianos, qui nolebant gratiae supcrnaturalis auxilium nobis esi? necessarium ad opera salutis; & contraSemipe- lagianos, qui volebant per opera viribus naturae facta hominem fe dilponere ad fidei gratiam obtinendam &e. unde argumentum hoc cß extra Rhombum. Propositio XXXII. damnata, Opus bonum optime factum, est veniale peccatum. In quocunque se fundet lisec propositio, nihilominus tamen aperti falsa est, & forte praeludens ad propositionem 36, ubi liberum arbitrium» dum facit quod in se est, peccat &c. Oßendttur falßtss, H Oc falsissimum dogma Lutherus hausit ex Junonio, qui id es Arrianorum fontibus hauserat, affirmans hominem sola fide justificari, bonaque opera tanquam tostus liberi arbitrii nihil ad salutem prodesse, cui solummodo addit: bona opera, jesto etiam sint optime facta , non tantum nullius omnino valoris effe, sed insuper esse peccata venialia, Ad quam doctrinam specie aliqua veritatis confirmandam in 3 . Cap. Epist. D. Pauli ad Rom. Verbis Apostoli in Germanica versione vocem stUdlt id est JoU adjunxit; rogatus vero cur, & qua auctoritate id faceret? impudentius respondit : sibi ita placere, quöd Christianus dives sit, qui ob peccatum quodcunque animam suam perdere non pofflt, modo credat: cum nullum peccatum damnet hominem, nisi sola incredulitas. Hunc certfc Articulum Lutherus, quo melius eorum animis, qui pro sua conditione & ingenio , picturis erudiuntur, in tabula quadam , in qua extremum & universale judicium depictum erat, Augustae Vindelicorum ita ad scribi cur arat: in b*c die unusquisque fecundum fidem mercedem Accipiet. Deum immortalem ! quam multos putidos , ac pestilentes fructus haec una radix tulit, uti sunt hi quod hoc modo Virtus Sacramentorum efficiatur inutilis, poenitentia, eleemosyna, jejunium,& oratio effies- 105 •efficaciam suam amittunt. Quia vero non ignorabat,omnesSanctae Ecdeiiae Doctores , & Patres uno ore , ac consensu asseverare, ibia hde, quamvis ea in tenebris hujus vic* fax nostra sit, hominem non justificari, papistas eos, Sc regnipapalis justitiarios seu sanctos operarios appellare non erubuit. 8. Hieronymum idem impie ait, infernum magis quam caelum meruisse, quod operum justitiam contra fidem asserat. Sed 6 felix nimium Sarculum, Mi Luihere! quando linguae tacebunt , & opera Ioqueatur. Propositio XXX111. damnata. H^rericos comburi, est contra voluntatem spiritus. 'Videtur ailudere .ad supplicium Hussii, aliorumque haereticorum, judicans conribultionem csle pcenam nimis excestivam pro haereticis: On- de& Huiiicae luos f fidci Magistros veluti Martyres venerantur tanquara injuLLe,oc contra voluntatem spiritus in cineres concrematos. Ostenditur salsitas* N Otior est historia de combustione Huffii, & Hyeronimi Prägend» , quam ut eam hic fusius describam : Quare pauca quaedam, quae ad praesentis propositionis convulsionem pertinere videbuntur, attingam. Postquam igitur Huffius una cum Hieronymo ad Concilium Constantiense evdfcatusmon -obstante salvo conductu , quem ei Imperator Sigisfntmdus ad tutelam saecularem concesserat, ad judicium tanquam/frriwux haereticus productus fuit, fecit quidem Sigismundus quantum decuit, aut licuit: sed perspecta Huffii ab ipso saep6, ut Concilii fe submitteret judicio,moniti obstinatione & maliiiä publiefc protestatus est: Malle se per se , (f f&.um sua manu pertinacem bereticum comburere quam defendere vel liberare. Post aliquot dies denuö coram productus & in sua pertinacia perseverans , tandem haereseos damnatus degradatur, & saeculari potestati traditur, a qua igni suit adjudicatus. Non hic praetereundum, quod jam palo alligatus ä quibusdam sit rogatus, utrum Sacerdotem sibi dari velit, cui peccata confiteretur ? cum annuisset, venienti presbytero, nihil, O dixisse dixiste fertur, confessione mihi opus est, morior ego, nulli peccato mortali illigatus. Eoüsque se extendit pertinacia hujus famosi haeretici. Immerito igitur tam Imperator, quam Concilium excessivae saevitiae arguuntur ob Huuli condemnationem & supplicium, cum ille potius crudelis censendus sit, qui cum potestatem in malos vindicandi habeat, ea non utitur, suaque con- nivenria malis in bonos grassandi fenestram aperit. S. Hieronymus Theophilum Alexandrinum Episcopum graviter reprehendit, quod nimia indulgentia, & mansuetudine in ejus temporis haereticos uteretur , ut qua illi audaciores facti, haereses luas latius indies propagandi inde sumerent occasionem. Defendere igitur haereticum illum, St incusare Deum, St Ecclesiam haeretici vindicem, est velle sub praetextu immunitatis concestae a praeteritis delictis immunitatem concedi ad nova perpetranda, Combustis dein tam Hussii, quam Hieronymi Pragenfis corporibus omnes rogi reliquiae, St cineres collecti St in Rhenum effusi sunt, ne quid inde discipuli asportarent * St tanquam sacras reliquias suorum praetentorum Martyrum idololatric£ colerent. Porro hanc poenam in haereticos formales St incorrigibiles, St non toleratos statutam esse, ut nempe igne concrementur perpetua habet consuetudo, de qua restatur P. Engl.lib. 5. de haeret. mim. 15. UncL|& Carolus V. anno 1540. legem promulgavit, ut haeretici, qui praefracte, St pertinaciter usque ad mortem in secta persistunt, ignis supplicio addicantur,resipiscentes autem gladio feriantur» Propositio XXXIV. damnata. Prodiari adversus Tureas , est repugnare Deo visitanti iniquitates nostras per illos, Stratagema est sophiffcum quo sub specie pietatis non esse prsr- liandum contra Tureas persuadere volebat, nc scilicet in hoc ipsi Deo repugnemus, qui justo (uo judicio per illos iniquitates nostras visitet: sed in effectu nihil aliud intendebat, quam Solymannum suscitare ad bellum, ut ipse tanto liberius principibus Christianis aliunde distractis hatrefm suam spargeret. io; Osenditur falsit äs . A Rrianorum secutus est in hoc exemplum Lutherus, qui cum paganis contra Catholicos principes foedera inierunt. Sed audiamus quantum optaverit potius dominatum Solymanni- cum , quam Carolinum. Erasinus ad fratres inferioris Germaniae scribens, hunc sermonem, & hoc votum, ait, frequens fuisse in ore Lutheranorum , malle fe scilicet sub Imperio Tureae non baptizari, quam sub Imperio baptizari vivere , fic Carolum Imperatorem iili appellabant. Turearum Imperatorem Lutherus in quodam contra Caroli Caelaris edicta libello dicit, multö prüden» riorem este & justiorem Christianis principibus,eoque populum monet, ne vel arma contra eum fumat, vel quidquam in belli sumptus contribuat. Quid enim boni, Inquit,iis evenire potest, qui Deum tentant & blasphemant ? & alibi &c. male,inquit, faciunt, qui contra Tuream arma sumunt , quod quid aliud est, quam Deo repugnare » qui nos eo tanquam flagello verberat? Quin & quod horribilissimum est, publici profestus est, Tureae dominatum multö, quäm Papae esse tolerabiliorem. In Romana Ecclesia multö plus, & turpioris committi idololatriae, atque impietatis, quam in Mahumetana. Comparationem deinde instituit, & quemadmodum, inquit, Turea Evangelii doctrinam per Alcoranum suum extinguit, sic Papa per suas decretales. Pergit, Quid mali facit Turea? occupat provincias , & temporaliter gubernat: idem Papa facit: Sc animas nostras & corpora simul siegln rit, quod Turea non facit. Hic suam cuique liberam relinquit religionem, id Papa non facit. In Epistola verö ad Germanam Nobilitatem, Turearum dominatu, ait, nihil esse gratius,aut acceptius , üt in quo nec Canonicum nec Civile jus locum habeat; a^eoque servitutem potius spiritualem unius (pontificis scilicet) excutiendam, quam temporalibus armis alterius (Tureae nimirum) resistendum. In summa Solymanno potius obediendum, quam Carolo. Sed haec sunt mera convitia, nec refutatione indigent. Praetenfa, ut ad superius adductam rationem Respondeam, peltas in eo consistens, ne resistamus Deo punienti nostra delicta, non habet locum, uri nec olim electo populo Dei quid- O % quam *oa m x m quam horum obfuit, quin gererent famosissima belfa contra gen', tiles & ethnicos, esto Deus per illos visitaverit iniquitates populi fui. Quin & Deus visitare potest iniquitates nostras per bella eum principibu Christianis collisa, per Famem, morbos contagio. fos &c. quin propreres prohibeamur congruis- contra talia remediis* nos armare , praeservare , & conservare,. Propositio XXX V. damnata* Nemo est certus se non semper peccare mortaliter propter occultissimunr superbiae virium. Rationem hxc ipsa sibi imbibitam habet, nempe mptn occultiflmum super - b'ue vitium, semper mortaliter peccari, quö dato vult omnia opera bona, & merita, eliminari , in quibus homo- gloriari possit, atque adeo- contra: Deum superbire.. Offenditur salsitas* A Liena imo alienissima 1 semper fuit haec mens a Catholica Ecclesia , quod in bonis operibus, & meritis hdeles occasionem habeant superbiendi, St coram Deo gloriandi: absit haec impietas. Non enim sufficientes fumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est. 2. Cor. 3. Hanc do ctrinam optime exponit Trid; Sess. 14. cap; g.. Nos qui ex nobis nihil postumus, ed cooperante, qui nos confortat, omnia postumus; Unde non habet homo unde glorietur aut superbiat sed omnis gloriatio nostra in Christo est, in quo vivimus,in quo meremur,in quo satisfacimus facientes fructus dignos poenitentiae qui ex illo vim habent, ab illo offeruntur patri, & per ilJurn acceptantur ä Patre. Quare omnia petimus, omnia speramus omnia impetramus per Dominum Nostrum Jesum Christum. Hoc est dogma Christianum, haec est sententia* Ecclefee & nostra,non intclligo, qui nobis alia possit attribui doctrina. In Christo unic6 gloriamurin eo bona operamur , in illo duntaxat meremur Imö cum fecerimus omnia , quae praecepta sunt nobis, fervi inutiles fumus Lucae 17.. Ubi ergo superbiae vitium ? inutiles fervi fumus, )o( W 109 fimus, 6 adimpleta ä nobis praecepta > fi bona opera fecundum, fe considerentur : in hoc solum fervi utiles fumus, fi opera illa spectentur iit elicita per gratiam Dei,- quae nobis per sanguinem Christi misericorditer datur. Sed nec in hoc superbiae vitium se ingerere valet, cum totus valor, dignitas, & vis merendi principaliter fundetur in gratia & meritis Christi. Quanam igitur certitudine hoc occultiflimum superbi* vitium Christianis exprobrare audet Lutherus contra tot clarissima testimonia de humilitate justorum , eorumque circumspecta cautela circa peccata mortalia cane pejus & angue fugienda. Propositio XXXVI. damnata- Liberum arbitrium post peccatum est res de - solo titulo j & dum facit, quod in se est, peccat mortaliter. Fundat se pottssimüm in eo , quod post peccatum Adse libertas in homine omnino inserierst, adeo, uc jam detur peccandi necestitas. Juxta August. ex lib. de perfect, justitiae Cap, f. quia peccavit voluntas secuta est peccantem dura necesticasv Oßenditur salfius : r ^ri etiam post peccatum Adae in statir natur* Iapste liberurtr i J arbitrium realiter existens constat ex scriptura in multis. Unicum tantum adducam, quod utramque propositionis partem jugulat: nemp£ Gen. 4 . ubi Deus ad Cain : quare iratus es ? & cur concidit facies tua? nonne si bene egeris recipies (mercedem scilicet boni operis ) sin autem male, statim in foribus peccatum tuum aderit: Sed sub te erit appetitus tuus ( peccandi scilicet, vel non peccandi) & ner dominaberis illius. Perlustremus singula, 6c videbimus plura dogmataLutheri exinde convelli. Primo enim est sermo ad Cain post peccatum Ad* : ergo in statu natura lapsa. Secundo rogatur cur iratus es ? poterat ergo non irasci. Non interrogamus, cur hoc facis? si non potes non facere. Tertio est sermo de operibus moralibus , dicitur enim: si benfc egeris. Potest ergo liberum arbitrium, dum facit , quod in se est , non peccare merta. O 3 liter. no W )o( M Uter. Quarto dicitur si benfc &c. si malö &c. ergo beise & mate agere subesi libertati : nemo enim dicit: si volaveris, recipies» quando volare non lubest libertati. Ergo per to bene & mate notatur libertas indifferentiae. Quintö significatur subjectio appetitus» & Dominium suprä appetitum. Ergo iterum libertas. Plu- res textus ex scriptura vide apud scholasticos. Hinc Concil Trid. Sels. 6. Can. s. damnat dicentem , quod liberum hominis arbitrium post Adae peccatum sit extinctum , quod sit res de solo titulo aut titulus linere, & Can. 4. damnat eum, qui ait liberum arbitrium non posse dissentire si velit, excitanti Deo. Ad obmotum ex Augustino, Respondeo, eum loqui vel de necessitate peccandi vage, A indeterminate, eo quod homo non possit vitare peccata omnia collective etsi possit divisivte. ?cl de im- potentää vitandi peccata per solas naturae vires. Vel de neceffita- te morali, quae consistit in magna difficultate abstinendi a peccatis juxta illud Anselmi de lib. arbitr. cap. 6. frequenti usu dicimus nos non posse aliquid, non quia nobis est impossbile, sed quia sine difficultate non possumus. Augustinum igitur oppono Augustino lib. 2. contra duas Epistolas Pelagii cap. i. ubi sic habet: peccato Adap arbitrium hominum liberum periisse non dicimus &c. &c. Propositio XXX vn. damnata. Purgatorium non potest probari ex sacra scriptura, qua: sit in Canone. Revodat in dubium, an libri Machabxorum sint canonici, & fundat se in pure negativis, rcjicitque in nos probandi onus, quod & praestabimus, Oßenditur salsitas. E X testamento veteri lib. 2. Machab. 12. ubi Judas Machabae- > u§ in conflictu cum hoste aliquam cladem passus indicta toti exercitui contributione duodecim millia drachmarum argenti Je- rololymam misit, ut pro animabus interfectorum lacrificia offerentur, cui narrationi sacer historicus subjungit: Sanft* ergo(5salubris efi cogitatio pro defunctis orare , ut a peccatis solvantur. Hub fumo m k m m mo. Atqui non pro defunctis, quorum animse sunt velisl ccelo, vel in inferno ; pro his enim orare vanum esset, cum beati non habeant peccata ä quibus solvantur: damnati vero non possint amplius solvi, & liberari: ergo pro iis orare sanctum & salubre est, qui sunt in loco quodam ztio, coelum inter Sc infernum medio , quocunque demum nomine vocetur: non enim agitur hic de voce, sed re ; sicut licet in scriptura baptismus 8t Eucharistia non nominentur Sacramenta, res tamen illae,prout ad Sacramentum requiruntur, sunt in scriptura. Neque dicas, libri Machabaeorum non sunt in Canone, quia neejudaei habent m suo Canone. Nam primo sufficit, quod Ecclesia Christi eos pro canonicis agnoscat. Cui suffragatur auctoritas Magni Augustini lib-1, in Manichaeorum inquit, libris legimus oblatum pro mortuis sacrificium : sed & fi nunquam in scripturis veteribus legeretur, non parva imo maxirra est universae Ecclesiae, quae in hac consuetudine claret, auctoritas, ubi in precibus sacerdotis, quae Domino Deo ad ejus altare funduntur, locum suum habet etiam commendatio mortuorum. Ecclesiae non Lutheri est decidere , quinam libri sint Canonici, qui non. In Novo testamento varia sunt testimonia scripturae, ex quibus S. Patres probant purgatorium. Primum. Mxttn.i2.v.32.Qui dixerit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ci neque in hoc saeculo, neque in futuro. Fx quo colligitur aliqua esse peccata, quae remittuntur ia suturo saeculo ut argumentatur S. Aug. lib. 21. de Civit Dei: cap. 24. Secundum Lucae 23. v. 42. dicebat Latro ad Jesum: Domine memento mei, cum veneris in regnum tuum. Quod farse non dixisset, nisi putasset Christum posse ipsi post hanc vitam peccata remittere. Tertium 1. Cor. 3. v. if. ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Quod de igne purgatorio interpretatur denuo Augustinus, Quartum 1. Cor. 15. v. 2?. alioqui quid facient, qui baptizantur pro mortuis, si omnino morti i non rcfwgunt. Ubi baptizari pro mortuis, idem est, quod spontaneas afflictiones pro illis suscipere,ut e purgatorio libe- xentur.QuintumMatth.5.v 2J.&26. Ne forte tradat adversarius tuus te j.udici, & judex tradat.te ministro, & in carcerem mittaris« Arnen 112 Amen dico tibi: non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem. Sextum ad Ehffpp.a. v. lo.ut in nomine Jetu omne genu fleftatur coelestium > terrestrium, Sf infernorum. Damnati non venerantur nomen Jesu: ergo alii inferi in purgatorio existentes. Elt igitur dodrina, St articulus fidei juxta Concilium Trid. Sefs. 25. de purgatorio talis. Purgatorium ede, animasque ivi detentas fidelium suffragiis , potifinnum vero acceptabili Altaris sacrificio juvari. Propositio XXXVili, damnata. Animae in Purgatorio non sunt secnrce de earum salute, saltem omnes; nec probatum est ullis aut rationibus , aut scripturis,, ipsas esse , nec extra statum merendi,, aut augendae charitatis. Secunda pars est ra.io prioris partis, unde sic concludit. Animae purgantes sunt adhuc in statu merendi , consequenter & demerendi. Ergo anima .non sunt securae de sua iaiute^ lakcm omnes. Oßenditur j alsit as., A Omittit mod6 purgatorium Cutherus^ (kd Piale^ tale nimirum, in quo adhuc sit status merendi, & , quia animae non sunt securae de earum salute, etiam demerendi: Unde & in propositione sequente docet, animas iin£ intermissione peccare , quamdiu quaerunt requiem^ St horrent poenas. Haec quidem ille. Sed hoc loco, falsum esse, declarabimus , quod animae purgantes non sint securae de earum salute, & quidem primo ex scriptu, ra: deinde ex rationibus. Sacra scriptura non tot,quin pluribus locis,nos monet de temporis ad mercedem opportunitate,&abbreviatione Eccl. n.v.3. dicitur: in quocunque loco ceciderit lignum, ibi erit, scilicet in quo statu moriemur, permanebimus in aeternum. Et Eccli. cap. 14, ante obitum operare justitiam, quoniam apud inferos non elt invenire cibum. Et quodcunque potest manus tua, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, nec scientia est apud inferos, quö tu properas. Solet quidem illud Eccl, 11. v, z- R ceci- W )O( W n* ceciderit lignum ad Austrum, aut Aquilonem, in quocunque loco ceciderit,ibi erit: ab adversariis pro impugnando purgatorio afferri : Verum incassum r Nihil enim inde sequitur aliud, quam quod homo moriatur vel in gratia vel in disgratia Dei,quae significatur per Aquilonem, gratia verö per Austrum. At animae adhuc purgandae sunt in gratia Dei, licet nec mereri, nec gratiam vel charitatem ex defectu viae augere possint. Deinde Paulus monet ad Gal. 6. v. io. ergo dum temfus habemus operemur bonum , Sc Haeb. v. 2 /. statutum est omnibus hominibus semel mori :post hoc autem judicium, quö pronuntiato, nihil restat agendum quo mutetur &c. Neque rationes nobis desunt, siquidem Deus dedit hominibus & ipsis Angelis tempus aliquod ad merendam vitam aeternam , aut ad demerendam damnationem donec sint in termino alterutrius vitae in quo quiescendum. In summa sufficit voluntas Dei nobis per scripturam declarata, nolentis acceptare opera animarum purgantium sive pro merito, sive pro augenda cnaritate, esto opera earum ob depositam corporis sarcinam sint perfectiora; Eo fere modo , quo licet opera Angelorum, & hominum ist statu beatitudinis sint perfectiora , non ideo tamen Deus illa acceptat pro praemio ullo retribuendo, quamvis eos exaudiat prn Miis i quibus impetrare possunt aliqua &c. Hoc igitur ex scriptura & rationibus probato, quod animae jam sint extra statum merendi, consequenter etiam demerendi in purgatorio, manifesti sequitur, quod sint de sua salute securae etiam omnes esto earum gratia nondum sit in statu persectae consummationis. • Propositio XXXIX. damnata. Animae in purgatorio peccant sine intermissione, quamdiu quarrunt requi- ern» & horrent poenas* Consectaneum hoc est ex priore; Cum enim animae purgantes sint adhuc intra statum merendi, & augenda: charitatis ut vult Lutherus, necessö est eas sine intermistlone peccare, quia quaerendo requiem perficiunt charitatem imperfectam , qux juxtä propositionem quartam fert se- k cum •114 f§f Hr sum necessario magnum & inordinatum - timoreffl; qui est horror poenarum se solo sufficiens constituere poenam purgatorii, -c m n; propria sit Deo acceptior, adeoque.praemio dignior, quäm satisfactio aliena, sicut victoria'& triumphus duci ,;8i exercitui est gloriosior, major i que dignus praemio , siperfe hostem.aut,civitatem .munitam expugnet, quam si ops alterius, Oßenditur salsitas, T Ota inaequalitas, quae inter animas beatas est quoad visionem beatificam, fundatur principaliter in gratia prout in statu termini invenitur,cui commensuratur lumen gloriae, & tandem ipsa beatitudo : sicut econtrariö inaequalitas poenarum , quae inter animas damnatas est , quoad poenam damni & sensus, fundatur in demeritis, quibus commensurantur tormenta juxta illud Apo- calip. i Z. v. 7. Quantum glofificavit se, & in deliciis fuit,tantum Date illi tormentum, & luttum. Prior positio non minus fundata est insacra scriptura. Matth. 16. v. 27. reddet unicuique juxta opera sua i.Cor.i 5.v 4i. &42.stella ä stella differt in claritate, sic erit resurrectio corporum,& unusquisque propriam mcrcedem recipiet secundum suum laborem. 2. Cor. ;.-v. 10. ut referat unusquisque propria corporis, prout gestit. Concilium Florentinum non aliam agnoseit inaequalitatem in beatis nisi ex meritis ortam, decernit enim» beatos intueri clari ipsum Deum trinum & unum, sicuti est, pro meritorum tamen diversitate alium alio perfectius. Et Trid. Sefs.6. cap. IO. ait: justificatum per bona opera crescere posse sanctitate meritis ncc solum vere mereri augmentum gratiae , & ipsius vitae aeternae, si in gratia decesserit, consecutionem t sed etiam gloria augmentum. Tertull. ait : quomodo mansiones multae ad patrem, fi non pro varietate meritorum ? quomodo stella distabit a stella in gloria, nisi pro diversitate radiorum ? Ratio a priori est,quia visio sicut & tota gloria datur iit merces , & ut corona , & quidem justitiae üt loquitur Dl Paulus. Ergo datur ad mensuram meritorum. Ad objectum satisfactio sive propria sit, sive aliena,non pertinet formalster loquendo ad visionem divinam inaequalifi- P - can- 116 EZ )o( M caudam , sed tantum est quaedam dispositio, sive ut vulgari loquar termino, esi removens prohibens, removet enim poenas temporales residuas , quae impediebant gloriae coronam. Patet hinc etiam difparitas ad exemplum morale ibi addustum; triumphus enim proprio Marte partus ideö est gloriosior, & praemio dignior,quia est meritum majus, & labor major, quam si ope vicarii exercitus comparetur. Deinde exercitus adjunctus commeretur, & collaborat, atque adeö partem sibi victoriae attribuit: secus faciunt suffragia viventium, quae meritis animarum liberatarum nihil addunt, sed tantum vincula illa, quibus tenebantur T ope sua removent, uti jam dixi- Propositio XLL damnata, Prselati Ecclesiastici, & Principes sacculares non male facerent , fi omne» saccos mendicitatis delerent- Stat Luthero pro ratione Voluntas, & Voluptas : Voluptas quidem , qui sacros mendicantium ordines omnino abolitos cupiebat, utpote ipse Apostata excucullatus. Voluntas, neque enim rationem affert, aut afferre poterit, cur adeo Sancta institudi, in Evangelio clarä fundata-, & per modum Consilii a Christo commendata abrogari aut aboleri, debeant». Oflenditur salsitas, P Er calumniam , & contemptam saccos mendicitatis appellat florentiffimos in orbe Mendicantium Ordines, indignus,qui aliquando intra gremium receptus, unde tandem vehit Judas re- iictö Collegiö Sacro propudiosi, se separavit,immemor quoque illius Evangelici: Luc.^.v. 62. Nemo mittens manum ad aratrum & respiciens retro aptus est regno Der. Et alterius : Vovete, & reddite, ex Pfal.7;. v.r r. Ad suum igitur pesiimum exemplum conatur inducere Praelatos Ecclesiasticos-, imo ( quod mireris ) & principes facuUrcs, ut Ordines mendicantes omnes omnino delerent, neque enim illos in hoc mali, sed bene facturos spondens. Prae- Praeviderat nimirum ille forsan , Viros ex Ordine mendicantium praest.intiffimos exituros, qui lüa plendo - dogmata ubique edent eversuri , & Evangelium Christi , quod ille in Germania ob- fulcare, & sinistris versionibus corrumpere annitebatur, verum, & juxta Romanae femper Ecclesiae mentem hactenus praedicatum in remotillimas alterius orbis plagas non sinfc ingenti suae falsae doctrinae decremento per Religiosis hisce familias este promulgandum. Et non mal£ forsan praevidit. Loquuntur labores Apostolici , & desuper ampla Religiosorum Mendicantium privilegia ei«- a summis Pontiricibus eam ob cautam in- dulta & concessa. Non hic excurram fpeciatim in laudes eorum, neque contra intentum Encomiasten agam , sed illud solummodo pro coronide adjiciam, non Lutherum solum sed multos alios haereticos fuisle religiosorum persecutores. Adduco ipsissima verba Petri Cotoni e Soc. Jesti lib- z. Ecclesiae militantis : Ad hoc tempus nemo fuit Ecclesiae perduellis, qui ore aut scriptö religiosos non petierit, qui non plusquam Vatinianö odio sit eorum nomen, professionem, & conditionem insectatus, qui non pro virili parte rn omnium contemptum eos adduxerit. Sunt quidem in ea re similes Pharao ni superbissimo quondam irr iEgypto, crudehssimoque tyranno,qui pueros infantes hebraeo- rum, statim ac lucem vidistent, extinguendos, 8c necandos curabat, eas tantum mulierculas retinebat, ä quibus nihil periculi, & molestiarum timeri poste videbatur- Ilg •miw sww Praelusio IV. Quesnellismi in Michaele Bajo. Succinffia Hi/torica Narratio de Hta do&rina (3 Morte Michaelis Baju S Lia ei, quam priorum fuit indoles* neque enim pertinaciter,, aut contumaciter., quae docuit, defendit , sed Ecclesiae judicio se lu- benter subjecit, prout infra dicetur , postquam ejus vitam , & doctrinam laconice descripserimus; juxta relationem Francisci Van Ranst S. Ord. FF. Praedicatorum in suo opere de veritate in medio *: subjungimus ejus formalia. Fuit Michael Bajus Melini in territorio Athensi anno 1513. natus, cum primum per aetatem licuit, litteris & studiis melioribus se mancipans. Lovanium veniens in Porcensi ibidem Gymnasio biennalem cursum emensus inter philosophiae candidatos anno 15 3 5.tertium locum obtinuit.HincCollegii pontificis alumnus ea modestia, morumque gravitate inter contubernales suos per totum quinquennium vixit, ut qui Flandonicae domui praeesset dignior inventus sit nemo. Hic triennio rexit, solidoque inde sexennio philosophiam docuit pari fructu & laude. Anno 1545» Theologiae laurea insignitum, Pon- tifi- W X>( W H9 fificiüm Adriani VI. Collegium praesidem accepit: Carolus V. sacrarum litterarum constituit professorem : Academia Doctorali purpura anno 1550. 21. Junii donavit. Eximiam laudem doctrina partam cumulabant singularis morum facilitas, & hilaris naturae comitas. Omnibus affabilis benigne audiebat omnes r benevole respondebat omnibus. Tot dotibus exornatus voluntates studia hominum ita ad se attrahebat, ut principibus etiam viris in his Joanni Au- striaco Belgii proregi hospitio ä se in pontificiaLova- nii collegio saepius excepto gratus femper extiterib Ad Concilium Tridentinum una cum Cornelio Janscnio postea primo Gandavensium Episcopo, & Joanne Hesselio a Philippo !I. principe missus egregium ingenii,doctrinae ac pietatis in celeberrimo Christians orbis theatro» specimen praebuit Lovanium, absoluto Concilio r reversus, anno r$ 75. Joanne Mo- Bnaeo vita functo, Ecclesiae Coilegiatae D; Petri decanus, & triennio pbst Privilegiorum Academicorum conservator eligitur. Ea in dignitate constituto de morum modestia puero ingenita; de victus temperantia , quae in eo iemper viguit , de pietate, quae pia meditanti & sacris quotidie operanti frequenter excussit laehrymas , nihil decessit Eodem annö ( cum umbra fugientem sequeretur ) honores declinanti ul- trb oblatus est Illustris Academiae Lovaniensis Magistratus vulgb Cancellariatum vocant. Illum per annos quindecim summo omnium applausu exercuit:: in sacrarum litterarum T quas annos quadraginta in- terpre- 120 •w «54 LW fcerpretatus est publice , patrumque lectione assiduus erat, e quibus cum praeclarissimum illud Ecclesiae sidus D. Augustinum novies totum evolvisset, invenit tamen, quod ruminaretur. Anno 1577« Philippum Marnixium alterum istius saeculi Tanchelinum, Ii opiniones ejus in rebus fidei (pectes, Eucharistiam ore sacrilego proscindentem validissimarum rationum pondere prostravit. Anno 1582. Baijus argumenta dissolvit, quibus Antvverpienscs suadere satagebant, Belgis esie licitum jure jurando se obstringere ad obediendum Duci Alenconio, abdicata, quae regiHispaniarum debebatur, obedientia. Eam in rem litteras scripsit Doctori Petro Castillo , qui istius argumenti formulam cum Argumentis Antvverpiensium ad ipsum transmiserat. Tandem 1689. Baijus vita fungitur 16. Septembris annos natus 77. facultates suas moriens pauperibus testamento legavit, Collegio Lovanii sub Patrocinio 5 . Augustini exstructo. Ejus virtutes oratione funebri prosecuti sunt JoannesBernardusMelhlinien- sisJ. U.D. &]acobus Baijus fratris filius Doctor itidem Theologus qui & monumentum eidem in Sacello Collegii pontificii, cui ille praefuerat, poni curavit. Ita refert citatus Franciscus Van Ranst, ejusdem Universitatis Lovaniensis Licentiatus, & Studii Generabs Antvverpiensis Rector, cui fides hac in re utpote domestico, maxima adhibenda videtur, qui in fine addit 1 Tan 121 Tantus tamen, ac talis Vir & errare potuit, & erravit, ut liquet ex propositionibus statim recensendis per Constitutionem Pii V. damnatis. Haec constitutio, dum Pius V. vixit, majoris lenitatis gratia, nulla ad Bayum directione facta, bcholae Theologicae Lovaniensi praelecta est ä Maximiliano Morillon Vicario Generali Cardinalis Granvellant Archiepifcopi Melhlinicnsis, cui illius diplomatis exe- cutio a Pio demandata fuerat. Motis deinde Constitutionis illius Causa in Universitate discordiis, & interim Sanctissimo Pontisice vita functo , confirmata est bulla Piana a Gregorio XI 11 . ejus successore an. 1579. 24. Januarii atque ad ipsum Bayum 1580.21. Martii delata a Francisco Toleto Societatis Jesu Presbytero doctissimo, ac Religiosissimo »tunc Concionatore Pontificio , postea S. R. E. Cardinali. Hic Bayum ab opinionibus illis removere studuit, eum cohortatus, ut Sedis Apostoli- cae judicio acquiesceret, quod ä viro pio, aeque ac erudito facile obtinuit Sic fere habent fasti Academici Lovanienfes impressi anno 1650. pag. ;6y. Die itaque dicto ad 12.Kal. April : hora ante meridiem decima in frequentissimo Conventu , atque confessu omnium & singulorum, Professorum, Licen- tiatorum, Baccalaureorum , caeterorumque Studiorum S. Theologiae, ingressus Scholas TheologicasD. Francifcus Toletus, comitantibus eum ac deducentibus honoris causä MM. D. Bayo, Cornelio Reineri, Gau- *2* Es XM Gaudano, & Henrico Gravio , ac conscensa cathedra » cum eadem fere narrässet , quae antea coram Magistris sacram theologicam facultatem repraesentantibus dixerat, jussit per Universitatis Notarium Conradum Sylvium litteras primum Credendae ad eosdem S. Theologiae Doctores datas, deinde ipsam Bullam clarä » & intelligibili voce recitari» quibus lectis , convertit fe ad D. Michaelem de Bay, peditque ex eo, anne cognosceret damnari in bulla multos Articulos, qui in aliquot ejus libellis pi ius editis continerentur, etiam in eo sensu, quo in bulla damnarentur ? quo agnoscente, & credente quod sic : rogavit eum deinde, anne eosdem & reliquos ibi contentos damnaret? tum ille, damno, inquit, secundum bullae ipsius damnationem,& sicut bulla damnat. Deinde praefatus D.Francifcus ad reliquos DoctoresTheologos conversus interrogavit, anne eosdem Articulos omnes damnarent, & Bullam reverenter susciperent? Qj ii uno ore omnes responderunt sesc articulos damnare , & bullam religiose habituros, atque observaturos. Eadem fuit responsio Licentiatorum, Bacca- laureorum,& btudioforum, omnesque consona voce conclamarunt: Articulos damnamus, Bullam reverenter soscipknus, atque obedientiam pollicemur. Fertur CardinalisToletus ea occasione dixisse, & saepius iteraste : Magis humilem Michaele Bajo » ac doctiorem vidi neminem. Pro- 125 Propositiones damnatae. Circa liberum arbitrium, gratiam divinam & charitatem A potiori respicientes theologiam speculativam , & dogmaticam S. Pii V. ConstitHtio Innovata Per Gregorium Xlll. Contra Michaelcm Bajum uti fequkur Gregorius Episcopus Servus Servorum Dei ad perpetuam rei memoriam. P Rovisionis nostrae debet provenire subsidio,ut ea, quae ä Prae- deceslbribus nostris emanarunt» suadente maximi fidei Catholicae conservatione, ubicunque ipfis opus est, producantur. Quare nos tenorem litterarum felicis recordationis Pii V. Papae praedccestoris nostri in ejus registro repertum describi,& praesen. tibus annotari fecimus, qui talis est. Pius Episcopus Servus Servorum Dei, ad perpetuam rei memoriam. Ex omnibus afflictionibus, quas in hoc loco ä Domino constituti,tam luctuoso tempore sustinemus, ille animum nostrum praecipue excruciat dolor, quod religio Christiana tantis jam pridem turbinibus agitata, novis quotidse propositis opinionibus conflictetur, Christique populus antiqui hostis suggestione dissectus in alios atque alios errores passim, & promiscus deferatur. Quantum verö ad nos attinet tetis virihm conamur, ut illi simul atque prosiliunt, penitus opprimantur: Magno enim maerore afficimur, quod plerique spectatae alioqifn probitatis & doctrinae , in varias sententias, offensionis & periculi plenas tum verbo tum scriptis prorumpunt, deque eis etiam in fcbolis invicem controversantur, cujusmodi sunt sequentes. Q.» Pro- 124 Propositio 1. Nec Angeli) nec Primi hominis adhuc integri merita rect£ vocantur Orati«. Ostenditur salsitas. I Ntegritas & Angeli & primi hominis fuit elevatio ad statum sii- pernaturalem, unde consecuta sunt merita ejusdem ordinis: recte ergo vocantur gratia utpote naturae Angelicae,& Adamiti- cae indeoita. Convenit quoque haec damnata cum Clementina 35, Constitut. unigenitus quam vide. Assertio Catbolic* est merita & primi hominis, & Angeli non fuere partus natui ae loliur», sed gratiae. Propositio II. Sicut ©pus malum ex naturä suä tst mortis arrernar meritorium, sic bonum opus ex natura iua est vita: rererna: meritorium. Ostenditur salsitas. P aritas haec de demerito ad meritum non currit : Neque enim pcena aeterna naturae ordinem transgreditur, sed manens in ordine eodem, quo St ipsum opus malum, peccatori ii fligitur- Ast vita aeterna, cum juxta Concilia sit Ordinis eleva- tioris, & superioris,operis boni & fupernaturalis meritö comparanda est. Est ergo astertio Catholica. Esto opus malum ex natura sua fit mortis aeternae meritorium ; cpus tamen vitae aeternae meritorium naturam excedat neccsse est, ob dilparem utriusque conditionem. Propositio III. Et bonis Angelis, St primo homini, si in statu illo prriransifieitt, usque ad ultimum vita:, felicitas esset merces & non gratia. Cßettm 4B »( rn m Oßendittir salsitas. H ic Articulus sequitur ex prima propositione: Si enim nec Angeli nec primi hominis adhuc integri merita recte vocantur gratia evidens est,felicitatem meritis illis redditam non eflecensendam gratiam, sed merccdem , sed nunquid Apostolus ait cap. 6. v. az. ad Rom. gratia Dei vita aeterna. Audi Cyrillum Alexand. in Joannem cap. 19. Creatura, cum serva sit, nutu solum & voluntate patris ad siipernaturalia vocatur : non debito naturae» etiam sanae & integrae, quae & nostra sit Assertio Catholica. Propositio IV. Vita «terna homini integro , & Angelo promissa fuit intuitu bonorum operum, & bona opera ex lege natur« ad illam conlequindam per (e sufficiunt. Ostenditur salsitas, H &c propositio & sequentes duae ordini sopernaturali bellum indicunt, & quod gratiae auxilio catholici tribuunt, solis naturae viribus perperam adfcribit: Falsum igitur est, vitam aeternam sive homini integro , sive Angelo promissam suisse intuitu bonorum operum praecise, si excludatur Dei miserentis operatio: justificati gratis per gratiam ipsius inquit Apostolus cap. 3. v. 24. ad Rom. Et lkset vita aeterna promisla sit dependenter ab operibus justorum in sententia eorum, qui praedestinationem neri pest abfolutfc praevisa merita seris probabiliter defendunt, falsem tamen est, ea sufficere ex sola lege naturae ad illam consequendam , ut innuere videtur secunda pars propositionis. Ait enim D. Thomas 1. parte qu. 62. art. 4. ideö dicendam est quod angelus beatirudinem obtinere seu mereri non potuit nisi per auxili- »m gratiae, quod est supra naturam. Propositio V. In promissione facta Angelo, & primo homini continetur naturalis fusti- ti* constitutio, qua pro bonis operibus sese alio refptctu vita »terna fustis promittitur, CU 126 Oßcnditur fatßtas. S Infc ullo respectu (effronter asserit propositio) bonis operibus scilicet intra ordinem naturae contentis vita aeterna promittitur. An quid absurdius? Ecce apertam salsitatem. Ordinate agens, quale est Deus, non ordinat virtutem inferiorem ad aliquod bonum excedens & superius; Sed vita aeterna est bonum excedens & superius ad opera naturae » quae sunt ordinis longfe inferioris. Hinc, concludit Angelicus, i. 2. qu. 114. art. & cap. 2, est,quod nulla natuia creata est sufficiens principium actus meritorii vitae aeternae, nisi superaddatur aliquod supernaturale donum , quod gratia dicitur» Propositio VI Naturali lege constitutum fuit homini, ut si in obedientia perseveraret, ad eam vitam pertransiret, in qua mori non posset. Qßenditur salsitas, H Alg se restringit ad solum hominem , cum tamen priores loquantur de Angelo & primo homine. Sed ecce Divus Thomas utramque assertionem breviter confutat dicendo, i. parte qu. 62. art. 2. Beatitudo ultima excedit & naturam Angelicam & humanam. Quia tamen de solo homine loquitur propositio, oportet, ut plenius enucleetur. Homo considerari potest in statu duplici, nempe naturae integrae & lapsae : in priori indigebat gradä, ut bonum ordinis supernajturafis operaretur; atque adeö ut ad eam vitam pertransiret, in qua mori non posset, lege su- pernaturali constitutum erat, haecque gratia dicebatur sanitatis. In altero indiget rnodö gratia majori nempe medicinali, quee infirmitatem intellectus adjuvet, ignorantiam depellat &c. & voluntatis proclivitatem ad malum moderetur. Hinc Augustinus lib de Corrept & gratia cap. 1 1. ait: Quid vero ? Adam non habuit Dei gratiam ? imo vero habuit magnam, sed disparem nempe ftmtatts. Pro- 127 my*m Propositio V1L Primi hominis integri merita fuerunt primae creationis monera, sed faxt» modum loquendi serjptur* se erae non recte vocantur gratia;; quo fit. Ut tantum merita, non etiam gratiae debeant nuncupari. Oßenditur falsius . S Equitur ex prima &3tia damnata: & quidem primo fi damnata haec vera eslet, sequeretur gratiam Adami esse sequelam creationis quae est 35. propositio a Clemente XI. damnata. Secundo salium est juxta modum loquendi scripturae sacrae non rectö vocari gratias. S. Aug. inquit lib. 2. de Civit. Dei toto cap. 9. Sanctos Angelos, quem habent creatorem naturae, eundem habere bonae voluntatis auctorem, per Spiritum Sanctum in eis chari- tate diffusa. Non igitur gratia Adami iners aut enervis fuit, & nihil operans, ut omne meritum soli voluntati hominis deberetur, & nullo modo gratiae Dei. jtprth Cttbokca , pnmi hominis integri merita suerunt munera a beneficio creationis distincta, veraeque gratiae effectus, adeo, ut gratiose simul, ac meritoria nuncupari omninb debuerint. Propositio VIII.’ In redemptis per gratiam Christi nullum inveniri potest bonum meritum, quod non sic gratis indigno collatum. Oßenditur falßtas . I N tantum extollit ista gratiam Christi redemptoris, ut excludat & omninb deprimat merita justorum sive de condigno sive de congruo : Fatentur Catholici omnes, gratiam primam omnin6 conferri gratis tanquam beneficium reapse indi Ditum. & ex hoc relucere divina? miserationem bonitatis : Ast gratia secunda sive augmentum gratiae non conft rtur meise gratis lästern semper sed bonorum operum intuitu,reque indignis, sed dignis per inhabitantem gratiam, & justisz atque ex hoc 1 efplendeitit divina? justitiae -rs m )-c m stiti* titulus juxti illud : justus es Domine & rectum judicium tuuna. Propositio IX. Dona concessa homini integro, & Angelo forsitan non improbandä ratione posiunt dici gratia: ied qyia fecundu-n u'um lacrse scripturae, nomine gratiae ea tanti n munera iritelligunmr , quae per Jesum Chri- üu n male merentibus , & indignis conferuntur ideo neque merita, neque merces, quae iljis redditur, graua dici n decreto de peccato orig. can. 1. si quis non confitetur, primum hominem, cum mandatum Domini in Paradiso fuisset transgressus, statim fmBitatem & just it iam , in qua constitutus fuerat, amisisse &c. anathema sit. Terriö Ambrosius lib. de Elia & jejunio cap. 4. opertus erat Adam virtutum velamine, priusquam praevaricaretur. Est ergo ajfrtio Cutholic* , hominem ab initio gratiä fanctifir cante, ac insigni virtutum omnium comitatu, suille decoratum. Propositio XXiV. A vanis & otiosis hominibus secundum insipientiam philosophorum excogitata est sententia, hominem ab initio sic constitutum, ut per dona naturae superaddita fuerit largitate conditoris sublimatus & in Dei filium adoptatus, Oflenditur salsitas, H -Ec, uri prior, est ejusdem argumenti manifesti erronei. Utraque status supernaturalis fubJimationem eliminat. Utraque repugnat Sacrae Scripturae: 1. Petr. 1. v.4. per quem maxima & pre- tiola dona nebis promissa donavit, ut per haec efficiamini divinae confortes naturae. Si autem, ut inquis, gratia est naturae debita ; fan£ non potest reddere consortem naturae divinae, sed omnino humanae. Utraque gratiam habitualem,ejusque virtutes connexas, fidem,spem & charitatem habitualem, pernegat contra feript. Rom. 8. v. 1 r, Qiiodsi Spiritus Christi habitat in vcbis» vivificabit & mortalia corpora vestra, propter inhabitantem Spiritum ejus in vobis. Sane gratia naturae debita & mer k naturalis, non facit Spiritum sanctum habitare in nobis. Unde efferti» Cuthtlica est: Hominem ab initio fuisse per donum fupernaturale gra- WN M *37 gratuitum elevatum, supra conditionem naturae sublimatum, & in siiium Dei adoptatum. Propositio XXV. Omnia opera infidelium sunt peccata, & Philosophorum virtutes simt vitia. Ostenditur salsitas. S Equitur ex hoc, infidelem in omni opere necessario peccare, quae est 8. ab Alexandro VHl. damnata, quam vide. Si autem hoc ? ergo infideles cavere sibi debebunt ä dandis eleemosynis, honorandis parentibus, defendendis innocentibus, administranda justitia: & vita omnis potius somno & oti6, quam honestatis actibus,transigetur. Ne legere quidem iis licebit libros pios, adire conciones catholicas, frequentare , & consulere sapientes ä quibus possint veritatis semitam edoceri. Assertio igitur Catholica est, infidelem non peccare in omni omnino opere, neque philosophos ab exercitio virtutum omni excludendos. Propositio XXVI. Integritas primx creationis non fuit indebita humanae naturae exaltatio, sed naturalis ejus conditio. » Oflenditur salsitas. H ic error originem duxit ä Luthero in cap. z. Genesis, ubi de originali justitia primi hominis sic tandem concludit: Quare statuamus, justitiam non fuisse quoddam donum, quod ab extra accederet, separatum a naturi hominis , sed fuifie vere naturalem; m natura Adae eflet, diligere Deum, credere Deo, agno- siere Deum. Haec tam naturalia fuere in Adamo, quäm naturale est. quod oculi lumen recipiunt. Porrö salsitas hujus propositionis jam detecta est in 2 ?. & z^ti. Assertio Catholica est integritatem non naturae conditionem, sed beneficam & indebitam fuisse exaltationem, quam scholastici justitiam originalem appellitant. S Pro- IZS M m Propositio XXVII. Liberum arbitrium sine gratia: Dei adjutorio nonnisi ad peccandum valet, Oßenditur salsitas . R Om.r,' 4-Gentes,quae legem non habent,naturaliter quae legis (unt faciunt; subsumo:fed opera legis sunt bona : Ergo sinfc gratiae adjutorio liberum arbitrium opera bona producit. Dein homo etiam lapsus habet omnia principia operis boni, scilicet potentiam liberam , cognitionem bonitatis, concursum Dei generalem &c. & actus moralis bonus est proportionatus & fecundum inclinationem v. g. grates agere servatori vitae,amicum aegrum invisere. Ergo nil obstat,quo minus opera naturaliter bona operari postit. Est ergo Assertio Catholica: liberum arbitrium sinfc gratiae Dei adjutorio valet plus, quam ad peccandum. Propositio XXVIII. Pelagi anus est error, dicere, quod liberum arbitrium valet ad ullum peccatum vitandum, Oßcndttur salsitas. S I praeter liberum arbitrium ad vitandum peccatum gratiam requirit, sequitur z8- a demente XI constxa: peccator non est liber, nisi ad malum, sinfc gratia liberatoris. Quam vide infra. Haec sane libertas ad malum solummodo , potius vocari debet inevitabilis ad malum necestitas. Quomodo enim, si malum impedire nec possum, nec suspendere valeo, ad illud liber praedicor ? quid aliud, ad malum constringi necessitate, quam ab eo abstinere non posse? Quis autem peccet in eo, quod nullo modo caveri potest ? peccatur autem: caveri igitur potest. Aug. lib. de natura & gratia cap. 67. Manet ergo Assertio Catholica, dicere, liberum arbitrium pesse de se peccata vitare, neque ullo modo ad peccandum necessitari. Propo- 139 Propositio XXIX. Non solum fures i} sunt & latrones, qui Christum viam ostium veritatis & vitas negant,sed etiam,quicunque aliunde, quäm per Christum in viam justitias, hoc est ad aliquam justitiam, conscendi poste dicunt. Oßenditur salsitas • E o collimat propositio , ut contendat , liberum arbitrium, antequam gratiae auxilio praeveniatur, nullis, nisi ad peccandum , viribus pollere: sive hominem gratia destitutum nullum actum bonum & honestum producere posse , imö nihil habere luminis, nihil virium, nisi ad peccandum. Si autem homo suis viribus relictus cum Dei auxilio naturali nihil agere poflit, nisi malum, erit tunc liberum arbitrium sinfc libertate. Nam üt cum Anselmo monet Angelicus in r Sent. dist, 17. qu. 1. art. 1. poste peccare non est libertas arbitrij, nec pars libertatis. Atque itä juxta adversarios, necessitatem quoque bonis operibus affingentes , liberum arbitrium erit res de solo titulo , & titulus sine re, quod anathemate perculit Trid.Sels. 6. de justis, can. 5. Est ergo Assertio Catholica, quod, licet Christus omninö sit via & ostium veritatis & vitae fecundum ea, prout oportet ni salutem , potest tamen sine Christo, aut sin& gratia Christi conscendi ad aliquam justitiam, puta ad aliquod opus bonum. Propositio XXX. Aut tentationi ulli sine gratiae ipsius adjutorio resistere hominem posse, sic, ut in eam non inducatur, aut ab eä superetur. Ofiendttur salsitas . T Ripliciter potest vincitentatio: primö ex pravo fine, ut: cum quis vincit tentarionem luxuriae ex avaritia &c. & hoc rnodö certum est, non esse necessariam gratiam. Secundo propter Dei amorem, & ex charitate: & hoc modo, certum est, non posse ten- tationem vinci une gratia; auxilio. Tertio ex aliquo motivo & fi- S 2 ne 140 JoC ne honesto: Et hoc iterum dupliciter nempk aut cum proventa & lucro animae &c. & hoc modo, denuocertum est,necessariam esse gratiam supernaturalem. Aut sine tali proventu & lucro Sc fructu animae; St hoc modö opponitur propositioni Assertio Catholico , nimirum posse hominem in naturA lapsa sink speciali auxilio gratiae quasdam tentationes vincere ex aliquo motivo honesto, &moraliter bono. Propositio XXXI. Charitas perfecta & sincera, qua: est ex corde puro, & conscientia bona, & fide non ficta, tam in cathechumenis, quäm in poenitentibus, potest esse sink remissione peccatorum. Ostenditur salsitas. D E charitate actuali hic sermo esse videtur, & manifesti colligitur ex his vocibus: charitas sincera, quae est ex corde puro, side non ficta, &ex sequenti: charitas, quae est plenitudo, seu adimpletio legis &c. quae non conveniunt charitati habituali, sed actuali. Contra quam est universalis Ajprtio Catholico non posse tam in catechumenis, quam in poenitentibus, contritionem vel dilectionem Dei persectam esse sink remissione peccatorum, m habet scriptura. Prov. 8- v. 17. ego diligentes me diligo. Joan. 14, v. 21. qui diligit me, diligetur ä patre meo, & ego diligam eum, & clarius 1. Petr. 4. v. 8. charitas operit multitudinem peccatorum. Propositio XX XII. Charitas illa, quae est plenitudo legis, non est semper conjuncta cum remissione peccatorum. Ostenditur salsitas . C Oincidit cum praecedente damnatä,cui pro explanatione ulteriori oppono Sanctos Patres, S. Aug. de fide cap. 14. charitas implet legem, & facit rectk vivere ; sed non vivunt ben& homines, nisi effecti filii Dei. Item Traft, 76. in joan. dilectio fan- W )o( §M 141 sanctos discernit S mundo. S. Chrylost. hom. '7. in 2. ad Tim. Ubi charitas est , omnia sublata sont mala. Recte ergo cum S, Thom. i, 2. qu. 89. art. 6. in © est Nostra Assertio Catholica : amor Dei, quo quis se iterum ordinat ad finem ultimum, causar gratiam, & consequenter remissionem peccatorum. Propositio XXXlll. Catechumenus justd, recte & sonctfc vivit, & mandata Dei observat, ac legem implet per charitatem, ante obtentam remissionem peccatorum, quas in baptismi lavacro demum percipitur, Ostenditur salsitas . H jEc est velut appendix duarum praecedentium. Cui denuö oppono S. Greg. qui in lib, 1, Regum cap. 3. sic inquit: Ex vi conversionis magnitudo deletur criminis , vis autem conversionis est affectio charitaris. Ratio autem fundamentalis est, quia contritio, quae procedit ex motivo charitatis erga Deum,est actus perfectiflimus, quo peccator gratia Dei excitatus & adjutus avertit se a peccato, tanquam malo ipsi Deo » & se iterum convertit ad Deum super omnia dilectum propter Deum ipsum. Ergo congruum suit, ut, ad positionem illius, Deus viciffim se converteret ad hominem secundum illud Zachariae 1. v. 3, Convertir ,; m ad me,dicit Dominus exercituum,& convertar ad vos. Est ergo Affertto Catholica , quod Contritio (etiam Catechumeni ante susceptum baptiimi lavacrum) si sit charitate persecta, justificet, quamprimum existit, cum includat votum baptismi. Propositio XXXIV. Distinctio illa duplicis amoris naturalis, videlicet, quo Deus amatur ut auctor natur*, gratuiti, quo Deus amatur ut beatificator, vana est, commentitia, & ad illudendum factis litteris & pluribus veterum testimoniis excogitata. S z Osten- 142 m »c Oßendttur salsitas. Q Uid enim impedit, quo minus possit amari Deus üt auctor naturae, üt causa prima naturalis, üt finis ultimus naturalis hominis connaturaliter spectatus. Sanö ita amari poterat in statu naturae purae : cur non & in statu naturae lapsae ? utrobique enim sunt vires intrinseci pares, & quidem amari potest Deus ut auctor naturae amore concupiseentiae, quia potest naturaliter cognosci, üt summi amabilis homini ob summam beneficentiam in hominem & naturam, ä quo habeat omne esse, quidni ergo amari ab homine üt sibi aut naturae bonus ? Deinde etiam amore benevolentiae saltem imperfecto & inefficaci: constat enim naturae lumine, Deum esse objectum propter se amari dignissimum. Hinc Gatholice *jsent S. Thomas Quodl. i. art. 8- Deum üt naturae auctorem, & finem naturalem, posse super omnia diligi. Huic doctrinae nullibi contraria est sacra scriptura, nec Patrum auctoritas. Propositio XXXV. Omne, quod agit peccator, vel servus peccati, peccatum est. Oßendttur falfitas. E Rroneum sanfc est afferere, nullum opus morale seu honestum fieri poste sine gratia sanctificante, ita ut, quaecunque fiunt a peccatoribus antö adeptam justificationem, sint peccata. Expressit id Trid. Sess. 6. can. 7. ubi sic habetur: Si quis dixerit, omnia opera, quae ant& justificationem fiunt, verfc esse peccata,anathema sit. Et can. Z. damnaturille,qai dixerit, metum gehennae este malum ; Sed hic metus reperitur in peccatoribus ante adeptam gratiam justificationis. Ergo ex Trid. quaecunque fiunt a peccatoribus ante adeptam justificationem, non sunt peccata. Consonat Scriptura Lucae 11. v.4i.ubt hortatur peccatores ad Eleemosynam: date Eleemosynam,& omnia munda sunt vobis ; sed non horta retur ad illam, si non poffet a peccatore fieri gratia sanctificante privato, sinö admixtione peccati. Ergo Catholice ajscrmus : non omne, quod agit peccator, peccatum esse. Pro- 143 Propositio XXX VI. Amor natcrnJis,qui ex viribus naturas exoritur, ex sola philosophia per e!a- tionsm pr rsumptionis humanst cum injuria crucis Christi defendi* tur a nonnullis. Ostenditur salsitas ♦ E T quidem profecto» fi ea sic mortalium omnium, de Deo sinib gratia & ex viribus naturae cogitantium , loquendum, seri- bentium conditio, & quidem cum injuria crucis Christi, quis non tutius sibi ducet, ab omni de Deo lectione, sermone,scriptione, imo cogitatione abstinere, neque Deum amare, nisi quando Deus fui amorem nobis sinfc nobis infundere voluerit, atque ad lectionem, sermonem, scriptionem, singulari pietatis stimulo se homo senserit excitari ? Cert£ theologus, seu Magister seu discipulus» qui scholasticis, ac difficillimis de Deo quaestionibus incumbit, si, absente gratia, scmper in praesumptionem, vanitatem & oppositionem ad ipsom Deum incidat, melius sibi statuet, impo- sterüm omnem de Deo cogitationem, omne de rebus theologicis studium dimittere. Sicut ergo* cognitio Dei naturalis, ita & amor naturalis citra praesumptionem defenditur. Defendit hunc amorem Doctor Angelicus i. ad Cor. iz 4. Nos habemus duplicem conjunctionem cum Deo. Una est, quantum ad bona naturae, alia, quantum ad beatitudinem. Secundum primam communicationem ad Deum, est amicitia naturalis. Secundum verö communicationem secundam est amor charitatis. Propositio XXXVII. Cum Pelagio sentit, qui bonum aliquod naturale, hoc est, quod ex natur« solis viribus ortum ducit, agnoscit. Ostenditur salsitas ♦ D Uplex est bonitas operis, moralis & supernaturalis. In hoc autem distinguitur bonitas moralis ä fupernaturali & meritoria vita? aeternae» quod prima constituitur absque habitudine ad finem supernaturalem, per solam conformitatem, quam actus habet i44 m w ss habet cum recta ratione & prudentia. Secunda vero procedit ex influxu gratiae & charitatis referentis actus nostros in finem fu- pernaturalem: Unde, quamvis sinfe charitate homo non possit elicere actus supernaturales & meritorios vitae aeternae; potest tamen Catholice & minus Pelagianiefc ajseri , quod homo possit solis natur* viribus plures actus honestos & moraliter bonos exercere v. g. colere parentes , obcdire superioribus , subvenire egenis : isti enim actus ex fine proximo seu objecto habent honestatem St bonitatem moralem , unde, ut sint moraliter boni, non est necessö » ut de gratia participent. Propositio XXXVlii. Qmnis amor creaturae rationalis aut vitiosa est cupiditas, quä mundus diligitur , quae L Joanne prohibetur j aut laudabilis illa charitas,qua per spiritum sanctum in corde diffusa Deus amatur. Oßenditur salsitas . H Mc est ratiocinatio Jansenij lib. z. de statu naturae lapsae, cap. 19. omnis affectus animi in alicujus rei amore versatur, qui cum non possit esse alius, nisi vel creatoris, vel creaturae; & ille bonus, hic culpabili« sit, utpote amor mundi, ab apoßolo vetitus; profectö liquet, omnem amorem, praeter istam chantatem, este illam culpabilem cupiditatem. Sed hanc rationem evertit D. Thomas qu. 24. de veritate art. 4. dicens: illud bonum,quod est naturae humanae prpportionatum, potest homo per liberum arbitrium explere. Aliorum fundamentum est, quod omnis actio sit peccatum , quae non procedit ex motivo charitatis, sed haec doctrina saepe saepius reprobata est ab Alexandro VIII. Vide ejus propositiones 9. 10.11. \%. 16. suadenda est quidem ubique cha- ritas, sed non ideo in omnes nostras actiones invehenda est illius obligatio: habendumque pro Jjfertione Catholki, non peccari per eleemosynam v. g. datam merfc ex compassione naturali; esto, non proficiat ad vitam aeternam. Pro- '*41 Propositio XXXIX. Quod voluntarii fit, etiamsi necessitate fiat, liberi tamen sit> Ostenditur salsitas ♦ N On sufficit libertas ä coactione» sed etiam a necessitate, ut statuit Apostolus i. Cor. 7. v. 37. Qui statuit in corde luo firmus , non habens neceßltatem , potestatem autem habens suae voluntatis. Item S. Aug. lib. 3. de iib. arb. cap. 18. si laboriosum est omnia mandare memoriae, hoc brevissimum tene : quaecunque ista causa est voluntatis,si non ei potest resisti,sin^ peccato ei ceditur: quis enim peccat in eo, quod nullo modo caveri potest? Accedit Trid. Sess. 7. can. 4. ubi anathematizat dicentem , liberum hominis arbitrium 3 Deo motum , St excitatum Deo excitanti & vocanti non posse dissentire, si velit. Propositio XL. In omnibus suis actibus peccator fervit dominanti cupiditati; Oftenditur salsitas . V irtutum opera, üt justitiae, religionis, misericordiae,temperantiae &c. jure naturali & divino praecipiuntur hominibus, etiam injustis & mortalis peccati labe inquinatis ; sed illis non praeciperentur, nisi ea pollent exequi sine admixtione peccati»ita ut essent omni ex parte honesta. Sane ait Chryfostomus hom. 76. ad populum: Non potest malus omnino malus esse, sed evenit, ut aliquid habeat boni ; neque bonus esse omninö bonus, sod nonnulla solet habere peccata. Quibus verbis declarat,quod, sicut fragilitas humana, vi prorsus ineluctabili, implicat faep6 peccatis nonnullis venialibus quantumlibet justum: ita lumen vultus domini naturaliter inditum homini, atque inextinguibilis boni & aequi ratio, assidue solicitans animum extorquet frequen* ter a quamvis pessimo levia nonnulla & facilia opera naturalia, nullius p 'rmixtione mali, aut intentionis nequam vitiata. Haec sane Catholice S. Chryfostomus. X Pro- I4& Propositio XLI. is libertatis modus, qui est ä necessitate, sub libertatis nomine non repetitur in scripturis, sed solum nomen libertatis ä peccato. Ostenditur salsitas , L ibertas ä necessitate est facultas expedita agendi utrumlibet r sive quae positis omnibus ad agendum requisitis potest agere vel non agere . vel agere oppositum : Talem facultatem innuit nobis Sacra Scriptura Veteris Testamenti. Eccl. 13.V. 10. qui potuit transgredi & non est transgressus, facere mala & non fecit; item cap. 15. v- m. & 17. Deus ab initio constituit hominem, & reliquit eum in manu consilii fui; adjecit mandata, si volueris servare , conservabunt te, (5 ibidem: ante hominem vita & mors, ad quodcunque voluerit, extendit manum suam. Non ergo Scriptu - r* solius libertatis a peccato meminit, sed omnino libertatem L necessitate insinuat, quod Catholice simul & Theologici asseritur. Propositio XLIL Justitia, qua justificatur per fidem impius,, consistit formalster in obediett- tia mandatorum, quae est operum justitia, non autem in gratia ali- quä animat infusä, qua adoptatur homo in filium Dei, & fecundum interiorem hominem renovatur ac divinat naturae consors efficitur, ut sic per Spiritum Sanctum renovatus deinceps bene vivere & Dei mandatis obedite postit. Ostenditursalsitas* E XTrid. Sess 6. cap. 7. Justificationis unica formalis causa est justitia Dei, non qua ipse justus est, sed qua nos justos facit, qui videlicet ab eo donati,, renovamur Spiritu mentis nostrae, hi non modo reputamur, sed verL justi nominamur St fumus justitiam in nobis recipientes Stc Sc infra:: Charitas Der diffunditur in cordibus eorum, qui justificantur, atque ipsis inhaeret &c. Monitus 8a- ‘%m de offensione & scandalo er hac ejus novitate ortis , frigidfc pri? m ** m 147 primCim respondit, se non omnem justitiae habitum negare, ctim non dubitaret,quin, üt actibus naturalibus evenit, quod frequentati efficiant habitum, ita & frequentes actus justitiae habitum senerent. Verum hi habitus, üt patet, acquisiti ab homine ; non a Spiritu Sancto Intuli tant,quos tamen Tridentinum,Doctor Angelicus, & universa cum eis tenet Ecclesia Cathostca. Porro obe- dientia mandatorum conservat, non constituit gratiam. Propositio XL111. In hominibus pcenitentibus ante Sacramentum absolutionis, & in Catechumenis ante baptismum, est vera justificatio, separata tamen ä remissione peccatorum, Oßenditur salsitas . M ichael Bajus ad sacramenta mortuorum requirit contritionem charitate perfectam, qui est primus error toties Z sacra sede convulsus. Dein negat, hanc contritionem charitate perfectam fine sacramento vel poenitentiae, vel baptismi, peccata remittere ; qui est fecundus error: nequit enim esse vera justificatio, quin fit peccatorum remiflio. Neque quidquam relevat, & Bajum juvat, quod ait in sua Apologia, fe remissionem peccatorum non negasse cbaritati ardentiffinu , qualis fuit in Magdalena; sed charitati, quae communiter perfecta appellatur, quia Deum & ejus amicitiam praefert rebus omnibus , etsi non maxime inflammata sit. Ast Catholice recepta /tjsertio est, charitatem quamcunque, appretiativk summam, esse conjunctam cum peccatorum remissione, esto non sit intensissima. Propositio XL1V. Operibus plerisque, quae ä fidelibus fiunt, ut mandatis Dei pareant, cujusmo- di sunt: obedire parentibus, depositum reddere, ab homicidio, ä furto, ä fornicatione abstinere, justificantur quidem homines, quia sunt legis obedientia & vere legis justitia, non tamen iis obtinent incrementa virtutum. T 2 pro- 148 Ostenditur faißus. D Uplicem haec continet errorem, aut, si mavis, triplicem «- quivalenter. Imo quidem haüucinatur in eo, quod per opera solum virtutum , qualia sunt ohedire parentibus, depositum (ex motivo justitiae) reddere, ab homicidio, ä farto, ä fornicatione abstinere, homines justificari asserat, justificatione scilicet prima, quL a statu peccati mortalis exeant, & viam gratis sanctificantis ineant» quae doctrina ab omnibus orthodoxis scriptoribus habetur erronea. Neque potest haec pars intelligi de justificatione fecunda, quae homines justificat magis intensiv?, ut gratia addatur gratiae ; Huic enim explicationi repugnant verba propositionis finalia : non t Arnen iis obtineant intrement a virtutum t qui est fecundus propositionis error. Tertius error se prodit in illa causali, ideo nimirum justificari homines per opera, quia sunt legis obedi enti a, & veru legis justitia In senso scilicet Bajano , qua- tenus naturali lege confiirutum sit, ut obedientiae mandatorum (praecisiv£, imo exdusivL ad gratiam) vita aeterna reddatur. Sca- tet eigo undique & undique vitiis. Propositio XLV. Sacrificium Missae non alia ratione est sacrificium, quam gener ali illa quS omne opus, quod fit, ut sonctä societate Deo homo inhaereat. ' H Ostenditur salsitas , S Acrificium sumitur vel late & improprse: vel strictfc & p ro _ prse. Lat 6 sumptum est, quidquid Deo offertur ad cultum, uti ftnt orationes, laudes, adorationes, caeterique actus virtutum praesertim religionis: & in hoc sensu dicitur i. Petri 2. v. 9. de omnibus Christianis, quod sint genus electum, regale sacerdotium, gens sancta ad offerendas Deo spirituales hostias } & David Ps«o. Sacrificium Deo spiritus cont' ibulatus; & S. stug. apud Bellar, cap. s. dicit: verum sacrificium esse omne bonum. Atque in hoc sensu admittit Bajus, Missam esse sacrificium. Sed Catholica jtffrtia est W N M 149 est b diametro contraria, Mistam nimirum este sacrificium stricte sumptum, seu ceracmoniam sacram legitirnfc 4 Deo institutam, quä per destructionem, vei mysticam immutationem, corporis & ungui iis Christi,tanquam rei oblatae principalis, profitemur nostram iubjectionem, Dei autem supremum dominium in vitam & necem Scc. quae professio est nota characteristica veri & : stricte dicti sacrificii. Propositio XL VI. Ad rationem & definitionem peccati non pertinet voluntarium , nec definitionis quaestio est, ledcaulk & originis, utrum omne peccatum debeat esse voluntarium. Ostenditur falfitAS. C Ontendit hapc propositio, liberum arbitrium post Adami peccatum fuiste extinctum, adeoque omne peccatum este voluntarium tantum in Adamo tanquam in causa (f origine , nec esc se in potestate hominis vias suas malas facere. Quod ipsiim jam olim damnatum fuit in Luthero & Calvino a Trid. 5ess. 6 . Can, 5. Sc 6. Magis fanfc Catholice perorat S. Aug. lib. de duabus ani- mabus cap. 11 . sub finem. Nec hi libri obscuri scrutandi mihi erant» unde discerem neminem vituperatione siippliciove dignum, qui aut id velit, quod justitia velle non prohibet, aut id 1 non faciat, quod facere non potest. Nonne ista cantant & in montibus pastores, & in theatris pogtae, & indocti in circulis, & 1 docti in bibliothecis» & magistri in scholis , & antistites in sacri« ] locis, & in orbe terrarum genus hominum. Non ergo peccatum efle aut concipi potest, quin sit voluntarium. Propositio XLV1L Unde peccatum originis verri habet rationem peccati fin£ ulla relatione a< respectu ad voluntatem, a quä originem habuit. t 1 Offen. 159 m )oc st Ostenditur salsitas• H JEc est filia prioris; verum quid poterat evidentius contraria- ri celeberrimo sancti Augustini effato : peccatum adeö est voluntarium, ut si non sit VGl«ntcr’uiTi, peccatum non sit. Non minus igitur peccatum originis, ut sit peccatum posterorum, debet esse ipsis posteris voluntarium, voluntate scilicet capitis, sicut peccatum personale, ut personam afficiat, ac peccatorem denominet, personae ipsi peccanti voluntarium este debet. Unde huic positioni oppono Doctorem Angelicum , qui expressis verbis edislerit» qua ratione peccatum originis dicat rationem ac respectum ad voluntatem, a qua originem habuit i. 2. qu. 81. art. 1. in ©. Est peccatum originis voluntarium voluntate primi parentis. Si difficile captu id sit, assume tritum theologorum exemplum tutoris,in cujus voluntate voluntas pupilli sive ad lucrandum sive ad perdendum inclusa fingitur a jure, unde voluntas tutoris est moraliter voluntas pupilli, & quae agit tutor voluntarii, sunt pupillo quoque moraliter loquendo voluntaria. Propositio XLV11L Peccatum originis est habituali parvuli voluntate voluntarium,& habitua- liter dominatur parvulo, eocjuod non gerit contrarium voluntatis arbitrium. Oßenditur salsitas , M Asc omninö ista propositio confundit habituale voluntarium cum voluntario interpretativo. Est equidem peccatum originis paryulo interpretativfe voluntarium, quatenus posito pacto de transfundenda vel justitia originali vel labe originali in Adamo, tanquam generis humani capite, ejusque pasti transgressione in malum facta, prudens suggeritur fundamentum , pecca- , tum illud fuisse moraliter loquendo a parvulo tanquam parte in capite inclusa commissum ; Neutiquam tamen dici potest parvulo esse habitualiter voluntarium, quia tö habituale supponit, praecessisse actum» sive actualem & physicam parvuli transgressionem )v( W nem divini mandati &c* quae suppositio omnino est erronea & rejicienda : Non enim prima transgressio Adami fuit voluntaria parvulo, proprt* ipsius parvuli voluntate; absit haec cogitare» sed tantum voluntate Adami, in quo tanquam in capite voluntas totius humani generis continebatur. Quod habitualem dominatum 1 peccAtiongtnis in parvulum attinet, fusius mox pandam in propo» I fitione sequente* Propositio XL IX, 1 Et ex habituali voluntate dominante fit, ut parvulus decedens ImZ regene- rationis sacramento, quando u um rationis consecutus erit, actualr- ter Deum odio habeat, Deum blasphemet, & legi Dei repugnet* Oßenditur falßtas. I T T Abituale hoc dominium sive peccati originalis, sive vosunta- j li tis peccato originali infectae, quocunque tandem modo in- 1 teliigat Bajus nullo nititur autheneicb aut sacrae scripturae , aut conciliorum testimonio. Inflixit quidem multa vulnera naturae infectae v g* intellectui ignorantiam multorum, voluntati psocli- ■ vitarem & propensionem ad malum, appetitus inferiori concupi- I scentiam St fomitem &c. naturae ipsi mortalitatem, & vicissitudi- 1 nem passionum juxta illud Apoll. & ita in omnes homines mors j pertransiic. Rom. 5. v. 12. Alt vidimus hactenus neminem, qui 1 tantum exaggeret dominatum , ur parvulus sinfc regenerationis j sacramento decedens , quando usum rationis consecutus erit 9 i affualiter Deum odio habeat, aButltur Deum blasphemet, a&ua. I liter legi Dei repugnet, praeter Bajum , qui eoüsque insanivit. II- 1 lud libenter ei dabimus, quod parvulus sinfc fonte baptismatis si- ! bi applicato emigrans aversam a Deo voluntatem gerat, & origi- 1 nali labe conspersus objectum sit Deo displicens ; Ast quod i« j praedicta scelera & blalphemias aftuAliter prorumpat, quis un- j quam somniavit? Quam poenam porrö eum subire necesed sit,an ( praeter poenam damni etiam poenä sensus sis afficiendus ? üt do- 1 cuerunt quidam dicti puerorum tortores, ad scholasticam theo- | iogiam pertines* i Fro- 15 * ex Propositio Li Prava desideria , quibus ratio non consentit. & quae homo invitus patitur, (unt prohibita praecepto : Non concupisces, Ostenditur falsit as. N Ullius potentiae, praeterquam voluntatis, actus est in fesorm*- litcr peccatum : hinc sola voluntas potest formalster peccare, uti habet communis sententia. Ratio autem est,quia libertas est de eslentia peccati; Sed soli actus voluntatis habent in se formalster libertatem: ergo &c. Dein si appetitus sensitivus haberet propriam libertatem : ergo per eum peccari pollet renitente voluntate, quod est apertfc contri Trid. Seis. 5. in decreto de peccat, Orig. circa finem; hanc concupiscentiam, quam aliquando Apostolus peccatum vocat,sancta fynodus declarat,ecclesiam catholicam nunquam intellexifle peccatum appellari, quod vere & pro- prse in renatis peccatum sit, sed quia ex peccato est, & ad peccatum inclinat. Audutur Cttbolica sententia S. Aug , lib. de vera religione cap. i H. Usque adeo peccatum voluntarium est malum,ut nullo modo sit peccatum si non sit voluntarium, & hoc quidem manifestum est, ut nulla hinc doctorum paucitas, nulla indoctorum turba dissentiat; quare aut negandum est, peccatum committi, aut fatendum est» voluntate committi, * Propositio LI. Concupiscentia, sive lex membrorum, & prava ejus desideria, qu* inviti sentiunt homines, sunt vera legis inobedientia. Oflenditur salsitas, R Atio est fer£ eadem, quae prioris» quia nimirum sola voluntate peccatur , nec voluntas habet defpoticum imperium in omnes potentias: nam impedire nequit actus phantasiae, quam etiam daemon movere potest, nec femper actus intellectus, quia saltem primae cogitationes non sunt in potestate nostra; ad imaginationes autem & cognitiones sequuntur necdlitate naturali appetitiones sensitivae» & consequenter commotiones aliique este- E w m m effectus etiam renitente voluntate, üt docet ApostoJus Rom. 7. v.20.6 autem,quod nolo, facio, jam non ego operor illud §cc. Hinc Catholici Patres S. Äug. lib. i. de Civitate cap. 25. quantö magis concupiscentialis inobedientia absque culpa est in corpore non consentientis, fi absque culpa est in corpore dormientis? S. Bernardus de inter, domo, cap. 8. Non nocet sensus, ubi non est consensus. S. Greg. hom. 16 . in Evang. dicit, per tria deveniri ad peccatum, siiggestione, delectatione, Consensu. Propositio LII Omne fcdus ejus est conditionis, ut suum auctorsm & omnes posteros e» modo inficere possit, quo infecit prima transgressio. Ostenditur salsitas . P Aritas ista, & universalis quidem, inter peccatum originale & personale non est equidem absoluta quoad a&um , ne alias omne etiam peccatum personale aüu inficeret omnes alicujus transgressoris posteros, quod non intendit propositio. Sed tantum quoad potentiam , ac si diceret : sicut peccatum originale de facto infecit actu non tantum auctorem suum, id est Adamnon, sed omnes etiam posteros: ita omne scelus est ejus conditionis & natura , ut poßit inficere posteritatem. Verüm longa est hic di- sparitas,quam S. Doctor Angelicus providi anticipavit, dum 1. au qu. 81. art. 1. in 0 ait: peccatum primi parentis est peccatum naturae - - corrumpens totam naturam. At vero peccata purö personalia inhaerent ossibus, neque siinttraducibilia, sed veluti concamerata, & auctori tuo infixa. An non autem potuisset Deus in alia providentia aliud secius personale Adamo, vel cuidam alteri , quem constituere potuisset caput soae posteritatis, eö pact& prohibere, ut, si Adam vel alius v. g. patraret uxoricidium,omnes posteri justitia originali exciderent, & labe traduce inficerentur ? disputent theologi, ad quos spectat. Propositio L 11 L Quantum ist ex vi transgressionis, untum meritorum malorum ä generan- U te *54 te contrahunt, qui cum minoribus nascuntur vitiis, quäro qui cum majpribus. Oßenditur faißtas . H 4 x. uti advertit quidam recentior,supponit concupiscentiam, leu fomitem peccati, qui ex macula, vel culpa originali profluit, non esse quantum efl ex vi transgressionis , in omnibus aequalem, sed unum cum minoribus ex vi illius nasci vitiis,alium cum majoribus. Verum quis hic causam inaequalitatis facite assigpa- bit ? Nonne omnes pariter inclusi erant in pacto , & voluntate transgressoris primi sine ulla differentia personarum ? Quod autem diversi diversas sentiant inclinationes ad peccatum , diversae adfcribendum est potentiarum animae dispositioni, & humorum temperamento. Unde omnind Catholice firipfit DoBor Angelicur i. 2. qu- 82. art 4. ad r. Quod unus homo sit pronior ad concupiscendum, qu&m alter, hoc non est ratione peccati originalis, eüm in omnibus aequaliter solvatur vinculum justitiae originalis, & aequaliter in omnibus partes inferiores animae sibi relinquantur,, sed accidit hoc es diversa dispositione potentiarum- Propositio L1V- Definkiva haec sententia, Deum homini nihil imposflbile praecepisse , falso tribuitur Augustino, cum Pelagii sit. Oßenditur salsitas Q Uod haec sententia non falsb , sed vero tribuatur Augustino, nemo melius legitimabit, quam idem ipse Augustinus» qui sermone 19. de tempore ita inquit. Execramur blasphemiam eorum, qui dicant impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum , & mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in communi posse servari- Ita totius Catholica 'Ecclesia Lumen iUufiriffimum - Propositio LV. Deus non potuisset: ab initio talem, creare hominem * qualis nunc nascitur. Qficn- W )°C M US Ojlenditur ftlsuas. H ^c damnata profluit» velut ex fonte, ex 2^. damnata: Integritas primae creationis non fuit indebita humanae naturae exaltatio, sed naturalis conditio : si enim fuit debita, omninö non potuistet Deus ab initio talem creare hominem, qualis nunc nascitur, Ast quid prohibet, hominem potuisse a Deo creari in pura natura, id est, sine ullo dono gratuito, cum solis perfectionibus naturalibus; natura enim est de fe bona: ergo fecundum se creabilis a Deo. Homo autem sic in puris naturalibus constitutus habuisset animam cum luis potentiis jfpiritualibus &c. item corpus cum suis facultatibus sensitivis, & naturalibus earum inclinationibus &c. cüm emm in ea suppositione forstet fotura eadem natura,quae nunc est, absque reatu culpae originalis tamen habuislet easdem potentias & facultates naturales. Hinc includeret pugnam appetitus inferioris eonträ rationem &c. &c. LicH igitur apud omnes catholicos in comperto sit, non potuisle ab initio creari hominem cum peccato, ciim Deus auctor peccati este non possit, potuisset tamen sirse gratia & naturae humanae exaltatione creari, utpote quae sunt naturae humanae omnini) indebita. Propositio LV1. *n peccato duo sunt, actus & reatus. Tranfemte autem actu, nihil manet, nisi reatus sive obligatio ad poenam. Oßenditur salsitas . T Ranseunte actu, sive peccato actuali,remanet peccatum habituale, & non solus reatus sive passiva obligatio ad poenam. Remanet, inquam, culpa, quae est Deo odibilis, & gravissimae objectum displicentiae. Ejus deformitas describitur 4 Ic iptura Jofuae 22. peccastis in Beelphegor, & ulque in praesentem diem macula hujus sceleris in vobis permanet. Item O.^ae 9 facti lunt abominabiles, sicut ea, quae dilexerunt, &D Thomas, in i.dift. 4. in expositione textus, ait: Macula est medium inter actum peccati? & reatum, quasi effectus actus, & fundamentum reatus. U 2 Est Est igitur Assertio Catholica propositioni contraria , nimirum transcunte actu remanere duplicem reatum, culpae ac poenae, Porrö certant inter se scholastici, in quonam ex his consistat peccatum habituale. Schola Angelica docet, consistere in reatu culpae, quam maculam vocat, sive in privatione gratiae sanctificantis. Schok subtilis in ordinatione paffivä ad poenam. Sed haec nihil ad rem präsentem. Propositio LV1L Unde in sacramento baptismi, aut sacerdotis absolutione, proprie reatus peccati duntaxat tollitur, & ministerium sacerdotum solum liberae L reatu. Ostenditur faisitau H Mc est praeambula ad propositionem sequentem, in qua da- cet Bajus,peccatorem quoad culpam absolvi, & vivificari ä solo Deo ; quoad reatum vero sive obligationem ad poenam solo sacerdotis ministerio. Verum haud fan^Catholice: Nam juxta theologos orthodoxos sacramenta novae legis causant id, quod significant: Verba autem haec: Ego te absolvo , in sacramento poenitentiae £ sacerdote ministro prolata, significant absolutionem L peccatis, Sc non tantum a reatu. Similiter in sacramento baptist mi illa Verba ; ego te baptizo . significant ablutionem a sordibus peccati. Ergo in utroque sacramento causatur id , quod significatur , nempe absolutio, L ablutio a peccato ipso. Nam lic&t Deus, «at loquitur S. Thom. z. p. qu. 84. art. 3 ad 3. per auctoritatem a peccato absolvat, & peccatum remittat; sacerdotes tamen utrumque faciunt per ministerium. Propositio LV11L . Peccator poenitens non vivificatur ministerio sacerdoti* absolventis, sed ä solo Deo, qui poenitentiam suggerens & inspirans vivificat eum, St resuscitat, ministerio autem sacerdotis solus reatus tollitur. Osten- 157 Oßenditur salsitas - R Equiritur nempe, in Bajano hoc systemate, ad sacerdotalem abr- solutionem praevia in poenitente dispositio in bonis fidei & poenitentiae, non qualibuscunque, actibus consistens; sed cum nihil nisi impuritas 5 nihil nisi indignitas sit in humanis actibus absque sacrificio fidei, Lc quidem natae ex amore Dei, qui omnia agit propter Deum, quemque Deus remuneratur, apparet evidens, exigi hic dispositionem justificantem, antequam effectum obtineat absolutio. Quo supposito nunquam illa remittit peccatum . nisi antea paenitentis actibus condonatum* Unde desineret & Sacramentum istud esse humano generi necessarium, quasi altera post naufragium tabula : quod institutioni Christi & Tri- dentinae Synodi declarationi minime consonare, universa hodie orthodoxorum agnoscit ecclesia. Porrö , quod peccator rniniße- rtt Sacerdotis absolvatur» & quidem non tam a reatu poenae aeternae, verum & ab ipsa culpa, partim jam declaratum manet in propositione antecedente jam confutata, partim elucescit ex facultate Christi, Apostolis & eorum successoribus expresso concessa: quorum remiseritis &c. Joan. 20. Propositio LIX* Quando per eleemosyna* aliäque pietatis opera Deo satisfacimus pro poenis temporalibus, non dignum pretium Deo pro peccatis nostris offerimus, sicut quidam errantes autumant: nam alioqui essemus saltem aliqua ex parte redemptores; sed aliquid facimus, cujus intuitu Christi satisfactio nobis applicatur & communicatur. Oßenditur fälst# , P Rsetendit, nullam operibus piis & poenitentialibus in esse vim satisfactivam pro poena temporali, cum tamen Certum sit, quod praescindendo Z Sacramentis & indulgentiis, quas dat ecclesia, possit homo ex opere operantis soltem aliqua ex parte/4- tisfteere in hac vita pro poena temporali debita peccatis suis remissis. Ncc per hoc derogatur meritis» aut SatusaStow Christi, U z aut jmtji jiflli 158 AK x eav- aut aliqua ex parte sumus nostri proprifc redemptores. Cum nostra Satisfactio efficaciam habeat ex Satisfactione Christi, z. parte qu. i. art. 2. ad 2. Praeter D Thomam,h©c loculentiffimfe explanat Trid.Sess - 4 cap.8. Neque verö (inquit) ita nostra est Satisfactio hcec, quam pro peccatis nostris exsolvimus, ut non (it per Jelura Christum: nam qui ex nobis, tanquam ex nobis,nihil postumus , eo cooperante , qui nos confortat, omnia possumus - - in quo Satisfacimus , facientes fructus dignos poenitendae. Unde mirum est, Lajum ad hanc tam claram Sc praestantem Sjnodi,cui interfuit, doctrinam non attendisse. Propositio LX. Per pastiones Sanctorum in indulgentiis communicatas non proprii redimuntur nostra delicta, sed per communionem charitatis nobis eorum pastiones impartiuntur, ut digni fimus, qui pretio Sanguinis Christi * poenis pro peccatis debitis liberemur. Ostenditur salsitas« D E fide est, in ecclesia esse potestatem di(pen(andi thesaurum meritorum Christi & Sanctorum, ita, ut vi earum immediati liberemur ex opere operato a reatu poenae temporalis. Atque est communio Sanctorum, de qua Symbolum Apostolorum, Scita docet Trid. Sess 25s. cap. 21. de reform. in decreto de indulg. Nititur autem haec Catholica Veritas etiam traditione, quam ostendunt decreta conciliorum, pontificum, testimonia patrum, pra- xis antiquorum temporum. Consistunt autem p asiones SanBorum in meritis eorum. Quorum» scilicet meritorum, tanta est copia, ut omnem poenam debitam nunc viventibus excedant. Inquit D. Thomas in Suppi, qu. 25. art. 1. in ©. Neque sufficientiae meritorum, vel plenae redemptioni Christi derogat , quod Sangt orum merita concurrant, sed potius istorum vim commendat: omnem enim vim suam habent ex meritis Christi, quibus adduntur, non ex necessitate vel insufficientia, sed ad honorem (anctorum , Sc concurrunt ad ablationem solius poenae temporalis, non autem culpae Sc poenas se terpse, in quo praecipue opus redemptionis consistit. Pro. 159 Propositio LXL. Celebris illa doctorum distinctio , divinse legis mandata bifariäm Impleri r altero modo, quantum ad praeceptorum operum substantiam tantum 5 alterum, quantum ad certum quendam modum, videlicet secundum quem valeant operantem perducere ad regnum seternuro,h©c est, ad modum meritorum, commentitia est & explodenda. Ostenditur falftas . H &c distinctionem illam celeberrimam , quä opera bona di- ipescuntur in meritoria & non meritoria ex defectu cujus- datn essentialiter requisiti, vocat commentitiam & explodendam, cum tamen fundata sit in praeclarissimis ecclesiae doctorr- bus. En omni exceptione Majoris Verba sunt Augustini contra Julianum : Per grAttam solum polest homo ad at er nam Dei domum rt- gnumque perduci. Qui textus lat aperti innuit, opera bona non esse meritoria regni aeterni, nisi animentur per influxum & dignt- ficationem gratiae sanctificantis. Ex quo sequitur, posse equidem mandata legis divinae adimpleri quoad substantiam operum praeceptorum , & exerceri opera bona ab iis, qui extra statum gratiae 1 sunt constituti r ne alias omnia opera infidelium & peccatorum peccata sint, non tamen ed effectu & vigore, ut operantem regni coelestis consortem & gloria aeterna dignum efficiant. Propositio LXII, Illa quoque distinctio, quä opus dicitur bifariam bonum,vel qws exobjecto^ & omnibus circumstantiis rectum est & bonum,quod moraliter bonum appellari consuevit, vel quia est meritorium regni aeterni , ecr* quod fit i vivo membro Christi per spiritum chantatis , rejicienda putatur. Ostenditur salsitas. H Rc L praecedenti modiefc distat \ ne tamen omnino intactas abeat, paucis refellenda est. Solennis est distinctio Docto* lum catholicorum, quam statuunt inter opus bonum » ejusque bonitatem objectivam, quam vocant praecise bonitatem moralem %■ i6q W )o( lern; & bonitatem Valorosam, & vitae aeternae meritoriam. Illa bonitas desumitur praecisi ex objecto & circumstantiis objectt- vis v. g. temperantia bona est quia specialis honestas relucet in fraenando appetitu circa gulam Ac. quam honestatem vel ipsa natur® iex suggerit plantata in cordibus hominum. Bonitas autem valorosa live cum respectu ad caularn meritoriam profluit ex principio supernaturali, habitu nempe alicujus virtutis moralis gratia & charitate supernaturali formato, vi cujus efficitur homo vivum Christi membrum, & palmes de vite, fertque fructus vitae aeternae de condigno meritorios. Patet igitur, quam praepropere nimis & insultanter rejiciatur hic distinctio ab omnibus admissa. Propositio LXIU. Similiter & illa distinctio duplicis justitiae, Alterius, quae fit per Spiritum charitatis in habitantem; alterius, qu* fit ex inspiratione quidem Spiritus Sancti, cor ad poenitentiam excitantis, sed nondum cor inhabitantis , & in eo charitatem diffundentis , qua divina; legis justificatio impleatur, similiter rejicitur. Oftenditur salsitas ♦ H JEc Manifestihaeretica est, quia negat, dari gratiam actualem, quae fit ex inspiratione Spiritus Sancti; cum tamen definitum fit contra Janfenium : gratia interiori in statu natur® lapsae aliquando, resisti, quod de actuali gratia Catholici omnes intelligunt, uti in damnato suo articeflo intellexerat Jansenius. Non miniis evidenter haeretica est propositio distinctionem negans ä gratia habituali, qu® per Spiritum Sanctum inhabitantem denotatur. Sic enimTrid. Sess. 6.can. 10 .& n. habet: si quis dixerit,homines justificari vel sola imputatione justitiae Christi, vel sola peccatorum remissione, exclusa grati* & charitate , qu® in cordibus eorum per Spiritum Sanctum diffundatur, atque illis inhaereat, aut etiam gratiam, qua justificamur, esse tantum favorem Dei, anathema sit. H®c fan£ Catholica doctrina est. Porrö distinctio inter utramque est, quod posterior sit permanens, ac justificans; prior transiens , ac ad justificationem disponens respectu peccatoris, üs x m rsi toris , vel refpect« justorum ad augmentum gratiae excitans vel adjuvans, hujus meminit scriptura Apoc. ecce sto ad ostium, & pulso, illtas i. joan.f. V-detL qualem charitatem dedit nobis Deus, ut filii Dei nominemur & simus. Propositio LX1V, Denique 'Sc ilia distinctio duplicis vivificationis : alterius, qua vivificatur peccator, dum ei poenitentia, & vita: novae propositum, & inchoatio per Dei gratiam inipiratur : alterius, qua vivificatur, qui vere justificatur, & palmes vivus in v- stramTridentinam synodum sic explicat: Est autem gratia quemad'- inodum Tridenti na fynodus ab omnibus credendum, poeni anathematis propositä, decrevit; non solium, per quam peccatorum fit remillro; sed divina qualitas in anima inhaerens ac veluti splendor quidam & lux, quae animarum nostrarum maculas omnes delet, ipiasque animas pulchriores & splendidiores reddit. Et farso de accepta per Christum justitid intrinseca docemur ab A post, ad Titum 3. v. 5.6. salvos nos fecit per lavacrum regenerationis* & renovationis spiritus- sancti* quem- effudit in nos abunde. Veritatem Catholicam non minus dilucidi tradit 8. Aug, epist. 8 5» Quid est aliud justitia, cum in nobis est, vel quaelibet virtus , qnd fapienterque vivitur, quam interioris hominis pulchritudo ? Propositio LXX*, Homo existeRS in peccato mortali, sive in reatu aeternae damnationis, potest habere veram charitatem, & charitas etiam perfecta potest consistere cum rea»i aeterna: damnationis, Oßenditür fdlßtas* N Am contritio perfecta, quae peccata detestatur propter Deum summe dilectum, statiminfallibiliter fecum affert remis, floriern omnium peccatorum » atque aded excludit reatum aeternae damnationis. Hinc Catholici lan£ Trid. Sese. 14. cap.4. dividit contritionem Iaso sumptam in eam , quae est charitate perfecta, & in eam qpae imperfecta est. hoc inter eas ponens discrimen r quod, quando contritio est charitate perfecta » hominem Deo reconciliat, priusquam sacramentum poenitentiae actu suscipiatur , tarnet fi non fine voto sacramenti in ipsä contritione incluso» Contritio autem imperfecta non potest per se & sine: sacramenta perducere ad’ justificationem, sod tantum disponit. Dixi: mn tamen fine votositeramenti. Contrit o enim, juxta Doctorem Angelicum in fupp. qu, 5 art. 2. ad 1. vera non est, nisi propositum confitendi habeat annexum.. 16 $ m w m Propositio L X XI. fbr contritionem, etism cum charitate perfecta , & cum voto suscipiendi* sacramentum conjunctam, non remittitur crimen ( extra culum ne» cessitacis & Martyrii) line actuali susceptione sacramenti* Qßenditur falßtas. C Ontendit haec denuo contritionem , esto appretiativi summam , extra aftudem susceptionem sacramenti non remittere peccata, quae sane doctrina jam supra in propositione 31.32 & 35* abundi refutata est. Addo hic quasdam rationes: tum quia contritio perfecta est ultima dispositio ad gratiam sanctisicantem; tum quia charitas, quam contritio includit, est perfecta amicitia inter Deum &. hominem ; tum quia contritio non minerem habet virtutem in le^e Evangeliea, & post institutionem sacramenti poenitentiae , quam habuit in lege naturae St lege Mosaica , ira quibus habebat vim statim justificandi, Sc remittendi peccata. Accedithis omnibus Catechisinus Romanos de sacramento poenitentiae ubi catholicam fani tradit doctrinam, H sed quoniam, nempe contritionem statim peccata remittere,hominemque Deo perfecti reconciliare. Non itaque, ut crimen remittatur,recurrendum est ad casum necessitatis , aut Martyrii. Propositio LXXfL Omnes omnino justorum afflictiones fune ultiones peccatorum ipsorum r Unde job & Martyres > quae passi sunt, propter sua peccata passi sunt* Oßenditur salsitas» C Ontrarium sentit D. Thomas, ac demonstrat 2.2. qu. 64. art. r. ad 4. poenalitares, leu afflictiones diversimodi in diversis inveniuntur, vel propter remedmmfalutts ejus, qui hujusmodi pefi- nalitatibus stibditur , ut seihtet- per hoc ä peccatis arceatur: aut etiam de virtutibus non superbtat r & per patientiam coronetur. Nbn igitur omnes justorum afflictir.nes sunt ultiones peccau rumipso- *um, Haec D. Xhomae verba perpendant, ruminentur, stbique X j ira -66 W )0( m in consolationem applicent, quos agitat concatenata malorum sories. De Jobo in specie testatur initium ejus historiae: Vir erat in terra Hufs nomine Job. Et erat vir ille simplex & rectus, ac timens Deum, & recedens ä malo &c. exposcit eum Sathan calamitatibus probandum; postulationi Deus annuit, exercetur Jobi fortitudo, religio, constantia, St de malis omnibus triumphat. De Tobia testatur Raphael Tob 12. v. 10 . quia acceptm erat Deo f necefse fuit , ut tentatio probaret te. Tari ratione vindicatur injuria sanctis Martyribus impacta, Propositio LXXHL Nemo prater Christum est absque peccato originali; Hinc beata Virgo mortua est propter peccatum ex Adam contractum , omnisque ejus afflictiones in hac vita , sicut & diorum justorum, fuerunt ultiones peccati actualis, vel originalis,. Ostenditur salsitas» S Ummam hic injuriam facit Bajus Beatissimae Virgini,omnibus« tjue Sanctis Dei,.quasi omnes ipsorum afflictiones fuerint ultiones peccatorum, atque ita immaculatam conceptionem aperti impugnat, quin & in dubium revocat, an non Beata Virgo habuerit peccatum actuale, quo collimare videtur particula: ficut (S aliorum . Certi nullum ab ea unquam commissum peccatum propria voluntate constat ex perpetua Ecclesiae traditione. Impingere ei palam originis maculam post Constitutiones & prohibitiones gravissimas Sixti IV. Pauli V. Gregorii XV. & tandem Alexandri VII. minimi licet. Ubique decernitur excommunicationis poena ipso facto i transgressoribus incurrenda. Non ergo sini temeritate Sc Catholicae veritatis offensione, imo gravissima m beatissimam Virginem , atque alios sanctos contumelia aster i potest, quidquid afflictionum sive in corpore sive in animo passi ftint, peccatorum vel supplicia fuisse vel purgationem. Pro- 167 Propositio LXXiV. Concupiseentia in renatis relapsis in peccatum mortale,in quibus Jam do* minatur, peccatum est, sicut & alii habitus pravi. Oßenditur salsitas . D E ratione peccati est, quod sit voluntarium seu liberum; sed concupiseentia qua talis non est voluntaria & libera , cum omnem advertendam rationis praecedat» & naturaliter in appetitu sensitivo excitetur üt supponitur. Ergo peccatum non est. Sane Augustinus, Catholicorum Patrum Antesignanus, libro 2. in Gen. cap. 14. Contra Manich. pulchrö id , & lepidissiino ex- . em pio explicat tentationis Evae & Adami, Concupiscentia enim est veluti Eva, cui L serpente seu diabolo aliquid objicitur tan« quam bonum, & per illud ad peccandum allicitur; sed quia nihil potest se>Ia, nisi superior pars, quae est veluti Adam accedat, id est nisi ratio consensum praestet; per hujusmodi consensum consummatur peccatum. Propositio LXXV* Motus pravi concupiscentia: sunt, pro statu hominis vitiati, prohibiti prfc» cepto : »«« cotuupifces : unde homo eos sentiens, & non consentiens, transgreditur praeceptum : non concupisces, quamvis transgressio in peccatum non deputetur. Oßenditur salsitas. T Riplicis sunt generis motu«; inordinati concupiseentia?. Pri- mö primi, qui scilicet omnem advertendam rationis praecedunt ; secundo primi, qui fiunt cum aliquali & semiplena advertentia aut deliberatione. Alii denique plenfe deliberati , quibus scilicet voluntas consentit posita jam plena advertentia rationis. De motibus primi generis loquitur damnata , & berse quidem uamnata. Nam Ecd. 18. v. 30. dicitur. Post concupiscentias tuas i68 tu as non eas. Ubi cum praecipiatur nobis , non quidem nullo* habere concupilcentiae motus, sed Runtaxat non sequi eos , illis consentiendo» apei insinuatur , posse tales motus absque ulla culpa in nobis insurgere. Quod animadvertens D. Aug. lib. 5. contra Juli cap, z. Scribi t Catholice ? frustra dictum est, post conci/siseentias tuas non eas, si jam quisque reus est, quia tumultuantes St ad mala trahere nitentes sentit eas. Unde Apostolus ad Rom 6. v. 12. ait: non regnet peccatum in mortali corpore vestro, ut abediatis concupiscentiis ejus. Propositio LXXVL Quamdiu aliquid concupiscentiae carnalis in diligente est , non facit prae« cepcum ; diliges Dominam Deum suum ex toto ejirde tue* Ostenditur salsitas* H IEc propositio manifestam patitur instantiam in Apostolo. Nonne ille praeceptum de diligendo Deo ex toto corde implevit ? ille inquam, totus divino amore exaestuans ? quoties tamen gravissimis carnis stimulis exagitatus non exclamavit : sentio nliam legem m membris meis repugnantem legi mentis mea ? potest igitur aliquis legem dilectionis vere adimplere, etiamsi sit in diligente stimulus carnis , qui relinquitur in homine propter spirituale exercitium , ut videlicet contra concupiscentiam pugnans victoriae coronam accipiat. D. Thomas z. p. qu. 68. art. 3. in ©. Propositio LXXV11. Satisfactiones laboriosae justificatorum non valent expiare de condigno p cenam temporalem, restantem post culpam condonatam. Ostenditur salsitas* C QntenditBajus, opera nostra non esse veram causam meritoriam , Lc de condigno satisfactoriam , sed tantum meram con- m M m conditionem,ad cujus praesentiam nobis applicentur merita Christi. At contradicit Trid. Sefs. 14. cap. 8* ubi asserit, simpliciter Sc absolute nos Deo satisfacere pro poena temporali peccato debita, quod idem est, ac de condigno satisfacere: sicut non dicitur simpliciter & absolut^ mereri,nisi qui meretur de condigno» Ergo homo potest satisfacere de condigno pro poena temporali, peccato mortali debita, Ratio autem theologica est, quia satisfactio illa condigna dicitur, quae est moraliter aequalis rei debitae; sed satisfactiones , quas Deo exhibemus, possunt eslfe moraliter aequales poenae temporali peccato mortali debitae: si enim opera justorum possunt esse valoris moraliter aequalis cum vita aeterna, atque adeo condigni meritoria gloriae » cur esse non possint aequalis valoris cum poena temporali, & finita, restante pro peccatis remissis! Propositio LXXV111, Immortalitas primi hominis non erat gratiae beneficium, sed naturalis con? dicio. Ost.enditur salsitas. P Rivilegium in statu innocentiae suisset immunitas ab aegritudine, dolore & tristitia : Unde & homo fuisset immortalis» non quod habebat impotentiam moriendi, sed quia habebat potentiam non moriendi,si legem sibi praescriptam fervassct, ut docet 5 . Aug. lib. 7. de Genes ad litt. cap. 25. his Verbis : Corpus Adami ante peccatum & mortale erat, quia poterat mori, & immortale , quia poterat non mori: aliud enim est non posse mori, sicut quasdam naturas immortales creavit Deus; aliud est autem posse non mori, secundum quem modum primus creatus est homo immortalis, quod ei praestabatur de ligno vitae non de constitutione naturae. Mortalis ergo erat conditione corporis, immortalis autem beneficio conditoris. Non minus Catholice, Sc propositioni damnatae £ diametro contrarse, resolvit D. Thomas 1. p. qu. gi. art. 5. ad 2. ubi sic ait: immortalitas , & impaffibili- Y tas i7o ZW )o( W tas primi status, non erat ex conditione naturae ,. sed ex. originali, justitia.. Propositio LXX1X. Fals» est doctorum sententiaprimum hominem potuisse ä Deo creari,, Sc institui: sine justitia naturali,. Oßmditur salsitas* U Nde Michael B'ajus occoepit in propositione prima, inde desii. nit in ultirr a propositione : si enim gratia Adami , sive talis vocetur sive non, ipsi debita fuit, clarum est, debitam suille justitiam naturalem, ab illa gratia inseparabilem : adeoque a Deo justislimovfe sapientislirno negari Adamo non potuisse. Profecto 1 S. Pius. V. qui primus Baji errores; profligavit t > prae oculis habuit istud Angelici fui Magistri dogma Catholicum; p. 2. qu. 109. art; 2. Virtute gratuita superaddita virtuti naturae , indiget horno ih statu naturae integrae quantum; ad operandum & volendum bonum supernaturale. Idem l). Angelicus propositionem aperte confutat ih! 2. sent. di st. 31. qu. 2.. art 2. ad 3 «poterat Deus a principio y quAndo hominem condidit y etifiW filium hominem ex limo terretfor - fn*re\ quem in conditione suet natur* relinqueret , ut scilicet mortalis paffibilts effeta in quo nibilbumana natur fi derogaretur^ quia boc ex principiis natur* consequitur .. Sequituc nunc finis bullae condemnatoriae sive Conclusio decretL Q Uas quidem' sententias stricto coram nobis examine’ ponderatas, quanquam; nonnullae aliquo* pacto sustineri possent, in rigore, & proprio* Verborum 1 sensu ab assertoribus intentb, haereticas, erroneas » suspectas,, temerarias, scanda- lolas, & in pias aures offensionem immittentes, respective,ac quae, cunque super iis „ verbo scriptoque,, emissa praesentium auctoritate: «es x ^ 171 täte damnamus , circumscribimus, Sc abolemus, deque eisdem, & similibus posthac, quocunque pacto loquendi,scribendi, & disputandi facultatem quibuscunque interdicimus , qui secus fecerint, ipsos omnibus dignitatibus , gradibus, honoribus , beneficiis & officiis perpetuö privamus, ac etiam inhabiles ad quaecunque decernimus* vinculo quoque anathematis eoipso innodamus , a quo nullus Romano Pontifice inferior valeat ipsos, excepto mortis articulo* liberare. Caeterum,ut jam commoti his de rebus tumultus, & contracta odia facilius comprimi possint, fimulque animarum saluti plenius consulatur , dilecto filio nostro Antonio Tit. Sancti Bartholomaei in Infula Presbytero Cardinali Granvelano nuncupato , per Apostolica scripta mandamus , ut ipse, quid ad perpetuam dictarum sententiarum, & scripturarum abolitionem, quid ad arcenda hujusmodi proloquia , & disputationes , quid denique ad unionem & pacem, cum communi omnium & ecclesiae Catholicae satisfactione, componendum facto opus sit, imprimis diligenter expendat; Deinde in iis omnibus, quae pro communi salute, tranquillitate & honore optima judicaverit» salvä fern per ecclesiae praedictae unitate, etiam per alium, seu alios fide, doctrina & religione praestantes ocyus ex- equatur, faciätque, quidquid decreverit, inviolatö ab omnibus observari, contradictores quoslibet per censuras, & poenas praedictas , caeteraque juris & facti remedia opportuna, appellatione postposita compescendo : Invocatö etiam ad hoc , fi opus suerit brachii saecularis auxilio. Non obstantibus,quod forsitan ab apostolica sede sit indultum , quod interdici, suspendi, vel excommunicari non possint per litteras Apostolicas , non facientes plenam , & expressam ac de verbo ad verbum de induito hujusmodi mentionem, & quibuslibet aliis privilegiis exemptionibus, indulgentiis & litteris apostolicis specialibus vel generalibus, quorumcunque tenorum existant, per quae praesentibus non expressa vel totaliter non inserta effectus praesentium impediri valeat quomodolibet, vel differri, & de quibus quorumcunque toris tenoribus de verbo ad verbum habenda sit in nostris litteris Y 2 men- i7* «5 X EU mentio fpeeialis* Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pagi nam nostrae damnationis circumscriptionis, interdicti, decreti, mandati, privationis & innodationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri & Pauli, Apostolorum ejus, se noverit incursurum. Datum Romae apud S. Petrum Anno incarnationis dominicae millesimo quingentesimo sexagesimo septimo Calendis Octobris Pontificatus nostri anno secundo. Caeterüm volumus,ut earundem litterarum tenori hic inserto illa ipsa omninö adhibeatur fides, ubicunque & quan- docunque sive in judicio sive alibi ille fuerit adhibitus vel ostensos »sicut illius originalibus litteris praedictis adhiberetur, si ipsae exhiberentur vel ostenderentur. Nulli ergo omninö hominum liceat hanc paginam nostrae voluntatis infringere, vel ei ausu to- jnerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri & Pauli Apostolorum ejus, se noverit incursurum. Datum Romae apud S. Petrum Anno, ut supra. Praslusio V. Quesnellismi In Cornelio Jansenio Iprensi. Succinit a Historie a Narratio de Hta y doi{nna > (3 Morte Jansemu Uit Is natus 1585. apud Batavos, honestis, Ca- tholidsque parentibus , ab ipsa infantia specimen memoriae, singularisque ingenii exhibuit, Post absoluta Lovami studia Parisios , mox in Cantabriam, delatus egit Collegii moderatorem , ac Regentem, Ast paulo post repetiit Lovanii Musaeum# ibid^mque favore ac opera Amicorum ad Cathedram theologicam in illa Universitate admotus do- ctorali pileo donatus est, conferente ad hanc promotionem plurimum Joanne du Verger Abbate San- cyrano. Tanto in gradu constitutus conscripsit librum de gratia & libero arbitrio &c. cum titulo: Au* gufitnus: quo multi persuasi sunt# Augustini dogmata reipsa in eo contineri : nactus in hoc campum liberiorem , concepta pridem, sed tecta hactenus errorum suorum dogmata disseminandi. De eo in hanc rem sic habet P. Franciscus Van Ranst Dominicanus ex Bibliotheca Belgica &c. Jansenius omnia Augustini opera fer£ decies, libros verri de gratia & libero X 3 arbi- mm i74 W )o( §IS arbitrio plusquam trigcsies ä capite ad calccm, decerptis & ia adversaria, per clades, distributis , quae in rem videbantur, evolverat Praeter hunc librum scripsit alium contra Gallos in favorem Hispanorum: Mars galiicus , intitulatum , quare ab Hispaniae Rege Philippo III. in praemium sui laboris tulit Iprensem infulam. Unde distinguendus est hic Jansenius Iprensis ab alio Janfenio Gandavensi, viro de republica Christiana ob theologicas elucubrationes famosissimo ac merkissimo. Post mortem Jansenii, cujus descriptionem inferius memorandam reservo , testamenti ejus exeeutores voluminis praedicti de gratia editionem maturarunt, ejusque exemplaria plurima per omne Belgium &: Galliam totam disperserunt. Displicuit mox saniorum theologorum , imö etiam Sorbonae Doctorum oculis venenatus ille partus. Quare Urbanus Vili. 164t. pridie Nonas Martii sanctione sua, quae incipit: In Eminenti, sub poenis h Censuris prohibuit librum Jansenii, cui titulus : Augußmus, tan- quam continentem, & magno cum Catholicorum scandalo, & Auctoritatis sacrae sedis contemptu, defendentem propositiones damnatas scilicet praedamnatas in Michaele Bajo. Dogmatica Digreffio P Rohibitio Urbani .VIII. non stitit tempestatem. Plurimi per Belgium, & Gallias moti sunt fluctus:innumeri libelli pro defensione Jansenii ubique emerserunt. Tan- mwm 175 Tandem ergo Innocentius X. ad expressam supplicationem 85. Episcoporum Galliae (ferunt,namque ad Conventum Cleri Gallicani Parisiensem rem delatam fuisse) post: longam & maturam cum Eminen- tissimis Cardinalibus sacrae Congregationis tanti negotii discussionem, condemnavit librum eundem per Constitutionem : Cum occasione.. & speciatim quinque' ex illo desumptas propositiones , velutii quinque totius libri compendia, ut sequitur. Decretum Innocenti! X. Innocentius Episcopus Servus' Servorum Del Universis; Christs fidelibus salutem & Apostolieam’ benedictionem. C um occasione, imprejjioms libri , v cui titulus .- Augustinus °. Cornelii JanJenu Episcopi Iprensis ,• inter altas ejus opiniones orta fuerit , prajertim m’ G alliis controversia Juper quinque ex illis , complures > Galli arum Epscopr apud Nos inßiterunt , ut easdem propositiones Nobis oblatas expenderemus y ac de unaqiidque earum certam ac perspicuam ferremus sententiam.. Tenor verb praefatarum propositionum est,, prout: sequitur. Pro- 176 )o( m Propositio I. damnata.' Aliqua Dei praecepta hominibus justis volentibus & conantibus fecundum praesentes, quas habent, vires sone impossibilia, deest quoque illis gratia, qua postibilia fiant. Videtur inter alia primo se fundare in scriptura Toan. ir.v. zo.ubi deludaris dicitur: Non poterant credere: Scilicet ut explicat Jansenius t proxime. Secundo quia subtrahitur gratia ob peccatum Adami, per quod contraximus debituro carendi gratiä ad observantiam praeceptorum neces- sarsi Oßenditur salsitas . S Cfiptura sacra ostendit non tantum possibilem , sed & facilem esse praeceptorum Dei adimpletionem i.Joan. 5. v.3, Mandata ejus gravia non sunt.Cui omnino accomode fiiccinitTridentinum dicens : Deus impossibilia non praecipit, sed praecipiendo monet facere,quod possis; petere, quod non possis, & adjuvat, ut possis. Inter Sanctos Patres hanc in rem va!d& effusos libeat audire S. Hieronymum , qui lib. z. adversus Pelagianos ait: quod Deus possibilia mandavit, hoc nulli dubium est. Accedit commune ä Theoiogis approbatum , & ä S. Thoma canonizatum brocardi- con : ftrienti quod in se eft , Deus non denegat gratiam i quod sic exponitur: facienti quod in fe est per vires gratiae supernaturalis, Deus non denegat ulteriores gratias, ad mandatorum observantiam , Sc tandem ipsam justificationem , & salutem. Aliter farse violatio praeceptorum non erit homini imputabilis,imo nec pec- caminola. Nam Aug. lib. 3. de lib. arb. cap. 18. habet: Quaecunque illa cau.a est voluntatis, si non ei potest resisti, sine peccato ceditur. Quis enim peccat in eo, quod nullo modo caveri potest ? peccatur autem: caveri ergo potest. Ad illud quod primo objicitur exJoan.i2jbeneRefpondet idem S. Aug. tract 53, in Joannem : si a me quaeratur: quare non poterant credere ? citb Respondeo quia nolebant , impotentia physica & antecedens non fuerat, sed ad summum moralis , & consequens malae voluntatis dispositio. Ad secundum Resp. Falsum omnino est,nos per peccatum Adae contraxisse debitum carendi m X W 177 rendi gratIS ,& viribus ad orandum & obedicndum necessariis Tum quia damnata est ab Alexandro VIII. haec in ordine prima; in statu naturae lapsae ad peccatum formale, & demeritum sufficit illa libertas, qua voluntarium, & liberum fuit in causa &c. Tum quia alias actiones materialiter malae dormientium, amentium &c. forent peccata formalia. Tum quia Trid. id omnino evertit dicens Sess. 5- in justificatis nihil damnationis manet. Propositio II. damnata. Interiori gratiae in statu naturae lapsae nunquam resistitur. Effugium videtur este, quia omnis gratia in statu naturae lapsae est efficax, & ideo dicitur medicinalis ; gratia autem sufficiens est non ens , vel potius, uti impiä appellat JanTenius lib, 2. de gratia Christi, monstrum gratiae pertinens ad Pelagium. Oßendttur salsitas. H ffic assertio repugnat Imo scripturae.Prov.i.y.24. Vocavi & renuistis , extendi manum meam, & non erat,qui aspiceret. Matth. 23. v.37. quoties volui congregare filios tuos, & noluisti, Act.7 v.51.V0s femper spiritui sancto reststitis.Repugnat 2do Concilio Tridentino, Sefs.6. cap. 5. Arausicano, can.25. Sennonensi,decreto fidei 1 f.quod habet:Nec tamen tanta gratiae neceffitas libero praejudicat arbitrio, cum illa femper sit in promptu. Nec denique tale sit ejusmodi trahentis Dei auxilium , cui resisti non poffit. Repugnat 3tio SS. Patribus ; ex omnibus praecipue Augustino, qui in hom. 12. ex 50. habet: per Dei adjutorium cum sit in potestate tua, utrum consentias diabolo, quare non magis Deo, quam ipsi, obtemperare desideras« Repugnat 4tö rationi. Certum enim est, homines in natura lapsa obligari ad eliciendos astus fupernaturales fidei, spei, charitatis &c. Certum item est, quod obligationi huic non omnes satisfaciant, & non satisfaciendo peccent. Ergo supponuntur habere vires fupernaturales & gratias sufficientes ad satisfaciendum, quibus resistunt. Ad effugium Janfenii, §c gratiae sufficientis contemptum, Respondeo, id omnino gratis asseri: Negata enim gratia sufficienti Z nemo 178 m W Ü* nemo peccaret succumbendo tentationibus & violando praecepta; cum, ex Aug. nemo peccet in eo, quod vitari non potest. Dein non posset homini rationabiliter ä Deo exprobrari, quod gratiae resistat, quodque in vacuum gratiam Dei recipiat, & lumini coelesti sit rebellis, si nullatenus posset de facto gratiae interiori resistere* Propositio 11J* damnata* Ad merendum & demerendum in staru nacurar 1-rpfg- non requiritur in homine libertas ä necdl cate, sed sufficit libettas u coactone. Präsidium sibi quxrare videtur imo x Augustino qui in Enthirid. cap. 30. dicit: Victore peccsto est amissum liberum arbitrium. Secundo,sed Christus ipse utpote impeccabilis, adeoque liber solum S coactione moriendi praeceptum implevit, cum sit nihilominus auctor omnis meriti Scc. Oßenditur falßtäu P Rimo , quia damnata est jam Bajana 39. quod voluntarii fit, etiamsi necestariö fiat, libere tamen fit, & justi damnata quidem* uti & praesens: Convellitur enim sacris litteris 1. Cor. 7. qui statuit in corde suo firmus, #0« habens necejfitatcm, potestatem autem habens suae voluntatis. Secundö est etiam aliena a Concisio Tridentino, quod anathematizat Sess. 6. can.4. eum, qui dixerit, liberum arbitrium ä Deo motum, & excitatum, Deo excitanti, atque vocanti non po£ se dissentire,si velit. Tertio nec arridet sancto Augustino , qui lib. de spiritu & litt. cap. 34- habet: Consentire vocationi Dei, vel ab eä dissentire,propriae voluntatis est. Quarto adversatur systema hocjansenii ipsi rationi. Tum quia si homini non conveniret libertas L necessitate antecedente, fru- sirL homines deliberarent, & consilia inirent, an hoc vel illud faciendum, vel omittendum sit ? adeoque cessaret prudens electio. Tum quia si ad meritum & demeritum sufficeret libertas a coactione, sequeretur, quod caecus esset praemio dignus non «X® *79 aspiciendo objecta obsccena; &incarceratus, vinculis constrictus, esset reus poenae, quod diebus dominicis non audiat sacrum : quis autem prudens hoc concedat ? Unde Primo Ad locum Augustini k. solum velle, contra Pelagianos, perditam esse libertatem , ä servitute peccati, donec liberet gratia Christi, Secundo: Christus Dominus in multis habuit perfectam libertatem indifferentiae. Quoad praeceptum moriendi est specialis difficultas, quam plerique theologi solvunt ex eo, quod praeceptum illud non fuerit theologice rigoro Iumseu obligans illum sub conscientia & peccato. Schola Angelica defendit, Christum habuisle praeceptum moriendi rigorosiim, potuisse tamen non mori praecistvö, sive in sensu diviso. Propositio IV. damnata, Semi-Pelagiani admittebant prxvenientis gratiae interioris neeestitatem ad singulos actus, etiam ad initium fidei; & in hoc erant haeretici,quod vellent, eam gratiam talem esse, cui posset humana voluntas resistere vel obtemperare. Patrocinium videtur assumere ex Augustino, lib. ad Simplirianum qu.a.ubi dicit: si Deus miseretur,jam volumus,nullius Deus frustra miseretur. Ergo ex Augustino nequit voluntas interiori grati« resistere vel obtemperare. Ostenditur salsitas, Q Uia ex una parte dictam propositionem Janienii Pontifices Romani, quoad primam ejus partem, ut falsam damnarunt: neque enim Semipelagiani ad initium fidei gratiae supernaturalis necessitatem admittebant, volebant enim, initium salutis haberi a nobis ex viribus naturae, juxta illud Prov. l6. hominis est praeparare animam. Ex altera verd parte clarum est ex scriptura sacra» Conciliis, Patribus, ratione, interiori gratiae voluntatem humanam poste resistere, vel obtemperare. Ergo dicta propositio est apertfe salsa. Ratio autem radicalis est, quia, deficiente libertate ad resistendam, vel obtemperandum gratiae, deficeret requisitum essentiale ad meritum vel demeritum > unde recurrunt Z 2 argu- i8o ns x m argumenta , quae contra priorem sunt facta. Non igitur in hoc fuerunt Semipelagiani haeretici, quod .voluerint eam gratiam talem esse, cui posset humana voluntas resistere. Econtra haereticum est asserere, hominem non posse tali gratiae resistere,vel obtemperare. Ad textum S. Augustini y?. cum Ripalda tom. z. diip. 2 Z. ibi sermonem esse de gratia efficaci , üt constat ex contextu, quando dicit: Nullius frustra Deus miseretur: addit enim : item verum est: Non volentis, neque currentis, (ed miserentis est Dei, qui,etiamsi multos vocet, eorum tamen miseretur,quos ita vocat, quomodo eis vocari aptum est, ut sequantur. Propositio V. damnata. Semi-Pelagianum est, dicere, Christum pro omnibus omnino hominibus mortuum esse, aut senguinem fudisse. Videtur asylum reperisse aliquod in scriptura , & S. Augustino. Joan, 17, dicit Christus: non pro mundo rogo, sed pro i», quos dedisti mihi. Id est, ut habet Augustinus tract. 107. in Joan. non pro reprobis, led pro prse- destinatis. Ergo Christus non pro omnibus mortuus est, atque adeo reprobi carent gratiä sufficienti. Oflendifur salsitas* E Rror quidem fuit Semipeiagianorum docentium, Christum pro omnibus mortuum esse hoc sensu, quod contenderent, Deum velle aequaliter, (vel ut loquitur Faustus indiscreti, ) omnes homines salvos fieri, St Christum pro omnibus aequaliter mortuum esse, ut proinde non dicantur majoribus beneficiis a Deo, & a Christo Domino, affecti esse electi, quam reprobi. Atque hoc est erroneum, advertente id Concilio Tridentino, Sese. 6. cap. $, Verum etsi ille pro omnibus mortuus est , non omnes tamen mortis ejus beneficium recipiunt, sed ij duntaxat, quibus meritum passionis ejus communicatur. Quasi diceret: Christus Dominus mortuus est quidem pro omnibus , quatenus omnibus omniriö obtinuit gratiam sufficientem ad lalutem , quamvis non ©amibu* obtinuerit efficacem, ut proinde non omnes salvemur. W )°c g§» is* Nunc ad propositionem ipsam. Et quidem Christum fuisle mortuum pro omnibus, etiam reprobis ( quod hic videtur velie negare Janfenius) habetur expresse in scriptura. S.Joan. in epist.i. cap.2.v.2.ipse est propitiatio pro peccatis nostrr.non pro nostri* autem tanttim,scd pro tetius mundi. r.Iim.r.v.6. dedit semetip- stim redemptionem pro omnibus, & adRom.8* v. 32. pro nobis omnibus tradidit illum. Habetur etiam ex Conciliis. Noviffimi Trid. etsi Christus/r» omnibus mortuus fit ,non omnes tamen mortis ejus beneficium recipiunt &c. üt supra. Habetur item ex Patribus. Nominarim Aug. lib, 20. de civit. cap. 6. Omnes mortui sunt in peccaris nemine prorsus excepto - - - & pro omnibus mortuis (nempe nullo excepto, üt prius) vivus mortuus est unus. Habetur item ex ratione, quia caderent alias totius vitae Christianae praecipua fundamenta, fjpes videlicet & amor: praecipua enim amandi sperandique ratio est , quia prior dilexit, quia filium suum unigenitum dedit &c. Ad locum Scripturae & Augustinum >v. orasse ibi Christum pro solis Apostolis ; quo non obstante oravit alias , maxime in cruce, etiam pro reprobis, cum sit Salvtor omnium, muximefoe- iium 1. Tim. 2. ad quid enim addidit Apostolus, rnuximefideltum, nisi ut declararet, Christum etiam esse Salvatorem infidelium, quantum est ex parte sua. Oravit igitur Christus, ut 8. Augustino respondeatur, pro reprobis absolute , ut gratiam sufficientem haberent, illamque obtinuit; non oravit auterabsoluti , ut salutem efficaciter consequerentur, sed conditionati, si scilicet id gratum foret Deo Patri, & ad ejus gloriam conduceret. Sequitur nunc Conclusio decreti- I8r £3 >( m N Os, quibus inter multiplices curas, quae animum nostrum assidui pullant, illa inprimis cordi est, ut ecclesia Dei nobis ex alto commista, purgatis pravarum opinionum erroribus , tutd militare, & tanquam navis in tranqqiilo mari, scdatis omnium tempestatum fluctibus ac procellis, securi navigare, & ad optatum lalutis portum pervenire postit, pro rei gravitate, cor&m aliquibus S. R. E. Cardinalibus ad id Ipecialiter saepius congregatis, ä pluribus in lacra theologia Magistris, easdem quinque propositiones, ut supra, nobis oblatas, fecimus singillatim diligenter examinari, eorumque suffragia, tam voce, tum scri- ptö relata , mature consideravimus , eösdemque Magistros» variis coram nobis actis congregationibus, prolixe luper eisdem, ac stiper earum qualibet, disterentes audivimus. Cum autem ab initio hujuscemodi discussionis ad divinum implorandum auxilium multorum Christi fidelium preces , tum privatim, tum publice,indixissemus, postmodtitn iteratis eisdem ferventius, ac per nos soliciscimplorata Sancti Spiritus assistentia, tandem divino numine favente, ad infra scriptam devenimus declarationem Sc definitionem. Primam praedictarum propositionum: Aliqua Deipracepta hominibus justis volentibus & cenantibus, fecundum präsentes , quas habent, vires sunt impossibilia , de est quoque illis gratia, qua possibilia fiant : temerariam, impiam, blasphemara, anathemate damnatam & haereticam declaramus, & uti talem damnamus. Secundam : interiori gratia in statu natura lapsa nunquhm refisti- tur: haereticam declaramus, & uti talem damnamus. Tertiam: ad merendum (f demerendum in statu natura tdpsa non requiritur in homine libertas a necejsttate, sedsufficit libertas a coaBione: haereticam declaramus, St uti talem damnamus. KZ N W isr Quartana: Semipelagiani admittebant pravenienUsgratia interio* ris ne ce {fit At em Adsingulos aBhs , etiam ad initium fidei; tf in hoc erant baretici, quod veUer.t eam gratiam talem effe , cui pofißt humana nolunt as resifiere^ vel obtemperare : falsam & haereticam declaramus, & ud talem damnamus. Quintam: Semipelagianum efi dicere , Cbrifium pro omnibus omnino hominibus mortuum efie , aut sanguinem fudisse : falsem , temerariam, fcandalosem,ac intellectam eo sensu, ut Christus pro salute duntaxat praedestinatorum mortuus sit: impiam, blasphemam , contumeliosam,divinae pietati derogantem, & haereticam declaramus, & uti talem damnamus. Mandamus igitur omnibus Christi fidelibus, utriüsque sexus, ne de dictis propositionibus sentire» docere» praedicare aliter praesumant, quäm in hac praesenti nostra declaratione, & definitione continetur sub|censuris & poenis, contra haereticos, & eorum fautores in jure expressis. Praecipimus pariter omnibus Patriarchis, Archr-episcopis, episcopis, aliisque locorum ordinariis, nec non haereticae pravitatis inquisitoribus , ut contradictores, Sc rebelles quoscunque per censuras & poenas praedictas, caeteraque juris & facti remedia opportuna, invocato etiam ad hoc (si opus fuerit} auxilio brachii saecularis, omnino coerceant & compascant. Non intendentes tamen, per hanc declarationem & definitionem super praedictis quinque propositionibus factam, approbare ullatenus alias opiniones » quae continentur in praedicto libro Cornelii Jansenii. Datum Romae apud S. Mariam Majorem annd incarnationis dominicae millesimö, sexcentesimo, quinquagesimö tertio, pridse Kaien, Junii pontificatus nostri anno nono* F/. t. Datarius. O. Gualterius f. Ciamktffus, Anno >84 M x m- Anno ä Nativitate D. N. Jesu Christi i6f 3 . indictione 6 . pontificatüs sanctissimi D. in Christo Patris & D. N. Innoccntii divina providentis Papae X. anno ejus nono, die vero nona mensis Junii» supradicta constitutio affixa, & publicata fuit in ecclesia Lateranensi, ac Basilicae Principis Apostolorum de urbe,nec non Cancellariae Apostolicae valvis ac in acie campt florae, per me Hieronymum Mascellam 88 . D. N. Papae cursorem. Pro Domino Mag, Cursorum P. Paulus Deßderius Cursor. Historica Continuatio. P Ost mortem Jansenii haec contigerant: nam ante mortem suam , quam post duos epifcopatüs fui annos cum dimidio, graslante per urbem lue, oppetiit, volumen illud amicis suis edendum commendavit, & vix media, hord ante obitum ex hac vita scribi in haec verba, eaque operi suo praefigi jussit- Proteßatio sjanseniu E Go Cornelius, Dei & Apostolicae sedis gratia Episcopus lpren- sis, de mea libera voluntate do & dono omnia mea scripta ad explicationem S. Augustini spectantia CapeJIano meo, Reginaldo Lameo , parrim quia magno labore ea scripsit vel di- ctavit, partem quia sini originali copia corrigi non potest ; häc tamen mente hanc donationem facio, ut cum doctissimis viris, Magnifico Domino Liberato Fromondo, & R. D. Henrico Caleno, Canonico Mechliniensi, conferat 3c disponat de editione fidelissimi: sentio enim, difficulter aliquid mutari posse. Si tamen Romana sedes aliquid mutari velit, sum obediens filius illius Ecclesiae, in qua semper vixi, & usque ad hunc lectum mortis obediens sum. Ista mea suprema voluntas est. Quin etiam in suo EZ X W 185 Augustino idem professus est his Verbis: Quidquid ab ipse Petri Camedra, ab isto universae ecclesiae capite, moderatore , pontifice praescriptum fuerit, hoc teneo; quidquid improbatum, improbo. Quidquid damnatum,damno; anathematizatum,anathematizo. Quae protestationes,si feriae fuerint, viro huic Doctissimo rectfc applicari poterit illud Augustini effatum : Errare poter«, bareticut non ero. Post haec, cum discipuli Janfenii cavillis variis eludere conarentur vim constitutionis, docendo, fuisse quidem primo propositiones illas probe damnatas ; sed non esse ver£ excerptas ex libro Jansenii. Secundö nequidem in eo reperiri. Tertio & si quidem ex ipsis in eodem libro reperirentur, non esse damnatas in sensu a Jansestio intento, utpote non alieno ä feniu S, Augustini. Posthaec, inquam, Alexander VII. Innocenti! X. fuccestor per bullam quae incipit: Ad sacram: declaravit, & definivit quinque illas propositiones ex libro Jansenii excerptas, ac in sensu ab eodem intento damnatas fuisse- Atque ut constitutioni huic obsequium debitum deinceps praestaretur ab omnibus , multi Galliarum Episcopi diversas concinnabant formulas, in quas jurare oporteret singulos,qui ad sacros ordines, ad dignitates, ad beneficia, ad parochias aut gradus doctorales promoveri vellent. Verum effugia nova. St dissidia Jansenistae quotidse fingebant,unde Rex Christianissimus zelo religionis succensus formulam postulavit a summo Christi vicario , cui subditi omnes subscribere tenerentur promovendi, yEquissimo huic petito annuens Alexander VII, 15. Febr. 1656. per Constitutionem, quae incipit: Regiminis ; formulam prsescri- psit, qua jure jurando quisque rejicit ac damnat quinque propositiones ex Augustino Janfenii excerptas, A in sensu ab eodem auctore intento damnatas. Aa For- x86 Formula Juramenti. Ego N. Constitutioni Apostolicae Iniiocendi & datae Die $i.Maij 1653, & Constitutioni Alexandri Vst. datae 16. Octobr. 1656. summorum pontificum rne subjicio , & quinque propositiones ex Cornelii Jansenii libro, cui nomen Augufiwtis, excerptas , h in sensu ab eodem auctore intento * prout illas per dictas constitutiones SedesApostolica damnavit, sincero animo rejicio , ac damno, & ita juro. Sic me Deus adjuvet, & haec sancta Dei Evangelia* m&k Pars II. i Exi i •ü Av i*^i ffiü tTJ» fj Pars II. Praelusio VI. Quesnellisini In Damnatis Propositionibus 45. Ab Alexandro VII. S Nno 565z. zo. Martii , & z 6 . Aprilis prostri- ptX funt ä Facultate Theologica Lovaniensi ad Instantiam Archiepiscopi Mechliniensis assertiones quaedam laxiores numero 17. & 4*0 Maij 1657. ab eadem Facultate ad petitionem Episcopi Gandavensis Propositiones 26. eadem lue infectae Sed morum corruptela acres sibi non desinit accer- sere Patronos. Ubique volitarunt Apologiae Casuista- rum, quas, ut grassantem pestem amolirentur , sta- stim,ut apparuerunt,Principes Universitatum Pari si ensis & Lovaniensis gravissima censura perstrinxerunt. At dum ubique disceptatur , dum Casuistarum luxuriantur ingenia, dum fervent pectora, & ingens in animas pretioso Jesu Christi sanguine redemptas strages effunditur, tandem supremö disponente & miserante Numine, Summus Ecclesiae moderator, Alexander VIL anno 1665. seria V, die 24. Sept, cernens, A a 2 sum- i88 WZ )2( W summam illam luxuriantium ingeniorum proterviam, seu effrenem quidvis opinandi licentiam, Sc fatalem probabilismum indies magis excrescere : primo 28. propositiones Janscnismo in multis faventes Apo- stolicö confixit tonitru. At hic non stitit propositionum laxiorum colluvies. Novae emerserunt septendecim, quas altero decreto die 18. Martii 1 665 .idem damnavit pontifex. Dogmatica Digrellio. Sequuntur ordine propositiones utriusque decreti. Propositiones Damnatae a potiori Spedantes ad materiam morum, seu ad Theologiam Moralem. Decretum Primum Alexandri VII Feria V. die 24. Septemb. 1665. emanatum. In Congregatione Generali Sancla Romana,& Universalis in- quisltioms , habita m Palatio Apoflohco /Uoutis Quirinalis coram Sancljßmo D. N, D t Alexandro Divina Providentia Papa VII , ac EminentiJJimu (3 Reverendissimis D. D . S. R. E. Cardinalibus in tota repubhca Chrißia - na adversus haret icam pravitatem Generalibus inquisito - ribusd S. sede Apoßolica specialiter deputatis. Sandis- W )2( 189 S Anctissimus D. N. audivit non sinö magno animi sui moerore, complures opiniones Christianae disciplinae relaxativas , & animarum perniciem inferentes , partim antiquatas iterum suscitari, partim noviter prodire, & summam illam luxuriantium ingeniorum licentiam in dies magis excrescere, per quam in rebus ad conscientiam pertinentibus modus opinandi irrepsit alienus omninh ab Evangelicä simplicitate, sanctorum que patrum doctrina,& quem si pro recta regula fideles in praxi sequerentur, ingens eruptura esset Christianae vitae corruptela. Quare * ne ullo unquam tempore viam salutis i quam suprema Veritas, Deus , cujus Verba in aeternum permanent, arctam esse definivit,in animarum perniciem dilatari, seu verius perverti, contingeret, idem SS. D. N. ut oves sibi creditas ab ejusmodi spatiosa,lataque, per quam itur ad perditionem, via pro pastorali sollicitudine in rectam semitam evocaret, earundem opinionum examen pluribus in Sacra Theologia Magistris , & dein Eminentisslmis D. D. Cardinalibus, contra haereticam pravitatem Generalibus inquisitoribus, ferih commisit: qui tantum negotium strenue: aggressi, e/que sedulo incumbentes, & mature discussis usque ad hanc diem infra scriptis propositionibus, super unaquaque ipsarum sua suffragia sanctitati suae sigillatim exposuerunt. Aa z Pro- i9o EZ )oC M Propositio 1. damnata. Homo nullo unquam vitas tempore tenetur elicere actum fidei, spei <5e charitatis ex vi praeceptorum divinorum ad eas virtutes pertinentium. Videtur se fundare in eo , quod virtutes theologales videantur obligare tantum per accidens v. g. ex praecepto confcflionis sacramentalis &c, Oftenditur fälßtas . S Criptura sacra primo expreß^ contrarium docet: Heb. ii. v.6. sin£ fide impossibile est placere Deo. i.Joan. 3. v. 14. qui non diligit, manet in morte. Secundo,quia ipsum rationis dictaraen fatis indicat obligationem hominis, ut fe convertat ad ultimum finem credendo, sperando Kc amando, qui astus theologici sunt cultus praestantissimus divinae excellentiae debitus. Tertio quia redundat velud in contemptum, habitibus adeo praestantibus nunquam fer& uti. Certum itaque est ex vi praecepti divini & naturalis esse obligationem non tantum per accidens, üt mase supponit, sed non probat propositio, sed per fe, eos actus eliciendi saepius in vita, quandonam autem & quam faepe ? manet dubium. Consultum est, ut eliciantur saepissime » tum quia maxime necessarii sunt SC meritorii, tum ut praeceptis illis divinis certö satisfiat. Propositio II. damnata. Vir equestris ad duellum provocatus potest illud acceptare, ne timiditatis notam apud alios incurrat. Videtur se tueri ex eo, quia invasor honoris seque, ac invasor rerum temporalium potest interfici cum moderamine inculpatae tutelae ; Sed provocans ad duellum est invasor honoris &c, Oßenditur salsitas . I Llicitum est primo duellum tam jure naturae, quam ecclesiastico, ob levem finem, qualis hic est, ne vir equestris, non acceptando illud, timiditatis notam incurrat. Secundo nec liceret acceptare W x m iyi ceptare duellum, quamvis provocatus esset passurus extremam infamiam, quia tale duellum directe acceptare est intrinsece malum. Tertio quia datö etiam, quod vere periclitaretur honor,non tamen hoc ipso liceret vitam alienam aggredi, aut suam exponere periculo, quia ucriusque vita est bonum, cujus dominium solius Dej est. Nos autem fumus domini honoris nostri, cui tenemur cedere, ne jus i pium Dei violemus. Ad oppositum ^.Negando suppositum, quod non acceptare duellum fit nota timoris» aut honoris : non enim ejusmodi recusatio apud aequos veri honoris, in sola vitae integritate consistentis, ponderatores reputatur imbecillitas animi, sed summa, heroica, St Christiana Virtus omni laude digna: etenim fortior est, qui se, quam qui fortissima vincit moenia. Horatius, Propositio III. damnata Sententia asserens, bullam coenae solum prohibere absolutionem haeresis,& aliorum criminum,quando publica sunt, & id non derogare facultati Tridentini, in qua de occultis criminibus sermo est , anno 1619. die 18 Julii in Consistorio Sacrx Congregationis Emin. Card, Visa Sc tolerata est Fundat se in facto; sed false allegato, nec unquam probato] Oßenditur falsuas . P Raemittendum, quod Trid. Sels. 24. cap. 6. episcopis tribuat facultatem absolvendi subditos soos ab haeresi occulta per se- mctipfos immediate; Verum Bulla coenae, quae quotannis renovatur, prohibet, ne quis absolvat a casibus in ea contentis (quos inter est & haeresis) nisi tantum in mortis articulo constitutos, etiam praetextu quarumcunque facultatum per c*jusvts Cencilii decreta concessarum. Quia vero hic non fit specifica mentio C*»- iilii Trident ni, Propositio damnata asserit, per Verba bullae coenae non derogari facultati illi episcopis a Tridentino concesiae, & hanc ipsem sententiam in Consistorio Romae visam fuisse aC toleratam . in quo ultimo patet aperta salsitas : quia 11 fuisset haec sententia in consistorio ventilata & tolerata, pontifei declarando oppo- \y% EZ X W oppositum» aut deberet ignorare hujusmodi factum» aut mentiri, quod temerarium est atque impium. Jta P. Dom. Viva» Propositio IV» damnata, Praelati regulare; possunt in foro conscientias absolvere quoscunque saeculares ab haeresi occulta , 8? ab excommunicatione propter ipsam incursa. Videtur se fundare in quodam privilegio concesso praeposito Generali S. J. A Julio IU. Ls/2. quod incipit; dtleäe fili. Verum omissis iis, quae de privilegiis Prolatorum regularium fuse alibi legi possunt, breviter Oßenditur salsitas E T, quidem primo, quia Congregatio Cardinalium 17. No- vemb. 1628- declaravit, non poste Praelatos regulares absolvere ab haeresi occulta subditos . Ergo g fortiori nec saeculares. Secundb Praelati regulares olim poterant absolvere ab haeresi tantum subditos fu os, ergo vi talis privilegii non poterant absolvere saeculares ab haeresi, nisi solum ingredi volentes jn religionem, ita ut, si mox non ingrederentur, statim reinciderent. Ad illud, in quo se fundare videtur propositio,.respondeo, privilegium illud non concedi praelatis regularibus quä talibus, sed soluna Generali societatis. Propositio V, damnata, Quamvis evideater tibi constet, Petrum esse haereticum , non teneris denuntiare, si probare non possis. Videtur posse habere subsidium Macth. iZ. v» is. si peccaverit in te frater tuus, corrige illun? inter te, & ipsum solum. Oßenditur salsitas, Q UIa ex una parte haerefis est malum prae caeteris contagiosum ac de se gravissimum, quod opponitur bono fidei, Sc publicae saluti. Ex alia parte illa aliqualis infamia rei occrilti, & incommodum denuntiantis, qui facise posset existimari calumniator, W )O( W i9l tor, est respective malum omnirnb leve. Meritö Igitur huic tam ingenti bono fideii, & publico posthabendum est bonum privatura, atque adeo certum est, ubi bulla Alexandri VII. oct. Julii 1^80. Licet alitis, aliaequealiorum pontificum recepta sunt , esae absolute gravem obligationem denunciandi. Dixi: ubi usu recepta sunt?. Nam plures viri prudentes existimant, in his partibus non este receptas quoad punctum denunciationis, tum quia nimis multi sunt hic locorum haeretici; tum quia sunt satis noti, tum maximi, quia vix fructus inde sperari potest, cum in plerisque Germaniae locis sit libertas religionis. Ita La Croix lib» 2. de charitate. Porro ad textum Matthaei ig. eum urgere de crimine privato, imo & publico » quando inde speratur emendatio ; ast ex cor- rectione Fraterna non tantum emendatio ab haereticis sperari non potest,sed ex ista potius occasionem desumerent, ut cautius se gererent Stc. m Propositio VI. damnata. Confessarius , qui in Sacramcntali confessione tribuit peenstenti chartam postea legendam, in qua ad venerem incitat, non censetur sollicitässo in confessione. ac proinde non est denuntiandus. Videtur fc fundare in ratione, quod (ollicitatio hoc modo facta non (it completa, prout tamen requiri videtur ad praeceptum denunciandi,. Simile quid requiritur. nempe homicidium completum ad incurrendam irregularitatem &c« Ostenditur falsttds. P Raemittendum ,jex Bulla Gregorii XV. universi dominici Gregis. este obligationem» ut inquisitoribus, vel ordinariis locorum, denuncietur sacerdos ille» qui in confessione, vel quomodocun- que praetextu confessionis sollicitat foeminam, sive raascuium ad aliquod peccatum carnis fecum vel cum alio perpetrandum. Periculosa igitur, & vera est sollicitatio in casu propositionis, primb ex parte sacerdotis, quia traditio chartae, utpote de se ad malum inductiva irrogat injuriam sacramento per sacrilegam sacerdotis functionem, Secundb ex parte poenitentis est venenum , & ani- MR ruina, & forte gravius nociva , quam si confessarius imme- Bb diatp 194 - W )°C £§t diatö sollicitaret: tunc enim soeminapcenitens, instructa proposito non peccandi de caetero facilius resisteret, quam si chartam ex intervallo legat. Ad rationem dubitandi respondeo, sufficere, sollicitationem esse medium aptum ad illicium peccati: disparitas est, de irregularitate, quia ante homicidium completum non habetur culpa directi in legibus illis poenalibus expressa ; at hic habetur culpa etiam in nuda traditione sufficiens ad mentem bullae, nempe irreverentia sacramenti, & animarum ruina. Propositio V1L damnata* KJodus evadendi obligationem denunciandae sollicitationis est, si sollicitatus confiteatur cum sollicitante; hic potest ipsum absolvere absque onere denuntiandi, [Videtur se fundare in eo, quod tali casu ex parte confessarii non sit obligatio poenitentem monendi de denunciatione : quia hoc prteceptum non obligat cum tanto incommodo adversus se ipsum ; ex parte poe- nitcntis verö hoc ipso cessat hoc onus , eoquod ei ä confessario non imponatur. Ostenditur falsttas. P Rimo quia confesiirius , fi prudenter opertri velit, non subit incommodum, monendo poenitentem de tali obligatione, imö verö consoltisfimum est , si deferat se ipsum, antequam ab alio deferatur ad tribunal inquisitionis , ut omnem omninö poenam declinet, ita Dom. Viva hic. Secundo paenitens esset quidem immunis ab onere denunciandi, quamdiu ignoraret hanc obligationem ä lege pontificia impositam: hac autem obi - & quandocun- que habitä obligabitur denuntiare independemer a monitione confessarii, per quod patet ad rationem dubitandi. Propositio V111. damnata. Duplicatum stipendium potest sacerdos pro eadem mis ä liefet accipere, applicando petenti p rtem etiam Ipeciahstimam fructus ipfimet celebranti correspondentem, idque post Oe- rerum Urbani VIII. Videtur se fundare in eo, quod Decretum Urbani Viis ne pro una eadem. que que missa accipiantur plura stipendia, solum intelligatur de fructu speciali: unde sacerdos pro applicatione fructus [pedalissimi aliud stipendium jure acceptare potest. Oßenditur salsitas . J Uri certo, indubitato ex justitia, nequit satisfieri per solutionem probabilem, & incertam; atqui offerentes duplex stipendium habent jus certum ex justitia, & unicae missae applicatio pro duplici stipendio est solutio tantum probabilis, & incerta , cum omnino incertum fit, an fructus specialissimus, utpote mere personalis, alteri fit applicabilis. Ergo per unicam missam satisfieri nequit. Ad rationem dubitandi P. Decretum Urbani VIII. non poste ita callide subverti, & supprimi. Applicatio enim fructus specialissimi pro stipendio est primo injusta, cum incertum sit,an post sit in alium transferri. Secundö est simoniaca, cum excedat congruam Clerici sustentationem, pro qua permistum est stipendium. Propositio IX. damnata. Post decretum Urbani potest sacerdos, cui missae celebrandae traduntur, per alium satisfacere, collato illi minore stipendio , alia parte stipendii sibi retenta. Ratio videtur esse, quia beneficiatus potest missam fundatam alii celebrandam tradere, eique tribuere congruam tantum eleemosynam, & pingues beneficii fructus retinere sibi. Ergo argumentum a pari. Oßenditur salsitas > E X ipso decreto Urbani VIII. cujus passum concernentem hic adjungo : similiter omne damnabile lucrum ab ecclefia removere volens , prohibet sacerdoti , qui missam suscepit celebrandam cum aliqua eleemosyna , ne eandem missam alteri , parte ejusdem eleemosyna sibi retenta , celebrandam committat. Esto enimTamburinus & alii restentur, se audiviste,in multis Italiae locis decretum quoad hanc partem non servari, ex quo nonnulli inferebant, non esse acceptatum; licct peccaverint illi, qui primitus absque causa non acceptärint. Bb 2 Con- 4 196 Contra tarnen est, Huis ex hoc, quod lex nön fervetur ä multis* non sequitur,quod non sit acceptata; maximi si lex lata sit in materia gravi, qualis est, removere ab ecclesia damnabile lucrum, & sordidam negotiationem. Ad paritatem adductam ly. Nego Consequentiam, quia pro priori habetur expressa declaratio Cardinalium S. Congregationis in responsione ad octavum. Nulla pro posteriori. Pfopositiö X. damnata. J^on est contra justitiam ,pro pluribus sacrificii! stipendium accipere & sacrificium unum offerre. Neque etiartl est contra fidelitatem , ttiamsi promittam', promissione etiam juramento firmata, danti stipendium', quod pro nullo alio offeram. Videtur esse ratio, quia juxct probabilem valor misste in actu primo proximo est infinitus, adeoque nec stipendiarius, nec promissarius ex alitarum contortio patitur detrimentum, Verum Oßendtwr salsitas „• P Rimo quia hoc duplex stipendium pro uno sacro acceptum pugnat contra justitiam , eum juxta Decretum Urbani VIII. obligetur sacerdos rllud acceptans ad restitutionem. Secundö tquia denuö pro debito certo redditur solutio incerta, & probabilis. Tertio est quoque conträ religionem,si promissio jurata & contra üdelitatem, si gratuita sit: negari enim minimi potest. quod pro- inislio ejusmodi facta» Sc rata de re licita Zc possibili, liget in Conterentia. a ■ ' Ad rationem dubitandi pro hac sententia probabili specu* lAtive stare equidem Cajet. Soto. Vafquem&c, verum nequit mo- dö deduci in praxm: versamur enim hic in materia justitiae, in qua pro fructu incerto & probabili tantum nequit accipi stipendium certum. Propositio XL damnata. Peccata in Confessione omista,-ieu obis a, ob inssar-s periculum, aüt ob aliam causam S non tenemur rn sequenti conve-ffrom exprimere. Videtur se fundare inTrid Sess, 14. cap. f.ubt - cKur: hthil aliud a poeniteri, ttbus exigi, quam ut fideles ea peccata corfitenniur, quar rremoria; occurrunt; reliqua autem ei confessione incluia mtdligancur. Oßen- m yx m tyt Oßendttur salsitas. P Rimo quia juxtaTrid Sefs.!4. c.3.ChristusDominus sacerdotes constituit judices > ad quos omnia peccata mortalia deferantur, ade6 ut, si obstet per accidens impedimentum legitimum, ea pandendi, ed cessante statim urgeat legis divinae obligatio,omisi sa aperiendi. Secundo in casu propositionis damnatae sacerdos necdum tulit sententiam de peccatis omissis seu oblitis , neque potest pro delicti qualitate imponere satisfactionem tum puniri- vam, tum medicinalem, nisi peccata illa exprimantur, & directi subjiciantur clavibus ecclesiae, ideoque, licet forti indirecti remista sint, manet tamen obligatio, ut directi subjiciantur novae absolutioni. Ad rationem dubitandi Tridcntinum, ut ostendas, confessionem non esse carnificinam conscientiarum, obligare tantum fideles ad exponenda peccata per fe loquendo, quae duntaxat memoriae occurrunt. Imö P. Viva advertit, Trid. esse contra ipsear propositionem, quia peccata prius omislia, seu oblita,siipponun- tur jam memorias occurrere, Propositio XII. darrtnafea. Mendicantes possunt absolvere a casibus episcopis reservatis, nön obtendi ad id episcoporum facultate. Ratio dubitandi, quia Decretum Urbani VIII. quod privilegia regulariurli hunc passum concernentia & confirmationes privilegiorum ab ante- ci ssoribus factas revocat, non fuit ubique promulgatum. Ergo nequic iis praejudicare. Ostenditur salsitas* A blegatum Decretum Urbani VIII, esto non fuisset ubique promulgatum, quod modo transeat , adhuc tamen obligat ra- kiooe proscriptionis praesentis propositionis» utpote quae facta fui* ä pontifice loquente ex cathedra , adimens conformiter ad Bullam Clementis VIII 1601. mendicantibus §t consequenter omnibus regularibus vo restarem absolvendi a -casibus episcopis B b j reser* 193 W X>( W reservatis. Quidquid fit de eo , quod putat Gobat, & Sporer, nempe episcopos scientes» quod mendicantes in Germania absolvant ä casibus sibi reservatis» & non contradicentes, hoc ipso censeri tacite consentire j quod non adeo tutum censeonam communiter creduntur contradicere. Dixi: quod modo transeat. Decretum enim Urbani VIII fuitRo- mae publicatum, quod sossicit»utpossit habere vim obligandi pro toto orbe, patet ex bulla Coenae,quae nonnisi Romae publicatur» & tamen ubique obligat. Patet hinc responsio ad rationem dubitandi. Propositio X11L damnata. Satisfacit praecepto annuae confessionis, qui confitetur regulari episcopo praesentato, sed ab eo injusti reprobato- Videtur se fundare in eo, quod nemo possit a jure suo deturbari per sententiam injustam ; sed regularis injuste reprobatus habet jus ad consessiones audiendas , cum habeat a pontifice jurisdictionem per bullam Bonifacii VIII. & Clementinam : dudtim. de sepulturis. Ergo pes injustam reprobationem nequit ab isto jure deturbari. Oflenditur salsitas » P Rimo Tridentinum Seß.23. cap. 1?. habet, nullum etiam regularem poste confessiones Saecularium etiam sacerdotum audire, nec ad id idoneum reputari,nisi aut parochiale beneficium habeat, aut ab episcopis idoneus judicetur » & approbationem obtineat » non obfiantibus quibuscunque privilegiis , Secundo quia alias daretur ansc ad judicandum cuique in propria causa adversus Praelatum , dicendo, quod injustfc sibi denegetur jurisdictio, aut approbatio, & consequenter quilibet regularis posset Facile se idoneum reputare,&>sinon admittatur» confessiones audire praelatis reluctantibus. Ad fundamentum allatum 9:. illud fuiste dirutum ä Tridenti- no „ esto Clementinae: dudum. non fiat specialis mentio & expressa derogatio. Nam illa concedebat quidem regulari ab episcopo non admisso jurisdictionem, non vero approbationem, qua?' EZ )o( !W- 199 quae tunc non requirebatur. Nunc vero Trid, praeter jurisdictionem, quae regularibus a pontifice conceditur, vult, ut tan- quam essentiale requisitum exspectanda sit approbatio episcopi, qua sive justfc , sive injusti negatä absolutio sit irrita. Propositio XIV. damnata. Qui facit confessionem voluntarie nullam »satisfacit praecepto ecclesiae. Videtur se tueri in eo, quod prtrceptum annuae confessionis non sit divinum, sed mer£ ecclesiasticum; Ecclesia autem, sicut non judicat de internis, id nequit ad receptionem absolutionis obligare, uti nec ad dolorem internum &c. Oflenditur salsitas , P Rimb Confessio nulla sive invalida reipsa non est consessio^ super quam possit cadere absolutio: Ergo idem est,ac si nihil fiat; nihil autem faciendo non satisfit praecepto positivo. Secundo non mimis obligantur fideles ad recipiendum sacramentum poenitentiae, quam Eucharistiae in paschate ; sed non satisfacit praecepto Eucharistiae, qui recipit hostiam, quam seit non esse consecratam: Ergo nec satisfacit praecepto confessionis, qui non absolvitur validi Ad rationem allatam 8-5 falsum este, praeceptam annuae confessionis este rnerö ecclesiasticum : Ecclesia enim per factam determinationem annuam praeceptum divinum ä Christo vage latum tantum modificavit ac determinavit. Dein licet ecclesia non judicet de pure internis puniendo# nisi in lactum externum prodierint; potest tamen excommunicationem imponere ipso factö incurrendam a voluntarie nulliter consesso. Porrd omnind constat, ecclesiam obligare ad susceptionem sacramenti, quod sin£ dolore interno &c. subsistere non potest. Propositio XV. damnata. Poenitens propria auctoritate substituere sibi alium potest, quisoco ipsius poenitendam impleat. Videtur sä )°c Vr Videtur fundare fe m regula juris 68- potest quis per alium , quod potest facere per se ipsum. Qua: regula procedere videtur, falcem in poenitentia iadsfactoria, quidquid sit de medicinali. Ostendttur salsitas* P Rimö ut quis impleat praecepta alia v. g, jejunandi, missam audiendi, horas canonicas recitandi Ac. non potest proprii auctoritate sibi alium substituere : ergo neque in poenitenda ad? implenda id licebit. Secundo displicet illud additum: propria au- Bgriufe: fatendum quidem, posse confessarium concedere , ut poenitentia ex causa rationabili per alium persolvatur. Tertio nequit contritio & confessio impleri per alium: ergo nec satisfactio : cum juxta Trid. Sefs, 14. cap. z. can. 4. tres isti actus sinf materia poenitendae & actus poenicentis. Ad regulam juris Respondeo, procedere, quando non requiritur ex speciali ratione actio personalis , uti tamen hic requiritur, sive sit poenitentia medicinalis, quemadmodum per fe patet, sive sit poenitentia fatisfactoria, saltem ut prosit ex opere ope? rato. Propositio XVI. damnata, Qui beneficium curatum habent, posiunt sibi eligere in confessarium sim* plicem sacerdotem, non approbatum ab ordinario. Fundat se in consuetudine introducta,& in paritate ab episcopis, Praelatis exemptis, Praelatis regularibus &c. qui omnes possunt sibi eligere in confessarium sacerdotem ab episcopo non approbatum. £rgo A Parochus benefi.jum curatum habens id potest. Ostenditur salsitas» P Rim6 Trid. Scfs. 2z. cap. 15. decrevit, nullum etfaru regula* rem posse confessiones ftcularium , etiam sacerdotum audire, nec ad id idoneum reputari, nisi aut parochiak beneficium habeat,aut ab episcopis idoneus judicetur, & approbationem obtineat,non obstantibus privilegiis & consuetudine quacunque etiam immcmoriali. Securi- V N N Lecundb haec ipsa electio sacerdotis simplicis in eonfessari- um episcopis non aiiter competit, nisi quatenus per illam in actu exercito talem confessarium approbant, üt habet Greg. XIII. apud Fagundez 2. pr. Eccl. lib. 7. eap. 2. quiascilicet Verb * Concilii sunt gener *li*. Infero: ergo Parochi (vel alii habentes beneficium curatum) non possunt eligere In confessarium sacerdotem non ap* probatum ab episcopo, Consuetudini igitur praetenße, si tamen ulla unquam fuit, patet, Tridentinumderogaste; de episcopis quid sentiendum sit,jam' dictum fuit. De Praelatis exemptis est dilparitas, quia gaudens jurisdictione quasi episcopali, quae in parochos curatos non cadit. Item de Praelatis regularibus est disparitas, quiaTridentinum approbationem episcopi in cpnfessarjo exigit solum relate ad con* sessiones ftcularium . Propositio XVII. damnata. Est licitum religioso & Clerico, calumniatorem gravia crimina de se vel de soa religione spargere minantem occidere, quando alius modus de - fendendt non suppetit , uti suppetere non videtur, si calumniator sit paratus , vel ipsi religioso, vel eju? religioni, publice & coram gra visit- mis viris prasdicta impingere, nisi occidatur. Videtur se fundare in communi juris peritorum pronuntiato; periculum famae asquiparatur periculo vitae; atqui potest religiosus defendere vitam defensione occisivä : ergo & famam, Oßenditur salsitas. L Aici & saeculares nequeunt licite occidere calumniatorem,aut famae invasorem, üt habet propositio30. ab Inn. XI. damnata. Ergo multd minus Clerici ac Religiosi, qui se spoliarunt bonis temporalibus, & magis tenentur imitari manseetudinem Christi. Deinde ratio palmaris est, quia, ut liceat alterum Invasorena occidere, duo requiruntur: primb ut evidenter grave damnum inferat ; secundö ut illud ipsum non possit viä moraliter alia evitari. Neutrum hic locum habet, &, liefct utrümque in casu aliquo C c raris- 222 rarissimo evidens appareret, non ideö tamen liceret occisio, propter bonum publicum, quod praevalere debet privato. Ad rationem dico, falsum esse, famam vitae in omnibus aequi- parari, Aliunde etiam est manifesta dilparitas, quia invasio vitae evidenter non est aliter declinabilis uti supponitur: secus vero calumnia, aut famae invasio, quae per judicem , testes, aliisque modis impediri potest. Propositio XVill. damnata. Licet interficere falsiam accusatorem , falsos testes, ac etiam judicem i L quo iniqua certo imminet sententia , si aliä viä non potest innocens « damnum vitare. Videtur invenisse patrocinium in eo, quod ista occisio sit jure naturas permissa, esto, prohibita sit jure positivo. Oflenditur salsitas . Q Uia ejusmodi defensio occisiva testium & judicis iniqui est certö immoderata, cum possit damnum imminens aliter averti adhibendo alios testes, appellando, reclamando Ac.si autem omnimodis haud aliter posset averti, quod vix concesserim, est id per accidens, Sc pro infortunio reputandum. Nam pro aliquo casu raro, & quidem relj^eftu boni privati,non debet rela* xari lex lata pro bono publico, propter innumera incommoda, quae ex tali relaxatione pullularent: quivis enim facite persuaderet sibi, ex passione üt plurimum, judicem sibi esse infensum. Ad rationem allatam omnino gratis afferri: est enim defensio immoderata, qualis est in casu, ipso naturae jure prohibita. Propositio XIX. damnata. Non peccat maritus occidendo propria auctoritate uxorem in adulterio deprehensam. u Videtur advoestiam quassisse ex lege patri, ff ad leg. Tui. de adult ubi di cicur: patri datur jus occidendi adulterum cum filia, quam inpotestal te habet, infero; si patri id licet, cur non & marito ? 203 Oßenditur salsitas. E X jure Canon. NicolJ. cap inter haec XXXMI. qua. expresse declarat, ejusmodi occisionem non licere secundum leges ecclesiasticas : esto, liceat secundum civiles, quae non tollunt rationem culpae» neque reipsa dant in conscientia jus, sic occidendi: sed tantum volunt, ut talis occidens non posiit in foro externo puniri; permittunt enim impune fieri, ut indulgeant vehementi & justo dolori. Unde etiam notat Lugo, eum, qui occidit ejusmodi adulterum clericum, licet peccet, tamen non incurrere excommunicationem, a qud excusat vehementia justi doloris,qui impellit. Lex Civilis igitur adducta in utroque casu interpretanda est, quod permittat, ac det impunitatem ; non facultatem, jus & auctoritatem positivam occidendi. Propositio XX. damnata.' Restitutio ä Pio V. imposita beneficiatis non recitantibus non debetur 'ti conscientia ante sententiam declaratoriam judicis, eo quod sit poena. Verba ultima pro defensione propositionis adducunt, quod restitutio ista fit ex lege poenali & tali, quae exigat actionem hominis, adcoque noa liget, ante sententiam vel criminis, vel poenae declaratoriam. Oßenditur salsitas f C Oncilium Lateranense statuit, ac Pius V, pontifex maximus confirmando constituit, quod beneficiarius omittens horas post fex menses ab obtento beneficio fructus non faciat suos, hosque injuste retineat post omissam recitationem. Ergo fructus illi, tanquam quid alienum, sunt in foro conscientiae restituendi, ante quamcunque sententiam. Ad illud,quod adducitur, %>.legem Hanc non efle merfc pce-1 nalem,sed veluti conditjonalem» & sub modo, quatenus non vult fructus beneficiario conferri , si horas omittat. Dein quamvis ista poena exigat hominis actionem, ut executioni mandetur; ex voluntate tamen legislatoris statim in conscientia incurritur. Cea Quid- aö4 W )o( eü Quidquid sit de illo , jure naturali, an positivo debeatur, ista restitutio. De quo vide P. Viva. Propositio XXI. damnata. Habens Capellaniam collativam , aut quodvis aliud beneficium ecclesiasticum , si studio litterarum vacet, satisfacit suae obligationi, si officium per alium recitet. Fundare se videtur in cap. sin. de Mag. ubi beneficiarii a residentia in suis beneficiis ratione studii excusantur. Ergo etiam excusantur ä recitatione horarum, maxime si per alium recitentur. Oßenditur salsitas . P Ritnö ex Trid. Sefs. 24. cap, 12. ubi dicitur: Omnes divina per fe, St nön per substitutos,compellantur obire officia; ex quo fit, obligationem recitandi horas esse onus personale, uti est obligatio jejunandi, missam audiendi &c. Secundö constitutus infleris ordinibus non potest satisfacere per alium , qui ejus loco horas dicat. Ergo nec beneficiarius. Disparitas de residentia personali, a qua studium excusat, est» quia studia cum residentia nequeunt componi ; ast recitatio horarum commocse componitur cum studio litterarum, Porrö Ca- pellania collativa est, quae ä patrono ecclesiastico, non collativa, quae a patrono laico erigitur. Propositio XX11. damnata. Koh est contra justitiam, beneficia ecclesiastica non conserte gratis, quia collator conferens illa beneficia ecclesiastica pecunia interveniente non exigit illam pro collatione beneficii» sed veluti pro emolumento temporali, quod tibi conferre non ^nebatur, Hstc suam subtilitatem, quae ä Simonia excuset, desumere videtur ex eo, quod conferens habeat libertatem, conserendi huic prae illo, quae libertas uti est res pretio sestimabilis, ita ejusdem privatio libertatis per actualem collationem admittit compensationem temporalem. 0/1 en- W )2( W 22 5 Ößenditur fälsuas . P Rimö , quia ejusmodi collator beneficii peccat contra justitiam: qui enim accipit pecuniam ab eo, quem alteri praefert, non dat illi totum, quod ex justitia dare obligatur. Ergo peccat contra justitiam, & restituere cogitur. Secundo peccat contra Virtutem religionis accipiendo pretium illud Simoniace: esto enim, dicat, oretenüs se vendere arbitrium , in effectu tamen, & reipsa vendit beneficium. Ad rationem adductam y-». libertatem illam, & actionem praeferendi unum prae alio > este actionem debitam ex justitia, adeö- que pretio non aestimabilem. Sed & haec ipsa aliunde compensatur per gratitudinem, ad quam ex debito antidorali obligatur provisus de beneficio» Propositio XXI11, damnata. Erartgens jejunium ecclesiasticum, ad quod tenetur, non peccat mortali, ter, nisi ex contemptu vel inobedjenriä hoc faciat, puta, quia non vult se sobjicere prseccpto. Videtur esse ratio sequens- Si dubitetur, an lex aliqua sub mortali obliger, dicendum, non obligare, cum libertas stet in possestiohe; sed est dubium de lege /‘ Junii, qua tali,* cum non constet ejusdem obligationi* gravitas & rigor ex lege scripta; neque ex lege non scripta,sive consuetudine ; alias consuetudo accipiendi ramos in die palmarum, cineres in quadragesima. aquam lustralem in ingressu templi, etiam sub gravi obligaret &c* Ergo. Ößenditur falßtäs « Q Uia ad obligationem sub gravi peccato requiritur, & sufficit in legislatore potestas, & voluntas obligandi; sed utraque adelt in praecepto jejunii cccksiasiiei, Se quidem de potestate Obligandi constat- Intentio autem obligandi fatis praesumitur tum ex traditione perpetua ecclesiae : tum ex ipsa qualitate materiae, quae, cum gravis sic & ad salutem animarum conducens, non potest non gignere gravem obligationem, atque adeo etiam praescindendo ä contemptu vel incbedientia (quae tamen materialiter C c 3 sum* 2o6 EZ )°C W sumpta sere semper comitantur praevaricationem) frangens jejunium ecclesiasticum peccat mortaliter, Ad dubitandi rationem a-?, quod, esto spectatis tantum Verbis legis scriptae, dubitari posset, an ecclesia voluerit obligare ad jejunia sub gravi, consuetudo tamen,& quidem talis,quae ex firma persiiafionc fidelium reputatur gravis, latis indicat hanc gravem obligationem,quae rursus ex condemnatione hujus cheseos indirecte magis declaratur. Propositio XXIV, damnata, Mollities, sodomia & bcstialitas sunt peccata ejusdem speciei infimae, ideg- que sufficit dicere in confessione, se procurasse pollutionem. Pro häc tuendä arripuit Caramuel lib, 4. in theol. moral. fundamentum exDoctorcAngeiicoz.j.qu, 104. ubi sex assignantur species luxuria; nempe fornicatio, adulterium , incestus, stuprum, raptus, & vitium contra naturam. Infert; Ergo omnia ista peccata, mollities, sodomia, Lk bestialitas ad eandem speciem peccati contra naturam spectant, Oftenditur salsitas , Q Uia, licfct dicta vitia contra naturam opponantur eidem yir- tuti scii. Castitati, tamen modi oppositionis sunt notabiliter diversi; Nam castitas, prout detestatur omne id, quod generationem impedit, sic opponitur mollitiei; prout autem est conservativa reverentiae erga parem sexum & verecundiae circa naturalem modum coeundi» sic opponitur sodomiae: proutvero estim- peditiva, ne affectus hominis erga homines licitus detorqueatur ad bestias, & sic quodammodo fiat bestialis, sic opponitur be- ftialitati, Ad auctoritatem P Thomae ya. ibi enumerari tantum species luxuriae subalternas, non infimas, saritas est in justitia commu- tativa, quae abit in diversas sibi oppositas vitiorum species infimas v.g. furtum, detractionem,homicidium &c- & in ipso adulterio, quod aliud est duplex vel simplex, sacrilegum vel non lacri- legum &c. 207 Propositio XXV, damnata. Qui habuit copulam cum soluta, satisfacit confeffioms praecepto dicens: commisi cum soluta grave peccatum contra castitatem , non explicando copulam. Arripuit rienuo pro häc stabilienda Caramuel Tridentinum Seft. 14. cap. f.' juxta quod numerus peccatorum , & circumflanti #, quce speciem mutant, fime explicandas in confessione. Sed qui dicit: commisi cum soluta grave peccatum &c. sufficienter explicat numerum & speciem. Ergo satisfacit. Oßendiiur salsitas» Q Uia, praeter numerum & speciem, tenemur, ex praxi ecclesiae & usu fidelium, explicare peccatum totum secundum omnem suam individuationem Lc substantiam, maxime si specialiter malitiam illam specificam participet. Nam peccata cum soluta perpetrata vel mero tactu, vel osculo, vel insuper copulä sunt tres actus in aestimatione morali diversimode contrahentes eandem speciem luxuriae. Neque sunt tantum circumstantiae aggravantes, sed, ut ita loquar, substantialiter afficientes peccatum. Ad fundamentum ex Trid. desumptum esto , quod circumstantiae aggravantes juxta probabilem sententiam non sint aperiendae; debet tamen peccatorum numerus ita aperiri,ut exprimatur peccati individufltio > quae pertinet ad substantiam actus, qualis hic est copula, tanquam actus externus actualiter & ab« solute liber per denominationem extrinsecam, üt loquuntur. Propositio XXVL damnata. Quando litigantes habent pro se opiniones seque probabiles, potest judex pecuniam accipere pro ferenda sententia in favorem unius prae alio. Fundare videtur fe in eo , quia judex adjudicans litem Petro prse Paulo amittit favorem Pauli, cui posset gratificari adjudicando illi litem, Lc confert Petro aliquid, quod est illi utiliffimum , quin ad id teneatur. Ergo non est, cur non poffit pro hujusmodi favore impenso , & re- spective amisso aliquid citrä injustitiam exigi. Oßen - /**rv AVi Oflendttur salsitas. E Gclefjast. c. 20, dicitur: Xenia & dona excaecant oculos judj. cum. Dein ex vi proprii muneris & officii gratis hcec omnia dispensanda sunt: univerfim enim ex justitia tenetur judex unum alteri praeferre, in quem justitiae bilanx inclinaverit, aut certfc in casu aequalis utrinque probabilitatis rem litigiosam inter partes dividere,aut amicabilem compositionem inducere,unde ista prae- electio tanquam debita ex justitia non est pretio aestimabilis , ne* que vendibilis.. Ad rationem dubitandi quod, licet judex amittat favorem Pauli, acquirit tamen favorem Petri, quem eligit, quique ad aliquam gratitudinem titulo antidorast tenetur. Simile argumentum posset formari de mutuante. Propositio XXVII. damnata, Si liber sit alicujus junioris, & moderni, debet opinio censeri probabilis, dum non constet, rejectam este a sede Apostolica tanquam improbabilem. Videtur ex Divo Thoma palliare velle suam salsitatem, quia juxta eundem quodlib. 3. art. 10. potest unusquisque acquiescere opinioni sui magistri, pii videlicet ac docti, sicut & rusticus auctoritati Parochi, Ergo ä fortiori opinioni alicujus doctoris junioris acquiescere. Oßendttur falßtas f H Alc propositio recte damnata est» utpote nimis indefinita; cum certum sit, quosdam auctores, etiam doctos, este nimis laxos, aut nimium sectari novitates, ac saepe contra communem protrudere opiniones singulares non fatis diligenter utrinque ex? pensas, St carentes sufficiente fundamento. Notatque rect& Car- denas, damnatam istam propositionem fuisse radicem plurima- rum conclusionum improbabilium & fcandalofarum. Et ratio Z priori est , quia in rebus moralibus facilö est homines decipi» cum multa false sint verisimiliora veris. Ut idcircp in parosmiam venerit illud; Nuda samt as sim patrono , nulla fadtt at sine amatore. Ad tLO tg )oc m Conclusio decreti primi. Uibus peractis, dum similium propositionum examini cu- ra & studium impenditur - interea idem sanctissimus re mature considerata statuit & decrevit , praedictas proposi- tioi.es & unamquamque ipsarum, tit minimum tanquam scanda- Iofas,essie damnandas & prohibendas, sicuti eas damnat, ac prohibet: ita ut, quicunque illas aut conjunctim, aut divifim docuerit, defenderit. ediderit, aut de eis etiam disputative publice aut privatim traft werit, nisi forsan impugnando , iplo fafto incidat in excommunicationem, ä qua non possit (praeterquam in Articulo mortis) ab alio quacunque etiam dignitate fulgente , nisi ä pro tempore existente Romano Pontifice, absolvi. Insuper districte in Virtute Sanctae Obedientiae & sub interminatione divini judicii prohibet omnibus Christi fidelibus, cu- juscunque conditionis, dignitatis,ac status,etiam speciali,& specialissima notä dignis, ne praedictas opiniones, aut aliquam ipsarum ad praxim deducant. Loco f Sigilli, Joannes Lupus S. Romanae 8t Universalis Inquisitionis Not. A Nno ä Nativitate D, N. Jesu Christi, Millesimo Sexcentesimo, Sexagesimo quinto,indict. z. die vetö 2, Mensis Octob. Pontificatus autem SS. in Christo Patris D N. D. Alexandri, divina Providentiä Papae VII, anno undecimo, supra dictum decretum affixum, & publicatum fuit ad valvas basilicae principis Apostolorum, Cancellariae Apostoiicae, ac in acie campi Florae. ac in aliis locis solitis & consuetis Urbis, per me Carolum Melanum , ejusdem SS. D. N, & Sanctissimae inquisitionis Cur- forem. Roma typis Rev. Camera ApoßoL 1665. Deere- EZ X W 209 Ad Divum Thom. Verum esse,posseunumqu6mque,praesertim rudem , sui praeceptoris pii ac docti sententiam sequi, & rusticum parocho in rebus maximi fidei propositis posse acquiescere.. Uti & amplecti licet sententiam unius auctoris > fi sit omni exceptione major. Ast st advertat quis, opinionem aliquam esse singularem » contra communem &c, renetur momenta rationum perpendere» & aliter veritatem indagare. Propositio XXV11I. damnata* Populus non peccat, etiamsi absque ulla causa non recipiat legem Z prm- cipe promulgatam. Desumit argumentum ex leg. de quibus ois. de legibus, ubi dicitur : leges nulla alia ex causa nos tenent, quam quod judicio populi receptae sunt. Sive ergo lex civilis sive ecclesiastica sit, ad boc, ut liget, requiritur essentialiter acceptatio, & consensus populi. Oftendttur salsitas, O Mninb enim peccat populus, st absque injusta causä non recipiat legem ä principe rise promulgatam. Quia primö in legislatore humano est potestas ferendi legem independenter I consensu populi, & acceptatione,ne alias legislator hoc ipso non estet stiperior & populus non esset subditus» esletque major potestas in populo, quam in principe. Secundd quia legislatoris defacto est voluntas obligandi populum independenter ä populi acceptatione & consensu» quae voluntas fatis indicatur ex promulgatione absoluta , & yi coercitiya ad legem observandam : atque hsee ipse methodus magis deseryit ad bonum regimen, ut lex non pendeat a populi arbitrio. Ad legem citatam ye. legis acceptationem esse causem , & signum quod lex non censeatur revocata : ac proinde non est essentiale requisitum ad legis validitatem > H vigorem, sed majorem firmitatem & subsistentiam. 0KS 2i f Decretum II. Alexandri VII. Feria V. die i8. Martii 1666. emanatum, in quo continuat Damnationem. Jn Congregatione Generali SanBdC Romam') C3 Umverjahs inquisitionis , habita m Palatio Apoflohco montis Quirinalis coram SS. D. N. D. Alexandro , divina Providentia Papa Vll. ac EminentiJJimis (3 Reverendissimis DD. S. R. E. Cardinalibus 3 in tota repubhca Chnftiana adversus bdereticam pravitatem generalibus mqustoribus d S . sede Ap&ßohca Ipecialiter deputatis . S Anctissimus D, N. post latum decretum die 24. Septemb. proxime elapsi, quo viginti octo propositiones damnatae fuerunt, examinatis sedulo, ,& accurati usque ad hanc diem infra scriptis aliis, -quadragesimum quintum numerum implentibus per plures in Sacra Theologica Magistros , ac per Emi- nentislimos & Reverendissimos DD. Cardinales, adversus haereticam pravitatem Generales inquisitores, eorum suffragia singillatim super unaquaque ipsarum audivit Propositio XXIX. damnata. In dic jejunii, qui saepius modicum quid comedit, etsi notabilem quantitatem in fine comederit,non frangit jejunium. Videtur suat confixionis maculam tegere ex eo , quod singula: ili« come- stiuncula: diversis actibus facta: non sint nisi peccata Venialia ; «que ac si quis diversis diebus quadragesimae modicum quitffumeret: sicut igitur hic non frangeretur jejunium, itä nec in priori, D d a Qßen* 212 W )o( W Ostenditur salsitas . C Omeftiuniculae, esto modicae, saepius tamen repetitae, tamquam partes uniuntur in effectu, qui est notabilis nutritio St roboratio corporis : singulae enim partes cibi > sive simul sive successive fumantur, addunt robur, & hic effectus roborationis manet simul post sumptas omnes partes ; hoc autem est graviter contra finem praecepti intendentis mortificationem corporis. Res patet in simili: Non enim alia ex causa graviter peccatur in ultimo furtulo, ratione cujus simul cum praeteritis furtulis materia notabilis accepta est , St in effectu contingit gravis damnifi. catio. Ad rationem dubitandi verum esse, quod singulae cöme- stiunculse non sint nisi venialia, quousque nondum ponitur,qu* notabiliter nutriat, ac roboret: hac autem posita fit mortale,quia inoraliterfit una notabilis praevaricatio legis, prout patet in furtis minutis. Singulae comestiunculae diversis diebus quadragesimae non violant idem praeceptum, nec coalescunt in unum mora* liter. Unde difparitas. Propositio XXX. damnata. Omnes officiales, qui in republica corporaliter laborant, sunt excusati ab obligatione jejunii, nec debent fe certificare, an labor sit compatibi- lis cum jejunio. Videtur patrocinium invenisse in quadam declaratione Eugenü IV. apud Sylv. Navarh, pronunciantis liberos ab obligatione jejunii opifices, qui laboriosas artes exercent, & agrorum cultores, sive divites sint, sive pauperes, qua: declaratio utpote favorabilis, non minus ac privi* legium, extendenda videtur, ut aliquid operetur; Ostenditur salsitas * E X ista sequeretur , eximendos etiam eos, qui studiis vacant, ingenuas, iiberalesque artes exercent &c. quod tamen hactenus non auditum. Adde quod vix esset, qui praetextu alicujus laboris corporalis in republica exemptionem a jejunio praetendere non posset. Porro opera laboriosa, de quibus Eugenius IV. loqui. m w m -n loquitur, sunt, qua exercentur cum magna agitatione corporis, per quam spiritus multum consumuntur: v. g. arare, fodere, triturare, secare lapides, portare onera, texere latos pannos etiam pedum adminiculo,remigare,percursare urbem vendendo merces &c. haee enim fi longo tempore exerceantur, multum fatigant. Qui igitur Privilegio Eu^eniano gaudere cupit, certificet se necesse est, an labor sit compatibilis cum jejunio. Unde patet responsio ad ejusdem Declarationem, quse sblüm pronunciat immunes ab onere jejunii opifices,qui laboriosa opera exercent; non tamen omnes indiscriminatim officiales. Propositio XXXI. damnata. Excusantur a praecepto jejunii omnes illi,qui iter agunt equitando; utcunque iter agant, etiamsi iter necessarium non sit, & etiamsi iter unius diei conficiant. Rationem videtur venari ex eö, quod corpus muluam defatigetur, sive equo sive curru iter fiat. Imo, esto iter non sic necessarium, licite enim quis utitur luZ libertate in die Jejunii: sicut eadem libertate licitd quis in die jejunii se confert ad alium locum, ubi jejunium non est. Oßenditur salsitas . Q Uia, si iter fiat curru aut equo, omninö potest sini incommodo lex jejunii servari, quae saltem tunc est in possessione, maximi si iter necessarium non sit, & unius saepe diei. Aliud esset» si iter arduum fieret L pedestri, aut curru & equo multis diebus ex causa necessitatis, quae omnia videntur aliquo modo relevare Regula porrö generalis haud statui potest» nisi sorte haec unica. Excusantur itinerantes a jejunio, quando cum magno labore itineris , quomodocunque illud tandem fiat, non potest Consistere jejunium sine magna difficultate & incommodo: Ratio a priori est, quia aliqui plus, alii minus laboris capiunt ex via, accedente temporis,loci» complexionis naturae» & qualitatis viae per mentes» vel plana &c. diversitate. Ad rationem adductam fatigationem corporis ejusmodi praetensam in tantum excusare,in quantum quis certificare se po- Dd | test 214 W )2( W test, an labor iste sit compatibilis cum jejunio, uti de officialibus dictum. At vereor, ne iter ejusmodi equo aut curru, saltem paucis diebus aut uno, non tantum cum incommodo, sed potius eum .oblectatione saepe agatur ä multis. De eo, qui in die jeju - nii se confert ad locum non jejunantem, est disparitas,quod is, proscindendo ab eo , quod fia* in fraudem legis , non ponat impedimentum directum legi, ..d sua utatur libertate. Propositio XXXil. damnata. Non est evidens, quod consuetudo non comedendi ova & iacticinia in quadragesima obliget. Videtur se in hoc tueri, quod ad consuetudinem saltem graviter obligatoriam requiratur animus in populo se obligandi, & quod ab episcopo sit approbata, quae hic deficiunt. Oßenditur salsitas. I Mprimis jus scriptum hanc obligationem ostendit : ait namque Gregorius cap. denique dist. 4. par est, ut, qui his diebus ä carnibus animalium abstinemus, ab omnibus quoque,quae semen- tinam trahunt originem carnis, jejunemus, a lacte videlicet, caseo & ovis. Sed quidquid sit de jure scripto, saltem negari non potest, Consuetudinem semel legitime introductam esse obligatoriam , uti est communis persuasio fidelium -Sc communiffimus theologorum sensus ; Esto, non constet aliunde, quod habuerit olim omnia, quae requiruntur ad hoc, ut consuetudo aliqua obliget, sufficit enim constare a posteriori. Quod autem ( ut pulchre advertit La Croix) .attinet ad has partes septentrionales, saltem per consuetudinem absoluti licita sunt Iacticinia , uti St ova per quadragesimam in Dioecesi Coloniensi, Monasteriensi,aiiisque vicinis. Ad rationem dubitandi i*?, animum sc obligandi,uti & approbationem superiorum ecclesiasticorum, sufficienter constare consequenter ex traditione, & persuasione fidelium, obligatio equidem gravis ex propositione damnata non elucet, verum fatis est, eam educere ex materiae gravitate,cum qua denuo consentit persuasio fidelium, praxis confessariorum &c, &c. Pro- 215 Propositio XXX111. damnata* Restitutio fructuum ob omislionem horarum suppleri potest per quascun- que eleemosynas, qu-is beneficiarius de fructibus fui beneficii fecerit. V idetur fe fundare in negativo, quod non sit ratio, cur obligatus ad restituendos beneficii fructus ob omislionem horarum non possit satisfacere etiam 'per eleemosynas, quas ante otmffiomm recitationis fecerat 2 Oßenditur falßtas „ E St utique ratio, quia largitio eleemosynarum ex fructibus beuchen facta ante omßioncm horarum est mere liberalis,nec ex- plicite, nec implicite habens , vel imbibens voluntatem satisfaciendi obligationi ex justitia contractae. Aliud eslet in eo, qui poß tmtßionem horarum eleemosynas largiretur de fructibus beneficii, esto etiam cum actuali oblivione hujusce obligationis: hic enim talis censeretur implicite velle prius luis obligationibus satisfacere , si quas habet, sive ex justitia, sive ex voto, sive praecepto; .etiamsi tunc non venisset in mentem hoc debitum. Per hoc itaque patet Responsio ad rationem: quia nempe beneficiarius largiens eleemosynam ante omtjfioncm horarum nec explicitö , nec impliciti cogitat de futura & contrahenda modo obligatione, atque adeo transfert absolutfc dominium in pauperem titulo mere liberali & gratuitö. Propositio XXXIV. damnata. In die palmarum recitans officium paschale satisfacit praecepto. Fundamentum desumere videtur ex eo , quod praecepto recitandi horas satisfiat, modo non varietur notabiliter ritus ä Paulo V. praescriptus s est autem ille quoad substantiam in eo , ut officium constet septem horis, cum psalmis ordinariis, lectionibus & orationibus,in quo conveniunt officium Paschale, Lcpalmale solo variato ritu accidentali. Oflenditur falßtas- V Ariatio ista officiorum est substantialis, üt patet primo ex for. mula, quae in paschate est extraordinaria, utpcte contenta uno tantum nocturno. Secundo ex notabiiisiima mm aticnc officit ai6 «s >C m ficii quoad qualitatem, vertendo lugubre in gaudiostim. Tertiö cx eo, quod ista conversio officii unius in aliud postet fieri frequentier, adeoque ä lethali peccato haud excusanda. Eorrö quia in damnatione illa nihil directfc dicitur de ulla alia mutatione circa officia dU , & auctores in diversas abeunt sententias, quas hic referre non vacat, sufficit, praesentis thefeos inflictum vulnus aperuisse. De aliis permutationibus videantur Moralist«. Ad rationem in contrarium allatam manifesta est responsio» videlicet mutationem ritus esse substantialem, si officium paschale, tanquam extraordinarium»permutatur in officium palmsle ordinarium ; aliud foret, si r*ro unum officium ritus consueti & ordinarii mutetur in aliud ordinarium, Propositio XXXV. damnata. Unico officio potest quis satisfacere duplici praecepto pro die praesenti £$ crastino. Argutam pro se rationem affert, quod nempe in simili possit unica actione satisfieri duplici praecepto v. g. praecepto duplici jejunii in vigilia simul & seria quadragesimae. Ergo etiam duplici praecepto recitandi horas, maxime in casu, ubi durante actuali recitatione de nocte horologia variarent, uno pulsante undecimam cum dimidia, altero pulsante duodecimam. Oßenditur falsit ah R Ecitatio horarum est affixa cuilibet diei, ita ut pro duplici die non possit unum, idemque officium recitari, üt constat e» communi omnium sensu,nec non praxi, consuetudine &c. Ratio autem ä priori est: quia, quando obligatio non solum est duplex, fed etiam de duplici solutione ponenda, tunc quamvis una sit potens et apta extinguere alterutram, non potest tamen utramque; sic duplici debito v. g. ioo. florenorum, non potest satisfieri nisi per duplicatam solutionem ioo. florenorum, esto quaevis possit extinguere alterutram. Disparitas jam patet ad jejunii praeceptum in eodem die concurrens , quod non obligare potest ad duplicatam abstinentiam, Casiis horologiorum variantium nec quidquam juvat; essent enim m w m 21? enim eo casu opiniones utrasque eomprobabiles, sed unL relicti altera necessario eligenda foret» Propositio XXXyi. damnata. Regulares postunt in foro conscienti* uti privilegiis suis, quae sunt expresse revocata per Concilium Tndennnum. Videtur se fundare in eo, quia Clausu?« generalis Tridentinj: non obstantibus privilegiis in contrarium aut consuetudine immemoriali: non derogat find mentione speciali privilegiis lpe ikcis, imo post Tridentinum revali- datis, vivae vocis oraculo confirmatis, & aliunde remuneratoriis obsequiorum ä regularibus praestitorum ecclesiae; & hoc maxime pro foro interno. Ostenditur salsitas, O Mnino visum fuit expediens Concilio Tridentino , expressi revocare privilegia, pro bono publico ad vitandas discordias inter Praelatos & Regulares mendicantes, & quidem pro foro utroque: Nam si regulares v. g. possent, pro foro interno, absolvere ä casibus episcopo reservatis, vel sine ejusdem approbatione, non esset consultum bono publico,nec vitarentur discordiae inter Praelatos & regulares , qui tamen finis est revocationis privilegiorum. Ad rationem igitur dico, ista privilegia uti pro foro externo, id interno omninö a Tridentino fuisse expressi revocata, revali- dationem autem a Pio IV & V. factam, fuisse denuö sublatam a Gregorio XIII, Lc ultimo per revocationem factam ab Urbano VIII. Communiter docent etiam, omnia ww vocis oracula corruisse. Tandem si privilegia regularium remuneratoria fuistent» aliquod saltem in particulari expressum fuistet, sed nil tale invenitur. Poterant igitur fine alia compensatione ob bonum commune abrogari. Ita Dom. Viva. Propositio XXXV11. damnata. Indulgenti* concessa regularibus, & revocat« ä Paulo V. hodid sunt rera- Udat«, E e Videtur 218 Videtur eo niti effugio , quod Paulus V, qui indulgentias regularium revocavit sano rLo6, tamen 1609. de novo concesserit minoribus omnia antiqua privilegia,gratias, & indulta spiritualia inhaerendo confirmationi Clementis Vili &c. Ergo es communicatione privilegiorum indulgentias regularium omnes sunt revalidatas. Ößenditur salsitas* P äuIus V. innovavit equidem omnia privilegia , & indulta spiritualia, quae Clemens VIII. fratribus minoribus antecedentes confirmaverat; ast non continuo infertur: ergo etiam innovavit & revalidavit indulgentias antiquas ; cum non fit praesumendum, Paulum V. post revocatas regularibus indulgentias statim voluisse easdem iis restituere, cum nulla apparuerit ratio , sententiam in re tam gravi mutandi. Et Notoria est aliunde regula juris in 6 * nempe 81™*» In generali concessione nm veniunt ea, qua quis non ejfct verifirmliter in specie concessurus „ Per quod patet ad rationem dubitandi: Nisi dicere malis, indulgentias revocatas, este innovatas in favorem religionis Sera- phicae incommumcabiliter; Propositio XXXV111. damnata. Mandatum Tridentini factum sacerdoti sacrificanti ex neceffitate cum peccato mortali confitendi quamprimum, est consilium, non praeceptum. Tuetur se in textuTridentini, qui aeque potest intelligi tantum de consilio» eum non apponat praeceptum , auc signum indicans obligationem gravem,aut poenam pro transgressoribus; Sein dubio legis sit libertas in poffeffione. Oßenditur salsitas . Ü T haec pateat, inspiciendus est Tridentini textus, Sefs. iz'. c.7. Quodsi necessitate urgente sacerdos absque praevia confessione celebraverit, quamprimum confiteatur. Hanc Tridentini legem communis ecclesiae usus , & doctorum consensus determinat ad obligationem gravem, quia materia est gravis, tum quoad fe , tum quoad rationem finis ad avertendam gravem irreverentiam focramento Eucharistiae alias irrogandam. Tandem ob- W )o( W 519 ligatio levis non solet tam serid refkxib inculcari. Notat t^men Gobat, quia hoc praeceptum latum est ä Tridentino , ubi hoc Concilium non est receptum , non obligare illud praeceptum , quod in medio relinquo. Ad textum Tridentini, esto nihil simile apponat Resp. praeceptum hic sumi antonomastice tale juxta exigentiam materiae, quae utique hic gravis est. Propositio XXXIX. damnata. Illa particula: quamprimum imelligitur, cum sacerdos suo tempore confi" tebitur, ^ullä ratione, sed sola explicandi libertate & libidine contradicendi videtur hasc velle sustineri, cum illud: quamprimum : extendit ad sex menses juxta nonnullos, imo ad tempus omnino indeterminatum, ut intendit propositio. Oflcnditur salsitas. P Rimo Tf quamprimum ita explicari non debet,quamprimum talis sacerdos volet iterum celebrare: ista enim obligatio an- tecedenter erat, & Tridentinum imposuit novam,quae non erat. Secundo rueret praeceptum Tridentini , cum independenter ab eo sacerdos teneatur iure divino suo tempore confiteri ant£ aliam celebrationem, propter peccatum lethale nondum confessum. Tertio quia eodem mod 6 ligaretur laicus urgente ne .esskate communicans cum mortali absque confessione, ac sacerdos,cum uterque teneatur suo tempore confiteri. Porrö r) quamprimum teneri, declaravit S. Congregatio, idem esse, ac tertio laltem die post illam mistam sine confessione peractam, quod probabile putat Lugo, qui,& addis : posse fieri, ut eadem die obligetur,si praevideat,se intra triduum debere celebrare & post hanc diem non habiturum copiam conftssarii. Propositio XL, damnata. JEst probabilis opinio, quae dicit, esse tantum Veniale osculum habitum ex dei :ctatione carnali & sensuali, quae ex osculo oritur, secluso periculo consensus ulterioris & pollutionis. Videtur Ee % 222 W )v( W Videtur se justificare per id, quod in osculo,tanquam in re indifferente, esto ob delectationem carnalem,dummodo consensus ulterior excludatur, detur parvitas materia;, qua: etiam datur in furto, diffamatione &c. ergo est tantum Veniale. Oßendttur salsitas* P Rimo quia osculum , cui annectitur delectatio Venerea , est complacentia de objecto mortali, nernpfe de fornicatione, ad quam ex natura sua ordinatur & proxirrse disponit: ergo non est tantum Veniale. Secundo quia propositio haec damnata manifeste loquitur de delectatione carnali & sensibili, utique venerea ex illo osculo orta, & directe volita cum consensu in illam, uti constat ex illis Verbis : absque periculo consensus ulterioris (nempe: in fornicationem, aliud ve opus turpe) ergo supponitur jam consensus in ipsam delectationem Veneream ex osculo ortam , qui utique mortalis est. Tandem Clemens VIII, & Paulus V. jusle- runt deferri ad inquisitores fidei, asserentes in osculis ob meram delectationem Veneream habitis non reperiri culpam mortalem. Ad rationem dico primo: oscula & tactus de se sunt quidem indifferentia, non autem illa , quae ob delectatiouem Veneream exercentur, Parvitas materiae non datur, cum in delectatione hac quacunque reperiatur tota malitia impudicitiae,ac proinde solum potest esse Venialis ex actus indeliberatione & inadverten« tia. Propositio XL1. damnata. Non est obligandus cohcubinarius ad ejiciendam concubinam , si h®c nimis utilis esiet ad oblectamentum concubinarii, vulgo regalo$dum deficiente illa nimis aegre: ageret vitam, & ali® epul® t®dio magno concubinarum afficerent, & alia famula nimis difficile inveniretur, .Videtur obligatio ista omnino msgnum afferre incommodum , 6c quasi fu- prä vires humanas, dum Concubinario affert vitam tristem, melancholicam, txdiosim* cibos insipidos, nullum oblectamentum,difficilem alterius famul® inquisitionem , qu® sunt ipsä morte amariora, Porro illi periculo obviari potest per propositum non peccandi &c, m )o( m 2tl Oßenditur salsitas. U Niverfim omnis occasio proxima peccandi, qualis est concubina domi retenta, tolli omnino debet, nisi detur impossibilitas aut physica, aut moralis illam tollendi, qualis hic nulla est. Nec sufficit ad eam permittendam quaelibet utilitas, vel aliud incommodum. Neque alia quaevis difficultas hic relevat. An non enim difficilius est homini, sibimetipsi eruere oculum, aut pedem abscindere, quam famulam ejicere? Et tamen Christus Dominus jubetMatth.18. si oculus tuus scandalizat te, erue eum,Se projice abs te. Similiter, si pes tuus icandalizat te,abscide eum &c. si igitur propria membra , si nos scandalizent, abjicienda & projicienda sunt, quanto magis ejiciendum scortum , si impedimentum sit aeternae salutis. Major igitur eft obligatio illa, quam assertae difficultates, & incommoda , a morte spirituali praeservativa. Propositum illud nonpeccandi in sensu composito cohabitationis erit fere scmper inefficax, nec universale, adeöque insufficiens ad vitandos re- lapsus. Propositio XL11. damnata. Licitum est mutuanti aliquid supra sortem exigere, 6 se obliget ad non repetendam sortem usque ad certum tempus, Difficilem pro fe affert paritatem, nempe quod pro damno emergente,lucro cessante Llc. auctarium accipere liceat, quia haec onera pretio selbmabilia mutuans subit in gratiam mutuatarii. ergo etiam pro obligatione non repetendi sortem usque ad certum tempus, Oßenditur salsitas . H ac semel usuräadmifsä apertus pateret campus usuris palliatis, ut consideranti patet. Ratio autem ä priori videtur esse haec: qiva dum mutuans obligat fe ad non repetendum mutuum per decennium v g. vel praevidet? periculum remotum , quod inte- rim ea pecunia indigeat, vel proximum; si primum, non potest pro ea obligatione auctarium accipere, sicut nec pro periculo remoto amittendi fortem. Si vero appareat periculum proximum E e 3 tunc tunc potest auctarium accipi non pro ea obligatione, sed pro damno probabiliter emersuro aut lucro probabiliter cessaturo, quanti arbicrid prudentum hoc periculum aestimabkur. Disparitas igitur est, quod damnum emergens, vel probabiliter emersurum, uti & lucrum cessans,sint onera mutuo extrin- seca; quae aliunde non possunt compensari, nisi per auctarium, Ast obligatio illa non repetendi ad certum tempus est mutuo intrinseca A aliunde potest compensari, puta si pecunia interim ex aliquo infortunio, furto, vel incendio &c, pereat, non pereat mutuanti, sed mutuatario. Propositio XL 111. damnata. Annuum legatum pro anima relictum non durat plus, quäm per decem annos. Occasionem huic dediffe videtur Doctrina Soti, qui docuit, quod nui!- anima in purgatorio detineatur ultri decem annos, ex eo , quod ju- vcktur per suffragia ecclesiae, & indulgentias ä vivis pro defunctis applicatas, & quod non videatur yerosimile, Deum amicos suos velle ulterius detinere, Oßenditur salsitas H Mq paradoxa omninö divinatorie asseruntur: quis enim ad decennium Deum purgatorii tempus limitasse, per revelationem cognovit? Contrarium docent revelationes, & ecclesiasticae historiae : refert enim ex Surio Henriquez, Innocentium III, ad diem usque judicii fore detinendum in purgatricibus flammis, Paucis ab hinc annis, refertDominicus Viva,in quodam Conventu prope Neapolim apparuit religiosus, qui fere centum ab hinc annis decesserat & suffragia postulavit. Celebrantur etiam in ecde^ sia anniversarii per multa saecula. Est igitum sententia haec de dura- tione annui legati pro anima relicti ad decem annos omninö sah sa; sententia verö Soti certo improbabili?. Quia Suffragia ecclesiae pro defunctis non offeruntur ab ipsis debitoribus : unde potest Deus ea non acceptare, maximh si animae defunctorum posuerint, dum viverent, obicem ad talem ef- ctum? DA W ~ + fectum,negligendopro defunctis exorare, facrificid pro eis curare, indulgentias eis applicare. Similiter indulgentis pro defunctis dantur ä pontifice, non ut habente potestatem judiciariam ? adeoque non sortiuntur effectum infallibilem» sed per modum suffragii 5 c solutionis. Unde rationes corruunt. Propositio XLlV. damnata. Quoad forum conscientia, reo correcto ejusque contumacia cessante, cessant censurae. Videtur castra metari ex eo, quod Cessante causa cesset effectus r ergo cessante contumacia cessat censura, quas pcena est medicinalis & fertur sub implicita conditione: donte rejiftfas, Oftenditur salsitas* P Rimö Cenftira non dependet in conservari I contumacia, atque adeo hac cessante adhuc opus est absolutione,quae omnino conferenda est. Secundo res per easdem causas tollitur, per quas colligatur üt habet regula vulgaris ; sed censura colligatur per innodationem juridicae & ecclesiasticae potestatis: Ergo & per hanc tollitur, inde & praxis ecclesiae habet, ut & mortui ( prius tamen contriti) in censuri publica» absolvantur, ut gaudeant sepultura ecclesiastica & suffragiis fidelium. Tertid Cenfurati per sublatam contumaciam satisfaciunt praecisi obedienuse ecclesiae, qua satisfacta restat pcena censurae per absolutionem auferenda. Ad rationem dico, cessante causa, ä qui pendet res tam in fieri, quam conservari, ceslat effectus : secus si tantüm pendet in fieri, non autem in conservari. Deinde licet censura sit pcena medici- nalis»non tamen fertur siib conditione; quia ex regula juris 77. in 6. actus legitimi conditionem non recipiunt: Et esto conditionat& ferretur,sensus non alius esset, quam quod nonnisi fofi reßpifcejt- tiam absolutio sit conferenda. Propositio XL V, damnata» Libri prohibiti, cfonec expurgentur , possunt retineri, usque dum adhibiti, diligenti! corrigantur. Vide- 224 UZ X g» - Videtur hoe tutamen pro se assumere , quia libri prohibiti cum clausula: donec txfttvgtmury possunt retineri, donec expurgatio fiat, maxime ab eo , in quo nullum est perversionis periculum , vel scandalum &c. «deoque cessat obligatio legis in particulari saltem casu. Oftenditur salsitas , R Egula indicis io.habet: si quis libros haereticorum vel cujus- vis auctoris scripta, ob haerefis vel falsi dogmatis suspicionem damnata,atque prohibita legerit sive habuerit, statim in excommunicationis sententiam incurrat. In hac abfolutfc prohibetur ä pontifice, ne quis apud se retineat libros quovis titulo interdictos praetextu etiam expurgationis, alias nemo teneretur ad librum vetitum inquisitoribus deferendum. Ad rationem oppositam clausulam illam non tribuere potestatem libros prohibitos retinendi, sed per illam potius fu£ pendi potestatem legendi. Dein esto, cessaret in aliquo particulari finis inadaequatus , qui posset esse perversionis periculum, vel scandalum; nunquam tamen cesset finis adaequatus, qui praeterea est, ut partes conformentur toti, prout expedit bono publico. Sequitur nunc conclusio bullae condemnatorise. Quibus GZ X>( M 22§ Q Uibus maturö pensatis idem Sanctissimus latuit, ac decrevit , praedictas propositiones, Sc unamquamque iplarum» üt minimum tanqusm seandalosas esse damnandas, & prohibendas , sicut eas damnat, ac prohibet ita, ut quicunque illas aut conjunctim, aut divisim, docuerit, defenderit, ediderit, aut de eis etiam disputative publice aut privatim tractaverit, nisi forsan impugnando, ipso facto incidat in excomMunicationem, ä qua non possit (praeterquam in Articulo mortis) ab alio quacunque etiam dignitate fulgente, nisi ä pro tempore existente Romano Pontifice, absolvi. Insuper districti in Virtute Sanctae obedientiae, & sub interminatione divini judicii prohibet omnibus Christi fidelibus, cu- jusciinque conditionis , dignitatis.& status, etiam speciali & specialissima nota dignis, ne praedictas opiniones, aut aliquam ipsarum ad praxim deducant. Loco f Sigilli . Joannes Lupus S. Romanae & Universalis Inquisitionis Not. A Nno ä Nativitate D. N. Jesu Christi Millesimö sexcentesimo , sexagesimo sexto, Indict. 4. die verö 25. Mensis Martii, Pontificatus autem 85. in Christo Patris D N. D. Alexandri , divini Providentia Papae VII, anno undecimo , supra dictum decretum affixum , & publicatum fuit ad valvas principis Apostolorum Cancellaris Apostolicce, ac in acie campi Horae, ac in aliis locis solitis & consuetis Urbis, per me Carolura Molinum , ejusdem SS. D. N, ; & Sanctissimae inquisitionis Cursorem. Rom* typis Rev. Camere Apofial. 1666. Ff Prae- Praelusio VII. Quesnellifmi In Damnatis ab Innocentio XI. Propositionibus 65. Ihii hic speciale historicum occurrit r sed tantum memorandum, quod prior condemnatio thesium nimiam sententiarum laxitatem radicitus non amputaverit: tantae siquidem non ita p6st exoticae sententiae in publicum prodierunt, ut novis opus esset remediis. Non aliter, ac si reclusis coeli cataractis ingentia depluunt sturnina , ac vduti unitis Viribus istum orbem terrarum inundare festinant : ita aperta semel laxitati porta omnia sanioris theologiae, morum» honestatisque repagula soluta sunt, & torrens novitatum totum fere orbem conglomeratis Viribus perfregit, famosique instar diluvii Catholicam inundavit Ecclesiam. Totum hoc negotium respiciebat summum in ea Thalafliarchum innocentium Xf, qui ad rem Calamitosissimam obstupuit, doluit, ingemuit, utpote Pontifex Innocen- tissimus, atque emendatioris moralitatis , & Sanctissimae vitae Studiosus, ille igitur indefessus Ecclesiae Praeses tanti ponderis negotium sine mora sedulo aggressus gravissimam hanc exortam tempestatem, convulsis 65. laxioribus propositionibus, Jansenistis mo ÄMM UZ X M 227 modernis multum faventibus, anno 1679. 2. Martii Compescuit. Per ilium recesserunt aquae diluvii quae ( non üt olim undae ultrices in poenam peccati) sed in stimulum peccati, & naufragium animarum & longa, & lata quorundam opinione in mentes hominum delapsae fuerunt. Sequitur itaque Dogmatica Digressio Ad propositiones ipsas damnatas, additis earum rationibus apparentibus ac confutatis. Decretum Primum. Innocentii XL Fcria V. die 2 . Martii 1679. In Congregatione Generah Sanci* Romane, (3 Universalis inquisitionis , habita in Palatio Apoßohco Vaticano coram Sanci JJimo D. /V, D. Innocentio Divina Providentia Papa XI. ac Eminentijjimis 13 ReverendiJJimis D. D. S. R. E. Cardinalibus 13 in tota Repuhhca Chnjhana adversus he- rettcam pravitatem Generalibus Inqwßtoribus d Sancis sede Apojlohca specialiter deputatis. S Anctissimus D. N. innocentius Papa XI. praedictus ovium sibi a Deo creditarum saluti sedulö incumbens , & salubre opus in segregandis noxiis doctrinarum pascuis ab innoxiis, ä fel. record. Alexandro VII. praedecessore suo inchoatum prosequi vo- F f 2 lens, 228 ' W X W Sens, plurimas propositiones-, partim ex diversis vel libris vel thesibus » seu scriptis, excerptas, & partim noviter adinventas , theologorum plurium examini & deinde Eminentissimis & Reverendissimis D. D. Cardinalibus contra haereticam pravitatem generalibus inquisitoribus subjecit. Quibus propositionibus sedulo , & acurate saepius discussis, eorundem Emi- nentissimorum Cardinalium, & Theologorum Votis per Sanctitatem suam auditis, idem Sanctissimus D. N. re postea mature considerata statuit, & decrevit, pro nunc sequentes propositiones, & unamquamque ipsarum , sicut jacent, üt minimum tan- quam scandalosas, & in praxi perniciosas, esse damnandas, & prohibendas, sicuti eas damnat & prohibet. Non intendens tamen Sanctitas sua, per hoc decretum alias propositiones in ipso non expressas, & Sanctitati suae quomodolibet &ex quacunque parte exhibitas vel exhibendas, ullatenus approbare. Propositio L damnata; Non est illicitum ,in Sacramentis conferendis sequi opinionem probabilem de valore Sacramenti, relictä tutiore, nisi id vetet lex, conventio, aut periculum gravis damni incurrendi. Hinc sententia probabili tantum utendum non est in collatione baptismi, Ordinis Sacerdotalis , aut epilcopalisi Videtur se fundare in boc, quod ductus opinione probabili prudenter operetur , adeoque licite : Sic quoque licite suscipiar Sacramentum sequendo sententiam probabilem relictK tutiore v. g. accedendo ad Sacramentum poenitentiae cum attritione cognita üt tali, omissa contritione &c. ergo etiam licite Sacramentum confertur sequendo sententiam probabilem &c. Oßen* m m M 22I Oßenditur salsitas P Rim6, quia sc^uens|opinionem probabilem, relict a tutiore, exponit (aeramentum periculo frustrationis & invalidae adminiu strationis, quod contra religionem pugnat. Secundo praetercai peccat contracharitatem, defraudando fideles fructu certo; lmd> universim peccat quis contra legem , sive directe illam transgrediatur, sive se exponat periculo illam transgrediendi. Verum quidem est, quod non liceat uti sententia probabili in collatione baptismi, quia dubietas de baptismo obstas saluti animae ; Nec in collatione ordinis sacerdotalis seu episcopalis , quia dubietas de valore ordinis obstat validitati consecrationum. Atque hoc ipsum confixa thesis non abnuit. Nihilominus patet ex ipsa ejus confixione , quod ob alias etiam causas sit illicitum, conferre (aeramenta alia, juxta opinionem mere probabilem, relictät tutiore v. g. ob irreverentiam, quae sacramento irrogatur exponendo illud periculo frustrationis. Ad rationem dico: omnino prudenter & licitfc operatur, qui sequitur sententiam praBice probabilem, qualis non est praesens fulminata. Nego pariter, universim licite suscipi Sacramentum cum opinione probabili, tutiore relicta : Unde sententia de attritione, quod sufficiat cum Sacramento ad gratiam absolutionis, non est mere probabilis , sed practiefc probabilis, &moraliter certa. Propositio II Probabiliter existimo , judicem posse judicare juxta opinionem etiam minus probabilem. Videtur pro se adducere communem sententiam Probabilistarum, in qua universim licitum est, sequi sententiam probabilem omissa probabiliore &c. ergo etiam judex licitd sequi poterit illam , quando in causis, civilibus circa jus partium controversarum est opinionum diversitas^ Oßenditur salsitas* P Rimö obstat huic sententias jus naturale, quod non patitur ex parte litigantis damnificationem injustam, dum pro illo stat sen- F f 3* tm- 2Z2 W )o( W tentia probabilior. Secundö judex tenetur ex contractu implicito cum republica discutere causae merita, & juxta lancem, cui magis favet, litem adjudicare sive ex justitia sive ex charitate, prout ialariö , vel propria partium delatione judicis officio fungitur. Tertiö juxta reg. jur. 45. in 6. dc leg in obscuris, ffi de reg. jur. dicitur: infpicinms in obscuris, quod est verisimilius. Ergo judex nequit judicare juxta minus probabilem , si quo minus acceptor personarum audiri malit» dum jus dicit non pro causae meritis, sed pro affectu amicorum & charorum. Ad sententiam Piobabilistarum, quod attinet, ye. fatis plausibiliter defendi a multis, eam in aliis actionibus humanis este licitam, medofit pr attice prebabtlis, exceptis nonnullis casibus, ut patet ex thesi praecedenti de Sacramentorum collatione : Quare sicut non operatur prudenter nec licite medicus » adhibendo pharmacum minus probabile: ita nec judex, judicando juxta minus probabilem , quia datur in his omnibus obligatio sequendi, quod est probabilius ac tutius, Propositio IIL Generadm, dum probabilitate sive intrinsecä sive extrinsecä quantumvis tenui, modo ä probabilitatis finibus non exeatur, confisi aliquid agimus, scmper prudenter agimus. Videtur robur aliquod invenisse in eo, quod probabilitas tenuis , additä häc particulä ut diminuente , non distrahente, sit vera & essentialis probabilitas , quae fundare postit assensum prudentem, esto non un- dequaquc firmum. Majoritas enim, & minoritas probabilitatis neo variant speciem, üt patet in calore tenui & forti &c. ergo a pari. Oftenditur salsitas f IT res intclligatur altius, nosse oportet, quod probabilitas te- U nuis non sit aliud , quam gravitas apparens alicujus rationis secundum se spectatae,quae possit fundare judicium apparenter prudens, non quidem absolutum, & practicum, sed speculativum, & respectiv6 duntaxat ad tale fundamentum, quod solum secundum quid est grave, non simpliciter. Jam ad thesin. Sive tb generarim fuma- m X sn 2)r Aimatur pro iemper» & in omni caso, sive pro regulariter, non prudenter agitur ex motivo tenui. Est enim ejusmodi mo rivum nec reipsä prudens nec dignum aslensu viri prudentis, imd communiter motivum ei oppositum est fer£ certum. Adde quod motivum tenuiter tantum probabile non postit tollere dubium practicum, cum quo operari absque dubio peccatum est. Ad rationem dubitandi y?. probabilitatem tenuem, quae tantum importat fundamentum grave secundum quid, esto intri probabilitatis speciem adhuc contineri dici postit, non tamen pertingere ad probabilitatem antonomasticä sic dictam, quae fundat assensum absolutum , simpliciter talem , practicum. Esto igitur, in physicis magis & minus non varient speciem, benfc tamen in moralibus, in quibus plura committuntur arbitrio pru- dentum. Sic magis Sc minus variant speciem avaritiae , & prodigalitatis , quarum una est per excessum» altera per defectum. Propositio IV, Ab infidelitate excusabitur infidelis non credens ductus opinione minus probabili. Videtur in co se fundare, quod quiscunqoe , esto sit infidelis , prudenter sequatur opinionem probabilem,etiam in conflictu probabilioris:Imo esto, fides Catholica appareat probabilior. adhuc excusabitur infidelis, si ductus opinione minus probabili non credat,donec habeat evidentiam credibilitatis, qualis nondum est major tantum probabilitas, Oßendttur salsitas, I Nfidelis iste ideö non excusetur ab infidelitate, qvia est in ignv- ranti* vmcibilh sive assectatam voces, sive crassam & lupinam, circa fidem nostram, & ex culpS sua propria caret certitudine requisita ad credendum, eoquod non adhibeat diligentiam in inquirendo veritatem. Graviter igitur peccat, ut advertit Vasiju, parte 2. dis 126. non credendo ob eam culpabilem negligentiaro & ignorantiam, in qua ipsa infidelitas est illi interpretative volita. Addit Cardenas, qüodsi talis infidelis cum ejusmodi probabilitate deprehenderetur in morte, neque tempus haberet inquirendi verita- 2Zr W X m veritatem , teneretur Deuro rogare pro illustratione Intellectus, quam Deus, qui vult omnes homines salvos Fieri, non denegaret facienti,quod in se est ; per hanc autemillustrarionem transi, fet illa probabilitas in certitudinem. Ad rationem dico , non poste quempiam amplecti opinionem minus probabilem, relicta probabiliori, quando datur lex, consuetudo, aut conventio de sequenda probaoiliori, & quando periculum gravis damni ad id obligat prout in casti praesenti infidelis constringitur: tunc enim opinio minus probabilis non est practicfc sed speculativi probabilis. Dein infidelis habens majorem probabilitatem pro fide catholica veluti manuducitur,& D.e6 aspirante proximi juvatur, ad evidentiam credibilitatis & creden- citatis, quam patiunt signa & notae verae ecclesiae. Propositio V. An peccet mortaliter, qui actum dilectionis Dei semel tantum in vita eliceret, condemnare non audemus. Videtur esse ratio , quia nulla obligatio astruenda est, nisi de illa manifestd constet.: non constat autem obligatio de actu dilectionis saepius in vita eliciendo. -Ergo illa nequaquam adstruenda. Ofienditur salsitas . C Ertum est, nos obligari ad actum explicitum & formalem cha- ritatls perfectae erga Deum non tantum semel, sed saepius in vira, neque hoc tantum per accidens, in quantum forte actus charitatis erga Deum necessarius est ad actum alterius virtutis, qui praecipi supponitur; sed etiam per se, & ratione specialis praecepti , exigentis & prae scribentis actum charitatis erga Deum. DI« ctat enim ratio naturalis, absonum esse, nunquam aut raro in vita ad Deum ultimum finem se convertere, aut habitum charitatis supernaturalem infusum in perpetuo otio concludere. Adde, quod voluntas humana, ex natura stia ad bonum ordinata, naturali debuit lege obligari ad liberi amandum identidem summum ac purum bonum,in quo est omne bonum, ä quo bonum omne promanat, adeoque ad actum dilectionis saepius in vita eliciendum, 1 «I ä® Ad rationem dico, utique extare praeceptum dilectionis Dei: diliges dominum Deum &c. in quae Verba Divus Thomas 2. a. qu. 44. ait: praecipitur,ut ex tota fortitudine» vel virtute, vel viribus Deum diligamus. An hoc est semel tantum teneri ad amorem Dei? minime. Saepius iänä in vita hoc urgere praeceptum, constat tum ex ipso rationis dictamine , tum a posteriori ex damnatione sequentium duarum proposmonjjm & primae ab Alexandro VII- Propositio VL Probabile est, ne singulis quidem rigoros^ quinquenniis per se obligare prxceptum charitacis erga Deum. Videtur esse ratio fere eadem,quae prioris; addendo,quod Verba legis stricte sint interpretanda ex reg. juris in 6. odia restringi, favores convenit ampliari* Oßenditur salsitas. E Sto sit controversia inter auctores de tempore determinatb hujus praecepti» quandonam obliget ? Nonnulli enim cum Leandro docent, hominem singulis saltem festis; alii cum Ledes- ina quotannis; alii cum Palao intra triennium obligari, qu6 eia- pso sit mortale, si non impleatur praeceptum. Communis tamen cum Suare censet, prudentis arbitrio taxam hujus obligationis este praefigendam: cum enim aliquibusqui negotiis temporalibus detinentur, rarius Dei amabilitas proponatur; aliis verp crebrius : idcircö pro diversa opportunitate diversa inest hominibus obligatio se convertendi ad Deum per actum charitatis ; nemo tamen potest citra gravem culpam diuristhrse eum negiigere. Ad rationem dubitandi 1y. Esto tempus obligationis in praecepto non exprimatur, fatis est idipsiim prudentum judiciö colligi ac determinari. Et quaeso, num ergo sit odiosum , quod velit a nobis diligi Deus diligibilis super millia auri & argenti; Deus, inquam, fons, origo St immenses totius bonitatis Oceanus ? ampliandum igkur potius hoc dulce praeceptum, quam restiingen- dum» Gg Pror LZ4- EZ X W Propositio VI!. Tunc solum obligat (praeceptum charitatis,) quando tenemur justificari,. & non habemus aliam viam , qua justificari postumus, didetur fundamentum ejus in eo situm,quod non detur obligatio ad actum charitatis per /e , & ex vi praecepti cujuidam specifici & particularis; sed per autdens & occasione aliorum praeceptorum, qpT sine actu charitatis expleri non possunt,. Ostenditur salsitas ». O Bligationem dari per se in praecepto charitatis, aperte docet Angelicus i. 2. qu. 100. art, 1©. in ©. actus charicatis cadit sub praecepto legis, quod de hoc specialiter datur, scilicet diliges dominum 1 Deum tuum &c. Matth. 22. hoc est maximum & primum mandatum. Marci 12. diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, ex tota anima tua, ex tota mente tua, ex tota virtute tua°. Et ianL praeceptum- hoc tam grave r tam lanctum, tam justum, singulari majestate Moysi ä Deo promulgatum, populoque. Israelitico impreslum , toties in nova lege; repetitum r . primum & maximum mandatum 5 , ad cujus acuracam observationem cordibus hominum inserendam Deus unice collimat, hoc,, inquam; praeceptum nunquam per ft obligare dicetur ad actum* charitatis eliciendum Tquis hoc somniet?: Ad fundamentum jam responsum est ex 8 . Thoma; Cui addendum ,quod ; praeterea insignis quidam contemptus , & enormis ingratitudo esser, habitu infuso charitatis nunquam uti, &: ingentem hunc thesaurum; in: sudario reponere. Ut supra jam memini.. Fropositio V11L Comedere Lc bibere ulque r ad' satietatem ob solam voluptatem non est’ peccatum , modo non obsic valetudini , quia licite potest appetitus* naturalis suis actibus früh Ratio asserti exprimitur in hac ipsa thesi , quse proscribitur,.videlicet, quisu liciti potest appetitus naturalis, suis actibus frui.. Ostem Z Jo( 2ZF iQßenditur salsitas. N Atura in'comestione delectationem annexuit, non ut Enem»' sed üt medium, quatenus per eam alliceremur ad comedendum, & conservandum proprium individuum: Ille igitur, qui comedit & bibit ad satietatem ob meram voluptatem, naturae ordinem invertit, ordinando finem ad medium,non medium ad finem. Unde Aug tom. lo.ser. 4. ait: quoties aliquis in cibo & potu plus rsecedcnte, Hoc solum addo, quod delectatio concubitus con- Og 2 juga-; SZ6 «5 ) 0 C m jugalis, cum sit immodica# animum a divinis facite avocet, nisi ad debitum finem ordinetur, & idcirco non licet ob solam voluptatem opus illud exercere: cum juxtaS. Thom. 4. contra Gent. cap. 8/. inordinatum sit, venereis uti propter solam delectationem. Ad rationem dubitandi % repugnantiam esse !n adjecto,/ nisa immoderatio: constat enim voluptatem veneream esse immodicam, imo expositam periculo prolabendi in excessus graviores contra modum debitum. Cumque animam minus reddat idonM am ad finem suum, non potest directe intendi. Secus est de aliis ibidem relatis actibus, supposito,quod dentur tales in individuo indifferentes: in his enim voluptas est moderata , quae animum ad coelestia attrahit potius, quam retrahit; & idcirco natura eam instituit ad id praestandum. Propositio X. tfon tenemur proximum diligere actu interno & formali, sidetur ist scriptura sui aller« rationem collocare: nam 1. Joast. 5.dicitur: filioli, non diligamus Verbo , neque lingua, sed opere & veritate. Ubi tantum proscribitur actus dilectionis externus, qui consistit in opere, quin exigatur actus internus. Ofienditur falsit au I Dem Evangelista & dilectus Christi discipulus i.joan. capite 4. sequente ait: hoc mandatam habemus a Deo , ut, qui diligit Deum, diligat & fratrem suum. Ac si dicat t consimili dilectione diligendus est Deus & proximus: sicut igitur Deus dilectione interna est diligendas , ita & proximus propter Deum. Porrö ne gratis haec fiat illatio, pro certissimo tenendum est, mandato primo Christi Domini, Matth. 22. diliges Dominum Deum tuum Stc. per actum externum virtualenn ofcstervando V.g praecepta decalogi & alia praecepta , non satisfieri, sed necessarium esse astum internum elicitüm. Ergo etiam mandato Christi alteri: diliges proximum tuum sicut te ipsum, non satisfieri potest per actum merfc externum & virtualem v. g. succurrendo proximo in ne* cessita- W X W 237 ceffitate, sed necessarium esse actum internum elicitum & for-* in ale m. Ad textum citatum D. Joannem velle. ut proximum diligamus nm verbo tantum i sed etiam opere ipso, & quidem non ficte, sed in veritate » hoc est animo sincero, benevolo, amicabl- li &c. quae omnia ei praedicata sinfe actu interno inesse non pok sunt. Propositio XI. Prsecepto proximum diligendi satisfacere possumus per solos actus externos. .Videtur in eo reperisse subsidium, quod juxta S.Thom. 2.2. qu.2s. art. 8 . dilectio proximi non urgeat ex virtute charitatis, nisi ratione occurrentis necessitatis, ut itä in bonum ejus cedat; atqui potest subveniri necessitati per externam exhibitionem beneficenti*, quin actus internus quidquam contribuat Lee. Ergo. Oßenditur salsitas, O Bstat huic doctrinae tum lex naturalis, tum lex positiva Christi. Primo quidem lex naturalis, quae ad humani generis conservationem , pacemque publicam fovendam, nihil magis nece£ sarium esse, ex ipso dictaminc rationis concludit, quam ut proximus etiam actu interno, & non mera,saepe tanttim simulati externa hypocrisi, inani gloria vel alio profano motivo &c. diligatur, ne alias totus mundus pateret fraudibus, aut aliis Machiavelli principiis §c deceptionibus. Secundö lex positiva Christi Domini, qui voluit, ut proximum diligamus amore fupernaturali sive ex amore benevolentiae erga proximum: Nisi enim hoc praecepisset Christus, non posset praeceptum ejus dici novum: jpan. 13. mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos: hoc est,ht communiter intelligunt Patres & theologi, amore fupernaturali, qui sine actu interno esse non potest.. Auctoritatem oppono auctoritati. Nam r. 2. qu. 26. art. 7, habet idem S.Doctor: interior charitatis assectio debet respondere exteriori effectui. Occurrens necessitas admittit tum exteriorem, Gg i tum 2Z8 m )0( w tu n interiorem actum. Cedit etiam internus actus in bonum proximi» quatenus firmat & roborat animum ad .beneficentiam proximo saepius .exhibendam. IPropofitio ‘XII Vix in saecularibus invenies, eciarn in regibus, fuperflaum statui. :Et'it£ vix aliquis tenetur ad eleemosynam., quando tenetur tantum ex superfluo statui. Videtur le stabdire in eo, quod liceat ssecularibus etiam.diristimis servare sua ad suum, suorumque statum augendum, sive attendendo non solum statum präsentem., led etiam statum suturum, respectu cujus ,vix erit, quod supetfluum censeri poterit. ■Oßendttur salsitas . L Oquitur propofitio de saecularibus laicis, quia de ecclesiasticis personis aliud est tenendum, quod equidem verum est: nam ecclesiastici, quidquid fuperest congruae sustentationi, teneatur in pios usus erogare, adeoque videntur crebrius ad id obligari, quam laici. Interea tamen salsitas in eo se prodit, primo quod vix in saecularibus etiam in regibus invenias superfluum statui, quod si intelligatur de statu praesenti, salsissimum est. Secundo quod vix ahquis teneatur ad eleemofynam, quando tantum tenetur ex superfluo statui, etiam salsum est, si intelligatur, uti communiter intelligitur» de superfluo statui in praesenti. Aliud san& docuit Christus JLuc. 1 1. Quod fuperest, date eleemosynam v 8c ecce omnia munda sunt vobis, & Apostolus z. Cor, 8. in praesenti tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat. Manet ergo, quod, cum plurimi abundent divitiis, atque adeo habeant superflua statui praesenti, plurimos este, qui ad faciendam eleemosynam teneantur. Ad rationem dubitandi Respondet S. Thomas, incumbere ex parte dantis eleemosynam obligationem, cum habet superflua, qua z fecundum pr&fentcm ftatum non sunt sibi necestäria : nec oportet, ut consideret omnes casus , qui possunt contingere futurum: Hoc enim esset de crastino cogitare. Pro- 239 Propositio- XU!, damnata.. Si- euirr debita moderatione facias, potes absque peccato mortali de vita 7 alicujus-tristari, & de illius morte naturali gaudere, illam in ffi aci affectu petere & desiderare, non quidem ex*displicentia personae, ed ob aliquod temporale emolumentum.. Videtur gloriari in eo, quod caute addatur : fi cum debita moderatione fadas: Et quod principalis intentio non feratur in malum, aut ex dilplicen- tiä perfonsssed in bonum proprium vel temporale emolumentum.- Oßenditur salsitas- V ita proximi est ih ordine longfc superiori , quam sit nostrumr temporale emolumentum , quod est in ordine longe inferiori Ergo hoc postremum non licet praeferre illi pratstantiori:: h££c enim praelatio & perversio ordinis non potest non esse graviter culpabilis & inordinata; Ratio a priori est, quia ordo cha- ritatis postulat , ut vita proximi praeponderet in «stimatione morali nostro emolumento saltem temporali: Possumus equidem' ob motivunr aliquod’praeponderans, & bonum praestantius vitfr mortem proximi absoluti & fecundum se appetere v. g: ob falu* tem animae ejus, -ob bonum communitatis &c. lic£t& talia desideria saepe in praxi sinr periculosa; Sed non ob emolumentum aliquod temporale , quod; respectivfc est omnino levioris mo- mC Ad id', quod propositio addat, fi' cum moderatione id facias; Negando suppositum, posse aliquem de vitd alterius cum debita moderatione tristari , & de morte illius naturali gauderes: Aliud esset, si quis gaudeatpraecisfc de emolumento temporali,- quod ex suppositione mortis alienae sibi obtigit. Verum damnata propositio non separat gaudium de emolumento proprio a gaudio de morte proximi. Dein, esto non fiat ex displicentia per- /bnae-, est tamen desiderium graviter pervertens ordinem cha- Eitatis;- kroch -4s 3g-3 )o( M Propositio XIV. Licitum est, absoluto desiderio cupere mortem patris ; non quidem ut malum patris, sed üt bonum cupientis: quia nimirum ei obventura est pinguis haerccjitas. Videtur eo se munire argumento, quod filius non cupiat mortem patris i ut malum patris est, sed quatenus ex ea pinguis provenit hasreditas, sicut ecclesia orat, ut pagani conterantur, non ut abolitio ipsorum esset maja ipsis, sed quatenus ex ea pinguis ecclesiae proveniret felici* tas ac tranquillitas, Oßenditur salsitas, Q Uia nullo modo licitum, imo ipso jure naturae illicitum est, ob leve aliquod emolumentum , imö verö etiam ob pin» guem haereditatem, desiderare directfc sive absolute, sive condi* tionatfe, mortem proximi» multominüs mortem patris , aut de illa immediate gaudere, vel morosfc delectari in ea. Maxirrso quia haereditas pinguis, quae hic adducitur,est emolumentum , quod solummodo speratur, nec adhuc possessuni est. Quod autem neqne eondition*te ( saltem practiefc) id liceat, prout a nonnullis controvertitur, ratio pro affirmativa est, quia hujusmodi affectus conditionatus oritur regulariter ab affectu ex parte (ubjecti absoluto, saltem inefficaci, qui affectus procul dubio est inordinatus & ordinatae charitatis eversivus; peccat quoque filius specialitef contra pietatem, Ad dubitandi rationem Haereditatem non esse bonum praeponderans vitae Patris, a qua, ut patri auferenda, nequit praescindere desiderium illud. Ecclesia orat, ut in bonum Christian norum & ad Dei gloriam promovendam (quod est bonum valde praeponderans) pagani conterantur. At in casu vita patri adi* menda ordinaretur ad obtinendum bonum temporale, nempe haereditatem, quae est bonum multum deponderans, utpote re« Ipective levioris momenti. Propositio XV. Licitum est filio gaudere de parricidio parentis ä se infebrietate perpetrato, propter ingentes divitias inde ex haereditate consecutas. Vide». @3 W W 341 Videtur eo se djpeo protegere, quod licitum sic delectari de pollutione ia somno habita ob salutem corporalem, imo & spiritualem. Ergo lici- tä possumus delectari non solum de hereditate que ad mortem consecuta est, sed etiam de ipso parricidio in ebrietate commisso , non quidem , in quantum patri malum est, sed in quantum caula est captanda: hacreditatis. Oßcndtiur salsitas, E X ratione jam superius allata , quia pinguis haereditas non praeferenda est vitae patris, & propterea nequit filius de par- ricidio inculpabiliter in ebrietate perpetrato delectari ab pingues (divitias es haereditate consecutas. Unde Ad objectionem patet difparitas. Primö quia pollutio in somno habita inculpabiliter , uti & delectatio de ea propter salutem corporalem, vel spiritualem excusatur a culpa propter dtbi- tum /»m, vel bonum prgepoderans. Ast divitiae haereditatis non . praeponderant vitae patris , ut propter eas excusetur delectatio. Unde defectu debiti finis illicita redditur. Secundo confpurcatio illa est opus solius naturae exonerantis se ; At parricidium Scc. Propositio X VI. 1?ides non censetur cadere sub praeceptum speciale & fecundsim se. Videtur pro te afferre hoc argumentum. Fides ipsa pntreqwitur, ut aliquod Dei praeceptum homini insinuetur. Ergo fides non censetur cadere sub praeceptum speciale. Oßenditur salsitas. C Oincidit ferfc ista propositio cum Ima damnata ab Alexandro VII, quam supra vide. Neque opus est aliquid addere,nisi hoc, quod notat Cardenas difp. 1 i.n. 26. Certum nimirum este, quod praeceptö Ipecia.li obligemur ad fidem,non tantum praecepto negativo prohibente distensum deliberatum,dubitationem & formidinem in fide; sed etiam affirmativo obligante positivfc ad eliciendum actum fidei. Innocentius autem faciens in luo decreto H h men- 242 €3 X SS8 mentionem Alexandri in eodem sensu loquitur cum illo. Optime rem explicat D. Thomas i. 2. qu. ro. art. 1. in ©, Infidelitas dupliciter accipi potest, uno modo fecundum puram negationem, ut dicatur infidelis ex hoc solo, quod non habeat fidem. Alio modo potest intelligi infidelitas fecundum contrarietatem ad fidem, qua scilicet aliquis repugnat auditui fidei, fecundum hoc proprie perficitur ratio infidelitatis, & secundum hoc infide* litas est peccatum. Unde fic argumentor r Si infidelitas est peccatum ; ergo contra praeceptum, scilicet de fide suscipienda debite propofita* Ergo fides cadit sub praeceptum speciale & secundum se, quod innotescit simul cum ipse nde. Neque proinde est merum ptrequifitum y üt volebat ratio dubitandi. Propositio XVII. Satis est, actum fidei semel in vita elicere» yidetur se vallo munire exeo, quod non extet prseceptum de pluralitate actuum in fide eliciendorum ; ac pratterea sufficiat fideli, si habitum fidei per infidelitatem non deperdat» Oßenditur salsitas » J Ustus, inquit Apostolus ad Galat. z. V. n. Rom. 1. V. 17. ex fide vivit: Non igitur semel,sed saepius,actum fidei elicere oportet. Sicut cibum ad corporis sustentationem non semel,sed saepius sumimus. Abstrahitur autem hic,an id ne ceste sit per se ratione ipsius praecepti fidei, an autem per accidens ratione praeceptorum spectantium ad alias virtutes , quod hic propositioni non disputamus. Qualiscunque enim, St undecunque,fit ea necessitas saepius eliciendi actum fidei, propositionis damnatae contradictoria est vera, nempe quod non fit fatis» semel actum fidei in vita elicere, & satisfiet praecepto fidei ex quacunque demum causa vel occasione saepius ponantur actus fidei. Unde Lugo dicit,fidelem teneri toties repetere actum fidei , quoties fatis sit, ut moraliter dicatur habitualiter scire objecta credenda, & profiteri religionem Christianam. Ad rationem dubitandi 9?# Negando, praeceptum fidei (quod extare. 24) extare,alibi jam dixi) posse obseryari retinendo praecise fidei habitum. Praecepta enim, üt ait 5 . Thom. 2.2. qu. 44. art. 2. ad. r, dantur de actibus virtutum* Non ergo fatis est iners habitus, ni fi in actus praeceptos saepe prorumpat, Propositio XV I II. Si ä potestate publici! quis interrogetur, fidem ingenue confiteri, üt De® & fidei gloriosum, consulo: tacere, üt peccaminqsum , per se no® damno. sidetur in facto Christi Domini se fundare, qui dum Luc® 2;. ah Herode interrogatus dlet multis sermonibus,nihil iJli respendtbac.&J 03,13. Pilatus dicit ad Jesum: unde es tu? Jesus autem responsum non dedit ei. Ergo non datur obligatio per ss.rctpondeudi, esto fiat ä potestate publica interrogatio, Qfienditur salsitas . 1 Dem Dominus Noster Jesos Christus Lucae 9. obligationem gravem confitendi fidem innuere dignatus est, dicendo : Qui me erubuerit & sermones meos, hunc filius hominis erubefceficum venerit in Majestate sua A Patris & Angelorum, densus ergo damnatae propositionis falsus est, & econtra verillimus est sensus ei contradictoris oppositus: Quando quis A publica potestate interrogatur de fide , quam teneat, per se loquendo peccat, fi sileat. Ratio est,quia, quando quis de sua fide interrogatur 4 potestate publica,cum illam non audeat eludere dicendo v, g. quid ad te ? quid me interrogas ?,si sileat, illud silendum non tam erit contemptus personae interrogantis, j quam fidei. -Unde silens in illis circumstantiis per se ;& regulariter dat signum vel negatae fides, vel suae erubescendae ob fidem,vei timoris poenae, ob quem nolit in circumstantiis sibi periculosis confiteri Christum, aut saltem communiter dat grave scandalum, adeoque per se est illicitum tale silentium. Dixi per fe : Per accidens enim potest non - nadvus, atque adeo non fuit/upernaturalis, quia actus superna- turalis est essentialiter Verus & certus ; si autem fuit fupernatu- ralis & infallibilis, quomodo potest deseri ,U oppositum ejus apparere üt probabilius. Consistit igitur salsitas propositionis in hoc, quod assensus fidei fupernaturalis non nitatur rationibus creatis, quae aliter apparere poflint, sed testimonio Dei viventis & loquentis exclusa omni probabilitate & formidine, ne non fit locutus Deus : hoc autem testimonium nunquam prudenter repudiari debet, nec potest. Unde Ad Casum pro confixa thesi allatum y-. rudem, posteaquam semel assensum dedit supernaturalem de Verbo incarnato, fretus auctoritate parochi, alio tunc parochö proponente incarnationem spiritus sancti,non illico posse repudiare aflen/um priorem, sed teneri inquirere Veritatem in ipsa ecclesia , quam inquisitionem comitabitur inspiratio divina, quse nulli deest; Sin negligat, imprudenter repudiabit. Hh 3 Pro- 1 # Propositio XXI. Assensus fidei ffipernaturalis 6c aulis ad salutem stat cum notitiä solüm probabili wvilationisj imo cum formidine, qua quis formidet, nenon sic locatus Deus, Videtur castra metari ex eo, quod in aliis virtutum actibus sufficiat probabilitas dc exiltentia iui objecti v. g ut adoretur harc hostia in particulari, ufficit, quod probabiliter sit consecrata. Ergo sufficiet pariter notitia probabilis ad assensum fidei prat flandum. Oßenditur salsitas. Antae est firmitatis & soliditatis fides divina, ut non tantum non stet cum formidine actuali, «s »s« locutus Deus,ut praetendere videtur pars propositionis posterior, sed etiam nec cum notitia probabili, quae fecum compatitur formidinem saltem ra- dicalem. Ratio a priori est, quod assensus fidei talis stante hac alterutra formidine posset adhuc prudenter repudiari» & adhuc irrationabiliter quis vellet pro eo vitam potius, quam fidem, deterere : tantae enim firmitatis est fides divina, ut fidelis cum Augustino dicere possit, lib. 7. Confess. cap. 10. facilius dubitarem me vivere, quam vera esse, quae audivi. Imo, si probabilitas sufficeret , poltet quis credere post actus contritionis saepe repetitos , se esse in gratia: item hanc hostiam este contecrat«m : dari praedeterminationem physicam &c. quae Conclusiones esse possunt probabiliter deductae ex principio universaliter revelato. Ad paritatem in ratione dubitandi adductam w. dando disparitatem; quia virtutes morales v. g. religio, misericordia &c. non requirunt ad sui honestatem & essentialem .constitutionem Ipsam rei Veritatem alias plurimi pauperes carerent subsidio & complures hostiae adoratione , sed.solum rationem dictamims practici de honestate actionis, siintque actus plerumque implicite conditionati; ast fides divina, tanquam actus ex sua essentia firmissimus, curat existentiagn .& Veritatem rei , estque actus absolutus. Pro- m x m 24 i Propositio XXII. Nonnifi fides unius Dei' necessaria videtur necessitate medii, non autem explicita remuneratoris. Videtur (ibi aggerem construere cum Filgucra apud Cardenam docente, poste justificari: hominem, quamvis nihil cogitet de Deo, ut remuneratore, dummodo eum amet tuper omnia, eoquod fides virtuali- ter contineatur in charitate,tanquam in forma perfectiore, & voto; Sicut baptismus fluminis non est semper necessarius in re, sed quandoque sufficit in voto. Öfienditur falßtas* A postolus Hebr. i i* ait: oportet credere accedentem ad Deum , quia est , Lt inquirentibus se remunerator fit Ex quo textu conjuncto cum Verbis praecedentibus ; sine side m- possibile esi placere Deo , conficitur argumentum convincens. Fides Dei unius est necessaria necessitate medii, adeö ut sint ea etiam invincibiliter ignorata nequeat obtineri salus* Ergo etiam fides Dei remuneratoris Apostolus enim de utroque loquitur aequaliter. Et vel ideö maxime, quia fide explicita de Deo üt remuneratore sublata tollitur spes praemiorum , quae indifpenla- biliter requiritur tanquam praevia ad justificationem adulti, Juxta Trid. Sess. 6 - cap. 7 . dicens» fidem /»> spe & charitate vitam aeternam praestare non posse«. Ad dubitandi rationem iImpossibile moraliker este, ut post fidem iupernaturalem ponatur dilectio De! siipernaturalis immediate » nisi praecedat fides explicita Dei remuneratoris» cum sit sperandarum substantia rerum. Dilparitas de baptisino in voto est, quia baptismus saep£ est moraliter loquendo impossibilis; ast sides Dei remuneratoris credenti non est moraliter impossibilis, sed, ut ita loquar, connaturaliter consequens» utpote sperandarum substantia rerum. Propositio XX111. Fides late dicta, ex testimonio creaturarum, linulive motivo ad justificationem sufficit* Vide- W )°c m Videtur se defendere ex scriptura, quod Cornelius Centurio Actorum is. Jaucsetur vir {ustus » religiosus ac timens Deum esto caruerie fide stricta: Hanc enim modo ä Petro admonitu Angeli advocato edoctus est. Ergo sufficit fides late dicta supernaturalis, esto non nitatur revelatione divina, sed testimonio creaturarum, quae suo modo sunt loquela Dei. Oßenditur falßtäs • F ides latfe dicta ex testimonio creaturarum vel est naturalis , adeöque hoe ipso insufficiens ad justificationem ; vel est supernaturalis, non tamen talis, qualis ab Apostolo Heb. n. requiritur : nimirum sperandarum substantia rerum &c. quae revelationis divinae inotivo nititur. Sola igitur fides stricti dicta est initium salutis, fundamentum» & radix justificationis, perquam, üt loquitur Tridentinum, disponuntur homines, ad ipsam justitiam, dum excitati diyinä gratiä, & adjuti fidem ex auditu concipientes , libere moventur in Deum, credentes vera esse, qua di- vinitus revelata funi , L promifia. Similiter Sancti Patres, quando loquuntur de necessitate fidei» contraponunt illam cognitionibus comparatis ex ratione humana vel testimonio creaturarum ; ergo intelligunt fidem strictfc dictam. Unde Platelius, tria sunt» inquit,quae me retrahunt,ne sequar sententiam Ripaldae,putans, pro* positionem praesentem ex Ripalda desumptam esse, quem tamen ab hac nota vindicat P.Viya: Tria haec sunt, inquit Platelius. Primo Communissimus cceterorum DD. consensus. Secundh scriptura & Patres cum Conciliis absolute requirentes fidem simpliciter, quo nomine venit fides stricta. Tertio praecipui Apostolus ad Heb. xap. ii. ubi fides dicitur sperandarum substantia rerum, praesertim visionis beatificae. Fides autem lata non assurgit ad attingendum beatitudinem supernaturalem. Ergo. Ad textum Cornelium habuifle fidem strictam de Deo uno,& remuneratore; quia tamen carebat fide explieitä incarnationis, edoceri debuit a Petro , ne ob ignorantiam vincibilem fui beaticudjne excideret. Pro* ßA W m 949 Propositio XXIV. Vocare Deum in testem mendacii levis, non est tanta irreverentia, propter quam velit, aut postit,damnare hominem. Insistere videtur argumento, quod mendacium leve sit modie* tantum fak» sitatis, adeoque excuset a peccato saltem gravi, si quis ad id contestandum Deum invocet. Ostenditur salsitas . P Erjurium,&ejus malitia desumitur ex eo, quod prima veritas« aliunde infallibilis in cognoscendo & dicendo, vocetur in testimonium fälst, quae est gravissima Dei irreverentia ac injuria, nec minuitur per se loquendo, sive falsum illud sit in materia gravi, aut levi, sive mendacium illud fit jocosum, sive officiosum, 'sive pernitiosum. Imd advertit 8. Thomas 2.2. qu. 97. art. z.ad 2^ Major est perjurii malitia in re levi, quam sit in re gravi, adduco ipsissima ejus Verba : ille, qui jocosi perjurat, non evitat divinam irreverentiam , sed quantum ad aliquid magis auget, & ideo non excuskur Z peccato mortali. Constat id quoque ex paritate cum simonia, quae tanto est gravior, quanto res, quae ob pretium venditur, est vilior St tenuior propter majorem inde relucentem contemptum rei sacrae. Ad argumentum yk. perjurium luam menstiram minime de- Cumere ex parvitate & modicitate salsitatis., ex qua potius augetur , quam decrescit, sed ex irreverentia, quae Deo, ad falsum contestandum adducto, irrogatur, & tota, quanta est,in mendacio etiam levissimo repetitur. Propositio XXVo Cum causa licitum est jurare sine animo jurandi, sive res sit levis, sive gravis. Irrefragabile exemplum videtur pro (e adducere, quod & licitum sit con- fessario jurare sind animo jurandi, aliquod certum peccatum se nescire , quod pqenitens ecclesis clavibus recondidit, idque ad custodiendum sacrosanctum sigillum. 2$Q «X® Oßcnditur salsitas . S Tve res sit levis, sive gravis, jurans sine animo jurandi nunquam excusari potest saltem a mendacio, imo & sacrilegio, tum quia jurans exterius, nolens tamen jurare interius, manifeste mentitur. Tum quia, esto taliter jurans reipfa non juret, ut habet 5 . Thom. 2. r. qu. 98- art. 3. ad 2. sicut, qui vovet sine animo vovendi, reipsa non vovet; peccat tamen contra virtutem religionis usurpando in vanum nomen Domini. Adde quod, si homines scirent, poste absque gravi peccato ficte & falso jurari,everteretur finis juramenti, qui est finiendi controversias & confirmandi veritatem, quod in magnum reipublicse detrimentum redundaret. Ad Exemplum Confesiarii adductum y?. eum etiam cum animo jurandi poste tyranno jurare de nescientia peccati, utendo restrictione non purö mentali, aut scientia duplici, videlicet com- municabili & incommunicabili, aut sermone amphibologico * imö & sirsc animo jurandi, proferendo Verba materialiter, ut docent communiter auctores. Propositio XXVI. Si quis vel solus vel coram aliis, sive interrogatus, sive propria sponte, sive recreationis causa, sive quocunque alio fine juret, se non fecisse aliquid, quod revera fecit, intelligendo intra se aliquid aliud , quod non fecit, vel aliam viam ab ea, in qua fecit, vel quodvis aliud additum verum, revera non mentitur, nec est perjurus. Videtur suffulciri facto Christi Domini, qui arquivoce dixisse narratur de La- zaro. Laz.arus amicus noster dormit, fei vado, ut a somno excitem eum. Ergo etiam licebit uti restrictione pure mentali , de qua videtur esse eadem ratio, üt habet communis. Oßendttur salsitas. P Ro distinguenda restrictione purfe mentali ä non purL mentali P. Viva ponit duo exempla. Interrogat me quis, num viderim hodie Paulum : respondeo ego : non vidi, & in mente sub- inteliigo; non vidi in foro, cum tamen viderim domi meae, re- sirm - © WS *5» ßringo pure mentaliter. Econtra prosero in pharmacopoeo haec Verba. Peto linguam Cervi: subinteliigendo herbam , quae dicitur lingua Cervi: reßringo non pure mentdliter: cum circumstantiae consigniiiccnt herbam, & non linguam carneam. Nunc ad rem. Restrictio purfe mentalis, de qua est praesens propositio, non excuset ä mendacio vel perjurio, quia locutio illa absolvitur Verbis illis praecisi prolatis, & exercite seu aequivalenter dicit, hunc este totum conceptum mentis, quem ad audientem dirigit. Ergo cum neque ex se, neque ex circumstantiis habeat vim significandi totam propositionem internam, aut partem illam In mente sobin- tellectam , per quam propositio interna ad audientem directa fit vera, locutio taliter sumpta est contra mentem. Ergo mendacium , &, si juretur, perjurium. Ad Christi Domini factum ]g. Negando omnino, fuisse usum aequivocatione stricte dicta, quia haec adversatur sinceritati;dum dixit: Lazdrus Amicus no fi er dormit & c. ex circumstantiis facile poterant colligere Apostoli, quod de Morte Lazari loqueretur:fi enim de vero somno locutus fuistet, potuisset a quocunque alio excitari ; esto Apostoli ex permißtme divina putarim, quod de dormitione loqueretur. Aliunde etiam est difparitas. Nam licitum est equidem ex gravi fine v. g. ad sigillum custodiendum, uti aequivocatione ; non tamen restrictione pure mentali, quae est mendacium , ab intrinseco & omnind illicitum. Propositio XX VII. Causa justa utendi his amphioologiis est, quoties id necessarium, aut utile est ad läiutem corporis, honores,res familiares tuendas,vel ad quemlibet alium virtutis actum, ita ut Veritatis occultatio censeatur tunc expediens & studiosa. Videtur se vallare in eo, quia in casu necessitatis & magna: utilitatis videtur expediens studiosa veritatis occultatio, uti & Christus etiam citra necessitatem videtur amphibologice locutus fuissem solvite templum hoc (subinteiligens corpus suum)& in tribus diebus excitabo illud.Jo.2.v. 19. Oßenditur salsitas . Oc Ipso , quod ista propositio dicat: Causa justa & sufficiens utendt bis ampbtbologiis ©V. aperte denotat, quod per amphi- I i 2 bolo- 252 UZ )0( W bologias hafce prohibitas incelligat restrictiones illas pure mentales , de quibus agit propositio r6. immediate ante damnata ac jam refutata. Neque obstat, quod afferat quasdam necefficates & coloratas excusationes. Cum enim restrictiones pure mentales sint verissima mendacia , cumque,juxta innoc. III. eap. iuper eo. de ufitris. ne pro vita quidem tuenda nobis licitum sit mentiri : planum est, nec pro tuendo honore, aut conservatione rerum familiarium amphibologice mentiri licitum esse. Licita tamen erit aequivocatio, §c, si causa sit gravis , nec occurrat commoda aequivocatio, vel restrictio externa , Pater Dominicus viva permittit rusticis ufumfdentiae duplicis, communicabilis scilicet & incommunicabilis, non animo decipiendi, sed solum permittendo deceptionem. Ad locum scripturae citatum Nego hic intervenisse vel re, strictionem pur& mentalem, vel aequivocationem stricte dictam quandoquidem ex eircuntßAntiis obvius erat illorum Verborum sensus germanus, nimirum de templo corporis soi; esto Judaei obcaecati id de templo Hierosolymitano intellexerint. Propositio XXV111. Qui mediante commendatione, vel munere, ad Magistratum vel officium publicum promotus est , poterit cum restrictione mentali prsstare juramentum, quod de mandato regis a similibus solet exigi, non habito respectu ad intentionem exigentis, quia non tenetur fateri crimen occultum. Videtur (uaderi ex eo , quod judex in casti non censeatur juridici interro« gare, nisi prsecesterit infamatio, semiprobatio, aut indicia. Ergo candidatus ille reus non tenetur delictum occultum fateri, sed potest illud etiam cum juramento negare. Ostenditur salsitas• C Andidatus ad Ordines sacros promovendus & interrogatus de natalibus, de censuris & irregularitate &c. tenetur citra ullam aequivocationem sive in - sive externam candide fateri Veritatem & manifestare delictum vel defectum occultum, ni alias malit a fii- seeptione lacrorumOrdinum abstinere. Idem communiter docent de «3) of Mfc a« de volentibus inire matrimonium, si interrogentur de impedimentis dirimentibus &c. Ergo etiam candidatus ad Vfastistratunt tenetur fateri crimen occultum, si deaurata commendatione, vel munere promotus est, ni malit le ab officio retrahere. Ex quo patet, mentem interrogantis & intentionem exigentis juramentum non effis »- ut puniatur delictum & vindicetur ; sed ur impediatur commune damnum , quod evenire solet reipublicae e* promotione indignorum. Unde Ad rationem adductam interrogationem, qua non agitur ad vindictam, sed ad damnum removendum, hoc casu esse juridicam : ne igitur reus perjurus sit, fateatur crimen necesse est, aut se jj> officio immediate retrahat Propositio XXIX. CJrgens metus gravis est causa justa sacramentorum administrationem simulandi. Videtur pullulare ex hoc principio, quod hsec simulatio sit roat rialis, & nullo modo irroget injuriam sacramento, quod reipsä r on conficitur, sed tantum confici simulatur. Ergo urgens gravis metus est causa sufficiens & justa &c. & hec quidem in sacramento Matrimoniis ad quod ineundum urget gravis metus, non habet ullam difficultatem. Oßenditur salsitas r P Rimo, Sicut urgens metus non est sufficiens causa ficte pejerandi , aut fictfe blasphemandi, vel thus idolo adolendi: iti idem metus gravis non est causa justa simulandi sacramentorum administrationem. Secundo simulatio illa, esto non sit mendacium ore prolatum, indtbse tamen est mendacium reale facto extern ö perpetratum. Ut habet D. Th. 2.2. qu. 111. art. i. in ©. Unde simulatio hujuscemodi proprie est mendacium quoddam in exteriorum signis factorum consistens &c. Constat autem tale scelus ab intrinseco malum femper esse illicitum. Tertid tandem, ficta administratio sacramentorum est gravis irreverentia & injuria facta Deo, imo gravior, qpam sit sacrilega sacramentorum administrati Z tio» 2$4 W)2( m tio, üt habet Innoc. Ul. cap, de homine de Celebra. Mist! Et per hoc est satisfactum primae parti rationis dubitandi. Ad ultimam partem de licita simulatione celebrationis contractus matrimonialis in casu metus urgentis eam posse permitti , quia matrimonium, si ob metum gravem celebretur, est ipso jure irritum: Unde sive contractus simuletur, sive non, nunquam suscipitur sacramentum matrimonii; sed hoc in aliis sacramentis non accidit. Alia affertur dilparitas ä nonnullis, quia, dum simulatur contractus matrimonialis, tunc non ponitur materia vel forma sacramenti matrimonii. Secus contingit in aliis sacramentis. Propositio XXX. Fas est viro honorato occidere invasorem, qui nititur calumniam inferre, si aliter hac calumnia evitari nequit; idem quoque dicendum, si quis impingat alapam, vel fuste percutiat, & post impactam alapam vel ictum fustis fugiat. Videtur se armasse ex eo, quod in homine saeculari potior fit fama & honor, quam bona externa, imo & vita ipsa ; atqui propter haec bona licitum est occidere eum, qui ea invadit. Ergo etiam licitum est occidere propter famam, vel honorem. Ostenditur salsitas, F Alsitas primae parris est inde notoria » quia occisio insamato- ris vel calumniatoris non est certum medium conservandi famam, imö illam saepe magis inficit. Deinde ejusmodi defensio vergeret in maximam i ei publicae perniciem, praesertim cum quisque ex invidia, alio malo affectu , vel immaturi praeoccupatione judicii sibi facise fingeret, ab hoc vei illo sibi imminere proximum infamiae periculum. salsitas secundae parris etiam perspicua est, quia in tali casa non solum non haberetur defensio moderata & permissa» sed simpliciter non haberetur defensio , sed ultio & vindicta, quae, si fiat propria auctoritate, est illicita, juxta illud Rom. 12. v. 19. mihi vindicta, & ego retribuam. Ad W )X M 255 Ad argumentum oppositum, difparitas est, tum quia licöt fama & honor sit bonum nobilius,quam bona externa, tamen non est ita necessarium ad communem vitam, neque ita censetur a nobis possideri, cum sit res non tam honorati, quam honorantis. Tum etiam, quia bona corporis vel fortunarum, semel amissa, recuperari non possunt; ast bona famae vel honoris recuperari facise possunt, saltem auctoritate judicis. Ita Illsung tom, 4. difp, z. num. 69 , Propositio XXX L Regulariter occidere possum furem pro conservatione unius aurei. Videtur in eo se fundare principio, quod aureus sit regulariter, sive respectu divitis, sive respectu pauperis,materia graviter damnificativa: Ergo pro eo conservando occidere furem, non videtur per fe illicitum. Oßenditur salsitas . C Ardenas in 2. Crisi difp. 21. n. 76. rectö monet, in hac propositione virtualiter damnari, quod licitum sit, furem occidere pro defensione rei parvi momenti, idque reguUriter , ita ut hsec fit regula,& ordinarie sufficiens materia respectu omnium;quod manifest^ falsum est, cum aureus respectu multorum sit res levis. Ad rationem dubitandi principium illud, uti gratis assertum , ita gratis corruere : Neque enim aureus rdpectu omnium maxinse divitum grave semper damnum infert: repugnat ergo lanae rationi, vitam alterius profundere ob conservationem rei adeo vilis, & rdpectu multorum vix aestimabilis. Propositio XXXII. Non solum licitum est defendere defensione occisiva , quae actu possidemus, sed etiam ad quae jus inchoatum habemus,& quae nos possessuros speramus. Videtur ista propositio paralogizare hoc modo : jus in re in iis, quse actu possidemus, facit, defensionem etiam oteisivam servato moderamine licitam, ac praeponderat vitae alterius , volentis nos a possessione actuali vel dominio deturbare. Ergo etiam jus ad rem. Osten <«!i m x m Oßenditur falßtds. L icitum est equidem Jervatö moderamine defensione occisiva tueri, quae actu possidemus: haec enim bona sunt vel ad vitae sustentationem, vel ad dignitatem proprii status conservandam necessaria. Ergo sicut licet mihi pro tutela meae vitae, ita & pro .meorum bonorum, quae ad vitam, vitaeque statum conservandum necessaria lunt, aggressorem ,ys alis via defendere non ptjsim, interficere. Hoc tamen non militat universaliter in casu praesentis confixae theseos , maxime quoad secundam partem: possumus enim facili negotio per judices obtinere ea, ad quae jus habemus; &,fi quandoque non licet, est id per accidens. Ad rationem dubitandi adductam y-!. ea, quae actu non pof fidemus, sed cum jure inchoato modo speramus,non esse tanti ponderis & momenti, quam sit vita alterius '.Jus enim ad rem, scilicet ad copiosam haereditatem capiendam, non producit dominium , ficut jus in re , ob quod defensio moderata, & suis instructa conditionibus licere dicitur, Propositio XXXI11. Licitum est tam haeredi, quam legatario contra injusti impedientem, ne vel haereditas adeatur,vel legata solvantur,se taliter defendere: sicut & jus habenti in cathedram vel praebendam contra eorum possessionem injuste impedientem. Haec est ejusdem rationis quoad primam partem. Secunda pars videtur sinere ex hoc principio,quod clericis liceat invasorem bonorum fortunae servata moderatione occidere. Ergo etiam impedientem v. g, cathedrä vel praebenda obtinenda, ex qua proveniunt reditus, licet vi repellere. Oftenditur salsitas. P Riirra pars vel ex hoc rite damnata est, quia in republica sunt alia juris remedia obtinendi id, ad quod jus quis habet: v. g, affio ex tefi amento , Cautio judicialis (f e. Pofle autem statim promiscue occidere illum,qui impedit haereditatis aditionem, vel legatorum expeditionem, idem est» ac involvere rempublicam infinitis turbationibus & inconvenientiis. Secun- WNW -57 Secunda pars non minus falsissima & propudiosa est, atque adeo jure meritissimo mucrone Apostolico confixa. Haec enim» vah nefas! licentiam impertit litteratis ac Clericis, pro possessio» ne cathedrae vel praebendae ferr6, veneno , vel alio mortis genere contra impedientem desaeviendi: ac si nulla pro hi« adipiscen. dis adessent remedia juris ordinaria. Ad rationem dubitandi yk. Nego Consequentiam. Dilparitas est, quia bona fortunae,quae ä Clericis defendi possunt,sunt in actuali eorum dominio, vi cujus gaudenteodem jure,quo caeteri laici. Ast reditus ex Cathedra vel praebendä sperati necdum fubsiint eorum dominio. Ergo aliis remediis de jure eis iuccurrendum est. Propositio XXXIV. Licet procurare abortum ante animationem foetOs, ne puella deprehensa gravida occidatur, aut infametur. Videtur rationem venari ex eo, quod liceat procurare abortum puellae an« te animationem foetus, si ei immineat mors immediati ab intrinsece, eo modo, quo licet abscindere brachium vel digitum; est enim foetus inanimis veluti pars viscerum. Ergo etiam id licebit, si ei immineat mors ab extrinseco, vel infamia, quae siepe est morte acerbior. Oflenditur salsitas . P Rimo. Homicidium nullo modo per metum etiam mortis cohonestari potest; sed procuratio abortus foetus etiam non animati est homicidium saltem ampliativfc» quia proxime & immediati vitam hominis impedit. Nam cap. fi aliquis. Dc homicidio : Dicitur: Si aliquis causa explendae libidinis, vel odii meditatione, homini aut mulieri aliquid fecerit, vel ad potandum dederit, ut non possit generare, aut concipere, vel nasci foboles* de homicidio tenetur. Ergo non potest liciti procurari abortus etiam ante animationem foetus. Secundö. Nullo casu licita est pollutio directfc quaesita. Ergo multö minus abortus. Probatur consequentia. Tum quia abortus longe magis est contra finem naturae , cum destruat duplex semen & inchoatam generationem. Tum quia semen, ejusque K k ope« \ rz6 UZ )o( gg$ operatio non tam ordinatur ad bonum individui» quam ad conservationem totius speciei, cujus bono cedere debet bonum privati. Ad rationem & paritatem adductam ip. Nego consequentiam. Difparitas est, quia foetus inanimis, ob quem imminet matri mors ab intrinseco , habet se in casu, ut injustus aggressor vitae matris, qui servato moderamine tutelae occidi potest: Secus vero si mors immineat ab extrinfeco. Dixi foetus inanimis: foetus enim animatus ob bonum spirituale, ut baptizari possit, etiamsi ex eo mors matris immineat, expelli haud potest, saltem directe. Propositio XXXV. Videtur probabile, omnem foetum , quamdiu in utero est, cSrere animä rationali, & tunc primum incipere eandem habere, cum paritur; ac consequenter dicendum erit, in nullo abortu homicidium committi. Videtur scaturire ex eo, quod peccatum originale modo contrahi videatur ä die, quo nascitur homo, üt habetur Eccl.40 v.i. jugum grave, quod Gelasius Papa Epist. 1. contra Pelag. intelligit de originali, a die exitus de ventre matris eorum usque ad diem sepulturas, Ergo foetus quamdiu in utero est, caret anima rationali, animatus tantum ani mä sensitiva & vegetativä. Ostenditur salsitas . M Anifestfc constat ex scriptura, foetum adhuc ex utero matris suae animari animä rationali» quidquid sic de illa sententia, quam nonnulli recentiores philosophi docent de successione animarum , nec illam praesens propositio damnata reprobat. Lucae enim i. dicitur de Joanne Baptista. Exuit autt mfans, in utero matris suae, non diceretur autem infans , si careret anima rationali. Item:spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris fuse. Seddt positb, non conceffb, quod sententia illa, quod foetus tunc pri- müm incipiat animam rationalem habere, ouando paritur, esiet speculative probabilis; male tamen omnino inde deducitur cen-» clusio practica, nempe, in nullo abortu homicidium committi. Dicit enim Steph. V. in cap. consuluisti. II. qu. 5. qui conceptum in SW® 559 in utero per abortum deleverit, homicida est. Accedit Rituale Romanum praecipiens, ut, si partus per abortum editus moveatur, absolute baptizetur; supponit igitur, motum.ilium unice esse ab anima rationali. Ad rationem allatam dico, Originale contrahi jam in ipsa conceptione hominis, attestante id Psalte regio Ps. ;o. ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. Verba Eccli solum indicant, quamdiu versamur in corpore, jugo originalis peccati,id est ejus .effectibus, nos premi. Propositio XXXVI, Permissum est furari, non solüm in extrema necessitate, sed etiam in gravi. Videtur parificare gravem necessitatem cum extrema, adeo ut dives in utraque sit irrationabiliter invitus ex eo, quod natura fecerit omnia communia, premente necessitate etiam gravi, utpote per quam facilis sit descensos, & dispositio ad extremam necessitatem. Oflenditur salsitas• J Us Canonicum supponit, furtum etiam in gravi necessitate eflb peccatum. Cap. fi quis, de furtis, si quis propter necessitatem famis,aut nuditatis,furatus suerit cibaria, vestem, vel pecus,poe- niteat hebdomades tres. Sane hic negari non potest , necessitatem famis A nuditatis esse gravem,& tamen non licet furari. Et quidem Ratio prima est, quia,ubi nullum subest periculum vitae, aut malum amissioni vitae aequivalens, dominus est rationabiliter invitus. Secunda. Ex frequentia hujus necessitatis fieret .& frequens perturbatio pacis communis, t ut de se patet: nam quivis homo pressus angustiis facile sibi persuaderet, quod sit in gravi necessitate & quod liceat sibi furari &c. Tertia. Daretur ansa, St occasio otiosis & inertibus, qui dilapidatis bonis cogitarent, fibi, utpote in gravem necessitatem lapsis, de alienis succurrendum, ac furari licitum esse. Quarta. Necessitati gravi satis occurritur per praeceptum cha« K k 2 ritatis m )oc a6o ricatis obligans ad eleemolynam graviter indigenti conferendam ä divitibus ex iuperfluis. Paritati adductae oppono disparitatem, quod necessitates graves sint frequendssirnae, & facta semel licita permissione homines proni essent ad sibi persuadendum, quod graviter indigeant, sic- qiie janua furtis pateret; Hoc non urget in extrema necessitate. Si tamen necessitas esset sdeö gravis, ut proxime disponeret ad extremam, tunc necessitas illa diceretur quasi extrema, quae tribuit ampliorem facultatem, utendi rebus alienis. Propositio XXXVII. famuli & famul* domesticas possunt occulte heris suis surtipere ad compensandam operam luam, quam majorem judicant salario, quod recipiunt. Videtur deduci ex illo, quod occulta compensatio saepissime sit licita,rho- do constet probabiliter, vel probabilius, operam impensam esse majorem salario, quod in pfaxi, maxime ubi de majoritate oper* impensae constat probabilius,facile judicabit famulus vel famula,supplendo vicem judicis, qui tenetur sequi partem probabiliorem. Ostenditur salsitas* N Emo ullus, saltem privatus* potest possessorem spoliare fe possefsä, fultus ratione solum probabili, possessore econträ possidente jus moraliter certam, eversivum solius probabilitatis. At famulus in casu propositionis fulcitur ratione solum probabili, ac Dominus possidet jus moraliter certum. Ergo nequit hoc jure spoliari. Neque famulus valet judicare de majoritate operae impensae, Utpote judex in propria causa suspectus & Cicero pro Domo: amor enim proprius obnubilat rationem , facitque apparere evidens, quod fsepe vix est probabile. Imo nec sufficit judicium confessärii mediocriter docti, sed in re morali multum St prudenter verlad , quia difficile est judicare in hac materia ob circumstantias diversissimas. Porro damnatio extenditur etiam ad omftes illos , qui vel alteri laborant, uti varii opifices; vel praestant obsequia, üt amici, m m ti, intercessores & internuntii; vel obeunt officia, ut consiliarii, ausstores, belli doces Kc. It-> extendit LaCroix, & speciatim de famalis fartorum, fotorum, imd de ipsis sartoribus Stc. Ad rationem allatam K. Licere equidem occultam compensationem, adeoque quemvis privatum posse agere judicem, si observentur conditiones requisitae, quae sunt : Primo, ut debitum fit strictum, certum & praeiens. Secundö, ut sit res debitoris, fiatque fine damno debitoris St praejudicio tertii lertib: ut res debita non postit sliä via obtineri. Haec si desint,illicita est com- pensatio occulta. Propositio XXXVI11. Non tenetur quis fob pcena peccati mortalis restituere, quod ablatum est ner nauca furta, quantumtunque sit magna summa totalis. Videtur promanare ex eo,quod obligatio restitutionis non possit excedere quantitativ^ furti commissi gravjtatem; atqui furti commissi quan- titativa gravitas in casu propositionis non eft talis , qux constituat peccatum mortale: Ergo sub poena peccari mortalis non tenetur quis restituere, quod per pauca furta ablatum est. Ostenditur salsitas. E Sto furta illa minuta feorsira considerata non sint peccatum mortale, ultimum nihilominus furtum, quo pertingitur ad notabilem summam & materiae quantitatem, a peccato mortali inexcusabile est. Per hoc enim, quod connotet plura furta praecedentia , cum quibus moraliter conjungitur, redditur furtum rei gravis, ideoque tenetur quis sub peenä peccati mortalis restituere, quod ablatum est per modica furta, dum ad summam notabilem perventum est. Sed acutL quaeritur, an teneatur restituere omne , quidquid per furta minuta acquisitum , an vero tantum ultimi furti ( per quod complebatur mortale)portiunculam ? Dominicus Viva censet cum communiori apudDianam probabiliter sufficere quod restituat solum materiam illam parvam, quL sublata, non dicitur amplius retinere rem alienam notabilem. Si enim antfc ultimum furtu- K k 3 Ium 262 UZ N Ium non tenebatur fub gravi ad restituendum, quia non ksberek tunc rem alienam notabilem , neque tenebitur postea üib gravi, postquam restituit id, quod per ultimum turtulum sustulerat. Ad rationem dubitandi iy. Nego minorem. Sicut enim, qui die jejunii saepius modicum quid comedit, frangit jejunium, si notabilem quantitatem in fine comederit5 & sicut,qui saepius die festo parum laborat, peccat graviter, quando ad tempus notabile pervenit; Ita peccatum mortale committit, qui saepius furta minuta patrat, si ad summam notabilem pertingat. Propositio XXXIX. Qui alium movet, aut inducit ad inferendum grave damnum tertio, non tenetur ad restitutionem illius damni illati. Videtur fui patrocinium assmi invenisse in eo, quod ille,qui exemplo suo pravo inducit alios ad damnificandum , non teneatur restituere damnum ab aliis illatum. Ergo nec ille tenetur , qui alium movet consilio, vel mandato Ac. Ostenditur salsitas , U Niverfim tenentur omnes, St quidem jure naturae, ad restitij- tionem, qui quoquo modo sunt causa influens & efficax damni secuti,siye physice sive moraliter concurrant. Et quidem Imb Jussio Mandans,sive expresse mandet, sive tacitfc, dicto vel facto, Consilium Consulens , precibusque aut fraudibus inducens. Consensus Qui suo consensu & suffragio est causa efficax damni. Palpo Qui laude, adulatione &c. excitat, animatque. Recursus. Qui praebet recursum > receptat furta, aut instrumenta furandi. Participans Qui de praeda participat, agit excubias, scalas applicat. Mutus, non Obstans, non Manifestans. Qui negativi fc habendo ad alterius damnum concurrunt, nimirum W )O( W 26z mirum --0« clamans t cum postit, non obstans,non manifestans. Dixi: negative. Nam hi tantum, quando ex aliquo pacto, vel officio, vel stipendio tenentur, ex justitia damnum cavere, vel resarcire obligantur. Pro allato Difparitas est: qui enim exemplo suo pravo inducit alios ad damnificandum, positivi non influit,neque intendit aliorum ruinam & culpam , unde peccat quidem contra Cbaritatem, &; peccato scandali, sed non contra jußttiam . Econtra recensui positive influunt in actionem, damniferam, laeduntque justitiam, live physici sive moraliter concurrant, Nam & Pilatus apprehendit Jesum & flagellavit Joan. 1?. nempe moraliter, mandando. Propositio XL. Contractus Mohatra licitus est, etiarr^refpectu ejusdem personae, & cum contractu retrovenditionis praevie inito, cum intentione lucri. Videtur hic Contractus, qui consistit in eo, quod quis vendat rem pretio summo cum pacto, ut emens ipsi statim retrovendat pretio infimo v. g. Titius vendit pannum sericum pro icf. florenis eo pacto, ut Cajus retrovendat pro ico. florenis tantum, esse authenticus, quia auctarium illud lucratur Titius non ratione mutui, sed ex contractu emptionis & venditionis, qui licitus est. Oßenditur salsitas. H ic contractus hifpanice Mohatra, Italice Stocco,si fiat re/pe- Bu ejusdem persona, continet primo manifestam in justitiam,quia venduntur merces pretio summo & superadditur onus,quod re- trovendantur pretio infimo, quae inaequalitas offendit sacrae The- midos aequiffimam bHancem. Secundo lucrum illud non habetur praecisi ex emptione & venditione, sed occasione virtualis mutui, unde non aliud meretur praedicatum > nisi quod sit usura palliata. Porrö additur in damnata propositione; respeBu ejusdem persona : Nam si sit respectu diversarum personarum , injustitia non committitur, ut patet, si Titius vendat pretio summo Cajo, & Cajus vendat Sempronio pretio infimo, non habet, quod queratur, Sempronius: uterque enim fervat leges contractus emptionis &c. Item additur: cumpaBo retrovenditionis , fubintellige sive 264 ex- sive implicito. Unde non improbatur , st Cajus Honte offerat eidem Titio mercatori eandem mercem emendam. Ad rationem y:. Allegari quidem verbotenes emptionem & venditionem, sedreipsä contractus ille degenerat in merum putum mutuum, induiturque specioso duntaxat pallio, St colorato titulo emptionis St venditionis, Propositio XL1. Cum numerata pecunia pretiosior sit numeranda, & nullus sit, qui non majoris faciat pecuniam praesentem, quam futuram, potest creditor aliquid ultra sortem ä mutuatario exigere, & eo titulo ab usura excusari. Ratio, cui innititur, additur expresse, quod pecunia praesens & numerata pluris aestimetur , cum sit apta negotiationi, sustentationi &c. quam pecunia absens & sutura, ex qua damna saepe plurima eveniunt. On- de chirographa, nomina & actiones plerumque emi solent minoris, quam valeant. m x Ostenditur salsitas . A Bscntia praecisi pecuniae, abstrahendo ä damno emergente, lucro ceslante» vel lältem emersuri Sc cedatur! respectivfc periculo proximo &c. est de essentia mutui. Sive ergo praeseni sive absens, sive numerata sive numeranda, sub dicta abstractione est ejusdem omnino valoris. Imö absens & numeranda aliquo sensu est valoris majoris, quatenus haec ipsa apud mutuatarium existens, si pereat, non perit mutuanti, sed mutuatario. Denique si praesens pecunia sit aestimabilior, quam futura, sequitur hoc absurdum, quod fur, qui hoc anno furatus est florenos ioo,noti satisfaciat anno sequente reddendo ioo, licet domino nullum damnum emerserit, aut lucrum cessärit, quod nullus admittet, Ergo manet, ex hoc solo praetento titulo non poste credirorem aliquid ultra sortem £ mutuatario exigere, & ob id ab usura excusari. Ratio ä priori est, quia Contractus mutui praescindit ä periculo, lucro, damno &c. importat autem carcntiam illam pecuniae ad aliquod tempus ab intrinseco. Ad MX W -ö; Ad rationem jam patet responsio, nempe ejusdem vel certfc majoris aestimationis esse pecuniam absentem, & numerandam, si alias inutiliter retinenda esset in cista. Chirographa tantum ob solutionem difficilem & ambiguam, adeoque ratione damni emersuri & lucri cessaturi &c. minoris emuntur, 5in ? citra usuram palliatam non emuntur. Propositio XL 11. Usura non est, dum ultris fortem aliquid exigitur tanquam ex 'benevolentia & gratitudinedebitum, sed solum, si exigatur tanquam ex justitiS debitum. Videtur evinci ex illo, quod sacerdos Clericus non posiit tantum sperare stipendium mist* , sed ex pacto ancecedenter inito illud exigere tanquam signum aliquod antidorale. Ergo etiam mutuans non tantum «sperare, sed ex pacto praevio exigere potest ä mutuatario aliquod an- .tidorale signum ex benevolentia , vel gratitudine, modo non praetendat ex titulo justitia:. Oßenditur falsius . U Sura'est, quoties lucrum immediati provenit.e» mutuo, sicut Simonia est , quoties temporale solvitur propter spirituale: atqui lucrum, quod hic exigitur, provenit immediati ex mutuo. Ergo usura est. Neque obstat, quod non exigatur titulojustitu, fei htnevolcntU , & gratitudinis. Nam contra est, quod etiam tale pactum praevium superaddat onus & gravamen , quod non oritur praecise ex gratitudi- ne, sed ex z>ipromjfioms, & ex fidelitate; hoc autem onus est no» tabiiitec gravius, quam fit obligatio antidoralis ex gratitudine« Huic enim praecise satisfacit mutuatarius si v. g oret pro mutuante, aut si exhibeat alia signa benevolentiae, ostendendo se paratum ad succurrendum in necessitatibus. Accedit, quod subsistente sententia contrarii latissimum pateret ostium Simoniis & usuris, uti per le patet consideranti. Disparitas de sacerdote exigente ex pacto stipendium, est, quod hoc sit ei debitum exjusiitik . Quis enim militat suis stipendiis unquam ? i.Cor.p.v. 7 .secus est depacto fceneratitio hujusmo- JL1 -äif 266 W )o( §M di, ubi pactum ex vi promiffimis intercedit & auctarium ultrh i ustu tum exigitur. Ceterum sperare equidem licet lucrum, soso & incwidi sine pacto tamen im vel explicito: quia spes ista & inten tio non imponit mutuatario gravamen, nec liberalem impedit semunerationem* ^ Propositio XLIll. QuidDi tionnW Vernale sic, detrahentis auSomatcm W-SIUM (ibi nomo faso crisim« elidere. ° Videtur captioso niti argumento : Non est nisi Veniale , si quis ad praxa- vendum injustum invasorem vit* cum moderamine inculpat* tutete adhibeat mendae, um , ut ita v. g, in foveam ve! fluvium cadat Ereo etiam non est nisi Vernale. invasoremsam g- iooo ex gravitudine , si beneficium contuleris : est propositio se ipsam fallifi- cans. Uti haec: Vendo tibi domum, fi iooo. mihi donaveris. Ad primam rationem responsum jam fuit, St de stipendio. Missae quod datur propter aliquod temporale v, g- propter laborem» mnm m rem extrinsecum &tc. est difparitas, quia hoc ipsum titulo justitia; exigi potest, atque in pastum deduci.. Unde si quid argumentum probaret, probaret nimium. Ad secundam Hoc verum este, quando per adjectionem pacti non alteratur obligatio gratitudi- nis , v. g. indeterminata in determinatam, Secus si alteratur ,, prout hic fit. Propositio XLVL Et id quoque locum habet, etiatnsi temporale sit principale motivum dandi spirituale : imo etiamsi sit finis ipsius rei spiritualis, sic,ut illud pluria atstimetur, quam res spiritualis. Videtur haec tnagh effrons, dum se tuetur & purgare nititur a Sinnonia, esto temporale sit motivum principale,-imo tinis rei spiritualis eo fere modo, quo Simoniam non committit pratbtndatus persolvens officium ob distributiones quotidianas, vel alios temporales reditus. Oftenditur salsitas * P Rima propositionis pars ex eo patet este falsa: Si enim temporale sit motivum principale ad dandum spirituale, duple* adversus rem sacram irreverentia committitur: altera, quod permutetur cum temporali tanquam cum pretio, cui censetur aequh parari; altera,quod temporale supra rem ipsam spiritualem aestimetur. Secunda pars non subsistit, sive loquatur de fine intrinseco , sive de fine extrinseco. Nam D. Thomas 2. 2. qu* i oo* art, 2. abfoluse dicit: Simoniacum est, per pecuniam parare sibi viam ad spirituale obtinendum. Ut autem pleniüs intelJigamur, notandum est: Quamvis ex imperio Voluntatis voffk*, speculative Uqueudo , temporale esse motivum exttir,fecum ad conferendum spirituale,ur proinde cesser Simonia, si ab eo voluntas non moveatur , sed tantum impellatur. Unde Canonicus potest adire chorum ad laudandum Deum Sc extrinsecfc tmpellt a distributionibus quotidianis,& eodem modo secerdofr A stipendio mistae &c. Nihilominus pr*Bk'e loquende tunc temporali; solet esse motivum.; intrinsecum i si sit aptum natum cogere moraliter ad retribuendum spirituale „non soiCun ex obligatione antidorali % seu etiam L-l i exc % 7 ® um £x pattoimplicito, quale est pecunia in magna quantitate eonsisten«, Unde non tantum in foro fori habetur "talis ut Simoniacus , sed etiam in foro poli. Ad rationem jam lolutam addo , quod in dubio quilibet praesumatur eo fine operari, quo res & opus postulat, adeoque praesumitur Clericus principaliter intendere ministerium sacrum, a quo movetur & minus principaliter commodum & emolumentum temporale, a quo impellitur. Propositio XLV11. Cum dixit Concilium Tridgntinum , eos alienis peccatis communicantes mortaliter peccare,qui,nisi quos digniores, & ecclesia: magis utiles ipsi judicaverint, ad ecclesias promovent, Concilium vel primo videtur per hos digniores non aliud significare velle, nisi dignitatem eligendorum sumpto comparativo pro positivo : vel secundo locutione minus proprid ponit digniores , ut excludat indignos, non vero dignos : vel tandem lequitur quando fit concursus. Videtur se fundare in authentica Concilii Tridentim interpretatione , per quam emollire contendit illud verbum minus favens: digniores ; utpo- te pluribus anxietatibus & dubietatibus obnoxium , maxinse circä dignitates extra Episcopatum & Cardirjalatum v. g. Praelaturas regulares , beneficia curata A simplicia. Ostenditur salsitas , N Oh est haec Authentica & Auctoritadva explicatio, sed prae- sumptuosa interpretatio contra expressam mentem Synodi sacrosanctae. Quid enim exprelBus dicere poterant Patres in ea congregati, quam alienis peccatis communicare eos, imo & mortaliter peccare, qui, nisi quos digniores judicaverint, ad ecclesias promovent. Neque hanc obligationem veluti novam imponit Tridentinum, sed antiquam, quae ex lege oritur naturali, veluti denuö ponit in aperto super candelabrum, ut videant, quid agere oporteat illos , qui alios ad dignitates ecclesiasticas promovent. Postulat hoc justitia distributiva in re gravi, ne fiat personarum acceptio. Postulat item justitia commutativa, tum in concursu, quae digniori favet» tum extra concursum, quae collatorem W )°c M 371 torem adstringit, ut ctmmunit*ii utiliores praeficiat pastores & rectores, atque adeo praecaveat damna ecclesiae. Ad rationem dico, negando hic imponi onus grave scrupulis aculeatum : humanö enim modö dijudicandum est, quisnam inpraesentiarüm ecclesiae utilior appareat , seposita omni pastione & affectu. Porro verba quidem Tridentini sunt explicitfe de Car- dinalatu & Episcopatu , ratio tamen eadem porrigitur ad alia beneficia maximi curata« Propositio XL VIII. Tam clarum videtur, fornicationem fecundum se nullam involvere malitiam, & solum esse malam, quia interdicta, ut contrarium omnino rationi dissonum videatur. Hacc videtur esse partus Caramuelis häc ratione obstetricante: Quia fornicatio non est mala fornicanti, sed quandoque salubris, & bona proli, cui vitam dac, vitam alias non habiturae. ößenäitur salsitas. J Udicium Contrarium fert ipse Doctor Gentium i.Cor.6.v.y. Neque fornicarii, neque molles regnum Dei possidebunt. Item, qui fornicatur, in corpus suum peccat. Et quidem coitum inter solutos non este peccatum mortale, damnavit olim Concilium Viennense. Clem. ad nostrum, de haeretic. Dogmatizaverat quoque Simon Magus, usum faeminarum este communem, sed repi obatus est in Concilio Hierofi sub Petro Apostolo error hic palmaris. Rationes & Congruentias adducit Doctor Angelicas :Primd quia est conträ dignitatem corporis nostri: qui enim fornicatur, templum Dei facit esse corpus meretricis. Secundo quia est contra bonum prolis vagus concubitus : fert enim fornicatio inordinationem , quae vergit in nocumentum educationis consonae prolis, & vitae ejus: ex concubitu siquidem promiscuo & vago fit proles incerta, de cujus vita conservanda & Christiana educatio, ne parum solliciti erunt parentes. Expediebat igitur, non jure 'tantum positivo, fed ipsö jure naturae prohibere fornicationem tanqpam ab intrinseco malam» & boni publici everfivara. Ad rationem allatam y?. fornicationem esse malam primb ^Fornicanti» qui in corpus suum peccat, & praeterea partem supe- jiorem inferiori subjicit. Secundd esse malam proli, cujus vitae nocumentum praebet,& bonam educationem impedit per se loquendo: quidquid sit de eo, quod per Accidens huic malo succurri possit: leges enim sunt de eo, quod universim per se fieri solet. Propositio XLIX. MqUities jure natur# prohibita non est, unde si Deus eam non interdixisset, fepe esset bona & aliquando obi gatoria sub mortali. 'Videtur turpitudinem suam tegere in eo, quod in simili liceat embryonem adhuc inanimem per pharmacum expellere, ut praegnans vitam conservet, alias certifEmo ejus amittenda: periculo exposita. Ergo etiam licebit per pollutionem semen superfluum, tanquam vita: aggresto- jrem, expellere, & quidem sub obligatione, Oßenättur salsitas* P RImo est contra finem naturae & boni communis,ut per pollutionem prodigatur voluptatis causä semen » quod solüm ä natura formatur in ordine ad generationem hominis. Secundo fi conspurcatio ista licita redderetur, impediretur generis humani propagatio, cum nemo vellet inire matrimonium ob gravissima illius onera & difficultates , essentque, qui sola se voluptate satiarent , quae est in effusione seminis. Tertio ex mollitie passim sequeretur caecitas mentis, inconsiderati©, praecipitatio, inconstantia, amor sui, taedium Dei,affectus praesentis seeculi,horror vel desperatio futuri: Quod autem ista ex actu conjugali non eveniant, praestat id Deus conferendo auxilia ipecialia, virtute sacramenti matrimonii, quibus amor conjugalis intra limites virtutis facise contineri possit. Ad argumentum supra fastum yk. Nego Consequentiam. Di- iparitas est, primo, quia foetus inanimis expelli potest servato tamen moderamine inculpatae tutelae , quin mens fubordinetur seo- iwi m fensiil per Immodicam delectationem, uti fit in mollitie, sed potius per dolorem. Secundö quia, ni expellatur foetus, praegnans una cum fcetu.ut supponitur emorietur .* Ast non expulso femine non ideö moritur homo, cum possit emissione sanguinis, vel aliis pharmacis periculo occurri, quod timetur ex copia feminis. Propositio L. Copula cum conjugata consentiente marito non est adulterium , adedque sufficit in confessione dicere, se esse fornicatum. Videtur se defendere ex eo, quod ex regula juris scienti & volenti non fiat injuria. Reg, 27. in 6. supponitur autem maritus sciens, volens & consentiens in copulam uxoris. Ergo non fit injuria ci. Ostenditur f astitas. C Onscnsos ille Mariti in copulam uxoris , vel uxoris in copulam Mariti cum tertia pertona non tantum est illicitus, quod fatentur omnes , sed etiam est irritus, & ab ipse lege naturae reprobatus & nullus. Ratio autem est, quia obligatio in uxore non cognoscendi alterum virum directi ordinatur in bonuna prolis educanda;, atque adeo est jus prolis potius, quam jus mariti Dominicus Viva exemplo rem optirrse declarat,dum inquit: Sicut Clericus privilegio canonis & fori omnino irrite renuntiat, cum hoc sit contra bonum commune status Clericalis,cui praejudicare privatus nequit: sic nec maritus bono prolis, quod hic communiter intenditur, efficaciter renuntiare valet. Nec obstat, quod habeat jus in corpus uxoris; Habet enim jus duntaxat, e6 utendi, uti religiosos re monasterii feudatarius bono feudal! utendi, non quomodolibet disponendi. Ad rationem allatam regulam illam procedere, quando consensos a jure naturae non est improbatus & irritatus , prout irritatur hic consensos mariti, qui consulere debet bono prolis; Nec absolutam de conjuge disponendi potestatem habet, sed limitatam utendi. M m Pro- m Propositio LL Famulas, qui fubm'flis humeris scienter adjuvat herum suum ascendere per fenestras ad stuprandam virg'nem, & «nukoties eidem subservit deferendo scalam , aperiendo januam, aut quid simile cooperando , non peccat mortaliter, si id faciat metu notabilis detrimenti, puta , ne ä domino male tractstur, ne torvis oculis aspiciatur, ne domo expellatur. didetur & sibi invenisse latibulum in scriptura sacra 4. Reg. 5 . ubi ex facto conj cit Jicere, alteri cooperari materialiter ad peccatum. Naarnan quippe Syrus rege se incurvante coram idolo Remmon ejus manibus innixus corpus suum iniexit citra idololatriam. Ergo cum famulus eo in casu non-cooperetur nisi materialiter, videtur excusandus ä peccato mortali. Oßenditur falfitas. N Unquam est licitum cooperari peccato alterius ftf talem Anienem , quae per se proxime ad illud peccatum concurrat» seu adjuvet: qui enim sic concurrit, vult reipfa & directe peccatum. Unde quamvis aliquae actiones hujus famuli de se non adjuvent proxiirse ad peccatum v. g. aperire januam &c Certum tamen est , cooperationem positam in collectione omnium •circumstantiarum, quae hic enarrantur, este per se, & proxima quidem adminicula ad peccatum. Sunt autem hae circumstantiae, quod faciat scienter, & quidem muketies , ex quibus praesumere debet, herum facere id ex malo fine, nemp£ stupri. Neque obstat metus damni notabilis ad excusandas* excusationes. Nam peremi semel ab hero, torvis oculis aspici, dom6 expelli, communiter non censetur esse malum gravissimum .* quia plerumque post impetum irae revocant heri > quod praecipitanter egerunt. Naarnan Syrus,ut ad scripturam respondeam excusandus venit, quod obsequium regi duntaxat politicum & civile,quod alloqui pressabat extra templum, exhibuerit in templo longL remotus ab idololatria regis; Circumstantiae, quae aderant, ipsae hanc interpretationem evincunt. Alia omnia se habent in famulo ad stuprum positi ve, & quidem moraliter, utpote scienter cooperante. Pro- Propofitio LH. Praeceptum servandi festa non obligat sub mortali, seposito scandalo , ü absit contemptus. Videtur in eo se legitimare, quod non omnia praecepta sub mortali obii* gent, sed ea solum , quorum transgressio contra charitatem est Dei videlicet vel proximi. Etenim plenitudo legis est dilectio Rom. iz. Est autem transgressio festorum nec contra charitatem Dei § nec proximi. Ergo observatio festorum non praecipitur defacto sub mortali. Oßenditur fdßtäs S Anctus Doctor Angelicus parte 2. qu. 56. art. 4. dicit: leges humanitus positae, si justae sunt, habent vim obligandi in conscientiae foro a lege aeterna, a qua derivantur secundum illud Prov. 8- per me reges regnant, & legum conditores justa decernunt. Ex quo sic argumentor : Quamvis obligatio gravis observandi festa non constaret, neque ex sensu communi sidelium, neque ex universali consuetudine ecclesiae , quae est optima legum interpres , A determinat jus naturale & divinum, quo tenemur aliquando Deum specialiter colere ; Constat tamen ex lege ecclesiastica. Imo ex hac ipsa damnatione obligatio illa fit evidens: quia cum ista lex, prout cadit in certos dies, sit Constitutio ecclesiastica, ad pontificem, qui primarius authenticus legis est interpres, spectat declarare, an graviter obliget nec ne. Qui etiam defacto condemnando hanc propositionem declarat se graviter ad id velle obligare., & semper obligasse, adeoque non remanet amplius dubitandi locus. Ad rationem dubitandi ye. Quod peccatum quodvis mortale debeat esse contra charitatem quasi subjective, quatenus t* iubjecto peccante removet charitatem A gratiam, non autem objective ; alias nec peccata contra fidem & spem mortalia forent , quod absurdum est dicere. Unde in forma distinguendum est: ille solum praecepta obligant sub mortali, quorum transgressio est contra charitatem &c. vel subjectivi vel objectivi Con. semper objectivi N. & sic distincta minore negatur consequentia. M m 2 Pro- S7L W )o( W Propositio L1 fI. Satisfacit praecepto Ecclesiae de audiendo fatro, qui duas-ejus partes, imd quatuor simul, a diversis celebrantibus audir. Videtur ex eo arcuere, quod possit obligatus ad tres missas audiendas v. g, ex praecepto ecclesias, ex voto, & poenitentia in confessione injuncta, latisfaeere per simulcaneam trium (kcrorum auditionem. Ergo etiam poterit satisfacere obligatus ad unam missam ,audiendo simul a diversis celebrantibus duas vel quatuor partes. Ofisnditur salsitas P Rimo Ecclesia praecipit auditionem missae, qu» sit unum Se integrum sacrificium, quale non est medietas simul audita ab uno» & medietas simul audita ab altero sacerdote. Secundö nece de est, ut audiens missam postit attendere ad singulas ejus par- res, St devotionem eis consonam elicere, haec siquidem videtur este mens ecclesiae; at qui simul plures partes missae audit, non potest attendere ad singulas ejus partes , cum lacrificium fit totum essentialiter socccmvum, cujus partes simul existere nequeunt : esto unum successivum alteri coexistere» valeat. Quod sic ostendo. Etsi motus solis ä duodecima ulquc ad primam coex- istat motui horologii, qui fit ab eadem duodecima usque ad primam, non potest tamen pars successivi coexistere alteri parti ejusdem successivi. Sic esto possit audiri una missa cum altera,& tertia, non potest tamen audiri una missa, cujus una pars coexistat alteri parti ejusdem mistae. Ad argumentum do disparitatetn. Audiens enim tres missas simultanes audit reipsa missas tres integras, quae, esto successivae , sibi tamen coexistere possunt ;> Ast audiens duas vel quatuor partes simul, non audit missam integram: partes enim successivae sibi coexistere nequeunt. Resume paritatem de motu solis & horologii. Propositio LIV, Qui non potest recitare matutinum & laudes, potest autem reliquas horas, ad nihil tenetur, quia major pars trahit ad se minorem* Ratio ' W )v( W ^7 Ratio asserti in propatulo est , quia nimirum pars mafor tanquäm principale trahit ad se mir orem tanquam accessorium. Et consuetudo habet, ut scgrotus impotens recitare majorem partem officii omnin» deobligetur ab obligatione recitandi quamcunqua parvam horam, Oßenditur salsitas „ F AHifas hujus propositionis , abstrahendo ab illa quaestione controversi!, an singulae horae praecipiantur tanquam materia dividua & divisibilis ? cujus affirmativa directi- sententiam condemnatam enervat; an vetö officium unius diei sit integra materia praecepti, adeö ut singulae horre conflent indivisibiliter ob- Hgationemjunam» quam una cum Caramucle tenent multi? salsitas, inquam, nihilominus patescit ex eo, quod singulae saltem horae a se invicem sint separabiles, dividuae, de se sufficientes parere obligationem etiam in casu, quo major officii pars, vel physicövel moraliter loquendo,persolvi non potest, eö fer6modo, quo quis obligatur solvere centum, quos debet; si autem non habet, nisi decem, adhuc tenetur solvere decem : quia tunc subintrat regula; qui non potest solvere totum, quod debet, tenetur solvere totum, quod potest. Ad rationem illud brocardicon procedere in iis, quae omnino sont indivisibilia & inseparabilia ; Non verö in iis, quD separabilia, de se divisibilia, & inconnexa sunt. Patet hoc denua in centum florenorum debitore, nec potente nisi solvere decem. Consoetudo illa de aegroto, quL probabilis est, sustinetur ex eo, ne, dum aegrotus simpliciter non deobligaretur, redigeretur atf angustias perplexitatis, quae est vel ipsa morte amarior. Nihil simile in nostro casu occurrit. Propositio LV. Praecepto Communionis annu* satisfit per sacrilegam domini manducati onera, Videtur se propugnare ex eo, quod sacrilege communicans tantum privetur effectu sacramenti nempe gratia runrkiva Eucharistiae: constat autem, quod effectos sit finis tantum extrinsecus praecepti, qui non ca- Mm J dit 27Z dit sub praeceptum, ;ut patet: nam qui boni fide cura obice negativo communicaret., satisfaceret praecepto, esto ei gratia non conferretur. Oflenditur falsius. Q Ui facit confessionem voluntarie nullam, non satisfacit praecepto ecclesiae. Ergo nec satisfacit praecepto ecclesiae, qui iacrilcgfc dominum manducat. Sicut enim illud non est praeceptum merfc ecclesiasticum, sed est determinatio <5t quaedam velu- •ti modificatio praecepti divini, ita sc hoc ob omnimodam paritatem. Si igitur praecepto divino non satisfit sive per confeffip- mem nullam, sive per communionem sacrilegam, quomodo satisfiet praecepto ecclesiae, quae ultra illud haud obligat ? Mandatum Christi est: Nisi manducaveritis carnem filii hominis Lee. non habebitis vitam in vobis. Et ne cibus iste vertatur in venenum, urget Apostolus,: Probet autem feipfum homo &c. qui enim indi- gnfe manducat, judicium sibi manducat» Et cap. omnis utriusque sexus, disponit, ac praecipit, ut suscipiatur reverenter ( non ß- ,orilege')ut minimum in paschate sacramentum Eucharistiae. Argumentum oppositum probat de ambobus sacramentis valide & nte , esto non fructuose /useeptis, quae soblato saltem obice per con - vel attritionem reyivifcant» & effectum producant. Ast magna est disparitas quoad praesentem casum : confessio enim omninö nulla, & communio sacrilega non tantOm non fructuose , sed neque validh & rite suscipiuntur » unde etiam obice remotö non reviviscunt, & perinde se habent, ac si in rerum natura posita non fuissent, imö novum obicem ex se producunt. Propositio LV1. Frequens Confesso & Communio, etiam in his, qui gentiliter vivunt, est nota praedestinationis. Videtur pie dogmatizare ex praestantia horum sacramentorum , quorum prius quotidie susceptum sit medicina peccatorum; posterius sit pharmacum salutiferum tanto efficacius , quo subjectum est indigendus: nam Matth.9. Non est opus valentibus medico,sed male habentibus. Ergo ® X SI Ergo est nota praedestinationis etiam in iis, qui genciiker vivunt,modo frequentent sacramenta. Ofiendiiur falsites. C Ontrarium propositio inferre debuisset: frequens confessio «fe communio in his, qui gentiliter vivunt, est nota reprobationis: sicut econtra frequens confessio & communio in his,«jui religiosi, recti, circumipecte, in timore Dei vivunt, est nota praedestinationis : esto enim hi aliquando ex fragilitate labantur, citius tamen redeunt ad frugem bonam. Dein si »>, qui gentiliter vtvunt, fumatur pro eo: qui accumulant confessiones & communiones sacrilega*, tepidas, minus devotas, manifestae salsitatis se ipsam arguit. Si ver h sumatur pro vita philosophorum gentilium* quae de Virtutibus Christianis parum folicita fuseeptionem horum Sacramentorum concomitatur mer6, negari nequit, quocf ad bonam susceptionem horum Sacramentorum nihil conferre possit in gentiliter viventibus, cum hic tepidus & omnino debiti praeparatione evacuatus accessus facise disponat ad contemptum & sacrilegam fuseeptionem. Non ergo ex hoc fundamento carioso aliquam praedestinationis notam, sed potius malignum reprobationis signum licebit ominari. Ad rationem dubitandi se. utrumque Sacramentum esse medicinam , esse antidotum, esse pharmacum salutis quantum est e* parte Sacramenti; sed non femper ex parte sumentis, maximi ß gentiliter vtv*t,8i fuseipiat vel sacrilegi, vel minus devoti,vel alio modo irreverentiali. Unde locum sibi vcndicat in eo illud ecclesiae : mors tfi mulis, vtta bonis. Propositio LVlL Probabile est, sufficere attritionem naturalem, modo honestam. Videtur se obarmasse hoc argumento, quod attritio naturalis Valori Sai cramend non obstet, cum sit dolor ex turpitudine peccati conceptus* qui sufficit juxta Trid. Sess. 14. csp. 4. esto fructum Sacramenti impediat, unde, hoc admisso , stabil probabilitas sententias illius famosas, quod Sacramentum poenitentiae validum esse possit simul, & temen informe. Oßtlf9z L8o W x< W Ostenditur falsttss. A Ttritio naturalis quoad substantiam, etiam datö , quod sit fu. pernaturalis quoad modum » üt aliqui defendunt, est ex na- turä rei improportionata formae introducendae quoad substantiam fiipernaturali. Ergo nequit Primo sufficere ad fructum Sacramenti. Sed nee Secundö ad valorem Sacramento dandum habilis est: quia idem dolor juxta Florent. &Trid. pars est hujus Sacramenti, qui est dispositio ad effectum hujus Sacramenti: Atqui attritio naturalis nequit esse dispositio ad effectum hujus Sacramenti: Ergo nec pars esse potest. Neque haec nostra aut alterius cujusdaaa ingenii inventa fune, sed est dogma Catholicum Indemini , quod Sefs. 14. cap. 3. dilucidi rem totam enucleat, in- quiens : Sunt autem quasi materia hujus Sacramenti poenitentis actus, qui, quatenus inpoenitente ad integritatem Sacramenti,ad plenam, & ad perfectam peccatorum remissionem ex Dei institutione requiruntur, hac ratione partes poenitentia dicuntur. Unde corruunt arma rationis obmotse. Tridentinum requirit attritionem conceptam ex turpitudine peccati lumine fidei agnita cum fpeveniadfic. quae omnia sunt sijpernaturalia. Porrd hoc non obstante stat adhuc probabilitas sententiae de Sacramento poenitentiae valido Sc informi, non quidem ex defectu doloris fuperna- «uralis, sed defectu doloris illimitati ad omnia peccata forte oblita se explicite non extendentis, üt docent scholastici in tractatu de Sacramento poenitentiae. Propositio LVlil. Non tenemur Confessario interroganti fateri peccati alicujus consuetudinem. Videtur se defensare ex absurdo alias secuturo, nimirum,quod tenerentur fideles ad peccata aliis jam remissa denuo clavibus subjicienda, quod onus nec ä Tridentino quidem imponitur , cui sufficit, Confessario aperire peccata commissa nondum rtmijfa. Oden- m wm ag s Ojhnditur salsitas . Emo est , qui confessario, utpote judici & medico, jus inter- 1\ rogandi disputet circa ea maximi, quae ad statum poenitcn- tis rite cognoscendum , ejusque vulneribus medendum necessaria esse, dignoscuntur. Ubi vel maximi consideranda venit consuetudo inveterata tanquaro soecanda parens peccatorum: Occasio proxima tanquam nutrix vitiorum: & quandoque circumstantiae aggravantes, quae peculiarem rationem, & manifestationem annexam habent, v. g. quantitatem furti notabilis. Hoc igitur suppositö pronum est, ex parte pcenitcntis este debitum, & obligationem passivam recondendi & fatendi, si quam fovet, consuetudinem peccandi, quo facilius malo intestino remedium,& pharmacum congruens applicari possit. Absurdum falso siiperius assertum cadit: Neque enim obligationem iteratö peccata remista aperiendi directam docemus, sed solummodo indirectam, St quasi per accidens talem. Haec enim saepius contingere assolet v. g. si conjugatus cognovit confangui- neam uxoris suae, St hoc peccatum subjecit clavibus ecclesiae. Hic, si debitum deinde petat, peccat, nec potest hcc fecundum peccatum clavibus subjicere,quin primum denud explicet. Omitto plura exempla, in quibus per accideus datur obligatio peccata jam confesla iterato aperiendi Vide Casiiistas, Propositio LIX. Licet sacratnentaliter absolvere dimidiate tantum confessos ratione magni concursus poenitendum, qualis v. g. potest contingere in die magnae alicujus festivitatis, aut indulgentia:. Juxti hanc propositionem videtur excusare ab integritate materiali magnus poenitendum concursos, ne alias multi privarentur sacramentis Lc indulgentiis, quaesunt bonum vakse magnum, adeoque in caso videtor esse ratio sufficiens, ut liceat dimidiata confestio, prout St in multis aliis casibus sufficit scia formalis Integritas. Oßen~ Nn sg2 d )o( W Oßendmtr salsitas, I Ntegritas materialis omni retro antiquitate in ecclesia necessaria fuit: neque unquam modo sufficit integritas sola formalis,nisi in his casibus, quos appono^ Primo quando est impotentia physica, v- g. si pcenitens subito destituatur sensibus, morbo, vel vulnere ad extrema:urgeatur, adeo ut, nisi dimidiati confeflus absolvatur, sine Sacramento decederet. Secundd quando est impotentia moralis v. g. ratione gravis damni sibi, vel proximo imminen- t!s ,ut., si metuatur fractio sigilli cum infamatione fui, vel complicis &c. Tertiö si quis post adbibitam debitam diligentiam non recordatur peccati cujusdam ex naturali oblivione inculpabili, tunc enim juxta Trid. Sess. 14. Censetur in eadem confessione inclusum, cum annexo tamen onere, ut, si in memoriam redeat, clavibus ecclesiae consignetur. Cum igitur,; ut Respondeam Objectioni, Magnus concursus & indulgentiae nullam ex dictis causam relevantem involvant, ab integritate materiali quoque non excusant: bonum enim, quod inde sperari posset, long6 superatur a damno, quod ex innumeris confeffionibus dimidiatis, St sacrilegis merito timeretur. Obvia siquidem foret via ad sacrilegia, dum quivis in concursu magno facile sibi causam praetexeret , confeffionena dimidiandi. Propositio L X. Pcenitenti habenti consuetudinem peccandi contra legem Dei , naturae , aut ecclesiae, etsi emendationis spes nulla appareat, nec est neganda, nec differenda absolutio, dummodo ore proferat,se dolere & proponere emendationem. didetur, ut sic loquar» luxuriari in Christo,, qui voluit peccatores absolvi non septies tantum , (ed septuagies septies. Et hoc maximi, si ore proferant , se dolere & proponere emendationem* Nam juxta Doct. Angel, quodl; 1. art.iz. in foro poenitentia creditur homini pro se, & contra se. Ostenditur falstas. On obstante protestatione oretenüs facta saepe consuetudinario utilis, imö etiam aliqpandb necessaria est absolutionis dila- W W m »8? dilatio,: utilis quidem & per modum consilii, quando emendatio quidcmpotest aliis ex mediis sperari, facilius tamen per dilationem absolutionis obtineri. Necessaria verso, quando confessarius hic & nunc judicat ad facilem relapsum impediendum non suppetere aliud remedium, nisi dilationem absolutionis, prout in simili re- iervatio casuum est in bonum animarum instituta. Et haec quidem incumbunt confessario ut medico. Ut judici namque aliunde constat, ipsi explorandum esse, num poenitens confoetudinarius sit sufficienter dispositus ? de quo in casu setis prudenter dubitat, utpote qui multcvries fefellit fidem, & praescripta emendationis media non adhibuit, quae signa arguunt defectum sinceri doloris,aut firmi propositi, adeoque moralem evidentiam de indispositione poenitentis. Ad textum Christi Domini y-!. Absolutionem non toties, quin pluries impertiendam esse poenitenti, nisi tamen aliud exigat munus judicis aut medici in confessario, & indifpositio in poenitente* cui licet regulariter loquendo credendum sit, si ore proferat,se do- lere St proponere emendationem, non tamen in caso, ubi protestatio est contraria factis : tunc enim factis potius » quam Verbis» xredendum est. Per quod etiam patet ad,D. Thomam responsio. Propositio LXI. Potest aliquando ab solvi,qui in proxima occasione peccandi verstturjquam potest, & non vulc omittere, quin imö djrcctö & ex proposito quaerit, aut ei (e ingerit. Videtur se communire ex eo, quod occasio proxima peccandi in casu tantum materialis,: moraliter sumpta , esto detur in ea impossibilitas sive physica sive moralis, quin peccetur, tamen non cogat ad peccandum, & possit omnino stare cum dolore, & firmissimo proposito no» peccandi. Ergo potest in eä constitutus.absolvi. Ostenditur salsitas • IVyf Agi* effrons haec est, quam ssit praecedens, dum absolvi pos- J\JL se, docet, eum, qui occasioni proximae peccandi directe Sc ex proposito se ingerit j contra illud Eccli. 3. qui amat periculum, Nn 2 peribit 284 m )o( m peribit in itio. Unde sic argumentor : Non potest: absolvi, qui actuale peccatum admittit, atque adeö sine debita dispositione ad Sacramentum poenitentiae accedit; atqui,qui in proxima peccandi occasione versatur & recusat illam tollere, imd, quod majus est, qui ei directe se ingerit, actuale peccatum admittit, atque adeo silso debita dispositione ad Sacramentum poenitentiae accedit, Ergo absolvi talis nequit. Ad rationem dubitandi yt. implicandam este in adjecto,quod occasio peccandi proxima in eo sit tantum materialis , qui eam potest, sed non vult omittere. Dein esto occasio proxima non cogat physici vel moraliter adpeccandum,est tamen moraliter loquendo impossibile, ut ad certum lapso m non pertrahat. Unde propositum & dolor, qui cum eä posse consistere asseritur, efficax Lc universalis este non potest, cuna se non extendat ad tollendam illam peccandi occasionem. Propositio LXIL Proxima occafio peccandi non est fugienda,quando causa aliqua utiEs,aut honesta , non fugiendi occurrit. Videtur pro s« assumere illud communiter permissum , quod ex causa utili - tatis & honestatis artifex alioquin dives non teneatur die jejunii ab opere cessare, ut possit jejunare. Ergo ex eadem cauia non tenetur quis ab occasione proxima peccandi se removere , quando causa aliqua utilis & honesta ofcurrit, illam permittendi. Oßenditur salsitas. S ive sit causa utilitatis, sive honestatis, occasio peccandi proxima manet voluntarii peeeaminosa, adeo que simpliciter est evitanda. Et hic subintrat illud Christi , Matth. 1 6 . Quid enim prodest homini, si mundum universum lucretur, animae verö suae detrimentum patiatur ? Item & illud Matth, 18 . si oculus tuus scandalizat te, erue eum, & projice abs te. Ac 6 diceret Christus: Quantumcunque oculus tibi utilis»ususque ejus caetcra honestus iit, si tamen petra scandali est, si occasio tibi proxima causa ruinse spiritualis est, erue eam, & projice abs te: Melius est enim, cum cnm uno oculo tn vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in Gehennam ignis. Difparitas longL maxima est inter argumentum adductum & casum praesentem: in primo enim est lex ptfitiv&j quae non exigit valde grave incommodum addeobligandum, sed sufficit, quod non sit leve. In nostro casu est lex naturalis , nempfe vitandi periculum peccandi, quae semper obligat, aut certfc gravissimum incommodum ad sui deobligationem exquirit, fi tamen aliundfc dispensabilis est. Propositio LX1U Licitum est, quaerere directi occasionem proximam peccandi pro bono spirituali , vel temporali nostro, vel proximi. Videtur eandem fere rationem obtexere , ac praecedens, cämque exquisito 1 ferculo boni spiritualis vel temporalis, proprii vel proximi condire. Ofienditur salsitas, Q Uantumcunque pra-seferat utilitatem, vel bonitatem Ipiri- tualem,est nihilominus insipida,& impingens in legem negativam & naturalem,quae nec ob utilitatem quamlibet relucentem , nec ob bonum vel temporale vel spirituale nostrum vel proximi relaxati potest. Sic lex de non fornicando» vel non blasphemando obligat etiam cum vitae discrimine, quia sunt intrinseci mala. Et vel ideo, ut deobligemur ä fugiendo periculo , vel occasione proximi illam transgrediendi, valdL grave incommodum requiritur» quod sit morti, vel miseriae extremae, morti aequiva- tenri proximum. Audiatur hic S. Thomas ). parte qu. Z6. ark. z. in G diferffe afl ferens: peccatum mortale non potest sin£ vera poenitentia remisti, *d quam pertinet deserere peccatum . Ergo non (blum non licet proximam occasionem peccandi directe & ex proposito quaerere, sed etiam illa est cane pejüs & angue fugienda St deserenda, non obstante quacunque utilitate, honestate,bono spirituali vel tenv porali nostro, vel proximi. Omnia haec absolufo refttantur ner Verba illa: ad veram panitentiam pertinet deserere peccat um. Hinc fetisfactum est argumento superius formato, Nn } Pro* ÄZ6 W )o( M Propositio LXIV. /Absossitionis eapax ..est homo, quantumvis laboret ignorantiä mysteriorum fidei, Scetiamssper negligentiam etiam culpabilem nesciat mysterium Sanctissima: Trinitatis,, & incarnationis Domini Nostri JEfu Christi. 'Videtur se defendere dodtrinä probabili,quactenetnotitiam explicitam mysterii lanctissimL Trin tatis, & incarnationis Domini Nostri JEfu Christi , non esse necessariam necessitate medii, sed duntaxat praecepti» Ergo si quis doleat de hoc praecepto nondum impleto & de CLtero proponat ea addiscere , est-capax absolutionis. Oßendttur salsitas .. iQlve illa notitia sit necessaria necessitate medii , vel praecepti., Ö propositio notam salsitatis non effugit. Et primo quidem si est necessaria necessitate medii, manifesta res est : si enim sinfc hac impossibile est, justificationem adipisci, profecti absolutionis in* capacitatem operatur eorundem mysteriorum ignorantia culpabilis. Si verö dicatur esse necessaria necessitate praecepti, denuö incapacitatem absolutionis saltem iieiu operabitur, quidquid sit, an eo casu absolutio Jaltem ut valida sustineatur , prout tenet Marchantius, qui propterea docet, non esse repetendas confessiones eorum , qui ignorabant mysteria Trinitatis & incarnationis, modo crediderint Deum esse nostrae salutis auctorem. Mediam ac tutiorem viam inibis , si dicas notitiam horum mysteriorum esse necessariam necessitate medii non quidem semper in re, sed saltem in voto, uti docent de baptismo. Porro quod absolutio in cassi non foret.#«/*, inde est, quia in iis,quae spectant ad valorem sacramenti, non possumus sequi opinionem probabilem, omissa tutiore, ne exponatur sacramentum periculo frustrationis. Licet igitur sententia docens, notitiam explicitam mysterii Sanctissimae Trinitatis, & incarnationis tantum esse necessariam necessitate praecepti sit probabilis,, opposita tamen est tutior. Ergo. Unde ruit argumentum propositioni substratum» Pro E Propositio LXV. Sufficit ilia mysteria semel credidisse. Appendix hatc est|proposicionum y. 6. 7. 16 & 17. jam supra'examinatarum, qui basiolum addit,fidem in specie quoad mysteria Trinitatis* & incarnationis sufficere, si v«l semel in vita eliciatur , sive in juventute, sive in adolescentia, sive in senectute.- Oficnditur salsitas. P Raeter loca scripturae hinc inde jam contra hanc sententiam' militantia, uti Heb. ir. fine fide impossibile est placere Deo. Jubeat, quaeso textum ad Rom. 1. V. 17. planius inspicere : justus- ex fide vivit. Ubi Apostolus vitam spiritualem comparare videtur vitae corporeae , cui sustentandae non sufficit in confessione omnium, semel aut aliquoties cibum sumere, sed saepius, alia& citö deficiet homo. Iti pariter, justus, ut vivat, saepius fidem eliciat, oportet,credendo non tantum quia Deus est, & inquirentibus se remunerator est, quae fides indubie est necessaria necess litate medii; Sed etiam credere oportet Trinitatem, & incarnationem , quorum unum mysterium alterum includit: nam Gal. a. Nos in Christo credimus,ut justificemur ex fide Christi. Item eodem capite : Scientes, quod non justificetur homo' ex operibus- legis, nisi per fidem JEsii Christi. Sed quoties, inquis , stringit obligatio credendi haec mysteria? an per se ,an vero per accidens ratione praeceptorum ad alias virtutes spectantium ? Abstrahendo a variis circa hoc opinionibus r ad elidendam hanc propositionem latis este, quod necessitas sit ßpius eliciendi actum fidei circa ista myfteria. Nam sic propositio damnatae contradictoria erit vera, nemp£ non sufficit haec myfteria semel credidisse. Und& autem & quoties fit obligatio ? dabunt pa£ sim doctores. Sequitur nunc finis, & conclusio bullat condemnato rise,- Quicun- 288 Q Uicünquc autem cujtisvis conditionis, status» aut dignitatis illas, vel illarum aliquam conjunstim, vel divisim defenderit, vel ediderit, vel de iis disputative publice, a’^t privatim tractaverit, vel praedicaverit, nisi forsan impugnande», ipso facto incidat in excommunicationem latae sententiae , a qua non possit Cpraeterquam in articulo mortis) ab alio, quacunque etiam dignitate fulgente, nisi pro tempore existente Romano Pontifice, absolvi. Insuper districti in virtute sanctae obedientiae , & sob interminatione divini judicii, prohibet omnibus Christi fidelibus, cu- jyscunque dignitatis, conditionis St status, etiam speciali, & specialissima nota dignis, ne praedictas opiniones,aut aliquam ipsarum ad praxim deducant. Tandem ut ab injuriosis contentionibus doctores scholastici, aut alii quicunque imposterum fe abstineant, St ut paci & ehari- tati consulatur, idem sanctissimus in virtute sanctae obedientiae eis praecipit, ut tam in his libris imprimendis, ac manufcriptis, quam in thesibus,disputationibus ac praedicationibus caveant ab omni censura Si. nota, nec non a quibuscunque conviciis contra eas propositiones, quas adhuc inter catholicos hinc inde contro- vertuntur, donec a S. sede recognitae super iisdem propositionibus judicium proferatur. Loce SigiSL Francise. Richard. S. Roman. St Univ. inquis. Not. A Nno a Nativitate D. N. JEfu Christi 1679. indict. 2. die vero 4. mensis Martii, pontificatus autem sanctissimi in Christo Patiis, & D. N D. Innocenti! Divina providentia Papae XI. anno tertio, fupradictum decretum affixum, Sc publicatum fuit ad valvas Basilicae Principis Apostolorum, Cancellariae Apostolicae, ac in acie campi Florae,ac in aliis locis solitis St consoetis urbis,per me Francifcum Perinum, ejusdem Sanctifs. D. N. St Sanctifs. inquisitionis Cursorem. Rota* fissis Rcv. Comer* Apost. iCjj. Deere» WXM S89 Decretum II. Innocentii XI Ctrca Communionem quotidianam . C Um ad aures Sanctissimi D. N. fide dignorum testimonio pervenerit, in quibusdam dioecesibus vigere usum quotidianae communionis, etiam in Feria VI. parafceve, & simul affirmari eandem quotidianam communionem praeceptam esse a jure divino, quin etiam in illius adminiftratione aliquos abusus inolevisse, videlicet, quod aliqui, non in ecclesia, sed in privatis oratoriis, & domi, imti cubantes in lecto , 8c non laborantes gravi infirmitatis nota, fumant Sacrosanctam Eucharistiam , quam argentea theca inclusam, in crumena, aut secretö illis deferunt sacerdotes saeculares aut regulares, aliique in communione accipientes piures formas, ac particulas, vel grandiores folifcö, ac tandem quis confiteatur peccata venialia simplici sacerdoti, non approbato ab Episcopo, aut ordinario. Cum autem haec Sanctissimus consideranda commiserit Sacr. Cong. Cardinalium, Concilii Tridentini interpretum , eadem Sacra Congregatio praevia matura discussione super praedictis unanimi sententia ita censuit. Etsi frequens quotidiantisve ususSacrosanctae Eucharistiae ä Sanctis Patribus fuerit femper in ecclesia probatus , nunquam tamen, aut saepids illam percipiendi,aut ab ea .abstinendi, certos singulis mensibus, aut hebdoma- Q o dis 29® EZ -X M dis dies statuerunt, quod nec Cone. Trid. proscripsit, sed quasi humanam infirmitatem fecum reputaret, nihil praecipiens, quid cuperet tantum,indicavit cum inquit: Optaret quidem Sacrosancta Synodus, ut singulis missis fideles adstantes Sacramentali Eucharistiae perceptione communicarent. Idque non immerith: multiplices enim sunt conscientiarum recessus, variae ob negotia spiritus alienationes, multae econtra gratia;, & Dei dona parvulis concessa, qux cum humanis oculis scrutari non possimus, nihil certe de cujusque dignitate, atque integritate & consequenter de frequentiori, aut quotidiano vitalis panis esu potest constitui. Et propterea quod ad negotiatores ipsos attinet, frequens ad sacram alimoniam percipiendam accessus , confessariorum secreta cordis explorantium judicio est relinquendus , qui ex conscientiarum puritate & frequentiae fructu, & ad pietatem processu laicis negotiatoribus & conjugatis quod prospicient eorum saluti profuturum ; id illis praescribere debebunt In conjugatis autem hoc amplius animadvertent, cum beatus Apostolus nolit cos invicem fraudari, nisi forte ex consenso ad tempus, ut vacent orationi , eos ferib admoneant, tan- t6 magis ob Sacratissimae Eucharistiae reverentiam continentiae vacandum , purionque mente ad caelestium epularum communionem esse conveniendum. In hoc igitur pastorum diligentia potissimum invigilabit, non ut a frequenti, aut quotidiana sacra: communionis somptionc unica praecepti formula ali- W X< M 2yr aliqui deterreantur, aut sumendi dies generaliter statuantur, sed magis, quid lingulis permittendum per se, aut parochos seu confeslarios libi decernendum putet; iiludque omninö provideat, ut nemo a sacro convivio seu frequenter, seu quotidie accesserit, repellatur, & nihilominus det operam, ut unusquisque dign£ pro devotionis & praeparationis modo rarius aut crebrihs dominici corporis suavitatem degustet Itidem Moniales quotidiö Sacram Communionem petentes admonendae erunt, ut in diebus ex earum ordinis instituto praestitutis communicent, si quae ve- r6 puritate mentis eniteant, & fervore spiritus ita incaluerint, ut dignae frequentiori, aut quotidiana SS. Sacramenti perceptione videri possint, id illis ä superioribus permittatur. Proderit etiam praeter parochorum, & confesla- riorum diligentiam, opera quoque condonatorum uti, & cum eis constitutum haberi, ut, cum fideles ad SS. Sacramenti frequentiam (quod facere debent) accenderint , statim de magna ad illud sumendum praeparatione orationem habeant, generatimque o- stenaant,eos, qui ad frequentiorem, aut quotidianam salutiferi cibi sumptionem devoto studio excitantur, debere, sive laici negotiatores sint, sive conjugati, sive quicunque alii suam agnoscere infirmitatem, ut dignitate sacramenti, ac divini judicii formidine discant coelestem mensam, in qua Christus est, revereri ; & si quando minus se paratos senserint, ab ea abstinere, s£que ad majorem praeparationem ac- O o 2 dn- 29-2 W X SSt cingere. Episcopi autem , in quorum dicecesibus hxe viget devotio erga SS. Sacramentum, pro iila gratias Deo agant r e am que ipsi adhibito- prudentiae & judici temperamenti alere debebunt, & ab eorum officio postulari sibi maxime persuadebunt, nulli labori aut diligentiae parcendum, ut omnis irreverentiae h scandali suspicio, in veri & immaculati agni perceptione tollatur, virtutesque,ac dona in sumentibus augeantur : quod abunde continget, si ii, qui devoto hujusmodi studio, divina praestante gratia, tenentur,seque sacratissimo pane frequentius refici cupiunt, suas vires expendere, seque probare cum timore, & cha- ritate assueverint: Quibus Christum Dominum, qui fe fidelibus manducandum, & se pretium in morte tradidit, atque in coelesti regno se procmium est daturus , precatur Sacra Congregatio , ut suam opem ad dignam praeparationem & (umptionem largiatur. Pon o Episcopi & Parochi, seu confessarii redarguant asserentes, communionem quotidianam esse de jure divino , doceant in ecclesia»seu oratoriis privatis , ex dispensatione , seu privilegio pontificis de manu sacerdotis sumendam SS. Eucharistiam , nec eam ullo modo deferendam in crumena , aut secreto ad existentes domi, vel cubantes in lecto ; quam ad infirmos, qui ad illam suscipiendam ad loca praedicta accedere non valeant, & ad eos, fi ab ecclesia deferatur, publice, & cum pompa juxta formam Ritualis Romani, si veri ab oratorio privilegiato, cum forma decenti. Curent,etiam,ut circa communionem W yx W 79? In Fcria 6 . parasceve, Missaiis rubricae & Eccfesiae Romanae usus servetur. Insuper admoneant , nulli tradendas plures Eucharistiae formas, seu particulas,neque grandiores sed consuetas. Ne permittant, ut Venialium Confessio fiat simplici sacerdoti non approbato ab episcopo* aut ordinario. Si Parochi & confessarii, etiam regulares*aut quicunque alii sacerdotes , secus egerint * sciant , Deo optimo maximo rationem reddituros esse, neque defuturam episcoporum & ordinariorum justam , ac rigorosem animadversionem in contrafacientes etiam regulares, etiam Societatis Jesu, facultate ipsis episcopis, ordinariis per hoc Decretum per sedem Apostolicam specialiter attributa. Et facta de praemissis omnibus, ac de Verbo ad Verbum relatione sanctitas sua approbavit, ac praesens Decretum typis dari, ac publicari voluit. In quo^ lum&c. Datum Romae 12. Febr. 1679. Fr. Card. Columna Prdf. SV Archiep. Brancaciiu Episc. Viterh. SecreK D ie 15. Mensis Februari! 1679. siipradictum decretum affixum & publicatum fuit per urbem ad valvas curiae ,& in acis campi Florae, üt moris esi,per me ^Fgidium felicem 55 . 0 . P.N». Cursorem,pro D.Magistro Cursorum Gregorius Scagius,Apostv Cursi Ooj Decrev m x Decretum Feria V. die 23/Nov. 1679. in Congregatione Generali Sanci* Roman*, & Universalis inquisitionis, habita m Palatio Jpoftohco Montis Quirinalis coram SanEissimo D. N. D. Innocentio Divina Providentia Papd XL O Eminentssimts (3 ReverendiJJhms D D. S. R. E, Cardinalibus , m tota Repubhca Cbrijhana contra hareticam pravitatem Generalibus Inquisitoribus d Sancia sede Apoßolica Jpecialiter deputatis. €um supradteiis Eminentssimts & Reverendissimis DD. de- lat* fuerint h* du* propositiones. Propositio L Deus donat nobis omnipotentiam suam, ut eä utamur, sicut aliquis donat alteri villam vel librum, Oflenditur salsitas. Q Uamvis multa hinc scholastici, maxime schola Angelica, & societatis inter se disceptent, num fulmen hoc pontificium tangat scientiam mediam , in qua Deus videtur creaturae offerre concursum indifferentem, atque adeo veluti donat omnipoten. tiam suam, ut ea utamur,prout libet : Nolim ego tamen pontificis damnantis intentionem ullo modo scrutari, aut in favorem unius alteriusye determinare. Propositio secundum se est falsa; Qui enim donat alicui villam vel librum, is constituit illum villae, aut libri dominum, atque adeo Deus donando omnipotentiam suam nobis, constitueret nos stiae omnipotentiae dominos; quae illatio se ipsam conficit. Atque haec est Generalis salsitatis ostensio , qui exinde stabilimentum sententiae Thomisticac erui poste contendit, & eruere cogitat, adeat Auctores Scholasticos. Ego saltem existimo, magnum inde pondus accedere Doctrinae Angelicae contra Molinistas, P^opo- m x m m Propositio II. Deus subjicit nobis omnipotenti dtn suam. I Nvertunt Thomistae: Deus suae omnipotentiae subjicit nos:sul- ti auctoritate fui Doctoris Angelici qu. 24. de Verit. art. 14. ubi’ iic loquitur : Nulla res potest in operationem exire , nisi virtute, divina; quia causa fecunda non agit, nisi per virtutem causae primae. Favet etiam supremo Dei in nos omnes dominio scriptura Iaera variis in locis, lia. enim 26. dicitur: Omnia opera operatus es in nobis Domine, item ad Pilipp. 2. Deus est, qui operatur in nobis velle & perficere. Molinistae salvant istam subordinatio- nem & dependentiam nostram per concursum Dei simultaneum» qui dat nobis virtutem agendi , & ipsam potentiam , vel libertatem determinandi fele. Sit igitur suus utrique parti locus ; nobis sufficit ostendisse jam in priori salsitatem & hujus homonymae propositionis. Istis, igitur, pergit Decretum, eorundum nimirum Cardinalium jussu per theologos ad id specialiter deputatos, relatis & coram sanctitate sua propositis , una cum votis Emi- nenciffimorum DD. S. R. E. Cardinalium Sanctitas sua decrevit & mandavit, ut ambae propositiones omninö prohiberentur, sicut eas praesenti decreto damnat, & prohibet uti temerarias ad minimum , & novas , mandatque ne quis deinceps cujuscunque sit gradus, ordinis, aut conditionis, illas , vel illarum alterutram' audeat imprimere, vel imprimi facere, sive scriptis aut etiam ore- tenus docere, vel asserere sub poenis, & censuris in indice librorum contentis aliisque sanctitati suae benfe visis. L*co •J* Sigillt, Franciseus Riccardus Sanctae Romanae Ecclesiae,. & Univers. Inquis Notarius., D ie 2. Decembris supradictum decretum affixum & publicatum fuit ad valvas Basilicae principis Apostolorum ,< Palatii S. Officii in acie campi florae , ac in aliis lecis solitis ,& consuetis urbis per me Franciscum Perinuna SS. D. nostri Papae L SanctiL Inquisitionis Cursorem- Prae- W X Wß tS t~Si iKl t,} i't{ Praelusio VIII, Quesnellisnii In Damnatis Propositionibus z z. ab Alexandro V 1 H. SuccinBa Hi/torica Narratio Proernialis, ^Ost damnatas ab Alexandro Vis, & inno centro Xl, copiosas in theologia Morali sententias , quis credidisset denub potuisse in aciem prosilire novas de corrupta morautate opiniones? Nihilorrlinus Deo ita permittente factum est Unde provide malo demum recrudescenti manum adhibens sanctissimus Pontifex Alexander VIU. an. 1690* Fer. V. 7. Decembris, praemissis solemnibus damnavit z z . propositiones , quas in dogmatica convulsas subjiciam, tanquam temerarias» scandalofas , malö sonantes, injuriosas. haeresi proximas , haeresim sapientes, erroneas, schismaticas & haereticas respecti- ve. Notatu dignum est, quod Paschalius Quesnellus statim contra hoc decretum calamum strinxerit, non solum propositiones confixas defendens, sed Romanos Theologos Sacri Officii Consultores Emi- nentissimos Cardinales, ipsumque Pontificem modis exagitans indignissimis in libello typis edito, velut epistola Abbatis ad quendam Curiae Romanae Praelatum; GZ X 297 tum : In eo Belgis instillare nititur, qu6 contemptu excipere oporteat omnia, quae Roma statuit, saltem Jansenistarum gustui ingrata. Habemus, inquit pag, 1 8. nos hoc prae aliis singulare, quod simus in postes- sione, eandem semper tenendi viam,quidquid opponant Censores Romani, & quodcunque decretum ab hoc tribunali emanet; quia Romanum tribunal videtur este latronum latibulum, ubi Censores ita insidiantur hominibus,ut eos damnent, antequam de« fensioni Jocum dederint. Dogmatica Digreffio Ut autem constet, quam juste, & seque Alexander Vili, propositiones illas zz. Jansenifmo aperti faventes apostolico tel6 confixerit, subjiciam pro more bullam - & propositiones in particulari additiK rationibus pro : & contra enucleandas, , pp Deere«? »48 W x m Decretum I. Alexandri VIII. Divina Providentia Papae VIII. Circa duas propositiones de peccato mortali Feria V. die 24. Aug. 1690. S Anctissimus D. N, Alexander Papa VIII. non sine magno animi fui moerore audivit duas theses seu propositiones, unam denuo > & in majorem fidelium perniciem suscitari* alteram de novo erumpere * & cum sui pastoralis officii munus sit, oves sibi creditas a noxiis pascuis avertere, & ad salutaria sem- per dirigere, dictarum thesium , sive propositionum examen pluribus in Sacra Theologia Magistris & deinde Emtnentiffimis & Reverendissimis D D. Cardinalibus inquisitoribus seduld commisit: qui pluries re mature discussa infra scriptis thesibus seu propositionibus super unaquaque ipsarum sua suffragia sanctitati suae sigillatim. exposuerunt. Propositio I. damnata. Bonitas objectiva consistit in convenientia objecti cura natura rationali; formalis vero in conformitate actus cum regula morum: Ad hoc sufficit, ut actus moralis tendat in finem ultimum interpretative: Hunc homo non tenetur amare, neque in principio vitae, neque in decursu vita: suat moralis. Quadripartita est hate , cujus prima & secunda pars , nempe de bonitate objectiva & foroidi, por. %io non videntur subjacere ictui. Tertia pars, m w m a99 pars , quod sufficiat, ad finem ultimum referre actum moralem inter- preutive , videtur esse falsa , cum requiratur ad veram moralitatera actus, si non actualis & virtualis relatio, saltem habitualis. Quarta pars est certo damnata ,>& quidem üt haeretica, quam ideo nonnulli solam characteribus majusculis scribunt, & imprimunt. Ofienditur salsitas. C Onstat jam ex multis retrö damnatis dogmatibus,praeceptum charitatis non cantum in principio vitae , sed per decursum vitae saepius obligare» ut propterea vehementer miretur pontifex, contrariam doctrinam i latebris suis denuo potuisse prosilire. Neque ex hac propositione quis inferat, fatis este, si dicatur, oT>ligationem esse amandi finem ultimum in principio vitae: Nam probabilius videtur, quod illa quarta pars damnetur distributive , ita ut non tantum vera sit haec contradictoria : amari debet finis ultimus vel in principio, vel in decursu vitae; sed etiam illa copulativa: amari debet finis ultimus Cf* in principio, & in decursi» vitae. An autem ri in principio viu ita fit intelligendum, quod homo in primo instanti rationis ita obligetur se convertere ad Deum, ut finem ultimum, ut si id non faciat, höc ipso peccet mortaliter ? disputant auctores. Thoroistae affirmant & fatis probabiliter loquuntur, modö per instans usus rationis , quo tenemur diligere Deum, non intelligant aliquod instans physicum indivisibile, sed morale sive totam illam du rationem, qua homo indiget ad discernendum inter bonum & malum , & ad deliberandum, quodoam ex illis sit amplectendum. Alii negant. Propofitio I l. damnata. Peccatum philosophicum seu morale est actus humanus disconveniens naturae rationali & rectae rationi; Theologicum vero & mortale est transgressio libera divinae legis. Philosophicum, quantumvis grave, in illo, qui Deum vel ignorat, vel de Deo actu non cogitat, est grav* peccatum, sed non est offensa Dei, neque peccatum mortale dissolvens amicitiam Dei, neque aeterni poena dignum. Videtur in hanc sententiam multum propendere S. Thomas i. 2. qu. 17. att. 6. ad f. dicendum, quod a theologis consideratur peccatum prae- Pp 2 cipui 3oo M W M cipue secundum .quod est offensa contra Deum ; ä philosopho autem morali, secundum quod concrariatur rationi. Oftenditur salsitas . E St de praesenti saltem providentia mersitet & practici impossibi* le, ut detur ignorantia Dei invincibilis, ut propreres dixerit insipiens in corde suo Psal. 52. Non est Deus. Ergo est mcraliter loquendo impossibile , ut, quis operetur humano modo advertens ad dissonantiam operationis suae Cum dictamine rationis non habeat virtiialem, & implicitam cogitationem de Deo, si non seb omni conceptu v. g. Dei summe boni, ab omnibus colendi Sc amandi: saltem Dei üt legislatoris,cujus humana ratio veluti quaedam participatio, imo tuba & praeco est. Dixi esse mot aliter impossibile, ut nimirum abstraham ab illa sententia, quae fatis probabiliter defendit cum quibusdam antiquioribus, non esse metapbyficb impossibile, quod detur in raro casu ad breve tempus in rudi aliquo v. g. inSylvis enutrito ignorantia Dei invincibilis, quae locum faciat peccato puri philosophicos quod sit tantum materialiter theologicum. Neque huic obstare videtur propositio damnata» quae fati* commodi intelligi potest de ignorantia vincibili, & de statu ordinario & absoluto. Atque hoc ipsem erudite explicat Pater Dominicus Viva, docendo propositionem damnatam sumendam es se in sensu universali, ut senius proscriptae theseos sit iste: Omnis ignorantia Dei,five vincibilis, five invincibilis fit , excusat a peccato &C. Cujus contradictoria, quae est vera, debet esse ista particularis, Aliqu 4 ignoranti* non excusat a peccato , cum qua bene cohaeret haec: ignorantia invincibilis excuset ab offense Dei &c. S. Thomas peccatum philosophicum explicat» & contradi- stinguit ä theologico speculativi, & in sensu hypothetico, quod si per impossibile, quis haberet invincibilem ignorantiam, aut de Deo actu invincibiliter non cogitaret &c. in hoc case non foret offensa Dei, Unde se ipsum explicat 2. 2. qu. 20. art. z. in 0 ubi sic habet; si posset esse conversio ad bonum commutabile sini »ver. Ü3 X Ut Zs r aversione 4 Deo, quamvis esset inordinata, non esset peccatum mortale. Quare ad argumentum #>. dictum sancti Thomae omninö non contrariari parti propositionis damnatae : neque enim propositio relata est divisivfc damnata quoad singulas partes,sed complexivi, id est secundum se totam, quatentis est unica propositio indivisibiliter tendens in totam rem affirmatam. Peccatum philosophicum in statu conditionato admittit D. Thomas. Q Uibus peractis, sanctissimus, omnibus pleni & maturi consideratis, primam propositionem declaravit haereticam, Se uti talem damnandam & prohibendam esse, sicut! damnatae prohibet sob censoris & poenis contra haereticos. & eorum fautores in jure expressis. Secundam thesin seu propositionem declaravit scandalosam, temerariam, piarum aurium ostensivam & errone- eam, & uti talem damnandam & prohibendam este, sicuti damnat & prohibet, ita ut quicunque illam docuerit, defenderit, ediderit, aut de ea etiam disputaverit publici, seu privatim tractaverit, nisi forsan impugnando, ipso fact6 incidat in excommuni« cationem, a qua non possit (praeterquam in articulo mortis) ab alio, quacunque etiam dignitate fulgente, nisi Z pro tempore existente Romano Pontifice absolvi. Insuper districtse in virtute sanctae obedientiae & sub interminatione Divini judicii prohibet omnibus Christi fidelibus cujus- ciinque conditionis & status etiam speciali, & Ipecialiffimä not4 dignis, ne praedictam thesin seu propositionem ad praxim deducant. so- myxm Decretum II. Alexandri VIIL Maxime circä Sacramentum Poenitentia Fena V. die 7. Decembris 1690. In Congregatione Generali SanSa* Roman*, UniverJ 'alis in- quißtionts , habita m Palatio Apoßohco montis Quirinalis coram SS. D, M D. Alexandro, divina Providentia Papa Vlll. ac Eminentijsnms ReverendiJJimis DD. S. U. E. Cardinalibus, in tota republtca Chnfiiana contra kdireticam pravitatem generalibus inquisitoribus d S, sede Apoflohca Ipecialifer deputatis. S Anctissimus D. N. Alexander, divina providentia Papa Via praedictus, pro pastorali cura ovium ä Christo Domino sibi commissa de earum salute sollicitus, ut inoffenso gradu per rectas semitas pos* sint incedere, & paseua nimium perniciosa in pravis doctrinis exhibita vitare, unius supra triginta propositionum examen pluribus in Sacra Theologia Magistris , & deinde Eminentissimis, ac Reverendissimis DD. Cardinalibus contra haereticam pravitatem Oe- neralibus inquisitoribus commisit, qui tantum negotium diligenter aggressi, eique sedulo ac pluries incumbentes super unaquaque ipsarum sua suffragia sanctitati suae sigillätim detulerunt. Pro- 3°S Propositio I. damnata. In stata naturae lapsie ad peccatura mortale, & demeritum sufficit illa libertas , qui voluntarium ac Lbsrum.fuit in causa sua,peccato originali, & voluntate Adami peccantis. Videtur haec aperti fatis asportare fui rationem asserti , quod' nimirum ipsum originale dicatur nobis liberum in libertate Adami: ergo & alia peccata actualia ex eo originantia:: maxime cum multa sint peccata , quae tantum in causa nobis dicuntur formalster libera v. g. homicidium in ebrietate commistum, actus externus interno formaliter libero superadditus. Ostenditur salsitas, H JEc fani propositio Calvino-Bajo- Jansenizat, utpofe cum quibus perfectam in statu naturae lapsae libertatem indifferentiae , sive ä necessitate, eliminat: libertatem enim in causa, ni. mirüm in Adamo illa nefanda trias haud rejicit, sed formalem & actualem in posteris desiisse pertinaciter defendit. Sed quis nescit primö commendatam toties in scripturis sanctis actualem libertatem ? Nonne apposuit tibi ignem & aquam, Eccli 15. ut ad quodcunque volueris, extendas manum tuam ? Et sceundd unde quaeso libertas actualis & formalis ad actus moraliter bono», quos in statu naturaejapße elici posse in comperto est ? nae tu recurras ad libertatem Adami , cujus prima determinatio fuit ad malum non ad bonum ? Si igitur libertatem formalem ad bonum concedis, cur ad matum negas l Tertiö demum, an non tuis insistendo principiis peccata dormientium, puerorum, amentium utpote in causa libera, etiam formaliter libera esse non sint absurdo cogeris? Crede ergo ecclesiae, & Pontifici. Ad rationem asserti Originale dici nobis liberum in libertate Adami, quae erat libertas moraliter nostra praecise vi pacti praevie Uniti de disjunctiva transfusione vel justitiae Originalis, fi Adam stetisset, vel labis originalis, si pactum transgrederetur, Dispar est ratio de peccatis actualibus, quae personae inhaerent- Rem optime solvit S. Thom. 2. dist. 30. qu. i. art. 2. ad culpam personae requiritur voluntas personae, ad culpam vcr& naturaer non m iXi noti requiritur nisi voluntas in natura illa. Homicidium in ebrietate commissum, & astus externus interno superadditus juxta probabilem non addunt novam malitiam formalem» sunt tamen istusistiin confeslioneexplicandi,eoquod compleant fubstantiaui peccati» & efficaciam astus praevie intenti indicent. Propositio 11. damnata. Tametsi detur ignorantia invincibilis juris naturas, hxc io statu naturae lapsae operantem ex ipse, non excusat a peccato formali. Haec omnino consequenter ad primam procedit, ac si inferat: quamvis haec ignorantia invincibilis libertatem auferat farmMm ; componitur tamen cum libertate indifferentia: in sua causa, nempe in peccato originali, & in libertate Adae peccantis, in qua poterat praecaveri, eo, quod sit pcena peccati originalis. UndeS. Thomas in cap. i.adRom. Lect. 7. ignorantia cata ex culpa non excusat. Et regula juris habet * ignorantia facti, non juris excusat, Ostenditur salsitas • P Rimo : Si ignorantia invincibilis non excusat a peccato: ergo homo peccat damnabiliter etiam in eo, quod necessario fa, cit, quae est propositio Baii 67. Secundö potest quis invincibili, ter judicare se teneri leviter mentiri, ut impediat alterius damnationem , hic neeefläriö peccabit primo si mentiatur, quia tun«; ignorantia invincibilis non excuset: Secundo si non mentiatur, quia faciet contra conscientiam. Tertib ignorantia invincibilis juris positivi excuset a peccato mortali: ergo etiam ignorantia invincibilis juris naturae excuset a peccato mortali seltem quoacf conclusiones mediate deductas ex principiis moralibus. Quarto ratio a priori est , quia universim nulla contrahitur malitia, nisi fuerit cognka: atqui ubi ignorantia est invincibilis,malitia cogni* ta non est. Ergo &c. Propositionis hujusce fundamentum jam praeclusimus in propositione anteriore, quod 6 probaret, sequeretur hominem stul, tum, furiosum, caecum formalster peccare , si casu aliquem occidat, cum stuititia, furor & caecitas sint poena peccati originalis. Textus W W 305 Textus adducti sunt explicandi de ignorantia vincibili, & in foro externo, non autem interno, maxime regula juris* Propositio IIL damnata. Non licet sequi opinionem vel inter probabiles probabitiflimam. Videtur ppinari ex eo, quod indubiis sit pars tutior eligenda. Cap. juvenis* dc sponsalibus, Maxime, si pars tutior faveae legi, ne alias se quis exponat legis contemptui, atque adeo periculo peccati formalis. Ostenditur salsitas. P Ostquam Alexander VII. & Innocentius XI. nimiam opinantium laxitatem confixerunt, quam quidam amplexi fuerant in tuenda quacunque sententia probabili, etiam tenuiter probabili, etiam probabilitate auctoris cujusdam junioris & moderni &c. aliam extremitatem configere mecesse habuit Alex. VIII, eorum scilicet> qui tutiorifmö & rigorismö inflati omnem omninö probabilitatem rejicientes viam salutis imperviam hominibus facientes , hanc propositionem promiserunt. Ast salsitatis con vincitur, quia opinio probabilissima, quae validissimo fundamento nititur, habetque pro fe suffragium plurimorum sapientum, est practiefc probabilis, & fi non moraliter certa, proxime saltem accedens ad moralem certitudinem, quae fan£ omnium judicio reputatur sufficiens ad regulandas humanas operationes. Hinc dicitur Ecci, 6 . in multitudine presbyterorum prudentium sta, & sapientiae illorum ex corde conjungere. Non igitur soli studio scripturarum, Conciliorum, Bullarum, ac Sanctorum Patrum unio& vacandum, sed & Scriptorum Moralistarum, Scholasticorum & Classicorum* Sic licite sola attritio confessioni praemittitur omissa contritione tutiore, quia nonnisi paucis reclamantibus sententia est probabilissima imd moraliter certa. Ad opposita 9?. in dubiis practice practicis tutiorem omninai partem eligendam este , quia tunc versatur periculum legis contemptus & peccati formalis. Ast in casu nostro periculum non est, nisi remotum, quod evitare non tenemur, alias ex hoc mundo exire compellendi, ut loquitur Apoll. 1. Cor. z. Qq Pro*’ ?c6 ®)oO Propositio IV. damnata Dedit semetipsum pro nobis oblationem Dei »noa pro solis ekctissscd pro omnibus & solis fidelibus. Videtur assertionis suas causam fundare in sacris Interis & Patribus. Nam Maah. 20. filius hominis venit dare animem suam redemptionem /r» multis. S. Hier, non est essulus sanguis pro eis scilicet, qui in peccatis venditi sunt. Similia habet Anselmus. Ößenditur salsitas . QEgregat equidem se ä Calvino &Luthero,quod admittat Chri- u| stum mortuum esse etiam pro reprobis, ut eis conferantur dona supernaturalia ob merita Christi. Segregat itidem se ä Jan- senio,quod admittar pro omnibus non solum electis, sed etiam pro reprobis fidelibus tamen mortuum esse, adeö ut & his conferantur auxilia sufficientia inordinc ad salutem. Ast nihilominus offendit in illum fidei orthodoxae articulum, quod Christus mortuus fit non tantum pro fidelibus sive electis five reprobis » sed etiam infidelibus paganis &c. Clara est scriptura ad Titum 2. Christus dedit semetipsum pro omnibus, ut nos redimeret ab omni iniquitate. Et sicut attestante Apostolo Rom. 5. per unius delictum in omnes homines mors pertransiit, sic per unius justitiam in omnes homines in justificationem vitae, Manifestius autem deducitur ex illo i.Timoth. 4. ubi dicitur: Salvator omnium, maxime fidelium , ac si innueret; quamvis Christus Dominus omnibus salutem prome« ruerit, speciali tamen bcneficentiä promeruit illam electis. Ad locum scripturae to pro multis non firmi exclusi vi, sed comprehensivi, quia Lc omnes sunt multi: patet ex alio loco id evidenter, nam Rom. 5. unius delicto mortui sunt multi, hoc di amnes. S. Hieronymus & Anselmus intelligendi sunt de morte Christi relate ad electos quoad efficaciam : nam quoad caeteros effusus est sanguis ejus praecise quoad sufficientiam. Videantur Quefnellianae 12.26 K 27. Pro- 307 Propositio V. damnata. Pagani, judsei, hatretici, aliique hujus generis, nullum omnino accipiunt a Jesu Christo influxum , adeoque hinc recte inseres, in illis este voluntatem nudam, & inermem, sine omni gratia sufficienti, Haec est doctrina consequens , & in principio antecedentis fundata , dum erronei existimat, paganos, judscos,hxreticas non esse membra Christi , utpote nullo modo pro iis mortui, neque ullum Christi posse este influxum nisi per fldem, qua recensiti carent, Oßenditur Jalsit ds. E Sto Christus Dominus infidelibus, paganis & hsereticis in sua pravitate sordescentibus non tribuat & influat auxilia congrua aut efficacia, aut specialia; negari tamen haud potest,influe- re auxilia supernaturalia sufficientia, complentia actum primum. Quod benfc advertit Doctor Angel, contra gentes cap. 159. dicens: Deus , quantum in se, est paratus gratiam omnibus dare: vult enim omnes homines sidvos fieri, Sc ad agnitionem veritatis venire 1 Timoth. 2. sed illi soli gratia juvantur, qui in se ipsis gratiae impedimentum non praestant. Non igitur voluntas infidelium &c.*nuda, & inermis dici potest, cum non careat auxilio sufficienti, quod ex voluntate Dei omnes homines salvos facere volentis, originatur. Unde de infidelibus Judaeis loquens S. Augustinus tract. 53. in Joan. quod non poterant credere , dicit, quare autem non poterant? sia me quaeratur, cito Respondeo,quia nolebant, & lib. de gratia .& lib, arbitrio: gratiam repellebant, & in Christum propterea non credebant. Ad rationem dubitandi initid propositam 9?. quamvis infideles non sint 4c?« Christi membra, adhuc tamen Christus Dominus in cos influit, ut fiant ejus membra; non secus ac calor naturalis influit in cibum ad hoc, ut convertatur in substantiam aliti, item quamvis ante fidem nulla detur operatio supernatu- ralis meritoria vitae aeternae; negari tamen non potest, quod antfe fidei actum praecedat gratia sufficiens, qua postit infidelis, pag3- nusve fidei actura glicere. Videantur Quesnell. 23. Qjl a Pro- I zoS EZ X ßM Propositio VI. damnata. Gratia sufficiens statui nostro non tam utiiis, quam perniciosa est , sic, ut proinde merito postimus petere: ä gratia sufficienti libera nos domine. Perversitatem suam nutrit in eo, quod gratia sufficiens perniciosa sit & inutilis, tanquarn nullius estectsts productiva, imo necessario & inseiii- biliter conjungenda cum omissione culpabili actus praecepti. Oßenditur salsitas, I Nfrunita VOX est: k gratia sufficienti libera nos Domine- Gratia fuf- fteiens ingens Dei beneficium est . quae complet actum primum ad salutariter operandum, sive ilia differat extrinsecä ä gratia efficaci, ut tenent Doctores Societatis, si ve differat intrinseci, ut non improbabiliter docet Schola Angelica, quae diversitas hic nihil obest. Quamvis enim gratia sufficiens, si fit purö sufficiens, non componatur cum actu bono; id tamen non habet de se, aut ex intentione Dei illam benigniffiirse conferentis, sed ex culpa liberi arbitrii in vacuum illam recipientis; sive üt alii loquuntur: gratia sufficiens in utraque seholZ non datur qua inefficax, sed quae inefficax , adeo, ut 6 ex collatione gratiae puise sufficientis consurgat vai in contumeliam, id non tribuatur Deo,sed homini male operanti juxta illud: perditio tua ex te Israel. Porrö quantum ad primam propositionis partem gratia sufficiens omninö utilis est primö quia primordia lucis divinae homini inspirat. Secundo quia i multis peccatis retrahit. Tertio quia homo disponitur per illam ad gratiam uberiorem. Quartb quia est efficax saltem respectu aliquorum motuum in ordine supernaturali. Unde ad argumentum 9?. Negando, eam esse nullius effectus productivam, vere etenim illuminat intellectum, excitat voluntatem ; quod autem ukiniatum effectum haud sortiatur, culpa hominis & libertatis est, non gratiae defectus. Merito igitur a contrario exclamandum: ä doctrina & perversitate hac diabolica confixae propositionis libera nos domine. Item mala actio, quae ex gratia pure sufficienti sequitur, sequitur necessario non neceffi- ttte rei, sed neceffiute dicti. Ut docet S. Thomas. W >-c W 309 Propositio VII. damnata. Omnis humana actio deliberata est Dei dilectio vel mundi: si Dei, ehari- tas patris est; si mundi, concupiscentia carnis, hoc est mala est. Videtur prosilire ex principiis Bajanis : Bajus enim docuit, omnem amo* rem liberum vel esse meritorium vitae sternas, si sit elicitus ä chari- tate ( nullum enim alium virtutis actum in natura lapsa admisit) vel esse peccaminotum. Aliud edam subsidium sibi favere persuadet er eo, quod communius schola Angelica teneat fat probabiliter, non dart actionem aliquam hnmanam deliberatam, quae sic indifferens in individuo, atque adeo infert, omrtem esse aut Dei charitacena, si bona est, aut concupiscentiam carnis, si mala; succlamante Aug. in Psal. ig. qui noluerit servire charitati, necesse est servire iniquitati, Oßendttur salsitas. H $£> praeterquam, quod jam multoties sit convulsa & debellat* in pluribus Bajanis, apertum tameri prae se fert virus, tanto quidem periculosius, quo sub speciosa charitatis larva impudentius. Age enim ; Nunqusd peccator disponitur ad conversionem per actus praevios fidei, spei, timoris Dei, misericordiae, poenitentiae &c, aut infidelis quispiam orationibus & jejuniis obsecrat Deum, ut ad viam salutis eluctctur, & fidem salvificarn edoceatur ? Hos certfe actus nonnisi vitiosus vitii condemnaverit,sed nec quantumlibet sanctus ad apicem charitatis elevaverit. Dantur igitur actus nedum naturales per gratiam naturalem providentiae generalis honesti,sed & supernaturales per virtutem sbpernatura« Iem specialem eliciti» qui nec ad charitatis fastigium ascendant, neque ad abyslum iniquitatis descendant, sed sua intrinseca honestate , sive theologici sive morali gaudentes , quorum habitus ir* baptismo infunduntur, ita dogmatizante Trid. Sess. 6 . cap. 7 . Neque ob hoc improbabilis redditur sententia asserens, nor» dari actum in individuo, qui sit neuter : cum hoc quippe stat quod dentur actus honesti, qui r^c peccatum sint, nec Dei dilectio, sed virtutis alicujus inferioris. 5. Augustinus sumit chari* rarern ampliativse pro impletione totius legis, cui qui non servit, hoc est,qui vel minimum solvit de mandato Dei, ille servit cupiditati j,uxta illud; qui offendit in uno, factus est omnium reus. Qs L gio Propositio V111. damnata; Ncceste $st, infidelem in omni opere peccare. Annplus quoque hic est catenx Bajanse, & surculus Lutherani & Calvi- niani dogmatis omnia fidei tribuentis, find qua, üt ajur.t, imposlibi- le est placere Deo. Nam quod ex fide non est, arguunt ex Apostolo, peccatum est. hsecesie est igitur infidelem in pmni opere peccare. Oflenditur falfit#. P Rimö si propositio in sua indefinita enuntiatione spectetur j plusquam absurda est ; duplicem namque necessitatem peccandi inducere videtur, nam neceste, inquit, est infidelem in omni opere peccare , sive fiat libere, sive fiat necessariö ; fatalis fand mucro libertatem jugulans. Secundö gentes , quae legem non habent, naturaliter ea, quae legis sunt, faciunt. Rom. 2. y. 14. patet igitur, infideles non adeo malignantis esse naturae, quin data opportunitate virtutum sitltem aliquarum moralium exercitium habeant. Sic Deus benefecit obstetricibus iEgypti Exodi 1, Et communis sententia tenet, infideles , ac fideles peccatores in hoc saeculo ob vitam alias honeste actam praemiari a Deo, ac remunerari y. g. per divitias, amplitudinem regnorum, corporum sanitatem, aut alias rerum humanarum felicitates, quia alio in sce-- culo opera illa proemium non sunt consecutura. Ad textum Apostoli primum sind fide impossibile est placere Deo, id est, sind fide supernaturali nullum opus quantumvis honestum, & pium conducit ad vitam aeternam, live prout oportet ad salutem. Secundum textum communiter jntelligunt de dictamine conscientiae, adeo ut quod ex fide non est» id est juxti dictamen conscientiae prastice practicum, peccatum sit, est enim- vero hoc dictamen ultimum proxima moralitatis regula. Propositio IX. damnata. Revera peccat, qui odio habet peccatum merd ob ejus turpitudinem & disconvenientiam cum natura, sine ulio ad Deum offensum respectu. Videtur inprimis supponere (scd male) dari poste peccatum,quod advertatur m w m ut tatur praecisd oppositum esse natur® rationali qua tali, furi ullo re- spectu ad Deum cifensum; quo supposito peccare dicit illum,qui odio habet ejusmodi peccatum, co quod omrie, quod Dei dilectio nonest, sit de genere actionis walte , sicque propositio ista est genuina filia praecedentium* Ostenditur salsitas . E Xpressa est definitio Concilii Tridentini, quod scilicet non tantum non peccet, sed honeste potius agat, qui odio habet peccatum ob ejus turpitudinem scilicet mt/e ptcifive , non extlußve} docetque attritionem hujuscemodi non solum non facere hominem hypocritam, & magis peccatorem , verum etiam Dei donum este, «St spiritus sancti impulsum: quo ultim6 additamentd insinuat, attritionem praedictam ad hoc, ut in sacramento poenitentiae ad justificationem obtinendam disponat * concipiendam este ex motivo turpitudinis propriae non iit lumine naturae, led tit lumine fidei attactam , atque adeö ut procedat 2 comprinci- pio supernaturali: quia attritio naturalis ex infra dicendis non sufficit ad justificationem obtinendam. Dixi superiüs : meri pr&üfive obejus turpitudinem; nam odis le malum ob motivum inferius praescindendo ä motivo praestan- tiori St superiori v- g. a motivo charltatls Vel offensae Dei utique! honestum, laudabile ac rationis dictamini conforme est. Contr4 tamen inhonestum & vituperabile foret, si exelußve quis odisset, adeo ut de motivo praestantlori non curaret, sed hoc non attento peccaret &c. quod eslet Idem,ac habere affectum conditicna« tum peccandi, si turpitudo, vel poena non esset. Rationi adductae jam satisfactum est : suppositum propositionis de peccato puri; philosophico suprä quoque eversum est. Propositio X* damnata. Intentio, quä quis detestatur malum & prosequitur bonum, meri ufi coele st em obtineas gloriam, non est recta, nec Deo placens. Videtur hallucinari in eo, quod ejusmodi detestatio mali & prosecutio boni ob coelestem gloriam sit de sonte amoris concupiscentiae,quo praeposteri diligatur Deus constituendo finem ultimum in creatura, no» 'in Deo absolute in se dilecto Ac, Oßetf-l zr m wm Oficnditur falsitss. P Rimo. Laudabilissimum Lc honestissimum est operari confor- mirer ad ea, quae divinae sapientiae oraculo in sacris scriptu- ris expressa, & omnibus summopere recommendata legimus; sed detestari malum & operari bonum intuitu coelestis gloriae exprimitur, & summopere recommendatur ex multis iäcris locis. Nam Apoc. 2. dicitur. Esto fidelis usque ad mortem & dabo tibi coronam vitae, item Plal. 11§. inclinavi cor meum ad faciendas justificationes tuas in aeternum propter retributionem . Trid. Sels. 6. can. 31. si quia dixerit justificatum peccare , dum intuitu aeternae mercedis operatur, anathema sit. Secundo salsitatis arguitur patentis ex eo, quod alteram virtutum theologicarum nimirum spem ex alma triade expungat,utpote quae ex essentiali suo motivo coelestem gloriam respicit,& exeo con- tradistinguitur a charitate prout diserte eam distinguit Doctor gentium, sanctus Paulus: nunc autem manent fides, spe«, charitas, tria haec, major autem horum est charitas. Nec quidquam evincit argumentum supra saftum de amore concupiscentiae:Neque enim hic in omni casu inordinatus est, quando finis ultimus proximus constituitur in creatura , qui vir« tualiter est rescribilis ad finem ultimum remotum & mediatum, qui est Deus, prout in praesenti dicendum est, ne alias eliminatis omnibus virtutibus moralibus unica & sola virtus esset residua charitas. Propositio XL damnata. Omne, quod non est ex fide Christiana supernaturali, quae per dilectionem operatur, peccatum est. Videtur animari ex illo Apostoli effato i.Cor. i;. 6 linguis hominum loquar, aut angelorum &c. charitatem autem non habuero, factus fiam velut aes sonans, aut cymbalum tinniens; iteaa nihil sum, nihil mihi prodest. Unde Aug. iib. 19. de civitate cap. 25. docet; Virtutes effe superbas, cum propter se appetuntur, V-1 Oßenditur salsitas . E X absurdo manifesto, quod inde deducitur : fi enim omne» quod non est ex fide Christiana stipernaturali, qua fer dtletftonem operatur, peccatum est; ergo peccator, qui (e per virtutes morales ad justificationem disponit, continud peccat, cum preces fundit, cüm per fidem & spem ad finem ultimum aspirat* ctisn attritione stipernaturali salutariter concutitur, cum jejuniis & eleemofynis, aliisque piis misericordiae tum corporalis, tum spiritualis operibus peccata redimere adnititur, imo eum divinam legem adimplet, cum parentes honorat, dies festos folen- nizat Lee. quae omnia vel auris Catholica & Christiana merito abhorret» Audiatur in hanc rem Trid. Sefs. 6. can. 7. si quis dixerit» opera omnia, quae ante justificationem fiunt, quacunque ratione facta sint, vergesse peccata, vel odium Dei mereri, aut quantö vehementius quis mtitur se disponere ad gratiam,tanto eum gravius peccare, anathema sit. Ad textum Apostoli y?. utique sirse charitate hoc est sine gratia (saepe enim nomine charitarisin scriptura significatur gratia} nihil fieri, aut prodeste , prout vportet ad salutem , & meritorii ad vitam aeternam lakem de condigno. In quem textum pulchre admodum scribit ad rem nostram D. Prosper lib. 1. de vita con- templ. cap. 4. Non ad hoc ista dicit Apostolus , quasi aliqua bona sirse charitate habere aliqui non postint; (ed quia nihil prosint habentibus ea, si a charitate defecerint. S. Augustinus virtutes morales Stoicorum, de quibus agit, vocat superbas, eoquod ilU in hts ilium constituerent finem ultimum , nec ultra saltem vir- tualiter ad Deum referrent Propositio XII, damnata. Quando in magnis peccatoribus deficit omnis amor, deficit etiam fides, & etiamsi videantur credere, non est fides divina fcd humana. Videtur argumentari L paritatibus; quemadmodum homo mortuus specie differt ä vivo, nec homo mortuus est verus homo, itä nec fides mortua, id est, per charitatem non vivificata, dici potest fides vera Lk divina, E r Item V4 Item sicut fides in dxmonibus & beatis, cum sic ociosa, non manet, ita non videtur manere in magnis sitlcem peccatoribus, cum & in his sit supervacanea, Oßendttur salsitas* P Rimo quod addit propositio de magnis peccatoribus , in quibus deficit omnis amor , videtur implicilfc fateri , manere non tantum fidem in peccatoribus (altem communibus , sed & aliquem Dei amorem, quae opinio dupliciter impingit contra Iri- dentinum. Primö quatenus üt modö dixi, in peccatoribus non adeo magnis charitatem manere implicite asserit, Secundo quatenus in peccatoribus magnis fidem omninö nullam remanere contendit. Ucrique errori contradicit Trid. Sefs. 6 . cap. 15. asserendum est, non modo infidelitate, per quam & ipsa fides amittitur , sed etiam quocunque alio mortali peccato, quamvis non amittatur fides, acceptam justificationis gratiam amitti. Secundo transeat, quod connaturaliter fides, & spes tanquam gratiae sanctificantis proprietates, & dotes in quovis peccatore desinere exigerent, communis tamen theologorum unä cutnTri- dentino easdem remanere arguit ex eo,quod peccatoribus fe ad Deum convertere volentibus debeant este velud tabulae, quff-us naufragium evadant, & hoc quidem ex liberahfifima Det miseri.ordia & inifcrtconit (fm k liber alit at e. Ad argumenta a pari adducta quidquid sit de homine mortuo, de quo philoioph», cum S. Thoma , fidem informem A formata non differre specie , sed sicut perfectum & imperfectum in eadem specie , sive quod idem est, differre solum acci- dentaliter & denominativfe, aded ut eadem vera fides possit dici viva, si gratiae coexistat: & mortua, si ab eä separetur. Posse autem separari ab eä realiter, videtur innuere Apostolus 1. Cor. 15. si habuero omnem fidem, charitatem autem non habuero. In daemonibus & damnatis fides deficit, quia non possunt amplius resipiscere. In beatis non manet: Apostolus enim dicit: cum venerit, quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. 1. Cor. ), Pro- W )2( M Zl5 Propositio XI1L damnata. Quisquis etiam «ternae mercedis intuitü Deo famulatur, charitare fi cerue* rit, vitio non caret, quoties intuitu licct beatitudinis operatur. Surculus Lc ramusculus hic est jansenianae & Bajanx plantationis, qu« o- mnem alias virtutum moralium variegatam pulchritudinem unici complectitur charitate Dei, adeo ut eadem dicatur justitia, quatenus unicuique tribuit jus suum propter Deum : misericordia, prout subvenit alienx miseri« propter D-um: religio, prout cultum tribuit Deo propter Deum &c. Unica proin virtus est, qua fi opus aliquod caruerit, vitio non Garebit, Ostenditur salsitas • D Uplicem haec propositio errorem innovat jam debellatum.' Primum in propositione decima » quöd licet quis aeternae bearitudinis intuitu operetur, vitiose agat. Sed amabo,quid ad hoc A post olus t. Cor. 9. Omnis, inquit, qui in agone contendit,.ab omnibus se abstinet, Sc illi quidem, ut corruptibilem coronam .accipiant, nos autem incorruptam ; in quem locum accomode Trid. Sefs. 6 . cap. r 1. dicit. Constat eos orthodoxae religionis doctrinae adversari, qui statuunt in omnibus operibus justos peccare, si in illis suam ipsorum socordiam excitando, Lc se se ad currendum in stadio cohortando, cum hoc, ut in primis glorificetur Deus, mercedem quoque intuentur aeternam. Et S. Aug. (ut & Patrum suffragetur auctoritas ) in Psai. 14. Non faciamus aliquid, nisi spe coelestium praemiorum: ipsa est enim altitudo, non hk quaerere mercedem, sed sursum. Alterum errorem innovat propositionis undecimae, quod vitiosa sit operatio,quam dilectio non operatur. An non Dan.4, Nabuchodonosori Regi, extra statum gratiae , & charitatis theologicae existenti dicitur ? peccata tua eleemosynis redime. An non nisus peccatoris, quo se disponit ad justificationem, bonus est, Lc tamen non procedit a charitate theologica, quae sine gratia & justificatione consistere non potest? Principium ab initio propositum oppido falsum est: virtutes enim morales distinguuntur non tantum ex objectis materialibus »sed etiam ex oojectis formalibus , quatenus nimirum alia R r 2 for; ziS W form alitas honestatis relucet in misericordia, alia in justitia &o. Quod autem subinde actu referantur ad Deum stimme dilectum, a fine extrinseco id habent, sive ex fine operantis & imperantis» Propositio XIV. damnata* Timor Gehenna; non est fupernaturalis. Non quidem ex ratione , uti reor, quod sit actus malus peccaminosus fa- ciens hominem hypocritam , iit deliravit Lutherus ; sed quod sic in- clusivus affectus condicionatr ad peccandum, / Gehenna non tlfet eö fere modö, quö, üt loquuntur Scholastici, projiciens merces ex metu naufragii retinet affectam eonditionatum non projiciendi,/ naufragium nm immineret. Sed' 3 Oßenditur salsitas . C 'vOncilium Trid. non modo errorem Lutheri Se( 5 . 14. cap. 4. Vj Confutavit, dicendo : attritionem, quae ex turpitudinis peccati consideratione, vel ex Gehennae , poenaruraque metu concipitur, non solum non facere hominem hypocritam , & magis peccatorem, sed etiam errorem praesentem praedebellavit dicendo : attritionem esse donum Dei & impulsum spiritus sencti , & ad Dei gratiam in sacramento poenitentiae impetrandam disponere. Subsumo : Atqui attritio, quae est naturalis, nequit disponere ad gratiam» cum dispositio & forma debeant este in eodem ordine. Ergo attritio illa,de qua sermo est,fupernaturalis sit,ne- ceffe est. Porro non eo inficias, attritionem hanc, ut fit bonus motus, & utilis ad salutem, concipiendam esse ex motivo per fidem proposito: constat enim timorem mundanum, quo quis ob metum mali temporalis sine fidei lumine , sed ratione naturali ductus a malo refugit, non efficere nisi attritionem rneise naturalem. Manet igitur, quod attritio concepta ex motivo Gehennae aut poenarum, prout a Deo vindice infligendarum . sit seperna- luralis % quod ad präsentem propositionem convincendam satis esto. Argumentum adductum probat equidem, attritionem servilem m m s» 517 lem cum servilitate adjunctam nutrire affectum conditionatum ncccandi non autem attritionem servilem, sine servilitate, quae est prati/ha de eo, quid fieret , si gehenna non esset. Paritas de projiciente merces nulla est , quia in ea datur affectus pojtuvu* non projiciendi merces, utpote sibi utiles, si naufragium aut ejus periculum abesset. At odio habens peccatum propter metum gehennae non praesumitur, quod, cessante metu, vellet peccare: ouia licet peccatum ob suam delestabilitatem aliquatenus alliciar* ob suam tamen inhonestatem, ac turpitudinem vehementius re- trahit voluntatem a fui amore. Propositio XV. damnata. Attritio, qua: Gehenna & poenarum metu condpitur, sine dilectione benevole nux Dei propter (e, non tft bonus motus ac fupernaturahs. Videtur hxc non longe differre ä priori fulminati, nisi m hoc , quod cantilenam tepe jam audiram cum Medio reiteret, nempe timorem poenarum, nisi accedat dilectio benevolentia Dei, propter se non esse bonum motum, ac sppcrrmaralem,eoquod juxta Aug. tract.inepist; joan. sic habeat textus: ille timor, nc in ignem mittaris cum diabolo* non est castus: non enim venit ex amore Dei. ößenditur salsitas» A Ctus elicitus a virtute spei supernaturaliter infusae non potest non este supernaturalis, & bonus ; atqui attritio concepta ex metu poenarum, & gehennae est actus elicitus a virtute spei supernaturaliter infusae. Ergo non potest non esse bonus,ac supernaturalis. Major videtur esse evidens. Minor probatur. Sicut virtuti theologicae spei competit elicere amorem beatitudi- nis probabiliter futurae,ita eidem competit elicere timorem mali oppositi nempe gehennae, quae est aeternae beatitudinis amissio: eo fere naodö, quo charitatis munus est, praeferre Deum omni bono creato , iliumque abfoluffi in fe super omnia appretiare, ita non minus ejus officium est, detestari omne peccatum,, prout est Deo summo bono oppositum, sive ut est offensa Dei* dissolvens amicitiam & benevolentiam cum Deo. Et sanfc timo- Rr z rem %\% IB W Ü5 rem hunc salutarem justificat ipse Christus Dominus excitans peccatores; timete cum, qui potest §t corpus &: animam perdere in Gehennam, Matth. 10. v. 2g. Nunquid hec clamaverunt prophetae in synagogis , praedicaverunt Apostoli in compitis» docuerunt sancti Patres in exhortationibus, perorant hodiedum concionatores in Cathedris? an ergo hos omnes erroris condemnabis? minime gentium: fic enim salutariter concutiuntur,ut redeant praevaricatores ad cor. Argumentum supra fabricatam jam multoties fuit ad incudem revocaturo. Solus restat Augustini textus, qui manifeste in- reiligendus est de timore servili fomiaiiter tali, sive cum fervili- tate conjuncto. Nam de alto timore, qui materialiter talis est, <3c minus stricte dictus, alibi contraria omnino habet. SicinPfal.127. ita loquitur: rimor,ne mittatur in gehennam, bonus est, & utilis ille timor. Propositio XVI. damnata. Ordinem praemittendi satisfactionem absolutioni induxit non politia , aut institutio ecclesis, sed ipsa Christi lex, & praescriptio, naturd rei id- ipsum quodammodo dictante. Videtur sui erroris speciem plausibili velamento obnubere arguendo ex Tridentino, Hoc enim docet, tres poenitentis actus nempe contritionem , confestlonem & satisfactionem esse partes materiales sacramenti poenitentiae ; atqui natura rei dictae partes esse praemittendas, sive priores toto, quod consurgit facta absolutione. Ergo sicut contritio & confeflio praemittuntur absolutioni, id praemittenda erit öf satisfactio, Oßenditur salsitas , O Rdinem praemittendi satisfactionem absolutioni non induxit ipsa Christi lex, multo minus praescriptio , sed nec natura rei idipfum qaodammodö dictans; sed cum videtur velle inducere quaedam pseudo- politia, & institutio ecclesiae non universalis, &Oecumenicae, sed particularis Lc paucorum maximö Belgarum, quorum haec propositio partus est. Et quidem primö,quod hunc m m ws V9 hunc inversum ordinem non induxerit Christi lex, aut praeceptum, patet, cum nullibi de eodem constet; imö verö praxir» modernam ab Ipsis Apostolorum temporibus manasse , traditio convincit. Sozomenus enim cap. 16. lib. 7. agens de prima institutione poenitentiarii refert, poenitentiarium consuevisse statim pcenitentes absolvere post impositas poenas, quas luerent. Similia habet Decretum Bonifacii Episcopi Moguntini qui floruit Saeculo Vili. Secundö quod hunc ordinem neque natura rerum dictet, ostenditur vel ex hoc ipso, quod satisfactio sit pars sacramenti poenitentiae tantum integralis; est autem saepe consonum naturae partis integralis, ut consequatur ad essentiam compositi: sic enim in physicis dentes,capilli,ungues &c.consequuntur animal jam suo in esse constitutum. Unde patet Ad rationem adductam ex Concilio, nimirum, verum quidem esse, si sermo sit de partibus essentialibus, quales sunt contritio, confesso & absolutio,ut totum praeeant. Nequaquam verö, si sermo sit de parte solum iritcgrali, quae etiam connatura- liter formam consequi potest. Propositio XV11. damnata. Per illam praxin mox absolvendi ordo poenitentia; est inversus. Videtur h*c se referre ad priora fascula, in quibus absolutio nonaisi post peractam integram poenitentiam conserebatur, excepto solo mortis articulo. Ostenditur salsitas] N On est profectö praeposterus ordo in judiciis humanis , ut reo confesso vel convicto sententia dicatur, & mulctae exekutiv ad tempus disseratur, saltem si jure ordinario procedatur, ut probant dicasicria & tribunalia juri dicundo destinata. Cum igitur sacramentum poenitentiae ex sua institutione in multis judicio humano assmiletur, haud farse inordinati fiet, si peccatori rite confesso, ac utera difpoßo absolutionis sententia conferatur, satisfactione lacramentali aliud in tempus modo non omninö prolongatum, reservata; Dixi sectatori rite difpoßo. Non enim diffiteor, 920 WXW Aceor, titflfcer, & saepe obligatorie differri posse] absolutionem peccatori consuetudinario , cui facilitas absolutionis relapfuum frequentiam daret: hoc enim vero confestVium respicit ut medicum , non üt judicem. Non igitur ordinarie loquendo per pra- *in illam mox absolvendi ordo pccfiicentrae est inversus , imö per praxin contrariam invertitur, üt exemplo didicimus maximfc in Belgio, ubi nonnulli per plures menses monialibus absolutionem sacramentalem differebant, sieque ob nullam causam fontem illum servatoris nostri salutarem obstruebant. Ad argumentum y-?. absolutionem, quae olirri nonnisi post peractam poenitentiam conferebatur, non fuisse illam sacramen- talem, sed aliam, nemp£ canonicam, quä poenitentes ecclesiae & altari reconciliabantur, quod amem modö ab his poenitentiis sit recessum, frigescenti charitati imputandum, ecclesia id gravissimis & justis de causis , üt loquitur Tridentinum, permittente. Caeterum praxin illam mox absolvendi jam fuisse in 12. primis feculis ostendunt Morinus de admimst. poen,& Nicolaus de Bois in Apologiä, Propositio X VIII. damnata. Consuetudo moderna quoad administrationem sacramenti poenitentias, etiamsi eam plurimorum hominum sustentet auctoritas,& multi temporis diuturnitas confirmet, nihilominus ab ecdcsia non habetur pro uso - sed abusu. Non tantum ex eo consoctudinem modermm contendit abusum esse, ■quod ante impletam satisfactionem detur absolutio ; sed implicite arguit eccbfiam erroris, quod citra praevium amorem Dei foper omnia & quidem passim pro venialibus conferatur absolutio sacranaentalis, itaBelgse. Appono hic verba libelli cujusdamFiandrici in Belgio evulgati: Quatidie olim primi Christiani communicabant ,uc & modo sacerdotes fi- tie confessione, idque quia non est necejse confiteri venialia. Ofienditur salsitas* C Onst.it jam ex prioribus,quomodo mederna consuetudo ante impletam satisfactionem absolvendi, abusos & corruptela non fit. Constat item quod citra praeviam contritionem attritio ^tiam C3) oc » 3 M ettam so’Ia ad justificationis gratiam in Sacramento poenitentiae impetrandam sofficiat: Unde de his modö non agam. Quod autem Consoetudo moderna p assim confitentes Venialia absolvendi reprobari videatur a nonnullis, üt bene advertit P. Dominicus Viva hic, maxime Belgis, fac mirari nequeo» cum apertissimi controveniat Constitutioni Tridentinae » quam fusius hic describere operas pretium duxi. Sessi 14. cap. 5. Venialia, quibus ä gratia Dei non excludimur , st in quae frequentius jabimur, quamvis recti, & utiliter, citraque omnem praesumptionem in confessione dicantur, quod piorum hominum usos demonstrat, taceri tamen citrä culpam, mulosque aliis remediis expiari possunt. Et Sessi. 6. cap. n. licet in hac mortali vita, quantumvis sancti & justi in levia saltem, & quotidiana, quae etiam Venialia dicuntur peccata quandoque cadant, non propterea desinunt essi? justi: nam justorum illa vox est, & humilis Sc verax; dimitte nobis debita nostra» Ex quibus omnibus sic concludo, & simul ad argumentum superius yr. justi ex mente Tridentini petunt de Venialibus quo,, tidianis condonationem, imo recte & utiliter clavibus ecclesiae subjiciunt ad remissionem obtinendam. Ergo hujusmodi consuetudo impudentissime habetur ä Novatoribus pro abuso. Illud, quod refertur, in libello Flandrico commentitium est : soli enim altaris ministri’ quoridii communicabant, üt ostendit Balsamon, Petavius, & alii ; saepius etiamjprimi Christiani communicabant, sed non sme frequenti confessione: erant enim pietate, ac fervore praestantiffimi. Propositio XIX* damnata. Homo debet agere tota vita poenitentiam pro peccato originali. Non longinquis haec propositio videtur egere demonstrationibus : lati* enim indicant pcenalitates ab originali prOmanantes, nimirum fames, sitis, aegritudines, caecitas mentis, hebetudo,infirmitas,concupiscentia & demum ipsa mors , quibus poenitentiam agendo pro peccato originali illud detestamur, aversamur, odimus 'Scc, I2L W X W Oßenditur salsitas P Er baptismum subducitur virtuti poenitentiae objectum materiale proprium nemp£ reatus culpae , Se reatus poenae non solum aeternae , verum etiam temporalis , in quo privilegium ia~ cratissimi fontis apparet manifestius prae sacramento poenitentiae, quod poenam faept temporalem- retinet in hac > vel alterä vitä expiandam* Est autem haec dispar ratio privilegii fundata in scriptura; Nam Paulus ait: in renatis nihil est damnationis &c. Unde Florentinum’ in decreto; Eugenii sic inhaesive concludit: propterea baptizatis nulla pro peccatis praeteritis injungenda est sittisfactio. Et Doctores ex Tridentino hanc a priori rationem •ssignant, quod nimirum per baptisma in nobis Christi passio applicetur, ac si curo'illo mortui essemus Sc consepulti, unde veterem hominem omninö exutiy nova in Christo efficiamur creatura, omninö pura & immaculata: Atque haec cslr stola candida, quam secundus» Adam largissimo pretiosissimi (anguinis fui profluvio generi* humano- in cruce promeruit juxta illud Psal. 12?. Copiosa apud eum redemptio* & r.Cor. 6. Empti estis pretio magno. Unde patet: dilparitas de peccatis personalibus, de quibus consultum est tota: vita poenitentiam agere, tum quia propria voluntate committuntur, tum quia non siimus omnino certi de eorum remissione, juxta illud Eecl. 5. De propitiato peccato noli esse sinfc metu 1 tum: quia ser£ scmper remanent poenae temporales, pro quibus exiguntur novae satisfactiones.. Ad ea, quae siiperius accumulantur peccati originalis con- sectanea ea quidem remanere non tamen proprie loquendo ih poenam, sed in agonenx & meritum juxta Trid; Can. 5. Sc 2. adTimoth. 2. Non coronabitur, nisi qui legitime cenaverit. Et lieft: odisse, ac detestari possimus originale jam abolitum , non tamen de illo dolere, prout dolor fecum fert actum retractationis 8 c «ihdicationis^uL ese actus poenitentiae primarius A praecipuus.. Pro- 3*3 'Propositio XX. .damnatas Consefliones apud,religiosos facta; pleraque vel sacrilegae sunt, ve! m- validae. Duplicem ista:respectum habere videtur, cum nimis indefinita sit. Prim* ad praecedentem, quasi confessiones pler«que apud regulares factas ante ,peractam poenitentiam hoc ipso sint sacrilegae» esto eam consuetudinem multorum sustentet auctoritas. Secundo ad sub sequentem* ac si metaendumdk., ne poenitentiae nimis leves ä regülaribus mendicantibus, utpoce,lucro vel eleemosynis inhiantibus imponantur,, (Seque debito vitas emendanda; proposito destituantur. (Üßenditur fälßtäs. I Mmeritö & nonnisi Vatiniano odio erga clerum regularem» haec fulminata thesis i .sacro tribunali arcere velle praesumit religiosos, cuna vel maxime sint idonei ad functionem istam, qui in claustris viam perfectiorem edocti, aliis quoque demonstrare facilius possunt. Religiosi instituuntur in coenobiis de casibus conscientiarum, controversiae personant,in fabrilibus circulorum discursibus, miscentur colloquia in communitatibus de profectu mediis in vita spirituali, habentur prolixa de idoneitate exponendi sacerdotis examina &c- Verbo,(Religiosi siint maxime idonei ad sacramentum-poenitentiae administrandum : Unde vel i Pontificibus, principibusque viris adlcifcantur tanquam conscientiarum periti moderatores,& hujus sacri tribunalis administri. Nec obest,quod subinde de iis sinistri quid spargatur. Vel enim est fama mendax, & invida, vd si incasu aliquo particulari vera, quid inde 1 semper habebitis pauperes vobifeum. Neque vel jpse fol sine maculä conspicitur. .Imd ‘Iliacos intra< muros peccatur,^extra. Ad argumenti supra adducti primam partem supra responsosti fuit. Secunda pars aeque infirma est, quiatfalß njtkur.suspicione de religiosis, ac si lucri cupiditate allecti in poenitentiis injungendis plus aequo mitescerent. ‘Et;siquidem vim vi repellere licet.an non simile quid sulpicari liceretsde,saecularibus expositis, qui.ut- .S s 2 pote 3 H W )o( M pote angustiis seepe rei familiaris pressi hanc sibi ditescendi artem non minus familiarem reddere possent ?Sed nihil solidi conficitur cum meris suspicionibus, in neutro casu solide fundatis. Contumeliosi igitur, & injuriose est. propositio. Propositio XXL damnata, fkrochianus potest suspicari de mendicantibus, qui eleemosynis communibus vivunt, dc imponenda nimis levi, & incongruä poenitenda, seu •satisfactione, ob quastum seu lucrum subsidii temporalis. Aperta hsee fronte regulares mendicantes insimulat nefandae nundinationis, quöd ob quaestum , & spem lucri temporalis Parochiano nimis leves poenitentias injungere soleant, aeque ita antiquas canonicas poenas in nimiam indulgentiam attemperent, quo Hat, uc consuetudo moderna administrandi Sacramentum poenitentiae corruptela sit & abusus. Oßcnditttr salsitas. P Rrmo N6runt omnes, rigidas illas, quas Canones olim poeni- tentiales praescripserant, poenas publicas, & in multos scepfc annos dictatas jam antfe regularium mendicantium exortas ku- datissimas familias exolevisse. Testatur idem Morinus lib. io. cap. 76. ubi loqnens de antiqua poenitentiae diseipiina alt : (f /e- culo undecimo terminatur. Statim enim post illud saeculum , poenitentiae exterioris severitas decrescere, minui & oblolefcere coepit. Aliud nimirum exigebat temporum diversitas, & ratio ecclesiae adultioris, testanturque Concilia circa id temporis habita, satisfactiones illas rigoroses fuisse commutatas maximi: pro divisibus in largitionem cleemolynarum pro fundandis ac dotandis ecclesiis. Non igitur regulares mendicantes, utpote aliquot saeculis posteriores illas poenitentias publicas abrogarunt. Secun- dö Mirandum est , id potuisse venire iri mentem cujuscunque hujus propositionis auctoris suspicari de cupiditate lucri , quod captent regulares mendicantes, qui Voluntario paupertatis voto obstricti pro Christo reliquerunt omnia, & quoad victum & amictum nullatenus solliciti, superioris, aut forte procuratoris efficio familiam alendam committunt. Et tandem tertiö in ple- in x wt m risqae medicos agunt, quorum cura unica est, mederi vulneribus, applicare symptomata, & si quae sunt alia. Unde satisfactum est frivolae rationi föpra adductae. Porrö' quam methodum injungendi satisfactiones praescribat Confessa- riis quibusctrnque, Tridentinum Sesti 14. cap. 8- Coronidis loco subjungo. Sacerdotes Domini, quantum Spiritus & prudenti* suggesserit, pro qualitate criminum, & poenitendum facultate, convenientes satisfactiones injungant, ne si sortö peccatis con* niveant, levissima quaedam opera pro gravissimis delictis injungendo , alienorum peccatorum efficiantur participes. Propositio XX11. damnata. Sacrilegi sunt judicandi, qui jus ad communionem percipiendam praetendunt, antequam condignam de delictis suis poenitentiam egerint. Videtur haec denuo refricare propositiones 16.17.1K. toties jam convulsum assumens principium, quod ante condignam de peccatis peractam satisfactionem nemo jus praetendere pofnt ad sacram Eucharistiam, Htpote quia adhuc sub reatu poena: gemit, nec omnes ad Sacramen^ tum poenitentiae spectantes partes adimplevit, Oftendttur fdsitas S Acrilegus non est, qui deposita, uti suppono, Omnium peccatorum exomologesi, cum dolore requisito errata sua sacro jam tribunali concredidit impetrata desuper absolutione, esto condignam pro poena temporali, quae fep6 remanet , poenitentiam exeeutus nondum sit. Id que eruitur primö ex Tridentino omnia ad hanc rem spectantia dogmatici satis exponente,& praeter dispositionem, & sui probationem per consessionem nihil aliud exigente ad accessum mensae sacrae. Sess. enim 1 z. cap. 7. sic dicit: ex ecclesiastica consuetudine declarari, illam tantum probationem esse necessariam, ut nullus sibi conscius peccati mortalis, quantumvis sibi contritus videatur, absque praemissä sacra- mentali consessiene, ad sacram Eucharistiam accedere debeat* Secundo non est indecentia, quod aliquis cujusdam poena» teus accedat ad hoc sacramentum, in quo Deus totius consola- Ss } tionis. -26 V )°C W udonis, /Sc -miserationis memoriam fecit suorum mirabilium, ilmjb SfsepL datur obligatio accedendi vel ad communionem pafcha- liem, vel ad sacrum .viaticum, etiamsi nondum integre quis ( sacis- ifecerit. Tertio constat salsitas assertionis evidentius 3 posteriori:nam jsi ante communionem deberet esse ffatisfactum oondigni pro peccatis, ecclesia imalb praerequireret communionem ad lucrandas indulgentias plenarias locö satisfactionis >pro peccatis. Ad rationes adductas breviter dico , reatum poenae ; tempora- ilis sub quo saeramentaliter absolutus ;fsepfe manet, non obefle sacro epulo, cum tantum effectus peccati sit, nomverö ipsum pec- »catum, Hinc totum peccatum etiam habituale sublatum est,quan- ido ponuntur partes omnes substantiales, nempe contritio, confessio & absolutio,dicet absolutus partem integrantem» quae est .sitisfactio , nondum adimpleverit. Propositio XXIII. .damnata. 'Similiter arcendi sunt ä (aera communione, quibus nondum inest .amor Dei .purissimus & omnis mixtionis expers. Videtur hanc extaticam ab omnibus rebus.creatis avulsionem,atque omnk ranixtionis expertem amorem exigere dignitas, & sanctitas hujus .sacramenti, in quo Deus suas effudit viscera charitatis, qui cum dile- xissct suos., in finem dilexit eos: Unde & hoc praecipuum habet prae caeceris * quod ad illud digne sumendum ä peccatore, non sufficiat contritio sola., sed insuper confessiq. iOftenditur salsitas* Q Uod ad susceptionem dignam requiratur praeter contritionem confessio ab eo, qui mortali iabe se contaminavit, habetur ex Sanctione Canonica Concilii [Trid. Sess iz.cap. j. At erubescimus hic sine lege loqui, -tantumque onus ac dispositio- . nem veluti metaphysicam imponere fidelibus , ut cum amore Dei purissimo, & omnis mixtionis .experte ,accedant, quam nec Christus unquam requisivit, nec Apostoli, nec Ecclesia universa. Commendavit equidem Christus instituens hoc Sacramentum,» mun- munditiem St puritatcm> unde Sc pedes Apostolorum lavir, Fe- tröque comminatus est: fi non lavero te, non habebis partem? mecum. Ast gradum dilectionis tam sublimem h6c ipso non» praecepit, sed aemulandam potius suam humilitatem proposuit: dicens : exemplum dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vo- bis, ita & vos faciatis* Nec Apostoli id tradiderunt, sed Paulus expressi: agens de hoc Sacramento i. Cor. 11, solum exigit t probet aut em se tpjum homo, (5 fic de pane iHe> edat öV. Patet hinc ad rationem dubitandi, nempfc omnino este optandum, & commendandum amorem purissimum & intensissimunii in hoc peculiari amoris- sacramento; ast non continuÖ arcendum, ac: rejiciendum esse illum ab ejus susceptione, qui ad tantum' gradum eluctari & pertingere non potest. Orat Ecclesia Dom. 2?.. post pentecost. ut quidquid: in nostra mente vitiosum est > don6> medicationis hujus Sacramenti curetur :• & S. Franeiseus Salesi- us- r. parte irttrod* ad vitam devot. cap. 21., ait : si mundani a te petant, cur tam seepL communices^ dic eis> quod id facias» uk Deum Amtr& dtscas* Propositio* XXIV. damflsttäS ©blatio in templo, quas fiebat a beata Virgine Maria in die purificationi Iu* per duos pullos columbarum, unum in holocaustum , alterum» pro peccatis, sufficienter testantur', quod indiguerit purificatione, & quod filius, qui offerebatur, etia« macula matris maculatus esset fecundum Verba legis- Sktutumecat fecundum Verba legis: nempe Exodi 3-, sanctifica mihi omne’ primogenitum &c. & Lev,-12. Mulier',, si suscepto semine pepererie masculum immunda erit &c. cumque expleti suerint dies porificatio- Kiv- fuce deferet anniculum in holocaustum & pullum columba:, sivs turturem fft sectate &c. Ergo cum Beata Virgo hoc praeceptum impleverit , non tanrfim ipsa, sed & filius ejus maculä quadam non quidem morali (nec enim hoc intendit propositio) sed legali tinctus fuir* Jicque iiiipurificatioae indiguit.. pßen~ ^ m )oc m Ostenditur falsit di, B Ratam Virginem non tantum labe, ac rmcull originali Sc per^ sonali immanem fuisse» de qua nec loquitur propositio, sed & macula legali, constat ex perpetuo sensu ecclesiaß, cum in partu virginitatem non amiserit. Dicitur enim Ifa. 7. Ecce Vtrgo con- aipict) pariti. Proinde Aug. lib. 5. de haeres cap. z. Contra Manichaeos ait: Stulte! unde sordes ex Virgine, ubi non est con- •cubitus cum homine patre ? Unde sordes in ea, quae nec concipiendo libidinem, nec pariendo est perpessa dolorem. Lex Moysis intelligenda venit de muliere » quae f*fceptb femine pepererit «raseulum vel fceminam &c. tale namque puerperium fit cura «olore, per secundinas, ac naturaliter inde consecutas sordes &c. sitque immunda septem diebus juxta dies separationis menstruae, hoc est juxta legem menstruatae. Ast contrarium accidit in Virgine Matre, ut advertit Abulensis, quae ejusmodi sordes naturales nequaquam pasta fuit in puerperio. Etenim ex Nazianzeno Orat. 10. filius sini ulla spurcitia ex Virgine progrestiis est, nihil «nim est spurcum, ubi Deus est, Et Cyprianus ait: Christum e? Virgine prodiisse sicut (fructum ex arbore, aut sicut radium ex sole : ejus enim generatio, ut loquitur Leo Papa ad Flavianum, fuit singulariter mirabilis, & mirabiliter singularis. Ecce vindicatam puritatem immaculatam Se filii 8 c Matris, Qua non obstante , UcRefpondeam ad objecta Verba legis, nihilominus Dei filius legi Circumcisionis se sponti subjecit, aeaue ac Beatissima Virgo legi purificationis^ tum ut obedientiae, & humilitatis exempla praeberem, tüm ut ansam calumnias Judaeis tollerent, Iden* sentit Divus Bernardus. Propositio XXV, damnata. Dei Patris sedenti* simulacrum nefas est in Christiano templo collocare. Duplex pro hac affertur argumentum. Primo negativum , quia Trid. Sess. Lf. imagines Christi & deiparae in templis honorandas & venenandas esse statuit. Ergo simulacrum Dei Patris hdc ipso proponi vc« cuiq, ©Xf in tust. Alterum positivum, quod sit periculum idololatria;. Unde Aug, lib. de fide & Symbolo cap. 7. expressi ait: Simulacrum Dei »esas est i* Umple eeäteare, Oßenditur salsitas, lAthoIici per istam repraesentationem sub figura corporea ni- hil aliud intendant, quam Scripturas olim"intendebant per repraesentationem Dei sub figura apparitionum. Confiat autem in variis scripturae locis Deum variis fuisse apparitionum simulacris designatum. Sic enim Gerf. z. Visiis efi Deus deambulans ad auram. Et Pater aeternus in figura fenis apparuit Datn. 7. ubi dicitur: aspiciebam, donec throni positi sunt, (S Antiquus dierum sedit. Et haec quidem de Patre. De filio constat similiter ex veter! lege Psalm. 107. dixit Dominus Domino meo: sede k dextris meis , donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum, Noviflimfc verö apparere dignatus fuit in figura hominis formam servi accipiens , in similitudinem hominum factus , & habitu inventus ut homo. De Spiritu Sancto dicitur Matth. z. Ecce aperti sunt ei coeli, & vidit Spiritum Dei descendentem sicut columbam, & venientem super se. Sicut igitur personae singulae, ita & Sanctissima Trinitas juxta morem ecclesiae antiqufssi- mum in templis sub his apparitionum simulacris adumbrantur. Atque hoc sensu collocatur Christiano in templo simulacrum Patris sedentis &c. non autem alio sensu, ac si exprimeretur ad vivum Dei figura & forma. Absit hoc ä Catholicis : summae enim dementiae est, Deum velle figura corporea exprimere. Ad argumentum supra negativum «. ipsiim non concludere , neque enim tempore Concilii Tridenrini quaestio mota erat de simulacro Patris, cujus modö in templis collocandi usus, ßeconsuetudo ecclesiae invaluit. Ad argumentum positivum $*. pariter nullum idololatriae liibeße periculum , quia adoratio Sacrarum imaginum tendit primario & absolute in prototypum , & ad simulacrum nonnisi secundario &respectiv£. Vel ut Vasquez ait, simulacurm Patris &c. est tantum conditio requisita, ut excitemur ad prototy- jj«m adorandum- Tempore Augustini nefas fuit, simulacrum ^ T* Del 330 W )o( W Dei in templis collocare, eoquöd fuerat haerefis Andropomo*. phitarum Deo figuram humanam attribuentium. Propositio XXVI. damnata. Laus, quat defertur Mariae, üt Mariae, vana est. Videtur huic propositioni occasionem dedisse libellus quidam Belgicus inscriptus : Monita ülucsria B. Mariae Virginis ad cultores suos indiscretos. Ul i monito sexto sic inducitur loquens beata Virgo : Laus f qua mihi defertur, üt mihi, vana e fi. Ex eä forte ratiotw ducebatur auctor, quia i.TuU' 9' Soli Deo hdbor & gloria. Oflenditur salsitas . P Ropositio haec, quocunque demum firmatur senso, est ad minimum fcandalosa » piarum aurium offensiva, & cultus hy- perduliae B. Virgini debitae imminutiva. Et quidem primö Beatissimae Virgini debetur cultus,& laudis significatio in quantum est affecta speciali praerogativi matris Dei, quam etiam cognovit libelli auctor, subdit enim; qua vero mihi defertur ut matri , ancilla Domini , Sanft a eft. Secundo debetur ei specialis honor, & gloria, imd adoratio, & cultus hyperduliae ratione propriae sanctitatis & excellentiae, eo quod ab Angelo sit gratiS plena salutata. Melius igitur cum S. Bernando, totis medullis cor- dium, totis praecordiorum affectibus » & votis omnibus, Mariam hanc veneremur, quia sic est voluntas ejus, qui totum nos habere voluit per Mariam, In eo duntaxat senso potest dici vana omnis laus Mariae, quatenüs nunquam poterimus illam pro dignitate commendare, juxta illud Augustini; Quid nos tantilli, quid actione pusilli ejus laudibus referemus ? cum, etiamsi omnium nostrum ora verterentur in linguas, eam tamen laudare nullus sufficeret; Libellus supra relatus est ejusdem furfuris, ac propositio. Ad textum Pauli tö soli, non cadere so per tö debetur^ sed super tö Deo » ita ut sensus sit, illi, qui solus est Deus, honor & gloria. Vel intelligi sic debet, quod soli Deo principaliter debeatur honor antomastice talis, qui est cultus latrise, & so. prema gloria. Pro- L! N W 33* Propositio XXV1L damnata! Valuit aliquando baptismus sub hac forma collatus; in nomine patris &c- prsetermiflis illis. Ego te baptizo. Videtur scripturae (aeree textu se munire, quodMatth. 28« dixerit Christus : Euntes docete omnes gentes baptizantes eos&c. unde fic inferunt; Christus non praecepit, uc Apostoli signatd dicerent, se docere, sed tantum exerciti; ergo etiam non prLcepit ut signati dicerentse baptizare , sed at exerciti baptizarent dicendo; in nomine Patris &c. Ostenditur salsitas. H Mc astutia potius est, quam subtilitas, quae in eo magis elucescit, quod loquatur propositio de valore non jam usitato» sed antiquato, ac si ita argueret: Valuit aliquando baptismus sub hac forma collatus: in nomine Patris See. ergo adhuc valet hodie, quia non est pen&s ecclesiam mutare ritum substantialem, sicque implicite conatur infringere constitutionem silam Alexandri III, quä in cap. si quis, de baptif definit. Si quis puerum in aqua immerserit in nomine Patris, & Filii & Spiritus Sancti, & non dixerit: ego te baptizo. Non est baptizatus. Hanc inquam» constitutionem pontificis ex cathedrä loquentis nititur reddere erroneam, quod est praecipuum auctoris subdoli intentum. Verum hsc Verba posteriora requiri ad collationem baptismi patet praeter dictam constitutionem cx Concilio Florentino, quod requirit, ut exprimatur aBus, qui per ipsum exercetur ministrum &c. ex perpetua traditione , A praxi Ecclesiae , quae in administratione Sacramentorum sont maximae auctoritatis, & ponderis. Simile argunjentum habetur ex collatione Sacramenti poenitentiae, ubi haec : Ego te absolvo > sunt utique de essentia formae. Quidni etiam in Sacramento baptismi: ego te baptizo. Ut nimirum Verba expressius significent Symbolicam ablutionem, quae realiter fit ia anima. Ad argumentum factum ex textu citato «.dando di (paritate na. Tum quia doctio, & instructio tempore praeire, ablutio autem simultanes cum prolatione formae concomitari debebat. Tum quia pro additione Verborum % te baptizo militant Sc Tt 2 stao& ZZ2 X W stant Ecclesia, praxis, & traditio ejusdem, tione Verborum: eoo te deceo. Non item pro addi- Propositio XXV 1 IL damnata. Valet baptismus sollatus L ministro, qui omnem ritum externum, for- roämque baptizandi observat, intus vero m corde suo apud se resolvit: Non intendo facere, quod facit ecclesia. Exempla baptismi hoc modo collati esse poflunt primo in Athanasio ludente cum sliis pueris, & hoc modo baptizante. Secundo in Gc- nesio , qui mimice ab alio postulavit baptizari. Uterque hic baptismus fuit declaratus verus, prior ab Alexandro Patriarcha Alexandrino, posterior ab ecdesia in Martyrologio Romano a j-, Augusti, & tamen neuter baptizans videtur habuislc intentionem, faciendi id, quod facit Ecclesia. Oßendttur salsitas , D Uptici haec viä convellitur, & manifestae arguitur salsitatis primö veluti ä priori, nempe ex Voluntate Christi, qui fecundum Apostolum i. Cor. 4. v. i voluit, ministros elfe non purfc nuntios, sed dispensatores mysteriorum Dei, ad quos pertinet humano modo agere, nimirum accommodate ad voluntatem principalis , cujus vice agunt Constat haec Voluntas Christi Domini patentius ex Trid. Sess 7. Can. 11. quod sic habet: Si quis -dixerit, in ministris, dum Sacramenta conficiunt, non requiri intentionem saltem faciendi, quod facit ecclefa , anathema st. Quod etiam definitum fuerat in Flor, in decreto fidei ab Eugenio IV. Idem Trid. Sess 14. de pcen. cap, 6. requirit in Sacerdote animum, non tantum scriö agendi, sed vere absolvendi. Quod aurem dicitur de hoc Sacramento , idem est de aliis, Secundö ä posteriori : Rationem dat Bellarminus ex absurdis, quae sequerentur : nam si Sacerdos ad mensam legeret Verba hoc est corpus meum: consecraret totum panem praesentem. Et si quis in theatro ageret personam Constantini, & modo agendi externo baptizaretur, reipsa rebaptizaretur &c. Ad exempla superius addufta varii vari£ Rdent. De baptismo Athanasii videtur res esse expeditior : ille namque gran- m x m m grandiusculus Episcopo Alexandrino fastus est , le voluisse facere , quod viderat factitatum ab eodem Patriarcha Alexandrino, De Genesio major est difficultas. Pater Viva existimat, justifica, tum fuisse , vel quia ex speciali Dei providentia non defuit intentio sufficiens in baptizante, sicut ille ipse Genesius a Deo inspiratus habuit veram intentionem suscipiendi baptilmum ; Vel per contritionem, vel tandem per martyrium. Propositio XXXIX. damnata. Futilis»& toties convulsa est assertio de Pontificis Romani suprsl Concilium Oecumemcum auctoritate, atque in fidei quaestionibus decernendis infallibilitace. Hanc auctoritatem sopra Pontificem videtur non tantum decrevisse, sed etiam ipso actu exercuisse Concilium Constantiense, quando deposuit tres pontifices, nempe Gregorium XII, Benedictum XII1..& Joaa- nem XXIII. quarto inaugurato nempe Martino V. Oßenditur falsitds , B imembris est haec & üt talis, Apoflolico telo confixa. Pnm* assertio » quam vocat futilem, & toties convulsam, concernit pontificis supra Oecumenicum Concilium stjperioritatem, quamque econtra Suarius vocat fidei proximam , multis argumentis salsitatis convincitur tum exscripturis Matth. 1 6. Tuet Petrus , super hanc petram aedificabo ecclesiam meam Ac. ex quo patet totam potestatem sine subordinatione ad reliquos Apostolos fuisse Petro concestam, quam & exercuit in electione Ma- thiae, in controversiae definitione ratione legalium, A in Concilio Hierosolymis habito, eämque hactenus non interrupta serie ejus-successores exercuerunt. Tum ex Concil. Lateranensi V. quod erat sub Leone X. congregatum. Verba sunt ejus : Solum Aoni an um pontificem super omnia Concilia auBoritatem habentem , SC Conciliorum indicendorum, transferendorum, ac dissolvendorum plenum jus ac potestatem habere, nedum ex sacrae scripturae testimonio, ex dictis Sanctorum Patrum, ac aliorum Romanorum pontificum» sed propria eorundem confessione manifestfe Tt F corv> 334 )°( ^3t constat Quid darius pro auctoritate oontificls supra concilium etiam Occumenicum dici poterat ? Altera pars negat pontifici (utique extra Concilium) infallibilitatem in fidei quaestionibus decernendis. Hanc partem multoties convulsam, atque adeb futilem reperies apud plerösque auctores, unde multis eam convincere, supervacaneum reor. Hoc solum notatum velim , quam consulto divina puovidentia hanc Papae infallibilitatem etiam in- dependenter ä Conciliis promiserit öc contulerit; cum enim sae- p£ suboriantur in materi! fidei & morum controversiae, quarum decisio absque dissensione, aliisque incommodis usque ad Convocationem Concilii oecumenici, quod rarö admodum ob expensas, bella, ali asque difficultates convocari potest, differri nequit, necessarius» videbatur, infallibilitatem soli pontifici attribuere. Constantiense, ut ad obmotum Respondeam, non est in exemplum trahendum, tum quod canon ille conditus sit, quando Concilium nondum erat Occumenicum Sc Generale« Tum quod depositio illa erat in casu schismatis, ubi de vero non constabat pontifice, quo casu, ut & in casu haeresis vel fimonlae, üt aliqui probabiliter docent,competit potestas Concilio, jure defensionis sibi providere de legitimo capite. Propositio XXX«. damnata. Ubi quis invenerit Doctrinam in Augustino clar£ fundatam, illam absolucd potest tenere & docere, non respiciendo ad ullam pontificis bullam, Commendatiflirna nimirum fuerat omni avo Doctrina S. Augustini, unde vocatur ä nonnemine Apostolica, quin & generaliter approbatur ! Gelasio Papa, jansenius Iprensis iib. proortrs. cap. 24. succincte omnia complexus est, dum dixit s Augustinus est instar omnium, loco omnium, Pater Patrum, Doctor Doctorum,primus post scriptores canonicos, inter omnes vero solidus, subtilis irrefragabilis, Angelicus,Se« raphicus. Ex quo inferes ergo Doctrina Augustini est tenenda,ac docenda, quidquid contradicat sedes Pontificia« m Oßenditur salsitas, E Diderat Jansenius Iprcnsis librum quem intitulaveratr Augufli- kus , ut incautos facilius inescaret hamo, cui tam speciosam praedam annexuisset. Ast postquam librum istum» uti & propositiones Baji utplurimum in eo contentas a summis pontificibus damnatas intellexerunt ejusdem asseclae, hanc illis sententiam ac propositionem opposuere: Ubi quis invenerit Doctrinam in Jugufli- m ctare fundntam, (uti nimirum fundata est Doctrina Jansenii &c Bay, fi credere fas est} illam absoluti potest tenere & docere, non respiciendo ad illam pontificis bullam. Ex quo sequeretur errasse Pontifices Pium V, Gregorium XIII. proscribendo propositiones tanquam in Augustino fundatas, non miniis ac Alexandrum VIII. damnando septimam, octavam &c. Quis hic non videat, praesentem thesin non tam ad commendandam S. Augustini Doctrinam, quam ad enervandam sacrae sedis auctoritatem & infallibi- tfltem emanäsie. Veneratur Ecclesia, & nos Veneramur magnam imo maximam /ancti Doctoris auctoritatem, ast cum subordina- tione, St re/pectu ad bullas pontificias» adeo ut non istae ad Augustinum , sed Augustinus ad istas sit accomodandus, idque ob saepi jam dictam infallibilem spiritus /ancti assistcntiam, vi cujus pontifex ex cathedra loquens nonnisi oracula fundit infallibilia Se irrefragabilia. Verum quidem est, inquit P. Suarez, Augustini doctrinam, aut nunquam aut raro admodum majori patrum auc ecclesiae auctoritati opponi; si tamen aliquando contingat, saltem in speciem iis adversari» tunc Augustini Verba menti bullarum accomodanda est &c. Porr6, ut respondeam ad objecta , fateor Augustinum A/i. stolicb scripsifle, quia suam de gratia doctrinam in triginta libros digestam ex Apostolo Paulo pnecipue desumpsit, unde eam summopere commendat Ccelestinus Epist. ri. ad Episcopos Galliges sed non ideö doctrina ejus universaliter irrefragabilis est , quia DD pafiim in interpretatione scripturarum recedunt ab Augs- ftini sententia, quando, & ubi communiori sensui adversatur v-g de cresr 33* MX W creatione mundi in instanti unico &e. Caeterüm maneat siia laus Augustino, qui & s Petro Damiani vocatur: Lingua Ecclefie. Propositio XXXI damnata. Bulla Urbani VIII, in eminenti: est su^Yepfitia, Quare subrepdtia ? Quia, inquiunc, ea, quae in bulli illa damnantur, indubitanter continentur in Augustino. Deinde in libro Jansenii noa continentur, nec renovantur propositiones Baj i proscriptae, led solum ibi asseritur, eas ab Augustino doceri. Videtur igitur pontifex male informatus illam bullam edidisse. Ostenditur falsitss, B Ulla haec: In eminenti. Edita est anno 1641. postquam Pius V. Gregoiius XJII. & Paulus V. errores Bajanos jam praedamnaram , quos & ipse Urbanus VIII. denuö condemnavit » confirmando denuö praedecessorum Iliorum decreta. Contigerat autem, quod in bulla Pians, quam Gregorius XIII. confirmaverat, haec Verba haberentur : Ha sententia , quamvis nonnulla aliquo pafto sustineri possent ( hic comma praetermissum fuit ) in rigoret ps proprio Varborum sensu ab Autbortbus intento damnantur. Ubi aliqui comma post intento ponendum este,» sustinebant. Sed Urbanus VIII, in Bulla. Eminent/. Declaravit» comma ponendum este post,y#- stineri possunt. Contra quam declarationem denuö aliqui docebant» bullam illam : m eminenti , esse fubreptitiam» quae sententia hic ab Alexandro VIII. damnata est. Mirum est» quot tra- gaedias, & Cavillationes comma illud per oseitantiam typographt omissum, aut ex eo»quöd moris fit in Curia Romana, ut cum aliquid manu describitur, omnes interpunctionum notae omittantur, excitaverit. Verum Urbanus re comperta dubium sustulit Auctoritate Apostolica, cujus decretum fi quis dixerit quomo- dolibet subreptitium, Alexandri VIII. fulmen non evitabit. Por- rö omnis subreptionis solpicio removetur ex eo, quod, pr«tcr- quam Pontifex ex Cathedra loquens sit infallibilis in quaestionibus juris 5 c facti connexi cum quaestionibus juris, pontifex in m x 3 w ea bulla anno 1641. edita asserat: ex mstura &* diligenti leBtone illius libri, cui titulus: Augustinus, compertum die, in eo multas propositiones Baji damnatas contineri &c. Erat igitur sum* mus Pontifex optimi informatus. Ad objecta hr. Pernegans, damnata in eo libro contineri in Augustino juxta sensum Bajanum; &, siquidem juxta corticem Verborum quaedam contenta essent, ad limam sedis Apostolicae forent revocanda, cütn, üt jam dixi, Auctoritas Augustini, licet maxima, non tamen sit irrefragabilis* sed ad mentem Bullarum accommodanda. Sequitur ConcluSo, seu finis bullae condemna-. toriae. Uibus maturi consideratis idem sanctissimus statuit & de» crevit, 31. supradictas propositiones tanquam temerarias, soandalosos, mali sonantes, injuriosos, haeresi proximas, haeresim sopientes, erroneas, schifmaticas, Sc haereticas relpe- cthse esse damnandas, & prohibendas, sicut eas damnat, & prohibet , ita ut quicunque illas aut conjunctim aut divisim docue • rit, defenderit, ediderit, aut de iis etiam dilputative publici aut privatim tractaverit, nisi forsan impugnando, ipso fact6 incidat in excommunicationem, ä qua non possit (praeterquam in articulo mortis) ab alio quacunque etiam dignitate fulgente » nisi $ pro tempore existente Romano Pontifice absolvi. Insuper districti In virtute sanctae obedientiar, & sub interminatione divini judicii prohibet omnibus Christi fidelibus » cujus cunque conditionis, dignitatis, & status etiam speciali, & specialissima nota dignis, ne praedictas opiniones, aut aliquam ipsorum ad praxin deducant. Uu Non 338 W )O( W Non intendit tamen senctitas sua per hoc decretum alias propositiones in majori numero ultra supradictas zr. jam exhibitas, & in hoc decreto non expreffas, approbare. Loce SigtttL Alexander Speronus S. Romanae & Uni- verlalis inquisitionis Not, A Nn6 a Nativitate D. N. Jesu Christi millesimA fexcentesimö nonagesimo indict. iz. dic 20 . Decemb. pontificatus autem 88. D. N. D. Alexandri divinä providentia Papae VIII. annö fecundo, supra dictum decretum affixum , & publicatum fuit ad valvas basilicae principis Apostolorum, Palatii S. Officii, in acie Campi Florae» ac aliis locis solitis & consuetis urbis per Franci« &um Ferinum,SS. D, N. PP. & 85. Inquisitionis Cursorem. Jo annes Baptista de Comitibus Mag. Cursi Prae* W NM 339 flUsnfcfsiti WWMW mwm Kt£ L» J$\j03U»/21: Praelusio IX. Quesnellismi In Michaele de Molinos» Succinffa 'hi/lorica Narratio de t vita y doffrina &* morte Michaelis de Molinos . Ccidit sub haec tempora, ut & latebris suis alia prodiret seda, quam suscitavit Michael de Molinos, cujus falsa dogmata hic quoque non omittenda censui, tum quia aliqua praeludunt Qucsnellismo : tum quia catalogum propositionum damnatarum ex omni parte perfedum cupiebam. Porr6 non sum hac in re secutus ordinem temporis, cum Alexander VIII, modb post has propositiones praecedentes damnaverit anno scilicet 1690. sed ordinem connexionis materiarum , ut nimirhm perni- tiosa laxitas & immoderatus rigor ( saltem quoad speciem) tanquam duo opposita magis inter se elucescerent Fuit autem Michael de Molinos natione Hispanus, ex Arragonia oriundus, professione Presbyter, hypocrita praeterea, & simulator dexterrimus» Illius affabilitas, comitas, naturalis eloquentia,externa morum compositio, larvata pietas ita sibi urbem Romam (in qua sua sparsit pseudo^dogmata ) devinxe- tju 2 rat, 34° EZ >X W rat, ut omnium oculos in se converteret, &a multis etiam instar fandi coleretur. Haerestm inchoavit a seductione plurium sce minarum adumbrata pietate a!ledarum. Principium , cui omnis illius doctrina innitebatur, hoc fuit: inanima, ajebat, duas este regiones, quas theologi duos appetitus vocant, rationalem scilicet & sensitivum : rationalem quidem appetitum, docebat, semper este occupandum in contemplatione, & amore divino , atque in eo solo este conquiescendum, unde illius asseclae dicti sunt Qiiie- tistd; sensitivo autem appetitui in omnibus esse obe- diendum & obtemperandum , neque illius concupiscentias esse refraenandas , sed permittendas & explendas , quippe naturae innatas, nec magis culpae obnoxias, quam ipsam naturam, cujus illae flores essent & fructus. Fuit haec foedissima animarum pestis renovatis- Gnosticorum spurcitiis, sub fpiritualitatis 8c sanctitatis fuco occultatis,atque in hoc superabat illos , quhd ex ipsis sanctorum exemplis ( ut videre est in propositionibus ) inaudito genere blasphemiae patrocinium sibi accerseret. Tandem,Deo disponente,Romae captus & productus fuit, habitu poenitentiae indutus in theatrum in Ecclesia Sanctae Marrae supra Minervam erectum: Praesentes aderant omnes S. R. E. Cardinales , plu- res Episcopi, & confertissima populi multitudo. Cum propositiones legerentur, populus essufissimis vocibus enormia audiens crimina conclamabat: demetur ad ignem > ad ignem . Quia tamen errores suos pub- m )°c m *** lice recantabat, flammis fe eripuit, detentus tamen in carcere sacri Officii anno 1692. die 28. Novembris morte naturali obiit. Confixerat autem anno 1687. Fer. V. die 28. Aug. & iterum 19. Novemb. Innocentius XI. propositiones ejus numero 68. quas, utpote piures obsccxnas,. primo statim intuitu falsas, exoticas, & ad captum difficiles, fusius explanare non placuit Sufficiet obiter eorum salsitatem tetigisse. Constitutio Innocentii XI. proscribentis octo, & fexaginta theses, quae praetextu orationis, quietis, a Michaelc de Molinos docebantur. Innocentius Episcopus Servus Servorum Dei ad perpetuam rei memoriam. C Oelestis Pastor Christus Dominus, ut jacentem in tenebris mundum, variisque gentium erroribus involutum ä potestate diaboli, sub qua misere post lapsum primi parentis tenebatur, sua ineffabili miseratione liberaret, carnem sumere, & in ligno crucis ehvrographo redemptionis nostrae affixo» m testimonium suae in nos charitatis se se hostiam viventem Deo pro nobis offerre dignatus est,mox re« Uu z ditu- Vß MNM diturus 1a coelum ecclesiam Catholicam sponsam suam tanquäm novam civitatem sanctam Hierusalem, descendentem de coelo,non habentem rugam neque maculam, unam, sanctamque in terris relinquens, armis potentiae suae contra portas inferi circumvallatam , Petro Apostolorum Principi, & successoribus ejus regendam tradidit, ut doctrinam, ab ipsius ore haustam , sartam tectamquc custodirent; ne oves pretioso suo sanguine redemptae pravarum opinionum pabulo in antiquos errores reciderent» quod praecipui Beato Petro mandasse, sacrae litterae docent : Cui enim Apostolorum, nisj Petro,dixit? pasce oves meas ; & rursus ; Ego rogavi pro te, ut non deficiat fides tua , & tu aliquando conversus corfirma fratres tuos ? Quare nobis, qui non nostris meritis, sed inscrutabili Dei omnipotentis Consilio in ejusdem Petri Cathedra pari potestate sedemus, semper fixum in animo fuit, ut populus Christianus eam sectaretur fidem, quae a Christo Domino per Apostolos suos perpetua, o? nunquam interrupta traditione praedicata fuit, quamque ipse usque ad saeculi consummationem permansuram esse, promisit, Cum igitur ad Apostolatum nostrum relatum fuisset, quendam Michaclem de Molinos prava dogmata, tum verbo, tum scripto, docuisse & in praxin deduxisse , quae praetextu orationis quietis contra doctrinam & usum ä sanctis patribus, ab ipsis nascentis ecelesiae primordiis receptum, fideles a vera religione & ä Christianae pietatis puritate in maximos erro* SÜ XK £33 341 errores, & turpissima quaeque inducebant« Nos,cui cordi femper ruit, ut fidelium animse nobis ex alto commissae purgatis pravarum opinionum erroribus ad optatum salutis portum tuto pervenire possint, legitimis praecedentibus indiciis praedictum Micbaelem de Molinos carceribus mancipari mandavimus, deinde coram Nobis, & Venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus in tota republica Christiana Generalibus inquisitoribus Apostolicä Auctoritate specialiter deputatis, auditis pluribus in Sacra Theologia Magistris , eorumque suffragiis tum voce , tum scriptö susceptis,matureque perpensis, implorata etiam sancti spiritüs assistentia, cum praedictorum fratrum nostrorum unanimi voto , ad damnationem in- fraferiptam propositionum ejusdem Michaelis de Molinos, d quo fuerunt pro suis recognitae, & de quibus propositionibus tanquam a se dictatis , scriptis» communicatis & creditis, ipse convictus & respecti- xb confessus fuerat, üt fatihs in processu, & Decreto de mandato nostro lato die 2 %. Aug, praesentis Anni 1687. devenire, üt infra decrevimus. Propositio L Necessarium est, annihilari potentias, & hsec est via interns» , Ostenditur jalsit as* N On agituf hic ese annihilatione potentiarum reali, seu physt- ca: haec enim non est in manu creaturae, uti nec easonden» potentiarum creatio; sed de morali solum & mystica, qua homo finfe m m'°(m One ullo ad botia opera exercenda, & frsenandas cogitationes «mias conamine, libero quasi ad bonum & malum arbitrio destitutus velit in omnibus habere se quasi negative & passive, vel Te quasi relinquere abripiendum quocunque, sive Deus per gratiam, sive diabolus traxerit per eoncupifcentiam. Sed haec est pestifera illa quies, quae, uti per decursum patebit, januam aperit ad teporem in negotio salutis, & ad quaevis vitia maxime carnalia, contra quae positiva resistentia necessaria est §c praecepta. Propositio II, Velle operari activi est offendere Deum, qui vult solus agens esse & ideo neceffe est, derelinquere se in illo, & deinde se habere corporis mortui instar, Oftenditur salsitas . S T per velle operari activi intelligit Molinos velle operari Ubere: & per id, Deum velle esse solum agentem, nempe liberum, idque in actibus bonis, propositio convenit cum Jansenii 4ta, & multis Quefnelii. Si verö intelligit quemcunque activum conatum voluntatis sive ad opera bona sive ad resistendum motibus pravis, esse Dei ostensivum, est patenter falsa: sic enim omnia sive bona sive mala aequaliter imputabuntur Deo, qui, üt asseritur, vult solus agens esse. Quin e contrario Deus a nobis exigit conatum activum: Convertimini, ait, ad me, & ego convertar ad vos. Excitat per Apostolum: Rom. 13. v. 1 1. fratres hora est,jam nos de somno Turgere: jam enim propior est nostra (alus,quam cum credidimus. Somnolentos, & desides increpat: Vocavi & renuistis &c. itera nisi poenitentiam egeritis , omnes similiter peribitis. Propositio III. Vota faciendi aliquam rem , fune impeditiva perfectionis. Ofienditur salsitas . V Ota nimirum sunt juxta Molinos impeditiva perfectionis ^ quia dicunt & important actionem fositivam aliquid faciendi, quae W X -N 34* quae est omnmö contraria quieti & passivae refigoationi. hinc manifestam, üt ilii placet, supponunt temeritatem , mulcorumquc inferunt necessitatem criminum, si vota fuerint ejusmodi, quas frequentia postulent bonorum simul, & arduorum actuum exercitia, Sed quam abliird& dicuntur ista 2 Vovete, inquit Deus per psalten regium, & reddite Pfal. 75. v. 12. cui prompte obsequitur dicens: Pfal. iij. Vota mea reddam in conspectu omnis populi ejus: sunt Vota plerumque de meliori bono ; sed mavult Molinos in sua inerti quiete insordescere, quäm in melius & perfectius proficere. Promovent etiam vota perfectionem Christianam & religiosam, uti constat de plurimis laudatissimis religionibus* quae per sedulam observantiam votorum maxime solemnium ad illam,quae in Evangelio adeo commendatur, perfectionem pervenerunt jugi bonorum & arduorum actuum exercidO. Propositio IV. Activitas naturalis est irvmica gratias, & impedit operationem Dei,5t ve# ratn perfectionem, quia Deus vult operari in nobis sine nobis. Ostenditur salsitas. S Equitur ex hae, quod omnis actio cum concursu Dei generali & ordinario elicita sit inimica gradae, impediatque Dei concursum specialem » extraordinarium & fupernaturalem; sed falsissima est haec hypothefis,quia ordo gratiae non tollit ordinem na- furae. Verum quidem est quod per gratias praevenientes operetur Deus in nobis sine nobis Uberi scilicet consentientibus ; hoc tamen non obstante per gratias adjuvantes, & concomitantes nobifeum operatur per concursum, ut ajunt seholastici, fimulta- neum. Unde Apostolus 1. Cor. cap. 15. eö alludit, cum dicit: abundantius omnibus laboravi, non ego, sed gratia Dei mecumt jtem: qui dat velle, dat etiam perficere. Caeterum convenit haec cum Quefnellianis 41. 69.25,24. z6.11. 19.26. 27, 28, 34Ö €3)o(8t . Propositio V. Astima nihil operando annihilat se, & redit ad suum principium, & ad suam originem, quas est essentia Dei, ubi manet transformata & divi- nifata, & tunc Deus manet in se ipso , quia tunc non lunt amplius duae res unitae ; sed una sola, & sic vivit, & regnat Deus in nobis,& anima se annihilat in esse operativoi Ößenditur falsius r E jusdem quidem rationis videntur esse anima? in Deam re- signatio, transformatio, divinifario & unio in fano sensu; illud autem quod in cfamnato Articulo Catholici venenum praecipui detestantur, est modus ille perniciosissimae quietis, quo animam nihil operando , sive annihilando se ipsam in esse operativo ad eminentem aded perfectionis apicem ductari poste, inanisti- mi statuitur. Contrarium tenent mystici docentes, animam tendere ad intimiorem conjunctionem cum Deo per actus Ö* operationes supernaiurales, minime verö eo disponi per solam quietem & omissibnem operationum. Dein anima sic disposita per operationes siipernaturaies redit ad suum principium, St ad suam originem, quae est essentia Dei, non per sui immutationem* physicam passivam, ut vult innuere propositio, sed per altissimam contemplationem & spiritualem transformationem, & unitatem cumDeo, eo modo , qu6 in humanis duo amici dicuntur anima una , sed non una sola. Falso igitur dicitur in divinisarione mystica non manere amplius duas res unitas: neque enim anima converritur in divinitatem, aut fit una res sola cum Deo, sed ei moraliter loquendo affective intimius conjungitor. Propositio Vl. Interna via est illa, in qua non cognoscitur aut sumen, aut amor, aut resignaris ,, neque necessarium est, cognoscere Deum, & sic bene pro- ceditur.. Ofe&• ZU m )or m Oßenditur falßtas ♦ Q Ualis, amabo, haec fit via interna , in qua non cognoscatur lumen, nec Deus? Tenebrosa haec via est, neutiquam divina. Nobis (ut Catholice loquar) lumen fidei necessarium est cognoscatur, an berse procedatur in via interna. Hac praeluppo- sitä amor sive Dei sive proximi, si quö minus cognosci, laitem comitari debet, ut via interna perducat ad praedictum statum transformationis, diviniiationis,& unionis cum Deo juxta illud Aug* Deus meus ! amor meus ! illuc feror quocmque feror, Resignatlo quoque aStiv* in unicum Dei beneplacitura commendabilis erit, neque inutilis, vel non neceslaria. Ultima Verba omnino exorbitant , necessitatem cognitionis Dei a via interna excludendo. Si enim attestante Christo Domino Joan. 17. v. z. Haec est vita aeterna,ut cognoscant te (alloquitur autem Patrem Coelestem) solum Deum verum &c. quam non erit necessarium ad viam vere internam cogno icere Deum ? Cum praesertim Deus sit primarium ac principale objectum hominis, sive terminum spectes beatitu- dinis aeternae, sive viam contemplationis & temporalis unionis cum Deo. Propositio VII. Non debet anima cogitare aut praemium, aut poenam, aut paradisum, aut infernum, aut mortem,,aut aeternitatem, Oßenditur salsitas ♦ C Ontraria haec sunt verae fidei: Cogitatio enim objectorum hujuscemodi necessaria, ac utilis est animae ad viam veri internam aspiranti. Nam Cogitatio inprimis pramii aeterni ad sanctitatem tantam perduxit sanctum Paulum, qui testatur de le 2. Ti- moth. 1. v. !2. Scio enim cui credidit & certus fum , quia potens eß depostum meum servare in illum diem. 8c alibi : reddet mihi coronam justitiae justus Judex. Cogitatio poena inculcatur a Christo Matt. 10. v. 28. timete eum , qui potefl & animam (f corpus perdere in gehennam, Cogitationem paradisi Christus morituriens suggessit !*- X x 2 troiS 348 V/ LÄL M. ixSW tronl ist cruce , Luc- 2.3, v. 48. Hodie , inquiens , mecunt eris in Paradiso. Cogitatio i> senti, sive ardor Gehennae ardorem restinguit luxuriae, ita Isidorus Pelusiota. Cogitatio mortis est no;oriam an- titodum contra omnia peccatorum genera. Sin£ cognatione aternitatis vix rect& proceditur : nam nulia fatis securitas, ubi periclitatur atemit&s, ita S. Greg. De his igitur cogitandum est, ut in via salutis recte coram Deo ambulemus. t Propositio VI1L Non debet velle scire,an ambulet cum voluntate Det, an sit resignata illi, vel non: nec est necesse, ut velit cognoscere suum statum, nec proprium nihilum, led sese habeat quasi corpus mortuum. Qßenditur salsitas , M ira haec est ahstractio , quam nullus ex Mystica theologia hactenus aut docuit, aut suasit. Oportet igitur scire, & quandoque cum reflexione indagare, num anima ambulet cum Voluntate Dei: juxta illud Psal. 38. V. 5. Notum fac mihi Domine sitient meum , ut sciam quid defit mihi? Sed & resignationem activam in Dei voluntatem jam olim suasit Psaltes regius Psiti. 54. Jatta super Dominum curam tuam, (si ipse te enutriet, NecelTarium praeterea est, cognoscere statum suum in 01 dine ad emendandum id, quod vitiosum est, & continuandum id, quod in virtute, & profectu spirituali laudabile est. Atque ad haec&similia maxime conducit consideratio proprii nihili, & activa annihilaeio , sive conjectio in abyssum propriae vilitatis & humilitatis , in qua omnes fere virtutes consolidantur, Proposieio IX. Nosl debet anirsta memor esse vel sui ipsius, vel Dei, vel ullius rei, & in via interna omnis reflexio est nociva, etiam reflexio supra suas actiones humanas , ac proprios defectus. Oßett- Z49 x m Oßendttur falßtäs. H ac propositione prohibetur animae omnis reminiscentia naturalis & supernaturalis sive fui, sive Dei, sive alterius cujus- cunque rei. Imo omnis reflexio supra actiones humanas, 8 c proprios defectus arguitur esse nociva. Qmd ergo tandem agendum ? Nihil prorsus, respondet Molinos, sed quiescendum animae est, veltit corpus quiescit exanime. Haec quidem ille. E contra quam salubris sit frequens Dei memoria } docent cu- mulsitim Afcetae- David. Pfal. 24. ait: Oculi mei femper ad Dominum. £t S. Augustinus, si peccare vis, quaere ubi te non videat Deus, & fac quod vis. Imo nöri tantum De!, sed (f alterius rei memoria commendatura Patribus. S. Bernardus in Piäl. qui habitat: commendat memoriam de praesentia Angeli Custodis. In omni angulo angelo tuo reverentiam habe. Gratis tandem St falsiffi- me dicitur omnem reflexionem etiam fluprh aBiones humanas (f defle - Bus proprios esse nocivam contra illud Job. «?.v. 28.Verebar omnia opera mea. San£ Viri pii frequentes solent instituere recollectio- nes» in quibus reflectant supra actiones, St proprios desectus, quZ ratione exterminantur vitia , St virtutes facile acquiruntur. Atque ex defectu hujus reflexionis multi faepfc in graves labuntur excessus, de quibus conqueritur Deus, Jeremiae 12. v. 1, NuBus est, qui recogttat corde , Propositio X* Si propriis defectibus aliquis scandalizat alterum, non est nec este ad id facere reflexionem, dummodo non sit voluntas scandalizandi , & noö poste reflectere ad proprios defectus, est donum Dei. Oßenditur falßtdh H /Ec ’üta iüorum scandalum ipßs ak Propheta Regius Pfal. 48. V. 14. accomode idipsum hic dici potest: Haec via illorum interna est scandalum ipsis. Scandalum enim, quod in Evangelio Christus adeö aggravavit, ut scandalizantem suspensa in collo ejus mola asinaria in mare demergi jusserit, Moiinistae adeo at- Xx 3 tenuant- zzo W )o( M feauant & alleviant, ut nec reflexione dignum existiment, tan- *3 u arti rem nullius momenti, ita ne discipuli supra Magistrum.I Scandalum est duplex peccatum ut docent Scholastici. Nec ehest» quod non adsit voluntas scandalizandi, sufficit enim quod actio de se peccaminosa ponatur in iis circumstantiis , in quibus alter scandalizari potest; neque enim voluntas scandalizandi, .sed actio Zpsr peccaminosa est malum exemplum , & scandalum activum. JReflecteread proprios defectus illos emendando, est juxta omnes speciale donum Dei. Propositio XI. Ad dubia nux accidunt.,rectene procedamus, an non, non est necessarium reflectere. Oßenditur falsius. N Ova doctrina! Novum paradigma! Non tantum necessarium, sed St obligatorium est, ut in rebus moralibus , in quibus intricatiffima stepe accidunt dubia, pro majori securitate flat reflexio, an bene & recte procedatur: cum enim in dubio tutior pars fit eligenda, electionem necessario praeire debet reflexio supra motiva in utramque partem trahentia. Aliunde etiam doctrina est omnium Moralistarum, quod cum dubio saltem practico non liceat operari, nisi deponatur; ad hoc igitur deponendum denuo necessaria & obligatoria est reflexio, indagatio, instructio, & veritatis apud eruditos investigatio. Propositio X1.L Qui dedit liberum arbitrium Deo, non debet curare dc.ulla re, nec de inferno, nec de Paradiso, nec de habendo desiderio lus propriae perfe.- ctionis, nec virtutum, nec propria: sanctitatis, ncc proprias salutis^ a cujus edam spe se purgare debet. 8 Oßenditur falßtas? I dare liberum arbitrium Deo idem est , ac resignare fe in Dej voluntatem, non curabo de verbis istis; si verb est idem, ac omnino IS3 X S3$ ZZL omnino renuntiare libero arbitrio» omremque üsum a se abdicare ac Deo consignare, per ncnactionem, est reprehensibile. Deus siquidem constituit hominem ab initio liberum , apposuit illi ignem & aquam, ut ad quodcunque voluerit extendat marum tham. Unde hominis est vel maxime, curare de omni quacunque re sive ad temporalem , sive ad aeternam salutem suam quomodolibet spectante. Et quidem cura ptaecipua eö dirigenda > ne per accumulationem peccatorum via sternatur ad infernum* sed potitis totis viribus incumbendum, ut per bona operi certam faciat vocationem siiam ad Varadifum. Multi enim siintr vocati, pauci vero electi, Matt. 20. v. 16. Curandum igitur & a- gendum est modo, quod in aeternum expediat. De fiudio virtutum & desiderio propria perseBionis , & fanffitatis exhortatur nos incarnata veritas: estote perfecti, sicut & pater vester coelestis perfectus est. Matt. 5. De sura salutis* & augmento justitiae monet nos Apocalyptica aquila: justus justificetur adhuc, & farctus sanctificetur adhuc Apoc. 22. v. 11. In eo quod dicit» a spe salutis debere hominem fe purgare, convenit cum Janfenio qui lib.de statu naturae cap. 10. habet: absit ut ita Christianus propter retribtt- tionem operetur, contra Davidicum illud Psat, 118- inclinavi cor meum ad faciendas justificationes ;tuas in aeternum propter tetri- iutionem « Propositio XI1L Dom consignatum fuerit liberum arbitrium Deo, illi debet relinqui cura» & cogitatio omnium rerum nostrarum, & permitti, ut in nobis sind nobis suum divinum faciat velle. Oßenditur salsitas. H Abet Deus tanquam causa prima & universalis curam generalem de omnibus ; sic enim intendit cunctis, ac si vacarec ä singulis, & sic intendit singulis, ac si vacaret ä cunctis &c. quo non obstante homini tanquam causae secundae, & libero secundo reliquit curam specialem ac particularem rerum suarum. Neque potest homo sub praetexta quietis & totalis resignationis liberum zz, © )0C g» bcrum arbitrium funm eo animo totam Deo consecrare, ac consignare , ut se abdicet ä cura propria? salutis : G>ui enim creavit te fin'e tc } inquit Augustinus, non vult salvere te fine te. Propositio XIV. Qui resignatas est divinat voluntati, non debet i Deo quidquam petere, quia petere est imperfectio, cum fit actus propriat voluntatis, & electionis, & est quodammodo velle, ut divina voluntas nostrat se conformet, & non nostra voluntati divinae : & illud: petite & accipietis , non fuit dictum a Christo pro animabus internis, qua: nolunt habere voluntatem, quin & ista? eo deveniunt, ut non postjislt ä Deo quidquam petere. Oßenditur salsitas . H yfic propositio consectarium quoddam est propositionis primae, & secundae, quod oporteat annihilare potentias, nec velle operari active , sed jacere in pura quiete. Hanc quietem Agnes A S. Paulo, portus regii Monialis, Arnaldi (oror , &San- cyrani discipula, vocat quintam quandam essentiam perfectissimas charitatis, & Arnaldus ipse vocat lib. de freq. com.'parte 3. cap. 7 , amorem Dei purissimum, & omnis expertem mixtionis* Ratio autem potissima confixionis est, quod sub praetextu conformationis , & resignationis in divinam voluntatem studium orationis evertere conetur, quod summe scandalosiim est. Esto enim petitio & oratio ad Deum sit actus propria? voluntatis, non tamen hoc ipso mala, 8c imperfecta est, cum fit actus conformis voluntati divina , qua? vult, ut petamus. Joan. 16, v. 24. Usque modö non petistis quidquam ? petite & accipietis. Adde quod omnis oratio vera &bona sit ferse femper impliciti conditionata; Peto hoc vel illud , si divinae beneplacitum sit voluntati, si ad salutem animae conducat &c. Neque ab his Verbis a Christo dictis excluduntur animae , fit vocat, internae, qua?,iicct sint Deo resignatae, voluntatem tamen propriam non amittunt,nec amittere poliunt, maxime circa ea, quae ad salutem animae conducunt. Quantumcunque igitur sancta videatur ista resignatio, reipsa tamen non inducit nisi torporem, neglectum» & incuriam salutis. Pro* 35? f® JoC @1 Propositio XV. Unde, sicut nihil debent ä Deo rogare , etiam non tenentur illi reddere gratias pro ulla re, quia utrumque est aequaliter actus proprias voluntatis. Oftenditur salsitas , E X uno absurdo sequitur aliud absurdum : eliminati namque petitione, & rogatione ad Deum etiam eliminanda est gratiarum actio , tanquam actus propriae voluntatis. Sed majus ostendam Molinisio absiirdum, quod nolens volens admittere debebit. Ex hoc principio sequitur, quod homo non debeat tuum liberum arbitrium Deo consignare, quia & haec ipse consignatio est actus propriae voluntatis; sed neque Deum amare,neque annihilare potentias, neque hoc ipium docere, quia & amor & annihila tio, & dostio sunt actus propriae voluntatis. Quid ad hoc Molinos? Propositio XVt Non oportet quserere indulgentias pro poena debita peccatis propriis,quia melius est setisfacerc divinae justitiae , quam quaerere misericordiam : nam illud procedit ex puro amore Dei, & hoc ex amore intereffato, id est personalis commodi nostri, & non est grata Deo, nec meritoria, quia est velle subterfugere crucem. Ostenditur salsitas. H Oc sibi principium statuere videtur praesens propositio, quod omnium actionum humanarum adaequata divisio sit cnari- tas pura, vel vitiose cupiditas, ut quod ab alterutra imperatum, ab ea virtutis, aut vitii nanciscatur denominationem. Quapropter cum indulgentiarum petitio ex amore non quidem terreno, sed coelesti fui tamen ipsius, atque adeo interessato, in populo fideli soleat dimanare, non proprse charitas, sed concupiscentia dicitur coelestis, quod (ufficit Molinisio, ut cupiditatis sordidae nequeat maculam evitare. Patet vel ex ultimis Verbis: nec meri - teria, quia esi velle crucem fugere. Quae fuga in hominibus plerüm- Y y que i 354 M M 3 que provenit ab amore fui. Sed haec omnia falsa sunt: esto enim indulgentiae fundentur in Dei misericordia, nihilo tamen - minus pereas satisfit justitiae divinae pro poena peccatis debita.ex thesauro scilicet ecclesiae. Neque etiam satisfactio divinae justitiae scmper procedit ex amore puro, sed quandoque ex virtute poenitentiaevel aliis modis &c, sed 5 t esto quod indulgentiarum ustis originetur ex amore intereslato, quatenus homo cupit a se amoliri hafce poenas residuas tanquam sibi incommodas,non ideb est res Deo ingrata, aut non meritoria : procedit enim amor talis a ipe fu- pernaturali tendente ad beatitudinem & omnia impedimenta removente* Propositio XV11. Ex quo traditum est Deo liberum arbitrium , cura etiam ae cogitatio anima: nostrae, non debenc ulterius astimari tentacioncs, nec alia iis fieri resistentia, nisi negativa, non utendo industria: &, si natura inde patitur,, necessd est „ illam sinere pati» quia natura est* Oßenditur salsitas. I Dem est, ac si diceret: Natura;in hoc statu annihilationis quasi mortua est, ut quamcunque in partem traxerit indeliberata si ve concupiscentiae ad malum, sive gratiae ad bonum delectatio, necefse sit, eam sequamur* Unde abstinendum homini est ab omni opere, etiam conamine adversus illecebras tentationum: quia resistentia qualiscunque vel impossibilis tunc est, vel aliud non efficit, nisi ut in peccatum, necessariö agat praecipitem. Si hoc voluit Molinos convenit cum Quesiiell. 39.40.16 & 19. Sed haec est illa pestis, quamsubdosc intendit Molinos, nempd liberum tentationibus fi aenum permittere, atque ita spurcitias spurcitiis accumulare. Si enim non alia resistentia, nisi negativa tentationibus maxime carnalibus (in quibus nec materiae parvitas datur) facienda , quot gravissima peccata, quae alias per positivam resistentiam fuissent evitata, sub hac futili quiete impune committerentur? Pro- 355 Propositio XV11L Qui in oratione utitur imaginibus , figuris, speciebus,& propriis conceptibus, non adorat Deum in Spiritu Lc Veritate. Oßenditur salsitas . P Raescns propositio impugnat non imagines, & figuras externas, sed internas. Verum omnino latuö : Ea enim est naturae & animae corpori concretae , conditio , ut in operationibus suis internis , sive eae consistant in meditatione, sive iit oratione, dependeat a phantasmatibus, speciebus im & expressis , imaginibus , figuris ad modum rerum corporearum adumbratis & conceptibus sive impressionibus per verbum mentis repraesentatis. Cum igitur anima hisce adminiculis in oratione uritur modo sibi congenito & naturali ,verfe adorat Deum in spiritu & veritate, qui mediis illis figuris tartquam fui vicariis cognoscitur. Propositio XIX. Qui amat Deum, prout illum ratio argumentando repratseattt, aut intel« lectus comprehendit, non amat Deum verum. Oßenditur falfitas. R Ecurrit femper ad stium inane principium Molinos, quod voluntas se non debeat habere active producendo amorem ex praevia intellectus operatione contra illud Apostoli, Rom. i. v. 20. invißilia Dei per ea qua fafia sunt inteüeBu ( alii legunt intellecta) conspiciuntur: sed debeat se habere passive, & in purä quiete, donec Deus ei yelut inspiret amorem. Sed quo fhndamentö? Nullo. Posset quidem did, quod ratio argumentando, & repraesentatio, sive comprehensio intellectus efficiat idolum mentis, atque adeö secundum eam non adoretur Deus verus sed reipsi* idolum mentis. Sed inane est hoc effugium : Esto enim Verbum, & repraesentatio mentis philosophice loquendo sit mentis idolum, non tamen per hoc intelligitur aliud,quam species expressa Yy 2 objecti, 35ö objecti, nempe Dei, in qua juxta nostrum concipiendi modum Deum in hac imagine principaliter cognoscimus, adoramus, atque amamus. Propositio XX. Dicere, in oratione utendum discursu & cogitatibus tunc,cum Deus non loquitur animas, est ignorantia : Deus non loquitur unquam ; illius loqui est operari, (emperque in anima operatur, dum ista suis discursibus, cogitationibus & operationibus eum non impedit. Oflenditur salsitas , N confeflb est apud omnes, orationem fieri non posse fin£ cogitatibus : alias metuendum, ne dicat nobis Deus orantibus: nes’itis quid petalis. Matt. 20. v 22. Oratio quoque mentalis sine discursibus» & sedula veritatum investigatione non perficitur, üt est communis Ascetarum , etiam tunc, cum Deus non loquitur animae, id est, etiamsi Deus per illuminationes, & inlpirationes speciales ordinis supernaturalis actu non influat in animam. Displicet quoque illua : Deus non loquitur unquom ; cum tamen, teste Apostolo Hebr. 1. v. 1. Multifariam, multisque modis olimDeus loquens patribus in prophetis novisiime diebus istis locutus sit nobis in filio, quem constituit haeredem universorum, per quem fecit & siecula. Alia quidem loquela Dei fit in anima, qua loquitur nobis fine nobis , per illuminationes & inspirationes : sed hae non sunt operationes solius Dei, cum sint actiones vitales simul ab anima licet indeliberate elicitae, quae sopervenientibus discursibus, sanctis conclusionibus, cogitationibus salutaribus &c, minime impediuntur, sed adjuvantur ad operationes liberas & vitae aeternae meritorias eliciendas. Dixi : fine nobis , liberi scilicet consentientibus. Propositio XXL In oratione manendum est in fide obscura, & universali cum quiete, fit oblivione omnis alterius cogitationis particularis & distincta attributorum Dei & Trinitatis, atque standum in pratfentia Dei ad eum adorandum,eique serviendum; Verum fine productione ullorum actuum: Deus namque id genus rebus nyn delectatur. Ofien- 357 Oßenditur salsitas . I N oratione fidem obscuram, & universalem adhuc locum habere non diffitemur ; sed quietem illam , & oblivionem Dei sive quoad Trinitatem sive quoad particularia & distincta Dei attributa recte detestamur. Si enim tres sunt in coelo, qui testimonium dant, Pater, Verbum , & Spiritus Sanctus , & hi tres unum sunt: i. Joan. cap. §. v. 7. Cur non ad hunc thronum Trinitatis accedamus cum fiducia ? Sanctus quoque orator David ia psalmis suis variorum Dei meminit, distinctorum attributorum. Justus es Domine, & rectum judicium tuum. Psalm 11 z. Confitemini Domino quoniam bonus , quoniam in aeternum misericordia ejus. Psalm. 135. Qud ibo a Spiritu tuo? & qu6 a facie tua fugiam? si aseendero in coslum,tu illic es; si deseendero ininfer- num.ades.Ps i z Z- ecceiromensitas:Dominus regnabit in aeternum St ultra. Ps.io.v-i6.Non meminisset David attributorum Dei nimirum justitia > bonitatis , immensitatis , & aeternitatis, nisi Deum id genus rebus delectari probe nosset. Quod standum sit in oratione coram Dei praesentia ad eum aftiandum adorandum» efquc serviendum, non rejicimus, sed approbamus ; damnatum est tamen quod sequitur, fieri idipsum sinfe productione ullorum actuum. Quin & negamus id fieri posse. Propositio XXII. Non est h*c cognitio fidei actus quispiam productus ä cteaturä , sed cognitio quasdam illi ä Deo data, quam creatura non novit se habere, atque adeo postea scit, se habuisse; idemque dicendum de amore. Oßenditur salsitas C Ontra Animasticam haec certissimi, & quidem exotice impingit, docendo, dari actum vitalem, qui non sit ab intrinseco, sed ab exrrinseco productus, nimirum cognitionem fidei, vel amorem, quem Deus in creaturä operetur creatura se passive habente, nec sciente an & quid habeat, possit tamen se r*- fieBere, se prius habuisse, (hic admittit Molinos reflexionem alias a se rejectam) sed quam parum lapis, si in eo poneretur ccgni* Y y 3 tio, ZZ8 W X M tio, tanqaanj qualitas aliqua physica, did posset cognoscens,jtana parum anima, fi in ea poneretur cognitio fidei,aut amor ä solo Deo productus, dici posset cognoscens, vel amans: Diceretur Igitur anima in casu praecisfc habens cognitionem fidei vel habens amorem, idque defectu vitalitatis, quam utpote ab extrin- iseco productam non haberet vitaliter. Propositio XXII1* Idyftid cum S. Bernardo in Scala Claustralium distinguunt quatuor gra* dus, lectionem, meditationem, orationem & contemplationem in- fusam. Qui sernper est in primo* nunquam transit ad secundum; qui semper est in secundo, nunquam ad tertium pertingit, qui est contemplatio nostra acquisita, ubi consistendum est tota vitä, dummodo Deus non trahat animam nihil tale exspectantem ad contemplationem infusam; & hac cessante redeundum est anima: ad gradum tertium,& in eo consistendum non amplius revertendo ad secundum aut primum. Oflenditur salsitas R idiculum est, si Verba propositionis materialiter & in sense, composito sumuntur:Qui semper manet in primo, nunquam transit ad secundum; qui Temperest infecundo, nunquam ad tertium pertingit. Pari enim ratione dicam: qui semper manet Ra- tisbonae, nunquam transit Augustam &c. Qui femp.er est Augustae nunquam pertinget Viennam; in contextu quoque non meminit transitus ad quartum gradum,,& tamen in fine ridicuse ait, redeundum esse ad tertium gradum. Sed quidquid demum fit de doctrina D. Bernardi in libro citato, audiamus modo,quomodo exponat viam tendendi ad divinam unionem sive contemplationem. Serm0ne2.de ascensione. Quidam,inquit, trahuntur,qui dicere possunt: trahe mc post te. Nonnulli ducuntur,qui dicunt; introduxit me rex in cellam vinariam. Alii rapiuntur, sicut Apostolus raptus est ad tertium caelum. Et primi quidem felices qui in patientia sua possident animas suas. Secundi feliciores, qui ex voluntate sua confitentur domino. Tertii felicissimi, qui in pro- W N W 3?9 fundissima Dei misericordia, quasi sepulta arbitrii libertate,in divitias gloriae in spiritu ardoris rapiuntur, qui spreto ac (uppress6 adminiculo rerum ac sensuum, non ascensorris gradibus, sed inopinatis, instantaneisque excessibus feruntur in Patrem. Sedhaec de extali, & raptu exfraordinario sunt intelligenda* Propositio XXIV. Quanttectinque cogitationes inter orandum accidant,-etiam impura,quin & contra Deum & sanctos, contra fidem & sacramenta : Si non voluntarie foveantur, neque actu aliquo voluntatis rejiciantur, sed cum indifferentia & resignatione tolerentur , non impediunt orationem fidei ; imo illam reddunt perfectiorem, quia anima magis est resignat* voluntati divinae. Oftenditur salsitas. L Icfct enim cogitationes hujuscemodi praescindendo a causa d*- ta, vel occasione quaesita, si omnino involuntarie accidant, peccata non sint; sunt tamen sub obligatione gravi actu voluntatis contrario, rejiciendae, ac repellendae ob periculum consensus in eas. Neque hic locum, vel excusationem habet indifferentia seu resignatio, quae potius foret consensus interpretativus. Unde & orationem fidei reddit imperfectam & abominabilem coram Deo,nuiliusque gratiae impetrativam; si enim non est speciosa laus in ore peccatoris , multo minus erit speranda exauditio ä tali impuro ore* Propositio XXV. Tametsi superveniat somnus, & dormiatur, omnino tamen oratur, & contemplatio fit actualiter, quia oratio & resignatio, resignatio & oratio , totum est idem j Lk quamdiu continuatur resignatio , utique etiaim oratio continuatur,, Ostenditur fälst as. V Erosimilc equidem apparet, Molinosium aliud hic non serr- sisle, quam & Qucsneiium : .Actum scilicet resignationis, »- deöque & orationis durare somni tempore,durare,inquam,non actu»- 36 o GZ W actualiter physicfe, sed moraliter: quanturalibet per rk astualiter plus sonare verba tua voluerit, ut credulis sibi discipulis, mulieribus praesertim, commendabilem magis redderet novitatem suam de quiete, otio , & somno omnibus meditandum actibus praevalente. Deinde si resignado ista se referat ad priorem culpabilem resignationem in cogitationibus impuris, supervx.niens somnus inopinatus erit tantum peccati interruptio, minime verö orationis continuatio. Propositio XXVI. Tres ha: vi* purgativa, illuminativa & unitiva est absurdum maximum, quod dictum fuerit in mystica, cum non sit nisi via unica, id est via interna. Ostenditur salsitas . U Nicum, quod Bajus, Jansenius, & caeteri discipuli videbantur hactenus intactum reliquisse, erat orandi genus , ac meditandi religiosis usitatissimum » modusque juxta illud excolendi animos spiritualibus exercitiis via successive triplici purgativa, üt dicitur, illuminativa, & unitivä. Quarum distinctio omnibus Ascetis notoria est, & communis. Propositio XX VII. Qui desiderat, & amplectitur devotionem sensibilem, is nec desiderat nec quaerit Deum, sed se ipsum; quique per viam internam incedit, mase facit eam desiderando, ac habere conando sive in locis sacris sive in festis folemnibus. Ostenditur salsitas . D Evotio, quae fit principaliter in operatione intellectus, & voluntatis, & saepfc ex abundantia divinae gratiae redundat in sensus,v. g. cum dolor dc peccatis parit lachrymas, gemitus, sin- gultus &c. cum discretione honeste desideratur, & qui illam amplectitur, non hoc ipso se ipsum quaerit, üt male praetendit condemnata propositio. Nec mali agit, qui illam & devotionem sensibilem sive in locis sacris sive folemnibus diebus desiderat, vel illam habere 4E3 )o( S# 36 * habere conatur ; ciim idipsum nullibi interdiöum legatur 3 imo talia loca, & tempora illi magis accomoda videantur. Propositio XXVI Ih Bonum est txdRun rerum spiritualium, quia sic ab amore proprio exput* gamur. Ostenditursalsitas. A Liud de hoc taedio, tepiditate Sc torpore rerum ipiritualiura Dei judicium est. Ap0c.-3.-v. 15. Scio opera tua, quia neque frigidus es neque calidus ; urinam frigidus efles'aut calidus ; sed §uta tepidus es , 0* nec frigidus , nec calidus , incipiam te evomere ex ore meo. Pessimum igitur eit taedium rerum spiritualium, imö species acediae vitii capitalis,tum quia sic ab amore Dei longius avellimur: tum quia ab honestissimo amore proprio retrahimur. Dixi : btneßiffimo ; imö dicam praeepto. Matt. 22. V. 3 6. quando interrogavit legisdoctor: Magister, quod est mandatum magnum in lege? Ait illi Jesus ,: Diliges Dominum Deum tuum &c. Hoc est maximum Sc primum mandatum. Secundum autem simile est huic; diliges proximum tuumscut teipsum. Infero. Amor proximi est honestissimus > & praeceptus in lege. Ergo & amor fui vel anaor proprius, ordinatus tamen. Ruit ergo caula propositionis, gx qua male infert Molinos,bonum e fise taedium rerum Ipiritualiuna. Propositio XXIX. Cum anima interna fastidit discursus de Deo,& virtutibus, manetque frigida, non sentiendo fe ad fervorem accendi , bonum signum est. Ostenditur salsitas , N On agit hic Molinos de Ipirituali ariditate , quam subinde animae etiam devotissimae citra culpam experiuntur, juxta illud Bernardi: Non fapit Psalmus & c. sed de pofitivo fastidio circa discursus de Deo, de virtutibus &c. item de torpore, frigiditate & tepiditate asserit, haec bona este signa, quae omnes Catholici inter signa pessima & in negotio salutis periculosissima numerant. Z z Aß Z62 GZ M ISI An norr enim estvirtualis, si non actualis , Dei contemptus, fastidire colloquia de Deo ? an non est indicium animi in vitiis enutriti, fastidire & odisse sermones de virtutibus? an non est res periculo plena inter devotorum ignes catholicorum remanere frigidum , & non ad fervorem accendi ? An non allusit ad tales Christus Luc. rz. cum ad cultorem vineae dixit: ecce anni tres sone* t* quo venio quaerens fructum in ficulnea hac, & non invenio; succide ergo illam, ut quid etiam terram occupat? Propositio XXX. Quidquid sensibile i« vita spirituali percipitur, illud omne abominabile est, sordidum & immundum, Oßenditur salsitas , P Rocul igitur fuit Molinos ab illo magno Dei amatore» qui in nomine Jesu omnem sensibilem, nec in ullo reprehensibilem gustavit suavitatem in haec dulcissima erumpens Verba : Nil canitur suavius, auditur nil jucundius (Sc. quäm Jesus Dei filius. Jtf us % mei in ore in corde juiitus, Ista sensibilis cordis exultatio , est velud aliquis prsegustus futurae dulcedinis in patria »redundans, üt modo dixi» ex abundantia gratiae in scnfus» ut & suae Dei amatoribus non desinr illecebrae juxta illud Psal. 8?. v. 14 Exultavmus, (f deleHati fumus , & Cant, r, v- Z. Curremus in odorem unguentorum tuorum. Propositio XXXI, Nemo medltativus exercet veras virtutes internas, quae non debent cognosci ä sensibus, Opus est amiitere virtutes. Ostenditur salsitas. H JEc modo januam claudit virtutibus, ut maneat aperta porta vitiis, uri sequetur in propositione 41. sequente. Dum igitur ait, neminem meditativum exercere virtutes veras internas, contradicit pfalti regio, Psal 33. v.4. In meditatione mea exardescet ignis, divini scilicet amoris. Est enim omnis meditationis scopus ©W9 scopas & finis eo directus, ut consona lumina & affectus virtu- turn habeantur, & fu6 tempore in praxin deducantur. Quod adi* dit in fine: opus eß amittere virtutes , Subvertere intendit totam vi" tam spiritualem $c Ascesin. Propositio XXXII. Nec ante, nec post communionem alia opus est praeparatione,aut Aratiarum actione spro ardmabus hisce internis) quäm ut se teneat m solita resignatione pastiva.'t quia in hac invenitur amor,qui supplet modo perfectiori, quam omnes alii virtutum actus, qui neri possunt,.& fiunt in via ordinaria. Et si in hac occasione communionis accidant motus humiliationis , petitionis, aut gratiarum actionis, reprimi debent , quoties non cognoscuntur esse speciales Dei‘ impulsus: alitet enim sunt impulsus naturae necdum mortuae. Oßenditur salsitas . O Muibus itaque liberi arbitrii actibus quantumvis bonis juxta hanc viam supersedendum prudentius videbitur, sive ante sive post communionem: supervacanea itidem erit salutis nostrae# perfectionis, & cujuslibetboni operis cura,inutile studium. Porrb, ut suam Molinos sententiam non Verbis solum, sed exemplis etiam stabiliret , etsi diu ad altare sacrificans haereret , quiete, ut apparebat, coelesti perfruens, mox tamen ubi ab altari recesserat, ä sa- cristiä se recipiebat & ecclesiä. Illud summe displicet, quod motus humiliationis, petitionis, & gratiarum actionis, si accidant# reprimendos esse doceat ; cum tamen , ut supra benfc notatum est, hanc resistentiam positivam in motibus impurissimis rejiciat. Ex quo sic concluditur: motibus pravis -esse acquiescendum; motibus vero bonis esse resistendum .: o pulchram doctrinam! Limitat equidem fis esse resistendam, quoties non cognoscuntur este speciales impulsus Dei; sed .quis tales cognoscet aut discernet ? Et quomodb, ut nil intactum relinquam, resignatio passiva potest supplere actus virtutum» qui fieri possunt in via ordinaria , cum illa sit merum non-ens, indifferentia negativa, quies iners, & otium sterile, aequivalens nihilo ? Zz r Pro- Z6ch Propositio XXXIII Male Jacit anima , quae via istä internä graditur , si diebus solemnibus faca- re velit conatum aliquem particularem ad habendum sensum aliquem devotionis,quia animabus internis omnes dies sont pares,omnes festi: idemque est de locis sacris,-cum omnia loca his animabus sint paria»- Oßenditur fälsittö R Efutat novam hanc doctrinam antiquiflima primitivae Ecclesiae praxis, & consuetudo, qui constat, fideles olim in pervigilio Sanctorum Martyrum vigilasse ad eorum fepyichra, & speciali devotione eorum festos dies die insequenti celebrasse, quem morem confirmat traditio ad nostra usque tempora Porrö loca sacra specialiter cultui divino , & consequenter devotioni excitandae , esse dicata & consecrata, neque omnia loca caeceris paribus esse paria , constat ex utroque testamento. Ex Veteri quidem in libro Paralip. ubi specialiter a Deo demandatur dedicatio templi,quia templum domini (anctum est, Dei aedificatio est, Dei structura est. Ex Novo autem id patenter elucet ex facto Christi Domini, Matt. 21* v. rz. qui ejecit ex templo vendentes columbas, & mensas nummulariorum subvertit, quia scriptum est : domus mea domus orationis vocabitur. Unde öe Ecclesiis, locisque sacris peculiaria competunt privilegia v, g. jus alyli, immunitas &c. Propositio XXXIV^ ©eo gratias agere linguä & Verbis, non est animarum internarum, quarum est in silentio se tenere, non pracbentfes Deo impedimentum, quö minus in iis operetur , & quanto amplius se Deo resignant, tanto magis experiuntur impotentiam dicendiPater noster-. Utur ta, H inc Quiedstae ingtefli templum, ut sacris intersint,prima capitis versus aram maximam inclinatione totam terminant exteriorem religionem» nusqpam orare labiis videntur: orationis ns x m Z6x ais enim nullum in iis cernitur indicium, sta quidanr ex istis rettulit. Verum impie gratiarum actio verbalis in ista arguitur tan- quam praestans impedimentum quö minus Deus in animabus internis operetur; masc praefertur ei silentium» St resigriatio passi- va toties jam confutata, & quod coronidem malitiae imponit» iniquissime deputatur perfectioni, quod animae sic constitutae' non possint dicere : pater nofier. Quod primum concernit sanior fuit Apostolus Paulus, qui beneficiorum Dei memor gratiarum actionem in multis epistolis commendat, i. Cor. 14. gratias age Deo meo. ad Eph. 16. Non cesso gratias agens pro vobis. Ad Coloss 1. gratias agimus Deo^ Et merito: nam Apoc. 7. v. 12. kpsi sapientia, virtus, fortitudo, honor, gratiarum aBio &c. & tantum abest , ut praestet impedimentum operationibus divinis», id est gratiis lupernaturalibus» ut potius Deum ad eas copiosius elargiendas provocet; silentium econträ , & resignado illa* passiva potius impedimento sit, utpote studiosi quaesita ingratitudo , quae beneficiis etiam ordinariis continuandis viam intersecat. Ultimato etiam prodit luam turpitudinem » dum im» potentiam dicendi orationem Dominicam vocat perfectionem» eousque scilicer perducit Molinifmus , ut orationem hanc universalem , quam Veritas incarnata discipulos docuit, & veluti formulam quandam brevem omnibus accommodatam tradidit», exosam reddat. Et quis credat eousque potuisse progredi audaciam hominis ? St tamen 6 mira morum corruptela ! invenit fidem, St gratiam apud nonnullos; Propositio XXXV Animabus hujus viae internae non convenit, ut faciant operationes etiam virtuofas ex propria electione & activitate: alioqui mortuae non forent. Nec debent facere actus amoris erga Divam Virginem,sanctos» humanitatem Christi , quia cum haec sint objecta sensibilia , talis est amor ergä illa. Ostenditur salsitas, P Rior pars propositionis est doctrina Jansenii juxta quem noii> solüm non convenit > sed neque fieri potest, ut quis poss Zz 3, lapfumi lapsum Adami operationes faciat virtutis ex propria electiones & activitate, scilicet libera. Consonat Quefnell- arr. 39.10.20.22. Quod concernit alteram partem , audiant, quaeso, hi & similes Doctorem Angelicum in lib. fentent. 3. dist. 9. qu, i. ita disserentem : Dicendum , quod beatae Virgini, etiam üt est persona quaedam per se agens , debetur honor per se: unde alia adoratione adoratur, quam filius ejus: ideö non potest adorari Ia- triä » sed dulia; quia tamen non solum adoratur ratione st« , sed etiam ratione filii, ut mater Dei, ideö quantum pertinet ad Christum, honoratur hyperduliä. Pari ratione Sancti, humanitas Christi terminare possunt actum nostri amoris, illi quidem tan- quam amici Dei, & cives Sanctorum ; Haec autem tanquam instrumentum conjunctura divinitati; quin vel maxime ea nos ad redamandum provocat dicente Bernardö : omnis figura ejus amorem spirat, caput inclinatum, manus extentae, pectus apertum. Neque obstat quod sint objecta sensibilia, unde A amor erga illa sit sensibilis. Nos enina qui sensibus ducimur, per eos ad spiritualia asturgimus. Quin & Ecclesiam Christus suam voluit esse visibilem, & sensibilem, & illam in Sacramentorum sensibilium unitate congregatam. Propositio XXXVI. Nulla Creatura, neque Diva Virgo, nec sancti sedem habere debent ia corde nostro: quia Deus solus vult occupare illud , & possidere. Oßenäitur fdßtäs, I Nitiö nimis exorbitare videtur propositio, nulli creaturae concedens sedem in corde nostro , quo fieret» ut omnis cogitatio , quae non est de solo Deo , illicita esset: sumitur enim cor pro cogitatu. Quo quid absurdius ? Dein quod Beatae Virgini Lc sanctis sedem interdicat in corde nostro, non minys impia est, cum illa, lanctique Dei omnes nobis ad exemplum Virtutum omnium propositi sint, prout multi testantur scriptores Ecclesiastici, qui cum tanta ac tam mirifica de Beata Virgine, & Sanctis opera WNM Z67 opera elucubrarint, omninö eis sedem in corde suo praepararunt. Est enim illa ipsa sedes Sapientiae, ä qua deviavit Molinos cum suis , non habituri partem cum illa : Neque ex hoc Deo possessio , Sc occupatio Cordis nostri disputatur aut negatur: Est enim ille Deus universorum, complacens sibi in matre, & Sanctis suis, quorum ope Limem nobis facilitate maluit. Propositio XXXV1L In occasione tentatfcmum etiam vehementium non debet anima facere actus explicitos virtutum oppositarum, sed tenere se iß supradicto a- more & resignatione. Ostenditur salsitas* A Liud nobis inclamat scriptura 1. Petri 5. Fratres sobrii estote , & vigilate, quia adversarius Vester diabolus &c. cui re fi* stite fortes in side. Solicitas ergd pro animabus nostris oportet agere excubias, & in omnibus tentarionibus,maxiirso vehementibus lecurum ad Deum habere accursum. Et quia non eadem ratio tentationum, & pugna contra vitia est, Christus tanquam Coelestis medicus gulis quii usque vitih obviantia adhibet medicamenta. Juxtrt S. Gregor. Hom. 32. in Evang. Nam, sicut arte medicinae calida frigidis , frigida calidis curantur: ita Dominus noster contraria opposuit medicamenta peccatis , ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Et hoc fuso ulla dubitatione credamus: est enim fidelis Deus, qui non patitur vos tentari fopra id, quod potestis, sed faciet etiam cum tentatione proventum , ut possitis sustinere. Sic alloquitur Corinthios Apostolus Epist. 1. cap, 10. v. iz. Finis itaque Virtutum moralium viriis oppositarum est , ut hominis naturam ex se ad peccata valdd proclivem, atque in tentarionibus maxime vehementibus oppi- dd infirmam veluti fulcra sustineant, & potentias animae ser*. susque omnes suo in officio contineant. Pulchra de resistendis tentarionibus habet Gerson cap. iz. Unusquisque /olicitus este deberet circa tentariones suas, St vigilare in orationibus. Et post pauca: \ M m x jpauca: multi quaerunt tentationes fugere, & gravius incidunt i® «eas. Non ergo sola faga, sed positiva renitenda necessaria est ad reportandum triumphum. Propositio XXXV111. Crux Voluntaria Mortificationum gravis est,& sind fructu, ideo que omittenda. Ostenditur salsitas „ C Ontrarium nobis innuit Apostolus ad Cölois. 3. y. 5. Mortificate membra vestra, quae sunt super terram. Si enim secuiv- dum carnem vixeritis, moriemini, fi autem spiritu facta carnis mortificAveritis, vivetis ad Rom, 8. v. iz. Et .liefet Crux Voluntaria mortificationum gravis videatur,; non tamen est sinfe fructu: Via enim ad gloriam coelestem est puritas & sanctitas , quae in hoc statu naturae corruptae in arcta cupiditatum refraenatione, & mortificatione consistit: Non est profecto salubrius remedium , quam arcta continentia, sive Volunt atia crux morrificatio- num : Nam via & stadium ad vitam est crux, Sc via ad perditionem est voluptas. Via ad perditionem est concupiseenria carnis* concupiscentia oculorum & superbia vitae. Ad vitam est continentia , paupertas Ipiritus, humilitas» mortificatio Scc. ecce ingentem fructum Voluntariae mortificationis , vitam scilicet aeternam. Propositio XXXIX. Opera Sanctissima & Austeritates, quas Cincti subierunt, «an sufficiant ad animam vel uno assultü liberandam. Ostenditur salsitas . V idetur haec respicere ad animam tentatione vehementi oppressam , ad quam vel uno etiam assultu liberandam non lufficere dicit opera sanctissima, & quaslibet austeritates oJim a sanctis in ejusmodi occasione assumptas, qualis fuit in tentatione sancti Benedicti Volutatio in spineto, S. Guillielmi Abbatis volutatio N W W Z69 katio in prunis ardentibus. S. Thomas Aquinatis accensi titionis arreptio &c. Sed actum agit Molinos ; constat enim experienda, remedium praesentisiimum contra tentationes esse opera iancta, & austeritates &c. cujus tot sunt testes , quot coelorum incolae. Propositio XL, Beata Virgo nunquam opus aliquod externum fecit, & omnium sanctorum fuit (anctissima: Igitur perveniri potest ad sanctitatem sine opere externo. Ostenditur falsius. S Upra modum excessit Molinos, si, üt propositio sonat, omne Beatae Virgini negare voluit opus externum; cum tamen varia externa opera referant scripturae, Sc illa humanö vivens modo vacare femper ab actu exteriore non potuerit. An non abiit in montana cam festinatione, ut salutaret Elisabeth, eique officium impenderet charitatis ? an non summam externam humilitatem exhibuit in soo Cantico decantatiffimo ; Quia rdpexit humilitatem ancillae suae ? an non cum maximo incommodo sugit inAigyptum, Angelo Dei obedientissima? an non externi implevit legem de purificatione , ab omni tamen macula immunis ? an non filium suum obtulit in templo summa devotione genu fiexö? an non erat paupertatis studiosisiima ? an non animam ejus doloris gladius pertranfivit ? an non cruci cum dilecto discipulo Joanne jugiter astans passionibus filii fui communicavit? §cc. Quidquid autem sit de asserti temeritate circa facta externa,quorum , üt de Christo Domino constat, ita minime dubium est, quin pertinentium ad sanctissimam ejus matrem multa silentio in scripturis praeterita sint: Illud soltem exoticum est, quod in propositione tanquam dogmaticum asleritur videlicet: AdfwBitAtcm per - -veniriposse absque opere exteriore . Hoc equidem dicitur, scd minime probatur, nota enim characteristica verae ecclesiae est Sanctitas exterior. Aaa Pro- &*r Propositio 5 XLL ©eus,- ut nos humiliet & ad veram transformationem pertingere faciat, permittit, & vult in animabus quibusdam perfectis, etiam non ar- reptitiis,,uc d®mon operetur violentiam in earum corporibus iiläs- que committere faciat actus carnales, etiam in vigilia & sine mentis offuscatione movendo-illis physice manus-, aliaque membra contra earum voluntatem,& idem dicendum est in ordine ad alios actus per fe peccanainosos: q,u& casu, non sunt peccatum, quia non adest consensus. Oßendit-ur salsitas» J Am tandiem rcciusö virtutibus ostiL panditur porta maximis vitiis sub prttextu quietis. Videtur Mblinisio, homini obfeoeno, spiritus nequam articulum hunc, üt $c caeteros sequentes non absimiles suggessisse, ut enormia crimina obvelaret specie humiliationis & transformationis ä' Deo intentae, & ministeriö daemonis exercitae in corpore * animi remanente innoxia, utpote non consentiente. Hac circumventum fallacia disponebat facise credulum fequibrem sexum > ut molienti flagitia directori se non opponeret, sed volitam a Deo humiliationem & transformationem, v*b pudor / etiam in se exequi pateretur. Propositio XL 111 Potest dari casus * quo hae violentia: ad actus carnales exiffant in eodem- tempore ex parte duarum personarum , id est. viri & foeminx,& consequenter actus ex; parte amborum,, Oßenditur salsitas» H /Ec, Sc quae sequitur spurcissimarum propositionum series,, absurda adeö est, ut vel sola sin: displicere debeat relatione, neque deceat diutius illi immorari, quam scopus-noster postulat. Cum itaque in eandem singulae videantur concurrere foeditatem, litfficere poterit perfunctoria earum relatio, ac demum cujusli- foet fini attexere saniorem Catholicam sententiam &c. eö nimirum deducit via interna, de qua benb prophetavit Psaltes, regius kfai. Z 4 , y t 6k fiat via illorum tenebrae <3c lubricumi Pro- W jc( M Z7r Propositio X LH1. Deus temporibus praeteritis faciebat sanctos per medium tyrannorum/hta« di£ eos facit per .medium daemonum, qui dum illis caufant dictas vio- lentias, facit.,ut.ii magis se vilificent<5t annihilent in se ipsis,seque in Deo resignent, X)stcndttur salsitas» N Ovum "Martyrii genus, cujus exeeutor constituitur daemon, qui alias omnimodis illud impedire conatur. Absit longfc ista fatuitas. Daemon nuHi hqminum violentiam infert. Daemon inquit S. Bernardus,(utpQte canis alligatus) latrare quidem potest, sed mordere omnind non potest, nisi accedentem & volentem. Cedunt igitur, fateö praetenfae violentiae. Propositio XL IV. ]ob blasphemavit,& tamen in eo non peccavit labiis suis, quia id Fuit .per violentiam daemonis. (i Ostenditur salsitas» O Ccasionem desumpsisse videtur austor ex Job. i. cap. v. 22." Lc ultimo: in omnibusfbis non peccavit Job labiis fuis^ ,neque stultum aliquid egit contra Dominum. Praecesserant equidem plagae variae , quibus eum Sathanas > Do? permittente, afflixerat, his- que omnibus superatis , .scidit/tandem Job vestimenta sua,dixit- que : Dominus dedit , :Dominus *bßnlit , fit nomen 'Domini, benedictum. Infert Molinos.: ergo job blasphemavit.scindendo vestimenta sua, nec tamen peccavit, utpote violentatus 4 daemone, falsa illatio. Commotus fuerat job ex relatione multorum, quae sibi & suis evenerant, malorum » & db ,id ex motu primo scindens vestimenta sua more:Hebraeorum, se tamen ultrö resignavit in voluntatem divinam, benedicens Deum. Non igitur T)lasphe- mavit, sed Deum benedixit. Si in .aliis Verbis & textibus speciem blafphemiae repereris, ne judicium praecipites, sed commentarios lege: Multa enim inserta sunt, quae ab ejus amicis utpote gentilibus protruse sunt & falsö imputata Job patientifflmo. Aaa 2 Propo- 372 m x* m Propositio XLV. Sanctus Paulus pastus est in suo corpore tales violentias dsemonis , unde scripsit; Non , quod volo bonum , hoc ago : sed, quod nolo malum,hoc facio. Oftenditur salsitas. N On equidem ab omni infestatione daemonis, & carnis liber fuit Sanctus Paulus, üt ipse proptereä ingeminat: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, & captivantem me lege peccati, quae est in membris meis. Rom 7. Conqueritur item : datus est mihi stimulus carnis meae, Angelus Sathanae , qui me colaphizet, propter quod ter Dominum rogavi, ut au ster re tu r a mc,& dixit mihi Dominus : sufficit tibi gratia mea. A st quomodo ex his infertur, Paulum se merse pas- sivse, & mere negative habuisse ? minime gentium. Vas electionis S. Paulus castigat & affligit corpus rebelle ac Spiritui subigit: Caßig* > inquit, corpus meum , & m servttutem redigo , ne forti cum altis pradic averim ipse reprobus esßcUr . i. Corinth. ). Unde & ad Rom. 8. Si secundum carnem, ait, vixeritis , moriemini, si autem Spiritu facta carnis mortisicaveritis, vivetis. Textus ex Apostolo citatus : Non quod volo bonum hoc ago (f c, ex cap. 2. ad Romanos desumptus est intelligendus de motibus concupiscentiae primo primis indeliberatis, adeöque omni culpa vacantibus. Propositio XL VI. H x Violentiae sunt medium magis proportiotntum ad annihilandam animam, cdmque promovendam ad veram transformationem & unionem, neque alia est via; estque via facilior & securior. Oßenduur salsitas. N On Spiritus sanctus, sed ipiritus ater, hanc viam docuit quietis. Aliam omnino faciliorem & securiorem monstrat Doctor Ai gelicus 2.2. qu. I8P- art. 1. in O. per jejunium, vigilias & alia hujusmodi retrahitur homo ä peccatis luxuriae, & a quibuscun- que rKNM 37? que aliis peccatis. Vana & peccaminofa est illa falsa quies, illa fucata transformatio,& difuniens unio a Deo. Propositio XLV1L Cum hac violenti* accidunt, oportet, sinamusSathaaam agere,non utendo propria industria, aut viribus, sed consistendo in nihilo nostro; ac tametsi accidant pollutiones,actusqueobs.oeni manibus procurati,atque etiam his magis insolita & peregrina , non opus est his inquietari, sed excludendi sunt scrupuli, dubia, timores, quia anima magis illuminata , robustiorque & candidior efficitur & acquiritur sancta illa libertas. At inpnmis non oportet ea confiteri, fitque sanctissime illa non confitendo, quia sic vincitur damon & thesaurus quidam pacis obtinetur. Ostenditur salsitas . H JEc tota quanta obfcoena est , horretque animus ad abominanda. Et per illas foeditates , quas appellat violentias Sa- thanae, inquit impurissimus homo, anima fit magis illuminata in viä interna seu contemplativa. Vah obscuram illuminationem! ac si opera carnis non obfusearent animam ? Aliud docuit Do- ctor Angelicus 2. 2. qu. 180. art. 2 ad z. Castitas maximi reddit hominem aptum ad contemplationem; Delectationes autem Venereae maxime lumen rationis, in quo consistit vita contemplativa, obscurant. Dein propositio in cumulum impietatis asseverat, non tantum tales actiones non debere pandi in confeflicne* sed & non confitendo eas, fanctiflimi fieri. Sani hic Molinos docuit ea , quae ipse impii practicabat: fassus est enim inter alia, dum publice errores abjuraret, se duodecim annorum spati6 non fuisse confessum , esim tamen indies celebrare non desisteret. x Propositio XL V111. Satanas, qui fecit tales violentias, suggerit deinde, esse graves defectus ad inquietandam animam, ut non progrediatur in via interna : Unde ad tollendas ei vires, praestat,ea noncttfiteri, quia nequidem sunt peccata venialia, A ä & j Offert* 174 E X< W Oßenditur falsiux . C Onsdentiae remorsum » .& cautam timoratarum animarum circumspectionem hic amoliri conatur. Unde peccata, quas violentias Sathanse vocat, clavibus subtrahenda ecclesise esle, impie -addit» alias quieti internae obstacula futura. Praeludit hic propositioni s/mae, in qua per illam quietem asserit perveniri posse ad statum impeccabilitatis non solum quoad peccata mortalia, sed etiam quoad Venialia, qui quidem error ipsissimum est delirium Beguardorum, & Beguinarum. Sic iterum error parturit errorem alium. Propositio XL1X. Job per violentiam Darmonis faciebat pollutiones imanibus suis eö ip.fö tempore, qup mundis habebat ad Deum preces; ita interpretando in tali sensu CCXtam quendam cap. 16 . Job. Oßenditur fälßtds* V ideamus Scripturam, ex qua adeo ablurda potuit profluere assertio» & lasciva interpretatio. Job i6. inter alios textus tabetur: circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meo^» non pepercit & effudit in terra viscera mea : concidit me vulnere supra vulnus, irruit in me quasi Gigas &c. Hac passus Jum absque iniquitate manus mea y cum aber em mundas ad Deum preces, vil immortales ! quis ex citato textu vel a longe talem exfpectaiiet foeditatem ? Queritur Job de miseriis luis, amissione filiorum, ti- liarümque suarum , quos sua vocat viscera. tandemque concludit : Haec passus lum absque iniquitate manus meae> id est *b?~- que ullo impatientia fiimulo , sive absque ullo delicto praecedente vel concomitante. Usitatum quippe Scripturas est» manuum lo- cö venire voluntatem, aut operationem externam ä voluntate imperatam : juxta illud : ad quod voluerit» extendet manum luam. Permißä videlicet ä Deo .daemoni nocendi potestate pat- sus est Job jacturam omnium fopram, & dum mundas quidem ad Deum haberet preces ab immundo Spiritu exagitabatur yarns tentationibus , quibus tamen victoriose ZcpositivL restitit. m x m m Propositio L David , jeremias & multis prophetis sanctfc patiebantur ejusmodi* violentias harum impurarum operationum externarum, Oßenditur salsitas.. N On adducit textum , ex quo probet Davidem; aut Jeremiam' violentias ejusmodi passos fuisse. David profecto potius memorat silarum victorias tentationum: confige, ait in Psalmo n$*. timore tuo carnes meas , a judiciis; enim tuis timui. Jeremias quanta pro Deo passus sit, quamque sancte & ab'operibus camis abstractus vixerit, loquuntur ejus prophetiae* Aliorum sanctorum Prophetarum vitam exemplarem, zelum pro ecclesiä Dei qui non videt, lucem non videt. Unum fortasse Oleam adducis, eui dictum a Deo: siirge & fume tibi uxorem, quia fornicans fornicaberis, Ofee i. Ast non fuisse has violentias, ex eo innotescit,, quod Deus »■ cujus est potestas in corpora , dilpensarit cum eo> transferendo potestatem & jus utendi ex causis sibi notis ea' mu^ siere tanquam sua. Nullae hic violentiae daemonum* Propositio' LH Ih scriptura sacra multa sunt exempla violentiarum' ad’ actus externos' peccaminosos, üt Sampsonis, qui per violentiam occidit semetjpsum cum Phililtaeis, uxorem duxit alienigenam , fornicatus esscum Daljlä meretrice, quae alias erant res prohibitas & fuissent peccata* Item Judith, quas mentita est Holoferni. Eli Iki, qui' puer is maledixit. Elise,, qui igne consumpsir duos duces cum cohortibus Regis Achab. An autem fuerit violentia facta immediate a Deo, vel' dsemonis- ministerio, üt in aliis accidit animabus * in dubio relinquitur* Ostenditur falsias. Q JJatuorexempla adducit eorum , qui violentias passi lunt ss- ve a Deo, sive ä daemone, Sampfonem,, Judiths Elißcum Se Eliam. Quoad Sampfonem commoniter dicitur,-fe ipsum unat cum Philiftaeis occidisse licite ex inßmßu Dei dilpcnlantis in lege* naturae justa de causa; permittendo occisionem; fui ad finiendam ejus. Z76 fB X S» ejus contumeliam, & ad vindicandam injuriam populo electo irrogatam permittendo occisionem Philistaeorum. Jungendo se uxori alienigenae peccavit contra legem positivam. Cum Dalila peccavit liberi, non violentatus, üt vult perperam propositio. Mendacium Judith multi excusant a peccato, eoquod invincibiliter putaret, ad salvandum populum hic & nunc licere. Alii verö dicunt, usam fuisse restrictione non pure mentali, aut scientiä duplici, aut locutione materiali. Elisaeus pueris maledixit, Deo vindicante fervi fui injuriam immissione ursorum, qui cavillantes scurras in frusta dficerperent. Elias, tanquäm ultionis divinae instrumentum , atque instinctu divin6 illustratas ignem fecit descendere de coelo ad puniendam Regis Achab idololatriam, qui prius consulebat Accaron ; Saepi autem puniuntur subditi ob peccata Regum, ut patet in Rege David, cujus populus peste ex parte plurima interiit ob factam populi a Davide numerationem. Proverbium est: Ghtidquid delinquunt Reges y plectuntur Acbivi, Ultimam non potuit cohibere blafphemiam, quandö in dubio relinquit an hae violentiae ad peccatum scilicet, factae sint ä Deo, an vero a daemone ? ac si Deus non minus auctor esset peccati, ac daemon. Quae impudentia 1 Propositio Lll. Quando ha; Violentia*, edam impurae, veniunt kinä mentis offuscatione, tunc anima potest se unire Deo, & reipsä semper magis unitur. O fienditur salsitas . Q Uis haec, Sc alia similia fini horrore audiat, vel absque indignatione gravissima adversus auctorem , ejusque socios tantae conscios, & participes impietatis ? Aliud nobis inculcat Christus Dominas: Lucae 12 . Sint lumbi vestri praecincti: in quem locum ita Cornelius a Lapide : Continentes sint, ut carnem doment, & quibuslibet pravis concupiscentiae motibus generosi resistant: Cingant se cingulo continentiae, id est abnega- tionis, ® wa 377 donis , & mortificationis, qu6 omnia prava desideria, quae ex Concupiscentia assidui oboriuntur, abnegant, & rebitant, mortificant, resecant. Unde S. Augustinus sermone de Verbis Domini 39. praecingite lumbos, inquit, hoc est,omnes appetitus» & affectus circa res saeculi contrahite, & mortificate. Neque hic unio cum Deo fingi potest : quae enim conventio luci ad tenebras? Quae Conventio Afmodaei ad purissimum Spiritum Dei.? Non berih Conveniunt , nec in una sede morantur ^ J Et Deus & Belial. Propositio Llll. Ad Cognöscendutn in praxi,an aliqua operatio in aliis personis fuerit Vio^ lenta, regula, quam de el re habeo , non solum est,quod protesten- tur h?e animte, se non consensisse, vel quod non poflinc jurare se consensisse, ac quod videamus esse animas, qua: profectum faciunt in viü interna: sed pratsertim me dirigo iumine quodam actuali, & quod superius est cognitione humani, ac theologica, quo cognosco certo cum interna securitate, operationem ejusmodi esse violentam: & hoc lumen certes sum venire a Deo, quia mihi venit conjunctum cum securitate, quod veniat .I Deo, neque mihi vel umbram dubii in contrarium relinquit, eum in modum, quo interdum accidit, ut Deus revelando rem quampiam eodem.tempore animam securam reddar,, se esse, qui eam revelationem facit, neque anima postit in contrari- ,um dubitare. *Ostenditur salsitas. Q Uod primam Regulam attinet,ea nimis quam fallax est,cum protestatio saepfc sit factis contraria, & homines plerumque proni sint ad excusandas excusationes in peccatis. Secunda Regula , quae additur, omnibus fer£ haereticis communis est, utpo- te spiritus privati sectatoribus. Quis enim istiusmodi Novator sua obcaecatus superbiä non sibi persuadeat, suggesta divinitus sibi advenisse dogmata, ac tali quidem luce, tali certitudine , ut nullum sibi relictum sentiat dubitandi locum ? De similibus Aug. tract.45. in Joannena ait: innumerabiles sunt,qui se videntes non Bbb sb- Z78' W )°C M sölüm iactantjfed ä Christo illuminati videri volunt; Sunt autem haeretici. Forte per januam intraverunt? absit. Propositio LIV., Spirituales illi vias ordinaria» in hora mortis se delusos & confusos invenient, cum omnibus pastionibus in altero mundo expurgandis. Oßenditur salsitas « I Deö nimirum hoc fiet , quia per viam extraordinariam, vel internam, quam statuit Molinos > pastiones suas in hoc mundo per quietem,transformationem, passivam resignationem nondum expurgarunt, unde videbunt fe deceptos & confusos, utpo- te non amplexatos sua deliria. Sed procul ista. Contraria enim evenient istis novatoribus pfeudo-Christianis, qui cum via fuä extraordinaria m hora mortis fe delusos oc confusos, & tanquam impurissimos haedos ad sinistram collocatos invenient, ubi in altero mundo omnes spurcitias suas cum passionibus luis expurgare quidem volent, sed in aeternum non poterunt, perpetuo infelices. Propositio LV.> Per hanc viam intern anr pervenitur , etsi cum multa tolerantia ad expurgationem & mortificationem omnium pastionum, ita ut r.-hil amplius sentiatur nihil,nihil plan£j neque percipiat quis inquietudinem ullam, perinde üt corpus quoddam mortuum, neque anima se amplius in.diverla transferri sinat.. Oßenditur salsitas.. S Anstitatem adeo mirabilem tot inauditis antea praerogativis & effestibus excellentem exhibet nobis via interna Moiinilii. Sed si tanta quies in hac vita est possibilis , ut expurgatis & mortificatis passionibus nihil amplius sentiatur,neque anima amplius in diversa trahatur, quomodo subsistet Job dicens: cap. 7. v. 1. Aß* titia eß vita hominis super terram ? Quomodo subsistet Apostolus 2. Cor. 7. dicens: foris pugna,■ intus timores? Pro- 379 Propositio LVI. Düse leges & duse voluntates, altera animat, altera amoris proprii tamdio perdurant, quamdiu.amor proprius durat: Unde ubi hic expurgatus & mortuus suerit, uti tic per viam internam, non amplius ibi sunt dux leges, neque dux voluntates, nec ultra fit ulla subreptio , aut motus improviius, neque aliquid porro.sentitur, ne unum quidem veniale peccatum. lOftenditur salsitas. S Uperflue statuuntur duae voluntates; una animae, altera amoris proprii : Ubi enim una anima, nonnisi una est voluntas. Amor proprius, si ordinatus est, non indiget expurgatione,cum nec veniale peccatum sit. Si inordinatus, quem & vocant fkilau- *M»»,est expurgandus & mortificandus insano senso, ne dum nimium erga nosmetipsos afficimur, ad bona sensibilia & pccca- minose incaute pertrahamur. Sed & esto, quod is ipse fit expurgatus & mortificatus, uti constat fastum in multis sanctis, non tamen hoc ipso sequitur, quod nulla fiat subreptio unde eam ©bedientiam tantum ad exteriora pertinere ajebat, minimi ve- rö ad interna : nam in interiora solus Deus & director intrant: Hujus vestigia secutus Qnefnellus protrusit in lucem opus, cujus scopus erat unicus, persuadere suis, posse eos imposterum ad obedicndum ecclesiae praepositis subscribere juramenti formulas Alexandrinae, etsi minitisc crederent, quidpiam fuisse ä Janfenio in volumine de gratia erratum. Unde & Gabriel Gerberost contra tale juramentum insultat: quid utilitatis, inquit, habet iila formula ad dignoscendos liilpectorum sensus, & declarandos haereticos, si doctrina ipsorum in quinque propositionibus fuerit condemnata? Subscribant formulae, non stibseribant,sem- per theologi isti, qui Mnlenistarum nomine intelliguntur, eadem dogmata sustinebunt, neque siibscriptio efficiet, ut alii appareant, quam apparuerint hactenus, neque ut sententias & fidem mutent. Ideo nihil inutilius est istiusmodi formulae subscriptione, scilicet, quia praestita illa ecclesiae praepositis obedien- tia in exteriore haeret cortice» & nihil operatur in animo. Haec quidem illi. Sed constat , Obedientiam ratione voti stringere etiam ad interna. Propositio LX VL Risu digna est doctrina quxdam nova in ecclesia Dei, animam ad interna quod attinet,[gubernari-debere per episcopum, & fi is idoneus non fuerit, anima ipsum cum luo directore adeat. Dico novam, quia nec scriptura sacra, nec Concilia, nec Canones, nec Bulle, nec Sancti, nec Auctores unquam id dixerunt, neque dicere possunt, quia ecclesia non judicat de occultis, habetque jus anima, ut eligat, quem maluerit, Ccc Oste*• 3 , 86 , m M m Oßenditur falsu as * M Olinos videtur velle esse director fine subordinatione ad episcopum, vel ad ecclesiam, quod si velit intendat , salsitas esi in propatulo. Ostendo igitur ex scriptura,, quod anima? subesse debeant episcopis, & in eorum desectu, vel supposita idoneitate, de cujus judicio non est cuilibet privato permissum, & ä superioribus legitimis declarata, suo directori , & hoc universum, non tantum quoad exteriorem gubernationem , sed vel maxime quoad interna animae, si necessitas vel publica, vel privata id exigat. Actorum enim 20. v.28. dicitur Episcopis: Attendite vobis Sz universo gregi, in quo vos spiritus sanctus posuit episcopos regere ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo. Licct enim ibi Apostolus alloquatur Presbyteros Ephesinos , in directione tamen animarum quoad interna nullam facit disserendam. Caeterum supervacaneum est, multis velle probare, quid circa directionem animarum circK interna sentiant Concilia, Canones, Bullae, Sancti &c. ubique siquidem,'reperire est,curam universalem,tum quoad exteriora,tum quoad interiora Petro Sc Apostolis ä Christo commissam esse,& quidem illimitatam supremo pontifici tanquam Vicario Christi, limitatam vero episcopis pro suis dioecesibus, & magis restrictam sacerdotibus & directoribus animarum pro suis Parochiis. Ultima Verba videntur adjecta in gratiam sanctimonialium, quibus electio directorum non adeo facile alias permissa fuit:declaravit quippe Clemens X.anno 1670. quod regularis approbatus ad confeffiones saecularium nequa. quam sit approbatus ad confeffiones rnonialium. Hanc electio, nem liberam.Monialibus videtur hic.Molinos velle, sacilitare. Propositio LX V11.. Dicere opus esse, ut: internum manifestetur tribunali externo superiorum,, & este peccatum,,nisi fiat,.ea est deceptio manifesta, quia e.cilefia non. judicat de occultis , atque animabus propriis pra jydicant his. fraudibus: &ssimulacionibus,. '387 *£>•; 'w' ' s 3i -AA. 'S3? Ostenditur salsitas. A Udiat modo Molinos Conciliarem dilpositionem, quod et* clesia edam judicet de internis & occultis. Trid. namque Sess. 14. cap. j.inquit: Ex his colligitur oportere ä pernitentibus omnia peccata mortalia, quorum post diligentem fui discussio- nem conscientiam habent, in confessione recenseri ^etianfiocctd * tißirnA iÜ4ßnt, tantum adversus duo ultima decalogi praecepta commissa, quae nonnunquam gravius sauciant & periculosiora sunt iis, quae in manifesto admittuntur. Excipit equidem Molinos, dicens, haec de confessione intelligenda , quae anima* bus transformatis & perfecte mortuis, vel non necessaria , vel etiam quandoque impossibilis est ; ast in propositione sermonem este de tribunali externo. Damus hoc illi, quod Concilium loquatur de foro interno; Falsiim tamen est, quod propositioni inseritur! : \EcclefiA non judicAt de occultis. Et quis ecclesiae etiam pro foro externo abjudicabit jurisdictionem de occultis, quae tangunt professionem fidei, atque adeo concernunt gubernationem fidelium externam in ordine ad eorum salutem ? Sed ut verum fatear , Molinos metuebat excommunicationis sententiam, quam ut evitaret, se ecclesiae tribunali externo subducere conabatur, praetendens, suam & suorum doctrinam non subjacere cujuscunque directoris, superioris,etiam ecclesiae judicio. Propositio LX V111, In mundo non est facultas, nec jurisdictio ad mandandum, ut manifestentur litterae directoris circa internum anima:, & idcirco monitos esse oportet, este hunc aflultumquendam Satana;. 'Ostenditur salsitas. E odem sceretö inviolabili volebat recondere litteras directoris circa internum animae statum, ut non obstante legitima judicis Ecclesiastici interrogatione & inquisitione litterae non ma- C cc 2 nise- M EZ M W nifestentur, ne scilicet directoris falsa dogmata pubficfc innotescerent. Hinc illos, quos ve! quas latenter seducebat, monitos esse vult, ne ad inquisitionem citati compareant, aut comparen- tes litteras directoris manifestent: sieram igitur inquisitionem, quae tot jam haeresum monstra profligavit, quae florentissimum Hilpaniae regnum , aliasque Provincias ab omni errorum labe praefervavit, vocat assultum satanae. Sed qui male agit, odit lucem ; & fachanas, cum sit spiritus tenebrarum, difficulter in apertum producitur. Sequitur finis > & conclusio Bullae condemna- tonse. Q Uas quidem propositiones,tanquam haereticas,suspectas,erro- neas, scandalosas, blasphemas,piarum aurium ostensivas,temerarias, Christianae disciplinae relaxativas, & everfwas, & scanda- lolas respecti ve, ac quae cur. que super iis verb6, scripto, vel typis emissa , pariter cum voto eorundem fratrum nostrorum S. K. E. Cardinalium & inquisitorum generalium, damnavimus, circumscripsimus & abolevimus ; deque eisdem & similibus omnibus, St singulis posthac quoquomodo legendi, scribendi, disputandi, easque credendi, tenendi, docendi, aut in praxim reducendi facultatem quibuscdnque interdiximus^ & contrafacientes omnibus dignitatibus,gradibus, honoribus, beneficiis rpfö factö per- petuö privavimus, St inhabiles ad quateunque decrevimus, vinculoque etiam anathematis eo ipfö innodavimus,4 quo non nisi 4 nobis, & a Romanis pontificibus successoribus nostris valeant absolvi. Praeterea eodem nostrb decreto prohibuimus St damna* vimus omnes libros, omniaque opera, quocunque loco,&idio- mate impressa, nec non omnia manuscripta ejusdem Michaelis de Molinos, vetuimiisque, ne quis cujuscunqne gradus, conditionis, ve! status, etiam speciali nota dignus, audeat sub quovis praetextu, quolibet pariter idiomsrte, sive sub iisdem verbis, sive iiib aequalibus, aut sequipollentibus, sive absque nomine, scu fi- ctd Lr alieno nomine ea imprimere, vel imprimi facere , neque im- mwm m impressa seu manuseripta legere,vel apud se retinere, sed ordinariis locorum aut haereticae pravitatis inquisitoribus statim tradere & consignare teneatur sub eisdem poenis superius inflictis: qui ordinarii, 5c inquisitores statim ea igni comburant, & comburi faciant. Tandem, ut praedictus Michael de Molinos ob haereses, errores, & turpia facta praedicta debitis poenis in aliorum exemplum & ipsius emendationem plecteretur, lecto in eadem nostra congregatione toto processu, & auditis dilectis tiliis consultoribus nostri sanctae inquisitionis officii, in lacra theologia, & in jure pontificio magistris, cum eorundem Venerabilium fratrum nostrorum S. R. E. Cardinalium unanimi voto , dictum Michae« lern de Molinos tanquam reum convictum, & confessum refpe- ctiv£,& uti haereticum formalem, licet poenitentem,in poenam arcti & perpetui carceris, & ad peragendas alias poenitentias salutares, praevia tamen abjuratione de formali per ipsum emittenda, servato juris ordine, damnavimus, mandantes, ut die& hora praefigendis in ecclesia Sanctae Mariae supra Minervam hujus almae urbis , praesentibus omnibus Venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus Bc Romanae Curiae Nostrae Praelatis, universoque populo ad id etiam per concessionem indulgentiarum convocando, cx alto tenor processus, stante in suggestu eodem Michaele de Molinos, unä cum sententia inde secuta legeretur. Et postquam idem Miehafcl de Molinos habitu poenitentiae indutus praedictos errores,& haereses public£ abjurasset, < fidimus facultatem dilecto filio, nostri sancti officii commissario, et eum a censuris,quibus innodatus erat,in forma ecclesiae consueta absolveret: quae omnia in exeeutionem dictae nostrae ordinationis die 3 . Sept. labentis folemniter adimpleta sunt. Ec lic&c supra narratum decretum mandato nostro latum ad majorem fidelium cautelam tvpis editum, publicis locis affixum & divulgatum fuerit; nihilominus, ne hujus Apostolicae damnationis memoria futuris temporibus deleri poffit, ütque populus Christianos Cathohcä veritate instructior per viam salutis incedere valeat, praedecessorum nostrorum summorum pontificum Ccc j vesti- 350 W >( m 'vestigiis insistentes, hac nostra perpetuö valitura constitutio- mesipradictum decretum denuö approbamus , confirmamus .debitae executioni tradi mandamus ; iterum fupradictas propositiones definitivi damnantes & reprobantes, librosque & manu- scripta ejusdem Michaelis de Molinos prohibentes & interdicentes, sub eisdem poenis & Cenluris contra transgressores iatis & inflictis. Decernentes insuper » praesentes litteras semper & perpetuö validas, & efficaces existere, & Fore, suosque plenarios & integros effectus sortiri & obtinere ; ficque per quoscunque judices ordinarios & delegatos, quavis auctoritate fungentes, & functuros, ubique judicari & definiri debere, sublata eis & eorum cuilibet quavis aliter judicandi, & interpretandi facultate, & auctoritate, ac irritum & inane , quidquid secus super iis ä quociinque, quavis auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit attentari. Volumus autem, ut praesentium transumptis etiam impreffis, manu notarii publici subscripti«, & sigillo alicujus,personae in dignitate ecclesiastica constitutae munitis, eadem fides prorsus adhibeatur, quae ipsis originalibus litteris adhiberetur, si essent exhibitae, vel ostensae. Nulli ergo hominum liceat hanc paginam nostrae approbationis, confirmationis, damnationis, reprobationis, punitionis, decreti & voluntatis infringere, vel ei ausu temerario contraire^ fi quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei » ac beatorum Petri & Pauli , Apostolorum ejus, se noverit incursurum. Datum Romae apud S. Mariam Majorem annö incarnationis dominicae Millesimo sexcentesimo octogesimö septimö » duodecimö Kalendas Decembris» Pontificatus nostri annö duodecimö. Prae- Prccluiio X. Quesncllismi in damnatis Propositionibus 23. ab SuccinBa Hifiorica Narratio .Ecrudefcere circa annum 1694. coepit quo- " rundam Janfenistarum pervicacia adeb, uf eodem anno 6. Februarii Innocentius XII.. Novam Bullam ad Archiepifcopos praesertim ver6 prompta^ 392 m ix m ptä , ingenua, candida, & omnes eam explicandi terminos supergressa , qua Apostolieae sententiae acquievit, humilitate celeberrimus* Statim enim conscendit Cathedram vir illustrissimus ad populum, imitatus CaroIosBorromaeos, Salesios, aliosque fandos Antistites, de more dicturus. Auditorio sub obedien- tia prohibet, ne quis librum suum Romae condemnatum vel legat, vel penes se retineat Nullus fuit, qui eximiam incomparabilis Pastoris lui submissionem non suspexerit, omnibus certatim subditis & lachrymis & singultibus expressis. Unde felix quodammodo error appellari potest, qui tam singularem, ad stuporem & aedificationem totius universi, nactus est illius retra&atorem. Dogmatica Digressio sequuntur Propoütiones condemnatae. San- m W ^ 395 Sanctissimi D. N. D. Innocentii divina providentia Papae X 1 L Damnatio , & Prohibitio libri Parisiis anno 1697* itnpreß P crn titulus: exphcation des maximes des Samts fur Ia vie Interieure Oc, 12. Martii 1699. Innocentius Papa XIL ad perpetuam rei memoriam. C Um alias ad Apostolatiis nostri notitiam pervenerit, in lucem prodiisse librum quendam galli- c 6 idiomate editum,cui titulus: kxplication des maximes des Saints fur la vie Interieure , par Messire Francois de Salignae Fenelon , Archeveque Duc de Chambray, Praecepteur des Messigneurs les Ducs d& Bourgogne, d’Anjou & deBeny,a Paris, chez Pierre Abovin, Pierre Emery, Charles Clousier 1697. Ingens ver 6 subinde de non fana libri hujusmodi doctrina excitatus in Gallis rumor adeö percrebuerit, ut opportunam pastoralis vigilantia: nostrae operv efflagitaverit: Nos eundem librum nonnullis ex Venerabilibus fratribus nostris, S.R. E. Cardinalibus, aliisque in sacra theologia magistris, maturi , ut rei gravitas postulare videbatur, examinandum commisimus. Porrö hi mandatis obsequentes, postquam in quam plurimis Congregationibus varias propositiones ex eodem libro excerptas diuturno, acuratoque D d d cxa- 394 W X< W examine discusserant, quid super earum singulis sibi videretur, tam voce quam scripto nobis exposuerunt Auditis igitur in pluribus itidem coram nobis desuper actis Congregationibus memoratorum Cardinalium »& in Sacra Theologia Magistrorum sententiis , Dominici gregis nobis ab aeterno patre crediti periculis, quantum nobis ex alto conceditur, occurrere cupientes, motu proprio, ac ex certa scientia & matura deliberatione Nostris * d£que apostplicae potestatis plenitudine, librum praedictum ubicdnque & quoctinque alio idiomate, seu quavis editione, aut versione hucusque impressumaut imposterum imprimendum, quippe ex cujus lectione, & usu fideles sensim in errores ab Ecclesia Catholici jam damnatos induci possent, ac insuper tanqtikn continentem propositiones, ssie in obvio earum Verborum sensu# sive attenta sententiarum connexione, temerarias, scandalofas, male sonantes , piarum aurium ostensivas , in praxi perniciosas, ac etiam erroneas respecti- ve, tenore praesentium damnamus & reprobamus, 'osidsque libri impressionem* descriptionem, lectionem, retentionem, & usum omnibus & singulis Christi fidelibus, etiam specifica & individua mentione, 8c expressione dignis, sub poena excommunicationis per contrafactentes ipso facto absque alia declaratione iucurrenddiInterdicimus' & prohibemus j Volentes & Apostolica auctoritate mandantes, ut quicunque supradictum librum penes se habuerint * illum sta- m x m 39? statim, atque praesentes litterae eis innotuerint, locorum ordinariis, vel haereticae pravitatis inquisitoribus tradere, ac consignare omnin6 teneantur. In contrarium facientibus non obstantibus quibuscunque. Caeterum propositiones in dido libro contentae, quas Apostolici censura judicii, iicut praemittitur configendas duximus, ex gallieo idipmate in latinum versae, sunt tenoris, qui sequitur. Propositio L Datur habitualis status amoris Dei, qui est charitas pura & linZ ulla admixtione proprii interesse. Neque timor poenarum, neque desideri- ura remunerationum habent amplius in eo partem. Non amatur amplius Deus propter meritum, neque propter perfeUionem , neque propter felicitatem in eo amando inveniendam. Ostenditur salsitas. H Abitualis status amoris Dei nequit consistere sin& habitu spei: nam esto fides & spes este possint fm£ charitate, üt patet in peccatore, nec tamen infideli & de/perabundo; Charitas tamen sinfe fide & (pe nullo modo este potest. Ita loquitur fere S.Thom. 1.2.qu.65. art. 4 & 5. quae tamen intelligenda sunt de statu viae. Undelfalsum est» in justo habitualiter ita constituto reperiri cha- ritatem puram quoad habitum Tridentinum namque ait: in justificatione tria infundi, nempe fidem» ipem, & charitatem. Fateor tamen poste dari aBum charitatis purae sine ulla mixtione moti- vi proprii interesse &c. qui licet timorem poenarum & remunerationum non includat, cum motivo ducatur propriö , neuti- quam tamen excludit. Propositio II. In statu v'tat contemplativas seu unicivae amittitur omne motivum interef- fatum timoris, & spei. D dd 2 30 myxm Oßendttur falstUt. E St equidem status vitae contemplativae & unitivae admodum sublimis , quem rari assequuntur in tanta temporum corruptione & morum ; neque tamen in tantam exspoliationem redigit hominem, ut hoc ipso amittat omne motivum interessatum timoris & spei. Scriptura ipse hanc refellit separationem dicente Apostolo: Nane autem manent fides spes & charitas tria haec,major autem horum est charitas. Damus & nos charitati praerogativam » eanaque commendamus, Ipeique praeferimus ; act non hoc ipso spem ipsam eliminamus, cujus est desiderare remunera- lionem, & secundario timere poenas beatitudinis impeditivas» Propositio IIL Id quod est essentiale in directione animae,est,non aliud facere, quäm sequi pedecentim gratiam cum infinita patientia, praecautione & subtilitate. Oportet se intra hos limites continere, ut sinatur Deus agere, & nunquam ad purum amorem ducere, nisi quando Deus per unctionem interiorem incipit aperire cor huic verbo, quod adeo durum est aaimabus adhuc sibimet affixis, Lk adeo potest illas scandalizare, aut in perturbationem conjicere. Ostenditur falsitds. N Öeivam ista incuriam, & salutis aeternae negligentiam into- xicaf, quasi inutile sit, velle salutem tanquäm rem in- ceressatam, sed expedire pedüs resignationem veluti pure faßt* vam, m sinatur Deus agere, St per unctionem interiorem aperire cor harc Verbo. Virus his latet in eo, quod spem virtutem theologicam demso conetur eliminare y utpote quae animas fibi- met affigat»in perturbationem conjiciat, & scandalizet. Verum quis non videt per hanc noxiam patientiam, praecautionem praeposteram & subtilitatem crassam negotium selutis procurandae continuö interiturum ? cum tamen dicat Doctor Angelicus 2. 2. qu. 17 . ark. 2 ad 2 . spes principaliter respicit beatituekncm at emam f scilicet h fibi «bventnrm* Pro- 397 Ct )°C Wl Propositio IV. |a stata sanctas indifferentias anima non habet amplius desideria volunta* ria, & deliberaca propter suum intcreffe,! exceptis iis occationibus,!* quibas toti fuse gratia: fideliter non cooperatur# Oßendtiur salsitas* Q Uasi diceret: In statu sanctae, üt frivoli praetendit, indifferens tiae anima non amplius appetit, aut deliberas desideri beadtudinem tanquam fibi bonam. Cur hoc? quia, inquit, cha- ritas pura est omnis alterius mixtionis expers, nec consistit eum actu spei, qui est actus maxime interessatüs. Verum haec falft sunt: nullus enim actus supernaturalis de se pugnat cum chari- tate perfecta, cum omnis actus supernaturalis fit ex impulsu Dei, qui in se charitas est, Lc auctor perfectissima charitatis in nobis : Deus autem non pugnat cum se ipso. Atqui spes est actus supernaturalis, tit fide certum est. Ergo non pugnat curas charitate perfecta. Ultima propositionis Verba limitant priora, conceduntque dari voluntaria desideria intereslaca, quando homo toti suae gratiae fideliter non cooperatur: aC si idem sit amare beadtudinem propter suum intefes!e,&: gratiae fideliter non cooperari » quod omnino absonum est, cum & spe» originetur e* gratia, cui homo cooperatur* Propositio V, |n eodem statu sanctae indifferentix nihil nobis, omnia Deo, volumus. Nf- hil Volumus, ut fimus perfecti 2c beati propter irteresse proprium, sed omnem perfectionem, ac beadtudinem volumus, m quahttuw Deo placet efficere, ut velimus res istas impressione sute gracix* Ostenditur salsitas* y X&c passiva indifferentia, qüä homo flori vult beatkudinertt rl positivi, denuo directi tollit rationem spei, cujus est üt liquitur D.Thom. 2. 2. qü. 17.art.4- directe bonum proprium rc- Licere, adeöque remunerationera, pfoprium intereffe, Sc feli- Ddd i cltO. 398 mnm citatem propriam. Sane Viri sanctissimi in fine vitae, quande) procul dubio implebant praeceptum perfecti amoris erga Deum, leguntur habuifle pofitivam ipem de salute consequenda, ac proptereä ingentem timorem divinorum judiciorum, ne ea excidant, Sic S. Hilarjpn, de quo in Breviario Romano ad ar. Octobris, cum extremo ferö spiritu conflictaretur, dicebat regredere, quid times ? egredere anima mea, quid dubitas } septuaginta prope annis servistj Christo, & mortem times ? quibus in verbis spiritum exhalavit. Exspectabat hic remunerationera sen- ctus iste cum po.sitiyo annisu ad salutem tanquäm sibi bonam dc aliquö modö debitam. Verum est equidem, quod perfecta Cha- ritas foras mittat timorem, i. Joan, 4. v 8. non scilicet alium, nisi serviliter servilem, inordinatum, ac immoderatum. Propositio VI. In hoc sanctae indifferentiae statu nolumus amplius salutem, üt salutem propriam, ut liberationem aeternam, üt mercedem nostrorum meritorum , ut nostrum interesse omnium maximum; sed eam volumus voluntate plena, üc gloriam & beneplacitum Oei, ut rem,quam ipso vult, & quam nos vult velle propter ipsum. Qftenditur salsitas, H filc propositio nihil novi superaddit priori, unde eödem ar- gumentd convellitur. Quia tamen videtur aliquö modö pia, & innocens, libet quaedam addere * quae fucum detegant. Verum est equidem, & videntur hoc aliqui voluisse, quod, quan- tö aliquis magis ardenter, & purfc amat Deum, tantö minus soleat attendere ad motiya etiam supernaturalia spei , vel timo-' ris Lcc. ut! habet S.Thomasa. 2. qu. 19. art. 10. his Verbis: quan« td aliquis magis amat Deum, tantö minus timet poenam, primö quidem, quia minus attendit ad proprium bonum, cui contradatur poena ; secundö quia firmius inhaerens magis confidit de praemio & per consequens minus timet de poena. Et si hoc solum intendisset propositio, non meru sset mucronem Apostoli- cum. Verum universaliter falsum est » & mase inde infertur, quod WNkN 39?» quod Charitas Soem fecüm non compatiatur, aut quod de se repugnet timori poenarum fupernaturali, Propositio VII. Derelictio non est, nisi &bncgacio, seu fui ipsius renuntiatio, quam jesu§ Christus L nobis in Evangdio requirit, postquam externa omnia reliquerimus^ Ista nostfi -piorum abnegatio non est nisi quoad Interesse proprium. Extrem* probationes, iri quibus haec abnegatio, seu sui ipsius derelictio exerceri debet, sunt tentationeS, quibus Deus aemulator vult purgare amorem' nullum er ostendendo perfugium, neque’ ullam spem, quoad suum interesie proprium y etiam aeternum. Öfiendttuf falsit d^ N On hoc docuit Chi istus iri suo Evangelio, agens de derelictione & abnegatione siri > quasi anima, postquam reliquit omnia bona externa * patrem , matretti» fratres s> sorores, uxorem i consanguineos , agros, & siquae fünf ejusfriodi rerum» compendia ScC- etiam se ipsam ex toto , ut vult Molinos, relinquat, seque a se abdseet renuntiando spei sive mteresse proprio, etiam aeterno. Absit hoc: riecfue cmm aeterna Veritas sibi ipsi contradicere potest, dum Christus variis iri locis spem & fiduciarii iri Deo ponendam, atque aeternam retributionem commendat. Luc. 13, v. 24. inquit: contendite intrare pes angustam portam. Macth. 1 z. regnum coelorum comparat thesauro abscondito iri agro, quetri qui invenit (f c. alibi qiurenti borias margaritas, qtii inventa una pretiose abiit & Vendidit omnia &c. & emit tAtti. Quin etiam Apostolis omnia relinquentibus promittit centuplum & vitam aeterslasuf. Alibi comparat regnum coelorum homini nobili, qui abiit in regionem longinquam, accipere sibi regnum & reverti. Sed Christus docendo, üt horno abneges se- stietipfum, docere voluit, ut passionibus immoderatis & desideriis alioquiri licitis nuntium remittamus, scientes quod depositum nostrum non erit iriane aiiqtiandb coram domino, Hinc Apostolus tam audacter petit debitum dicens i scio, cui credidi, & certus sum, quia petens est depositum meum servare in illum di* em justus judex, 2,Timoth, x. v, 12, Pro« 4os Propositio VI11. Omnia sacrificia, quae fieri solent ab animabus, quäm maximi d Hinter effatis, circi earum aeternam bcatitudinem, lünc conditionalia. Sed hoc sacrificium non potest esse absolutum in statu ordinario. In uno ex* tremarum probationum casu hoc sacrificium fic aliquo modo absolutum. Ostendttur salsitas . S Aerificia » quae hic fieri dicuntor ab animabus quam maximi disinteressatis, id est , qn*ntum afjequor , sdvo diorum judicio , proprium interesse, etiam aeternum, abnegantibus 6c recusantibus, suyt actus internae resignationis, qua se offerunt animae ex amore puro Deo ad justam reprobationem: fi Deus velit. Unde sunt plerumque conditionalia» & neutiquam in statu ordinariq absoluta, nisi in uno extremarum probationum casu,quando nimirum, ut habet propositio decima, anima exspirat cum Christo in cruce dicens: Deus meus,Deus meus, üt quid dereliquisti me? tunc nimirum in hae involuntaria impressione desperationis conficit sacrificium absolutum sui interesse proprii quoad aeternitatem ; ecce nunc audistis blasphemiam. O praeclaram doctrinam! ac si diceret Cameracensis: quando anima ultimo desperat cum Christo involuntarie licet, tunc fit sacrificium absolutum,& amor Dei purissimus, patet jam St salsitas & impietas, Propositio IX. (a extremis probationibus potest anim* invincibiliter persuasum esse persuasione reflexa, & qux non est intimus conscienti» fundus, (e justd reprobatam esse ä Deo, Oßenditur salsitas . P Er extremas probationes nil aliud videtur hic Cameracensis intelligere, quam involuntarias desperationis impteffiones; atque in his, ait, potest anima reflexe sibi persuadere, se a Dto juste reprobatam este, atque adeö de aeterna salute consequendi! non esse amplius cogitandum. Cumque haec reflexa pe i suasio non m )«• m 401 non fit intimus conscientiae Fundus, five, m quattum Ajseqmr, non fit ultimum conscientiae dictamen, hinc in hoc statu, üt habet postea sequens propositio undecima, quam hoc loco ob connexionem explico, anima non amittit in parte superiori, id est in suis actibus directis &. intimis spem perfectam, quae est desiderium difinteressatum promissionum : esto amittat spem velut» imperfectam,interessatam, sive fui proprii intercise. Verüm incassum ista! persuasio siquidem reprobationis Ipei directi contrariatur. Neque potest animae de facto unquam invincibiliter persuasum esse persuasione reflexä , se jusse reprobaram esse a Deo : alias ei vel sperare impossibile esset» vel desperare necessarium. Hinc ait S. Thomas de Verit. qu.23. art. z.ad. 2. si alicui revelatio talis scilicet de reprobatione fieret, deberet in- telligi non fecundum modum prophetiae praedestinationis vel praescientiae, sed per modum comminationis, quae intelligitur supposita conditione demeritorum. Propositio X. Tunc anima divisa I ssmetipsaexpirat cum Christo in cruce dicens:Deus! Deus meus! üc quid dereliquisti me? In hac involuntaria impressione desperationis conficit sacrificium absolutum sui interesse proprii quoad aiternitatem. Oßenditur salsitas . V Ah blasphemiam! In hoc statu > quo nimirum anima reflexe fib* persuadet, se esse jusse reprobatam ä Deo exspirat cum Christo in cruce. De lacu Calvini hoc dogma sumptum est , qui blaspheme docuit, Christum proferendo Verba ista: Deus Deus meus, ut quid dereliquisti me, desperasse. Horret animus talia vel cogitare de fancto-sanctorum. Porr o scire interest, quo sen- sü sint Verba ista in cruce a Christo prolata genuinfc intelligenda. Praestabo id paucis. Derelictio Chi isti a Patre quinque modis intelligi potest, quorum unus tantum est verns & possibssis, antequam hoc probetur» oportet quinque conjunctiones in filio Dei incarnato con- £ e e fide- 402 EZ )o( M siderare. Prima est naturalis, & aeterna personae Patris cum persona filii in essentia conjunctio,atque haecest omnino inseparabilis. Secunda est temporalis naturae divinae cum natura humana in persona filii conjunctio» sive quod in idem reddit, unio personae filii cum natura humana, St haec nunquam dissolvetur: quod enim Verbum semel assumpsit nunquam dimisit. Tertia fuit unio gratiae St voluntatis, & haec pariter semper manet & manebit. Mortuus est enim justus pro injustis üt loquitur S. Petrus i. cap. 3. Quarta fuit unio gloriae , vidit enim anima Christi Deüm ab ipsa conceptione * St haec amitti non poterat i quia natura suL est perpetua. Quinta fuit unio profectionis, de qua loquitur ipse Christus Dominus dum ait: Joan, 8 qui nie mißt» me cum efi, o non reliquis me solum. Atque haec est derelectio» quae ad breve tempus permissa erat, ut locum haberet oblatio sacrificii cruenti pro redemptione generis humani. Sic igitur Deus pater filium dereliquit, quando permisit, ut humana caro filii lui»absque ulla consolatione dolores acerbissimos pateretur. Quare Verba illa: Deus meus, ut quid dereliquisti me ? non sunt verba accusantis vel conquerentis, sive animi desolati aut desperari, quod abfic, sed iit dixi magnitudinem passionis jure optimo, St opportunissimö cempore declarantis, uve animi assiictati. St ex horrore mortis naturali conturbati. Propositio XL In hoc statu anima amittit omnem spem sui proprii interesTe, sed nunquam amittit in parte superiori, id est in suis actibus dire£- , & intimis spera perfectam, quas est desiderium disinteressatum promissionum. Oßenditur f alfitäs, I N expositione propositionis Nonae jam innuimus, cum perfusi sione reflexa de justa fui reprobatione stare non posse spem perfectam, sive actus directos, sive reflexos spectes : siquidem spes adaequati sumpta respicit bearitudinem aeternam, non tantum fecundum se obtentu possibilem, sed etiam probabiliter futuram W )o( W 403 fAm cara exclusione damnationis. Unde quaestio Valde intricata inter theologos modernos agitatur, nuna ille, cui siia damnatio non tantum comminatorii, sed decretorii revelatur ä Deo, quique revelationi hujuscemodi assensum fidei praebet, sperare adhuc postit ? Cui quaestioni sine distinctione facta inter afius dire - 8os&reflexos , Respondetur Negative: quia per talem revelationem, uti & hic per illam persoasionem reflexam, subtrahitur ei objectum, nempe beatitudo aeterna probabtliter futura ; sed abstrahendo a quaestione illa scholastica , propositio illa refutata manet ex propositione non2. Propositio XII* Director tunc potest huic animae permittere, ut simpliciter acquiescat j --- cturat sui proprii interesse, «St justae condemnationi , quam übi ä Deo indictam credit. Qßerditur salsitas. On est hic casus de illo, de quo immediati ante diximus, cui 1 AJ nimirum decretorie revelata sit sua aeterna damnatio : Hic enim cum sperare haud amplius postit, neque ei tamen positivi desperare licitum sit , hic7 inquam, omnino se in voluntatem divinam resignare, & justae damnationi acquiescere posset, supposito, quod revelationi assensum fidei divinae praebuerit. Sed est casus de eo, qui, üt habent propositiones antecedentes, positive, liefet involuntarii ex jactura fui propri. interesse desperat, atque ita conficit sacrificium absolutum sui proprii interesse, huic praesens propositio permittit, ejusque directori vel maxime, ut simpliciter acquiescat jacturae fui proprii interesse, & justae condemnationi , quam sibi a Deo indictam credit, Sed pessima esset haec permissio , & ad peccatum alienum nempi desperationis cooperario directori imputanda. Corrigenda igitur potius esset vana illa, licet involuntaria, impressio reprobationis eique substituenda firma spes , cujus praeceptum in tali perturbatione vel maximi urget, & obligat. Haecque est doctrina Trid, cap, 16. Sperantibus proponenda est vita sterna, & tan- Eec 2 quam 404 m x m quärn gratia filiis Dei per Jesum Christum misericorditer pro- mista, & tanquam merces» ex ipsius Dei promifllone bonis ipsorum operibus, & merius fideliter reddenda. Propositio XI11 Inferior Christi pars in cruce aon communicavit superiori sua* involuntarias perturbationes. Ostenditur fdfitas. C Ontendere videtur auctor Cameraccnsis, Christum in cruce habuisse involuntarias perturbationes , üt supra in propositione decima blaspheme protrusum est, involuntarias desperationis impresiiones,in parte nimirum inferiore, quae tamen cum parte superiore nequaquam communicaverint, adeoque fuerint sine peccato. Si quaeratur, unde sine pecceco? Respondebit, si loqui velit consequenter , quia pars inferior quaerebat proprium Interesse , & has involuntarias perturbationes tanquam ultimas probationes sustinendo conficiebat sacrificium absolutum. Haec ille. Ast falsa est haec inferioris partis in Christo cum stiperiore discordantia, & asserta non communicatio. Docent enim theologi, pastiones, si quae fuerunt in Christo, v. g. timiditatis, tristi- rise Scc. fuisse ad nutum, St despotice parti superiori subjectas, ficque ab omnHmperfectione depuratas. Unde communiter non dicuntur pastiones it? Christo, sed pnf aßimes. Propositio XIV. In extremis probationibus pro purificatione amoris fit quaedam separatio partis superioris animas ab inferiori. In ista separatione actus partis inferioris manant ex omnino casca & involuntaria perturbatione: nam totum, quod est voluntarium & intellectuale, est partis superioris. Ostenditur salsitas , E Xtremae istse probationes pro pu ificatione amoris fant nempe illae , quae animam abstrahunt ab omni desiderio propriae beatitudinis, & persuasionem reflexam de positiva ac justa repro- joc m 405 reprobatione causant: atque in bis, üt Innuit propositio, separantur actus partis inferioris ä superiori, cum ca extensione, ut proinanent ex perturbatione omnind caeca , & involuntaria; manente interim secura, & minime culpabili parte superiore, ut- pote quae partem '.on fumat, vel participet dc desperatione, & renuntiatione beatitudinis aeternae. Subtilis haec est separatio,& utri usque partis ab altera abstractio, quam hactenus omnes do- ctores ignorarunt. C^uid enim l m non ex hoc vel simili systemate laxantur fraena doctrinae periculosioris, cui similia fere habet Quietifmus ? Absit hoc a Cliristianis : Ratio enim superior debet potius invigilare actibus partis inferioris, illi namque imputantur ejus defectus » si ejus ordinatio, directio, circumspectio, & moderamen deficiat. Hinc S. Thom. 1, 2. qu. 74. art. 3. ad 2. ratio etiam deficit in directione passionum interiorum, quando non reprimit illicitum passionis motum. Propositio X V. Meditatio constat discursivis actibus, qui afe invicem facile distinguuntur. Ista compositio actuum discursivorum, & reflexorum est propria exercitatio amoris interessati. Oftenditur fäßt as P Ars propositionis prima, secundum quod dicit, Mrditatia- nem constare actibus discursivis, non videtur esse.reprobanda. Est enim Meditario, juxta S. Aug. üb. de Spirit & litt. occulta Veritatis investigario. Et stater R: natus Hensieus m praefatione suarum meditationum sic eam oescribit; Meditatio est sedulum devoti animi studium, quo ad occultam Dei veritatem* Deique legem ac voluntatem investigandam & opere excquen« dam, noSjOmnesque facultates animae nostrae serio applicamus. Altera pars offensionem praebet, dum compositionem actuum dstcurfivorum L reflexorum propriam esse exercitio amori* interessati, affirmat; & unde hoe? Annon meditatio periorma- tos discursus ad ipsum eharitatis affectum assurgit, licet spem positive non excludat? HincLaCroixlib. i.de charitate notat,quod E e c 3 an|Q£ 4-s m w amor perferus non excludat imperfectum, sed ab hoc incipiat, & ab eodem communiter adjuvetur. Quare modus ille,pergit, eliciendi amorem: Non Amo te, o Deus , quia me creksti , quia vis mihi coelum dar e, sed, pure ideo , quia es propter te infinite dignus amore: ordinarse non est suadendus,sed potius ita elici csebet: Amo te,oDeus, quia me creksti , quia yis mihi coelum dare , sed magis ideo , quia ipse propter te es omni amore dignissimus , ita ut, licet non benefaceres, nec corium dares, tamen amarem te, & amo, quia propter infinitam tuam bonitatem es arnabüissimus, En quomodö per actus discursivoc,& methodicos fiat ascensio ad amorem Dei disinte- ressatum, & quomodo actus discursivi non sint praecise proprii exercitio amoris interessati. Propositio X V i Datur status contemplationis adeo sublimis, atkoque perfectst, ut fiat ha* bitualis, ita ut, quoties anima actu orat, sua oratio sit contemplativa, non difcursiva. Tunc non amplius indiget redire ad medicationem, ejüsque actus methodicos, Oßenditur salsitas, N imis mystica haec alcesis est, quam nec ipfeDoctor Angelicu? agnovit, qui tarnen adeö erat contemplativus, ut, cum interdum oraret, cubiti saepius altitudine a terra sublatus cerneretur, ut habet ecclesia in ejus officio : imö contrarium palam docere ausus fuit, latis conscius humanae fragilitatis: ait enina 2. 2. qu. i8r- art. 4 ad 3. ex corporis gravitate retrahimur ab altitudine contemplationis, Quomcfö igitur dabitur status iste contemplationis adeö sublimis, adeoque perfectae,«t fiat habitualis,ita ut* quoties anima actu orat,sua oratio sit contemplativa,neque tunc amplius indigeat redire ad meditationem, ejmque actus methodicos > sanctissimi etiam viri, negotiis quandoque temporalibus occupati, coelestium charismatum dona, lumina interna, jugem rerum sacrarum contemplationem amittunt, spiritus ariditatem queruntur, nec sine continuo meditationum exercitio ad contemplationem redeunt Et quä fronte quö fundamento Camera- censis statum ejusmodi habitualem persuadebit? Pro- 407 Propositio XV11. Animse contemplativa privantur intuitu distincto , sensibili & reflexo Jesu Christi duobus diversis temporibus.- Primo iri fervore nascente earum contemplationis. Secundo anima amittit intuitum Jesu Christi iri extremis probationibus. Öß endiiur salsitas A Nimae contemplativae* quae non amplius indigent discursu,? sed uno intuitu figuntur in objecto, privantur, juxta Came- racenfem intuitu distincto, sensibili, öc reflexo Jesu Christi. , Sed qua amabo de causa ? quantum assequi possum, ac veluti divinare, quia nimirum intuitus sensibilis Jesu Christi non est ex amore puro, fed interessato. Ältior est haed mystica & mysteriöse theosophia, quLm ut capiam St sapiam; An ergo humanitas Christi non subministrat contemplationi materiam, St objectum, cum tamen ex doctore Angelico, 2. 2. qu, 82. art, 3. ad 2. ea, quae pertinent ad humanitatem Christi maximi devotionem excitent? Et quod solarium animabus contemplativis, si, ut Came- faccnsi placet, duobus diversis temporibus, primo in fervore nascente earum contemplationis, secundo in extremis probationibus priventur intuitu reflexo Jesu Christi? Propositio XVHl, In statu paflivö exerdentur omnes virtutes distincte , non cogitando quod sint virtutes. In quolibet momento aliud non cogitatur, quäm facere id, quod Deus vult, Lt amor Zelotypus simul efficit, ne quis sibi virtutem velit, nec unquam sit adeo virtute praeditus, quitn CQiri virtuti amplius affixus non est. Ößenditur salsitas, N Oti video j quömodö haec cohsereät cufti propositiontf 2imä, quae cum safictis mysticis excludit a statu animarum transformatarum exercitationes Virtutum ; cum tamen in hac dicatur, quod in statu passivo exerceantur omnes virtutes distincti, nen cogitando quod sint Virtutes. Notetur contradictis, quod in statu passivo ( m quo anima ömninö negativi se habet, Ut ex prioribus constat) exerceantur omnes Virtutes. Interim mi- ' rabii« 408 @ X rabile exercitium virtutum ponitur in statu passivo, quando quis, ut habent Verba finalia, sibi virtutem non vult, & tunc vel maxime virtute praeditus sit, quando virtuti amplius affixus non sit. Itane pntextu amoris puri viluerunt virtutes omnes, quae tanta energia commendantur a scriptura,Patribus & sanctissimis viris? Idee torte viluerunt, quia Virtutes sunt, quae bonam faciunt habentem, licque interessatum. Propositio XIX. Potest dici in hoe sensu, quod anima passiva & disinteressata, nec ipsum amorem vult amplius, quatenus est sua perfectio & sua felicitas, sed solum quatenus est id, quod Deus a nobis vult. Oßenditur falßtäs , Q Uia nimirum & ipse amor purus, ommsque mixtionis expers atque disinteresisatus, est perfectio hominis & felicitas animae , ne vel in hoc reluceat aliquod interesse proprium , contendit Cameracensis, ut nec hunc ipsum amorem anima sibi velit, sed tota in Deum transformata velit ilium solum, quatenus est id, quod Deus ä nobis vult. Verum hoc ipso eliminat de- nuo spem, vi cujos ipsum Dei amorem nobis volumus, ve! saltem velle postumus tanquam nostram perfectionem, & felicitatem , seu potius nostrae felicitatis causam; sicquc soli charitati, & amori pero locum facit, cum tamen & spem theologicam scriptura commendet. Psalm. n8. v. 49. Memor esto Verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti. Quin & fidem ( utique non ociosam ) & spem manere in viatoribus , expressi pronuntiat Apostolus : Nunc autem manet fides, spes, & Chritas. 1. Co- rinth. 13. v. 13. Dicitur equidem, ut notat Aug. de bono Virginitatis , quandoque virtutem nihil esse nisi charitatem; sed ut docet S. Thomas, Non quia cbantas sit essentialiter omnis virtus, sed quia dependent ab ea aliqualiter omnes virtutes. 2. 2. qu, 23. art. 4. Propositio XX, In confitendo debent anim« transformia: iua peccata det* st«ri & condemnare se, & desiderare remissionem suorum peccatorum , non ut pro- m x 5 A 409 propriam purificationem & liberationem j sed ut rem, quam J>cus yult, & vult nos velle propter lium gloriam. fjßenditur salsitas . O Fficium Virtutis poenitentiae est, ut peccata detestetur, & desideret remissionem peccatorum, üt propriam purificationem , & liberationem: est enim Virtus primario intendens destructionem peccati quoad omnes ejus effectus , quoad reatum culpae & poenae , quae peccatorem constrictum tenent. Hanc Virtutem poenitentiae specialem hic expungere voluit Camera- censis. Potest equidem peccator desiderare remissioyem peccatorum suorum, ut rem , quam Deus vult, & vult nos velle propter gloriam suam; sed hic finis poenitentiae Virtuti extrinsecus est, & siquidem desideret remissionem peccatorum ob laesionem ac offensam divinae Majestatis, atque „.deb ^lpriam ac bonitatem Dei praecipui intendat, actum contritionis concurrente habitu supernaturali charitatis producet; sed,hoc non ob- 5 stante, poterit aliö actu velle fui purific «Ionem, & a peccatis liberationem. Nam Trid. Sessi 14. Can. 5. ait : Si quis dixerit, eam contritionem , quae paratur per discussionem , collectionem , & detestationem peccatorum, qua quis recogitat annos suos in amaritudine animae suae ponderando peccatorum suorum gravitatem &c. ami/flonem Atems, beatitudinis, sterne damnationis incursum &e. non esse verum, & utilem dolorem, nec praeparare ad gratiam, anathema sit. Utiliter igitur animae etiam transformatae in confitendo desiderant remissionem peccatorum suorum tanquam liberationem suam ab sterne damnationis incursa. Propositio XXI. Sancti mystici excluserunt & statu animarum transformatarum exercitationes virtutum. Ostenditur falsius, S Anctos inter mysticos haud dubie numerandus venit Doctor gentium, 8. Paulus, cujus animam fuisse perfectissime Deo unium atque adeö transformatam, solus ille ambigat, qui in k f f seri- v St tandem ad charitatem ipsam, quae major est omnium ? Sanctus Petrus Epist, 1. cap. 2. Hortatur, ut per bo* na opera certam faciamus vocationem nostram. Praeterea pleni sunt libri Sanctorum Catholicorum, & mysticorum Patrum, in quibus solida virtutum exercitatio commendatur. Vide Augustinos, Bernardos, Gregörios, Hieronymos, &c. qui toti sunt in commendatione studii virtutum, adeo ut mirum sit, potuisse auctori cuidam in mentem venisse contrarium. Sed plura dabit propositio sequens fere ejusdem tenoris & erroris. Propositio XX1L Quamvis h*c doctrina (de puro amore) esset pura, & simplex perfectio Evangelica, in universa traditione designata, antiqui pastores non proponebant paflim multitudini justorum, nisi exercitia amoris in- teressati eorum grati* proportionata. Oflenditur salsitas» D Uo hic se produnt «trana false, & vitiose. qua inter Veri. tas pendet media, uti Christus duos inter latrones. Unum extrenlum est, doctrinam de amore puro esse in Evangelio & universi rraditione designatam. Alterum pastores Ecclesiarum hactenus nonnisi amorem interessatuna multitudini justorum proposuisse. Pronum convellitur ex eo, quod Evangelica Verba esto saepe charitatem Dei commendent, non minus tamen fre’ quenter spei ac aeterni retributionis meminerint, kscnh.z. v.z. beati mnm 411 beati pauperes fpirittl &e. beati mites,quoniam ipsi possidebunt terram: quae enim seminavit homo,haec St metet. Gal. g. dignus eft enim operarius mereede sua. Lue 10. v. 7. Secundum convellitur ex hoc, quod pastores genuini Ecclesiae ita virtutem spei, sive amorem, uti loquitur Cameracensis>• interessatum extulerint, ut tamen semper eharitati primatum St praerogativam detulerint. Sic S.Bernardus tract. de praecept. & difpens bonus quidem ob- edientiae gradus est, 5 juxta Magistri nostri sententiam propter metum gehennae, seu propter professionem ftnctam ,quam professus est quisquam obedierit,wf//^ tamen,cum ex Dei amore obeditur. Haec est igitur Veritas, quam Evangelium, traditio,& pastores unanimiter tenuerunt, scilicet, bonam imo optimam este charitatem, nec tamen spem virtutem theologicam alteram e* caetu fidelium esse expungendam. Propositio XXi 11. Purus amor ipse solus consticuit totam vitam interiorem, & tunc evadit unicum principium, & unicum motivum omnium actuvun, qui deliberati Lc meritorii fune. Ofienditur sdlsitdf . H JEc propositio est veluti compendium, St epiphonema praecedentium, concludens, totam vitam interiorem constitui iri solo puro Dei amore, atque hunc esse motivum unicum omnium actuum deliberatorum. Est equidem charitas, uti jam ad nauseam repetitum est, virtus excellentissima, quae tendit in Deum sinfc ullo respectu, ac intuitu ad bcatitudinem, ac mercedem aeternam, Nihilominus talem respectum charitas per fe non excludit, (ed illum per spem elicitum perficit ac format, sicuti perficit astus reliquarum virtutum, ut illarum omnium mater, radix, ac forma. Unde, ut loquitur S. Thomas 1.2. qu. 17. art. 8. spes adveniente charitate perfectior redditur , quia de amicis maxime fpefamus, Qud igitur perfectior est charitas,eo perfectior evadit spes, adeö- que exedlens eciam amor compatitur spem, proindeque solus amor non constituit totam vitam interiorem : cum etiam aliis virtutibus, sive theologicis,sive moralibus, oporteat dare ledern & totam, Hjc 412 H3 )o( Hic sequitur Conclusio Bullae condemnatoiiae. N On intendimus tamen per expressam propositionum hujusmodi reprobationem alia in eodem libro contenta ullatenus approbare. Ut autem eaedem praesentes litterae omnibus facilius innotescant, nec quisquam illarum ignorantiam valeat allegare, volumus pariter & authoritate praefata decernimus , ut illae ad Valvas Basilicae principis apostolorum, ac cancellariae apostolicae, nec non Curiae Generalis in monte citatorio, & in acie campi Borae, de urbe per aliquem ex cursoribus nostris, ut moris est, publicentur,illarumque exempla ibidem affixa relinquantur, ita, ut sic publicatae omnes & singulos, quos concernunt, perinde afficiant, ac si unicuique illorum personaliter notificatae & intimatae fuissent. Utque ipsarum praesentium litterarum transumptis seu exemplis etiam impressis , manu ali cujus Notarii publici subscriptis, & sigillo personae in ecclesiastica dignitate constitutae munitis, eadem prorsus fides tam in judicio quam extra illud ubique locorum habeatur, quae ipsis praesentibus haberetur, fi forent exhibitae vel ostensae. Datum Romae apud S. Mariam majorem sub annuio piscatoris die XII, Martii 16??. Pontificatus fdostri anno octavo "J. F. Card, Albanus. A Nno ä Nativitate D. N. Jesu Christi 1699. indist. 7. die vero 12. Mensis Martii, pontificatus autem Sanctissimi in Christo Patris & D. N. D. Innocentii divina providentia Papae XII. anno ejus octavo supradictum Breve affixum, & publicatum fuit ad valvas Basilicae principis apostolorum, Magnae Curiae Innocen- tianae, in acie campi Florae, ac aliis locis solitis St consuetis urbis per me Francifcum Perinum ejusdem SS. D. N. Papae Cursorem. Sehaßiams Vaseäus Mag, Curf, m (o) ivf Pars 111 X r--% t' fV* r T f ‘*^yf~yt-r~}rZ+r's *fi fV> fyv^< , «y*- ^ ev*> T> *yt rr* f -n rf* r , *vv rrt *v* ^ e-/» ’ ' r\> f,’* rjf» j?Q?jOiiQi|i Pars III &C. Contra Quesnellisinum propugnata. Succini a historica Narratio de vitäydoärinäj & morte Paßhaßi Quejhellu Ovissime tandem prodiit post tot praelusiones, Clemente XI. summam rerum in Ecclesia tenente, famosus ille Paschasius Quefnellus, qui natione Gallus,natus Parisiis 1644. Congregationi postea Oratorii ä Berullo Cardinale institutae nomen dederat; sed postquam per turbulentum suum, & novitatibus addictum ingenium p’urima eidem sacro coetui creavit taedia, tandem, quia decretis ordinis sui» in comitiis generalibus congregati , atque etiam imperio Regis Christianissimi parere noluit, poenarum metu profugus ex Gallia in Belgium an. 1685. venit, ubi, ut dif- (A) sidia - mxm sidia sua foveret securiiis, per annos complures, licet sacerdos, sub veste laicä, mutato etiam nomine Quesnelli in Rebeck, ignotus latens clam Janfenii hae- resin sparsit. Abiit inde in Hollandiam, ubi celeberrimam missionem Catholicam veneno suo ita infecit, & a debita sedi Apostolicae Reverentia ac obedi- entia abstraxit, ut intra paucorum annorum spatium plds illic libellorum infamium contra omnis ordinis sedi Apostolicae faventes, & contra omnia illius decreta,in lucem protruserit Quesnelliana factio, quam secta Calviniana a duobus faeculis. Reversus tamen in Belgium Catholicum, ut factionem suam etiam inter Catholicos roboraret, deprehensus Bruxellis julsu Philippi V. Hispaniarum Regis , & Archiepifcopi Mechliniensis, carceri Ecclesiasti- eo anno 170-3-. mancipatus fuit; sed effracto suorum opera pariete , clam elapsus, & in Hollandia fe rur- sdm abscondens, non jam amplius Ecclesia* Romanae resistere, sed prorsus furere & insanire visus est, factionibus, calumniis , libellis famosis & haereticis, summa imis permiscens, nec Auctoritati Ecclesiae, nec regiae dignitati parcens. Biennio pbst 1705. Clemens XI. summus Pontifex, ut rabiem & astum factionis Jansenianae, apertius jam insultantis & invalescentis indies, valide: retorqueret, omnes que illi machinas, & arma, quibus hactenus se defendebat, e manu eriperet, celebrem illam edidit bullam ä suo exordio ? Vineam Damini Sabbaotb , nuncupatam.- m ** W 3 Diu jam einte in publicum prodierat liber ä Que- nelio compositus & intitulatus : Liber vbjervationum moralium. Tacito autem auctoris nomine, sed magnifico patrocinantium elogio& potenti auctoritate munitus, non Galliam tantum, sed & Belgium , An- gliam, alias que regiones finitimas impune pervagatus est, eo majori exitio animarum, quod liber alce- ticus appareret mag\s , quam dogmaticus , & plus piorum utriusque sexus hominum, quam seholasti- corum tereretur manibus. Ast mature tandem suppetias Ecclesiae opportunas tulit Episcopus Aptensis, qui decretö publico observationes interdixit , censurisque notavit non levibus, Reclamante Quefnello, & adversarios suos contumeliis magis» quam rationibus exagitante. His undique clamoribus excitus sanctissimus Dominus Clemens XI. & plurium stimulatus precibus acuratiori hunc librum examini subjecit, quo expleto , unanimis quälificatorum Consultorum, Cardinalium omnium, qui relationi interfuerunt , sententia suit, librum hunc perniciosum., gravissimisque erroribus seatentem subducendum esse manibus fidelium, atque anathemate feriendum. Quod & Sanctissimus Pontifex praestitit speciali decreto in forma brevis 1708. 13. Juliieditd : Universi Dominici Gregis ( 3 c. Postquam decretum hoc Pontificis fuerat publicatum, au6 liber XJuesnelli damnabatur, nüllö adhuc designato Articulo, nullo excerptd dogmatequod (A) 2 damna- 4 W x< W damnatio impeteret, Emmentissimus Cardinalis No- ellius aegre ferens, librum ante ä fe approbatum tot censuris perstringi, desiderare visus est, ostendi sibi a Clemente XI. propositiones censura dignas, ut posset ( Verba sunt ipsius Eminentissimi in suis ad Aginnen- sem Episcopum datis 20. Decemb. 17*1.) ex tanti Pontificis institutione proficere , modiimque discere tutö , acurateque loquendi de tanti momenti quaestionibus, non sine: maxima circumspectione tractandis. Rex insuper Christianissirnus gravissima inter se Episcoporum dissidia invicem erroris, haeresisque accusantium cernens, ipsumque remedium, unde corrigi debuissent novitatum studiosi, eos ferociores reddidisse, summopere etiam studens intestina dissidia , & fomitem dissidiorum haeresin, conjunctasque ci dogmatum novitates compescere, atque extin- guere penitus, precibus saepe iteratis pontificem salutavit, ut, quoniam ad regni pacem, doctrinae sanae , atque ipsius fidei incolumitatem necessarium videretur , requirente id pariter Cardinale suo Archi- episcopö, novum libri examen institueret pontifex, quo articuli censura digni excerperentur; quibus selectis , non breve, aut inferioris ordinis decretum, sed solennis & publica ederetur Constitutio, non librum solummodA , sed & doctrinam, & singulares ejus configens Articulos. Accesserunt constantes preces plurimorum Galliae Episcoporum, qui hanc pontificis constitutionem velut postremum & cffica- dssi- mxm 5 eissimum restituendae tranquillitatis medium foliciti & humiliter efflagitabant. Advertit utique pontifex, magnum hic sibi onus & laborem imponi, ne tamen quidpiam sive ad pacem Galliae, sive ad Regis, ipsi usque, ut apparebat» Cardinalis Noalii votum, atque ad Religionis & fidei integritatem potissimum conducens ä fe praetermitti, videretur, opus arduum suscepit,impensisque denuA annorum aliquot labore & studio, institutis examinibus novis, magisque, quam antea»operosis illud absolvit cura & constantia incredibili. Hic habes , Lector, Constitutionis famosae: Umgemtm: Originem sincera expositam fide, e qua dignoscere poteris mendaces adversariorum calumnias perfide jactantium , hanc Constitutionem nonnisi odii, vindictae & invidia? fuiste partum. Dogmatica Digreffio* DEfertur Bulla : Unigenitus, & exponuntur propo- fidones 101. una cum assignatis, & refutatis scripturae locis, ex quibus patrocinium aliquod ad speciem habere videntur, San~ (A) Z S mnm Sanctillimi Domini Noltri, D. Clementis Divina Providentia Papae XI. Damnatio quamplurium propositionum excerptarum ex libro, gallico idiomate impresso, & in plures tomos distributo sub titulo : Le nouveau testament en frangois, avec des reflexions morales fur rhaque verset. A Paris 1699. Clemens Episcopus,, Servus Servorum Dei, Universis Chnßi fidelibus salutem? (3 Apoßohcar» Benedictionem. 1 ¥'Nigenitus Dei filius pro nostra, & totius Mundi I salute filius hominis factus, dum discipulos suos ^ doctrina veritatis instrueret, universamque Ecclesiam suam in Apostolis erudiret, praesentia dispo^ nens & futura prospiciens, praeclaro ac saluberrimo documento nos admonuit, ut attenderemus a falsis prophetis , qui veniunt ad nos in vestimentis ovium, quorum nomine potissimum demonstrantur Magistri illi mendaces, & in deceptione illusores,qui splendida pietatis specie prava dogmata latenter insinuantes,introducunt sectas perditionis sub imagine sanctitatis ; Atque facilius incautis obrepant, quasi deponentes lupinam pellem, & se se divinae legis sententiis velut quibusdam ovium velleribus obvolventes, sanctarum scripturarum, ade6que ipsius etiam novi testa- m )oc m r testamenti verbis, quae multipliciter in suam,, aliorum que perditionem depravant, nequiter abutuntur : antiqui scilicet, a quo progeniti sunt, mendacii parentis exemplo , ac magisterio edocti, nullam omninö esse ad fallendum expeditiorem viam, quam ut, ubi nefarii erroris subintroducitur fraudulentia,, ibi divinorum Verborum praetendatur Authoritas. His Nos vere divinis monitis instructi > ubi primum , non sine intima cordis nostri amaritudine, accepimus, librum quendam Gallico idiomate olim impressum, & in pluresTomos distributum sub titulo : Le nouveau testament en Francis, avec des' reflexions morales fur chaque verset &c. a Paris 1699. &C. tametsi alias a nobis damnatum, äc revera Catholicis veritatibus pravarum doctrinarum men- dccia multifariam permiscentem, adhuc tamen tan- quäm ab omni errore immunem a pluribus haberi,- Christi fidelium manibus passim obtrudi , ac nonnullorum nova semper tentantium consilio, & opera studiose nimis quaqua versiim disseminari, etiam Ia- tine redditum, ut perniciose institutionis contagium* si fieri possit, pertranseatdc gente in gentem, & de’ regno ad populum alterum t Versutis hujusmodi seductionibus, atque fallaciis creditum nobis Dominicum Gregem in viam perditionis sensim abduci* summopere doluimus : adeoque pastoralis non minus cru ae nostrae stimulis , quam ferventibus orthodoxae fidei Zelatorum querelis* maxime ver6 complurium Venerabilium; fratrum * praesertim Galliae q» iMS W SS» « M. Gu^r Episcoporum literis, ac precibus excitati» gliscenti morbo, qui etiam aliquando pollet in deteriora quaeque proruere , validiori auquo remedio obviam ire decrevimus. Et quidem ad ipsam ingruentis mali causam providae nostrae considerationis intuitum convertentes , perlpicue novimus, summam hujus*, modi libri perniciem ideö potissimum progredi, 8c invalescere , qu&d eadem intus lateat, & veluti improba sanies nonnisi sedo ulcere foras erumpat, cum liber ipse primo aspedu legentes specie quadam pietatis illician molliti enim sunt sermones ejus sijper oleum ; sed ipsi sunt jacula, & quidem intent6 arcu, ita ad nocendum parata, ut sagittent in obscuro redos Corde. Nihil propterea opportunius aut salubrius praestari a nobis posse arbitrati fumus, quam si fallacem libri dodrinam generatim folum- mod6 a.nobis hadenu* indicatam, pluribus singil- latim ex eo excerptis propositionibus, distindius, 5t apertius explicaremus, atque universis Christi fidelibus noxia Zizaniorum leminae medio tritici, quo tegebantur, eduda velut ob oculos exponeremus. Ita nimirum denudatis, & quasi in propatulo positis , non uno quidem & altero , sed pluribus gravis- simisque, tum pridem damnatis, tum etiam nove adin ventis, erroribus plane confidimus, benedicente Domino, fore , ut omnes tandem apertae jam ma- nifestaeque Veritati cedere compellantur. Idipfum maximi e re Catholica futurum, & sedandis praesertim in florentissimo Galliae regno exortis myKzm 9 tis ingeniorum varse opinantium , jamque in acerbiores scissuras protendentium dissidiis apprime proficuum : Conscientiarum denique tranquillitati perutile, & propemodum necessarium,non modo praefati episcopi, sed & ipse imprimis charissimus in Christo filius noster Ludovicus Francorum Rex Christia- nissimus , cujus eximium in tuenda Catholicae fidei puritate , extirpandisque erroribus zelum fatis laudare non postumus, saepius est nobis contestatus ; repetitis propterea vere piis, & Christianistimö rege dignis officiis , atque ardentibus votis ä nobis Efflagitans . ut instanti animarum necessitati prolata quantocius apostolici censura judicii consuleremus* Hinc aspirante Domino, ejusc^ue coelesti ope confisi, salutare opus sedulo diligenterque, üt rei magnitudo postulabat, aggressi fumus ; ac pluries ex praedicto libro juxta supra recensitas refpective editiones fideliter extractas, & tum Gallico, tum Latino idiomate expreslas propositiones ä compluribus in sacra theologia magistris , primö quidem coram duobus ex Venerabilibus Fratribus Nostris, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus acurate discuti; deinde vero coram nobis , adhibito etiam aliorum plurium Cardinalium consilio , quam maxima diligentia , ac maturitate, singularum insuper propositionum cum ipsdmet libri textu exactissime facta collatione, pluries iteratis congregationibus, expendi, & examinari mandavimus. Hujusmodi autem propositiones sunt, quae sequuntur, videlicet: (8) Pro- IO MX Propositio 1. damnata. Quid aliud remanet animas, qua; Deum, atque ipsius gratiam amisit, nisi peccatum, & peccati consecutiones, superba paupertas, & segnis indigentia, hoc est generalis impotentia'ad laborem, ad orationem, Sc ad omne bonum? Observatio■ moralis. fundat se in tex u Lue* <6. v. 3. Quidfaciam ? quia Dominus meus aufert a me villicationem :■ Fodere non valeo , mendicare erubesco .. Ößenditur salsitas .. S Ensüs damnati articuli est, quod peccatö mortifero animam (ubeunte nihil in ea donorum coelestium remaneat; Si autem praeter enumerata nil remanet, ubi primo fides ? ubi spes ? quae remanere definit, Trid. Sess6. de justis, can. 23. quomodb peccator ad justitiam redire poterit, fi laboret generali impotentia ad omne opus bonum ? Secundo, si in rigore intelligatur, excludit omne donum coeleste : quid igitur fiet charactere baptismi , confirmationis, ordinis? ita peccatores jam non erunt Christiani, membra ecclesiae, sacerdotes &c- imo ipse pontifex fupremäi excidet dignitate; Ad textum y-?. esse intelligendum de privatione & impotentia villicationis , qua e fi in vita termino , quando universae villicationis ratio reddenda est, Sc villicatio ipla in aeternum nunquam, restituenda, Propositio fi. damnatae Jesu Christi gratia , principium efficax boni cujusi linque generis, necessaria est ad omne opus bonum: absque illa non solum nilil sit, sed neo fieri potest, Obferv. morah fundat se in textu joan, 15. v. 5. Sine me mfnlpoteßisfacere.. Ößenditur salsitas J Uxta hunc: articulum 1 nunquam est potestas boni operis finii' gratia efficaci, sicque rejicitur omnis gratia sufficiens. Verum’ qjmd ad haec ApostolusActor. 7. v. z i. Vos' fernher Spiritui SanBv reß* II resistitis ? Quid Trid. Seff 6. de justis, cap. r I. -Deus impossibilia nm jubet sied jubendo monet jis facere quod possis & c.? Item in hoc litte mate frustranea reddantur pr<3ecepra,4nutiJcs exhortationes ad bonum iis,qui gratia efficaci destituti sunt. In vanum itemDeusProvi.v.24. exprobrat: Vocavi remistis ; extendi manum meam , Ö" non erat* qui aspiceret , despexistis omne consilium meum, & increpationes meas neglexistis. Responderent enim: fine gratia efficaci, quam non habui mus, idsieri non potuit. Liefet igitur sine gratia efficaci nihil actu fiat, cum gratia tamen sufficiente fieri potest. Ad textum nr. intclligendum esse, quod finC gratiae Christi subsidio nihil ad salutem proxime vel remote conducens tacere poffimus ; poflimus tamen absque auxilio efficaci,modo sufficiens adfuerit, üt tenet Ecclesia Contra Janfenistas. Propositio I i I. damnata. In vanurr, Domine praecipis, si tu ipse non das, quod praecipis . .01 ferv.morat. Fundat fe in textu Actor. 16 . v. io. Ut autem Di sium Didit , ßätiTTt qudsmmus proficisci in Macedoniam* certi faSli , quod do- cdjset nos Deus, Ostenditur salsttas. ] N hoc Articulo Deum, ejusque praecepta vanitatis incusat,quoties subsidium efficax, quod siep£ denegat, non largitur. Unde aperta yeluti fronte praesefert blasphcmiam, dum Deo veluti exprobrat Vanitatem, quoties indebitum, & plurimis negatum auxilium efficax non impertit. Verum huic temeritati respondet Deus ipse Deut. 30. v. ix. mandatum hoc, quod ego prectpio ttbt hodie,, non fuprh te est, neque procul positum Xdc. Mandatum hoc sin£ dubio multi ex Judaeis» ad quos hic dirigitur, non servl- runt,&tamen ad omnes indiscriminatim, sive justos, sive pecca- tores, extenditur , nullo excepto. Ergo Deus iis etiam praecipit, quibus non dat, quod praecipit, hoc est , quibus non dat gratiam efficacem, adeoque sine gratia efficaci praecepta servari possunt , ne Deus per summam calumniam dicatur impossibilia jubere, CB) r Ad 12 )2(M Ad textam citatum ut respondeam, formandum est Quesnel- Ji ex eo argumentum. Apostolus, inquit, dum juberetur Evangelium praedicare , accepit gratiam efficacem , qua impletur, quod jubetur. Admitto. Infert. Ergo omnia Dei praecepta sunt vana , quoties efficax divina; gratiae auxilium non concomita- tur. Nego sequelam- Neque enim ex uno facto contingenti, speciali, & favore Dei gratuito, infertur necessitas universalis,& vtluti statuitur Deo lex, ut nihil jubeat, aut sapienter jubere possit,nisi efficax gratia? auxilium suae jussioni adjungat, de Qpef- neili fallaci logica hoc argumentum est. Propositio IV. damnata» Ita, Domine, omnia possibilia sunt ei, quae tu possibilia facis* eadem operando in illo. Observ, moral. Fundat se in textu Mare. 9. V. 22. St fofes credere T omnia pojfi- bihasunt credenti. Ostenditur falsttas* V irus, Huod hic sub pietatis velamine latet, hoc est, nempe mandatorum omnium impossibilis observatio , antequam Deus eam in nobis per gratiam efficacem operetur , sine qua nemini praeceptum violanti sit implendi facultas. Hinc sequitur impossibilitas servandorum praeceptorum,etiam in justis, quoties la- buntur. Hinc negatio omnis gratiae sufficientis.Hine salutis impossibilitas in omnibus, qui non salvantur. Hinc sequitur fallacem esse Christi invitationem Matth, 11. V. 26. Venite ad me omnes, qui laboratis (fc. cum omnes, adeoque eos etiam invitet, qui venire non possunt defectu gratiae efficacis. Hinc sequitur Deum nobis illudere, dum omnes ad virtutem , peccatores ad poenitentiam hortatur spe proemiorum, metu poenarum &c. cum ii soli, juxta ac paucissimi, hortantem sequi possint, qui sunt efficaciter praeventi. Ad textum Respondeo » Verba Christi ad patrem energumeni prolata aequipollere huic sensui; fidelis potest absolute cura auxi- m X SI n auxilio Dei omnia-impetrare, vel etiam omnia facere , quod verissimum est: sed non sequitur: ergo omnia tunc solum sunt possibilia, quando adeß gratia efficax, prout male infert Quesnellus. Propositio V. damnata. Quando Deus noa emollit cor per interiorem unctionem prati* fu*, ex- hortationes, & grati* exteriores non inserviunt, nisi ad illud magis obdurandum, Obferv, moral. Fundat fein textu Rom. 9. v.i 8 * Cujus Vult, miseretur ,* (3 quem vult, indurat , Oßenditur salsitas P Er suadere hic vult Quesnellus: Quandocunque Deus non dat gratiam efficacem,exhortationes,lectiones Spirituales, conciones , sacrorum auditiones Sc quaecünqne exteriora pietatis officia, praedicationem verbi Dei,exempla sanctissima, institutionem Sacramentorum, imö Sacramenta ipsa nonnisi ad cor magis obdurandum valere,quae patenter falsa fiant. Ecclesia autem docet e contrario Sacramenta, exempla Christi & Sanctorum, Verbum Dei scriptum & traditum, omnia fidei nostrae dogmata, praedicationes, exhortationes Zcc. minas, promissa coelestia, & quascunque gratias exteriores, cum sufficiente auxilio interiore, quod nulli de- est, ad bona plurima inservire, ut v. g, tentationes daemonis impediant, cogitationibus noxiis aditum obstruant, libidinem- extinguant, animum erudiant, peccatorem ad majora beneficia disponant. Ad textum ex Apostolo cujus vult ( Deus) miseretur, Sc quem vult, indurat. Hic de mediis, quibus Deus ad indurandum utitur, nullus sermo est, nisi, quod ex oppositione miserationis paffim interpretes cum Augustino colligant: id fieri, noa largiendo malitiam, sed non impertiendo misericordiam. Quesnellus autem de suo addit, id Deum exequi gratiarum exteriorum ( negata interiore efficace, quae cor emolliat) concessione , imö gratias omnes exteriores absque ea interiori non. fcrvire^nisi ad illud magis obdurandum, quod aperte falsum est.. CB) Z Pro- ' Propositio VL damnata. ijDifcrknen inter foedus Judaicum, & Christianum est, quod in ilio'Deas exigit fugam peccatis & implementum legis a peccatore, relinquendo lilutn m sua impotentia; in isto vero Deus peccatori dat, quod ja- bet, istum sua gratia purificando. Obferv. mord. Fundat se in textu Rom. 11, v. 27. Et hoc illis d me testamentum? cum abstulero peccata eorum . Ostenditur salsitas. I Nclcmens ergo imö crudelis fuit Deus Judaeis, quibus prae- d cepta tam multa, tam gravia imposuit, auxilium tamen sufficiens negavit, quo humana fragilitas sublevetur, & boni operis efficiendi potestas concedatur. Mukö praeclarius S.Augustinus: Ijb. de fide Contra Manichaeos cap. 9. Quis non clamet, stultum esse, praecepta date ei, cui liberum non est, qtiod praecipitur,facere; & iniquum esse, eum damnare, cui non fuit potestas justa complere ? Sequitur itidem,Deum causa cadere, cum vineäsuä, id est populo Judaico, ita expostulantem: is 5. V. 4. quid est,quod ultra debui facere vineae meae, & non feci ei ? an quod exspectavi, ut faceret uvas, & fecit labruscas? sic enim facili querela retundi potuisset : si vindemiam exspectabas uberem, cur non coluisti, quantum fatis est ? cur reliquisti vineam tuam in producendi uvas impetentia ? Habuerunt ergo Judaei, ut docet Didacus Alvarez dilp, 17. de anxii, gratiam verfc sufficientem, per quam converri potuerunt:alias non reprehendisset Deus, quod uvas non produxerint. Ex textu citato, imb toto .capite, erui non potest, utrius- que foederis discrimen in eo situm esse, quod Deus in veteri nullum gratiae auxilium concesserit, in novo autem concedat semper efficax. Oppositum docet Paulus eodem cap. y. 14. siquo modo ad aemulandum provocem carnem meam, & salvos faciam aliquos ex iis. Quomodo Paulus provocare audet Judaeos ad aemulandum , & imitandum eos, qui ex gentibus conversi sunt m x m «5 ad Christum, si Judaei nullam habuerunt gratiam, sed in impotentia rcliüi sunt? Propositio V1L damnata.. QUa: utilitas pro homine in veteri foedere,in quo Deus illum reliquit ejur propriae infirmitati , imponendo ipsi suam legem ? quae vero felicitas non est, admitti ad foedus, in quo-Deus nobis donat , quod petit L nobis? Observ. mord. Fundat se in textu Hebt. 8 . v. 7 . Nam fi illud prim ( testamcn- tum) culpa vacdjset % non utique fecundi locus inquireretur r Ostenditur salsitas* H ic denuo Quefnellus Deum statuit barbarum ac tyrannum* praecipientem in veterrlege, quae implere non poterant,impotentia non tantum morali, led etiam physica; neque juvabat,, ut possent, transgressores autem gravissimis multabat suppliciis» Vocabatur populus ille electrus, & ingentibus praerogativis condecorabatur. Quis dicat externa illa divinr ergä illum amoris signa fallacia fuiste ? Sanfcid Quefnello dicendam, si juxta ejusmentcmJuJ daeos omnibus ad salutem necessariis,ac sufficientibus mediis Deus reliquit destitutos. An non Deus Isi. peccatoribus, praesertim testamenti veteris, imperat? Lavamini, mundi estote , auferte malum cogit at tonum vestrarum Gsc t St fuerint peccata vestra , ut coccinum, quas nix dealbabuntur Non igitur, quidquid Quefnellus somniet, reliquit DeuS Judaeos pYopri£ infirmitati, in bonorum Opel um ,! conversionis &- falnti?, impotentia? Ad textum kv. um S. Thoma in hunc locum : legem veterem fuisse quidem- in se bonam , sed quoad Judeos refpefhve , (f ne~ gative mperf6fam r quia non dabat virtutem ad purgandum commissa, St quia non dabrt gratiam , ad vitanda peccata’. Sed hinc ne' inferas, Deum reliquisse Jud&ot proprie infimatati .- nam quod nor» dabatur per opera legis,dabatur per fidem Christi, üt disertb docet S Thcm. in cap, g. lect. r. §t 4. in fine: in veteri lege non virtute Sacramenti, sed virtute fidei Christianae fiebat remissio peccatorum. Impossibile enim est sanguine taurorum, & hircorum' auferri peccata.- *s m )°c m Propositio Vlll. damnata- Wos non pertinemus ad novum foedus, nisi in quantum participes fumus nyvL gratiae , quse operatur in nobis id, quod Deus nobis prceci pit, Observ. Maral, F,undat se in textu Hebr. 8- v, io. Quia hoc eß tefiamentum,quod disponam domui Israel pofl dies illos , dicit Dominus, dando leges meas m mentem eorum , (3 in corde eorum superscribam eas ($c. Oßenditur salsitas ; H ic Quelhellus ä novo foedere exciudit peccatores, & quoscunque fideles actuali gratia efficaci & victrici destitutos, Item denud eliminat omnem gratiam sufficientem. Hinc horrenda sequuntur: nimirum peccatorem non este Christianum; eum,qui caret gratia efficaci,salvari non posse;interiori gratiae in hoc statu non resisti. Justum, cum cadit, excidere novö foedere; ei praecepta esse impoflibilU ; deseri, priusquam deseratur ; Christum pro salute omnium mortuum non esse Stc. Aliter Catholici, cum S. Thoma i. 2. qu. 106. art. 1. ubi sic habet: Lex nova est ipse gratia Spiritus Sancti, quae -datur per fidem Christi. Item; per fidem autem Christi pertinet homo ad novum testamentum. Quamdiu ergo fi«'es Christi ab homine non perditur, pergit ad novum pertinere foedus » quamvis non semper particeps fit illius gratiae, quae operatur id, quod a Deo praecipitur. Ad textum citatum y?. Apostolum commendare ibi novum testamentum ob ejus excellentiam, quae in eo est, quod veterem legem dederit Deus scriptam in tabulis lapideis, novam in tabulis cordis; prior tantam gratiae plenitudinem non contulerat, posterior confert copiosam» in pluribus efficacem, in casteris sufficientem, eamque frequentiorem » sortio remque passim,quam obtigerit antiquis. Sed quid haec ad rem ? Propositio IX. damnata. Gratia Christi est gratia suprema , fine qua confiteri Christum nunquam possumus, Li cum qua nunquam illum abnegamus. Observ. moral. Fuß; W )O( m i? Fundat se in textu r. Cor. rr. V. Notum facio vobis, quod nemo in Spiritu Dei loquens dicit anathema Jesu, & nemo po~ tefl dicere Dominus Jesus , nisi m Spiritu Sancio. Oßenditur salsitas . O Mnesti hic Quesnellus ex hoc statu gratiam eliminat praester supremam, quasi diceret: ex omnibus Christum negantibus, ne unus quidem gratiam Christi habuit, nec unus confiteri sinfc gratiä efficaci Christum potuit,& in justitia perseverare. Et tamen propter hoc ipsum multi severifliose puniuntur. Econtra nullus qui habet Christi gratiam, eum unquam abnegavit, aut Christi gratiae unquam restitit, contra script, Act. 7. Vos femper Spiritui SanBo resistitis fieut patres vestri itatf vos. Deinde non vellet Deus omnes homines salvos fieri, si omnis gratia esset illa suprema, quae a Quefnello describitur: nec enim haec omnibus obvenit, & cum praeter hanc nulla juxta eundem detur inferior, certfc, qui illa carent, salvari nequeunt. Ad textus citati primam partem P. t, in Spiritu bifariam fumi posse. Primo präsente Spiritu vel gratia Dei. Secundis per Spiri. tum vel per gratiam. Hoc verum, quod per Spiritum nemo Deum negat. Hoc falsum,quod präsente Spiritu vel gratia Dei Deum nemo neget, vel negare possit: exemplum patens est modö relatum Actor, 7. Vos femper Spiritui Sancto resistitis &c. Ad secundam partem rectfc colligit Quesnellus, nos fine gratia Christi confiteri Christum nunquam posse ; sed m«tle deducit, hanc este s». premam & femper esse efficacem. Propositio X. dariinata. Gratia est operatio manus omnipotentis Dei, quam nihil impedire potest,' aut retardare. Objerv . moral. Fundat se in textu Matth. ac. v. 34. Misertus autem eorum Jesus tetigit oculos eorum i & confeßim viderunt,&secutisunt eum . (C) Oßen- t§ W )v( M Oßenditur salsitas, H Uic k diametro opponitur Sacra Scriptura Matth. 2Z. v. 37. quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, nolulfti ? Opponitur Doctrina Sanctorum Patrum , in specie S. Aug. lib. de Spirit. & litt. cap. 34. Misericordia Dei praevenit nos; consentire autem vocationi Dei, vel ab ea dissentire , propriae voluntatis est. Opponitur Concilio Sennonensi 1 f28- habito, Decreto fidei 15. Non est tale gratiae trahentis auxilium, tui refifli non poffit. Opponitur denique definitio Concilii Tridentini Sess 6. cap. 5. Tangente Deo cor hominis per Spiritus Sancti illuminationem homo inspirationem illam recipiens, illam & abjicere potest, id est gratiae negare consensum,& operationem illam impedire. Deinde sensus praeterea damnatae est, non solum,quod manum omnipotentis Dei nihil impedire possit, sed neque gratiam * quatenus manus omnipotentis Dei operatio est. Non solum igitur juxta Quesnellum, nulla gratia unquam impeditur, sed nec impediri , Mt retardari potest , quo nihit magis alienum ä fide orthodoxi. . Ad textum Scripturae' malL fieri comparationem gratiae' efficacis tanquam operationis Dei, cum redditione visus tanquam operationis Christi. Nam redditio visus erat operatio solius Christi Domini, non cooperantibus caecis. Esto ab eis petita; Ast gratia efficax non est sine cooperatione hominis. Nulla ergo paritas.- Propositio XL damnatä. Gratia non est aliud, quam voluntas omnipotentis Dei jubentis St facieri- ri=,quodinHer. Refl. tnoral. fundat se in Marci i. v. 1' i. iri sacris Christi verbis ad Paralyticum : Tibi dicö : surgdj toUe grabatum tuum i & vade in domufri iiidnii Öfieridituf faißtdü Saesens’ articulus irrorem contiuet triplicem : Primus est,* gratiam Dei nihil aliud esse, quam voluntatem Dei, cum ta- iii&i p W SS» 19 men gratia sit donum Dei creatum in anima receptum, adeöque aliquid a voluntate Dei distinctum. Absurdior erit error, si, üt propositio illimitata est » nomine gratiae accipiatur etiam habitualis, quasi Sc haec aliud non sit, quam Deus ipse aut ejus voluntas, quod repugnat Tridentino , Sc D. Thomae , apud quem gratia sanctificans est qualitas supernaturalis animae infuse. Secundus error est, gratiam omnem esse efficacem, qui hactenus convuh lus est. Tertius error est, nullam dari gratiam, nifi qua faciat 9 quod jubetur. Unde sequitur, vel Consilia Evangelica cum praeceptis confundi, vel talia non este, ut ad haec opus sit gratia. Ad textum Respondeo, denuö magnam este disparitatem.Sanatio enim paralytici opus solius Christi,& Dei fuit,segr6 non co- operante, cujus consensum nccessariö non requifivit, & fieri potuisset homine dormiente , nec homini laudem merebatur aut praemium.Aliud est de actibus nostris salutiferis ope divinae gratiae elicitis» quae & nostram requirunt cooperationem, Sc praemium merentur. Propositio XII. damnata. ^Quando Deus vult salvare animam, quocunque tempore quocunque loco , effectus indubitabilis sequitur voluntatem Dei. Obferv. mord. Fundat se in eodem textu Marci i. v. 11. Tlbl dlCÖ :surge> tOÜe grabatum tuum & vade. Oßenditur salsitas. S Enfus propositionis utpote illimitatae minitise .obscurus est, nempe omnes Sc solos lirse dubitatione selvari, quos salvari vult Deus; sed aliunde sec constat,solos selvari praedestinatos; ergo juxta Quesnellum vult Deus salvare solos praedestinatos. Verum quomodo salvabuntur scripturae» quae seriam salvandi omnes etiam reprobos Dei voluntatem indicant? Ezech 33. V. 1 1, dicit Deus; Nolo mortem peccatoris , sed ut convertatur, tf vivat. 2 - Petri 3. V, 9. nolens aliquos penire, sed omnes ad poenitentiam reverti. Quomodd subsistet Concilium Larerancnse sublnnoc III* cap. firmiter , sic definiente ? Si post susceptionem baptismi quis- (C) 2 piam ho © M piam relapsus fuerit in peccatum , per veram poenitentiam fem- per potest reparari. An non aperte dogmatizat Angelicus lib. z. Contrst Gentes, cap. 159. Deus, quantum in se est, paratus est omnibus gratiam dare : vult enim omnes homines salvos fieri? QuS voluntate Dei antecedente, ut vocant scholastici, nOn obstante » non tamen sequitur semper indubitabilis effectus, ut be- nfe notat S. August, in Joan. traft. 4. in initio : populi spernentes , propter superbiam suam , humilitatem Dei, crucifixerunt salvatorem suum, & fecerunt damnatorem suum. Ad eundem textum Respondeo breviter, omnino inepte ex unico Christi actu & quidem miraculo sanante paralyticum ab infirmitate corporis generatim concludere modum , quo Deus animas salvet hominum. Sanatio corporum ä solo dependet Deo , non salus animarum (ältern in adultis. Adde quod Sanatio corporis miraculose nullam prius exigat in corpore dilposi- tionem bonam , nullum gratiae praesidium &c. Sanatio autem Spiritualis in praesenti statu prae requirit in homine auxilium, qu6 supra naturae vires elevetur« Proposido XUl damnata. Qüando Deas Vult animam salvam facere, & eam tangit interiore grati* sua: manu, nulla voluntas humana ei resistit. Observ. moral. Fundat se in textu Luc» f, v. 13. Et extendens manum tetigit eum dicens / Volo , mundare , (3 confeflim lepra difceßt ab eo. Ostenditur salsitas . H JEc damnata coineidit cum priori, & tantum restringit ad solos rationis compotes; hi enim soli gratiae actualis capaces sunt i & interiore manu gratiae Dei tangibiles. Sequitur ergo, quod Deus reprobos interiori gratiae manu non tangat, adeoque eis auxilia sufficientia non praeparet, alias Deo non resisterent. Nos verö catholice credimus, Deum Velle selutem omnium hominum, non nuda velleitate, nihil sufficientis auxilii praeparante , seu de sterili complacentia, qualem Deus habet etiam erga 21 m x m erga faiutem diaboli, üt possibilem. Sed Deum, quantum in se est,serio paratum esse,omnibus gratiam dare: vult enim omnes homines selvos fieri & ad cognitionem Veritatis venire, üt dicitur i. Tim. 2. Quapropter false omninö & haeretica estQues* nelli sententia, Deum nonnisi praedestinatorum animas velle salvare ,& gratiae suae interioris auxilio juvare> sive omnes & soles illas salvari, quas Deus salvare volens interiore sua gratia tangit. Textus citatus nititur rursum miraculosa unius corporis curatione, Unde generalis conclusio ineptissima deducitur de curatione, & sei ute aeterna animarum ; qu*ndo Deus vult Animam salvam facere &c. Imo nequidem , si apud Lucam sermo esset de salute animae, ex casu singulari ad universos probabilis esset consecutio : quanto minus ergo concludere id licebit ex unica, & tam dispari sanatione corporis, quae miraculo patrata solius Dei operatio est, nihil conserente, aut concurrente humani arbitrii libertate, ad sanationem animarum. Propositio XIV. damnata* Quantumciinque remotus ä salute Ct peccator obstinatus, quando Jesus se ei videndum exhibet lumine salutari suas gratias, oportet, ut se dedat,accurrat,se se humiliet,& adoret Salvatorem faum.Obferv. morat. Fundat se in textu Marci f.V. 6. Videm dUttm ( EliergUinenuS ) JeJum d longe , accurrit , & adoravit eum* Qjlenditur salsitas * H ic Quesoellus gratiam adeo efficacem fingit, ut nulla ei pertinacia peccatoris resistere valeat, sed quantumciinque obstinatus sit, oportet, se dedat, accurrat. Ubi bene notandum: oportet se dedat , quasi diceret: resistere amplius nön potest: dedat se , necefe esi. Deinde quis credat, Christum nunquam se Judae videndum exhibuisse lumine gratiae suae salutari, ut eum ab impietate revocaret ? & tamen illi non accurrit. Quis, ad omnium elementorum luctum in morte Christi nillli ex reprobis Judaeis radium divinae gratiae affulsisse, existimet, quo se ei Jesus viden- (C)? dum n dum exhiberet ? & quam pauci accurrerunt. Dicamus potius,voluntaria eos caecitate percussos agnoscere noluisse, &,ut videntes non viderent, oculos /ponte clausisse. Et vos obtestor peccatores ! date gloriam peo! an non seepe sensistis ad resipiscendum stimulos ex criminum turpitudine, divinorum judiciorum, ac poenarum metu, ex tanti offensa Numinis, ex Christi tanta pro nobis passi memoria? omnino, inquiunt, facta sunt ista; sed in nobis verificatur illud Poetae: ' Video meliora, proboque > deteriora sequor. Ad textum Respondeo,quod Energumenus a Spiritu immundo vexatus videns Jesum ä longe, accurrit, & liberationem sperans a /lia infirmitate Salvatorem adoravit. Sed unde probat Quesneilus, quod infirmus iste amore potius aeternae salutis accurrerit , quam corporeae infirmitatis ? deinde male infert, oportere > ut se dedat, ut accurrat, ut adoret, cum energumenus omnino sponte accurrerit. Denique a facto particulari Sc corporeo transit ad universale, & spirituale, quod denuo ineptum. Propositio X V. damnata. Quando Deus mandatum suum, & suam externam locutionem comitatur unctione sui Spiritus, & interiori vi gratis stiac, operatur illa in corde obedientiam, quam petit . Obferv. moral. Fundat se in textu Lucte §. v. 60. Dixitque ei Jesus : Sine , Ut mortui sepeliant mortuos suos , tu autem vade G annuntia regnum Dei , Qßenditur salsitas , P Ropositionis damnatae sensus est: QuotiescunqueDeus mandato suo jungit auxilium gratiae suae, mandatum semper impletur : Ubi yides Quesnellum hanc haeresm propinare contentam in secunda propositione Jansenii, interiori gratia in flatu natura lapsa mn reflstitur. Sed quid ad hoc Doctores Catholici? omnes san£,cujuscunque scholae sint,tenent,quod quandocun- gue ad Dei mandatum exequendum neceslaria est unctio Spiri- E2 Ä kM n tüs Sancti » seu gratia interior , ea mandatum semper comitetur data vel oblata, ut eam accipere in potestate nostra fit; interim tamen ea saepe vitio nostro repulsa non operatur in corde obe- dientiam, quam petit; ex quo ruit prava intentio propositionis. Textus citatus de juvene a Christo ad fui feqfuelam invita^ to > & tergiversanter ac retro respiciente non est ad rem : lic&t enim juvenis ille postea ad Christum non accesserit; male tamen concludit Quesnellus, nullam eum ad hoc interiorem gratiam sufficientem habuisse. Contrarium enim omnibus Catholicis persuasum est, Christum non jubere, nec petere , nec suadere impossibilia, quale esset, relictis omnibus sequi Christum absque interiori gratia. , , , . Propositio X VI. damnata. Nullae sunt illecebrae, quae non cedant illecebris gratia:, quia nihil resistit omnipotenti, Obsera moral. Fundat se in textu Actor. 8. v. i i. Cum vero credidijsent Pbllippd evdngehzanti de regno Dei, in, Nkmme Jesu Cbrtfti ba-> ptizabantur viti ac mulieres* Ößenditur jalsit as* D Uo praecipue absurda ex hac denuö propositione iLquuh-- tur. Primö si omnia semper cedant illecebris gratiae, & quidem ideo, quia nihil resistit omnipotenti, oportet quamlibet gratiam ab omnipotenti dari voluntate efficaci, ut omnes ei cedant illecebrae,& nihil resistat, ne quidem ipsa voluntas licet alioquiri libera, Secundö si gratia’ semper est victrix, ergo qui mandatum' aliquod violat,caret gratia ad illud implendum. Falsa sunt haec. Magna quidem vi8 gratiarum est,sed non aequalis omnium & in omnibus. Accedit,nobis continuo luctandum esse cum hoste tum domestico, tum externo, coque duplice, mundo & daemone * quo' 1 - rum hic semper infestus, semper insidians, nullam tentandi opportunitatem praetermittit. Verum fejiis malitia lorigfe superior fest Del benignitas infinita » quae tentationum multitudine non ssi hit rariorem esse copiam gratiarum. Et quis audeat dicere, iri tän- 24 EZNM rä tentationutn , & coelestium auxiliorum frequentia neminem unquam Deo se resistere, aut restitissg ? nemo sane, nisi luper» bus forte Pbsrißus. Ad textum, in quem denuö peccat Quefnellus, procedens a non distributo ad distributum , Resp. Verissimum esse, illece- bras gratiae (utar ejusdem Verbis - ) fuisse victrices in iis,qui Phi^ lippo Dei regnum evangelizanti crediderunt; Sed male sequitur; ergo omnes illecebrae gratiae in omnibus $& per omnes sunt victrices. Propositio XVIL damnata, Gratia est vox illa patris, quae homines interius docet, ac eos venire fa? cic ad Jesum Christum; quicunque ad cum non venit, postquam audivit vocem exteriorem filii, nullatenus est doctus ä patre. Obf.mord, Fundat se in hoc textu Joan. 6. v. 4;. OmniS qui audlVlt d patre » & didicit , venit ad me. Ostenditur salsitas, G Ratia, inquit Quefnellus, est vox illa patris,quae homines interius docet. Hactenus quidem rect£; Sed cum additur: ae eos venire facit ad Jesum indicatur cert6, omnem gratiam venire facere ad Christum. Cum propositio sic aequivalens universali: Ergo interiori gratiae in statu naturae lapsae nunquam resistitur. Ergo, qui ad Christum non venit, venire non potuit. Sicque instauratur Jansenisinus. Deinde illa Verba : nullatenus est doctus a patre: idem sonant, ac: nullam habuit interiorem gratiam, adeöque omnia praecepta, quae sirse gratia impleri nequeunt, sunt ei impossibilia &c. Ad textum Respondeo: Hoc oracu!6 nihil verius omni* enim, qui audivit a patre, & didicit, ex auditu profecit, doctrinam patris hausit St amplexus est. At Quefnellus vocem: didicit, mutavit in doBus est . Quae insignis mutatio est : nam, etsi fatis omnibus perspectum sit, eum qui a patre audivit, (S didicit, venire ad Christum ; Non tamen in rigido & obvio verborum sensii m y* m *5 sensu verum est, omnes eos ad Christum venire, quos pater docuit : docere enim potuit discipulum reluentem, diicoium, disciplinae impatientem Scc. juxta illud: Cum toties eadem dicam , non audior udi. Propositio XV111. damnata. Semen Verbi, quod maous Dei irrigat, fcrrper affert fructum suum. Obferv. mord. Fundat se in textu Actor, n. v. 21. erdf YYldnUi Dei CUfft eis : multusque numerus credentium conversus eß ad Dominum , Ofienditur salsitas. I Dem, ticct alia sub parabold, Quesiiellus hic stabilire conten« dit, nempe omne auxilium gratiae esse efficax & irresistibilc. Quod enim campis , inquit, irrigatio est» hoc animis divina gratia est. Igitur, qui fructum non ferunt, nec gratiam, qui ferrent, habuerunt: si eninahabuissent, fructum, Quefnellö te-* stc, peperissent indubitatum. Ergo ulterius eorum sterilitas soli Deo, ejüfque auxiliorum defectui imputanda est. Atque hoe modo,dum Quefnellus divinae gratiae virtutem videtur extollere , multis ex alteri parte querimoniis contra Deum januam patefacit. Quid enim,inquiunt,increduli,increpamur, quod Apostolorum doctrinae fidem non habuerimus, quae non fuit in nostri potestate ? Misisti prophetas, qui nos docendo excolerent, sed absque irrigatione gratiae non potuimus proferre bonorum operum fructus &c. quid metere vis, ubi non seminasti, nec irrigasti ? Ad textum Respondeo, ex fasto particulari denuo transire ad Conclusum universale: quasi diceret: Semen Verbi manu Dei irrigatum in loco citato attulit fructum suum. Ergo femper affert fructum sirum Verbum Dei accedente ccslestis gratiae irrigatione saepe s uctum suum obtinet; sed non femper, ubi ei obsistit mortalium malitia & resistentia. Nota est parobola Luc. 8. ubi semen,quod a spinis suffocatum est»nullum fructum attulit. (D) Pro- r6 X D Propositio X!X- damnata. Dei gratia tiihil aliud est, quam ejus Omnipotens voluntas: h*c est idea , qüafti Dtüs nobis tradidit in omnibus Luis scripturis. Observi moral, fundat se In textu Rom, 4 . v. 4. Tll qiits es >pi JüälCdS dlltnüM /ervum ? Domino/uo flat, aut cadit i stahlt autem / p Q * tem est enim Deus statuere illum , Ostenditur /alsitas* Uplex hic error se pandit: Primus , quia Quesnellus Videttff — protendere gratiam actualem , quL datur, mammam illu- Itiinet* excitet, inflammet, roboret, nihil aliud eflc.quim Ipsam Dei voluntatem, quae est ipse Deus. Facile est, hunc e rorem salsitatis arguere ex propriis ejus locutionibus, In propositione 18. ait: femen Verbi, quod manus Dei irrigat, femper affert fructum suum. An aqua, quae irrigatione infunditur, & femini facunditatem praestat, nihil aliud est, quam Voluntas irrigari Cis? an vox illa patris, quae homines interiüs döcet, ac eos venire facit ad Jesum Christum, tit habet propositio est Ipsa Pa- tfis voluntas I an unctio Spiritus Sancti, üt habet propositio in est sola Ungentis voluntas i minime gentium. Omnes theologi hactenus, gratum esse donum Dei creatum, docuerunt. Secundat error est, quod omnem gratiam statuat quesncllus omnipotentem, hoc est efhcaeiflimam, eliminata omni inefficaci & meri sufficienti, Provocat quidem pro suorum errorum patrocinio ad omnes sacras scripturas, sed nec ullam probantem adducit Textus ex Apostolo adductus neqUaquam ei favet ^exoll tat eum D, Thomas, dicens: Si videmus aliquem manifeste ca* dentem, non debemus eum despicere, temerarie judicando de eo quod nunquam resurget* sed magis debemus praesumere, quod Iterum stabit, Unde, cUtil dicit; potem est Deus fi A tuere illum nro ptef e)üs pomtatem prassumere debemus , quod iterum statuet mm. in qua Angelica interpretarione, ut patet, nullum Verbum est , quo Vel eminus insinuetur L gr Atiam Dei nihil aiiud esst* quam ejus omnipotentem Voluntatem. u ' * Dro- -7 Propolitio XX. öamnsts. Vers grati» ide» est, qu jd Drus yulc sibi Z nonis obediri &, obeditur j bfl, perae,& omnia fiunt; loquitur tanquäm Dominus,& omnia sibi st>b« missa sunt. Observ. morti* Fundat se in textu Marci 4. y. 39 (A exurgens comminatus eß ven-? to, & dixit mari: tace , obmutejee; (3 cejfavit ventus, ßfacta eß tranquillitas magna . Qßenditur sal fit as* V Ocavcrat hactenus Qocfnellus gratiam efficacem operatio-. nem manus omnipotentis, ltimen salutare, unctionem Spi- tüs Sancti, illecebras, yocem patris, semen Verbi; nunc veram ideam se tradere jactitat dicens > omnem gratiam in hoc sitam fsse, quod Deus yuh sibi a nobis obediri, & obeditur; imperat & omnia fiant &c. Nulla igitur gratia est, fiQuefnello credjmus, ubi Deo a nobis obedrentjam yolenti non obeditur, ubi non .omnia fiunt, quae imperantur , ubi Deo loquenti tanquam Domino non omni* submissa sunt. Non est igitur grati?, cui resistitur. fstam gratias ideam ignoravit 5 . Stephanus dicens pertinacibus Judaeis : Kos femper Spiritui San&t ref/ßitts. Eandem gratiae jdeara ignoravit Apostolus L . Cor. 6. v. 1 . exhortor vos, ne In vacuum grAtiam Dei recipiatis. Eadem gratiae idea ignota fuit ipsi Christo, quando Matth. 20. y. 1$. dixit: multi sunt vocati, pauci vero ele&i. Ad textum, q*i nostram libertatem comparat rebus omni ratione senfüque carentibus» ventis scilicet, & marinis fluctibus. Respondeo» non esse ad rem, neque divinae gratiae applicari posse : Haec enim est donum fupernaturale, quo creatura rationalis & libera elevatur ad acticries naturae ordinem excedentes. Non est mare creatura rationalis aut gratiae capax actualis, Propositip XXI damnata, ,®ratia Jesu Christi est gratia fortis, pocens, luprema, \n vincibilis, utpote qua: est operatio voluntatis omnipotentis, sequeh & imitatio ope? .rationis Dei incarnandi & resuscitantis sitium suum. Observ. morti. (D) 2 Fun«. 28 mnm Fundat se in textu %. Cor. f. v. ai. Eum, qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos tjfceremur jußitta Dei m ipso . Oßenditur salsitas, E Rrat primo Quesheilus in hoc, quod indefinit^ St illimitati dicat & doceat, quod omnis gratia sit fortis , sit invincibilis &c. non enim haec cohaerent cum Trid. Sessi 6. cap.;. ubi ait: tangente Dc6 cor hominis &c. inspirationem illam recipiens ab* jictrt petefi. Item Can. 6. si quis dixerit, liberum hominis arbitrium, ä Deo motum & excitatum, mn pejfe dissentire,fi velit, anathema sit. Nec miniis cohaeret cum Apostolo ad Rom 2. v. 5. impoenitentem sic redarguente : benignitas Dei ad poenitentiam te adducit »tu autem fecundum duritiam cordis tui thesaurizas tibi iram in die irae. Errat secundo statuendo, quod grati* fit seque* U incarnationu & refurreSlioms , atque utrimque imitati*. Consequitur quidem gratia ex incarnatione, sed non omnis, quae hinc consequitur, est suprema & invincibilis. Dein gratia est imitatio secundum quid operationis Dei incarnantis ac resuscitantis filium tuum , quatenus utraque est propter salutem humani generis : »0» tamen omnimoda , ne, sicut Christi humanitas ad illam operationem merfc passive se habuit, ita & nos dicamur non cooperari liberfc Dei gratiae, sed mer& passive nos habere. Quod repugnat Tridcntino. Ad textum Respondeo cum D.Thoma; Christum pro nobis factum esse peccatum,triplici modo dici potest. Primo quia factus est hostia pro peccato y more Judaeis usitato. Secundo, quia peccatoribus factus est similis. Tertio , quia cum iniquis reputatus est ]s 53. ut nos efficeremur justitia Dei in iplo &c. hoc est, interprete Angelico, ut inhaereremus Christo per charitatem & fidem. Qui finis, sicut ä Deo non intenditur, nisi sub conditione cooperationis nostrae, ita, häc deficiente, in s'.rimis non obtinetur. Pfopositk) XXlL damftata, Concordia omnipotentis operationis D*'i in corde hominis tütn libero ipsius Voluucaffi ceuseosü; demonltratur illico nobis in incarnatione, velu- m yx m 19 veluti in fonte atque archetypo omnium aliarum operationum misericordi? sr gratiae, quae omnes ita gratuitae, atque ita dependen- tes ä Dso fünf, sicut ipsa originalis operatio. Obftrv, moral. Fundat se in textu Lue« 1 . V. )8 Dixit nutem Maria : ecce analia Domini ,fiat mihi secundum Verbum tuum . Oflendi tur jalsitds. 1 Nanis hk nobis ä Queinello obtruditur concordia gratiae cum libero ipsius voluntatis consensu , cujus impropordonem vel caecus aliquis videat. Quae enim est illa libertas? quis liberae voluntatis consensus, cujus cum omnipotente Dei operatione con- ' cordiarn demonstrare contendit Quesnellus in incarnatione ve- lut Archetypo Stc. ? fuitne in potestate humanitatis Christi impedire Verbi incarnationem ? fuitne saltem humanitatis consensus requisitus . aut incarnationi cooperatus ? Nonne humanitas in Verbi ad illam unione meise paslivä se habuit ? quomodö igitur in incarnatione demonstratur concordia omnipotentis operationis Dei in corde hominis cum libero ipsius voluntatis consensu? Rursus incarnatio ita gratuita fuit & dependens a Deo, ut in eL efficiendi Christi humanitas nihil omnino cooperata, sed mere passa sit, St minime libere: tota enim actio solius Dei fuit, nullo modo humanitatis. Et haec fit Archetypus nostrorum actuum liberorum?. Textum citatum quidam bemgnfe interpretari conantur, quod 1 liber consensos beatae Virginis in incarnationem, libertatem indicet nostrorum actuum ä libertate nosträ pendentium, sicut incarnatio dependit ä libero Dei matris consensu ; Verdm nec li- i bertas , ncc consensus Virginis in propositione designatur; sed j potius ipse incarnatio , velut fons Sc Archetypus omnium no- ;j strorum actuum &c. quae licet Deo, non tamen humanitati fui£ i libera Unde Archetypus ille dici debuit strictiflienae neeeffitatis* j non libertatis humanae. Propositio X XI ll. damnata, 1 Deus ipse nobis ideam tradidit omnipotentis operationis sia* gratiae, iaflrt fig i fieans per illam, quä creaturas L nihilo producit, & mortuis reddit vitam. Objirv, mn*U habeat vitam sternam : & ego resuscitabo eum in novtjjimo die» Osttff». n Ostenditur salsitas. S Yfrema QuesneJli hoc est : Vciuit Deus omnes homines in Adamo ante Ussum salvare, uti & omnes Angelos ante rebellionem: ac propreres tarn Adamo, quam Angelis ante peccatum praestita sont auxilia gratiae vere sufficientia, quibus in bono perseverarent, ii vellent, & quibus etiam gaviu fuiflent posteri, si Adam non peccässet. At, eö lapso, omne auxilium metse sufficiens sublatum est humano generi, pauci ad salutem electi, quibus solis Christus Salvator datus est , caeteris omnibus absque ullo ad solutera auxilio sufficiente relictis. Praedestinatis autem praestantur gratiae efficaces » quibus nec resistere possunt, nec liberi obtemperant; solvantur tamen insallibiliter. Omnes igitur non praedestinatos Deus nec vult salvare >• nec eis gratiam dat sufficientem , nec pro iis Christus mortuus est, contra evidens scripturae testimonium Rom. 8- v. Z2. qui etiam proprio 6, lio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, i. Ti- moth. 2. v. ?. qui est Mediator Dei & hominum , homo Jesus Christus, qui dedit redemptionem scmetipium pro omnibus . Contra Concilium Nicaenum primum, ubi tenemur credere, & pro«- fiteri de Christo: Qui propter nos homines, (f propter nefiram fatutem defundit, Ad textum Respondeo sermonem ibi este de voluntate efficaci, & consequenti merita hominum, ac perseverantiam; rejecta Lutheri interpretatione de sola fide Cmb operibus ad soiu- tSm luffideme. Porro voluntas illa consequens non excludit aliam antecedentem erga salutem omnium hominum , eisque sic consideratis media per Christum ad salutem sufficientia praeparantem, quae quo minus singulis applicentur, nullum obstat Dei decretum, sed in utentibus ratione, libertas propria; in caeteris vel aliena, vel cursos naturae. Propositio XX XL damnata. Desideria Christi femper habent suum stectum: pacem intimo cordium infert, quando eis iliam optat. Obferv. moral. Fundat se in textu joan, jo. V. i q. Curn ergo fero efft die ilio, (3 fores fert daiij*, ubi dijofuh erant congregati , propter (E) 3 me- )8 m k metum Judaeorum, venit Jesus (3fletis in medio , & dixit eis : pax vobis. Oflenditur salsitas Ercurramus, quantum brevitas permittit, St instituti ratio, ET desideria Christi, St videamus, quomodo, licct seria fuerint, effectum tamen non femper habuerint, quod sufficiet ad thesin confutandam; Venite, ait Matth, ii. v. 28 ad me omnes, qui laboratis, & onerati estis , Sc ego reficiam vos; Picat nobis Quefnellus, ubi haec desideria femper sint impleta. Luc. 14. Misit Dominus ( & quidem iteratö ) lervurn suum hora coenae, dicere invitatis, ut venirent ad nuptias. Sed ne unus quidem venire dignatus est; Quomodo Christus luculentius nobis exprimere poterat desiderium salvandi Jerusalem , quam assumpta similitudine Gallinae, quae, teste S. Augustino , summo cum deß der,io & folteitudme pullos fovet l At illi noluerunt. S Thomas in illud apud Joannem cap. 19. sitio, ostenditur, inquit, ejus ardens desiderium de salute generis humani ; 1. Tim. 2. vult, omnes homines salvos fieri. Ecce desiderium non qualecunque, sed vehemens , & ardens salutis hominum. Nec tamen usque modo impletur. An non Christus Judae proditori pacem obtulit,quem tot gratiis & beneficiis,, praecipue Apostolatus, cumulavit, & quis credat ei salutem non optasse ? Nec tamen Judas salvatus est. Corruit igitur infundata propositio. Ad textum citatum Respondeo, denuo Quesnellum ex facto uno, sive ex antecedente particulari, colligere conclusionem universalem, quod impingit contra summulas. Propositio XXXII damnata. Jesus Christus se morti tradidit ad liberandum pro femper suo sanguine primogenitos , id est electos , de manu angeli exterminatoris. Obferv . motal. Fundat se in textu Gal. 4. v. 4. s. 6 .7. Jt ubi venit plenitudo tem- poris^mfiit Deus filium suum,facium ex muliere, facium sub lege, ut eos , qui sub lege erant, redimeret , ut adoptionem WXW 59 filiorum reciperemus. Quoniam autem estisfilii, misit Deus Spiritum filii fui in cor da vestra clamantem: Abba Pater,- 0 ßenditur salsitas, H JEc propositio in communi & obvia acceptione asserit, Christum pro salute electorum fuisse mortuum, adeoque censetur excludere caeteros nempe reprobos. Unde licet in rigore sumpta non excludat expreß^ mortem Christi pro ßlute etiam reproborum , cum nullam horum mentionem faciat juxta vulgare axioma: praescindentium non est mendacium, censetur tamen excludere saltem in his temporum , & errorum circumstandis, serpente Janfenistarum haeresi , quae Christi mortem ad reproborum salutem extendi non patitur. Unde haec propositio est de numero earum , quas constitutio vocat captiosas, mase sonantes , suspectas, piarum aurium ostensivas. Ad textum Respondeo, nullam inibi electorum mentionem i fieri, sed filiorum'adoptionis, seu justorum, qui e Judaeis ä jugo ii legis & statu servitutis liberati ad statum siliorum transierant, 1 Quos, si Quesi.ellus confuderit cum liberatis pro femper prmogem- 1 iis i U eß , cie Elis , de manu Avgeli exterminatoris , neceße est , Ut exempiÖ Calvini praedestinationem a justitiä non separirit. Propositio XXX11L damnata, ProhJ quantum oportet bonis terrenis 6t sibimetipsi renuntiasle, ad hoc, ut quis fiduciam habeat, sibi, ut ita dicam appropriandi Christum Jesum, ejus amorem , mortem, & mysteria,ut facit S. Paulus dicens; qui dilexit me, & tradidit semetipsum pro me. Obftrv. mtrd. Fundat se in textu Galat, i. V. ao. Qui dilexit me, (3 tradidit ferne tipfi/m pro me. Ostenditur salsitas. H Ypocritica exclamatio ! imo haeretica fraudulentia! Ac si io st electi, & qui bonis terrenis. St sibimetipsis renuntiarunt, fiduciam habeant, appropriandi sibi pastionem ac merita Christi, adducendo in exemplum S. Paulum a Deo Electum » qui dicere postit: Qui dilexit me. & tradidit scmetipsum pro me. Hanc fiduciam reprobis , & peccatoribus adimit fucatas Sycophanta, Verum 40 Verum ista QuesiielH observatio est contraria communissimo ecclesiae sensui , juxta quam homo quilibet, ßve justus ftve peccator peccatorum maximus, profitetur, fe k Cbrtfio redemptum, sibi impensa fuisse Christi merita Sc mortem, m pioprerea quilibet cum Apostolo dicere possit ac debeat : qui dilexit me, & tradidit Jemetipsum pro me,atque ita sibi appropriare Christum Jesum, ejus amorem, mortem, & mysteria. Unde Bsrnardus in Ps qui habitat: Sicut possunt omnia dicere Christo; creator meus es : sic possunt omnes homines dicere : redemptor meus es. Omnes horni« nes, (d non soli perseSii, qui bonis terrenis, & sibimetipiis renuntiaverint. Ad textum Respondeo, quod Apostolus complectens singulos nos, & omnes secum, de Christo docuerit : Qui dilexit me & tradidit semetipsum pro me: quo non voluit Christus, m si ad ejus amorem ac amicitiam pertingere cupimus, omnibus etiam bonis terrenis renuntiemus, sed mutuas tantum amoris vices reddamus. Unde non bonorum omnium abdicatione, vel renuntiatione opus est, sed sola Christiana side nimirum, ut quis fe filii Dei pretiosb sanguine redemptum credat, & ex fidei dicta- mine Deo per charitatem adhaereat. Propositio XXXIV. damnata, Gratia Adami non producebat nisi merita humana. Obferv. morat. Fundat fe in textu Joan. i. v. 16. Lex per Aloysen dat 4 eß-> QTdtlA veritas per [Jesum facta efl. & 2. Cor. s. v. 21. Eum,qui non noverat peccatum pro nobis peccatum fecit , ut nos efficeremur jußitia Det m itio, Oßenditur fälßtas, H Anc multis demonstrationibus convellere, haud opus est," cum suam salsitatem aperta fronte praeseserat. Si enim Adami merita sint ex gratia, prout fatetur ipsa, quomodo solum Adamo homini, & non simul gratiae Dei,tribuenda ? Certe uti gra- tia est gratuita ,• ita, quod ex eadem profluit, ad eam pertinet, ejus- m n m 41 ejusque, sey potius eam concedentis donum ese. Adami igitur merita ita ipsius fu£re,ut simul, ac praecipue dona Dei estent per gratiam. Certfc justitia, in qua Adam creatus est, non ejus, sed creatoris erat, ä quo eam gratis acceperat: in ea aliquanto tempore, non tamen sinL gratiae adjutorio, permansit. Unde non solis nobis, sed etiam primo homini in statu innocentiae, Sc angelo convenit Quid enim habes quod non accepisti ? Hinc S. Augustinus: voluntas Adami in amore siiperioris immutabilis boni illustrabatur, ut videret, & accendebatur,ut amaret. Non igitur gratia Adami iners fuit, & nihil operans, ut omne meritum soiyiominis voluntati deberetur, & nullo modo gratiae Dei, sive ut juxta Quefnelkim gratia Adami non produxerit nisi merita humana. Textus citatus primus nihil probat. Nam ibi Christus Moysi, lex nova veteri praefertur, quod illa, non haec praestaret auxilium ad siii observationem necessarium, üt explicat Augustinus. Nullus hic de Adamo integro , sed de bomine lapso. , sermo est. Nihil etiam stabiliendo errori prodest allegatus textus secundus, r. Cor. §. v. ii. eum , qui non noverat peccatum » pro nobis peccatum fecit, ut nos ediceremur justitia Dei in iplb, id est, interprete S. Thema, ut nos , qui peccatores fumus - - justificaremur k Beo - per Cbrfium * Ubi nulla iterum hominis integri, sed lapse mentio est. Propositio XXXV. damnata, Gratia Adami est sequela creationis, & erae debita natura; sanae, Sc inte" grat. Obftrv. moral. Fundat se in textu 3. Cor. f. v. 11. eum, qui non wverdt peccatum, pro nobis peccatum jecit > ut nos efficeremur jußitia Dei in ipjo> Oflenditur salsitas H JEc propositio negat, quod verbis profert, nempfe gratiam Adami esse gratiam. Quod enim naturae humanae debitum fuit amL peccatum , non est proprse gratia ; atqui, auctore (F) Quek 42 W )°( Quesnellb, gratia Adamo innocenti concessa debita illi erat tan- quarn sequela creationis. Ergo gratia Adami non erat gratia proprie dicta. Praeterea: resuscitat multas Bajanas jam praedamnatas in specie primam : Nec Angeli, nec primi hominis adhuc integri merita rectd vocantur gratia. Item2imam:Humanae naturae fublimatio & exaltatio in consortium divinae naturae debita fuit integritati primae conditionis Ltc. S. Augustinus lib.2. de peccat. orig. cap. 2. aliter omnino a propositione damnata sentit dum ait: Non enim Dei gratia, gratia erit ullo modo , nifigratuita fuerit omni modo . Et lib. 2. ad Bonisac. c. 6 . Dei gratia non solüm omnia fide; a, Sc omnes coelos: verum etiam omnes angelos supergreditur. Non- potuit igitur deberi Adamo, cujus naturam supergredi dicitur. Ad textum Respondeo cum aliquo Recentiore Viro Doctissimo, locum Apostoli 2. Cor. 2. v. 21. ex quo observationum moralium auctor praesentem propositionem elicit, nullam habere cum ea connexionem > ut cuilibet citacum textum consideranti patebit. Unde colligendum» Qiiesnellum novandi prurigine impulsum , non secro textui observationes accommodasse , sed scripturas prorsus aliö spectantes & quantumlibet invitas inprae- concepti fui dogmatis patrocinium contorquere, ac pervertere voluisse. Propositio XXXVL damnata'. Differenda essentialis inter gratiam Adami, & staius innocentiae, ac gratiam Christianam est, quod primam unusquisque in propria neriona recepisset,, ista vero non recipitur nisi in penona Jesu Christi resuscitari, cui nos uniti fumus. Observ. morat. fundat se in textu Rom. c. 7. v. 4. itaque fratres mei , & 'vos mortificari efiis legi per corpus Chnßi , ut Jitis alterius » qui ex mortuis rejw rexit» utfi uBificemus Deo . Ofienditur salsitas . D Um haec propositio loquens indefinite ac rllimftate de gratia tam actuali, quam habituali contendit, illam non recipi, nifi WNM 4? nisi in persona Christi resuscitari, cui nos uniti fumus, apertam tum Censurae pontificiae longe antecedentis, tum Anathematis Tridentini notam incurrit. Et quidem si sermo sit de gratia actuali , & dicatur quod illa non fit interior , seu nobis intrinseca, est propositio haeretica, cum definitum sit tamquam fidei articulus contra Jansentum » gratiae interiori in statu naturae lapsae aliquando resisti. Si de gratia habituali, denuo haeretica est. Quid enim clarius Tridendno anathemate contra haereticos definiente: SeiT 6 , can. 11 . Si quis dixerit homines justificari, vel sola imputatione JuflitU Christ , vel sola peccatorum remissione, exclusa g; aris, & charitate, quae in cordibus eorum per Spiritum Sanctum diffundatur , atque illis inhärent , aut etiam gratiam, qua justificamur, esse tantum favorem Dei, anathema iit. Si enim gratiam justificantem non recipimus in propria persona, sed solummodö in persona Christi, ;& .quidem refufcitati , quod ad merita ejus referri non potest, cum qua talis sit extra statum Viatoris, quid supererst, nisi ut justificemur solä imputatione justitiae Christi ? Ad textum Respondeo, Apostolum nihil aliud velle, quam nos per Christum solutos este ä lege, qua peccatorum affectus reddebantur vehem entiores , ut serviamus Christo in novitate Spiritus , ut patebit totum caput inspicienti: illud: ut sitis alterius , qui ex mortuis resurrexit , referendum est non ad personam Christi, sed legem. Propositio XXXVII. damnata, v Gratia Adami sanctificando illu *i in semetipso, erat illi proportionata.-; gratia Christiana nos sanctificando in Jelu Christo, est omnipotens & digna filio.Dei. Observ, moral. Fundat se in textu Eph, i. y, 6. in laudemglor.UgratUslM, in qua gratificavit nos tnffleclo filio suo ♦ Ostenditur salsitas. I N eo , quod gratia Adamum in semetipso fanctificaverit, verum est; quod autem Adamo fuerit proportionata,falsum est: (F) 2 'haec 44 Igä Wi haec enim vox in proprio sensa prolata significat» gratiam fiiislc Adamo connaturalem , hoc est sequelam creationis & debitam naturae integrae. Erroneum non minus est , quod sequitur, qtrod gratia sanctificans naturae lapsae appelletur omnipotens r unde sequitur justo ad actum salutarem opus non este gratiae actualis auxilio, cum sola habitualis, seu gratia sanctificans, omnipotentia sua sit abunde sufficiens. Aliud quoque latet in propositione fal- fistlmum : si enim nulla actualis gratia ab homine lapso recipitur tn femetipfo, ut non obscure denuö propositio innuere videtur, sed tantum in Christo , quomodd sanctificat, quomodo adjuvat subjectum, in quo non recipitur? Ad textum cui praecedit versus quintus : Qui praedestinavit nos in adoptionem filiorum per Jesum Christum in ipsum &c. Respondeo, omnino fatendum , gratificatos nos este in dilecto filio, qui est auctor gratiae & gloriae in genere causae meritoriae, qui de se inquit: ego sum -vitis, vos palmites. Dum enim vitis in palmites virtutem influit, virtus non manet in sola vite, seu vitis radice & stipite, sed etiam in omnibus & singulis palmitibus recipitur , & operatur , Quo sensu non potest favere Quesnello sacra scriptura. Propositio XXXVIIL damnata. peccator non est liber, nisi ad malum, sind gratia liberatoris. Obferv. metat. Fundat fe in textu Lucx g. v. 29. pracipiebat enim ( Cbrißus ) Spiritui immundo , ut exiret ab homine: multis envm temporibus arripiebat illum , (3 vinciebatur catenis , & compedibus cujloditus » & ruptis vinculis agebatur d da- momo m deserta. Ofienditur salsitas . P Raesens Articulus non solum omnia peccatoris opera peccati arguit, quoties ei defuerit gratia liberatoris, scilicet efficax quam alibi Qtiesnellus vocat omnipotentem, insuperabilem: sed ea absente, omnem ei libertatem adimit, praeterquam ad pec- can- WNW 45 candui», quasi stare , sedere ambulare nequeat sinö peeeato , haneque peccandi necessitatem malC author libertatem vocat. Quomodo enim , si malum nec impedire possum, nec suspendere, ad illud liber praedicor? quid aliud est, ad malum constrirn gi necessitate, quam ab eo abstinere non posse? quis autem peccet in eo, quod nullo modo caveri potest ? peccatur autem : calveri ergo potest, teste Aug. Hb. de natura & gratia. Ad textum Respondeo: St denuo ab uno Energumeno ( de quo est textus ) ad peccatorem quemlibet, a dominatu, quem exercet diabolus in corpus, potestas ejus in omnes animas peccato subditas colligenda sit, probabitur /anC, peccatorem quemlibet non fofa necessitate , sed etiam coactione ad malum impelli , ut energumenum in saxa, in ignem, St in deserta a daemonio compulsem fuisse constat. Propositio XXXIX. damnata. Voluntas, quam gratia non prsevenit, nihil habet luminis, nisi ad aberrandum : ardoris, nisi ad se praecipitandum ; virium, nisi ad se vulnerandum est capax omnis mali, & incapax ad omne bonum. Observ, »toral. fundat se in textu Matth. io. v. 3.6:4. Et egrefJllS tirCd hoVdVtl ter~ tiam vidit ahos ßantes in foro otiosos dixit tUis Ite & vos in vincam meam* Ofiendittir falsit is* N On hic contra solos peccatores, uti prius, sed conträ omnefe, etiam justos sententiam profert Quefnellus, quod nimirum, antequam gratiae auxiliö praeveniantur , nullis, nist ad peccandum , viribus polleant. Dein si tali gratia voluntatem praeveniri oporteat, ne incapax sit ad omne Donum: si absque ea voluntas nihil habeat luminis, nihil virium, nisi ad omne malum, evidens est rejici a Quesnello omnem gratiam sufficientem, adeo quidem, ut in statu naturae lapsae detur insufficientia & in- sapacitas ad omne opus bdtouna morale, quod multoties con- t F ) Z suta- 46 m x ss* futatum est in Bqanis. Hoc ä natura lap'a opprobrium pridem repulit D. Thom. i. 2. q i 10?. art. 2. dicens : natura humana potest etiam in statn naturae corruptae per virtutem sua natur*, aliquod bonum particulare agere &c. S. Thomae consentit Magister sententiarum & longa probatissimorum Auctorum series, quibus praeivere non pauci S. Patres. Ad textum Respondeo, ex Parabola eorum , quos loco citato vidit Dominus Vineas stantes in foro otiosos, misitqae in vineam suam - colligere potius debuisset Quesoellus, nos quidem ante gratia vocationem nihil mereri poste, conducens ad vitam aeternam; non tamen omni benfc agendi potentia, & capacitate, industriaque destitutos esse, sicut nec illi operarii carebant : licet nihil stipendii a Domino mereri, & exigere possent, .antequam ab eo conducerentur. Propositio XL. damnata. Sine gratia nihil amare possumus, nisi ad nostram condemnationem. Obfory. moral. Fundat se in textu 1. Thsssal. 2. v. ig. Quoniam voluimus venire ad vos : ego quidem Paulus , & Jemel , (3 iterum ; sed impedivit hos Satanas , Ostenditur salsitas. U Lteriüs haec progreditur, & duritiem auget, quia omnes actus etiam justorum elicitos fin& gratia actuali» quae non omni momento datur, videtur ad peccata referre mortalia, dicendo: sine gratia nihil amare postumus nifi ad nostram condemnationem. Non parüm crescit propositionis malitia, si auctoris sensus ipectetur: Neque enim ad vitandum peccatum quascunque ei gratia sufficit , sed efficacem requirit , extra quam nullam agnoscit, ut liquet ex propositione secunda &c. nec efficacem tantummodo requirit, sed talem, quae producat charitatem, se» amorem Dei justificantem &c. & sinC qua omnis actio & volitio mala est, per propositionem 44. &f 4f. Ergone amare parentem e$ m XÜS 47 > ex motivo naturalis pietatis, si Quesnellum audimus, est amare' ad suam condemnationem ? Si igitur amo,, si colo patrem , non ; gratia, sed solo rationis naturalis dictamine impellente, pecco; ii non amo, pecco itidem. En in quas angustias ex hac perni- tiosä doctrina redigimur 1 i Ad textum Respondeo cum Doctore Angelico, qui hunc locum interpretatur: sed impedivit nos Satanas , id est procurando impedimenta sorte per aeris tempestates. Ex eo igitur, quod diabolus saepe permittatur, ut ventos, St tempestates aeris excitare valeat, colligit Quesnellus, potestatem diaboli in voluntates :j ßras, ut sinfc grati A nihil amare postimus, nisi ad nostram con- ^ demnationem. Sed tale in voluntates mfiras Dominium, talem diaboli potestatem nec ullus Sanctorum Patrum, vel scripturarum interpres, vel Theologus Orthodoxus agnoscit, nec agnovit unquam. Propositio XLL damnata. Omnis cognitio Dei etiam naturalis, etiam in philosophi» ethnicis , non potest venire nisi a Deo: & fine gratia non producit nisi praesumptionem, vanitatem, & oppositionem ad ipsum Deum , loco astectuum adorationis, gratitudinis & amoris. Obftrv. meral. Fundat fe in textu Rom. i. v. 19. Quod notum eß Dei, JTJäftfeßuTft eß in illa : Deus enim illis mawfeßavit , ' Oßenditur falßtas. P Rimö, esto propositio minime erret, affirmando, omnem cognitionem Dei, etiam naturalem, etiam in philosophis ethnicis non posse venire nisi a Deo, haec tamen pars prior jure exprimitur, ut posterioris malitia magis elucescat: Si enim omnis Dei cognitio sit a Deo, profectö bona est: Quare ergo non producit , nisi vanitatem & praesumptionem , St oppositionem ad Deum ? An’non repugnant ista, omnem talem cognitionem este ä Deo, St tamen non producere nisi oppositionem ad Deum? Secu do, omnis Dei cognitio (nulla enim excipitur ) omnibus, etiam fiddium , St justorum actibus ex es ortis labem vanitatis 48 s£i x< m sis &c, aspergit, fi extra gratiam eliciantur. Unde sequitur quod omnis Doctos Catholicus, qui multa de Deo» ejiifque perfectionibus didicit, si de iis sine praeveniente gratia disterere instituat, toties peccet, quoties ita disserit. An non misera haec foret conditio Magistrorum! d In textu citato S. Paulus eos, qui veritatem Dei in injustitia detinent, vocat inexcusabiles, quia,cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificayerunt, aut gratias egerunt. Sed potitis (ut interpretatur Angelicus) suo ingenio, & virtuti sua bona ad- ffribebant. Evanuerunt in cogitationibus suis, in quantum in fe* ipfis , &c non in Deo fiduciam habebant. Ubi quidem eos ex malitia sua Dei donis abusos fuisse videmus, non veröDei dona malitiam produxisse, multö minus nonnisi malitiam, & praesumptionem &c. ergo falsum est, quod cognitio Dei, praescindendo ä gratia, non producat nisi praesumptionem &c. Propositio XUl damnata, Sota gratia Christi reddit hominem aptum ad sacrificium fidei; Sine hoc nihil, nisi impuritas, nihil nisi indignitas. Okftrv. maral. Fundat fe in textu Actor, n. v. 9. Respondit dUtem VOX secundo de coelo; qu - vel carnalis. Adi textum Respondeo, senium esse, quod abrogata legeMo- saica , desierint animalia esse immunda: quod ipsum applicatur Cornelio Centurioni, qui inter gentiles morum honestate celebratus , nunc singulari gratia ad fidem conversus, non üt impurus a Petro respui debuit, sed üt mundatus benigni suscipi. .Sed quid hoc probat ad intentum propositionis ? Propositio XL 111. damnata. Primus effectus gratix baptismalis est; facere, ut moriamur peccato, adeo ut Spiritus, cor, sensus, non habeant plus vitx pro peccaro, quam homo mortuus habeat pro rebus mundi. Obferv. moral. Fundat (e in textu Rom. 6. V. 2 . absit, fi enim mortui fiumuspeccato, quomodo adhuc vivemus m illo ? Oßendttur salsitas . H ic Quesnelli articulus baptizatos omnes reddit impeccabiles adeo , ut quousque gratia baptismatis praedominatur , homo non pius habeat potestatis pro committendo peccato , quam homo mortuus habeat pro mundo amando. Ista certfc impeccabilitas ignota est Sacrae Scripturae Sanctis Patribus, Conciliis, & experientiae. Acceperat S. Paulus baptismi effectum, neque novo amiserat peccato, & tamen cap. 7. immediati sequente» ingemiscens ait : ego autem carnalis fum , venundatus sub peccate* S. Aug, Serm. 6. de Verbis Apost. Restat ( post baptismam etiam piissimis ) cum carne conflictus, quia deleta eft iniquitas, sed remanet infirmitas, Trid. Sess. 6. Can. 23. Si quis dixerit, hominem semel justificatum peccare non posse, neque gratiam amittere, &e. anathema fit. Et quidem oppositum lane nimis frequens docet baptizalorum experientia. Simile Sanctitatis simulacrum olim ecclesia rejecit i:* Catharis haereticis. Sed §c Michaeli de Moli- (G) no* fids hic succurrere voluisse videtur QitefnellusV juxta quem baptismatis effectus similis est effectui viae internae Quietistarum, per quam etiam (loquitur equidem de adultis ) et fi multa cum fuf- fer entia , pervenitur ad purgandas omnes passones', ith quod mhil ani- plttts sentitur , nihil nihil (f c. sciit corpus mortuum tfc* Ad textum Respondeo:S. Paulus v. i. quaesiverat:'quidergtf dicemus ? manebimus in peccato, ut gratia abundet ? ad quod respondet v. 2. absit: ß enim mortui sumus peccato > qüomodö adhuc vivemus in illo?&c. Divus Thomas sic explicat: postquam Apostolus ostendit , quod per gratiam Christi liberamur a peccato praeterito tam introducto per primum hominem, quam etiam abundanti per legem» hic ostendit: quod per gratiam Christi datur nobis facultas ad resistendum peccatis etiam fumis . De insensibilitate autem carnis nihil omninö ex textu evincitur- Propoiido XL IV. damnatä, Non’ simt nisi duo amores , unde volifiones , & actiones omneS nostra? naseüntür : Atäöf Dei, qui omnia agit propter DeUm, quemque Deus remuneratus j & amor , quo nos ipsos, ac mundum diligimus» qui, quod ad Deum referendum est» non teserk, & propter hoc ipsum fit «naius, Qbfervtmoral. fundat se in' textu joan. f. v. 29. Et procedent, qui bona fecerunt) in refurreciionem vita i qui vero mala egerunt,m refitr■+ recitonetn judicii* ößendittif falßtaf, rNTquitur ex hac' damnata, si omnis amor sit malus » pratfef O amorem Der benevolum» & supernaturalem, qui omnia agit propter Deum» quemque Deus remunerator» omnes actus virtutum moralium f Uti & actus fidei & spei» nisi ex illo proveniant» ad vitia pertinere. Item sequitur» peccatori poenitentiam Csse i rn possibilem: qusecunqfie enim, 6t qua'nfacü'nque peccatoris charrtass » edam intensilsima’, licet juxta Catholicam fidem rscunediiMonEM obtineat» eam tamen non meretur> üt doces Tridv W )o( W 5 * Trid Sess $ de justis cap. 8 . ergo nec Deu; tam rewuncrAtur^ Amor enim Dei, quem Deus remuneratur supponit divinam amicitiam, & jutlihcationem ) Restat erga, ut tam ipsa charitas a peccatore elicita» quam actiones ex ea prosectae juxta hanc propositionem vitio'Ze sint, St malae, quibus nemo dixerit .divinam miserationem impetrari. Adversatur quoque aperte Trid. Sess 6. can. 7. Si quis dixerit, opera omnia, quae ante justificationem fiunt , quacunque ratione facta sint, yere esse peccata, vel odium Dei mereri &c. anathema sit. Nunc Ad textum Respondeo» Non posse ex eo erui dogma tam absurdum . sed potius dogma aliquod Catholicum. Procedent nimirum, qui bona fecerunt ( five propter Deum, vel ex moti- yo formali charitatis, sive ex amore honestatis virtualitcr ad Deum relatae prout sententiae variant in quocunque Virtutum genere five Theologicarum sive moralium ) in resurrectionem vitae, quae est preemium essentiale: uti h. contra impii in resurrectionem judicii. id est aeternam damnationem, quae est poena eslentialis reproborum. Meminisse etiam debuisset » quid Matth. 75. v. 35, Judex vivorum & mortuorum dicturus sit: Efuriyi enim & dedistis mihi manducare Scc- nudus, & operuistis me &c. infirmus, & visitastis me. Ecce, quomodo Deus remuneretur opera misericordiae , & amoris erga proximum. Propositio XLV. damnata. Amore Dei in corde peccatarum non amplius regnante, necessä est, ut in eo reg-iec carnalis cupiditas, omnesque actiones ejus corrumpat. Obfm. moraU edit, anni 1693. Fundat se in textu Lucar if. v. 13. Et non pofi multos dies congre* gätis omnibus adokscentiorfilms peregre profectus eß in renonem longinquam , & ibi dissipavit subfiantiam luam Vivendo luxuriose. Oßeiu CG) r 52 m )c( Oflenditur fulsi fas, TlNiversilfor erat error praecedens, qui ad omnia se extende. U bac opera m Deum non relata. etiam justarum t Se d prxsen» art,culus restringitur ad sola peccatorum opera, atque hiS Der- petuam peccandi necessitatem imponit. omnisque boni oneris impotentiam patenter affingit Qpid igitur peccator agat > non almd nist desperet; necesse est enim, omnes peccatori?cui,,sii bet actiones cupiditate corrumpi, adebquc peccata esse • cum hen nequeat, ut m ullo peccatore regnet Dei amor. Adde’quiSd propositio ista restituat nobis Bajum, Huslium, & iutherum Aj„m, cum quo consentit in propositione 40. i tribus ponttfl c,bus proscripta, t» .mtstu, suis E« peccator servit domimuti euptdttatt Hussum, cum quo convenit in propositione 34 . Omte qmd a S ,t peccator . vel servus peccati .peccatum est. Lutforum, iurti quem attritio, ex Gehenna & poenarum metu concepta facit hn nynem hypocritam , & magis peccatorem. Quse est ipstssima mens Q-ielnelli. Si enim amore Dei in corde peccatorum non amplius regnante ( prout contingit in peccatore merh attrito 1 necessb est, ut m eo carnalis regnet cupiditas, omnesque actio- nes epis corrumpat, quomodo attritio cupiditatis vitid corruuta peccatorem non magis peccatorem faciet - Quod anathemate fulminatum est a Tnd Seff 14, cap. 4. Textus continet Historiam de filio prodigo, sed nescio quä ratione huic assertioni accommodari queat. Si enim neceftiest amore Det in corde peccatoris hujusce non amplius regnante regnet carnalis cupiditas, qtiomodö tam subitö in se reverfte’ iit habet sacer textus v.if. dixit: quanti mercenarii in domo m tris mei abundant parrbus, & ego hic sime pereo ! Sursam« f, lit. Nulla hic necessitas indicatur, five peregrh profestus stve 111 ie reversus sit, M falso impingitur ä Quesiielio. ' v Propositio XL VI. damnata* Cupidis^» aut charitas utum sensuum bonum, vel malum faciunt. Obfttf. mord. fundat 53 Fundat se in textu Matt. f. V. 28. Ego autem dico vobis : quia omnis , qui Viderit mulierem ad concupiscendum eam» jam moechatus eft eam m corde suo . Oßenditur falsit au C upiditas & charitas modö pro habitu sumitur, modo pro a* ctu. Si pro habitu fumis propositionem, manifeste salia estr fic enim omnis promiscui usus sensuum in justis bonus erit propter charitatem habitualem in iis repertam: omnis econträ malus in peccatoribus propter peccatum habituale, vel propter cupiditatem habitualem , quae sapiunt Quietifmum. Si pro actu, üt verisimile est , intelligis propositionem , denuö execranda est* Quis enim catholicus patiatur, omnes actus misericordiae*temperantiae, castitatis, mortificationis, & similes , qui mediis fenfibus exercentur ab injustis, cb solam charitatis absentiam rejici inter usus malos, seu abusus cupiditatis sordibus maculatos ? Quin plus ultra. An Christianus aliquis > qui judiciorum divinorum ti* more perculsus ab illecebroso objecto avertit oculos,carnem sta* gellis, & dicio subjicit, cibos nonnisi necessarios, eosque viliores mensae suae adhibet, hoc ipso non benö utetur sensibus? minime. Certe Trid. Seit. 14- cap. 4. post descriptam attritionem ita subjicit: H 6 c (nimirum poenarum) timore utiliter concussi Ninivitae ad Jonae praedicationem plenam terroribus poenitentiam egerunt, & misericordiam ä Domino impetrarunt Ergo opera poenitentiae , quibus Ninivitae* üt narratur Jonae z., sensus suos castigarunt, sisere bona, utpote suscepta ex utili timore. Textum citatum explicat Cornelius ä Lapide in Matthaeum; Ego autem dico vobis, quia omnis, qui viderit midierem &c. id est, ut eam concupiscat höc animö, vel fine, ut turpi ejus amore capiatur, hoc modo , Ut optet, ea turpiter frui. Hanc concupiscentiam omninb malam esse, non diffitemur; at quam perperam fit inde transitus ad cupiditatem illiraitate, quasi illa sola u- sum sensuum malum faciat; & ad charitatem, quasi illa sola usum sensuum bonum faciat ? Dein textus meminit solius cupiditatis (G) Z inter - H W M W interna 9 quam violenter igitur trahitur ad usum sensuum extern? rum? Crede equidem Evangelistae, sed non Quelnelio. Propositio XLVli. damnata. Obedientia legis profluere debet ex fonte; & hic sons est «haritas. Quam do Dei amor est illius principium interius, & Dei gloria ejus finis, tunc purum est, quod apparet exterius; alioquin non est nisi hypocrisis , .aut falsa justitia. Obsery. moral. Fundat se in textu Matt. rz.v. r6 Pharis? e c Ii (simplicibus St imperitis primo intuitu haec’ veri videri posset, ! Ö quasi conduceret ad humilitatem Christianam, Lc stimulos 1 Ldderet ad charitatem. Sed in sensu obvio, & rigore attenta au- ji ctorrs& caeterörurrt ejuS; dogmatum cifctrmstaritijl execrabrlis i est. Est enim propositio tripliciter falsa, juxta’ triplicem, qua fii- ’i mi potest, acceptionem. Si enim aliud non sumus nisi tenebrae' il sine fidei lumine , sequitur infidelem necessario in Omni opere f peccare^ quae est z i. ab Alexandro VIII. damnata. Si aliud non j fumus nisi aberratio sine Christo i liberum arbitrium sine gratiae’ 0 ei adjutorio nonnisi ad pecsaridum Valebit, quae' est Bajana 27, Si aliud non fumus, nisi peccatum sine charifate,- incurrit vibratum a Tridentino folmen Sess. 6 . Can. 7. Si quis dixerit, opera’ I pmnia, quae ante justificationem fiunt, qükünqüe ratione factas | sint, vere' t(fe peccat4 &c. anathema sit. Ad textum KespondeO' male versum' esse ab Äuthore nova’-’ i fore. Non eratis aliquando'nisi tenebrae. Si enim prioris partis II legitima’ foret- interpretatio'non eratis aliud , nisi tenebrae :• etiam posterioris legitima esset; nunc autem non estis aliud, nisi ! h* in DomiLiQ ! . Consequentes sensus totius sententiae eiset : ante §0«° 56 m x m conversionem omnia opera vestra tenebris obsita erant, nunc autem omnia opera vestra sancta sunt. Qui sensus manifesti fab sus est. Sicut igitur Ephesii facti lux in Domino, subinde nihilominus leviter peccabant, itä cum prius forent tenebras, aliquid interdum facere poterant, quod peccati tenebris infusca* tum non esset, Propositio XL IX. damnata. Ut nullum peccatum est sine amore nostri , ita nullum est opus bonum sine amore Dei. Obferv . meral. Fundat se in textu Marci 7. v. 22 & 29. Furtd, avaritia» nequitt <£, dolus , impudicitia , oculus malus , blaspbemia, juperbta, ßultitia , omnia h timoris Dci>& Gehennae procedentem. Novimus ex Eyangelio claudos, caecos, Energumenos, paralyticos damäste ad Dominum, ut sanarentur i languoribus stiis tum corporalibus, tum (piri- i tualibus, Exaudivit eos Christus Dominus. Sed an requisiyit ist eis Spiritum charitads medicus coelestis ? fidem requisivisse legi- i mus , nullibi charitatem. Clamavit filius prodigus : Pater mil j peccavi in coelum! sed quo Spiritu ductus? non alio, nisi mifera- l done calamitatum suarum. Optimfc sani Aug. tract. 44. in Joan- nem ad illam caeci sententiam ; Scimus , quia peccatores Deus non exaudit, respondet: Si peccatores Deus non exaudiret, frustri publicanus oculos in terram dimittens, & pectus suum percudens, diceret: Deus, propitius esto mihi peccatori. Non igitur ad orandum utiliter prae requiritur necestariö justificatio , sive Spiritus charitads in corde regnans, qui ad Deum clamet, L«) " 58 m & m Ad textum Respondeo# eum denuö m lingua gallicä fuisse perversum L Quesnello sic; etiam vos non accepistis Spiritum servitutis ad vos conducendum adhuc timore ; sed accepistis j Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus : Abba Pater» Ubi quidem supponitur,quod Judaei antea ducti fuerint timore; sed non quod timorem illum k Deo Acceperint, Si autem textus* sit jacet, sumitur*non est contra nos: nam Paulus fidelibus gratulando annuntiat,quod non iterum , sicut alias Judaei in lege veteri, Spiritum servitutis & timoris ( qui tamen Dei donum sit, esto minus persectum ) etiam ipsi in novo foedere acceperint, sed - Spiritum filiorum & charitatis. Hoc autem rton dicitur, quasi i sit alius, & alius Spiritus, sed quia idem est Spiritus, qui in qui- 1 bufdam facit timorem »liquo modo servilem, quasi imperfectum ;irt aliis facit amorem, quasi quoddam perfectum* Propositio LL damnata, fides justificat, quando operatur; sed ipsa non operatur, nisi per chatlta- tem. Obfet v. tuoral, Fundat se in textu Actor* io. V. 4Z. Huic omnespropheta perhibent teßimonium , remijjionem peccatorum accipere per no - nun ejus omnes , qui credunt in eum• Oftenditur salsitas * D Uplici hic Articulus laborat errore. Primo, quod fides justificet, quando ( sive quandocunque ) operatur* Secundo, { quod nulla fidei operatio sit, nisi per charitatem*eamque sancti* ficantem , quo fit ut peccatoribus cadentibus omnis actus fidei i abrogetur. Sane fidem etiam operantem ä charitate separari j posse,clare indicat Apostolus r* Cor. 13. ubi versu 2. dicitur: Si j habuero omnem fidem* Nota: omnem, etiam operantem* itl ut j montes trAnsferäm; cbaritatem Autem non habuero , nihil sum. Co te ■ imperium, quo monti dicitur; Jacta te in mare: profluit ei fide* atque ita fidei operatio est; non tamen per charitatcm: proinde non m m 59 Jion justificat. Deinde sequiitur ex proscripta thesi, nunquam adultos peccatores vi baptismi, aut Sacramenti poenitentiae, posse justificari, Nam ante utriüsque Sacramenti validam , Lc irustuolVn susceptionem agenda est ab adulto peccatore de peccatis personalibus ac mortiferis, poenitentia; quae procedit/*//?»* mediate ä fide, & est opus Dei: ergo si fides femper justificet, quando operatur,adultus peccator semper erit justificatus, antequam ei conferatur baptismus, vel impertiatur sacerdotis absolutio Ergo neutrius Sacramenti virtute unquam justificabitur, aut justificari poterit. Ad textum Respondeo » cum Cornelio a Lapide: hic docet S. Petrus, 8t extollit vim baptistni, quod nimirum remittat peccata, adeöque nemo justificetur, nisi eum astu suscipiat, vel habeat in voto, uti habuit Cornelius, & colligitur ex versu 48. & jujfit eos baptizari. Quesnellus implicite in sua propositione negat, baptismum St poenitentiam esse Sacramenta mortuorum, cum nunquam justificent, sed justificationem per fidem operantem supponant. Citat ergo Quesiiellus scripturam contra is-? ipsum. Propositio Lll. damnata. Omnia alia salutis media continentur in fide, tanquäm in suo germine 8f semine; sed haec fides non est absque amore & fiducia. Obferv. moral. Fundat se iterum in textu Actor. 10. v. 4,. HtllC omnes prophetate- ßimomum perhibent , rerwjfionem peccatorum accipere per nomen ejus omnes , qui credunt tn eum , Ostenditur salsitas , P Rtma pars propositionis contendit, nullas, etiam astuales, gratias, quse indubie (alutis media lunt, fidem posse praevenire; quod evidenter repugnat scripturis & ecclesiae definitionibus. Et primo quidem scripturae meminerunt praevenientium gratiarum, Joan. i .v 9 erat lux vera, qu* illuminat omnem hominem &c. Apoc.5, (H) L ecce (a W )-< M ecce sto ad ostium (fi pulso. Secundo Tfid. Sess, 6. can. z, si quis dixerit, finepr&veniente Spiritus SanBi operatione, atque ejus adjutorio bominetH credere , sperari , diligere aut poenitere pojscjficut oportet , ut ei justifica - iionis gratia conferatur , anathema fit. Secunda pars contendit * quod hoc ipso , quod quis fidem habet, habeat etiam charitatem ; & quia unum sinö altero esse non potest>quod charitas amitti non possit,quin amittatur fides. Sed hoc denuo aperte contra Trid. Sess, 6. Can, 28 . pugnat: Si quis dixerit, amissä per peccatum gratia simul & femper fidem amitti; aut fidem# quae remanet, non esse veram fidem , licfct non sit viva; aut eum, qui fidem sine charitate habet, non este Christianum .'anathema sit. Pänformiter loquendum de spe i nam fideles, qui dc salute füä desperant, uti Judas, fidem habent, sed sine charitate & sine fiducia, sive spe. In textu adducto nil apparet« unde probetur,iri actu fidei# etiam conjunctae cum Ipe, & charitate, omnia salutis media ve- lut in germine contineri, Neque enim fides, prout sic sumpta gef* men gratiae scilicet sufficientis est, quae haereticis Judaeis, & aliis infidelibus conceditur, Neque ex textu conficitur, quod omnia divinae gratiae auxilia non credentibus adinflantur, & nulla gratia fidem praeveniat« quä ad credendum animus praeparetur. Sensus ergo est loci citati: omnes, qui credunt irt Christum, accipiunt remissionem peccatorum per nomen, id est per virtutem ejus,St menta, non quia fidei in Christum femper habet adjungi um amorem, (fi fiduciam / sed quia nemo remissionem accipit, nisi qui credit & confidit. Propositio Liii, damtiata. Sola Charitas Christiano modo facit (actiones Christianas) per reladoneffi ad Deut«, St Jesum Christum. Obferv. morat* Fundat fe in textu ad Colossv. 74 Super ömtiid dutern hdc* chd - ritdUm hdbeUi quod est vinculum perfcclioniu Qfttn* 6r Ößenditur salsitas . O Mnes denüö omnium virtutum actus 5 charitäte distinctos eliminare nititur praesens dogmä fälsiffimütm Itäne credere in Deum : sperare veniam ä Deo: timere Deum judicem ac Vindicem ; intuitu aeternae retributionis colere justitiam; castigare- corpus, ac illicitas refraenare illecebras per temperantiam ; detestari peccata ob eorum turpitudinem > ac aeternae damnationis incursum ; largiri eleemosynas ; orare Deum , ac invocare sanctos ; Interesse divinis ex motivo religionis, aliaque virtutum Opera exercere non sint actiones Christianae : quia, si Quefhello Credimus, fala Cbdritai eas facit chrißianas ? minimi gentium. Aliter omnino nos docent Scripturae, Patres, Concilia, quae operum talium exercitia ubique fetfc commendant* finfc iillä mentione chäritatis sactä. Ad textum Respondeo# ömriinb super Omnia commendari* dam esse charitatem, quae omnium virtutum regina est, & omnis perfectionis Complementum. Ast non ideö caeterae virtutes actiones Christianae non sunt, imo i contrario recommendantut Colossensibus, üt patet ex ejusdem capitis v. I2< Induite vos ergo, sicut electi Dei, Sancti & dilecti, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem > modestiam , patientiam &c. & v. 24, Scientes* quöd ä Domino accipietis retributionem hereditatis tfc* Propositio L 1 V< dartirtatä. Sola charitas est, quae Deo loquitur: hanc solam Deus audit, Ohferv. mraU fundat se in textU j. Cor. 13. VV i. Ä ImgUis hominum loquar s (3 angelorum - charitatem dUient non bdbeam , satius sum *veiut ds sonans 9 aiit cymbalum Immens* Ößenditur salsitas. F Ranciscus Simonis fiafte i* de fraudibus haereticorum fraudem in ordine ponit leCUrtdäm : praapue mentiri charitatem. Hanc ipsam mentitur failäeissimüs aeque, äc prorsus exitialis praesens articulus, qui dum Commendationem charitatis subdoles (H) i simu- simulat, ab omni exercitio Virtutum homines avertit. Si enim omnes actus priores charitate creduntur hypocrisis juxta propositionem 47, & mati juxta 44. utpote ex malo fonte progeniti, pronum est , fidem, spem, orationem, cum omnibus castitatis, abstinentiae , misericordiae, justitiae, temperantiae , caetera- rurnque virtutum moralium operibus absque charitate non loqui Deo, I Deo non audiri, consequenter audiri a diabolo! ad haec procul dubiö Christianae horrent aures. Adde quod A Commentarius Lutheri in epistolam ad Galatas plenus sit charitate, ubique nulla virtus, nisi charitas, extra quam nihil boni, peccata omnia. Quomodö igitur non penes Lutherum aeque, acQues- nellum, sola charitas Deo loquatur, hanc solam Deus audiat? Ad textum Respondeo» fideliter a Quesnello non esse reddis tum: habet enim locö horum verborum: Fa&ussum velut as sonans. , sic: fi linguis omnium hominum loquar &c, non sum, nisi vehit as sonans ac si diceret Quesnellus, interpres novus; ubicunque exui at charitas, non est in anima, nisi aes sonans &c, deest omnis gratiae auxilium» nulla oratio est religiosa vel impe- tratoria, nulla virtus alia honesta &c. Verbo: Sola charitas Deo loquitur: hanc solum Deus audit. Verum omissa hac interpretatione illegitimi , audiamus S. Thomam lib. 4 Contra Gentes cap. 77. ita disserentem: Rect& ergo comparat loquelam charitate carentem sonö rei mortuae , scilicet aeris , aut cymbali, quod lic&t clarum sonum reddat, non tamen est vivus, sed mortuus; ita edam hominis pharitate carentis quantumcunque sit diserta oratio ; tamen habetur pro mortua » quta non proficit ad meritum vita Aterna. Clarius solvit 2. 2. qu, 88. art. 16. de oratione peccatoris : Quamvis ejus oratio non sit meritoria; potest tamen esse impetrativa, £uia meritum innititur jußitU ; impetratio gratia. Propositio LV. damnata Deus non coronat, nisi charitatem : qui currit ex alio impulsu, & ex alio motivo, in vanum currit. Obsery. morti. Fundat m x m sz Fundat se in textu t. Cor* 9. v. 24. Nescitis , ii, qui inßadto currunt, omnes quidem currunt; sed unus • accipit bravium, Sic currite, ut comprehendatis, Oftenditur salsitas, S Cholastica quaestio est, utrum actio fit de condigno meritoria praemii supernaturaV.s,si non procedat saltem ex imperio virtuali charitatis, quae hic indecifa relinquitur. In hoc tamen conveniunt omnes, quod sicut virtutes caeterae propria objecta habens, Ita & propria merita, & praemia sibi a justissimo remuneratore destinata habeant. Quemadmoddm vel ex solis octo beatitudinibus manifestum est. Matth.y* ibi enim non soli cbaritati, sed etiam paupertati Spiritus, mansuetudini, misericordiae &c. sua adscribiiut retributio. Error Quesneiii est;in eo, quod Deus non coronet, neque de congruo, nisi opera charitatis, exinanitis operibus misericordiae , castitatis , patientiae, obediendae &c. sed profectd auram ferit Qudhellus contra tot aperta Sacrae Scripturae, ac Patrum Testimonia Ari non enim i. Cor. 3, unusquisque pro - priam mere e dem accipiet secundum suum laborem? an non preemium, misericordiae promittitur ProV. 19. v. 17 . FcemrAtur Domino , qui miseretur pauperis? (fe t Clarissin.se Trid. Sessi 6. cap, ult Ben& operantibus usque in finem & in Deo sperantibus proponenda est vita aeterna &c. item can.aü. Siquis dixerit, justos non debere/r# bonis operibus , quae in Deo sunt facta, exspectare, & sperare aeternam retributionem &c. anathema sit. Quö igitur jure Quesriel- lus Tridentinum canonem de merito bonorum operum limitat ad sola unius Virtutis charitatis exercitia ? Quo jure humilitatem , & obediendam ipsius Dei filii praesumit exinanire ? cum tamen propter haec Deus exaltaverit illum, & donaverit illi nomen, quod est super omne stomen &c. ad Philipp. 2. Textus citatus pro nobis est: non enim in vanum corona W- ta promittitur tanq Jam stimulus bonarum actionum. Quod autem ibi Apostolus non loquatur de sola chari täte, pacet ex alite ejusdem capitis Veibis V. 10. Debet t inquit, i# spe, qui arat, arare, & qui 64 W )sc W & cui utique fr duxit fiies : Peccavi tradens sanguinem justum. Poenitentia , inquam , du3us , non tamen vera & genuina: haec enim spem veniae, quä caruit Judas , includit; sed coacta, & cruciante & desperabunda, qualem parit mala conscientia torquens & remordens. Tota ergo malitia in defectu spei fuit, non in desectu fidei. Propositio LVI11. damnata. Nec Deus est, nec Religio, ubi non est charitas. Observ. mrd. Fundat se in textu i.Joan. cap. 4. v. 8. Qui non diligit i nOfl HO’Vlt Deum: quoniam Deus charitas eft. Oflenditur salsitas . O Portet igitur omnem peccatorem, in quo charitas non est, fide, vera religione ac spe quoque destitui, cum in eo nec Deus sit neque religio. Si autem fide destituitur, jam desinit elTe Christianus, neque enim Christianus dici potest, cui nec Deus est, nec religio. Ad quam ergo hominum sectam rejiciendus est talis ? Non ad Lutheranam vel Calvinianam: ambae enim aliqua ratione Christianae sunt, esto, multis erroribus re- sperfe. Non ad Mahumetanam : utpote qui Mahumetem, & Alcoranum detestatur. Non ad Idololatricam, utpote qui idola exeeratur. Restat ergo ei Ethnicifmus. Ecce quö vergat Ques- nellismus ? Dein si ubi charitas non est, nec religio est, peccator , etsi attritus sacram hostiam adorare » revereri crucem, & sacras imagines non poterit. Item sacrae inquisitores fidei, si hac dirigerentur sententia, peccatores omnes suis mancipare carcp- ribus, imo peccatores omnes, quorum delicta externis actibus foras prorumpunt, censuris canonicis subjicere deberent. Nec pos- m x m 67 possent peccatores occulti ab ordinariis poenitentiae ministris absolvi &c. quae colluvies abfurditatum! Textus,si in rigore acciperetur, ut omnem prorsus Dei notitiam adimeret cuilibet peccatori, pugnaret contra Tridentini Concilii Canonem 28 . Seff 6 . de Justis, ubi meritö infligitur anathema dicenti: amiisä per pecatum gratia fidem femper amitti. Senlu«! ergo est, quod, qui non diligit, non noverit Deu mßcut 9portet Cf fetis fehibrtter live üt ait Cornelius a Lapide esto fpecn- lative noscat Deum , praftke tamen , id est experimentalster familiariter & lapide, non novit Deum ; sicut mellis laporem & dulcedinem nemo novit per experientiam, & saporem, nisi qui illud gustat Lc sapit: Sicut enim sapor sapiendo, ita amor amando practicfe cognoscitur, gustatur & lapitur. Propositio LIX. damnata. Oratio impiorum est novum peccatum; & quod Deus illis concedit, est novum in eos judicium. O bferv. meral. edic. 1693. Fundat se in textu Joan. 10. v. if. Rejpondlt eis ^fefus : loquor V0- bts (3 non creditis. Opera, qu>c W cerdotes principum nulla tangebat pietas, nullus justitiae & religionis amor, ac ne judicii quidem divini, aeternorumque cruciatuum horror; Sed terror hominum, incommodorum temporalium, jacturaeque levissimae illos ab externis retrahebat sceleribus. Unde addit: <$uia timuerunt turbat , populant & c. Nihil simile est de timore illo, vel metu Gehennae, qu6 peccatores ti- moie justitiae concufli & spe erecti Deum, omnis justitiae fontem diligere incipiunt, üt loquitur Tridentinum , & siquidem voluntatem peccandi excludat, (uti supponitur) est donum Spi- ritüs Sancti, & peccatores ad Dei gratiam di/ponit. Propositio LX111. damnata. Baptizatus adhuc est sub lege,sicut Judaeus, si legem non adimpleat, aut adimpleat ex solo timore. Observ. meral. Fundat se in textu Rom. 6. v. 14. Peccatum enim 'vobts non dominabitur: non enim eßis sub lege;sedJubgratia, Ofiendttur salsitas . F Alsiflimum imprimis est, baptizatum non esse Judaeo meliorem , si legem tantum impleat ex solo timore poenae, cum baptizatus majorem habeat influxum gratiae, quam Judaeus. Dum autem omnes baptizatos, qui folä formidine poenarum praeceptis obediunt, Quesnellus e Christi ecclesia expellit, rejicitque ad Synagogam, utpote legi subditos, sicut Judaeos, quaerere ex illo juvat, quid sua contra tales cenfurä adeo mirabili intclligat? quid ipsi sit proprsc, esse sub lege, sicut Judaeum ? Respondet ipse, Me- moire sive Documento 5. pag.^33. effesub lege , est 'vivere fecundum carnis destderia: ratio redditur pag. 2Z5- quia effe sub lege , est subjici dominanti peccato; illic enim homo carens gratia, amore & charitatc nihil habet in corde praeter timorem servilem. Qui, üt dicitur prop. 67. non (ibt reprafentat Deum nist ut dominum durum , imperiosum, injustum intra&abilem. Oportebat nimirum consequenter mentiri. Atque ita denique fiet, ut baptizatus, legem adimplens ex solo timore,perpetuo blafphemus sit, timore servili re- prae- «KNW Vi praesentando sibi Deum non aliter, quam describi soleat rex bar-, varus aut tyrannus. Sane haec longifljme absunt A timore salu, tari, qui commendatur tot clariiljmis scripturarum, conciliorum, patrumque testimoniis. Dein si propositio prout sonat in rigore, & in significatione obvia verborum sumitur, manifestatu includit dementiam. Si enim illud: effeßb lege,sicut Judsum , acceperis in sua latitudine, baptizatus talis tenebitur iisdem legibus,quibus Judaeus, etiam ceremonialibus, quod non veritati solum notissimae, sed fidei quoque catholicae adversatur. Textui citato praemiserat Paulus v. iz. exhibete vos Deo tan - quhm ex mortuis viventes, (f membra vefira arma justitu Deo. Dein subjunxit V. 14. Peccatum enim vobis non domimbitur ; non enim eftis ßb lege, sed sub gratia ; Ubi nulla mentio fit timoris, sive legem observantium ex solo timore. Fraus haec est insignis adversariorum dicentium , idem esse, peccare, & legi cuidam parere ex sola formidine. Deinde aliud est , esse sensu aliquo : sub leget aliud : subefse pcut Judaum. Judaeus suberat legi servitutis ; Christianus subest legi gratiae. Sensus ergo genuinus est Apostoli: Licet peccatum in mundo tempore Aase, & tempore legis Mo- Jaicae,dominatum fit; Vobis tamen, 6 Christiani» qui per baptismum mortui estis peccato, & gratia Christi roborati, peccatum dominari non potest. Intellige:per se & jure suo, uti dominatum fuit ante Christum, nisi videlicet vos ipsi /pont£ gratiam Christi abjiciatis, & dedatis vos peccato &e. Propositio LX1V. damnata. Sub maledicto legis nunquam fic bonum: quia peccatur sive faciendo malum , sive illud nonnisi ob timorem evitando. Observ. tnoral. Fundat fein textu Gal. f. v. 18- St spiritu ducimini t non eßis sub lege, Manifeßa Junt autem opera carnis . Oßendttur salsitas . Ptirrso observat hic recentior quidam, hanc propositionem si accipitur, ut sonat, in rigore & proprio verborum sensu, (K) appa- filios non reliquent , accipiat frater ejus uxorem ipsius , resuscitet Jemen fratri suo. Ofienditur salsitas. P Raecipue b Sacra Scriptura: Primo Exodi cap. 4, v. 22. digna- tur Deus populum iiraeliticum compellare nomine filii lui, & quidem primogeniti , dicens : filius meus primogenitus Israel. Non igstgr omnes immensae istius multitudinis censuit esse mera ! mancipia, sed ex eis aliquos filios & quidem non paucos, ut ea denominatio toti populo conveniret. Secundo, licet ex Ifraelitis, üt humana tert infirmitas, multi in acquisita justitia inconstantes, Sc proni ad vitia fuerint, ut proinde opus fuerit, minis, terrori- bus, suppliciis eos urgere; nemini tamen dubium esse potest, quin Moyses modis omnibus inculcans populo totius decalogi observationem, cum legalibus ceremoniis, non potissimum hortatus fuerit ad impletionem primi ac maximi mandati de diligenda Deo ex tota anima , ex totis viribus. Liber enim Deuteron, plenus est inculcationibus dilectionis, ad quam Moyses Dei nomine populum instigat, cap. 11. V. 1. Ama itaque Dominum Deum tuum (fc. Taceo Davide* Pialm. Zt. ego dixi:dii estis Sc filti exctlfi omnes i Tobias cap. 2. Filii Sanctorum fumus ; Macbabaeos,qui elegerunt magis mori, quam cibis coinquinari immundis. Si aeter- i nae testimonio veritatis majorem chantatem nemo habet , quam ut > animam suam ponat pro amicis suis .quae certior exquiri poterit amoris erga Deum, ejusque legem probatio? quam & ipsi Machabaei I mortem fortiter subeundo contestati sunt. Igitur omninö Ca- i tholice sentiendo Spiritus Sanctus, Spiritus ille charitatis com- i municabat se etiam in veteri testamento, quamvis non tam co- j piose, quäm in novo : dabat etiam Deo filios , licet non tam ] numerosos. Et timore & amore Deo serviebatur in veteri testa- i mento, sed timor tunc praevalebat, nunc autem amor praevalet, Verba lunt Augustin. lib. 3. ad Bonis, cap.4. Deus ipse, cujus bonitate atque clementia fit omnino, ut aliquid simus, duobus testamentis vetere & novo disciplinae nobis regulam tradidit, (K) 2 74 W n Dr apparere ridiculam, & seipsam subvertere per contradictionem in terminis. Quomodo enim peccatum committitur, si evitetur ? peccatur sive faciendo malum, sive illud nonnisi ob timorem evitando. Verum aliunde mens Authoris dignoscitur, quod mali evitatio improprie intelligenda sit. scilicet non vera a peccato abstinentia; sed exterior duntaxat, quae hypocritis edam communis est. Quia per propositionem 61 . tmor noxvis manum tebibet, cor autem tamdtu pec.ito addicitur , quamdiu ab amore juflit a non ducitur. Sensus itaque praesentis articuli videtur este hic : inb maledicto legis omnia opera peccata sunt, saltem in animo , licet externe a pravis subinde corporis actibus homo 8. de Verb. Apost. cap. g. Cum ergo dominus timorem incusserit , & •vehementer incusserit , (f repetendo verbum comminationem gemmaverit , di flurus ego sum ? male times ? id a non dicam. Plane time , nihil melius times nihil eft , quod magis timere debeas. Textus citatus loquitur de servo nequam, qub nomine veniunt m x m 79 niunt iilt, qui ducuntur timore meri servili, caeci» pigri,audaces, injusti,impii, sive, üt loquuntur scholastici timentes timore cum scrvilitate conjuncta. Noster autem timor ä Tridendno commendatus sive attritio duo importare debet. Primo ut excludat servilita em, & non efferatur hoc sensu positivo i detestor peccatum ob poenam aeternam, &si poena non fortu peccarem. Sed , prtctstvb: si poena ista non foret, abstraherer forte ex alio moti* ! vo &c. vel T9 peccarem non sumendo pro voluntate peccandi; sed i pro credulitate peccati fortb committendi, ita ut sensus sit: si poe- I na non foret, credo , quod ex prava , & fragili animi constitutio* j ne forte peccarem. Secundö , ut non sistat in illo rhotivo tan* ' qu^m ultimo, sed tacite reserat ad Deum, tanquäm ultimum finem, quatenus peccator berse scit, hanc detestationem ex Del ordinatione cedere ultimato ad gloriam divinam. Propositio LXVill. damnata. i Del bonitas abbreviavit viam salutis, claudendo totum in fide, & preci* bus. Obferv. mcral. i Fundat se in textu Act. r. V. 2I. Et eritomnis , quiciinque invo* caverit nomen Domini,salvus erit . Oflenditur salsitas. i T^EfertTheodor-etus lih.4. de fabulis haereticorum, Messalianos I Jl\ haereticos adeö extollere solitos virtutem orationis , ut eam j solam ad salutem satis habere ponderis , arbitrarentur ; Sacramenta verö, praecipufe baptismum, & Eucharistiam velut ad salutem inutilia contemnerent. Hinc dicti precatores. Alia haeresis salutem soli tribuit fidei, operibus derogat velut non neceslariis. Hone errorem, quem Z tempore Apostolorum coepisse testatur j Augustinus lib. de side & operibus cap. 14. novissime ab inseris \ resuseitavit L itherus, & tradidit locis plurimis, uc ostendit Bel- l larminus. Quesnellus autem novam ex duabus hasresin conflat» ' non soli orationi, nec soli fidei salutem adscribens, sed utrique. Sed male, imo pessime. Sic enim abrogato omnium bonorum exer. So «gä M exercitio, abdicata cum Sacramentis omnibus poenitentia, expunctis omnibus Dei & ecclesiae praeceptis, fide & oratione tan- tummodö retenta, viam salutis Christo & ecclesiae hactenus ignotam fabricat. Aliter de bonitate Det sentit Jacobus Apostolus cap. 2. quid proderit, fratres mei, si fidem quis habere f? dicat, opera autem non habeat, nunqujd poterit fides salvare eum? Textus, qui nobis opponitur solum de precibus est, sed omnino perperam intelligitur, Non enim significat solam dominici nominis invocationem , etiam ex fide proficiscentem sufficere ad salutem, sed invocationem istam ulteriores a Deo gratias impetrare , sicut de fide ä sanctis patribus docemur. Siq Aug. lib. de praedest. sanct, cap. 7. ex fide, ideö dicit Apostolus, justificari hominem, non ex operibus, quia ipsa prima datur, e? qua impetrentur caetera, quae proprie opera nuncupantur , in quibus just£ vivitur. Idipsum didicerat S. Prosper a suo Magistro Serm. 22. de Verbis Apostoli; domus Dei credendo funda« tur, sperando erigitur, diligendo perficitur, ridiculus foret Architectus, qui fundamento totum claudi aedificium affirmaret* Conclusio enim finem significat, non initium. Propositio LX1X. damnata. Fides, usus, augmentum, & prxmium fidei, totum est donum pura libe- ralitatis Dei, Obferv, meral. Fundat se in textu Marci 9. v. 21. sefus dlttSYTl dlt lUi :Ji fOtCS credere , omnia pojfibtlia Junt credenti* Oflenditur salsitas , E Quidem homo mereri nequit primam gratiam , cum haec sit donum purae liberalitatis Dei, omnisque meriti principium, quod juxta Theologos sub meritum cadere non potest. Ast omnem fidem, omnem ejus usum , augmentum, & praemium vocare donum purae liberalitatis Dei, falsum est. Quid enim hoc supposito reliquum foret meritorum ? omninö nihil. Quid, m x m er Quidquid enim boni operis est, qu6 mereri postumus, usus quidam est fidei. Si vero usus iste atque augmentum purae li- beralitatis Dei donum creditur, idem de omnibus bonis astibus quis affirmare poterit, cum eadem ubique sic ratio. Sic igitur omnibus nostris actibus meritum abrogatur contra Scripturas, Concilia, & Sanctos Patres. Ait enim Apostolus: r. Tim.4. v.Z. In reliquo reposita est mihi corona juflitta , quam reddet mihi Dominus in iliä die, justus judex. Et quidem augmentum gratiae & coelestem gloriam non esse dona purae liberalitatis, sed effectus St liberalitatis, (f juftuit divitia simul, aperte docet Trid. Sess. 6. Can. 22. Si quit dixerit hominis jufiificati bona opera ita. e (se dona Dei, ut non fint etiam bona ipsus jufiificati merita , aut ipsum juftificatum bonis operibus - - non vere mereri augmentum gratia , vitam at emam, anathema fit. Accedit S. Aug. Epist, toj. ad Sixtum: sicut merito peccati tanquam stipendium redditur mors, ita merito justitiae tanquäm stipendium vita aeterna. Arripio textum, & explico historiam, quas est de quodam» qui filiium suum energumenum adduxit ad discipulos, ut ejicerent Spiritum mutum » qui non potuerunt; cum autem ad Dominum Jesum attulisset, rogans, ut si quid posset, adjuvaret: Re-, spondens Jesus ait illi: Si potes credere , omnia possibilia sunt credenti. Et exclamans, ait: Credo Domine, adjuva incredulitatem meam. Et ejecit Jesus Spiritum immundum , qui exclamans & multum discerpens eum exiit ab eo. Haec est historia Sacra de uno in particulari propter fidem a Christo sanato, & ä malö hospite liberato. Sed qud ratione infert Quesnellus denud universalem : ergo omnis fides,usus, augmentum St praemium fidei est donum purae liberalitatis Dei ? Contrarium apparet ex Hebr. 11. cap. Sancti per fidem adepti sunt repromissiones, quod non esset» nisi credendo mereremur. Propositio LXX. damnata. Nunquam Deus affligit innocentes, & afflictiones semper serviunt vel ad puniendum peccatum, vel ad purificandum peccatorem, Obstrv, mord, (E) sun. 82 m )°C W Fundat se in textu Joan. 9. v. 3. Respondit Jejus : neque hic peccavit* neque parentes ejus ; jed»ut mamfeßentur opera Dei in 1Ü0 , Oßenditur salsitas • R Epugrtat haec aperti sacris scripturis, quae Abrahame , Jobo, Tobiae & similibus Sanctis, afflictiones ad probationem justitiae immissas commemorant, non ad punitionem peccati, vel delinquentium purgationem. Dein Sanctissima Christi humanitas, Beatissima Virgo Maria 6 c c. utique pura & innocens erat, & tamen illam passio crudelissima, hanc vero doloris gladius pertransivit. Impium quoque est,dicere, tot horrenda supplicia, quae passi fuere Sancti Martyres, eorundem peccatis fuisse debita. Denique praeter hunc primum errorem b Quesnelli propositione profluentem alius scaturit: Si enim Deus justos nunquam affligit ad ipsos perficiendos, sed peccatores duntaxat ad ipsos puniendos vel purificandos, ex quo formabitur thesaurus,quem ecclesia in indulgentiarum concessione dispertitur ? hoc argumentum maxitrse urget pro innocentia Christi, & B. V. Mariae. Aliter fongfc Apostolus sentit Rom. 5. Gloriamur in tribulationibus, scientes quod tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem , probatio vero spem &c. Juxta quod Isidorus Pelusiota lib. 3. Epist. 23. ad Cassium: praecedit coronam probatio, probationem victoria, patientia victoriam, afflictio atque tentatio seu exploratio patientiam. Pro textu citato referenda est historia Evangelii: praeteriens Jesus vidit hominem caecum a nativitate ; & interrogaverunt eum discipuli ejus : Rabbi, quis peccavit, hic aut parentes ejus, tlt Caecus nasceretur ? respondit Jesus 1 neque bic peccavitneque parentes ejus / sed ut ni&nifeflentur opera Dei in tdo. Ubi adverto, hunc textum non esse pro , sed contra Queshellum: caecus enim in hypothesi omnino innocens affligitur, nec enim peccavit ille;, nec parentes ejus, ex testimonio Christi. Equidem ad illud, quod de caeco quaerunt discipuli, num peccaverit l respondere Christus m y*®> s; stus omoinö potuisset, himc quoque peccässe in origine; propter quod nasci poterat cum caecitate. Sed interrogantium ! erat intentio, inteiligcre, num propter parentum aut caeci ipsius ] peccata personalia talis ei calamitas accidisset: hanc eorum men- i tem intuitus Salvator secundum eam respondet: neque pecca- i vit hic, neque parentes ejus, peccato scilicet, de quo vos quaeri- i tis, propter quod cum caecitate natus fuerit. Sed ut manife- ; stentur opera Dei in illo. Passus est igitur caecus ille omnino innocens afflictionem suam, ad manifestanda Dei opera, non ad i puniendum in se peccatum, vel (e purificandum. ! Propositio LXXi. damnata. Homo ob fui conservationem potest se se dispensare ab eä lege , quam Deus condidit propter ejus utilitatem. Obferv. moral. fundat se in textu Mare. r. v, ag. Itaque DomiUUS eß fillUS homi • nis etiam Jabbatbi , Oßenditur falßtas. H Actenus persuasum omnibus sive theologis, sive legum scientiam profitentibus fuit, dispensandi auctoritatem non esse j penes inferiores, sed solum legislatorem, vel successorem ejus, vel superiorem, saltem, ubi ad eum aditus patet, nec opus epi- ckeia sit. Verum hoc principium destruit Quefnellus Deinde haec ipsa promiferse privatis concessa, potestas dispensandi summam morum inducit corruptelam; cum enim omnis lex, sive naturalis, sive positiva, ä Deo condita sit propter utilitatem bomi- rus, juxta Qoesnelli doctrinam v. g. facile quis fe dispensabit in concupiscentia prxtextu conservande valetudinis ; item ä praecepto confitendae fidei coram tyranno, poterit se quilibet dispensare ob fui conservationem } item a suscipiendo baptismo tempore persecutionis. Neque deerit vir conjugatus, qui, cum ab uxore absens » vitam fuse uxore servare non postit, licitum sibi putet, alteram , sibi adiciscere conjugem , maxinse cum theologi non pauci contendant praeceptum, quod polygamiam vetat, esse ju- (L) 2 ris 84 EZ M ü§ ris duntaxat positivi. Ita quoque tandem quorundam cseiibum religiosorum etiam & sacerdotum incontinentia excusabitur propter praetensam aliquam utilitatem, vel necessitatem. Ad textum intelligendum tota reserenda est historia :Marc-2. & fastum esi iterum , cum Dominus Sabbathis ambularet per lata, & discipuli ejus coeperunt progredi, & vellere (picas. Pharifaei autem dicebant ei; eece quid faciunt Sabbathis, quod non licet. Et ait illis: nunquam legistis, quid fecerit David, quando necessitatem habuit, & esuriit ipse,& qui cum eo erant? quomodo introivit in domum Dei sub Abjathar principe Sacerdotum, St panes propositionis manducavit, quos non licebat ei manducare, nisi Sacerdotibus, & dedit eis, qui cum eo erant? Sc dicebat eis: Sabbathum propter hominem factum est, §t non homo propter Sabbathum: itaque Dominus lest filius hominis etiam Sabbathi. Sensus igitur textus est , üt explicat Cornelius ä Lapide, quasi Christus dixerit, uti Davidem necessitas, sic eadem discipulos meos excusat aSabbathi violatione per hanc spicarum vellicationem: Sanctitas enim Sabbathi prohibens opus servile, uti est vellere (picas, est juris positivi, quod cedere debet juri naturae dictanti, in extrema famis necessitate vitae este consulendum quolibet cibo, etiam saerö. Nam neque discipuli pro vellendis spicis, neque David se dispensavere in lege Domini; sed pro iis aeterna Veritas declaravit, actiones talibus sociatas circumstantiis in prohibitione legis minime contineri. Denique non privatus quilibet sibi, sed filius hominis, qui major est Sabbatho, id permisit, Ex quo non sequitur universalis permissio, vel di(pen(atio. Propositio LXX11. damnata. Kota Ecclesiae Christianae est, quod sic catholica, comprehendens 6t omnes angrios cce!i,& omnes electos, & justos terr* & omnium liculo- ruto Ub trv. moral, Fui.dat se in textu Hebr. ir. v. 22. 2;. 24. Acceßißts ad Sion montem , & emutem Det viventis, Jerusalem c als em, & m joc m 85 3 multorum millium angelorum frequentiam* & ecclesiam primitivorum , qui conscripti sunt m coelis , A judicem omnium Deum , & spiritus justorum perfectorum, <$ testamenti novi mediatorem J esum , & sanguinis a- JperJionem rnehiis loquentem* quam AbeL Ostenditur salsitas , D Uplici ha?c labe laborat. Primo. Si descriptio illa, & enumeratio eorum, qui ecclesiam constituunt, adaequata sit,excluduntur ab ecclesia omnes peccatores reprobi. Hic enim sensus I propositionis obvius est, juxta quem ecclesiae Catholicae seu uni- , verfalis nota truncatur ineptissime, & ad paucos tantum restringitur. Huic contraria St communis est Catholicorum sententia, qui tenent, ecclesiam non in solis sanctis & justis consistere, sed etiam in peccatoribus, neque occultis tantummodö, sed cognitis quoque, & manifestis. Catholicus hic sensus probari solet ä sanctis patribus ex variis scripturae locis, Sc parabolis de areä »in qua cum tritico Zizania, & paleae sunt; de convivio nuptiali, in quo non omnibus nuptialis vestis est ; de ovili, in quo haedi cum ovibus mixti sunt; de decem virginibus,inter quas referuntur quinque fatuae. Secundo statuit ecclesiam invifibtlem: Electio enim, quae in mente divina est, & justitia in sanctorum animis ; latens non est pervia hominum aspectibus; sed iniquitas saepe & hypocrisis specie pietatis obtegitur. Ast Ecdesiam Catholicam Deus talibus notis insigniri voluit, quae oculis paterent, U possent facile dignosci, ut a sectis errantium coetus fidelium discerneretur. Ad textum Resp. esse intelligendum potius de ecclesia tri* umphante, primo quia Angelorum millium meminit. Secundö quia ecclesia triumphans, tanquam Mons Sion, utpote invisibilis melius opponitur Sina monti tractabili. Tertio quia hanc ecclesiam vocat civitatem Dei viventis &c. recensentur itaque cum Deo omnes spiritus & homines beati > velut precipua univerfitsu (E) z et cie- 86 m n m ecclefi,'t triumphantis membra , quaeque ad propositum Apostoli scopum unice faciunt. Scopus autem Apostoli erat move e Hebraeos ad constandam in fide» proponendo sibi exem. Ia sanctorum, praemia nullo tempore finienda. Propositio LXXI11. damnata. Quid est ecclesia nisi coetus filiorum Pei manentium in ejus sinu, adoptatorum in Christo, subsistentium in ejus persona , redemptorum tjus sanguine, viventium ejus spiritu, agentium per ejus gratiam, & exspectantium gratiam futuri sieculi? Obfny.n.ord. ed. J693. Fundat se in textu 2. Thess, 1. v. \ & 2. Paulus (3 SylvdtlUS &> Tt- motbeus , ecclcfi interficiens inimicitias in femetipfo. Qflen-* 8 - ößendttur fasitds, P Rimö rursüs Ecclesia sive corpus Ecclesiae ex {olis sanctis componitur , iterümque contra pastores , episcopos .atque ipsum Pontificem definitur, eos ab ecclesia rescindi, si a justitia deciderint. Secundo redditur denuö invisibilis, siquidem tota ejus compositio construitur ex membris conspectum fugientibus,. Tertiö denique patet intentio auctoris ubique omni studio ditfu- gientis, ne ecclesiae , ' ost Christi Domini ad superna conscen- luna,caput visibile praeficiatur. Textus citati verba priora planam patiuntur expositionem, ftullb modb Quefnello faventem: Est enim verö pax nostra Christus: fecit utraque unum, Judaeorum & gentium populum in unam congregans novi foederis ecclesiam,, medium parietem macerie solvens, quod erat Judaeos inter & gentes dissidium- Legem mandatorum * id est legem veterem , decretis (scilicet aliis) evacuans . Verba posteriora, quae magis accedere vide vtur ad materiam praesentem, Cornelius a Lapide ita explicat .ut duos condat tfc. ut duos populos, Judaicum scilicet 6c gentilem, quali duos homines sibi , & corpori suo, id est ecclesiae suae inferat & incorporet, faciatque utrumque hunc hominem, id est populum, velut novum qnendam hominem in novitate vitae ambulantem- Et reconciliet ambos scilicet homines id est populos, in uno corpore mystico, quod est ecciesia, unitos : per crucem interficiens inimicitias, quae erant inter Judaeos & gentes Ac. in fiemetipfio id est per semetipfum, per crucem & passionem suam. Verum ex eo non lequitur, omnes & singulos Christiani populi , quem Christus ex Judaeis & gentibus conflavit, sive omnia, A singula membra hominis istius mystici e* duobus compositi populis, esse fianSa, Propositio LXXVL damnata. Nihil spatiosius ecclesia Dei, quia omnes electi, & justi omnium sie culorum illam componunt, -Observ ; moral. Fundat fe in textu Ephes. 2. v, 22. In quo & VOS COddificamini itt habitaculum Dei in spiritu sancio . (M) Osten- 90 Oßenditur falfitas* A N non rideretur» qui similem affirmaret propositionem: Nfbil spatiosius civitate Bamhergenfi , quia omnes Magistratus , Ö* Consules omnium temporum illam componunt ? An non compositio ista civibus caeteris » etsi in inferiori gradu constitutis, vere tamen ju atis membris» injuriosa esiset ? An non juste dieere possent? sit suis membris honoratioribus honos ; nequaquam tamen £ civitate omnino excludendi sunt cives* Pari modo fatentur equidem Catholici electos & justos esse membra caeteris digniora, non tamen excludunt peccatores: aliud est enim sanctos & electos in ecclesia tanquim membra praecipua, & digniora recensere » aliud solo eorum numerö eandem circumscribere. Nonne etiam spatiosior foret Ecclesia, si üt apertfe scripturae in parabolis de vinea, de ovili, de segena missa in mare, de decem Virginibus &c. testantur, praeter electos, & lanstos contineret etiam peccatores saltem fide praeditos, irrso etiam reprobos, quamdiu fidem Christi sub ejus vicario profitentur, nulla excommunicationis sententia a coetu fidelium segregati ? Textus ita exponitur: Ecclesia est domus, & templum Dei, cujus fundamentum iunt Apostoli, lapis angularis Christus, parietes Judaei Sc gentes, qui quotidse affingunt, cum plures Christo & ecclesiae inaedificantur. Ubi, üt videmus, traditur in textu hortatio ad justitiam , & lalutem, qui indubie finis est institutae a Christo ecclesiae ; sed ad eum non omnes , qui ecclesiam ingrediuntur » perveniunt. Uno verbo: ecclesiam Christi formahter constituunt & componunt omnes fideles, etiam reprobi, esto finem a Christo intentum non omnes astequantur. Propositio LXXVII, damnata. Qui non duck vitam dignam filio Dei & membra Christi, cessat interius habere Deum pro patre,, & Christum pio capite. Obferv. meras. Fundat se in textu i. Joan.a.v.22. Qui efi mendax\ ni fi ts, qui negat, quoniam Je/m eß Cbrßus t Hic eß Anti- Cbnßus y qui negat fatrem &filium* Oßcn» 91 m w. m Oßendttur salsitas I Nnocens omnis.6 apparet haec propositio A fronte, sed acutius penetrata simplicitate caret. Pulchri Athan. dilp. i. contra Arrianos, inquit; in singulis haeresibus transfiguratus diabolos dictiones subjicit plenas dolo. Peccator igitur, si Quesnello credimus, cessat interius habere Deum pro patre, & Christum pro capite, utpote quia non ducit vitam dignam filio Dei Stmembrö Christi ? Sed, quaeso, nun quid non incarnata Veritas Deum amnibus hominibus parentem designat? Matth. 23. Patrem nolite vobis vocare stiper terram; unus enim est pater vester, qui in coelis est. Nunquid eadem peccatores docuit orandi modum ? Ea- terNoßer^qui es in caelis. Quod autem orationem hanc etiam peccatoribus voluerit este communem,patet ex petitione inserta; Et dimitte nebis dabit a mßrs. Debita, inquit Cornelius ä Lapide» sunt culpae , quae inducunt reatum poenae & gehennae. Imo non tantum peccatores Deum pro patre , sed etiam Christum pro capite retinent, ita nos docente Doctore Angelico parte z. qu. 8. art. 3. ubi quaerit; utrum Christus sit caput omnium hominum? & respondet; Quanquäm non eodem modo, omnium tamen hominum Christus caput est ;pergitque& explicat; Peccatores igitur sunt membra Christi actualia, non perfefU per gratiam fonctificantem, quL carent, sed imperfecte per fidem in- tormem, quae unit Christo fecundum quid. Textus citatus, non video, quid nobis obstet Qui enim ne-’ gat, Jesum este Christum, adeoque Messiam venisse,hoc ipso etiam negat patrem & filium, sanctissimam Trinitatem, estque infidelis, imö Antichristus , qui certe ad ecclesiam non pertinet Fortius tamen argumentum ex eüdem epistola cap. 3. fieri potest. Dicitur enim i. Joan. 3. v. 8. Qui facit peccatum , ex diabolo est. Item Joan. 8. V. 44. Vos ex patre diabolo estis St desideria patris vestri vultis facere. Verum Respondeo , quod peccatores suis criminibus redditi filii & membra diaboli desinant efle filii Adoptionis dtvine (f membra Chrtßi perfeBa , eique velut capiti mediante gratia sanctificante uniti, Sed non propterea cef- ' (M) % lant yr W )°( W sint habere Deum pro patre, seu Creatorem, ad cujus imaginem , conditi sunt. Neque propreres cessant Deum habere Gubernatorem. Denique nec propterea desinunt pertinere ad iliaai benignissimi patris voluntatem seriam salvandi omnes etiam peccatores, modo ipsi pervicaciter non obstiterint. Unico Verbo solvit S. Augustinus ; facit peccatum ex diabolo efi , imitatione non proprietate. Propositio LXXV1IL damnata. Separatur quis ä populo, electo, cujus figura fuit populus Judaicus, 2c caput est Jesus Christus, um notv vivendo fecundum Evangelium, quam non credendo Evangelio. Observ. moral. fundat se in textu Actor, z. V. 2?. Er.t autem omnis anima , qua non audierit prophetam ilturn* exterminabitur de plebe, Oßenditur salsitas, S ic olim locuti simt Joannes Huffius, Wicklestus, Lutherus , & Cal vinus ; & quid aliud captabant, nisi quod ecclesiam ex solis justis soli Deo notis componendo, hoc pacto invisibilem efficerent, eique auctoritatem omnem publicam ad reprimendos errores suos adimerent. Sed contrariam St Catholicam veritatem suadent plures in scripturis A Christo Domino parabolae & similitudines propositae, quales sunt de zizaniis in agro ab inimico homine superseminatis tritico, quae crescere sinuntur usque ad messem. Secunde de arci, in qua cum frumento palea est, usque dum haec ventilabro excutitur. Tertio de homine convivium nuptiale ingresso, & in eo discumbente, non induto veste nuptiali. Arca etiam Nos typus ecclesiae fuit, continens animalia omni« generis munda & immunda. Arca Noe inquit S. Hier, ecclesiae typus fuit deinde subdit: ut in illa omnium animalium genera, ita & in hac universarum & gentium, Sc morum homines sunt. Ut ibi pardus & haedi, lupus & agni, ita & hic justi & peccatores id est vasa aurea & argentea, cum ligneis & fictilibus, commorantur. $. Aug. tract. 6. in Joannem : Nos, inquit, WZ )o( W 93 inquit, fatemur in ecclesia catholica & bonos St malos esse; sed tanquam grana & paleas. Textus,citatus ex Actis, desumptus est ex Deut. cap. 18- ubr Moyses, loch exterminabitur , habet. V. 39 fgo ultor exi fiam, (Quae verba paraphraftuse hic explicat & interpietamr Pctius. Cum enim Deus ad ultionem prosilit, exteiminat, & occidit, vel morte corporali vel spirituali. Utraque hic sigrifcatnr. Judai enim Cbrißo increduli corporaliter ä Tito, & fpiiitualiter aeteina morte puniuntur in gehenna: unde patet de quibus sit inreliigendus textus scilicet vel de excommunicatis vel de infidelibus, qui nec credunt Evangelio , nec vivunt secundum Evangelium , quorum Christus caput esse nequit. Propositio LXXIX. damnata. Utile & necessarium est , omni tempore, omni loco & omni perfonarum generi studere & cognoscere spiritum , pietatem & mysteria S. Scripturae. Obsest, moral. Fundat fe in textu 1. Cor, 14. v. f. Volo autem Omnes VOS loqui tinguis ; magis autem prophetare. Oflenditur salsitas. A B Adam usque adMoysen non fuere sacri Codices; ä Moyse usque ad Christum fuere penes solos Judaeos, nec tamen absolutd necessarii; taceo, quod multi invidiä temporis interierint tam ex veteri quam novo testamento. Testatur Chryfosto- mus hom. 9. in Matth. Multi ex propheticis periere monumentis. Non igitur omni tempore necessarium est studium scripturarum. Sed neque omni loco mofalirer possibile est. Neque omni personarum generi congruens. Ridiculum est, quod lego contigisse : cum enim in Anglia ä ministro Calvinista in templo legeretur ssngua vulgari capitulum 25. Eccli. ubi multa dicuntur de malitia mulierum: Surrexit femina quaedam, ac dixit: istudne est verbum Dei l imö potius verbum diaboli est. Quod pro (M) 3 naulie- 94 C-2 X Sü mulierum simplicitate dicitur, non minus obtinere locum videtur in rudibus» & simplicibus viris. Ad textum Respondeo: si haec verba: Vblo vos omnes loqui linguis mag). r autem prophetare, accipiantur in feniu proprio & obvio, ita ut t » voh necesiicatem significet, & r» prophetare studere» ac cognoscere mysteria t fact is lcripturis, etiam pro omni tempore , loco £f personarum genere ? quae non sequentur ineptiae in conventibus hominum omnis generis, sexus & aetatis ? quae non etiam in domibus privatorum perturbationes? Fallor, nisi tota familia non solum inopiae extremae, Ad etiam stultitiae fiat proxima. Prophetabit namque paterfamilias , prophetabit uxor, prophetabunt filii St filiae, prophetabunt denique famuli ac famulae. Et quid fiet Interim manualis operis, & ad victum comparandum necessarii? profecto nihil. Quapropter dicamus potius cum Cornelio a Lapide, quod prophetare non sit accipiendum proprie,neque pro lectione» aut studiö mysteriorum scripturae ; sed pro quolibet sermone alios ad pietatem excitante: prophetare, inquit, hic est loqui ea, quae alios aedificant, exhortantur & consolantur. Vo!o autem hoc est velim , optarim Stc. Propositio LXXX. damnata. Lectio sacras Scripturas est pro omnibus. Obferv. tnord. Fundat se in textu Actor. 8. v. a8. Et CCCe Vir dthiops EunuchtiS, potens Candacis regtnd athiopum , qm erat super omnes gazas ejus , venerat adorare tn Jerusalem ; & revertebatur sedens super currum suum , legemque satam prophetam. Discit autem spiritus, Philippo; accede & adjunge te ad currum istum. Accurrens autem Phthppus audivit eum legentem Jsaiamprophetam & dixit; putdsne intellms , qua legis ? qui ait: quomodo possum »fi non aliquis ostendent mihi ? 95 Offenditur salsitas, D iffert hsEC Z fiaperiore, quod ä necessitate praescindat» quam superior adstruit incumbere omnibus circä Lectionen* scripturae sacrae, additque circumstantias aggravantes omnis loci t omnis temporis &c. Sed si ita permissi fuerit lectio bibliorum, qui» mulieres, murarios, coriarios , & si quid aliud genus hominum imperitum esc» coercebit ab ineptis, aut periculosis discursibus circa divina eloquia? Habent scripturae sacrae metaphoras, parabolas, & aenigmata» in quibus perscrutandis viri doctissimi non parum insudarunt; textus praeterea habent innumeros, qui prima facie sibi L diametro videntur oppositi, Sc quibus tum antiqui, tum recentiores haeretici, in suam aliorumque perniciem abusi sunt. Non igitur Lectio scerae scripturae esc pro omnibus, cum non omnes calleant idioma Iatinum, graecum, vel Hebraicum. Italia, Hilpania, Lusitania aliena est ä lectione scriptura* rum vernaculä, uti constat. Polonia & Germania malö suo didicere, quantam ea lectio perniciem in imperiti potissimum plebe, Sc ineptis mulieribus progenuerit, & adhuc progignere soleat. In sola Gallii locis pluribus ita invaluisse dicitur vulgari® scripturarum lectio, ut de ea impedienda episcopi desperent. Verum remitto eam ad Regulas Indicis sacro farctae Synodi Tri- dentinae, inter quas est quarta. Cum experimento manifestum sit, si sacra biblia vulgari IinguS passim sine discrimine permittantur, plus inde ob hominum temeritatem , detrimenti» quam utilitatis oriri, häc in parte epifcUpi, aut inquisitoris stetur, ut cum consilio parochi, vel confessa« ii, bibliorum a Catholicis versorum, lectionem vulgari lingua illis concedere possim &c. In textu denique ex fingut&ri antecedente elicit conclusionem generalem malus dialecticus, pejor theologus. Fuit enim Eunuchus ille super omnes gazas sive thesauros Candaris reginae praepositus, princeps industrius, sagacis ingenii, vir religiosus, & minitTsc» temerarius, qui relicta auIZ ex jEthtopia Hie- rosolymam venerat, ut adoraret dominum,legitque scripturam, informandus plenius a Philippo» Ab hoc male deducitur Conclusio ys «@ )0( @1 clufio universalis ad omnes homines, etiam bardos rasticos,levissimos^ ineptos &c. quasi Sc his indifferenter liceret legere sacras scripturas. Propositio LXXXL damnata. Obscuritas sancta verbi Dei non elt laicis ratio dispensandi se ipsos ab ejus lectjone. Qbfer, moraL du-dst se in textu Actuum 8- v. ?l. ubi ab Eunucho Candacis reginae ifichiopiae legitur ex Kaia. Tanquam ovis ad occisionem du - Hus eft, & ficus dgnus coram tondente se fine voce, sic non aperuit os suum ; m humilitate judicium ejus sublatum efl. Generationem ejus quis enarrabit ? quoniam tollitur de terra vita ejus . Accurrens Philippus quefiit » num mtelhgeret ? Respondit verju citato: (3 quomodo pojsum,fi non aliquis ofienderit mihi ? Ostenditur salsitas. H ic a Quesnello laicis non obscure lex praescribitur legendi sacrum Codicem : legem enim supponit necessitas dispensationis : Hanc quidem soli admisgre legem Lutherani &Calvinistae; quotquot autem vixere Patres, Doctores, Episcopi, maxirrsc qui regulas secuti sunt IndicisTridentini,eandem ignoraverunt. Non «st equidem obscuritas sancta Verbi Dei laicis ratio abhorrendi & lectione sacrae scripturae ex ere publici ministri audienda : Nam quivis attendere potest, & debet prophetiis in concionibus, lectionibus publicis, institutionibus docentium edam privatis,! ubi sacerdotum, Sc magistrorum interpretatio tollit & depellit tenebras ac difficultates dissolvit; Est tamen sufficiens ratio abstinendi ab ejus lectione motu proprio facienda, , monente Apostolorum principe epist. 2. cap. z. in Pauli epistolis sunt quadam difficili* intellectu , qua indo&t & instabiles depravant , sicut & coieras scripturas , ad sum ipsorum perditionem. Item Hier, ad Paulinuta. Hsec a me perscripta m )°C £91 97 scripta sunt breviter - * ut inseitigeres, te in scripturis sacris fine pravi* (f ntonßrmte semitam non poste progredi. Aliunde etiam ■conflat, neque Vetus Testamentum tempore Apostolorum a rudi populo omnium nationum legi potuisse, cum neque hebrai- ca, neque grscca lingua omnibus nota esset , neque vulgata omnium idiomate translata Bshlia repenreniur. Textus citatus jam supra expositus est: maie enim ab exemplo altcujus Laici, altas eximi , ds ingentis, de quo S. Hyeron. Epist. iOZ. ad Paulinum ait: Nec sanctior sum hoc Eunucho, nec studiosior , qui reliquit aulam regiam , & tantus amator legis fuit, ut etiam in vehiculo sieras litteras legeret. Male, inquam, argumentum ducitur ad omne genus laicorum. Propositio LXXX11. damnata. Dies Dominicus ä Christianis debet sanctificari lectionibus pietatis, & super omnia sacrarum scripturarum: damnosum est,velle Christianum ab hac lectione retrahere. Ohfetv. moral. Fundat se in textu Act. r; v.21 Moyses enim d temporibus antiquis habet in fingults civitatibus , qui eum prodicent in Synagogis; ubi per omne Sabbatum legitur« Oftenditur salsitas • F Alsum omnino est, diem dominicum scripturae sacrae lectione debere sanctificari, cum alia ratione sanctificari possit. Qui enim dic dominicö sacrificio integro & concioni interfuit, aut etiam Sacramenta pcenitententiae, Eucharistiae suscepit, diem deinde reliquum in visitandis pauperibus, solandis miseris transegit, smfc omni dubio diem Dominicum sanctificasse dicendus est» esto ne unicam quidem scripturas sacrae lineam vel legerit, aut sibi praelegi curaverit. Sed quare hic modus celebrandi dies dominicos ac festos ad Lectionem sacrarum scripturarum a Qucs nello, 5c ejus sequacibus adinventus est ? respondeo breviter. Cum novi hi theologi fideles arceant a perceptione Sacramen- (N) torum h8 EZ )o( W tomm confessionis, & communionis, ut ex Arnoldi, Quefnel- li, & Sancyrani textibus sit manifestum', huic pise* & fructuosissimae occupationi aliam ab ecclesia respectu plurium damnatam ipsis v Kämest substituere, lectionem scilicet Scripturarum. Haec quidem illi. Porro Catechismus Romanus Tridentinae Synodi mandato composirrs, explicans illud Dei praeceptum: Me- ntento r diem Sabbat bi janätfices : cessationem ab. operibus servilibus varia proponit pietatis officia diebus festis, & Dominicis, quae Sabbarho socceslerunt, potissimum exercenda. Auditionem nempfc sacri. concionum , divinas laudes, aegrotorum visitationes , confessionum depositiones, sacrae Eucfraristiae perceptiones , Visitationes infirmorum , consolationem mocren- tium , juxta S. )acobum : religio munda & immaculata apud Deum patrem haec est vifitare pupillos, & viduas in tribulatione eorum &c. Porrö Verba ultima:: damnosum eft velle Clmftiamim ab hkc liEHone retrahere :: calumniam continent adversus ecclesiae praepositos regulae quartae indicis observantiam exigentes, quasi regula illa damnum animis intulisset , quando versiones scriptura- sum vernaculas prohibui". Quae refutatione non indiget. Textus citatus haud quidquam probat. Aliud enim est, Co» dicem divitium absque ulla partium exceptione a ßngnlis legi fidelibus, quod contendunt adversarii. Aliud a facerdatbus- & do Boribus prdegi, quoad partes magis faciles & instituendo populo accommodatos, de quo textus habet & obtinet, consuetudo in ecclesiis nostris, & officiis publicis.. Propositio LXXXI111. damnata;. Est illusio sibi persuadere , quod notitia mysteriorum religionis non debeat communicari feminis lectione sacrorum librorum : Non ex feminarum simplicitate ,> sed ex superba virorum scientia ortus est scripturarum abusus , & natae sunt hxreses. Obferr.-tKoral, fundat fe in textu Joan. 4. v. 26. dlCif Cl^eßtS.' CgO sutnqUl loquor fecum*- Ößen- GZ )°( W $9 Oßenditur salsitas. F Ranciscus Simonis de fraudibus haereticorum hanc ponit 'ira ordine sextam : Specie virtutis , ac praecipue charitatis, si- mülque blanditiis linguae , styli, morum, quae mulier clam circumventa non capiatur ? Prior itaque pars acriore censura digna est. Notitia, inquit, Quefhellus, mysteriorum ad religionem pertinentium communis esse debet etiam foeminis, &: quidem lectione scripturarum. Sed agedum, quaenam sunt religionis nostrae mysteria a foeminis neceffkrio cognoscenda ? aut cur sufficiens horum notitia haberi non potest ex catechismis, concionibus, ascetisj, aliisque publicis institutionibus, & privatis ? Inter faeminas pauciffimae quoque sunt latini idiomatis peritae : oportebit igitur in gratiam earum sacrum codicem in linguas omnes vulgares, etiam maxime barbaras vertere, versum publici ubique juris facere , & venum.exponere omnibus. Jure hic exprobrandum est Quefnello, quod olim S. Hieronymus exprobravit Pelagio: Verum tu tantae es iiberalitatis,.ut favorem tibi.apud Amazonas tuas concilies - - cum Apostolos doceat, ejsie tacendum mulieribus in ecclesia , & fi quid ignorant, domi virostuos debere consulere. iPats altera fidei & morum dogmata quidem non attingit, nec tamen praetereunda : insinuat Quefheiius, quasi nihil, aut perparum ä lectione scripturarum foeminis permissa metuendum sit; Sed masc omnino : nam S. Hieronymus ad Ctesiphontem contra Pelagium scribens, historiam texit ab initio ecclesiae usque ad sua tempora, qua plcrasque hrerefes subsidio praecipue mulierum stabilitas fuisse, commemorat. Notae sunt Beguarda?, Sc Beguinae, Priscae & Maximillae Montani, Luciliae Donati adjutrices & aliae plures, haerefum ministrae. Ex textu si contrariam Queshello Afierdonem deduxero, prorsus haec consentanea videbitur sacrae historiae: Non enim est illusio,sibi persuadere, quod notitia mysteriorum religionis non debeat communicari foeminis lectione scerorum librorum ; sed fossu eis sufficere pr&dicAiio. Evangelista enim Joannes loco.citato (N) L exhi- loo W X W exhibet Dei filium, Samaritanas fceminae revelantem praecipuum religionis Christianae mysterium ; sed revelantem viva vocis proco- nio, non lectione scripti codicis, vel voluminis. Propositio LXXXIV» damnata». Abripere e Christianorum manibus novum testamencum , seu iliis iifud clausum tenere » auferendo ess modum illud inteiligendi, est iliis Cluilii os obturare. Obftrv. moral. Fundat se in textu Matth.. >. v. 2. Ei seriem OS suum docebat eos, Oflenditur fdjitds* F Alfissimum est , Ecclesiam Catholicam Christianis os Christi obturare subducendo vernaculas /aerarum scripturarum quascunque versiones, maxime de manibus quorundam fidelium, de quibus merito timetur, ne illis abutantur propter imperitiam, aut alias animi dispositiones potius pervertantur. An non «nim necessaria novi testamenti notitia hauriri potest ex publicis cathedris, magistris & doctoribus \ nunquam sane aufertur Fidelibus modus omnis assequendi doctrinam in novo testamento revelatam,quamdiu eis non desunt pastores, vel Verbi Deiprae- cones ex officio, atque interpretes. Accedit obvia piorum ubique opusculorum aseeticorum copia, in quibus & sacras sententiae ad prosectum animorum utilissimae collectae sunt, & convenientibus explicationibus illustratae, quae lectores simplices non exponunt periculo errandi in fide Sc moribus. Neque verum est quod scripturam clausam tenere rudibus viris ac mulieribus, fit auferre eis modum illam inteiligendi. Clausem tenebatur olim faeminis , pueris & vulgari Judaeorum populo testamentum vetus, commissum manibus scribarum & fecerdotum, nemo tamen quisquam dixerit, sublatum suisse populo modum omnem, eloquia Dei inteiligendi. Sufficiebat eis lectio per interpretes ,,Esdram & socios Levitas. Textui m x üi ioi Textui citato praemittitur ab Evangelist^ v. r. Vident tuten» Jesus turbas ascendit in montem , ö', c um [edisset, accesserunt ad eum discipuli ejus : & aperiens os suum dicebat eis &c. In tota hac relatione Evangelica ne Verbum quidem est de scripturis?, St earum lectione ; nihil de ejus prohibitione aut obturatione oris divini. Distinctione ergo opus est : abripere e manibus Christianorum testamentum novum, est illis os obturare, quando ipsis Lc publica Sc privata lectio interdicitur. Concedo; Si tantum privata, eaque in editionibus non authenticis, vel approbatis. Nego, Propositio L X X X V. damnata. Interdicere Christianis tectionem sacra; scriptura:, prxserrim Evangeliiy est interdicere usum luminis filiis lucis, & facere ut patiantur speciem quandam excommunicationis. Obferv. tnsrd. Fundat se in textu Lucae s i. v. ? 3. Nemo lucernam accendit> ■ ut , qui ingrediuntur , lumen videant,. Ojhnditur salsitas, J Am a duobus annorum millibus, imö ä mundo condito, nulla extabant scripturarum volumina. A Moysis tempore usque ad Esdram servabantur scripturarum exemplaria penes solos sacerdotes, & quidem negligendus, cum partes plurimae deperditae sint. Nato servatore absque Evangelio scripto fuit ecclesia annos aliquot post Domini ascensum. Et licet Apostoli tot gentibus praedicaverint; non tamen propriis illarum linguis ullum Evangelium , ulla epistola scripta est, sed Hebraici iolum & graece. Crescente tutem mox imperio Romano Latina lingua praevalere coepit in occidente : hinc eadem ad officia divina velut communior, & nobis aptior assumpta est. Nort‘ tamen propterea prophetas, sacerdotes, Apostolos vel Evangelistas quisquam calumniatur, quasi in filiis lucis impediverint usum luminis. Non igitur Evangelii scripti absentia in lingui Hniversim vernacula* est omnis divini luminis privatio ut pacet.. CN)a ‘Ad ssr -W )o( M ^d textumbespondeo: uti Moyses ?ex 'hoc, quod ’non omtii tpopulo , rudibus etiam ac fqeminis sacrum codicem permiserit, non propterea in abscondito, & sub rnodib posuit : ita nec in novo testamento summus Pontifex scripturas sub modi6 ponit, sed magis super candelabrum, quandö jubet eas in divinis officiis publice legi., & decantari a ministris , in scholis explanari a tjo&oribus , in concionibus a pastoribus exponi & declarari. Imd lucernam in abscondito ponit, qui eam committit cuilibet privato, sophistae .verboso, garrulae vetulae, aut deliro seni. Propositio L X XX VI. ^damnata. (Eripere simplici populo hoc sol idum jungendi vocem suam voci totiys ecclesia: , est usus ^contrarius praxi Apostolicas, & intentioni Del Obftry , moral. s Fundat se : in,textu i. Cor. 14. v. 16. Cecterum^ ß. benedixeris Spiritu, qui supplet Jocum idiota’, quomodo dicet, amen, super tuam benedichonem} quoniam qutd dicas, nejut. Oßenditur salsitas . Q Uadruplici modö populus jungit vocem suam voci (totius ecclesia'. Primb in Ecclesiastico officio, sive in Missa. Secundo in hoc (ensu, ut officia divina celebrentur ia idiomate vulgari. Tertio ut verba Canonis elata voce pronuntientur & non in silentio. Quarto ut Missas formula vertatur in linguam vernaculam, & a populo promiscufc legatur tempore sacrifici/. Propositio damnata loquitur ( omissö primo sensu obvib ) de tribus posterioribus, prout patet ex toto contextu, quem referre operae pretium est. „ Docendi sunt simplices fideles, lauddus, ora- „ tionibas , & sacrificio per difpcfitionem cordis , fis applicationem men - », tisfefe uniant ecclesia ; aquam, enim eft, ut mtelligahtstlH, qutd mater fa- ,, ciat, & postulet pro ipsis, quid ipst y cum illa faciant,(S postulent. Laus ,, oratio pitbltca in ecclesia eft etiam pro stmplici populo. Eripere ipfi boc folatium jungendi vocem suam voci totius ecclesia, efl usus contra- », rius praxi Apostolis a , (f intentioni Dei. Totus hic contextus rite intel- W )o( W 10$ intellectus evidenter tendit ad imponendam 5 necessitatem“ hinc quidem sacerdotibusmistam integram alta' voce legendi, ut simplices fideles vocem suam jungant tod ecclesiae ; indeverb* fidelium vulgo , habendi ordinem missae lingua vulgari, sin& quo intelligeVe nequeunt, quid mater lua pro ipsis faciat & postulet, Denique ecclesiae toti necessitatem imponere intendit,- officium celebrandi lingua vernacula. Verum hsec doctrina; dudiim proscripta est äTrid. Sess 22. Si quis dixerit, ecclesiae Romanae ritum , quo fubmißä voce pars canonis & verba consecrationis proferuntur, damnandum esse, aut missam tantum lingua vulgari; celebrari debere--anathema sit. Ad textum Respondeo : Consuevisse Christianos olim in' Conventibus loco separato ä prophetis & doctoribus sedentes, cantica spiritualia componere & canere in ecclesia tempore collationum spiritualium: quoniam igitur ista cantica; fiebant ad populi consolationem, voluit Apostolus , ut fierent lingua, quae in- teJligeretur, ut idiotae, rudes, qui non sciunt similia componere, laltetn posiert ea confirmare dicendo t Arnen, Aliud est de' sacrificio Mistae, & officiis divinis, quorum finis prateipüüs nsn> est instructio vel consolatio populi, sed cultus Dei.- Propositio' LXXXV11. damnata'. Modus plenas'sapientia, lumine & charitate est, dare animabus tempus' portandi cum humilitate & sentiendi st »tun peccati, petendi Spiritum poenitentiae » & contritionis,-& incipiendi ad minus satisfacere justitise Dei, antequam reconcilientur. Observ: morat. Fundasse in textu Actor. §. v. 9. Et eras tbis ftibuS diebus ftOtl dens y (3 non manducavi f neque -bibis* Ößenäitur salsitas.. N Ö'n vetat hic'Pontifex directe damnans'propositionem, mdi- rectL pcenitentibuS’ fubin nön rectfc dispositis, imö refractariis , & proximam- occasionem peccandi; relinquere detrectantibus- 504 W )c< §A bus denegati» vel filtern differri posse absolutionem, donec rit& dispositi compareant. Hic enim modus plenusest sapientia.lumine, & charitate , si cum discretione debita talibus animabus detur tempus cum humilitate portandi, & semiendi statum peccati, Lt petendi Spiritum verse contritionis. Verum propositio Quesiel- ii dogmatica regulam statuit universalem extensam pro quocunque poenitente, quod absonum est. Hoc itaque sensu, & obv;& significatione accepta propositio non a veritatis solum tramite .aberrat; sed nata qubque est, plurimam animabus perniciem afferre, attritis scilicet, quos coelo transcripsisset absolutio , ejus autem procrastinatio imprudens morte interim oppressos demergit ad inferos: ubi est fletus & stridor dentium,maxima quidem, sed non profutura desperantibus poenitentia. Hic miseri illi aeternum damnati, praeposteram sacerdotum sapientiam, lumen fatuum, fictidam charitatem, verius crudelitatem amarissimis detestabuntur questibus. Edicit quidem propositio, dandum tempus animabus, sed quantum non exprimit: mensem forte vel annum determinabunt imprudentes confelsarii, ludificantes p renitentes miseros , quorum plurimi dilatae absolutionis tempore, morte fobitä oppressi, cum modo iftoplenoi apiendaad tartarum demerguntur. Cerre filio prodigo redeunti jubet Pater Evangelicus proferri mb fi olam primam , nec eum remittit, ut pascendo porcos diutius portet cum humilitate, & sentiat statum p6ccati. Vox Ctto indicat reconciliationis accelerationem. Deinde damnata propositio resuscitat r ytam damnatam ab Alex. VHI. per illam praxm mox absolvendi , ordo poenitentia eß inversus . Textus citatus potius obest - quam prosic Quesiiello. Non enim Saulus illo triduo portavit, & sensit statum peccati, qui dejectus in terram a Christo apparente extern piö conversos, & justificatus est, atque ita orationi, ac coelestium rerum contemplationi intentus, forse & Spiritu in coelum raptus (üt referente Tirin6 sentit Venerabilis Beda, Hugo, & Glossa) triduum illud impendit. Visos autem ab Ananiastatim ei redditus esfstadm concessa manuum impositio, & reconciliatio cum ecclesia. Quod au- $em dicitur trjbus diebus non videns, Ac non manducans neque bibens, WNM io; 'bibens, factum est parturi ex debilitate corporis , partim orationis & poenitentiae cam£. ita S. Ghryfostomus. Nullum ergo hic patrocinium invenit damnata propositio. Propositio LXXXVIll. damnata. Ignoramns, quid sit peccatum & vera poenitentia, quando volumus sta- tim restitui postelTioni bonorum illorum, quibus nos peccatum spoliavit, & detrectamus separationis istius ferre confusionem. Obfeir „ mord . fundat fe in textu Luc. 17 . v. n. & 12 . Et facium eß , dum iret in Jeru/alem , transibat per mediam Samariam (3 Galli- Uam , C3 cum ingrederetur quoddam c aß ellum , occurrerunt ei decem viri leprosi > qmfieterimt d longe , (3 levaverunt vocem dicentesJesu,praeceptor miserere no- ßril quos ut vidit, dixit ■: Ofiendite vos sacerdotibus; (3 facium eß, dum irent, mundati sunt * Oßenditur salsitas* N On equidem casos desont, m quibus dilatio absolutionis tan- quam medicina necessaria est. Ut puta, cüm peccata enormia & publica fuerint, aut pravae consuetudines: dum confitens verso, turin proctmä peccandi occasione: quandö facienda restitutio vel reconciliatio hacteniis negata vel dilata nimium: quotiescunque non apparet, vel notitia neceslariorum in fide, vel debita in confitente dispositio. Verum sob damnationem cadit promiscua, fc pafsim adhibita cujuscünque peccati mortalis retentio, vel absolutionis dilatio ex pratextu portandi cum humilitate. & sentiendi statum peccati, incipiendi ad minus satisfacere justitia: Dei, ferendi coti fu fanem ex revelatione publica peccati occulti, & separatione 3 socramento Eucharistico cum qualicunque publica infamia. Aliud sane edocemur ex scriptura, Ecel. 5. Ne tardes converti ad Dominum, & ne differas de die in diem. Nusquam Spiritus S. pec- (0) cato- iq6> m k m catoribus suadet, ut aliquamdiu in peccato haereant, & careant possessione illorum bonorum » quibus eos peccatum spoliavit. Sunt haec bona gratia sanctificans, charitas cum omnibus virtutibus infusis, amicitia Dei, status filiorum Dei, jus haereditatis, ac beatitudinis sempiternae. Quisquis igitur in horum bonorum privatione manere desiderat, necessario vult protrahi simul maiorum omnium reatum. Quae impietas! Libet hic lepidam interserere Historiam : Parochus Jansenista venienti ad se Patri Fran- cifcano confessus est peccatum, in quod biduo ante inciderat. Q^.6 audito Religiosus congruam imponens poenitentiam spondet , pöst aliquot hebdomades se reversurum, & absolutionem impertiturum. Attonitus Parochus de inexspectata severitate, quid hoc, ait, rei? urget sacrificii necessitas, & MilTa solennis coram populo h ibenda. Quae inde perturbatio populi, quae suspiciones, quae scandala, si sacrum intermittere cogar? quae ista indiscretio vestra? Non nostra, inquit Pater, est indiscretio, sed vester est modus plenus sapientia &c. aequum est, ut, quam aliis fertis , legem etiam vos patiamini. Parochus sej consulum sentiens Jansenilmum deinceps est detestatus. Sacri textus historia nil juvat Quesnelluro : decem enim illi leprosi misericordiam implorantes : Jesu praeeptor, inquiunt, miserer enosr i: nen djserri sanitatis gratiam poßulant ^sed praftari quan~ eocyus. Christus autem remisit eos ad sacerdotes, non, ut ab eis curarentur , dum enim irent, mundati lunt, antequam ad se- cerdotes pervenirent; sed legem Christus impleri ve '.'fit, & ut ab eis judicati; mundi,, statim convictui hominum restituerentur,, & templo. Propositio LXXX1X, damnata.. (fartus decimus gradus conversionis peccatoris est, quod cum sit jätn reconciliatus, habet jus assistendi sacrificio. Gbferv. moral. Eündat se in textu Luc* ij-. v. 2). adducite 'Vitulum figmatUM 9 -& occidite , (3 manducemus & esukmur*. m x m Ostenditur salsitas, P Erplexum san£ reddat, necesse est, propositio haec quemciin- que peccatorem, qui,quidquid agat, peccati notam haud effugiet. Primö enim peccator, ante suam conversionem, si Quef- nello credimus, jus non habet assistendi sacrificio missa?, adeö - que peccat assistendo. Sed Sc peccat non assistendo, quia nem- p£ culpa sua se reddidit indignum, ut assisteret. Erravi: Non per - flexum, sed omninö praesumptuosum reddat, necess& est, haec propositio quemcunque peccatorem. Si enim in utramvis partem se vertat, peccandum est, eliget sini: dubio ex duobus peccatis illud admittere, quod est commodius, imö quod est levius, nempe omissionem sacri: levior namque est omissio sacri, qu^m ejusdem per auditionem .profanatio positiva. Videsis quae absurdi tas sequatur. Porro jus fidelium, imö obligatio etiam peccatorum, fundatur Imö in baptismo, quo ecclesiae aggregati sunt, velut ejus membra, ac proinde jus obtinent assistendi sacrificiis, quae ecclesiae nomine offeruntur , nisi peccata adeö gravia & publica sint, ut ab ea per peemtentism .publicam prohibeantur lege aliqufi interesse. Secundo fundatur jus illud in naturä sacrificii a Christo clementissime instituti, ut per illud impetretur peccatoribus propitiatio , quod singuli -praesentes consensu ac desideri6 cum sacerdote offerunt pro se , suisque omnibuspro redemptione animarum suarum, pro spe salutis & incolumitatis sua?. Deinde quis non crederet, absentiam ä Sacro esse occulti criminis confessionem, saltem implicitam & geneticam, si v. g* aliquis conspiceret quendarn, alias boni nominis Christianum, diebus Dominis & .Fessis prorsus abstinere ab ecclesia ? Arripio textum, eurnque intelligo in sensu morali ad rem nostram de sacrificio missae ob vitulum saginatum, qui, interprete Cornelio ä Lapide, est Christus, ob rationem duplicem, tun» quia in Eucharistia justos aeque ac peccatores post poenitentiam carne suä pascit, & saginat: tum quia suis sanctis inipirationihus (O) 2 aliis-’ to8 W- )o( §M allisque modis poenitentes & recens conversos miris consolationibus oblectat & mulcet, bed notanter distinguo inter jus assistendi sacrificio, & jus manducandi, & epulandi. In hoc, quod propositio dicat peccatorem Deo nondum reconciliatum jus non habere, manducandi St epulandi agnum hunc typicum, verum habet. Nihilominus hoc juri, & praecepto assistendi sacrificio missae non derogat. Nam, ut ait Ambrosius, Paternus (st cibus salus nostra, (f patris gaudium nostrorum redemptio pecca * Urum. Propositio XC. damnata.. Eccle&r authoritatem excommunicandi habet ut eam exerceat per nri- raos^pastores de conieniu saltem prae-umpto totius corporis, Obsttv,- Eundat se in texui Matth. jg. v. 17. Qmdsi non audierit eos :dic ec- clefu j ji autem ecclesiam noti audient: (it tibi ctbmcus (3 publicanum Ostenditur salsitas . E Ripit praesens Articulus potestatem excommunicandi pasto ribus edam supremis, nisi de consensu saltem praisemptA totius ecclesiae , sicque instaurat Richerismum, olim Romae & in Gallia proscriptum, qui contendebat, nec 8. Petrum & Aposto- lös potuisse, neque pontificem, episcopdsque nunc posse iican* di & solvendi potestatem exercere, nisi secundum intentionem communitatis, quae provinciam illam ipsis demandavit, neque eosdem posse valide ullum hominem ab ecclesia excommunicare sin& consensu saltem praesumpto totius communitatis. Hanc tamen doctrinam esse falsam, agnovit ipse Richerius, ac Palino ■ diam canens pubiicö testimonio abjuravit. Et omnino prüden" tissimb. An non enim ä Christo ligandi solvendique asttho-itas concessa est Petro, eaque independens ? Perspicua sunt CIiHttj Verba,,directa ad Petrum: TtU Mo claves ngns calorum. Ubi'’ WZ )o( M rogM ad Apostolorum principem proprii & immediati, non ad universam illa referri ecclesiam, tam evidens est, ur supervacanea vi- i cieatur sanctorum declaratio interpretum. Sic naerhso S. Gregor rius-M'. Üb; 4. Epist. 32. ait: Cunctis Evangelium scientibus liquet, quod voce Dominica & omnium Apostolorum Principi,* Petro » totius ecckft'4 cur a commiff* efi. Deinde non leviter infirmabitur cujusvis communitatis etiam politicae gubernatio, si praefectus illi neque dimittere, neque aliter punire quenquam Vel absolvere possit, nisi annuisse singuli supponantur. Unde Sc iilud consectaneum est ,- quod Quesnellus ecclesiae non solum regirnen monarchicum deneget, sed etiam Aristocraticum, atque ipsö statuat democratico deterius. A pluribus congerendis testimoniis abstineo , quia ipsius Christi enuntiatio apertissima est , Sc meritb Catholicus omnis mirabitur, in tantä luce tenebras ab Adversariis quaeri, captarique figmenta adeo stolida contra tam patentem divini oraculi veritatem. Ad textura Respondeo hoc ipsum: dic ecclesia: avitso Zvvirtg- lius & Novantes arripuerunt, ut democraticum & populare ecclesiae regimen (ancirent, itaque populo adularentur. Unde Ca- ftalioa pro dic ccclesis. profane vertit : dic rcipuUica. Alii dic communitati. Verüm S. Chrysostomus, Theepbylactus, EuthytniuS-- Sc alii passim per ecclesiam accipiunt Ecclesiae pastores & Eraela- tos, qui ecclesiam sive soorsim, sive in synodo, Sc concilio generali repraesentant » sicut Magistratus repraesentat rem publicam, Sc rex regnum. Propositio GXI. damnata; I Excommunicationis ffijustae metus nunquam debet rios imp«dire ab implendo debito nostro. Nunquam eximus ab ecclesia, emm quando hominum nequitia videmur ab ea expulsi, quando Dto Jeiu Christo, atque ipsi ecclesise per chariratem affixi fumus. Objitv . moral. Fundat se in textu joan. 9. v. 22 & 23. Hac dixerunt parentes ejus - ( c- ttü TZ X W , st um , extra Synagogam ßeret: propterea parentes ejus digerunt •' quia Matern habet, ipjum interrogate. Ostenditur faßt as, J Ndubitatum est Canpnistis, in excommunicationum injnß.4- L ram numero reperiri non paucas , nihilominus validas : notandum proinde est, aliud este manere in ecclesia corpore, & ani- md; aliud animo solo. Posterius convenit justis fentendd aliqua siniqua, sed tamen valida ab ecclesiae corpore separatis,quidquid sit de priori. Porro separari ab ecclesia etiam solo corpore, ingens malum est, 2& abundi sufficiens, ut ejus metü ab aticu- jus impletione debiti impediamur : eripit enim communionem Lum fidelibus & participationem, potissimum publicam » sacramentorum ; quae procul dubio inter Christiani hominis debita numeratur; accedit prohibitio, ne ulli liceat Interesse sacrificio, aut alteri functioni Iaerae-; interdictum praeterea sepulturae ecclesiasticae , & solitorum ecclesiae suffragiorum. Verba propositionis posteriora nil aliud moliuntur , quam ut Jansenii sectatoribus media inter ecclesiae fulmina praestent securitatem, & eorundem contemptum inspirent. Verbo, boc unice contendit Quesnelkrs, ut Jansenistas confirmet contra excommunicationes,quibus subjacent nolendo parere constitutionibus Apostolicis , Sc has ipse censet, sed male, esse injustas. Porro propositio haec omnind rectisicari posset hoc modo : excommunicationis isjustae metus non debet nos impedire ab implendo debito nostro, quando excommunicatio est notorie injusta, vel procedit ex errore intolerabili, vel quandö debitum est essentiale, planeque indifoen- lablse. Argumentum ex textu laborat denuö viti6 Quesnellianö, quo A termino scilicet particulari, sive, iit dialectici ajunt, A non distributo ad distributum, proceditur ad Conclusionem generalem. Excommunicatio illa pbariläica ( quam metuebant parentes caeci nati ) non injustitii solum qualicunque » vel levissima laborabat, sed gravissima, quae excommunicationem prorsus SD X M in irritam , nullam » L/ illegitimam reddebat. Parentes enim >• uti & principes multi, Joan. 12. v. 42. convicti veritate , doctrinä & miraculis crediderunt in Messiam, sed id palam profiteri non audebant, ne extra Synagogam pellerentur. Aliud ergo omninö est in praesenti, ubi excommunicatio supponitur esse justa, licet jansenistis passione contra ecclesiam obcsecatis- videatur elle- a. Propositio CX11. damnata; Pati-potius in pace excommunicationem anathema injustum , quanf prodere veritatem, est imitari S. Paulum : tantüm abest,ut sic erigere se contra authoritatem, aut scindere unitatem. Obferv. nmal. ■Fundat se in textu Rorr, 9. v. 3. Optabam enim ego ipse an at hermen qm Juni cognati ma mei jecunaum carnem oc, Oßenditur falßtas , C AthoIici juste exprobrant Jansenistis , quod fe contrA authö'- ritatem erigant, & scindant unitatem,-dum spretis ecclesiae anathematis , constitutionibus apostolicis pertinaciter resistunt.- Huic exprobrationi respondet Quesnellus non esse se opponendum nequidem defensiv^ : Sed pati potius in pace anathema injustum, quam prodere veritatem : damnando doBrinam Janfitnii (fi subscribendo formulari Alexandrino fine restriStione (fi c. atque hoc, ait,- esse imitari sanctum Paulum^ Supponit equidem sibi, luisque asseclis impositum fuisse anathema injustum, sed non probat, addu- citque textum supra citatum. Ad quem Kesp. Exemplum 1 quod’ adducitur S. Pauli,, meram esse illusionem. Unde enim , quaeso,-Quesnellus delirium illud hausit, quod S. Paulus unquam fuerit exccmmunica- lus ? an ex simili, quod Eleazarus dixit: pramitti fie 'Oelle in infernum, quam p at nas leges pravartcart bene infeitur, ilium suisse praecipitatum ad inseros ? mininse. Ergo rec id bene sequitur: Paulus- optabat esse. anathema pro fratribus; luis. Ergo Paulus aliquando' fuit fuit excommunicatus. Et quodnam tandem novae virtutis gemas apud Christianos cogitat introducere» dum eos hortatur, ut excommunicationem omnem injustam moddnonsitMiw« talis, ; tn pace patiantur ? omnis sinceri fidelis, gemere potitis debet, quam acqniefcere, ubi se sacramentis interdictum viderit: tantumque abest »ut eum häcin re tranquillum esse oporteat, ut potius nihil debeat eorum, quae in potestate sua sunt, omittere, quo innocentiam suam palam faciat. Porrö Articulus iste annumerandus est illis, qui, ut pontifex sub finem constitutionis monet, sub imaginario quodam veluti grassantis hodiö persecutionis obtentu, inobediendam & pervicaciam nutriunt, eosque falso Christianae pietatis nomine praedicant. Propositio CXill. damnata. Jesus quandoque fanas vulnera, qua: prasceps primorum pastorum festinatio infligit, sind ipsius mandato r Jesus restituit, quod ipsi inconsiderato zelo rescinduat» Obftry. mard. fundat se in textu joan. c. , 8 . v. 11. Dixit ergo Jesus Petro: mitte gladium tuum m vaginam , Calicem> quem dedit tmbi sater , non bibam tttum } Oßenditur salsitas, A Rguit hic Quesnellus supremos Christi vicarios, Romanos pontifices, quasi sua assutanturpotestate » infligendo vulnera sirse Christi mandato, ut eos reddat odiosos fidelibus, & infidelibus. Ex quo consectaneum est, in plebe rudi, Sc fluxae fidei mulierculis, quin & in pluribus supra vulgus tepere volentibus, si in doctrina non optime fundati sunt, reverentiam minui erga ecclesiae praepositos. Neque ex hoc praetextu decipi se sinat Catholicus Lector, quod divinae gratiae, vel Jesu Christi operationi, tribunt Jansenistae suos quales quales progressus: Quidni enim simili ratione glorientur Anabaptistae, Labatistae, Quackeri, Tremuli, illuminati, pauperes de Lugduno & infinita ejusmodi sectarum multitudo, quae universis potestatibus invisa est? Textus Igä )o( @» ”5 Textus omninö malitiose hüc torquetur, ac si Christus imperaret Pontifici in persona S. Petri , tu mittat gladium suum in vaginam, nec ultra percutiat Jansenii discipulos. Qnefncltus autem ie fratresque suos imaginatur, in persona Malchi, a Christo miraculose sanatos a vulneribus , quae Pontifex inconsiderate inflixerat- Qua aequitate nemo non videt- Certe Sanctiffirnus Pontifex Clemens Xi. cum Clero Romano in causa Quelhellifrni nil egit ex zelo indiscreto , sed matura deliberatione, de consilio Cardinalium , St doctisijmorum theologorum diiquisitione. Huic Malcho ( puta Quefiiello ) amputavit distortam auriculam non aliter ä Christo fanandam» neque sanatam nist postquam palinodiam cecinit, si tamen seria fuerit, üt infra referetur. Nec gladium ( Ipiritualem ) mittet in vaginam, donec haec secta ecclesiam veram persanata aure audierit. Propositio CX1V, damnata. Nihil pejorem de ecclesia opinionem ingerit ejus inimicis, quam videre, illic dominatum exerceri supra fidem fidelium , & foveri divisiones propter res, quae nec fidem ludunt nec mores. Obferv. moral. Fundat se in textu Rom. 14. v. 16. Non CsgO bUstkßWietur hQtlUWl nostrum. Ostenditur falsitasi D Uptex in hac'propositione committitur calumnia contra ecclesiam. Prima, quasi dominatum exerceat supra fidem fidelium, tanquam norma credendi non sit verita«, sed voluntas hominum jubentium credere seu verum seu falsum, quidquid illis libuerit. Secunda, quod foveat dissensiones propter res, quae nec fidem laedant, nec mores, alludendo ad quinque propositiones Jansenii damnas * ac d nec fidem laederent nec mores. Qpod primam attinet, patet salsitas ex eo, quod in materiis fidei & morum definiendis ecclesia nihil agat ex arbitrio & liberi, quasi assumpto dominatu: sed in omnibus procedat ordine juris, (?) scru- H4 W X Wß scrutando scripturas, convocando concilia, rimando sensa Sanctorum patrum, & tandem, quid tenendum sit, caute ac provide statuat. Non minus evidens est: salsitas fecundae. Nam liquido sitis demonstrant alii, ConsticutionesRomanae ecclesia’ contra Baji, Jansenii, & Qnefnelii dogmata non aerem ferire , aut inanes umbras, sed perniciosae doctrinae articulos, quorum aliquos constat este impios, haereticos,-blaiphemos, ut suis respe- ctive censuris aequi (Time notantur. Ad textum Respondeo, sermonem in loco citato esse de cibo communi sive immundo per legem, de quo erat discordia inter Christianos & gentiles. Gentes enim scandalizabantur, & ä Christianismo avertebantur, cum videbant Christianos ita inter se contendere de cibis, & ciborum delectu. Unde huic remedium allaturus scandalo Paulus ait: Non ergo blasphemetur, A gentilibus propter Vestram discordiam, & scandalum, bonum nostrum , hoc est libertas & sides Christiana. Unde subjungit v. i7- Non est regnum Dei esca & poius, sed justitia Si pax, & gaudium in Spiritu Sancto. Sed quidnam ex his favorabile pro articulo Quesneili asserri queat, non video. Discordia Janseni- starum cum Catholicis non est circa escam & potum,, sed circa res, quae fidem, moresque concernunt. Propositio XCV. damnata.. Veritates eo devsnerunt , ut sint lingua quasi per -grina picrisque Christianis; ik modus eas praedicandi, est vduvi idionu incognitum: adeo remotus est ä simplicitate Apostolorum, & fupta communem captum fidelium: neque latis advertitur r quod hic desectus sit unum ex signis maxime lensibiiibus senectutis ecclesise ,, & irae Dei in filio* luos. Qbjerv,. tnoral. Fundat le in textu i. Cor. 14. v. 11. In lege finptum efi ; quoniam maliis linguis, & Ubiis a^s, loquar populobuic,- nec sic exaudient me* Gßen- 1 15 Oßenäitur salsitas. r | n Acite hic Quesndlus obmurmurat ecclesiae, cremando, pau- i cusos adhuc fuperesse Christianos,nempfe jarsenistns, quibus Veritates necdum fastae sint lingua peregrina , & idioma incognitum » quique, si ira Dei in fiHos siros denique conquiLve- ri^pristinam ecclesiae speciem ac splendorem resti i'oe re pcifin.t. Ac si -diccr.ee , ecdeiiam Catholico - Romanam adeo pre lapiam esse in errorum, & ignorantiae tenebras, ut Veritates, in qurbus a Christo fundata fuerat, & quarum ipse vicissim custos, columna, & firmamentum teste Apostolo este debuit, ab eadem quodammodo cxulare, vel in angustiffimum fe recipere angulum coactae fuerint. Posterior arriculi pars ecclesiae senectutem carpens, Jc Dei iram objiciens, indicat, ecclesiam jam jam deficere, exitio este propinquam , nec amplius esse charrsiimam Dei lponfam ; fcd vetulam, edentulam, a capite usque ad calcem rugis 8 c maculis plenam. Harc mera calumnia est Z novi- tia ecclesia propudiose protruse, ab ecccsia Romana, & Catholica, nequaquam toleranda, tanquam Majestatis ejus 6c sanctitatis aperte lajsiva. Quodsi enim quis eandem propositionem retorqueret in ecclesiam particularem v-g. Gallicanam hoc modo: KtrtUtes eo devenerunt , ut sint cftafi Itngua peregrinaplerisque Gallis, Cf modus eas pr Micandi e fi velut incognitum idioma: adeo remotus eft a (implicitate Apostolorum,# fuprk communem captum fidelium neque fatis advertitur, quod hic descitus fit unum ex figis is maxime fenfihiltbus fe- neBntis GaUisijuxta expeßttonem Apofiolic&m') vergentis ad interitum, # ira Dei in Gallos, An non hic reus esset laesae majestatis quoad Regem, & Regnum Francite? quomodo ergo similem articulum impune feret ecclesia universalis ? Ad textum Relpondeo remitti nos ä Queshello ad Ap Holum , & ab hoc ad Iseiatn prophetam cap. 28- v 9. sed utrobi- que impertinenter ad rem suam. Sensus ergo est, q >.:si diceret per Ifaiam Deus, illa exhortatio ad poenitentiam facta, visi est vobis 6 Judaei, molesta ac ridicula : quare ego per Chaldaeos milites & ministros justitiae meae vos puniam, ut fannb peregrinae (?) 2 lin- n6 - «es ) 2 ( m linguae Chaldaicae vos incredulos compeseant Scc. Et horum typo & figura,tempore Christi, mittam apostolos, qui dono variarum linguarum vestram pariter , o Judaei, incredulitatem arguant &c. ha Cornelius in hunc locum. Quis hic vel a lon- g£ aliquid favorabile pro propositione militans, impensis etiam omnibus viribus, extrahet ? Propositio XCV1. damnata Deus permittit, ut omnes potestates sint contrarias praedicatoribus Veritatis, ut eius Victoria attribui non postit niii divina' gratiae. Ohferv. moraL Fundat se in textu Actor, 17. v. 8- Concitaverunt autem plebem* & principes civitatis audientes Lee. Oßenditur fastas- E Volutum hic habemus mysterium iniquitatis, quaenam scilicet veritas sit, cujus praedicatoribus potestates omnes nulla exceptä, sive ecclesiasticä, sive lateä, sive suprema,sive sübaherrä, conqueritur Quesnellus, este contrarias. Cense praeter gravem in omnes utriusque fori Principes, imperatores, Reges Chn- stianiflimos & Catholicos, cum supremo Christi Vicario fortissimos fidei, & ecclesiae defensores, omnesqae Cardinales &. Episcopos , quam in fronte praefert, contumeliam, continet propositio in authoris sensu, longi: deteriores calumnias, quam vocibus exprimantur. Dicam breviter: adferibie Quesnellus janse- nianae haeresi sacrilegum de ipsL Christi ecclesia, non obstantibus tot ejus definitionibus & Anathematisonis , triumphum. Hancque damnatam ab omnibus ecclesia potestatibus haerelim nihilominus Vertt&em vocat, eique indubitatam de omnibus judiciis, & censoris victoriam addicit, nonnisi divina” gratia* attii- buendam. Quis ad ejusmodi non exhorrdeat Impiet,nem l Ad textum Respondeo, sermonem esse de, tumultu concitato, quem Judaei mase Paulo , & Jasoni attribuunt, quasi plebem concitarent, regem alium dicentes esse Jesum, quem terte cogitabant poste redire in terram, ut eam totam occt/pcti praesertim. )o( M ny tim quia hoc tempore regnabat Claudius Imperator, qui timidissimus ad solas umbras. & rumusculos novi regni & tyrannidis totus percellebatur. Sed quid ex his conficit Qudhellus pro foro suo ? Nondum ipse se probavit nec in secernam probabit este prtdicatorem veritatis , neque asseclas soos: unde merito potestas tam Ecclesiastica, quam Civilis obsistit falsis ejus dogmatibus. Propositio XCV11. damnata. Nimis faep£ contingit membra ilia, qua: magis sancte ac magis strictd unita ecclesiae sunt, respici atque tractsn tanquam indigna,ut sint ia ecclesia, vel tanquam ab ei separata ; sed justus vivit ex fide, 2c no« ex opinione hominum. Observ, nteral. Fundat fe in textu Act. 4. v. tr. HlC eß lüplS , qui reprobatus eß a vobis adific antibus , qui satius eß in caput anguli, Oßendimr falfitas . F Rancifcus Simonis aureum tractatum de fraudibus haereticorum inchoat ab hac prima : mentiri sanctitatem vitae. Er S Bieren, in illud Christi apud Mattb. cap. 7. attendite 3 falsis Prophetis &c. monet, specialiter de haereticis intelligendum esse» qui videmur,sanctitate & observantia legum, quasi quadam pietatis se veste circumdare , intrinsecus autem habentes animum venenatum,simplicium fratrum corda decipiunt. Quod hic quoque evenisse credimus. Nam membra ista, quae magis Sancte, & magis stricte unita ecclesiae sunt, Sc tamen respiciuntur, atque tractantur tanquam indigna, ut fint in ecclesia, vel tanquam ab ea separata, sunt Qucsnelio haud dubse prastensi Augustini disci- puii nimirum Jar.fenistae» Hi nimirum sermone illorum vulgari sunt omnes & soli quidem veritatis purioris magistri: hi omnes eliminatu timore & spe, solam charitatcm verbis quidem, sed inanibus jactant, quam scriptis A factis destruunt. Haec tsmen eccieu,- putantia pura est, & ecclesia proprie nuncupari sola debet, Ü liiperis placet; addit tamen pro iis solatium Quesoellnsr G0 Z jußut justus vivit ex fide, von ex epiniane hominum. Ac fi diceret: Janfeni- itae creduntur esse haeretici , sed haec ipla infamia reddit eos Jtant6 nugis conformes Christo. Textu citato eadem, qua Quefhellus,impudentia abutebatur, & fibi quondam appropriabat Calvinus, jactabatque fe esse lapidem, qui reprobatus (it ä Papa, & ecclesia Romanä, fed ä Deo factus sit fundamentum, & caput ecclesiae reformatae, hoc est deformatae. Ita thrafones illi audent fe comparare Christo, seque tacere caput ecclesiae Christianae, cum sint Satanicae. Propositio XCVlli. damnata. ‘Status persecutionis & poenarum, quas quis tolerat, tanquäm hxreticus', flagitiosus Lc impius, ulcima plerumque probatio est,& maxime meritoria , utpote quas facit hominem magis conformem Jesu Christo,. Obferv. mord. Fundat se in textu Luc, 22. v. 37. DlCO enim Vobis : quoniam ddkiiC hoc , quod scriptum efl , oportet impleri in me: & cum tmquis deputatus eji , etenim ea , que sunt de me >finem habent. Oßenditur salsitas. P Ersecutio injustitiam supponit , & insectationem iniquam : qua de causa martyres facit non poenarum tolerantia, sed causa. Contendit itaque propositio, Pontifices,Episcopos, Reges, & Principes fine causa dogmata Janscnistarum persequi , eösque tanquam haereticos, flagitiosos & impios, tractare. Sed frustra hanc justam Ecclesiae fui ipsius defensionem contra prava dogmata vocat persecutionem. Annon enim justa causa est, quando summus Pontifex, cui potestas clavium a Dei risio concesta est, & totius commissum regimen ecclesiae, prohibet noxia anima- bus dogmata» decernendo simul poenas ab inobedientibus incurrendi* ? Annon justa causa est » quando Episcopi vestigia pastoris maximi sequentes, censuris adigunt subditos, ut, quae prima W --( M ir» primsi sedes tam salubriter sanxit, acuratislimi i fidelibus obsera venturi Annon justa causii est , quando saeculi principes, üt ab' eis ratio muneris Sc obligatio postulat, ecclesiam ejusque leges contra temerarios violatores potenti cenantur brachio defendere ? Frustra occasionem, & medelam sibi quaerit in illis Christi verbis in textu citatis, quae omninö incongrue ä Christo innocenter persecutionem patiente, & juxta prophetiam Isaise cum iniquis inique deputato, trahuntur ad Quefnellum, ejusque socios, lates soperque de salsitate convictos. Cacterum in thesi persecutio & tolerantia poenarum, quas quis innocenter patitur, probatio quidem evidens est»St meritoria, facitque hominem Jelu Christo conformem ; sed ista Quefnello ejusque asseclis non patrocinatur. Reipsä enim nil aliud intendit, quam sibi adhaerentesP cohortari ad constantiam. Propositio XC1X. damnatä. Pervicacia, prseventio, obstinatio, in nolendo aut aliquid examinare, aut agnostere, s« suille deceptum, mutant quotidie quoad multos in odorem mortis id, quod Deus in sua ecclesia posuit, ut in ea esset odor vitte v. g. bonos libros, instructiones,,sancta exempla &c. Observ, moral, Fundat se in textu r. Cor. 2. v. 16. Chrißl bonus odor sutMlS Deo m iis , qui jalvifiunt , (3 in iis qui pereunt: altis quidem odor mortis m mortem; alus autem odor vitee in vitam* Oßenditur falfitäs M inime obscuram est. Primo quosnam hic Quesoellus arguat de pervicacia , obstinatione Stc. circumstantiae loquuntur esse potestates omnes maximi ecc lesiasticas: has scilicet Deus permittit, uti somniat jam in prioribus, esse veritatis nova praedicatoribus contrarias. Minime obscurum est Secundo, praedicatorum istiusmodi spuriorum nomine a Quesnello nullos intelli- 8 '' 120 gi, praeterquam suae consonos perversitati ac sectae adhaerentes. Minime obscurum est Tertio, quos libros bonos indicet, videlicet ob janfenisimim condemnatos, quales iimt libri Janienii, Ar- jiaidi, Novum Testamentum Momente , Rituale Aletanum & similes, qui pastim a Quesnello fanquam utilisiimi,& pietate conspicui commendamur. Contra hos bonos libros, instructiones & sancta exempla, inquit Qtidhellus, dimanare undique cernimus decreta, brevia, definitiones, anathemata, privationes, exilia, carceres, adeö, ut mutent quotidie quo*d multes in odorem mortis id, quod Deus in sua ecclesia posuit, ut in ea e ster odor vits. Nomine autem multorum veniunt hic praecaeteris authores talium decretorum, brevium, definitionum » anathematum, uti St privationum, carce- rurn, exiliorum; dein simplices & infirmi, qui inde pasti scandalum , ä praedicatoribus veritatis deficiunt, & bonos libros, instructiones, & stncta exempla &c. Z sanctis illis profecta doctori- bus tanquam noxia aversantur. Verum quam salia sint ista omnia, luce clarius est, Textus citatus de Apostolis intelligcndus est,qui sanctis praedicationibus & exemplis bonus odor fu&re Deo hominibus ad selucem; sed non potuere prodeste omnibusjmultorum obsistente pervicacia adversus Christum, ejusque discipulos. Convenientjor itaque,ait praeclarissimus quidam tecentior, textui observatio fuisset, si Apostoli verba applicuisset Quesnel- lus summis Pontificibus, qui errores haereticos, nominatim Baij, Jansenii eique adhaerentium non unö anathemate confixerunt: unde dicere possent: Christi bonus odor fumus Deo in iis, qui salvi f cti sunt, Lc in iis,qui pereunt: quia non prioribus folum, sed etiam posterioribus constitutiones nostrae, ut erant saluber* rimae, poterant eruditioni esse, justitiae Sc saluti; quod autem aliquibus fuerint, Sc hodiedum sint ocior mortis in mortem, ex rebellium oritor malevolentia. Pro- W )o( M MI Propositio C. damnata. Tempus deplorabils,qu6 creditor honorari Deus,persequendo veritatem, ejusque discipulos. Tempus hoc advenit. - - Haberi & tractari % Religionis ministris tanqviara impium & indignum omni commercio cum Deo, tanquäm membrum putridum,capax corrumpendi omnia in io det at e Unitorum, est hominibus piis morte corporis mors terribilior. Frustra quis sibi blanditur de iuarum incentionum puritate, & zelo quodam religionis, persequendo ftammä , ferroque viros probas, fi propria pdsione est excsecacus, aut abreptus alienä, pro- pterei quod mhil vult examinare. Frequenter credimus sacrificare Deo impium, & sacrificamus Diabolo Dei servum. Observ, meral . Fundat se in textu Joaa. 16. v. r- Venit hora» Ut omtllS , qUl inter ~ ficit vos» arbitretur obsequium se prsßare Deo» Oßenditur salsitas» N On equidem praesens articulus indiget interprete: eft enim atrox censura omnium, quae ecclesia hactenus egit adversus doctrinam» Janseniiqae discipulos. Est veluti epitome omnium calumniarum, quas Jansenistae innumeris prop£, quos adversus Pontificem Jesu Christi Vicarium, & Episcopos coram infensos erroribus spargere non cessant, libellis divulglrunt. Hic scilicet, ait nonnemo, est proborum istorum,si diis placet, virorum stylus, plenus sellis & amaritudinis,qui omni saeculö haereticorum proprius character fuit. Remittimur equidem ad textum Joan. 16. v. 2, ubi Christus apostolos monet: Venit hora, ut omnis 0V. Verum inane est effugium » inanis jactatio. Ex sacris scripturis conatur Quefnellus educere venenum ac fei, meile relicto. Unde sicut aranea succos siorum saluberrimos novit convertere in venenum mortiferum , ita nihil in scripturarum oraculis tam potest esse sanctum, quod novaturientium temeritas & impietas haereticorum pravi* interpretationibus» vel observationibus non corrumpat. Hoc solum advertit quispiam Auctor recentior, cujus Verba appono. Hujus textus opportunitas Quesnello visa est minimfc negli- ( Hk. intclligendum de iis, qui uepote temerarii contra doctrinam hanc Evangelicam peccantes in quolibet obvio dHcurfu Dei nomen adhibent, jnrjjntquc ex inolita magis constietudi.ie jurandi, quam deliberata voluntate. Istrusmodi jurandi formulas nimium aliquibus familiares, & quaecilnque juramenta, quae ex levitate, non necessitate fiunt,dedocere Christus voluit suos, & ejus exemplo Jacobus Apostolus in fui epistola cap 5. praeiverat Ecclesiastica cap. 2z. v. 9.dicens: jurationi non -assuescat os tuum: mul« ti enim casus in illa. Alioquin Sc Deus saepe legitur in scripturis jurSsle, & omnis ejus promissio, omnis ejus assertio juramentum est, ut omnes passira theologi agnolcunt; ex illo,autem Jerem. cap. 4. jurabitis in veritate & judicio St justitia, di Limus tres potissimum requiri conditiones, ut juramenta liceant. Pro coronide Visa est apponenda formula juramenti, quae huic ultimae propositioni ansam praebuit, desumpta ex Bulla: Regiminis Afefi*- Jtci , sequentis tenoris. Praemittitur.: Cornelii Jansenii haeresim, in Galliis praesertim serpentem,' ab Innocentio X. felicis recordationis praedecessore nostto feri .Oj.'presi&m, ad instar colubri tortuosi, cujus caput attritum est, in varios gyros, & cavillationum deflexus euntem , singulari constitutione ad hunc finem edita alte, 2 assumptio is nostrae .anno extinguere conati fuimus. Sed ut multiplices humani generis hostis artes adhibet, nondum plenfc consequi potuimus , IU omnes errantes in viam salutis redirent; qui tamen unicus (Cy» erat m «)cem erat votorum, & ctfrarom nostrarum scopus, quibus operam, & industriana suam egregii san£ stndiö Venerabiles fratre« nostri Archicpiscopi, & Episcopi regni 6allise, earundem constitutionum Apoftolicarum execationi praecipue intenti, contulerunt: ic Chariffimus in Christo filius noster Rex Christianissimu* singulari pietate auxiliarem dexteram strenuo, ac constantislimö inimö porrexit. Cum autem praefatus rex Christianissimus eodem religionis zelö ductus per situm in urbe oratorem nobis significari, ex- pomque curaverit» nullum aliud opportunis« remedium pestiferae hujus contagionis reliquiis extirpandis adhiberi poste, quam si omnes certam formulam subscriberent, nostrd auctoritate firmatam in qusi quinque propositiones ex Cornelii Jansenii libro, cui titulus: Auguflinus , excerptas sincere damnarent, ac proinde illam si nobis quantocyus expediri, ad quaelibet effugia praecavenda omnesque removendos obtentus, flagitaverit : Nos, tam piis dicti regis Christianistimi votis benigni annuendum este ducentes, formulam infra scriptam ab omnibus ecclesiasticis, etiam Venerabilibus fratribus'nostris, Archiepiscopis & Episcopis, nec non aliis qnihuscunque ecclesiastici ordinis tam regularibus , quam saecularibus, etiam monialibus, Doctoribus& Licentiatis, aliisque collegiorum Rectoribus atque Magistris, subscribi districti mandamus, idqtie intra tres menses si die publicationis, seu notificationis praesentium; alias contra eos, qui intra terminum praefatum non paruerint, irremifibiliter procedi volumus, juxti canonicas Constitutiones, & Conciliorum decreta. Formida Z supradictis subscribenda- E Go N. Constitutioni Apöstolicae Innocentii X. datae die 3 r* Maji i6;;. , & constitutioni Alexandri VII. datae 16. Octobr. fsi5 6 . Summorum Pontificum, me subjicio, Sc quinque propositiones ex Cornelii Jansenii libro » cui nomen : Augufimus , excerptas, & inscnsu ab eodem auihorc intento, prout ilUs praedi- m yx m' n* ftas Constitutiones Sedes Apostolica damnavit, sincerft aninsfl i rejicio, ac damno, & ita juro. Sic me Deus adjuvet, & haec (an* I cta Dei evangelia. Decernentes insoper praesentes litteras semper & perpetui validas & efficaces existere, Sc fore, foosque plenos & integros effectus sortiri, Sc obtinere, ficque per qooscunquc judices ordinarios Sc delegatos absque judicari* & definiri debere, soblatl eis, & eorum cuilibet, quivis aliter judicandi, St interpretandi facultate Sc authoritate, ac irritum Sc inane este, st secus super his Z qaocunquc quivis authoritate scienter vel ignoranter, contigerit attentari, Quocirca venerabilibus fratribus Archiepisco- pis Sc episcopis, aliisquc locorum ordinariis committimus, & mandamus, ut lingulis in stlis dioecesibus, ac locis suae jurisdictioni subjectis praesentes litteras & in iis contenta quarcunque exequantur,&'excqui, ac observari ab omnibus curent,&inobe- dientes quoscunqoc per sententias, censuras & poenas , aliaque juris & facti remedia, appellatione postpositi, invocatö etiam ad hoc, si opus fuerit, brachii saecularis auxiliö Sc c. Datum Romae apud S. Mariam Majorem anno incarnationis Dominicae 1664, 15. Calend, Martii pontificatus nostri anno 10. Ad ampliorem harum propositionum damnatarum notitiam sequantur. (CD i ANTI- ANTITHESES Quesnellifmi cum Catholicismo, Q Uandoquidem Propositiones Quesnel- iianae, saltem nonnullae, speciem aliquam Veritatis , aut certe pietatis, prima fronte praescfe- rant, placuit in gratiam Lectoris benevoli quasdam antitheses pro coronide apponere » eo sine , ut ex una parte Ferit# Catholica , ex altera parte parallela salsitas QuefaeUiana, velut in conspectu sistatur iervato tamen compendiö, & brevitate. byn opus Veritatum Catholicarum, quibus contra riantur propositiones Quesnelliunae Propositio i, sierit as Catholica est, nunquam deesse peccatoribus vires, & gratias sufficientes ad poenitentiam. Propositio Ima, poß peccatum docet remanere generalem impotentiam ad omne opus komm* 11 Ve* W X W 12? * H # Veritas Catholica est, iis, qui gratid carent efficaci, nunquin* deesse saltem sufficientem ad actionem bonam. Propositio 2. docet , absque gratia efficaci non solum nihil fieri, sed necfieri posse, * III. Veritas Catholica est, praecepta omnia servatu este poffibilfaß, .quibus autem subsidium efficax non datur, ad divinorum judiciorum infcrutabilitatem esse referendum. Propositio z. prrecepta divina vanitatis incusat, quoties, Deo gratiam efficacem subtrahente, non implentur. * IV. Veritas Catholica est , omnia praecepta d nobis impleri poC se, etiam düm auxiliö efficaci destituimur. Propositio 4. docet , tunc pracepta tantum nobis effiepossibilia, quando Deus observationem iliorum in nobu aclu operatur . * V. Veritas Catholica est , exhortationes , lectiones spirituales; conciones &c. este utilia pietatis officia, quibus peccatores ad poenitentiam adducantur. Propositio 5. docet, ilia ese prorsus inutilia, imo nocivas quia peccatores magis obdurant. VI. Veritas Catholica est, omnes homines , etiam infideles & Judaeos posse fligere peccata, & cum auxiliis ordinariis, as sufficientibus legem implere. Propositio 6 . docet,Deum imposuisse Judaispraccpta multa, L2- m k m tJ & gravia , fine potestate eis data talia implendi, 9 peccata vitandi, * VII. Verius Catholica est, Deum etiam in antiquo testamento fuisse misericordislimum Dominum, nec imposuisse Judaei* durissimam legem sinÄ pottntiä portandi illam. Propositio 7. docet, legem veterem fuste Judais inutilem importabilem » <3 ex infirmitate natura corrupta inobservabilem. * VIII. Verius Catholica est» Christian L in professione censeri,quotquot baptismate initiati per fidem Christi membra effecti sunt. Propositio 8. etiam Cbrißianoi privat novi foederis honore, libertate ,9 quibuscunquefavoribus, quoties efficacigra* tid caruermt. Ut IX. Veritas Catholica est, praeter gratiam efficacem, dari omnibus gratiam sufficientem vel proxime vel remoti, per quam Christi fidem confiteri Sl profiteri possint. Propositio 9. docet, omnem gratiam este supremam , effi- , cacem prater quam nulla aha detur , qua Jit pure ac me - re sufficiens • * X Vtriut Catholica est, talem esse gratiam Dei, ut ei liberum arbitrium refistete possit, si velit. Trid. > Propositio 10. nullam agnoscit gratiam , quam impedire » retardare,aut abjicere poßt humana libertas , XI. Veritus Catholica est, gratiam aqualem esse donum Dei creatum, cui in statu naturae lapsae resisti possit, ut Ubertas creata salvetur. Propositio ii. docet, gratiam este tncre&tam Dei volunt a- tem, edmque omnipotentem, id est,talem, ut , quod faciendum jubet,suo nunquam careat ejfeclu , quidquid de libertate hominis agatur . XII. Veritas Catholica est, Deum habere feriam voluntatem, quam vocant antecedentem , salvandi omnes, eam tamen nec omni tempore, nec omni loco impleri. Propositio 12. docet , voluntatem Dei salvandi omnes tantum extendi ad eos solos, qui salutis compotes fient, consequenter eam voluntatem (nimirum antecedentem)salvandi omnes non\ejse universalem , neque seriam* sfc XIII. Veritas Catholica est, Deum esse salvatorem omnium maxime autem fidelium , omnibusque dare sufficienda media ad salutem consequendam, quibus tamen multi resistant. Propositio i z. docet, illos solum esse salvandos, quos Deus interiori gratia tangit , tanquam adjalutem conjequen- dam necejfitatos. 4 - XIV. VeritAs Catholica est, Deum nolle mortem peccatoris, sed omnibus etiam obstinatis dare lumen gratiae suae , ut convertantur & vivant, multos tamen non converti. Propositio 14. docet,nullum d Deo vel Christo rejpici,quin debeat , atque adeo necesse habeat , ut se convertat & salvetur, XV. i;c> XV. Ver it as Catholica est, Deum multiplicatis saepfe gratiis praevenire , ac vocare homines ad observanda mandata, nec tamen optatum consequi effectum. Propositio 15. docet i quamcünque Christi vocationem, ac mtemrem motionem spiritussan&i indubitabilem constipa effectum , ac obedientiam . 4 - XVI. Veritas Catholica est,non obstante, quod gratiae nunquam desint, tamen saepius diligere homines magis tenebras,quam lucem, & malitiam hominum fepiffimfe superare bonitatem Dei, quantumcunque amabilem. Propositio 16. docet , delectationesgratU Dei adeo effe vi - Bf ices, ut nulla carnis illecebra eis cedat, omnimque gratiam effe efficacem, utpote omnipotentem, * XVII. Veritas Catholica est, omnino Deum continuo vocare, invitare & excitare homines, imö & interius per illustratio, nes St inspirationes pulsare omnes , quorum tamen multi ex proprii malitiä venire recusant. Propositio 17 .docet, optimam effesequelam: aliqui , imo multi non veniunt ad Chr sum , quia non sunt doch a patre: Ergo nullam acceperunt gratiam, etiam talem, qua potuissent venire, quod salsum esse patet, XVIII. Veritas Catholica est , Verbum Dei, sive doctrinam & gratiam Christi qu&adfidentiam irrigare mentes hominum, liefet non omni tempore, saltem tempore opportuno, adeö ut sint inexcusabiles, si non credant, vel convertantur. Pro- m um izr Propositio iZ. docet , quamcunque gratiam d Deo pro - feftam mfallibiliter, ac immpedibihter fruElum afferre salutis, adeoque distinclionem gratia quoad efficaciam & sufficientiam ejse inanem & nullam . XIX. Feritas Catholica est, interiori gratiae in statu naturae lapsae poste resisti contra Jansenium. Ergo non omnis gratia est omnipotens voluntas, quia Deo omnipotenti nulla resistit creatura. Propositio 19. docet indefinite , omnem Dei gratiam ejse invincibilem , ineffabilem* adeoque human* liberati inimicam, XX. Feritas Catholica est, Deo imperanti, ac volenti, ut sibi obediatur, saepissimi voluntatem recalcitrare , ac dicere ; tum serviam. Propositio 20. docet* omnem gratiam Dei ejje ejus impe* m i- * ± j* r> //1 <1 i jt /f ti 11 c qu* certe juntjm invicem repugnantia,imo contradictoria XHI. Feritas Catholica est, hominem gratiae Dei excitanti, & ad bene operandum impellenti cooperari liberi, adeo ut in potestate sit ejus, consentire, vel dissentire si velit. Propositio 21. docet, gratiam Dei ßmüem esse a&ioni Dei incar nanti., ac filium fieum resuscitanti , cum tamen humanitati Cbrifa liberum non fuerit, admittere unionem hypoflaticam vel impedire , cooperari vel non cooperari. resuscitari vel non resuscitari» (k)r XXU, * XXII. Feritas Catholica est, in operibus bonis non solam gratiam , sed & voluntatem simul operari juxta illud Apostoli. I.Cor. 1 5. V. io. non ege autem , fti gratia Dei mccum. Propositio 2 2. docet 3 operationes creatur £ ita effie dependentes d DeOyficut ipsa originalis incarnatio atiiva ,• qiuesicut unionem bypofiaticam non produxit humanitati liberam, » ita nec gratia ullam in hoc jyßemate producet a- clionem creatur. docet, Deum,sicut Chnstrn/old sudvoluf täte infirmos, & agrotos i languor,bus corporalibus Ja- nabat,,t'a similiter }ersolam gratiam bommmnJalutem operari, ipsiüsque jussionem femper, ac mjaUMiter obe- dtentiam comitari . * XXVI Ferit«, Catholica est , infideles paganos & Ethnicos a Christo qui pro ipsis morrons est . recinere influxum, & gratias fundentes suibus possint ad verant fidem converti , St ialvari. ProDositio 26. docet ,gratias ansefidem nullas omnmb da- n consequenter infideles laborare impotentia tum ptj- ßci, tum morah adjuam converßonem. XXVII. rerita, Catholica est, Deum ante fidem praeparare am- mas hominum per gratias pr*ven.entes, per ,ud,c.um cr*. dibilitaris praevium, ac proximum credulitatis affectum: nec ob solam fidem, sed alia opera gratias dare ulteriores. Propositio 27. docet, primam gratiam,quam Deus homini confert , esc fidem , adeoque infideles omm auxilio drvinS destitui, imo & fonte altarum carere gratiarum. |:j XXVIII. Feritas Catholica est in Tridentino fundata, peccatorem per praevios actus supernaturales, v. g. per fidero, spem CR) I veniae» 134 KZ-XM venias, timorem ex metu Gehennae conceptum, fiduciam in Deum ite ad remissionem peccatorum successivi disponi. Propositio 28. docet , his dispositionibus , (3 praeparatoriis achbus opus haud ejse , sed Deum peccatori necquidquam de sua conversione cogitanti, concedere remissionem peccatorum , ita ut hcic jit gratia omnium prima . ^ * XXIX. Ver it as Catholica est, omnes nationes paganorum edam atque infidelium remotissimorum polle salvari, quia Deus neminem vult perire: adeoque non deesle illis gratiam , qui silus ipsis fit possibilis: sed hi omnes fimt extra ecclesiam: ergo extra ecclesiam conceditur gratia. Propositio 29. docet, gratiam dari Jolisßdehbus. Qub igitur se vertent infideles, quibus fine gratia impossibile efi, ut salventur ? perditio igitur ipsorum necessaria eß,ac inevitabilis. 2 - XXX. Veritas Catholica est , multos este vocatos » quibus Deus ex Voluntate antecedente praeparavit media sufficientia ad salutem , serio intendens eorum beatitudinem , quantum est ex parte Dei, nihilominus tamen ex propria culpa non salvandos. Propositio ZO. docet , huic e diametro contrarium , nimirum omnes , quos Deus salvare vult, salvari insalhbih- ter, qu 6 semel concessd pronum eß, quod Deus salutem reproborum nunquam voluerit , nec adhuc velit. * XXXI. Veritas Catholica est,Deum neminem velle perire, sed omni- W )°c W 135 omnium desiderare salutem, quia juxta Symbolum Nicaenum propter nos homines, & propter nostram salutem descendit de coelis. Haec tamen Dei desideria usque modö non semper suum habent effectum, cum multi damnentur. Propositio z i. docet implicite , nullum tn Deo erga reprobos dari affetlum , vel salutis desiderium , alias sententia damnationis in us non haberet locum. * XXXII. Veritas Catholica est, Christum Salvatorem non tantum pro electis, St praedestinatis, sed etiam pro reprobis & infidelibus sanguinem fudisse, omnesque dr manu Angeli exterminatoris liberässe. Propositio ii. docet , Jesum Christum dsuasatisfaElione Patri prdstitd exciujifie prdjatos , eosquejub jugo damo- num reliqufie*fine potentia (3 jpe perveniendi ahquan* do ad Ubertatem filiorum Det . * XXXIII. Veritas Catholica est,omnem hominem obligari ad credendum, se pretiolb Christi sanguine suisse redemptum, si- bique mortem ac pastionem Dominicam profuturam ad salutem , modo istam sibi per Sacramenta, ac opera bona applicet, seque participem faciat. Propositio zz. tantum thesaurum velut evacuat* dum perperam docet , eos filos mortis ac pajfioms Christi fieri participes , qui fi bonis terrenis ommno exuant , febique renuntient , quod certe paucorum est , steque exinanitur * qu Christi redemptio , XXXIV. 136 m x m * XXXIV, Verius Catholica est, Adamum in statu innocentiae conditum fuisse, & lic£t per peccatum eodem exciderit, tamen statui gratiae per poenitentiam postliminio restitutum me- ruifle liram beatitudinem per opera, & merita superna« turalia. Propositio 34. docet , Gratiam in Adamo ad ejus salutem nil conduxisset nec quidquam meruisse. Aserit a siquidem humanat id eft a solis naturo viribus prosecia omnino ' sunt improportionata promiosupernaturah. 2- XXXV. Veritas Catholica est, statum naturae integrae homini omnino fuisse indebitum , interque beneficentiae divinae munera esse recensendas gratias illas,suibus constat, proto* parentem nostrum suisse exornatum. Propositio 35. ddcet , Gratiam Adamisuisse ei connatura - lem €$ debitam , (3 quidem titulo creationis , atque hoc modo inducit in naturam integram damnatam Pelagii horefim. * XXXVI. Verius Catholica est, Gratiam siipernaturalem in statu naturae lapsae, ac per Christum reparatae non consistere in sola imputatione Justitiae Christi, sed in dono quodam justis inhaerente, ac in cordibus eorum diffuso. Propositio z6. docett gratiam Christianam non recipi , nifi m persona Chridi , & quidem resuscitatn Neque verum eft t quod addit propositio in fine , omnes Christo unitos esse, qui aliquo gratio auxilio proveniuntur - ut patet m peccatore p cenitent e. WXW 137 * XXXVII. fortist Catholica est, gratiam Christianam esse formam intrinsecam in anirri receptam , quae, si actualis est, non semper reipsa sanctificat, nec omnipotens est, quia pravitas hominis ei saep£ saepius resistit. Propositio Z 7 . docet , omnem gratiam effie victricem, efficacem & intmpedibilem : omnemque nos (anci iß care non intrinsece,per receptionem,sed extrinfice per imputationem » vel denominationem , quod damnatum in Tri- dentino, * XXXVIÜ. forti as Catholica est , non omne, quod agit peccator, peccatum esse, atque adeo etiam fin£ gratia liberatoris -posse illum actus quantumlibet honestos , ac laudabiles,esto vitae aeternae non meritorios, elicere. Propositio Z 8. docet, peccatorem nonnisi ad malum fine gratia Det liberum effie , quod idem jmat , ac fi diceret * peccatorem tn omnibus suis afttbusJervire dominanti cupiditati,Jive neceffitatum effie, ad semper peccandum . * XXXJX. Veritas Catholica est , liberum arbitrium per Ad* pec^ catum non omninö esse extinctum, & licct natura rationalis in potentiis luis vulnerata fit , non tamen adeo fuisse infirmatam, ut impotens sic, & incapax ad omne bonum. Propositio 39. natura lapse adimit omnes vires, O capacitatem ad bonum fine gratu auxilio, atque bde ipso duram imponit peccandi necejfitatem in quocunque opere , 43 quocunque temporis momento, (S) XL. 1)8 M X W- XL, Veritas Catholica est, liberum arbitrium sine gratiae Dei adjutorio plus & amplius valere, quam ad peccandum, adeo* que amare Deum, imö 3 c operari poste quasdam faciliores virtutes morales, quae, licet positivfc & per le ad nostram salutem aeternam nihil conferant, neutiquam tamen ad nostram serviunt condemnationem. Propositio 40. imponit voluntati fatalem necessitatem , qua sine gratia , quidquid agat , se conjiciat in abyssum propria condemnationis , quidni 3 desperationis ? * XLI. Veritas Catholica est, Deum non este auctorem malorum, consequenter non poste directe cautam esse alicujus operationis, quae producat per se vanitatem , praesumptionem, Sc oppositionem cum Deo. Propositio 41. docet > ejusmodi operationis defa&o Deum ejse causam : eöquod cognitio naturalis Dei in philosophis non p'sfit aliunde ventre y mfl d Deo , qua tamen loch • affeifmm adorationis,gratitudmis 3 amoris nonnis vani täte s 3 prajumptiones producat* XLIL Veritas Cathölica est,non omnia opera infidelium esse peccata: licet enim sind side impoffibile sit placere Deo, prout oportet ad salutem i non tamen neceßfe est, infidelem in omni opere peccare, quia opera etiam moralicer bona subinde exercere potest. Propositio ±1* statuit sine sacrificiofidei , ad quodsola gratia hominem capacem reddit , nihil esse nifi impuritatem * nibilnisl indignitatem * quod insana theologia exorbitat. XLIIL XLIII. Veritas Catholica est , per baptismum equidem tolli peccatum originale, totumqne reatum culpae ac poenae, tamen in baptizatis remanere effectus secundarios peccati originalis v. g. concupiscentiam» fomitem, ac rebellionem partis inferioris ad soperiorem,idque ad agonem, ut loquitur Trid. Propositio 43. baptizatos omnes teddit impeccabiles, cum primum effeBum baptisma tribuat ,facere, ut moriamur peccato, adeo ut spiritus, cor,sensus, non habeant plus vita pro peccato , quam homo mortuus habeat pro rebus mundi. Oppositum nimiis frequens docet haptizatomm experientia. XLIV. Ventas Catholica est, praeter charitatem Dei, ut semel in peccatum prolapsus , liberationem d peccato Juo , ac reconciliationem cum Deo vix sperare ausit , quia jugum duri adeo regiminis excutere impotens eß. * XLVI. Veritas Catholica eß, largitionem eleemoiynarum , pium Christi crucifixi aspectum , auditionem sacrae lectionis de gloria coelesti, vel inferno, flagellationem corporis ex mo- * tivo misericordiae, religionis, pietatis & temperantiae esse usum sensuum bonum, quod tamen charitas non facit. Propositio 46. Omnium aciuum humanorum duo tantum ßatüit principia immediata , quorum unum fit cupiditas, alterum charitas , ita ut illa acium malum , h.ec bonum efficiat sed male: datur entm medium, principium nempe acius boni , quod nec fit charitas nec cupiditas , Talia sunt opera supra recensita , * XtVII. Veritas Catholica est,praeter mandatum maximum in lege : diliges dominum Deum tuum &c. dari plura alk mandata minora, de quibus ©bedientia exigitur a Deo v. g. colendi & honorandi parentes , dandi cuilibet,. quod /iiujn rstStc.Lt«, V i XLV1II. 16 X & U* Propositio 47. non tantum adßruit falso, dari unam legis , Ö quidem umes: obligationem ,Jed etiam ejsronter alio» rum observantiam praeceptorum hypocrisis > ac falfejußi~ tu insimulat. * XLVIII. Veritas Catholica est, infidelem fine lumine fidei, & peccatorem sin& charitate non peccare in omnibus actibus tuis: licet enim sic operando non mereantur vitam aeternam, aliqua tamen opera moraliter bona exercere posse, communiter docetur. Propositio 48. docet i infideles & peccatores continuo aber* rare , quin & tpfos ad duram peccandi , imo in omnibus cscutiendi necessitatem condemnat. * XLIX, Veritas Catholica est, hominem praeter amorem Dei per decursum vitae exercere posse alia virtutum opera ex proprii ipsarum honestate; neque omnem amorem fui ( modö ordinatus fit) esse reprehensibilem, dicit enim lex: diliges proximum tuum, sicut te ipsum. j Propositio 49. perperam docet , amorem Dei requiri ad !! omnia virtutum opera: £3 universaliter ex amore fui ! omnia ongmart mala s fid utrumque gratis & fine fundamento* 1 i 1, Veritas Catholica est, Deum exaudire preces etiam peccatorum quibus ait: convertimini ad me, & ego convertar ad vos , qui tamen qua tales nequeunt in fpiritn eharitatis ad Deum clamate. sed ex timore, /pe veniae, ac fiducia consequendae Dei misericordiae Scc. (S )3 Pro © J0( » 14? Propositio 5Z. docet y soli charitati ( exclusootnni aliarum virtutum choro ) debere attnbut hanc prorogativam >& energiam , quod achones efficiat chrißianas . * LIV. Feritas Catholica est, usti Ecclesiae comprobata, utiliter preces, collectas & supplicationes publicas & privatas ad Deum dirigi per actus fidei , spei, gratitudinis, &c. quas e- tiam sine charicate a Deo exaudiri pi& credit, Sc hactenus fi* ducialiter credidit ecclesia. Propositio 54. male linguam, vel loquelam hominum fili charitati ad Deum concedit , cum & alias virtutes Deut audiat & exaudiat » * LV. Veritas Catholica est, L Christo promitti retributionem virtuti paupertatis, mansuetudinis» patientiae, castitatis, temperantiae Stc. ut constat ex octo beatitudinibus. Ergo praeter charitatem Deus coronat & alias virtutes. Propositio 5 5 aguit vanitatis quocunque exercitia albarum virtutum , ac fi in vanum cucurriffienU contra tefiimoni - um ecclefid fmch , qui pei fide m vicerunt regna , opc~ ratijunt justitiam, qui castigarunt corpusfium<, a* LVT Veritas Catholica est, vitam aeternam nobis proraistätn , & propositam esie tanquarn mercedem & coronam, aded ut vel potui aquae frigidae, quem quis dat tantum in nomine discipuli uni ex minimis, Christo teste non sit perditurus mercedem su^na corr.espondentem scilicet virteti misericordiae,. n Pro* *4* m 3oc m Propositio 50 . negat, iniscriminatim omnem orationem* non tantum peccatorum , sed etiam jußorum J Deo exaudiri,fi.oratio ex motrvo cbantatis non procedat. * LI. Feritas Catholica esi, fidem esse, imö & operari posse fine charitate j sed quia fie informis est, vel saltem in statu imperfecto , se sola nunquam justificat. Propositio 51. docet erronee primo fidem semper juflfica- re, quando operatur. Secundo non operari, msl per cba- ritatem . Nunquid emmpeccatores, qui non sunt m cba~ ntate > articulos fidei credere possunt 5 -s- LII. Feritas Catholica est, fidem separari posse 1 charitate» ut patet in peccatore non infideli. Licet sine charitate in ordine ad vim meritoriam mortua fit, dicente Apostolo : si habuero fidem, ut montes transferam , charitatem autem non habuero, nihil sum. Propositio 52. docet*quando deficit charitas, etiam deficere omnem fidem. Et etiamsi quts videatur credere, non fit fides divina,sed humana, que efi damnata ab Alex . VUL in ordine 1 ima. 4- « LIII, Feritas Catholica est, in Tridentmo fundata,detestationem peccatorum , qua quis recogitat annos suos in amaritudine animae luse, ponderando amissionem aeternae beatitudinis, aeternae damnationis incursum &c. esse actiones laudabiles* consequenter Christianas, tametsi ex charitate non prode* untes. Pro- m WXM Propositio 56. pmfri&d fronte negat , quod Cbrtßus affirmat (3 Apoßolm confirmata 1. Cor. 3. v. g. unusquisque autem propriam mere e dem accipiet secundum suum laborem, nm ait : fecundum suam charitatem. # LVII. Feritas Catholica est , fidem in peccatore etiam despera- bundo remanere ; Deinde etiam spem remanere in peccatore non de/perante &c. & hoc ex speciali misericordia Dei, ut peccatoribus quantam vis gravibus non defint initia ad conversionem supematuralem,* Propositio $7, destituit desperat undas , imo & peccatores quoslibet omni remedio fup ematur ait , docens , totum de- ejse peccatori, fi non fit spes & spem non esse, ubi amor Det non est. LVflf. Veritas Catholica est, per quodlibet peccatum mortale non amitti fidem, §c licit amittatur charitas, peccatorem tamen adhuc manere in fide & religione , nam fi quis dixerit , eum, qui fidem sini charitate habet, non esse Christianum, anathema fit. Trid. Sess. 6. de justis, can. XXVIII. Propositio 58. docet, baptizatos in peccatum mortale prolapsos boc ipso fieri infideles , nec manere m religione Christiana , utpote quam una cum Deo deperdant . * LIX. Veritas Catholica est, orationem Publicani in Evangelio fuisse Deo gratissimam, & tantum abesse , ut fuerit novum peccatum,quin potius obtinuerit omnium peccatorum praecedentium remissionem; Descendit enim justificatus ab illo, ut habet sacer textus. Pro- m w m * 4-5 Propositio >9 igitur male orat tonem impiis eripit, Veoque blapheme improperat, quasi beneficium , pro quo orat peccator, concedendo illud convertat m novum judicium seu condemnat tonem» * LX. Veritas Catholica est, Christum in Evangelio timorem supplicii asterni sive Gehennas hominibus recomnaendässe dicendo: tinaete eum, qui potest St animam & corpus perdere in gehennam, Unde Trid. Sess. 6. can. 8. si quis dixerit» gehennae metam peccatum esse - - anathema sit. Propositio 6o. eadem impudenti fronte dicit , timorem supplicii reddere poenitentiam violentam, qua temeritate asserit , ducere ad dejperationem. * rjr LXI. Feritas Catholica in Tridentina (ynodo fundata docet, attritionem, quae ex metu paenaram concipitur,/ 'voluntatem peccandi de extero excludat , esse motum bonum, St disponere ad josiificacionera in sacramento impetrandam. Propositio 6i. id, quod Tridentmumpossibile definit,perperam docet esse tmpojfibile, quasi timor voluntatem peccandi non excludat, quia cor peccato addtclum retinet, O quia tantum manum cohibet , hoc efi tantum in publico , 3 ab opere externo abßerret. * LXIT. Feritas Catholica est , attritum ex solo timore inferni esse rit& dispositum ad sacramentum poenitentiae, illüdque etiam cum attritione cognita üt tali passe fusoipi; quod aliqui extendunt etiam ad articulum mortis. (T) Pro- 146 m m m Propositio 6 2. talem confejjionem econtrd docet esse sacrilegam , dum contendit , ejusmodi attntum , qui ex solo timore poena; sibi proponit abjlmere d malo , illud m juo corde committere , adeo quefieri reum novi peccati coram Deo . i * LXIII Veritas Catholica est, quemadmodum Deus legislator in antiquo testamento legum suarum praevaricatoribus poenas annexuit: üt cum dixit: peribit anima illa de populo &c. Ita Sc Christum in fvangelio legibus suis poenas adjecisse, ut vel timore poenarum legem adimpleant, üt cum dixit: servus qui voluntatem Dei novit,& non facit, vapulabit multis. Vult ergo Christus leges suas adimpleri ex solo etiam metu poenarum. propositio 6z. ergo male concludit , baptizatum ex solo timore legem adimplentem essesub lege sicutssud^eum &c. quta lfle t mor a Cbufio, qui legem fsudaicam abrogavit* nullibi improbatus x nec reprobatus efi , quamvissint multi alu tituli , qui baptizatum d Judeeo dfiinguant . * LXIV. Veritas Catholica est, edam in veteri lege multoties facta fuisse bona, nec semper peccasse homines, quando mala evitarunt ob solum timorem: alias peeeässet David ingemi- ^ icens: coufige timore carnes meas, ä judiciis enim tuis timui. Propositio 64. manifeste contradicit scripturis plus vice fimphei commendantibus tnnorem Donum. Sufficiat boc unicum: mitium Sapienti* timor Dominu LXV. w * LXV. Veritas Catholica est, mistos in veteri lege extitiste sanctos , adcoqne per gratiam in filios Dei adoptatos , qui in lege Moysi eruditi Dei benevolentiam in scriptura evidenter testificatam sunt assecuti. Tobiae 2. habetur : filii fimSlo* tum fumus. Erat igitur in lege veteri & timor St amor. Licet in lege nova praevaleat amor. Propositio 65. hic detrahit primoribus veteris teßamenti ducibus y ac fi inglorii y & fleriles mortui fint, ut pote, qui non genwßent Jilios Dei ullos , sed mera mancipia per timorem, * LXVI. Veritas Catholica est, per timorem, non me rb mundanum & servilem, sed salutiferum patere nobis aditum ad dominum Deum, qui expre&e id requirit dicens : si ego pater sum, abi est amor meus ? si dominus ? ubi est timor meus? Propositio 66. maleparificat timorem cum pajfionibus bru- talibusy vel cum mftmclu naturalis tum quia timor ifie nascitur ex motivo suptrnaturali , tum quia timor efi affeclus anima per prudentiam regulatus, LXVII. Veritas Catholica est, timorem serviliter servilem non este bonum,sed omninö reprehensibilem,quia retinet affectum ad peccatum, ä quo ideö praecisi abstinet, quia in eo castigando, vel puniendo, repraesentat sibi Deum tanquam dominum durum, imperiosum, injustum Stc. adeö, ut, nisi hoc fieret, peccatum omninö praeplacerct. (T) 2 Pro- i4$ 3S3 )°C W Propositio 67. vnale imputat timori non itaJervih , sivs cum servi litate conjunclo , quasi ista prodicat a Deo affin- geret > (3 iUum sibi repraesentaret tanquam durum dominum &c. Attritus timet Deum iit justum judicem * ut dominum severum, üt aqmjfimum vindicem crimi- j mm, i * LXVIil. Veritas Catholica est, praeter fidem Sc preces in ecclesia usitatas, oppidd multa alia conducere ad viam salutis. Huc reducuntur sacratissima ecclesiae sacramenta, incruentum Missae sacrificium, eleemosynae, jejunia & caetera poenitentiae, misericordiae, :aliarumque virtutum opera. Propositio 68. abbreviat, (3 utinam non abrumpat & abscindat, viam salutis claudendo totum in fide (3 precibus, quo dogmate laxius qmdquam nuUa badeniis /uerefis finxit* * LXIX. Veritas Catholica est, fidem nostram este meritoriam, ejus, que augmentum Sc praemium non dari ex mera libe- ralitate, sed titulo mercedis & justitiae. Hinc S. Paulus ait: scio » eui credidi, & certus sum, quia potens est depositum meum servare in ilium diem jußns judex. Propositio 69. sub praetextu exaltandi gratice divina bent- ficrum exterminat omne meritum: fidem, usum, augmentum S praemium fidei adscnbens dono purae ( 3 solius hberalitatis Dei. * LXX. Veritas Catholica est , humanitatem Christi ab intrinseco jaiiiiu impeccabilem; aut cert£ nunquam peccasse: item piL credi- )O( W 149 creditur,Beatissimam Virginem ex (pedali privilegio immaculate conceptam U ab omni actuali peccato prse/ervatam, multas tamen in hac vita fuisse arftictienes perpessam &c. ac propterei utramque ad summum gloriae apicem exaltatam. Propositio 70. non sine blaspbemia tenet» ejusmodi afflictiones nunquam immitti , nui ad puniendum» vel ad puri- ficandum peccatorem. * ! LXXI. Verttas Catholica est:, dispensationem ä lege divina ,> sive quam Deus cemdidit , non cuilibet promiscue eile concessam, nec quamlibet fu! ipsius conservationem esse causam sufficientem L quacunque lege fefe eximendi, üt constat in lege continentiae, in lege profitendi fidem coram tyranno Scc. Propositio 71. summam in moribus introducit corruptelam »concedendo dispensationem & relaxationem proprid auchritate faciendam in quacunque lege condita ad bo~ tnmis utilitatem . * ,, LXXn. Veritas Catholica est , Ecclesiam a Christo in Evangelio P comparari sagenae missie in mare, & ex omni genere pisci- j; um congreganti: ex quo Sancti Patres deducunt,eam non ] tantum ex membris nobilioribus, Angelis fdlicct, & electis J sive, justis, este compositamssedjetiam ex omnibus per baptismum, & fidem ecclesiae aggregatis fidelibus. 1 Propositio 72. refringit ecclesiam ad solos electos, (3 ex- j eludit implicite peccatores» quos neque Christus exclusit ■ dicem: jk ertt in consummatione secuit» exibunt Angeli, (3 separabunt malos de medio justorum (§c. m r LXXIIJ, i5o ewa * LXXIII. Terit/ts Catholica est, post resurrectionem modö separandos esse haedos ab ovibus, reprobos ab electis, adeöque in ecclesia militante justos aeque ac injustos propter baptismum ac fidem pertinere ad ovile Christi. Propositio 71. solos Dei filios adoptivos & fideles in Deisinu manentes i redemptos ejus Janguine, <3 viventes Spiritu Cbrifii , imo { quodpw adorum efi) subsistentes in ejus persona , ad ovile dominicum admittit . * LXXIV. Veritas Catholica est, Ecclesiam pro capite invisibili habere & agnoscere Christum : pro visibili summum Pontificem : pro membris omnes Christi fideles, per baptismum in ecclesiam ingressos, Lc in unitate fidei coadunatos,sive son- sti sint, sive non sint. Propositio 74. a corpore Chrißi , quod efi ecclesia , excludit omnes peccatores , imo implicite docet , summum pontificem? per fragilitatem forte in crimen prolapsum^ a digmtate capitis Eccleju excidere , neque amplius membrum eccieju manere , quod fi pe alias ecclesia de- tejtata efi, * LXXV. Veritas Catholica est, Ecclesiam triumphantem este unam sub uno supremo capite invisibili Christo Jesu compositam ex pluribus lanctis: Ecclesiam vero militantem esse unam sub uno capite visibili, Christi Vicario, in terris compositam er omnibus fidelibus, ita ut simctitas, quae invisibilis est, per accidens se habeat ad membrum Christi constituendum. -5 Pro- W W rzr Propositio 7>. ab ecclesia resecat omnes, quotquot per peccatum lethale se se contaminantqu 6 posto jystemate sequitur , Episcopi, Paßores Eccleßut, Parochi, Consessam amitterent omnem jurisdictionem, dum contingeret» eos m peccatum mortale incidere» * LXXVT. Veritas Catholica est, Ecclesiam esse 5 fidelibus agno- scibilem, & ubinam sit» reperibilem: Christus Dominus ipse nos remittit ad illam dicens : dic eeclesta si autem ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus & publicanus. Matt. 18- v. 19. si autem omnes electri & justi tantum, esto etiam omnium saeculorum, illam constituant, ruit ille recursus, 3 c accesius fit impossibilis. Quis enim discernit inter electos Sc justos ex una parte, & reprobos ac injustos ex altera parte? Propositio 76. fikt manifeste contradicit > dum ecclesiam ad angustiassolorum electorum ( qui pauci Junt) redigit > C 3 tamen, mhil esse spatiosius ecclesia Dei, m vanum gloriatur . * LXXVIl. Veritas Catholica est, Christum dominum formulam precandi dominicam edocuisse , ejusque usum praecepisse non tantum justis, & vitam dignam filio Dei ducentibus, sed etiam peccatoribus & iis maximi, ur constat ex petitione energicä : dimitte nobis debita noßra. Ben& igitur etiam peccatores Sc Deum habe't pro patre interius, quia eum invocant dicendo : pater noster i Sc Christum pro capite, cui adhuc per fidem uniti manent. Propositio 77. peccatoribus invisa & damnosa est, quos a cura 1.5? W §R curi petenti Mnbere, & a proteblione Chrifli , qui ti- men secat ores recipit , eximere m vanum conatur . * LXXVIII. Feritas Catholica est* eos, qui non credunt Evangelio, extra ecclesiam esse. Eos autem, qui non vivunt secundum Evangelium , id est peccatores, ab ecclesia velle excludere, est subvertere plures parabolas a Christo in Evangelio suae ecclesiae applicatas. Haec enim est area, in qua triticum crescit & zizania. Haec similis est decem Virginibus, quarum aliquae prudentes, aliquae fatuae. Haec similis homini vocanti ad nuptias etiam debiles & claudos &c. Propositio 78. contra Christi mentem eos a Christo capite separat > ad quos Christus potiJJimum accurrit ? an non enim cum peccatoribus (3 publicanis comedit (3 bibit ? an non ditat ipse: non veni vocare justos,/ed peccatores ? * LXXIX, V'eritas Catholica est, sb exordio mundi conditi ad duo prope millia annorum non extitisse aliquam divinam scripturam , quo tamen tempore erat vera religio, quae per traditiones majorum propagabatur , donec tandem placuerit Numini, legem in tabulis lapideis consignatam per Moysen promulgare , atque ita secrae scripturae primordia fundare. Hinc Propositio 79* nequit subsistere, dum ait , studium, & cognitionem sacraescriptura omni tempore, omni Joco , & omni personarum generi fuisse utilem S necessariam, v LXXX. 153 * LXXX. Veritas Catholica est in Tridentino , quod facit regulam fidei,fundata, lectionem sacrae scripturae,maximfc cujuslibct versionis ac idiomatis, non esse promiscue omnibus concedendam, quia experientia constat, eam conccffionem ecclesiae femper plus obfuisse, quam profuisse. Propositio 80. dum nullam facit difimehonem inter editiones bibitorum authenticas , vel non authenticas , nec inter fideles rudes G dockores , merito ab ecclesia rejicienda juerat. * LXXXI. Veritas Catholica est, omnem dispensationem, ut legitimi fiat, praesuppore legem, eämque fieri ordinarie ab ipso legislatore, vel ejus superiore. Certum est pariter, nullibi extare legem, laicos obligantem, ut scripturas sacras legant. Propositio 81 . male igitur Jupponit talem legem extfterc, d qua tamen non fit ratio di/penjandi obscuritas pro lai- cis, S quidem ab ipjis facienda . Nobis sußcit , quod obscuritas sancla Verbi Det fit saltem ratio prohibendi promiscuam ejus legionem. * LXXXII. Veritas Catholica est in Cathechifmo Romano ab ipsa Tridentinä Synodo comprobata, diebus festis ac Dominicis Deum coli per varia pietatis exercitia , ut sunt cessatio ab operibus servilibus, sacra concio audienda, preces,laudesque divinae, elargitio eleemosynarum, visitatio aegrotantium, moerentium consolatio. Propositio 82. imponit praeceptum fidelibus haclenits ineo - (U) gnitum» •iS4 W X §M gnitum", nimirum sanctificationem diei dominici super omnia deberefieri per teftwnemsacrarum scripturarum . * LXXXIII. Vtrit as Catholica & Apostolica est, ut mulieres in ecclesia taceant: nec eas docere permittit gentium doctor. Quanti minus igitur eis convenit lectio sacrorum librorum? Notitiam Mysteriorum religionis fatis haurire possunt ex instructione Magistrorum, condonatorum, confessariorum, aut lectione Ascetarum. Propositio 8Z. affert causalem unam respeclivefalsam , ab teram veram,sed contra Qusnellum. Falsam; quia nonnulla bdreses nat£ Junt ex simplicitate foemmarum , quarum adminiculo usi sunt pkrique h atretici. Veram» quia negandum non es,ex superba virorum scientia , quorum m censu se ipsum numerare pote fi Quesnellus , ortum ejfe jcnpturarum abusum, prout per decursum jatts ad oculum patuit * LXXXIV. VeritAs Catholica est, Christum misisse Apostolos, ut praedicarent & docerent Evangelium. Nullibi autem praecepisse fidelibus ut legerent Evangelium. Non igitur Ecclesia obturat Christianis os Christ N dum legitimis ex causis lectionem Novt Testamenti finL stiperiorum auctoritate,A permissu attentatam prohibet. Propositio 84. injuriose ecclesiam traducit > quafi novum teftamentum Chrifiiams clausum teneat , cum illud diebus feßis ac Dominicis per praedicatores faciat promulgatu exponi & explicari m cathedris (3 catecbejibus r al,is- que conferemus publicis * LXXXV* m x si m i . * LXXXV. reritAs Catholica est, ab Ecclesiä solam interdici sacrae scripturae lectionem promiscuam, maximfc translationum vulgarium, quarum vix ulla fidelis est. Non itaque interdicit ecclesia lectionem authenticam illi, qui ad hanc lectio- | nem satis comparatus este videtur , petitd tamen prius, & , obtenta facultate ab ordinario , vel a sacra congregatione, ! Male igitur I Propositio %$. supponit, Aposohcam Jedem interdicere s- mnem sacri Codicis leclionem , cujus prohibitionis nullum in regulis Tridentmi Indicis 'd Pio /K. approbatis , neque ullum ujpiam alibi extat veßigium ♦ ‘i ^ I LXXXVI. Veritas Catholica est, communi ecclesiae praxi confirmata, ut officia divina publica decenti Clericorum, & religiosorum ministerio celebrarentur. Item, ut omnia sacrifi- | cii Missae Verba, etiam Canonis, non elatä , sed submissa voce ä sacerdotibus enuntiarentur. Propositio 86. intendit , Ecclesia Recloribus odium apud plebem (3 haereticos conflare , quasi hic usus modernus effet praxi ecclejl. igitur calumniose exprobat ecclesia senectutem , ac fi non amplius esset cbarisfirna Dei JponJa , sed \ rvetula, edentula, d cap.te usque ad cakem rugis 3 maculis plena, talis calumniandi modus baclenus juit lingua peregrina , (3 idioma incognitum . * XCVI. Veritas Catholica est,Christum dominum illa Verba :por* t* ¥ i6o © )oC 3 t* inferni nonpravahbunt adversus eam. Noti de quälibet fectä, aut contubernio religionum protulisse, sed de illa ecclesia, quam supra Petrum fundaverat: cum igitur Jansenistae hoc ipsum de sua societate dicere non possint, male conqueruntur de iniqua persecutione suorum. " Propositio 96. inique conqueritur , quodseB cum supremo Christi vicano, sint contrarii . Sed & m vanum Jper at , se contra lüos aliquando viBo^ nam > vel triumphum obtenturam . * XCVII, Peritas Catholica est, Ecclesiam accepisse 2 Christo potestatem in fideles in aedificationem , non in destructionem. Cumque in definiendis rei catholicae controversiis providfc procedat, & sit judex infallibilis ; cumque aliunde constet, Doctrinam Jansenii, cujus patrocinium Quefnellus unä cum luis lusccpisse dignoscitur, saepe 2 sede Apostolicä fuisse condemnatam: sequitur manifeste, membra huic sectae addicta tractari merito tanquam indigna, ut sint in ecclesia. Propositio 97 .frufira conatur persuadere mundo , sjanseni- fias , eorumque Jequaces ejse hommes magis sanctos , (3 magis flrtcle ecclcfi & morum ; ccrtiffimum est ex omni retrö saeculo* rumffiistoraa, judicium, & determinationem solius stimmi Pon* tificis habitam suille, & habendam pro [infallibili , & irreformabili. Tertib, Credere omnes , non requiri , ut aliqua Bulla Pontificis dogmatica fit, & dicatur acceptata sb ecclesia, quod fiat folemnis , & expressa acceptatio ab ecclesiis particularibus; sed sufficere, quod Papa loquatur, & ecclesia taceat, exempld primorum Christianorum , ad quos furgens Petrus dixit: Act. 15. Viri Fratres , vos scitis , qmmam antiquis diebus Deus\ln nobis elegit , per OS meum audire gentes verbum Evmgelii ,& credere Sae. & jnfrä. Tacuit autem omnis multitudo „ Nec fe convenifle ad recipiendam , &aeceptandam Bullam unigenitus &c* sed ad debitam el reverentiam, Sc obedienriam praestandam, quam praestiterunt* praestant, & praestabunt, De6 vitd comite, semper- Quibus ita ab eodem recitatis rogavit D. Decanus , an D* ‘ Fiscus omnium , singulorum mentem » & sentum in punctis praesitis probfe sit assecutus, & an omnia & singula in Bulla con* 1 tenta laudent, probent, & damnata damnem ore , & animo, cisque conformiter inpostertim credere , docere, & profiteri velint ? & responderunt unanimiter : laudamus , probamus , damnata damnamus ore,& animo, credimus , docebimus, <3P profitebimur , nec 4 definitis recedemis , quamdiu fumus , Subintulit ergo idem D. Decanus , cenfetisne igitur agendas este gratias Deo, §c acclamandum summo Pontifici de edita tamdiu desiderati, & tam necessarii hac Bulla? (Z) Re* 178 m )oc m 'Responderunt omnes Romä rescripta venerunt, causa finita est» urinam & error aliquando finiatur- Deo sine gratiae» Clementi XI. Urbis, & Orbis Pontifici Vita prosperrima * sospitas perpetua » gioria sempiterna!. S seque dimissis D, Licentiatis numero quadraginta quatuor 8c Baccalaureis numero triginta octo , qui adfuerunt praeter ^ confusam, multitudinem auditorum , tota Aula refertissima , mandatum fuit * ut Magistri propria manu huic instrumento , & declarationi fubCeriberent pro majori illius robore & vigore , id quod omnes libentes , lubcntesque fecerunt requirendo eximium D. Decanum, ut hanc totius facultatis resolutionem publici juris , ad multorum instructionem, quantocw us facere velit. Signatum Coloniae „üt supra,. 1 Responforiae Clementis Papae Xt D ilecti filii, salutem , & Apostolicam Benedictionem- Maiorum Vestrorum solidam, praestantemque pietatem, ac eximium orthodoxae doctrinae tuendae zelum undique redolent sit' terae, quas nuperrimfc ad nos dedistis , filialis etiam atque perpetui vestri in sanctam hanc sedem obsequii significationibus cumulatae. Eas igitur magno cum nostri, animi solario perlegimus , sinceramque obedientiam, ac subjectionem, quam constitutioni nostrae: Unigenitus Dei silius StcAu eulenter profitemini tantoperfc gratam habuimus, ut non modo praeclara; nostri de vestra virtute opinioni , sed etiam paternae , qua Romanorum Pon- W W 179 Pontificum Praedecessorum nostrarum exemplÖ,Vos omni tempore complexi fumus , Charitati non levis inde facta accessio fuerit; quod reipfa vobis comprobare non omittemus, ubi congruae nobis offerentur opportunitates istius universitatis ornamenta & commoda, licuti maxime cupimus, promovendi. Caeterüm , quod librum attinet inscriptum : defenfis scriptorum theologicorum de gratia Christh praevio diligenti, matu oque ejus examine illud statuemus, quod in domino expedire arbitrabimur; interim verö dilecti filii Pontificiae 'benevolentiae argumentum Apostolicam Benedictionem vobis amanter impertimur. Darum Romae apud S. Mariam Majorem sub annulo Piscatoris. Die XXVII. Aprilis MDCCXV, Pontificatus nostri Anno decimo quint6. Dilectis filiis Rectori Decano , Caetetisque professoribus Universitatis Coloniae Agrippinae. J. C. Batellus. Judicium » & Sententia Sacrae Facultatis Duaccnsis eircä Constitutionem Apostolicam, quae incipit Unigenitus Dei Filius, In Congregatione habita die ultima Julii hora io. matutini 1714. E ximius dominus Decanus sacrae Facultati exposuit, summum Pontificem , qui hodie feliciter praeest, mense Septembri anni proxlmfc elapsi edidisse Constitutionem dogmaticam, quae incipit Unigenitus Dei Filius., qua proscribuntur una & centum propositiones excerptae ex pestilenti opere pariter proscripto, cui titulus gallicus: Lenovcau testament en francois, avec des (Z) z reste- / refkxrons morales fur chaquc verset, Uc. A Paris. 1^99. aliter > vero : Abrege de la morale de i' Evangile , des Actes de Apo- tres, desEpitres de Paul, des Epitres Canoniques, & de 1 ’ Apo- calipse,ou Penses Chretiencs fur le texte de ccs livres facrez Lc. ä Paris 1695. & 1694. Se quidem non dubitare, quin eximii Collegae illam Constitutionem privatim ex corde susceperint ; ; sibi tamen videri neceslarium , ac tempori eongruentiffimum, ut sacra facultas illam selemniter acceptet , eamque actis suis inseri curet, tum ad aedificationem studiosae juventutis, aliorumque fidelium : tum ad contradicentes arguendos: tum ad relinquendum posteritati illustre exemplum profeflionis fidei, ac sincerae erga sedem Apostolicam obedientiae: Se ad hunc finem postulare, ut primum asta voce legatur praefata Constitutio coram eximiis Dominis. Laudarunt omnes Zelum, & vigilantiam Eximii domini Decani y ejusque postulationi libentes annuerunt. Absoluta lectione Constitutionis , convocata est sacra facultas in diem 3. mensis sequentis, ut pofitö aliquo intervallo, praeparent sese singuli ad testandam obedienciam suam tö modö, qui efficacior, ac theologis Christianis dignior videretur, In Congregatione habita die z. Augusti hora 3, matutinä 1714. P Ostquam Eximii Domini , occasione novae constitutionis» multa protulerunt de primatu jurisdictionis, seu superiorita- tis, quem S. Petrus, ejusque successores jure divino obtinent irr omnes*totius orbis Christiani Episcopos, Sc fideles, de schismate vitando, & servanda Peipublicae Christianae unitate, ac tranquillitate ; de ingentibus malis, quae non sblüm in Hyerarchiam \ Ecclesiasticam , sed etiam in Rempublicam civilem, ejdgque prin- • eipes redundant ex schismate: de necessaria unione membro- \ rtim ecclesiae cum ejus capi re visibili per fidem, & obedientiam, ad tuendam corporis mystici unitatem: de valore, & robore co&stitutionum dogmatiearqm independenti agloslis, & inter- pre«' ' m x M 199 orctatlonibus acceptantium : de cavillationibus, quibus aliqui utuntur, ut novam constitutionem Pontificiam respuant, auk dudant, significarunt, ae professi sunt omnes unanimiter & apert Se Constitutionem Apoftolicam , quae incipit : Unigenitus 1 Dei Filius &c. recipere purfc, simpliciter, sine ulla distinctione, expositione, seu interpretatione, ac cum plena» ac sincera men- . tis adhaesione ad ea omnia, quae in illa definiuntur. Se proinde centum, Sc unam propositiones, sicut & opua , ex quo excerptae sunt, sub iisdem censuris damnare, sub quibu» ii *n praefata constitutione damnantur. Se & reliquos fideles obligari in conscientia, & sub gravi«; fimo schismatis, aut haerefis peccato » ad hanc fidei confessio« nCm Sibi perluastrm esse,novam Constitutionem comparatam ad i rerum theologicarum peritos» ad humiles» ac obedientes eccle- i f 1S e filios, non minus esse claram , quam» quae alias editae sunt ‘ adversus Wid essum» Joannem Hufs» Lutherum , Bajum, Janfe- !, niurn, Molinos, & Cafuistas laxiores, ae rigidiores &c. Quam 1 multi canones & Conciliis generalibus conditi. Caetcrum illam : i non minus acceptandam , etsi respectu aliquorum privatorum, ■ aliqualiter obscura foret; quemadmodum Biblia vufgatae verfio- nis ab omnibus recipiuntur, etsi non pauca in us sint obscura? i illos verb qui constitutionem nonnisi explicatam recipere vo- 1 lunt, non ipsam Constitutionem, sed suas explicationes praecon- i ceptis opinionibus conformes recipere: illo» non obedire voci } Pastoris, sed propriis placitis superbi, & pertinaciter inhaerere; I Lutheranos, et Calvinistas etiam paratos recipere quasvis Constitutiones pontificias, ipfumque Concilium Tridentinum sub ex« ] pHcationibus sibi placentibus. Suo, ac evidenti constare judicio» quod Tridentinum non I reliquerit Scholis Catholicis libertatem tuendi certas opiniones, ; a ut certa systemata , ratione cujus Constitutiones dogmaticae , 1 quae iis seholarum placitis viderentur contrariae» respui possent ? ^ (, 2 )i hanc- l8r W hanc cavillationem viam aperire innovandis multis propositionibus damnatis, quae alias in scholis defensae sunt. Se generatim rejicere omnes fraudes» & cavillationes, quibus aliqui Novatores vim praefatae constitutionis infringere conantur; ac simul vehementissime hortari discipulos , ut hodse praesertim caveant 4 lupis rapacibus ovina pelle indutis, ab hominibus iuperbis habentibus speciem quidem pietatis, virtutem autem ejus abnegantibus; ut identidem legant tractationem perutilem Francisci Cimonis de fraudibus haereticorum, aut librum gallicum ex priori excerptum, cui titulus : les artifices des Here- tiques* Olide intelligent antiquos haereticos iisdem artibus usos, quibus moderni Novatores utuntur. Maxime mirum esse, quod aliqui Catholicos se vocitantes, praefatas propositiones» aut nolint anathematizare , aut a?gr& anathematizent; cum omnes ferö, paucissimis exceptis, in antiquis , & recendoribus profanarum novitatum authoribus , 4 Conciliis Generalibus, & sommisPontificibus damnatae sint. Se cum Christi gratia paratos mori pro aequitate, veritate, ac robore praefatae Constitutionis, quam ad perpetuam Lt vegetam rei memoriam actis sacrae facultatis inseri voluerunt, ac jusserunt. Se nunquam pasturos, ut ullus ad Sacrae Facultatis gradus promoveatur , qui vel leviter suspectus fuerit de inobedientia erga saepe dictam Constitutionem , aut qui circa illam interrogatus , tfirgiverfatus fuerit, vel non rdponderit conformiter huic ejusdem Facultatis professioni. Actum este de episcopatu, & universa Ecclesiae Hyerarchil, si coneesta ä Deo sedis Apostolicae jura non aslerantur firmiter, ut probant luculentissima, sed tristissima multorum regnorum, ac provinciarum Orientis, St Occidentis exempla; ubi Clerus contemptis pro illius sedis primatu Privilegiis » sirse honore, fi- nfc jurisdictone, imo & sinfc bonis ad sustentationem decentem necessariis, aut convenientibus, in pudendam, & miserabilem potestatis laicae servitutem redactus est. Illos hod'se reipsä effi- cacissimfe, Lt per cuniculos adversari sedis Apostolicae Principa- © W SI 18? !| tui, qui Quidem vacuum , At inane primatus Pontificii vocabtr- lum retinent, & praedicant , sed folemnibus fidei decretis e* Petri Cathedra manantibus pertinaciter obsistunt- Peracta hac fidei, & obedientiae testificatione » petiit Exf- : mius D. Decanus, an non placeret iacrae facultati,ut ad instructionem studiosae juventutis , aliorumque fidelium colligerentur, & his annecterentur aliquot praeclara antiquitatis testimonia , e* . quibus manifestum fieret , quantum sedis Apostolicae decretis dogmaticis deferendum sit. Concilium probarunt Eximii DD- Congregati, ideoque sacra Facultas in diem 17. ejusdem mensis ! hora 2. Pomeridianä vocata est- In Congregatione habita die 17. ejusdem mensis hora L- post meridiem. P Lacuit sacrae facultati , ur ex scripturis, semmis pontificibus^ coftciliis, patribus, aliisque authoribus ecclesiasticis sequen« ‘l tia testimonia proferantur , iliaque in quatuor classes distributa 'I praecedentibus actis adjungantur: quibus demonstretur»necefsfc esse ut fideles cum Petro » ejusque successoribus ecclesiam pa- ! Lentibus, scuj ex Cathedra, docentibus , perpetuö consentiant* : nist ab ovili Christi üt oves putridae sejungi velint» Subscriptiones. Infra Scripti: Sacram Facultatem Theologicam Duacensen» repraesentantes , huic declarationi complectenti trium congregationum ejusdem Facultatis acta, quam in omnibus nostram esse cognoscimus, & libenter profitemur, subscripsimus hac die 17. Augusti 1714. Sequuntur Nomina subscriptorum. Re- iS4 Receptio, ac Declaratio Sacrae Facultatis Theologicae Lovaniensis circa Constitutionem Apostolicam Unigenitus Dei Filius. Expressa litteris Responsoriis ejusdem Facultatis Ad Sacram Facultatem Theologicam Duacensem, Epistola Sacrae Facultatis Theologicae Duacensis ad Sacram Facultatem Theologicam Lovanienfcm. Eximii , ac Reverendi Admodum Domini! M Agno cuna dolore intelleximus, idque ex certis documentis , quosdam Sycophantas Parisiis , ac totä Gallia spar«» siste , Vos Constitutioni Apostolicae : Unigenitus Dei Filius : infensos este» vos illam Constitutionem, ut haereticam, ac impiam rejecisse. Si qui in Galliae, regno häciycophantiä commoveri debuerunt, nos sane potiffimum debuimus, qui Facultatem Vestram , ut Chariffimam matrem nostram suseipimus, ac Veneramur: qui vos , ut amicos antiquo, foedere sociatos, sinceri diligimus , ac aeternum pariter diligere volumus ; qui Vestram, majorumque Vestrorum eruditionem » solertiam , ac in tuenda summorum Pontificum insallibilkate concordiam fepe laudavimus, ac demirati fumus: qui denique erga vos , üt nostrates, seu Belgii nostri incolas , % quidem de ecclesia nostra BelgicÄ optime meritos propensiffirni iiimus. His affectibus imbuti, existimavimus, viri sapientiffimi, nostri officii, ac muneris esse, ut de impacta calumnia vos quamprimum certiores faceremus, »naque inftentifllmfe rogaremus, ut famae vestrae & bono publi« m w m is? eo consulentes , hanc atrocem injuriam depellere non gravaremini. Quod abundfc prostiteritis , si palam significare volueritis, vos pure , simpliciter, ac sin& ulla exceptione, & explicatio- ! ne, praefatam Constitutionem recipere. Hac enim professione Calumniatores , eorunaque complices confundentur : qui ab eis delusi fuerint» opinione sinistra levabuntur .* sic integra stabit Collegii Vestri fama & gloria. Sinite igitur, Viri Zelosissimi, 3 c undequaque ornatissimi, ut tanquatn amici de rebus vestris solliciti , hanc sensuum vestrorum declarationem Z vobis exposcamus : quam ab humanitate & sapientia vestra avide exspectantes siimus ex intimo cordis affectu, & magna cum veneratione Eximit ac Reverendi admodum Domini Eximiarum, ac Reverendarum admodum Dominationum Vestrarum Humillimi, & obsequensijjimi famuli Decanus, Regentes, & Professores Regii, ac Ordinarii Facultatem Theologicam Duacenfena componentes. A. de L.Court p.t, Dcc. Epistola Responsoria Sacrae Facultatis Theologicae Lovaniensis Ad Sacram Facultatem Theologicam Duacensem. 'Reverendi Admodum (3 Eximii Domini! E X litteris , quas die 22.Junii proximfc elapsi ad nos dedistis, non absque ingenti admiratione , nec minori » üt justum est, indignatione percepimus, Eximiis Vestris Dominationibus (As) certis 186 fgMi certis ex documentis constare, quosdam Parisiis, ac per totam Galliam sparsisse, nos constitutioni Apostolicae , quae incipit: Unigenitus Dei Filius &c. infensos esse, illamque üt haereticam & impiam rejecisse. Sane non poterat effingi, quod magis alienum foret non ä veritate duntaxat, sed ab omni quoque specie, vel apparent ä Veritatis: quandoquidem talia apud nes publici data sint documenta, quae sole clarius demonstrant, t mr.es, 5c singulos Facultatem nostram theologicam constituentes piafa- tam bullam, Unigenitus , cum debita, id est vera, & integra, tara interiori , quam exteriori» obediemia suscepisse , ac suscipere. Nam ut omittamus, omnibus litteratis notum die, vel este debere, quod Facultas nostra exemplö majorum filorum lern per, ac constanter steterit, & hodiednm stet pro Romani Poruficis, universalem ecclesiam in materia fidei, aut motem docentis, in- fallibilitate, quddque proinde Constitutiones omnes Apoftoli- cas, tam eas » quae contra Bajanos, & Jansenianos errores, ae haereses editae sunt, qukn alias quaslibet corde. & ote receperit, ac recipiat: illam ipsam Constitutionem, Unigenitus, ab initio, etiam ante publicationem jussu superiorum bovar ii factam, omnes & singuli amplexi fumus puri: simpliciter, sin& hasitatio- ne, sine exceptione, sine explicatione, palam agnoscentes,B.Petrum per Clementem Xb in eadem fuiste locutum. Quin eo. ipso, quo innotuit memorata Coi stitutio, duo ex nobis , in so. lemnitate admistionis aliquorum ad Magisterium orationem specialem habuerunt super Constitutione Unigenitus illam annuntiantes, & laudantes. Saepfc quoque in thesibus impressis in • Schola nosti a propugnatis facta est mentio illius cum elogio: & j quotidifc feie in publicis disputationibus citatur ab oppugnantibus, ut jubeantur proptigr.anres , dcctnVam suam secernere ab omni propositione, qvkv in bulla, Unigenitus , est damnata. Praeterea notum est, quod nequaquam serret facultas nostra, ullum in schola nostra defendere, praesidere , aut docere, qui aliter ft. ' peret. Ex his evidentissime perfi icere possent Eximiae Domi, nationes Vestrae, quod nequiter & fa sö sparsi sint praedicti iti. juriofi rumores. Addimus tamen ex abundanti, quod ubi lectae , fuerint littera, quibus nos honorastis, singuli ano ore ac animo, eodemque momento reclamaverint contra sparsam de nobis in. justsssimam calumniam, atque in contrariam protestationem ja- stä indignatione eruperint. Aberat quidem Lovanio unicus de Facultate nostra Eximius Pater Bossuys Provincialis ordinis Ere- nsitatum S. Augustini , sed probe novimus, ipsius mentem nostrae esse conformem. Quamvis verb non esset opus de novo convenire, ut determinaretur, quid litteris Vestris esset respondendum , tamen ut constaret, nihil praeproperi , sed pro rei gravitate esse maturi procestum : Conclusum fuit facultatem Nostram sub juramento eam in rem esse convocandam. Itaque in Congregatione sub juramento habiti! comparuerunt omnes ( exceptö praefato Eximio P. Provinciali ) St post maturam deliberationem , ex unanimi suffragio conclusum fuit, Eximiis Dominationibus Vestris , praeter jam dista respondendum este, quod agnoscamus, & sincere sentiamus omnia, & singula riti, legitimi, ac juris ordine peracta esse in negotio concernente librum gallicö idiomate impressum , & in plures tornos distributum sub titulo: Le noveau testamenten francois, avec des reflexions morales fur chaque Verset &c a Paris 1699. ac aliter Abregi de la morale de l’Evangile , des actes des Apotres, des Epitres de S. Paul, de Epitres Canoniques, & de TApocalipse, oupensees chretiennes fur le texte de ces livres facrez&c. LParis 169z. 6t 1694. palamque profiteamur, omnes & singulas propositiones per praefatam bullam, Unigenitus, damnatas, fuisse veri damnabiles, & veri, recteque damnatas esse, etiam sub carum refpectivi censuris. Ecce genuina & aperta, Eximii viri ac domini, sensa nostra , quae non vobis solum, verum etiam urbi, ac orbi toti cupimus esse nota, ut sic quoque obstruantur ora loquendum iniqua. Caeterum vobis grates referimus , quam possumus , maximas , tum quod justi de nobis sentientes non dederitis fidem detractoribus istis nominis, & famae nostrae: tum quod de rebus nostris foliciti, sicut fas est, & decet meminisse fratrum, amice nos commonueritis, quatenus injuriam istam tam atram, quam atrocem nobis impactam depelleremus, (An) 2 prout 188 W X< W prout eam hisce, quantum confidimus omninö depellimus, porrö dum vestris vicislim obsequiis intime fumus Intenti, perenni cultu subscribimur. Admodum Reverendi, & Eximii Domini. Admodum Reverendarum, Eximiarum Dominationum Vestrarum Humillimi & ob- sequentiffimi famuli Doctores , Regentes, & Legentes , Facultatem Theologicam Lovaniensem Constituentes sc eorum no minei Lovanii 8. Julü 171s»’ Hermanus Damen p. t. Decanus. Mandatum scu Epistola Circularis Hfustrissimi Domini Episcopi Namurcensis pro publicatione Constitutionis Apostolicae, Unigenitus Filius Dei. F Erdinandus Conaes de Berlo, Dei & S. Sedis Apoftolicse gratia Episcopus Namurcensis , Canonicus Cathedralis Leo- dienfis, Abbas saecularis Coilegiatae Namurcensis, & Praepositus Cosiegiatae S. Pauli Leodii, omnibus Christi fidelibus nostrae dioecesis salutem, & Benedictionem# Ne W X W *89 Ne desimus obsequio, submissioni, & obedientiae, quam S. Sedi debemus, ütque nostrum pastorale debitum adimplere- i mus , starim ac praedicta Constitutio a nobis accepta est , ut I quam plurima ipsius exemplaria imprimerentur, effecimus , & per totam nostram dioecesin distribuerentur, ibidem protinus ! publicanda. His de causis nos omnibus pastoribus, alnsque personis ani- ' marum nostrae dioecesis regimini destinatis injungimus sedulam 1 vigilantiam , ut quilibet fe ie ipsi constitutioni conformet; Pro- j hibernus omnibus legere, & retinere dictum librum, cui titulus i est : ie nouveau tetiament &c. efsque mandamus, ut afferant I ipsius exemplaria ad nostram Secretariam , alioquin efficiemus, ■ ut criminaliter in contradictores, & refractarios procedatur jux- 1 ta vigorem antedictae Constitutionis, cujus tenor est, üt sequitur de Verbo ad Verbum juxta Exemplar Authenticum Romae impressum. Datum Namurci hac die 8. Maii 1714. de mandato Illustrissimi, ac Reverendissimi Domini. F. Mahy Secretarius. j| ————----- T Epistola Synodica Dominorum Vicariorum Generalium Episcopatus Yprenfis Sede Vacante j in caula j Constitutionis Apostolicae: j Unigenitus Dei Filius. Vicarii Generales Episcopatus Yprenfis Sede ! Vacante omnibus hdelibus ejusdem Dioecesis 1 Salutem in Domino. S Anctissimus Dominus noster damnavit alias librum gallicA idiomate impressum, & in plures tomos distributum sub d- 1 iulo; Le nove au tefiment &c. tanquam Catholicis veritatibus (Aa) z prav#- 10 W X M pravarum dostrinafum mendacia multifariam permiscentem J & cum nihilominus praedictus liber fidelium manibus pasiim obtruderetur tanquam ab omni errore immunis» volens pontifex gliscenti morbo validiori remedio obviam ire, & fallacem libri doctrinam universis Christi fidelibus ob oculos ponere, per bullam: Unigenitus Dei Filius: datam fext6 idus Septembris pro- 1 nimfe praeteriti eentum, & unam ex dicto libro excerptas propositiones fingillatim condemnavit relpectivfc tanqulm falsas, captiosas, male sonantes , piarum aurium ostensivas, scandalosas, perniciosas, temerarias, ecclesiae, Sc ejus praxi injuriosas, in potestates saeculi contumeliosas , seditiosas, impias , blasphemas, fu/pectas de haeresi, ac baeresim ipsem sapientes, nec non haereticis , & haeresibus, wc etiam schilmati faventes, erroneas, haeresi proximas, piurtes damnatas, ac demtim etiam haereticas, variasque haerescs, Sc potissimum illas, quae in famosis Jan- senii propositionibus in eo sensu, in quo damnatae fuerunt, manifeste innovantes. Errores hac ApostolicÄ Censuri perstricti necdum infecerunt Dioecesin Iprensem, quae providi episcoporum cura & debita Apostolicorum decretorum observanda, immunis etiam mansit ab aliis erroribus, qui varias Belgii,'ac aliarum provinciarum turbarunt ecclesias. Sed, ne quod facite fieret, per dulces sermones sub falsae pietatis imagine decipiantur incauti, muneris nostri esse duximus, Decretum quo praefatus liber, & excerptae ex illo propositiones condemnantur, per Apostolicum Internuntium ad nos directum quantocujüs publicare, quod per praesentes per totam dioecesin publicari mandamus, & ab omnibus fidelibus ejusdem Dioecesis observari sub censuris, aliisque poenis in co contentis. Praedictum qudque librum quocunque idiomate impressum, ejusque lectionem, ac retentionem sub iisdem poenis pariter prohibemus , mandantes exemplaria deferri ad Vicariatum. Illud interim summoperfc exoptantes , ut juxta S. Aug. Serm. % de verb. dom. cap. io. per rescripta, quae ab Apostolica sede venerunt cauli finita, finiatur aliquando error , & cesset unitati aeque ac charirati inimica divisio. Datum Ipris in Vicariam 9. Maii 1714. Deere- W )°c W rgr Decretum Circulare D. Vicarii Apostolici Boscoducensis pro Constitutione Apostolica: r Unigenitus Dei Filius. Petrus Covartis Dioecesis Bofcoducensis Vicarius Apostolicus omnibus has viiims ialutem in domino. C Ura fanctissimus D. Noster Clemens Papa Xl. nobis injunxe-' rit, ut in nostra dioecesi subimpreffum decretura publicari faceremus > in quo Auctoritate Apostolica damnantur, & prohi- ] dentur specifice quamplurimae proposttiones excerptae ex libro i gallico idiomate impresso, & in plures tomos distributo sub titulo: Le noveau testament. ä Paris 1697. sc aliter: Abreg^de la 1 morale de 1’Evangile &c. ä Paris 1693. & 1694. Cum generali prohibitione ejusdem libri» & aliorum quorumcunque in ejus defensionem tam hactenus editorum » quam imposlerum edendorum: Nos ejusdem Suae Sanctitatis Mandata ea, qui par est,’ reverentii, & promptitudine exequi volentes, decretum hujus«* i modi ad publicam Parochianorum nostrorum notitiam in districtu nostro Galensi exponi ordinavimus , ac insuper districti illis praecepimus, quatenus a propositionibus, St libris inibi expres« i lis velut L lcthali lue abstineant, ac in reliquis dicto decreto le se 1 conforment sub poenis , & censuris ibidem contentis. Datrm i in Pas Brügge juxta Mechliniam die 12. Maii anno domini 171& I k. Govarts Vicarius Apostolicus Bgscoducenfis. tit © x si Epistola Encyclica Illustrisllmi Domini Episcopi Ruraemundensis, Frater Angelus Comes d’ Ongnyes, Dei & Apofto- licae sedis gratia Episcopus Ruraemundensis, Primas Gel- driae, Hlustriffimi saecularis Capituli B. M, V, Thoren« sis Canonicus omnibus praesentes litteras visuris» lecturis, aut legi audituris salutem in domino, S piritus idem Sanctas, qui nos meritis liefet imparibus sola suS misericordia in ea parte , quam sanctae sedi Apostolicae nobis committere placuit, posuit regere ecclesiam Dei, eam quoque , quam successori S. Petri debemus , subordinationem praecipit, dum eidem Apostolo JEsus Christus ait: Luc. 22. v- 32. Ego rogavi pro te , ut non deficiat fides tua, & tu aliquando conversor confirma fratres tuos. Et quoniam hanc divina gratia subordinationem, vcramque obedientiarn Vicario JEsu Christi ( non solum intuitu meritorum personalium , & qualitatum Eximiarum sedem Apostolicara hodiedüna tam dignfe occupanti} fed miiltö magis vigore potestatis, & auctoritatis, ipsi, & successori Principis Apostolorum S. Petri immediatfe tributae debitam fide divina credimus , Mandatis summi pontificis üt filius ©bediens sanctillimi Patris indilatfe parere non dubitamus. Cum itaque Sanctissimus Dominus Noster Clemens XI. Pontilex Maximus eam, quam gregis dominici saluti indesinenter invigilans ‘adversos Quefnelliana in novum testamentum commentaria superioribus mensibus Constitutionem edidit, nobis per nuntium suum Bruxcllensem intimaverit: Hinc universis , & singulis subditis nostris tam ecclesiasticis ßecularibus , & regularibus, quam 1 arcis «triusque sexus mandamus, ut debitam huic sanctae constitutioni praestent obedientiarn. Praecipientes Archipresbyte- ris & Pastoribus dioecesis nostrae, uti etiam omnibus Monaste- wtriusque sexus superioribus , ut in locis fax respecti vfe juris- «s :»c m m jurisdictioni subjectis eandem publicent * illiusque tenorem eis* dem in lingua Vernacula explicent. Insuper sub poenis in sacris Canonibus» ac praecipue in sacra Tridentina synodo expressis severe praecipimus » ne quisquam libros in saepe memorata con- i stitutione expressos legat , aut apud se retineat, sed illos statim, i ac praesentis Constitutionis notitiam habuerit, ad nos deserat; i officialibus quoque, ac promotonbus nostris committimus, & injungimus, ut praefatam Constitutionem, & quaecunque in eis contenta exequantur , & executioni mandari, & observari ab omnibus curent, omnesque tam saeculares, quam ecclesiasticos, qui eidem contravenire, aut hasce sanctissimi D.N.Romani Pontificis, nostramque. Constitutiones non publicare praesumerent, vobis declarent secundum Canones puniendos. Actum in Aula nostra Episeopali hac 19. May 1714. F. Angelus Episcopus Ruraemundensis. Mandatum Illustrissimi D. Episcopi Gandensis, G Andavi fuit impressa Constitutio: Unigenitus juxta Exemplar Romanum , ac in pede ipsius reseriptum : Publicetur per Dioecesin Gandavensem. Datum 30, May 1714. Rescriptum Illustrissimi D* Episcopi Antvverpiensis. Petrus Josephus Dei &]Apostolicae Sedis gratia Epi- seopus Antvverpiensis omnibus has visuris laiucem in Domino. S Uprä impressam Constitutionem Sanctissimi Domini Nostri ad totius Cleri tam saecularis, quan regularis. oniriumque Christi fidelium nobis subjectorum notitiam hisce deducimus, ne ullam (BbJ «jus- 194 Es )2( M ejusdem ignorantiam aliqua ulo praetexere possint , fed eädem nobiseum obedientid & integrä fnb missione eiütm feie in omnibus conforment sub poenis inibi expressis» Volentes, ut exemplaria quaecunque de libris in eadem prohibitis existentia ad Secretarium quantocyüs deserantur. Datum Antvverpiae 30. junii 1714. Petrus Josephus Episcopus Antvverpiensis. Declaratio, & Mandatum lllustriffimi D. Episeopi Tornacensis. JoannesErnestus Princeps, & Comes de Lovvestein, Werthein, Montagu, Rochefort, Cassepierre &c. Dei& S. Sedis Apostolicae gratia Episcopus Tornacensis, Magnus Decanus Ecclesiae Cathedralis Strafsburgenfis , Canonicus Capitularis Ecclesiae Metropolitanae Coloniensis&c. Clero sieculari, & Regulari, cunctisque Christi fidelibus nostra; dioecesis salutem & Benedictionem. S Piritüs sancti oraculum est, obedientiam potestatibus manu Dei ad populorum regimen constitutis esse omnibus debitum indifpenfabile. Omnis [anima potefiatibus sublimioribus subdita st. Si placuit Deo, fratres charislimi, ideö imprimere in frontibus eorum Principum temporalium suam imaginem, ut ipsis impendatur obsequium Auctoritati , quae aspicienda esttanquam participatio divina: quae submissio non debetur illi JEsu Christi vicarii in terris, & ipsius ecclesiae Capitis visibilis? Nonne ejus est, providere indigentiis omnium corporum, eorumque motus regere? Ipsius est » mentes inquietas continere in eo, quod credendum est, & in eo » quod nos agere debemus. Postquam igitur N. S. P. Papa Clemens XI, qui undequaque suam Pastoralem vigilantiam protendit, ipse idem in pluribus congregationibus librum Gallice conscriptum, cui titulus est: Le no-veau te - (lenient, voluit examinare» suäque alta sapientia exceipere sci- @Wä >9 S t vit ex eo errores , & illos damnavit in centum » & una propoli- I tionibus illinc extractis per luam Constitutionem datam die 8 « Sept. 5715. Nihil melius facere possumus, quam ut juxta no- ! ftrum debitum subscribamus nos huic damnationi; & proptereä, • procul a grege nobis commisso amandemus librum , cujus lectu- ! ra eo est nerniciosior, dum sub specioso titulo : de morale de f Evangile &c. confundit artificiose errorem cum veritate. De ; caetero nihil quoad hoc agimus, nisi sequi exemplum, & regulam Patrum Condiii Chalcedonensis, qui cum convenissent proscribendi causa errores, qui tunc temporis ecclesiam turbabant, omnes, dum legerentur littera? Papae S. Leonis, qui eos damna- ;i bat , unä voce exclamarunt: Petrus per Leonem locutus ejl: Ut Leo,sic credimus: Petrus locutus efl per os Leonis,: Indes Leonis est i fides nostra. Nunc quoque-fratres meiCharistimi, Petrus loqui. ; tur per os pontificis sapientis, & pii, qui regit ecclesiam, & hoc I est* quod perfecta cordis, & mentis submistione nos dicimus, ; vosquc exnortamur , ut nobifcum, 5 t ficud nos dicatis: Fides I Clementis est fides nostra. His de causis, post factas reflexiones, quas negotii momen- 1 tum requirit, de nostri Vicariatüs consilio . sanctoque Dei nomine invocato, declaramus, nos damnare librum dictum: Des ! refiexions morales &c, nec non centum, & unam propositiones, quae illinc extractae sunt, e 6 modo, & cum eisdem qualificatio- nibus , üt eas sua sanctitas damnavit per suam Constitutionem, 1 quae incipit: Unigenitus Dei Filius &c. Prohibemus omnibus utriusque sexus Christi fidelibus nostrae Dioecesis docere, scribere,aut loqui super dictis propositionibus aliter , quäm in eadem constitutione habetur: Insuper i quoque legere, aut retinere tum dictum librum , tom omnes | alios libros, libellos , & memorialia, quae edita sunt, aut forsan i edentur inposterüm pro libri, aut propofitioi um damnatarum I defensione, nec non suum consilium , aut Auctoritatem lectioni eorundem accomodare: eis pariter mandamus, ut afferant, seu mittant ipsorum exemplaria ad nostram Secretariam: & haec 1 (Bb) 2 omnia i ly6 €wa omnia sub pcen! incurrendi in censuras inflictas per dictam con- stituttenem, reservantes nobis , nosti öque Vicario Generali facultatem ab eis absolvendi. Nos per viam juris procedemus in eos, qui aduersus eandem Constitutionem loqui, docere, concinnari, aut scribere audebunt, et propugnare, aut insinuare doctrinam ibi damnatam. Mandamus, ut illa cum nostro praesenti mandato legatur inter publicationes Missarum Parochialium, et in omnibus communitatibus saecularibus nostrae dioecesis, sive illae se dicant exemptas, seu non exemptas, ac ubicunque opus fuerit affigatur. Mandamus nostris Decanis Christianitatis, ut manus dent, praesentium executioni, quilibet in liii diflfrictus extensione. Factum Tornaci in nostro Palatio Episcopali, die Secunda Iulii 171J. Signatum. Joannes Ernestus Episcopus Tornacensis. Epistola Parsenetica ac Declaratoria Illustrissimi Dtii Episcopi Audomarensis. Franciscus de Valbelle de Tourves, Dei, & S. Sedis Apostolicae gratia Episcopus Audomarensis, Regis Coi Tiliarius in eius Consiliis, Praepositus Oratorii suae Majestatis, Christi fidelibus Nostrae dioecesis Salutem & Benedictionem. E CcIefist, Fratres mei Chariffim», comparatur in Sacris Bibilis aedificio, cujus omnes Christi fideles, juxta S. Augustinum, & S. Chrysostomum, totidem lapides vivi sunt, qui se se invicem fulcire debent per Charitarem, & eorundem sensuum unionem. Haec adeo essentialis visa fuit primis Christi fidelibus, ut in actis Apostolorum legamus, ipsos non habui fle, nisi unum cor, SC «nam animam: erat credentium cor unum , & minui una. Si haec. unio Ij ;| a 1 ii -97 unio adeö necessaria est Christianorum communitati, qnanam sedulitate non debent iilam servare inter se praecipui Pastores in omnibus, quse respiciunt sacrum depositum, quod ipsorum fidei commissum est? Clerus Gallicanus, certus de hac veritate* & exoptans, ut omnes regni Episcopi convenirent in idem bonum, ac eadem uniformi ratione, nobis litterarum honorem impartitus est, quibus precatur, utin ejus deliberationes conformes eamus, efficiendo, ut in nostra dioecesi publicetur Epistola Pastoralis hic annexa. Quod executi fuissemus , si visitationes* quas facere debuimus in nostr-e dioecesis parte, quae postremi belli molestias perpessa est, citius permisissent. Credimus nostrum debitum esse, ut in hac occasione cum Ecclesia Gallicana conveniamus ea oblevYantia, & obsequio, quod debemus corpori adeo commendabili pietate , & mentis lumine, üt ex parte nostra fervetur charitas, Episcopatus honor, fidei vinculum , & unio sacerdotii, quemadmodum Jabayano scripsit S. Cyprianus i Servanda nebis patienter, & firmiter charitas animi, Collegii honor, vinculum fidei, & concordia sacerdotii. Speramus» fratres mei charissimi, nos amplectendo hanc Epistolam, quae solidiora religionis principia continet, praeventuros interpretationes , quae animas' infirmas, & parum instructas possent seducere; Lumina, & instructiones, quas nobis reservavimus in ultimo mandato vobis subministrandas, ibi continentur. Ibi praemuniuntur Christi fideles adversus homine* perversae mentis, qui conaturi essent obscurare sensus damnato* per Constitutionem Nostri S. Patris Papae, ä nobis jam receptam; Omn6mque caussam habemus , ut credamus, intelligentem, qua; per hanc Epistolam Pastoralem reddita est facilis, prödiictu- ram in vobis effectum, quem ex ea hostes veritatis formidant* & homines honesti exspectant. His de causis mandamus omnibus Decahis, Curatis aflisque curam animarum habentibus in nostra dioecesi, ut inter Missae parochialis publicationem notum faciant praesens mandatum* prout etiam epistolam Pastoralem Nostrorum Dominorum Cleri Gallicanis omnibus utriusque sexus superioribus communitatum CBb) 3 ’ Ecd*. 198 mxm Ecclesiasticarum Saecularium, vel regularium» sive se dicant exemptas, seu non exemptas, ut ipsorum cura praedicta effectivi legantur in primo Conventu, qui habebitur in eorum domibus: Declarantes pariter, nos per viam juris processuros in eos, qui audebunt loqui, docere , condonari, aut scribere adversus dictam Constitutionem, propugnare, aut insinuare doctrinam ibi damnatam. Factum in Vicariatu die s. Julii 1714, Franciscus Episcopus Audomarensis, Mandatum Dominorum D. Vicariorum Generalium Episcopatus Brugensis, Sede Vacante, Vicarii Generales in Spiritualibus, & temporalibus Episcopatus Brugensis, dede vacante, Omnibus Christi fidelibus hujus Dioecesis Salutem in domino» C Onstitutio Sanctissimi D. N, D. Clementis divinä providentia Pa;->ae XI data Romae 6, Idus Sept 171,5. quae incipit: Unigenitus Dei Filius &c, per illnstnssimutn Dominum Internuntium ad nos transmissa ad promulgandum continens 101, propositiones excerptas e» libro gallico idiomate impresso, & in plu- res tomos distributo eptembris superioris anni 1713* opportunissime: editam, 1 Salmanticensis quoque Academia nostra suorum repudiaverit I theologorum consensu, rumor est, qui in totius Europae horni- i; num Ora, atque ocules studiose pariter, & malitiose ä Novatoribus disseminatur, atque is quidem, quo inlperatatam magis, eö i etiam graviorem nobis molestiam attulit, & dolorem: ac nisi ad \ Sancticatis tuae humanitatem hunc scribendi aditum nobis patere i facilem adverteremus» impetus iracundiae fere nos a consueta Acade- soo W X M Academiae hujus moderatione abduxisset Quid mirum ? Ea nobis »' JBeaiissimc Pater ! imponitur calumnia, qua Hispanis quidem üanimis odiosior nulla; hujus verö Salmanticensis Academiae alumnis odiosiori nulla unquam objecta est execrabilior impostura: quippe si omnes, cum nihil antiquius habuerint, aut praestiterint diligentius, quam ut decreta, Constitutiones nutusque ipsos Apostolicae Sedis observarent fidelissime > tum praecipue Sanctitatis tuae Constitutionem, Unigenitus , uti justissimam, utilissimam , atque praecidendis, extinguendisque impiis Novatorum erroribus quämmaxirrse necessariam exceperunt, probaverunt , toraque suorum animorum Veneratione amplexi lunt. Qui ergo fieri potuit, ut rectissimi nos poenituerit consilii, ä saniori exciderimus mente, levitatisque haud exiguae notä probatissimam nos omnes mutaverimus sententiam? Qui rursus fieri potuit, (nam id nobis altö fixum haeret) Salmanticensem Academiam lummorum Pontificum liberalitate erectam, auctam 'munificentia , favore protectam, immemorem tandem fui, ab ea dilcesisse observantia singulari, interrupti obedientiä, fidelitate insigni , quibus perenni a (ui primordiis successione Sedem Apo» ftolicam prolecuta est ? Qui tandem potuit accedere, id nos sceleris admisisse hac solum de caula» ut Novatoribus faveamus, litque omni improbitate plenos homines imitemur, qui cum Reipublicae Christianae pacem omnem perturbant, tum pariter suis erroribus, discordiis, dissensionibusque tunicam Christi inconsutilem, id est ecclesiam Dei foedissime dividunt ,g lacerant, proscindunt ? Atque haec vel objici quidem potuerunt Salman« ticenfi Academiae ? Tui solum fastigii Majestas , Beatissime Pater ! efficit» ne in acerbissimos questus prorumpat indignatio nostra. Interea tam invisa? atrocitas calumnia haud exiguam nobis solatii usuräm fecit, qui luculentissimo, quod exhibuimus, divulgavimusque per Europam, Veritatis testimonio , aperuimus , patefecimus, confirmavimus , quos jugiter erga Sedem Apostolicam, Beatitudinemque tuam praetulimus animos: id est, omni obedientiä , sobjectione, observantia, humilitare, Vene» rationeque compositos. Id enim habet optatissimum Salman- ticenfts Academia, quod, cum incitato - avido » & ai denti sit flagrans 201 flagrans studio, omnem amorem» industriam, iaborem in exe* quendis sedis Apostolicae , tuaeque beatitudinis praeceptis , impendere ; tum etiam idipfutn sit apud omnes populos , urbes, regna, toturn denique terrarum orbem , pervulgatum. Calum- nientur proinde, famamque St honorem nostrum convitiis, imposturis,injuriis divexent Novatores,ut idcircö abhäc nos cogitatione , ab hac securissima mente , ab hoc fidelissimae obe- dientiae tramite divertamus, nunquam assequentur. Ad extremum oramus, Beatissime Pater ! divinam Majestatem, utprag- scntifsimo suo numine, atque auxiliis, sanctissimum imperium tuum defendat ; ut multos » quod fidelissimi quique infiniti precantur, in annos ecclesiae clavum modereris ; ut omnibus Turearum, infensissimorum Christiani Nominis hostium copiis terra » marique feliciter superatis , maximorum te gloria trium* phorum cumulet, St exornet, Salmandcae 19. Augusti Anno Humillimi, atque obedientiffimi filii, qui sacros sanctitatis tuae pedes totä animi devotione atque ve* neratione deosculantur. infra scripti &c. &c. Dc Mandato Almae Universitatis Didacus Garcia a Parades, Sccrctarius. Ultimam'fer6 ruinam Janfenismi praesagiit folemnis receptio Bullae: Unigenitus .Facta ab eminentissimo Cardinale Noellio , cujus formulam, «c solemnem approbationem sanctissimi Pontificis Bemdifti XJ 1 L sacrique Collegii infra apponere placuit. (Cc) Decia- Declaratio Eminentislimi Cardinalis de Noailles, Archiepiscopi Parisiensis , super acceptatione , & publicatione Constitutionis S. N. P. Pontificis Clementis XI, die ZtavL Septembris, Anno 1713- concernens condemnationem pluri' marum propositionum. Stc. L Udovicus Antonius de Noailles , permissione divina Cardinalis presbyter S. Roman« ecclesia; sub titulo de S. Maria supra Minervam, Archiepifcopus Parisiensis , Dux fani S. Glo- doaldi, de classe Parium Franci«,Commendator Ordinis S. Spiritus, Provisor Sorbonensis, & Superior domus Navarrensis>o- mnibus nostrae dioecesis fidelibus salutem, & benedictionem in Domino. Gratia Se paxD N.JEsu Christi sit vobiscum.Vehementiam doloris, hac nocte silente , qua hominum manus vacabant ab operis , sentimus sebrer praecordia nostra assidud increscere, obtuentes infausta dissensionum semina per dioecesin nostram pullulare ratione Constitutionis Unigenitus, Citra veritatis offensem negare non possumus, nec magis a- marum, moestucn que nobis dolorem posse obtingere , quam dum videtnus sinistras hominum opiniones, ac praefestinata judicia de sinceritate nostra,profundaque reverentia erga sacram sedem , nobis suspicionem adfricare volentium , ac si debitam summo pontifici devotionem filialem ulla parte lubtrahere nobis esset animus, sunt heu dolor, qui unionem nostram cum collegis in episcopatu dubiam faciant, contraque intentionem , ac characterem nostrum alienissima moliamur, nomen nostrum, tanquam nomen partis, & dissensionis traducentes. Ad compescendum pervicacia eorum ora,qua? veritati aded luntinjurii, votorunp nostrorum summa est , palam effari, quid cor nostrum sentiat, & si sorte diu nimis cordis pullantis motum sequi distulimus, fecit hoc i^sumlpes uniendi spiritus plus aequd moro: W )°C Sü 2OZ morosos, per charitatem alienis etiam arbitriis indulgentem,antequam auctoritatis suae vim exerat. Verum haec moderatio extra justos fui terminos trahenda non est; & aetas , in qua fumus , quae vires nostras imminuendo quotidie nos monet» imminere breve tempus Deo rationem reddendi de laborioso multorum annorum episcopatu , Nobis ingerit memoriam mortis festino fortfe impetu irruentis, priusquam seria , irrefragabilia specimina obedientiae nostrae erga sacrae sedis decreta , quibus lentendam nostram cum omnibus ecclesiae Gallicanae episcopis , univerfäque ecclesia Bullam Unigenitus acceptante conformatum argumento publico fuissemus contestati. Nec minus nostrum est desiderium » fratres charissimi, de medio submovere dubia & scrupulos rerum inter vos contro- vertentium , quibus explicandis adhuc aliqua illustratione opus est. Sufficit nobis, rem exemplo, & in parabola hodie palpandam proponere , quam optamus fore omnibus utilem, & nobis in consolationem moriendi tranquille in medio gregis , pastori suo perfecti uniti, atque Z spiritu contradictionis prorsum abalienati non quaerentis veritatem & pacem, nisi in submissione erga auctoritatem. Audite igitur Fratres Carissimi ; qui vobis forti jam nunc supremum loquitur » Sc qui melius paucitatem dierum suorum collocare non potest, quam procurando bonum illud, summum bonum hoc est pacem , quam JEsus Christus dedit , & reliquit ecclesiae suae, velut haereditatis suae portionem pretiotissirnam. His causis omnibus seriö consideratis, & divino numine invocato in submissione ac reverentia sincerissima palam profitemur nos acceptare Constitutionem Unigenitus Dei Filius datam Romae 8va Septembris Anno 1713. Condemnamus & librum ; reflexionum moralium & extractas exilio propositiones centum 1 & unam, eodem planfc senlu, ac interpretatione quibufc a ponti* 1 fice fuerunt condemnatae. Commonemus universos dioecesis nostrae fideles utrimque sexus, prohibitum esse , sententias fo- (Cc) 2 vere 204 )o( vere ab illo discrepantes, quod per dictam Constitutionem Unigenitus liqueat esse definitum; interdicentes , ne praesumant legere, aut domi custodire tam dictum librum, quam caeteros o- mnes libros; aut schedas, sive manuscripta fuerint, sive impressa , quae hactenus prodierunt, aut imposterüm proditura sunt pro defensione, seu vindiciis dicti libri ac propositionum condemnatarum. Ordinamus quaecunque demum exemplaria in re praesenti suspecta extiterint, citra moram ad secretariae nostrae cameram inferri, prohibemus pariter docere scribere, & disputare de propositionibus memoratis; contra id quod in dicta constitutione notatum rton est, ac sustinere unam unicam de propositionibus condemnatis , idque sab poenis , censuris ecclesiasticis ipso factö incurrendis, quemadmodum eaedem in dicta constitutione comprehensae sttnf. Procedemus itaque via juris adversum eos, qui praesument loqui, docere,praedicare , aut scribere contra dictam Constitutionem , vel interpretationibus falsis molientur avertere fideles A submissione erga illam debita, ac fovere disputationes & dis», lensiones, quae animum nostrum affligunt. Atque ut sacrae sedi magis, magisque certis argumentis de nostra submissione censtet revocamus de sensu cordis & spiritus tam nostram instructionem de data i4ta Januarii 1719. quam illao- mma , qvse ullo posthäc tempore publicata fuerunt sub nostro nomine contraria huic nostrae praesenti acceptationi, prohibentes omnibus & singulis quovis modo ac tempore in »sum deducere quidquam eorum.quae nos revocavimus,idque sub poenis supra mernoratiS. Ordinamus & volumus saepe fatam constitutionem, & declarationem nostram praesentem, in acta publica curiae nostrae referri, publicari, locisque omnibus, quatenus fueritopus, palam affigi. Datum Parisiis Lunae nmaOctobr. Anno MDCC XXVIII. i Signatum L.A. de Noailles,Arch, de Paris infra cx Commissione suae Eminentiae Chevalier Ad fidem Autographi Parisiensis, Parisiis af.Nov. Cepi, W X< M Copia EpiAote Encyclicae pes Erninentisfiinum Card. de Noailles * Ärehiepi- r scopum Parisienfem ad Epilctopo* Galliarum,una cum invo* luta sua declaratione super Bulla Unigenitus transmissae ex autog; apho gallico traducta. D Ominel declarationem,quam nuper adfigi, debit^que pubiii cari feci, praesentibus includere, nihil profecto est, quod addubitem; perfuafissimus mihi sum ex eadem vos cum quodam animi bene adtccti sensu cognituros esse, quibus qttandsque speciminibus unionem cuna sacra sede, 8c episcopatu adsertam , ac quasi ferruminatam videre cupiam; Sarictistimum Nostrum, f«-. amque majestatem regiam votis supplicibus interpello, nc fidern ullam habeant certae cujusdacn Schedae» quam intellexi hominum aliquorum manibus teri, quä & sinceritas mea, quam pro fiteor in dicta declaratione, ullo modo temeräri, aut in suspicionem vocari possit. Putavi haud absre fore, si hoc jplurti Vobis communicarem; totus in spe suns, fore, ut in casu vertente eodem «ne placito sitis complexuri, quo me sua Majestas jam tum dignata est, quod idem ä sua sanctitate confisus sum exspectare. Hanc occasionm vos de sententia mea certiores reddendi mihi in parte luiri n«* mero, qui Vestris honoribus sincere faveo. Datum Parisis jo.Octob. ifi9* Ludovicus Antonius Cardinalis de Noailies Archiep. Parifieiifis. (Cc) 3 LET- 206 L E T T E R A. Del nostro Santissimo Padre BENEDETTO XI11. stritta in risposta al Sig. Cardinal diNoailles, Ar- civestovo di Parigi, sotto 19. di Novembre 1728. in cui, oltre ali’ efprimersi il sommo piacere della Santitä Sua per la notizia precorfa dei Manda- mento, pubblicato dal medesimo Signor Cardinale agli ii. dei praecedente mense di Ottobre, intorno alia sua solenne acccttatione della nota Bolla Unigenitus della fel. mem. di Clemente XI. e confermata dopo a Sua Santitä con propria Lettera di Sua Eminenza in data de' rz. dello steslo Mese; Si aggiugne inoltre una specialissima laude ad esso Signor Cardinale, ed un’ affettuo- so Paterno eccitamento al zelo dell’ Eminenza Sua per la intera riduzione de' resistenti alia ub- bidienza, dovuta alia S. Sede. BENEDICTUS PAPA XIII. DileBe Fili noster , salutem S Jpstolicam BenediUionem. I A Vigilia di S. Carlo, recitato ilMattntino,mi fti recata him copia stampata dal Mandamento da V. S. pubblicato sotto J gli xi dei caduto mese di Ottobre, intorno alia (blenne ac- ccttacione della Costituzione Un genitus della gloriosa memoria <63 X »(m 20f di Clemente XI. Lettolo, mi humiliai alio Eterno Pastore, e Ve st covo delle anime nostre, e genufiesso, pregai i! S. Arcivescovo di Milano, ehe - Pastorulis filidtudo gloriosum reddidit - a rendere le dovute grazie alia sovrana Divina bonta per Ia somma consola- zione , ehe mi apporto un si stofpirato avvifo» ehe pec altro io non hö mai ksteiato di riprometeermi dalia cognizionc antica, ehe haveva non meno delia fuafingolar dottrina, ehe della stua inclita picta, e zelo verso la pace delia Chiesa. Si satta letizia a difmistura mi crebbe, quando ii Signor Cardinal di Polignac pre- sentommi Ia di lei obbligandffima lettera delli 2Z. dello stesto rnese : Onde pofso ripetere a V. S. con S. Paolo - Multa inibi fiducia est apud -vos , multa mihi gloriatio pro vobis , repletus sum consolatione , super abundo gaudio. II motivo di tanto giubilo mi vien somministrato dalle dilei sincerissime espressioni a stegno > ehe posto redirle con S. Ago- stino - Corda vestra non vidi t sed testes Cordis voces audivi - E le me- desime voci volli sollecitamente, ehe si udistero jeri nel pieno Concistoro ( ragunato per questo stolo affare ) e provai con nuo- vo aumento dei mio gaudio» la universale allegrezza, e plauso de' sooi Venerabili Fratelli, e Colleghi. Solo amareggia ii nostro cuore il vedere nella siio lettera agitata V. S. dalia contumacia di alcuni Inoi stubdid refrattarii, i i quali Quemadmodum ( alio stcrivere dell Apostolo al stuoTimoteo) jannes , «2? Mambre restiterunt Moyfi , ita & hi resistunt veritati - Ma godo Signor Cardinale di raccordarle il stentimento di 8. - Agostino , ehe - Quamvis prafraäe quidam ex eis resistant, tamn magna populorum agmina vera Mater in sinum gaudens recipit - ben-v ehe dobbiamo Iperare, ehe coi glorioso estemplo di V. S. e colle j stue poderoso declamazioni, ehe, starä , come accenna nella stu- 1 detta stua lettera , Armis charitatis , sapientice, & au&oritatis, ver- I ranno finalmente volentes , nolentes alia ubbidienza dei loro dignis- \ fimö Pastore. Tanto io spero dalia Divina clemenza, inscgnandomi il mio i S. Thomas© Contra gentes , ehe il Signore - Ex abundantia bonitatis i W fiitff 308, W )°( M fu salutares, dulc6sque fructus: hos inter grari accepimus Jubila * diploma,, jamque avidam Apostolicae Indulgentiae nostrorum pietatem pastoralibus monitis, & adhortationibus disponimus,/penique certam EZ )2( W 217 tam ducimus, futurum, ut hae Pontificia m dispensandis Ecclesiae thesauris liberalitace e nostris multi ncn solum a peccatorum tenebris,ac faecibus excitentur ad Evangelicae vitae lucem.acsanctimoniam, sed & ex iis , quos nondum habemus obsequentes, non pauci ad obedientiam, & unanimitatem revocentur. Nihil enim efficacius invitat ad obsequendum, quam Pastoralis chari- tas. Paternam benignitatem tuam qui sentient, amabunt te magis ,& confidentius audient. Est etiam & aliud, Sanctissime Pater, debitae gratulationis caput , quod in prioribus litteris propter praecipui argumenti gravitatem praetermisi, nempe judicium Sanctitatis tuae de quodam infausto soripto, impudenter divulgato, quod iterum, iterümque stgnilicandum Sanctitati tuae, ac declarandum arbitror, illud ipsum ä me prorsus repudiari, ac repelli. Tuam gratus agnosco aequitatem, charitatem, ac sapientiam,qui tam amanter de me, aequi, bonique aestimator judicaveris. Hac ego mente,ac regia via,quam ostendisti,injuriam,& dolos conscientiae testimonio, & Episcopalis animi vigore praetervectus, pacis, & unitatis inimicos confundere satagam, & vincere constanti defensione Apostolici judicii, ac perseveranti, aequabilfque restituendae Ecclesiasticae subordinationis,ac pacis animo. St studio, Datam tibi, Apostolicoque Collegio, imrno §c toti Ecclesiae fidem exsolvam, irriti cedent conatus inquietorum hominum, intercestore te apud Deum, te docente, & adjuvante, nec vires, nec animus deficient, crescet, firmabiturque tuis sub auspiciis meorum fructus laborum. Vota votis addam. Servet diu nobis, & Ecclesiae Christi Deus tantum Pontificem, cujus Apostolicam Benedictionem pronus iterum iterümque imploro. BEATISSIME PATER Sanctitatis Tuae Humilijfimus , obsequentifs. & devotifi. Filius ac Servus L. A. Card. de Noailles. Parisiis die 13. Decembris 1728. (Ee) Faxint «8 €3 X m F Axint tandem superi* ut Jansenismus» qui in tantis jam capitibus ruinam experitur,in caeteris quoque adhuc residuis omnius extpiret, ne vestis ecclesiae inconsutilis diro sthifmate, quod timeri poterat, dilaceretur, atque ita pax alma fidei Catholicae redeat in regno ido fiorentissimo * & Christianissimo Galliae. Rogamus itaque Deum omnipotentem, ut sedente modo ad Clavum Ludovico XV* bella intestina sileant,pax externa refulgeat,& tandem Ecclesiae totius felicitas refloreat, skque tandem errorum ac discordiarum Finis. O. A. M. D. G« INDEX INDEX Propositionum damnatarum contra Wicleffum. Pars I. Pag. *• QUbstantia panis materialis, & similiter substantia vini materiali lis, remanent in sacramento alearis. L. Accidentia panis non manent sine subjecto in eodem sacramento. 3. Christus non est in eodem sacramento identice, & realiter in pro- priä prsesentia corporali. j 4. Si Episcopus, vel sacerdos existat in peccato mortali, noD ordinat, I non consecrat, non conficit,non baptizat. I f. Non est fundamentum in scripturä , quod Christus missam ordinaverit. i 6. Deus debet obedire Diabolo. 7. Si Homo fuerit debite contritus, omnis confessio exterior est superflua & inutilis. g. Si Papa sit Praescitus & malus & per consequens membrum Diaboli, non habet potestatem super fideles sibi ab aliquo datam, nisi forte ä Caesare. 9. Post Urbanum VI. non est aliquis recipiendus in Papam, sed vivendum est more Grxcorum sub legibus propriis. 10. Conträ scripturam sacram est , quod Viri Ecclesiastici habeant possessiones. 11. Nullus Pradatus debet aliquem excommunicare, nisi prius sJat, eum excommunicatum a Deo: & qui sic excommunicat, fit ex hocHserecicus, vel excommunicarus. 7 7 8 8 9 9 (EO* m (o) m Pag. ia. Praelatus excommunicans Clericum, qui appellavit ad Regem vel ad Concilium Regni, eo ipso traditor est Regis & Regni, j r 13, Illi, qui dimittunt praedicare, sive audire verbum Dei propter excommunicationem hominum , sunt excommunicari, & in Dei judicio traditores Christi habebuntur. iz 14, Licet alicui Diacono vel Presbytero pratdicare Verbum Dei absque Auctoritate sedis Apostolicse sive Episcopi Catholici. 1 j ip. Nullus est Dominus Civilis,nullus estPrastatus,nullus est Episcopus, dum est in peccato mortali. ' 13 i6« Domini temporales possunt ad arbitrium suum auferre bon^ temporalia ab Ecclesiä , poslestionatis habitualiter delinquentibus , id est ex habitu, non solum actu,delinquentibus. 14 17. Populares possunt ad suum arbitrium Dominos delinquentes corrigere. , IL 18. Decimse sunt pura Eleemosyna & possunt Parochiani propter peccata suorum Praelatorum ad libitum suum eas auferre. if, 19. Speciales orationes applicatae uni Person* per Praelatos vel Religiosos, non plus prosunt eidem, quam generales eseteris pari- bus. _ *6 30. Conferens el emosynam fratribus est excommunicatur eo facto. 17 ai. Si aliquis ingreditur religionem privatam qualemcunque,tam posseslionacorum,quam mendicantium , redditur ineptior Lc inhabilior ad observationem mandatorum Dei. 17 32. Sancti instituentes religiones privatas , sic instituendo peccaverunt. 1 $ 33. Religiones viventes in religionibus privatis non sunt de religione Christiana. ig 34. Fratres tenentur per laborem manuum victum acquirere, & non per mendicitatem. 19 2s. Omnes sunt Simoniaci.qui se obligant orare pro aliis, eis in temporalibus subvenientibus. 20 26. Oratio praesciti nulli valet. 20 27. O-nnia de necessitate absolutä eveniunt, 21 3!j. Confirmatio Juvenum, Clericorum ordinatio, locorum consecratio reservantur Papx, & Episcopis propter cupiditatem lucri temporalis & honoris. 21 29, Universitates, Studia, Collegia, Graduationes & Magisteria in eisdem sunt vana gentilitate introducta, tantum prosunt Ecclesiae, sicut Diabolus, 22 Zv. Ex- 30. Excommunicatio Papae vel cujuscunque Praelati non est timenda, quia est censura Anti Christi. 2$ 31. Peccant fundantes claustra,& ingredientes sunt Viri Diabolici, 24 zr. Ditare Clerum est contra ReguUm Christi. 24 3 z. Sylvester Papa & Constantinus Imperator errarunt Ecclesiam dotando. 2f S j. Omnes de Ordine mendicantium sunt Haeretici, & dantes eis eleemosynas sunt excommunicati. 26 zy. Ingredientes Religionem aut al'quem Ordinem eo ipso inhabiles fune ad observanda divina pneccpta & per consequens ad per* veniendum ad regnum coelorum, nisi apostataverint ab eisdem. 26 z6. Papa cum omnibus Clericis sim possessionem habentibus sunt Haeretici, eoquod possessiones habeant, & consentientes eis, omnes videlicet Domini saeculares, & caeteri Caici. 37. Ecclesia Ifomana est Synagoga Sathanae, nec Papa esi proximus & immediatus Vicarius Christi Ac Apostolorum. ag 3§. Decretales Epistolx sunt apocrypha & seducunt ä fide Christi, Ac Clerici sunt stulti, qui student eis. 29 39. Imperatores & Domini saeculares sunt seducti ä Diabolo, ut Ecclesiam dotarent bonis temporalibus, 29 40. Electio Papa 3 Cardinalibus, a Diabolo est introducta. 30 41. Non est de necessitate salutis, credere, Romanam Ecclesiam esse supremam inter alias Ecclesias. 30 42. Fatuum est, credere indulgentiis Papae, & Episcoporum. ji 43. Juramenta illicita sunt, quL fiunt ad corroborandos humanos contradtus. & commercia civilia. zz 44. Augustinus, Benedictus & Bernardus damnati sunt, nisi poenitue- rint de hoc, quod habuerunt possessiones & instituerunt & intraverunt religiones: & sic ä Papa usque ad ultimum religiosum omnes sunt haeretici. 32 4y. Omnes Keligiones indifferenter introductae fiant A Diabolo« 33 Contra Hussium« 1, Unica est sancta Universalis Ecclesia,quae est praedestinatorum tlni- versicas. 46 2. Paulus nunquam fuit membrum Diaboli, licet fecerit quosdam actus actibus Ecclesiae malignantium consimiles« 40 z z. Prae- mwm Pag. j, Praesciti non sunt partes Ecclesias,cum nulla pars ejus finalster ex- ' cidat ab ea, eo quod praedestinationis j.Cor. rz. charius, quse ipsam ligat, non excidit. 4. Duae naturas, divinitas & humanitas, sunt unus Christus. f, Praescitus etsi aliquando est in graciä fecundum praesentem justitiam , tamen nunquam est pars Sanctas Ecclesiae ; < 5 c praedestinatus semper manet membrum Ecclesias, licet aliquando excidat a gratia adventitid, sed non % gratia praedestinationis. 6. Sumendo .Ecclesiam pro convocatione praedestinatorum sive fuerint in gratia, sive non,secundum praesentem justitiam,isto modo Ecclesia est articulus fidei. 7. Petrus non est, nec fuit caput Ecclesias Sanctas Catholicae. 8. Sacmjotes quomodolibet criminose viventes sacerdotii polluunt potestatem, & sicut filii infideles sentiunt infideliter de septem Sacramentis Ecclesiae, de davibus, officiis, censuris, moribus, ceremoniis, & sacris rebus Ecclesiae, veneratione reliquiarum, indulgentiis & ordinibus. 9. Papalis dignifas ä Lassare inolevit, & Papae praefectio & institutio ä Cassaris potentia emanavit. 10. Nullus sine revelatione assereret rationabiliter de se vel alio,quod esset caput Ecclesias particularis, nec Romanus Pontifex est Caput Ecclesias particularis. 11. Non oportet credere, quod iste, quicunque est Romanus Pontifex, fit Caput cuiuscunque particularis Ecclesias Sanctas , nisi Deus eum praedestinaverit. > 2 . Nemo gerit vicem Christi vel Petri , nisi sequatur eum in moribus, cüm nulla alia sequela sit pertinentior , nec aliter recipiat ä Deo procuratoriam potestatem, quia ad illud officium Vicarianis requiritur & morum conformitas, & instituentis auctoritas. IZ Papa non est verus Lr manifestus Successor Apostolorum Principis Petri, si ' ivit moribus contrariis Petro; & si quasrit avaritiam , tuin est Vicarius Judas IPcariotis. Et pari evidentiä Cardmales non sunt veri & manifesti Successores Collegii aliorum Apostolorum Christi nisi vixerint more Apostolorum servantes mandata & t onsilia Jesu Christi. 14, Doctores ponentes, quod aliquis per censtiram Ecclesiasticara emendandus, fi corrigi noluerit, saeculari judicio est tradendus, pro certo sequuntur in hoc Pontifices, Scribas & Pharisaeos, qui 4 * 4 * . 4 * 4 ? 4r 44 45 45 46 47 47 Is. m m qui Christum non volentem eis obedire in omnibus , dicentes, nobis non licet interficere quienquam , ipsum saeculari judicio tradiderunt& quod tales homicidas sint graviores,quam Pilatus. Obedientia Ecclesiastica est' obedientia iecuadum adinventionem Sacerdotum Ecclesiar,prj?ter expressam auctoritatem scri- pa g. 48 pturac. . ! iL. Divisio immediata humanorum operum est,quod sint virtuose vel vitiosa, quia si homo est vitiosus« & egie quidquam, tum agit vitiose, & si est virtuosus & agit quidquam, tunc agit virtuose quia sicut vicium , quod crimen dicitur seu mortale peccatum, inficit universaliter actus hominis vitiosi ; sic virtus vivificat omnes actus hominis virtuosi. , 17 . Sacerdotes Christi viventes fecundum legem ejus de habentes feri» pturac notitiam & affectum ad aedificandum populum debent praedicate non obstante practensd* excommunicatione. Quodsi Papa vel aliquis Praelatus mandat sacerdoti sic disposito non praedicare, non debet subditus obedire. I 18. Quilibet praedicantis officium de mandato accipit, qui ad sacerdotium accedit; & illud mandatum debet exeqüi praetensd excommunicatione non obstante. , ! IA. Per censuras Ecclesiasticas excommunicationis , suspensionis & interdicti, ad fur explr .tionem Clerus populum saiealem sibisup- peditat r 8varitiam multiplicat, malitiam protegit, & viam praeparat Anti-Christo. Signum autem evidens est, quod ab Anti- Christo tales procedant Certsurae , quas vocanc in processibus luis fulminationes, quibus Clerus principalissime procedit contra illos , qui denudant nequitiam Anti - Christi , quam Clerus pro se rrtaXime usurpavit. ; 20, Si Papa' est malus & praesertim si est praescitus, tunc ut Justas Apostolus est diabolus, tut & filius perditionis, & non est caput San- ctx militantis Ecclesiae, cum nec sic membrum ejus. I Ll. Gratia praedestinationis est vinculum T quo corpus Ecclesia?, & quodlibet ejus membrum jungitur Christo capiti insolubiliter. i! 22. Papa vel Praelatus malus & praescitus tlt aquivoce Pastor & vere fur,& latro. i) 33, Papa non debet dici sanctissimus etiam fecundum ossi iuM, quia alias Rex rtiam deberet d;ci sanctissimus fecundum r ffi ium ; & tortores & prreones dicerentur sancti ; imd etiam Diabolus detur et thu unctus, cum sit officiarius Del. 49 5 © ft 5* 5 * fi 54 54 ft *4» Si I m x m Pag. 44. Si Papa vivat Christo contrarie, etiamsi ascenderet per legitimam ‘eledtionem secandum constitutionem humanam vulgatam, tamen aliunde ascenderet, quäm per Christum, dato etiam, qu/jd intraret per electionem a Deo principaliter factam: nam jiidas Ischariothes rifo & legitime est electus a Deo Christo Jelu ad episcopatum & tamen ascendit aliunde ad ovile ovium. Condemnatio quadraginta quinque articulorum Joan. Wicleff per Doctores facta, est irrationabilis & iniqua & male facta > sc ficta est causa per eos allegata, videlicet ex eo, quod nullus eorum sit catholicus, sed quilibet eorum aut est Haereticus aut erroneus aut fcandalosus» f7 X6. Non eo ipso, quo Electores, vel major pars eorum consenserit vi- vä voce secundum ritus hominum in personam aliquam, eo ipso illa Persona est legitime electa, vel eo ipso est verus & manifestus Successor vel Vicarius Petri Apostoli vel alterius Apostoli in officio Ecclesiastico: unde sive Electores bene sive male egerint, operibus electi debemus credere, nam eo ipso, quo quis copiosius operatur meritorie ad profectum ecclesias, habet ä Deo ad hoc copiosius facultatem, 47 »7. Non est scintilla apparentiae , quod oporteat esse unum caput in spiritualibus regens ecclesiam, quod semper cum ipsa militante Ecclesia conversetur & conservetur. fS 2$. Christus fine talibus Capitibus monstruosis, per suos veraces Discipulos sparsos per orbem terrarum melius suam ecclesiam regularet. 49 r§. Apostoli & fideles Sacerdotes Domini strenui in suis necessariis rcgulärunt ecclesiam , antequam Papae officium foret introductum , sic facerent, deficiente per summe poffibile Papa, usque ad diem judicii, 60 30, Nullus est Dominus Civilis, nullus est Praelatus, nullus est Episcopus, dum est in peccato mortali. 61 Contra Lutherum. 1. Haeretica sententia est, sed usitata, Sacramenta novae legis justificantem gratiam illis dare, qui non ponunt obicem. 2, In puero post Baptismum negare remanens peccatum est Paulum & Christum simul conculcare, 70 " ' ' For «es x m Pag* §, Fomes peccati, etiamsi nullum adsit actuale peccatum , moratur exeuntem ä corpore animam ab ingressu coeli. 71 4. Imperfecta charitasmorituri tere (ecum necessarium timorem, qui i’e solo fatis est facere poenam purgatorii, & impedire introitum regni. 71 f, Tres esse panes poenitentiae, Contritionem, Confessionem & $Jtis- factionem non est fundatum in Sacra Scriptura, nec in antiquis Sanctis Christimis Doctoribus. 7» L. Contritio,qux paratur per discussionem, collationem & detestationem peccatorum, qua quis recogitat annos suos in amaritudine animae lux, ponderando peccatorum gravitatem,multitudinem, foeditatem, amissionem asternte beatitudinis, ac aeternae damnationis acquisitionem, kaeo contritio facit hypocritam,imo magis.peccatorem. 7$ 7. Verissimum est proverbium, & omnium doctrina de contritionibus hucusque daeä prtestantius,de extero non facere, summa poenitentiae: optjma poenitentia nova vita. 75 g. Nullo modo pradumas confiteri peccata venialia , sed nec omnia mortalia , quia impossibile elf, ut omnia mortalia cognoscas; unde in primitiva Ecclesi| solum manifesta peccata confiteban- tur. 7f 9. Dum volumus omnia pur£ confiteri, nihil aliud facimus, quam quod misericordi* Dei nihil volumus relinquere ignoscendum. 76 10. Peccata non sunt ulli remissa,nisi remittente sacerdote credat sibi remitti; imo peccatum maneret, nisi remissum crederet; non enim sufficit remissio peccati & gratiae donatio, sed oportet etiam credere, esse remissum. 77 XI. Nullo modo confidas absolvi propter tuam contritionem , sed propter verbum Christi : Quodcunque faveris &c. Hic, inquam, confide, si Sacerdotis obtinueris absolutionem,& crede fortiter, te absolutum , & absolutus ver£ eris, quidquid sit de contritione. 7 g 12. Si per impossibile confessus non esset contritus, aut Sacerdos non serio sed joco absolveret, si tamen credat se absolutum, verissime est absolutus. 13. In Sacramento poenitentia; ac remissione culpa; non plus facit Papa aut Episcopus, quam infimus Sacerdos; imo ubi non est Sacerdos, aeque tantum quilibet Christianus, etiamsi mulier aut puer esset. g 0 (k 5 ) x4, Nui- m x Pag. 14. Nullus debet Sacerdoti respondere,le esse contritum j nec sacerdos requirere. 8 l if. Magnus est error eorum , qui ad Sacramenta Eucharistia: accedunt, huic innixi, quod sint confessi, quod non sint sibi conscii alicujus peccati mortalis , quod praemiserint orationes suas & praeparatoria:omnes illi ad judicium sibi manducant,& bibunt j sed si credant & confidant, se gratiam ibi consecuturos, haec sola fides facit eos puros & dignos. 83 i5. Consultum videtur, quod Ecclesia in communi concilio statueret Laicös lub ucräque specie communicandos: nec Bohemi sub utraqüe sp'ecie communicantes sunt Haeretici, sed Schismatici. 84 17. Thesauri Ecclesiae, unde Papa dat indulgentiam, non sunt merita Christi & Sanctorum. gs 18. Indulgemiae sunt pia: fraudes fidelium & remissiones bonorum operum & sunt de numero eorum, qua: licent, & non de numero eorum, qua: expediunt. 87 iH. Indulgentiae his, qui veraciter eas assequuntur, non valent ad remissionem poena: pro peccatis actualibus debita: apud divinam justitiam. 88 20. Seducuntur credentes, indulgentias esse salutares, & ad fructum spirküs utiles. . 89 21. Indulgentiae necessariae sunt solum Publicis criminibus & proprie conceduntur duris solummodo & impatit ritibus. 90 22 . Sex generibus hominum indulgentia:, nec sunt necessaria:, nec utiles: videlicet mortuis, nec morituris, infirmis legitime impeditis; his, qui non commiserunt crimina; his, qui crimina commiserunt, (ed non publica . his qui meliora operamur. 9 g 23. Excommunicationes iunc tantum externa: poenae, nec privant hominem communibus spiritualibus Ecclesiae orationibus* $% 24. Docendi sunt Christiani plus diligere excommunicationem, quam timere. „ 93 2 f, Romanus Pontifex Petri Successor, nofi est Christi Vicarius su- pef omnes totius mundi Ecclesias * ab ipso Christo in B. Petro institutus. 9p 26. Verbum Christi ad Petrum i quodcunque solveris super terram &c. extenditur duntaxat ad ligata ab ipso Petro. §§ 27. Certum in manu Papa: aut Ecclesiae prorsus hon esse, statuere articulos fidei; imo nec leges morum seu bonorum operum. 97 28. Si ag, Si Papa cum magn! parte Ecclesiae sic vel fic sentiret,nec etiam erraret, adhuc non est peccatum aut hacresis, contrarium sentire, praesertim in re non necessaria ad salutem, donec fuerit per ^ , Concilium Universale alterum reprobatum, alterum approba- - ' tum * 98 29. Via nobis facta est enervandi auctoritatem conciliorum, & liberi : contradicendi eorum gestis, & judicandi eorum decreta &con- fidenter confitendi , quidquid verum videtur, sive probatum fuerit, sive reprobatum ä quocunque Concilio. io«k 30* Aliqui articuli Joannis Hufs condemnati in Concilio Constantiensi sunt Christianislimi, verissimi & evangelici, quos nec universalis Ecclesia posset damnare. 101 51, In omni opere bono justus peccat. 103 32. Opus bonum optime factum, est veniale peccatum. 104 33. Haereticos comburi, est contra voluntatem spiritus. lOf., 34. Praeliari adversus Tureas, est repugnare Deo visitanti iniquitates nostras per illos. 106 3f. blemo est certus,se non semper peccare mortaliter propter necessitatem superbia: vitium, 108 36. Liberum arbitrium post peccatum est res de solo titulo dum facit, quod in se est, peccat mortaliter. 10- 37. Purgatorium non potest probari ex sacra scriptura, qua: sit in i canone. 110 3Z. Animae in purgatorio non sunt securae de earum salute, saltem omnes; nec probatum est ullis aut rationibus , aut scripturis, ipsas esse, nec extra statum merendi, auc augendae chatitatis. /au, 39. Animae in purgatorio peccant sine intermissione , quamdiu quaerunt requiem & horrent pcenas. ,113 40. Animae ex purgatorio liberat» suffragiis viventium minus beantur , quam fi per se satisfecissent. 1 14 I 41. Praelati Ecclesiastici, & Principes saeculares non mase facerent, si omnes saccos mendicitatis delerent. n6 ! Contra Michaelem Bajum. i i. Nec Angeli,nec primi Hominis adhuc integri merita recte vocantur gratia, «4 2. Sicut opus malum ex naturi fui est mortis aeternae meritorium, sic opus bonum ex natura sua est vitae aeternat meritorium. ‘ 124 (FO* f.Ec z. Et bonis Angelis & primo homini, si in statu ilio permansissent, usque sci ultimum vitar . felicitas esset merces & non grana. 124 4. Vita aetern^ homini integro & Angelo promissa fuit intuitu bonorum operum, & bona opera ex lege naturae ad .Ihm consequendam per se sufficiunt. ltf f. In promissione facta Angelo & primo homini continetur naturalis justitiae constitutio, qua pro bonis operibus sine alio respectu vita aeterna justis promittitur. I2f’ & Naturali lege constitutum fuit homini, ut, si in obedienria perseveraret, ad eam vitam percransiret,in quä mori non posset. 11 6 7. Primi hominis integri merita fuerunt primae creationis munera, sed juxta modum loquendi Scripturae Sacrae non recte vocantur gratiae: quo fit, ut tantum merita, non etiam gratiae debeant nuncupari. 127 z. In redemptis per gratiam Christi nullum inveniri potest bonum meritum, quod non sic gratis indigno collatum. 127 §. Dona concessa homini integro & Angelo forsitan non improbandä ratione possunt dici gratia,sed quia secundum usum Sacrae Scripturae , nomine gratiae ea tantum munera intelliguncur , quae per Jesum Christum male merentibus & indignis conferuntur, ' ideo neque merita , neque merces, quae illis redditur , gratia dici debet. 128 io. Solutio poenae temporalis, quae peccato dimisso farpe manet, & corporis resurrectio proprie non nisi meritis Christi adfcriben- da est. I2g (^cod pie & juste in hac vita mortali usque in finem conversati vitam consequimur aeternam, id non proprie gratia Dei, sed ordinationi naturali statim initio creationis constitutae justo Dei judicio deputandum est : nec in hac retributione bonorum, ad I Christi meritum respicitur, sed tantum ad primam institutionem generis humani , in quä lege naturali institutum est , uc justo Dei judicio obedientite mandatorum vita aeterna reddatur, iap 12. P lagii Sententia est : opus bonum citra gratiam adoptionis factum , non est regni coelestis meritorium. 130 13. Opera bona a filiis adoptionis facta non accipiunt rationem meriti ex eo,quod fiunt per spiritum adoptionis inhabitantem cor- f da filiorum Dei , sed tantum ex < 0, quod sunt conformia legi, quodque p^r ea praestatur obedienria legi. 130 14. Ope- is w m 14. Opera botra justorum non accipient in die Judicii extremi ampliorem mercedem, quam justo Dei judicio merentur accipere, 1 f , Ratio meriti non consistit in eo, quod , qui bene operatur, habeat gratiam & inhabitantem spiritum lanctum , sed in eo solum, quod obedit divinat legi. Non est vera legis obedientia, quae fit sine charitate. Sentiunt cum Pelagio , qui dicunt esse necessarium ad rationem meriti, ut homo per gratiam adoptionis sublimetur ad statum deificum. Opera Catuchemenorum , ut fides & poenitentia ant£ remiflio- «em peccatorum facta, sunt vic* secernat merita, quüm vitam non confequentur, nisi prius praecedentium delictorum impedimenta tollantur. Opera justitiae & temperanti», quae Christus fecit, ex dignitate Personae operantis non traxerunt majorem valorem. 30 . Nullum est peccatum ex natura sua veniale, sed omne peccatum meretur poenam aeternam. Human* ratio lublmatio & exaltatio in consortium divin* natur* debita fuit integritati prims conditionis, & proinde naturalis dicenda est St non super naturalis. Cum Pelagio sentiunt, qui textum Apostoli ad Rom. 2. gentes, qu* legem non habent,naturaliter, qua: legis sunt, faciunt, in- telligunt de gentibus fidei, gratiam non habentibus. Absurda est eorum sententia, qui riicunr, hominem ab initio dono quodam supernaturali, gratuitoque supra conditionem natura fuisse exaltatum, ut fide, spe, charitate Deum supcrnaturaliter coleret, *4, A vanis & otiosis hominibus secundstm insipientiam Philosophorum excogitata est sententia, hominem ab initio sic constitutum , ut per dona natur* luperaddica suerit largitate conditoris sublimatus,& in Dei filium adoptatus. Omnia opara infidelium sunt peccata, & Philosophorum virtutes (unt vitia. Integritas prim* creationis non suit indebita human* natur* exaltatio, sed naturalis ejus conditio. Liberum arbitrium sine grati* Dei adjutorio nonnisi ad peccandum valet. 38 . Pelagianus est error, dicere, quod liberum arbitrium valet ad ullum peccatum vitandum. if. * 7 . 18 . i? »1. 33 . > 35 '[■ 26 27 Pag. * 3 * 13 ! m lzr **3 134 m '35 '35 (FQ I ' 3 « *37 *37 *38 *38 3A. Non £<>, Non solüm fures ii sunt, & latrones, qui Christum viam, ostium veritatis & vitae negant, sed etiam, quicunque aliunde , quäm per Christum, in viam justitiae» hoc est ad aliquam justitiam, conscendi posse dicunt, $0. Aut tentationi ulli sinö gratiae ipsius adjutorio resistere hominem posse, sic, ut in eam non inducatur, aut ab eä separetur. 31. Charitas perfecta & sincera, quae est ex corde puro & conscien» tiä bonä & fide non ficta, tam in catechumenis , quäm in poe- nitentibus, potest esse sine remissione peccatorum. zr. Charitas illa, quae est plenitudo legis, non est semper conjuncta cum remissione peccatorum. 3 j. Catechumenus juste , recte & sancti vivit, & mandata Dei observat, ac legem implet per charitatem, ante obtentam remissionem peccatorum , quas in baptismi lavacro demum percipitur. 34. Distinctio illa duplicis amoris naturalis, videlicet,quo Deus amatur ut Auctor naturar,& gratuiti, quo Deus amatur, ut beatificator, vana est, commentitia & ad illudendum sacris litteris & pluribus veterum testimoniis excogitata. zf. Omne,quod agit Peccator, vel servus peccati, peccatum est. 3 6 . Amor naturalis, qui ex viribus naturae oritur, ex solä Philosophia per elationem praesumptionis humans cum injuria crucis Christi defenditur a nonnullis. 37 * Cum Pelagio sentit, qui bonum aliquod naturale, hoc est, quod ex natura: solis viribus ortum ducit, agnoscit. z8- Omnis amor Creatura: rationalis , aut vitiosa est cupiditas, qua mundus diligitur, quae a Joanne prohibetur ; aut laudabilis illa charitas, quä per Spiritum Sanctum in corde diffusa Deus amatur. 39. Quod voluntarie fit, etiamsi necessitate fiat, liberi tamen fit. 40. In omnibus suis actibus peccator seruit dominanti cupiditati. 41. Is libertatis modus, qui est a necessitate, sub libertatis nomine non repetitur in scripturis, sed solum nomen libertatis a peccato. 4». Justitia, qua justificatur perfidem impius, consistit formalster in obedientiä mandatorum, quae est operum justitia, non autem in gratia aliquä anima: infusä, qua adoptatur homo in filium Dei & secundum interiorem hominem renovatur ac divina: natura: consors 139 i 39 140 Mi 141 H* H3 M? 144 Mf Mf M* Pag. consors efficitur , ut sic per spiritum Sanctum renovatus dein- > i ceps bene vivere & Dei mandatis obedire postit. 14Ö 43. In hominibus poenitentibus ante Sacramentum absolutionis & ini catechumenis ante baptismum , est vera justificatio, separata tamen ä remissione peccatoruiru 143F 44, Operibus .plerifque, quse a fidelibus fiunt, ut maridaitis Dei pareant , cujufrnodi sunt: obedire parentibus, ab homicidio, a furto, a fornicatione abstinere , justificantur quidem homines, f quia fune legis obedientia & verae legis justitia , nori tamen iis obtinent incrementa virtutum. . . 14 f 4f, Sacrificium missa: non alia ratione est sacrificium, quim generali illa, qua omne opus, quod fit* ut Sancta Societate Deo hömö inhaereat. 14$ 4 6. Ad rationem & definitionem peccati non pertinet voluntarium * nec definitionis quaestio est, sed caufx dc originis, utrum omne peccatum debeat esse voluntarium. *49 47. Ünde peccatum origmis vere habet rationem peccati sine ulla relatione äc respectu ad voluntatem, ä quä originem habuit; 149 4g. Peccaturh origininis est habituali parvuli voluntate voluntarium* & habitualicef dominatur parvulo, eo quod non gerit contrarium voluntatis arbitrium. . , i /0 I 49. Et ex habituali voluntate fit, ut parvulus decedens sine regene- i rationis Sacramento, quando usum rationis consecutus erit, | actualiterDeum odio habeat* Deum blasphemet & legi Dei repugnet. if 1 | fö. Prava desideria * quibus ratio non consentit, & qnae homo invitus patitur, sunt prohibita praecepto: non concupisces; i fi fi. Concupiscentia sive lex membrorum * deprava ejus desideria * quae inviti sentiunt homines,sunt vera legis inobediencia. ifi f a. Omne scelus est conditionis, ut suum Auctorem & omnes Pastores eo modo inficere possit* quo infecit prima transgressio, ifg Lz. Quantum est ex vi transgressionis, tantum meritorum malorum contrahunt, qui cum minoribus nascuntur vitiis, quLm qui cum majoribus« ifg f4« Definitiva haec sententia, Deum homini nihil impossibile pratee- pisse, falsd tribuitur Augustino, cum Pelagii sit. 1/4 {f. Deus non potuisset ab initio tale» creare hominem, qualis nunc aaseicur« 154 f 6 , In m x m f 6. In peccato duo sunt, actus & reatus. Transeunte autem actu, nihil manet, nisi reatus sive obligatio ad poenam. f 7 * Unde in Sacramento baptismi, aut sacerdotis absolutione, proprie reatus peccati duntaxat tollitur, & ministerium sacerdotum solum liberat ä reatu, S 8* Peccator poenitens non vivificatur ministerio sacerdotis absolventis , sed d solo Deo, qui poenitentiam suggerens & inspirans vivificat eum, & resuscitat, ministerio autem sacerdotis solus reatus tollitur. /-« Quando per eleemosynas, alidque pietatis opera Deo satisfacimus pro poenis temporalibus, non dignum Deo pretium pro peccatis nostris offerimus, sicut quidam errantes autumant: nam alio- qui essemus saltem aliqua ex parte redemptores; sed aliquid facimus, cujus intuitu Christi satisfactio nobis applicatur & communicatur, ‘ fio. Per passiones Sanctorum in indulgentiis communicatas non pro- prid redimuntur nostra delicta, sed per communionem chrita- tis nobis eorum passiones imparciuntur, ut digni simus, qui Sanguine Christi d poenis pro peccatis debitis liberemur. #1. Celebris illa Doctorum distinctio, divinas legis mandata bifariam impleri: altero modo, quantum ad praeceptorum operum substantiam tantum; alterum, quantum ad certum quendam modum, videlicet, secundum quem valeant operantem perducere ad regnum aeternum, hoc est ad modum meritorum, commenticia est & explodenda. 6%. Illa quoque distinctio,qua opus dicitur bifariam bonum,vel quia ex objecto, & omnibus circumstantiis rectum est & bonum, quod moraliter bonum appellari consuevit, vel quia est meritorium regni aeterni, eoquod fit d vivo membro Christi per spiritum charitatis, rejicienda putatur, fiz. Similiter & illa distinctio duplicis justitiae, alterius, quae fit per spiritum charitatis inhabitantem; alterius, quae fit ex inspiratione quidem spiritus (ancti, cor ad poenitentiam excitantis, sed nondum cor inhabitantis,& in eo charitatem diffundentis, qua divinae legis justificatio impleatur, similiter rejicitur, fiq., Denique & illa distinctio duplicis vivificationis: alterius,qua vivificatur peccator , dum ei poenitentia & vitae novae propositum & inchoatio per Dei gratiam inspiratur: alterius; qua viviica- Pag. 1 ff isfi IJ6 157 '58 «59 if9 ifio tur. tut, qui ver£ justificatur, & palmes vivus in vite Christo efficitur, commentitia judicatur, & scripturis minime conveniens. \ 6 t Nonnisi Pelagiano errore admitti potest usus aliquis fberi arbitrii bonus, sive non malus, & gratia: Christi injuriam facit,qui ita sentit & docet. i6r L6. Sola violentia repugnat libertati hominis naturali. 16 z 67. Homo peccat etiam damnabiliter in eo,quod necessariö facit. 162 Infidelitas pure negativa, in his, quibus Christus non est prsedica- tus, peccatum est; 163 6 $. Justificatio impii fit form alitor per obedientiam legis, non autem per occultam communicationem & inspirationem gratiae, quae per eam justificatos faciat implere legem. l6z 70. Homo existens in peccato mortali, live in reatu retem« damnationis, potest habere veram charitatero., & charicas etiam perfecta potest consistere cum reatu retem« damnationis. 164 fi. Per contritionem, etiam cum charitate perfecta ,& cum voto suscipiendi Sacramentum conjunctam , non remittitur crimen ( extra casum necessitatis & martyrii) sine actuali susceptione Sacramenti. l6s 7*. Omnes omnino justorum afflictiones sunt ultiones peccatorum ipsorumr Unde Job&Martyres,propter sua peccata passi sunt. i6f 73, Nemo, prater Christum, est absque peccato originali: hinc Beata Virgo mortua est propter peccatum ex Adam contractum, omnefque ejus afflictiones in hac vitä , sicut & aliorum justorum , fuerunt ultiones peccati actualis & originalis, i6§ 74. Concupiscentia in renatis relapsis in peccatu ri mortale, in quibus jam dominatur, peccatum est, sicut & alii h bi us pr^vi. 167 7y, Motus pravi concupiscentia: sunt, pro statu hominis vitiati,prohibiti prxeepto.: non concupisces: unde homo eos sentiens & non con'entiens , transgreditur prscepcum : non concupisces, quamvis transgressio in peccatum non depuretur. 167 76. Qoamdiu al quid concupiscenti« carnalis in : nte est, non facit praeceptum: Dtliges Dominum Deum tuum ex toto corde iuo. i 6$ 77, Satisf'ctiones Isborios« justificatorum non valent expiare de condigno pcenam temporalem, restantem post culpam condonatam. s6S 7?, Immortalitas primi hominis non erat grati* bcnefi.ium, f-d naturalis sondicio. 169 (Gg) 79. Falsa m x m Pag. 7^. Falsa est Doctorum sententia, primum hominem potuisse ä Deo creari & institui fine justitia naturali. 170 Contra Cornelium Jansenium. t. Aliqua Dei präxepta hominibus justis volentibus & conantibus fecundum präsentes , quas habent, vires sunt impossibilia, deest quoque illis gratia, quä possibilia fiant. i. Interiori gratiae in statu naturae lapsa; nunquam resistitur. 176 177 Ad merendum & demerendum in statu naturae lapsae non requiritur in homine libertas L necessitate , sed (iifficit libertas a coactione^ 4. Seirst- Pebgiani admittebant provenientis gratiae interioris necessitatem ad singulos actus,etiam ad initium fidei,& in hoc erant haeretici, quod Vellent,eam gratiam talem esse, cui posset humana voluntas resistere vel obtemperare. Semi- Pebgianum est, dicere, Christum pro omnibus omnino hominibus mortuum esse aut sanguinem fudisse, Pars II. Propositiones damnatae? ah Alexandro VIL Pag, »• ¥ TQmo nullo unquam vitas tempore tenetur elrcere actum fidei, X JL spei & charitatis ex vi praeceptorum divinorum ad eas virtutes pertinentium. Vir equestris ad duellum provocatus potest illud acceptare, ne timiditatis notam apud alios incurrat, z. Sententia asserens, bullam ccenae solum prohibere absolutionem haeresis, & aliorum criminum, quando publica sunt, & id non derogare facultati Tridentini, in qua de occultis criminibus sermo est, anno 169 die ig*- Jul. in Consistorio Sacra Congregationis Emin. Card. visa £4 tolerata esL I9t 4. Prx- X Pag. 4. Praelati regulares possunt in foro conscientiae absolvere quoscun- 7 que teculares ab hxresi occulta & ab excommunicatione propter ipsam incursi. 19X f . Quamvis eyidenter tibi constet. Petrum esse hcere.ticum, non teneris denuntiare, si probare non postis. r§r 6. Confessarius , qui in sacramentali confessione tribuit pcenitenti chartam postea legendam, in qua ad venerem incitat, non censetur sollicitasse in consessione , ac proinde non est denuntiandus. , 193 7. Modus evadendi obligationem denuntiandas sollicitationis est , si sollicitatus confiteacur cum sellscitapte^ hic potest ipsum absolvere absque onere denuntiandi, 194 I. Duplicatum stipendium potest sacerdps pro eästem missa liciti accipere applicando petenti partem etiam spsciahssimam fructus ipsimet celebranti correlpondentem, idqus post Decretum Urbani VIII. 194 9. Post Decretum Urbani potest Sacerdos, cui missae celebrandae traduntur, per alium satisfacere, collato ssli minore stipendio,alia parte stipendii sibi retenta. 19s jo. Non est contra justitiam, pro pluribus Sacrificiis stipendium accipere & Sacrificium unum offerre. Neque etiam est contra fidelitatem, etiamsi promittam, promissione etiam juramento firmata, danti stipendium, quod pro nullo alio offeram. ,96 II. Peccata in confessione omissa, seu oblita, ob instans periodum, aut ob aliam causam , non tenemur in sequenti confessione exprimere. -19S 12 Mendicantes possunt absolvere ä casibus Episcopis reservatis, non obtenta ad id Episcopi facultate, 197 iq. Satisfacit praecepto annuae confessionis, qui confitetur regulari Episcopo praesentato, sed ab eo injuste reprobato. x , z 14. Qui facit confessionem voluntarie nullam , satisfacit praecepto Ecclesiae. 199 Is. Pcenitcns propria auctoritate substituere sibi alium potest, qui loco ipsius poenitentiam impleat. 199 16. Qui beneficium curatum habent, possunt sibi eligere in confd- sariuro simplicem Sacerdotem, non approbatum ab Ordinario. 200 !>7. Est licitum religioso & Clerico, calumniatorem gravia crimina de se vel de sua religione spargere minantem o< edere, quando aIms modus defendendi tm fanent, uti suppetere non videtur, si (Gg) 2 Ca- MX Calumniator fit paratus, vel ipsi religioso, vel ejus religioni, publice & coram gravissimis* viris praedicta impingere, nisi occidatur. aoi jg. Licet interficere falsum accusatorem, falsos testes, ac etiam judicem , ä quo iniqua certo imminet sententia , si aliä vi non potest innocens damnum vitare. ao % 19. Non peccat maritus occidendo propria auctoritate uxorem in adulterio deprehensam 204 ao. Restitutio ä Pio V. imposita Beneficiatis non recitantibifs non debetur in conlcientiä ante sententiam declaratoriam judicis, eo quod sit poena. _ 20 j a'l. Habens capellaniam collativam, aut qnodvis aliud beneficium ecclesiasticum, si studio litterarum vacet, satisfacit fuse obligationi, si offic ium per alium recitet. 404 aa. Noti est contra justitiam,.beneficiaEcclesiastica non conferre gratis, quia Collator conferens illa beneficia ecclesiastica pecuniä interveniente non exigit ilbm pro collatione berkficii, sed ve- luti pro emolumento temporali, quod tibi conferre non tenebatur. 204 4 'Frangens jejunium ecclesiasticum , ad quod tenetur , non peccat mortaliter, nisi ex contemptu vel ex inobedientia hoc laciat, puta , quia non vult se subjicere praecepto. 20 f 44. Mollities, Sodomia & bestialitas sunt peccata ejusdem speciei infima*, ideoque lufficit dicere in confessione, fe procurasse pollutionem , roL tf, Qui habuit copularri cum solutä , satisfacit consessionis praecepto dicens : commisi cum soluta grave peccatum contra castitatem, non explicando copulam, 407 L 6 . Quando litigantes habent pro fe opiniones seque probabiles, potest Judex pecuniam accipere pro ferenda sententia in favorem imius prae alio» 407 47. Si liber sit alicujus junioris & moderni, debet opinio censeri probabilis , dum non constet, rejectam esse ä sede Apostolica tanquam improbabilem. roK ag, Populus non peccat, etiamsi absque ulla causa non recipiat legem a principe promulgatam.- 409 49. In die jejunii, qui saepius modicum quid cotneriit, etsi notabilem quantitatem in fine comederit, non frangit jejunium. 2 r 1 3’6« Omnes Ko. Omnes officiales, qui in reputdica corporaliter laborant, sont excusati ab obligatione jejunii, nec debent se certi ficare, an labor sit compatibifis cum jejunio. 31. Excusantur a praecepto jejunii omnes illi, qui ites agunt equitando ; utcunque iter agant, etiamsi iter necessarium non sic, & etiamsi iter unius diei conficiant. zr. Nön est evidens, quod consuetudo nort comedendi ova& lactici- nia in qiradragefima obliget. 33. Restitutio fructuum ob ömiffiortem herarum suppleri potest per quascunque eleemosynas, quas beneficiarius de fructibus fui beneficii fecerit. 34. In die palmarum recitans officium paschale satisfacit praecepto. 3f, Unico officio potest quis satisfacere dupljci praecepto pro dio praesenti A crastino; zL. Regulares possunt in foro conscientiae uti privilegiis suis, quae sunt expressi revocata per ConciliumTridentinum, 37. Indulgentia: concessae regularibus, & revocatae i Paulo V. hodie fant rcvalidat^.- z-3. Mandatum Tridencmi factum sacerdoti sacrificanti ex necesiita- to, cum peccato mortali confitendi quamprimum, est consilium non praeceptum. 39. Illa patticula: quamprimum, in'telligitur,cu'm sacerdos suo tempO^ re confitebitur. 40. Est probabilis opinio,qbae dicit,esse tantum vefliale ofculdmhabitum ex delectatione carnali di sensuali, quae ex osculo oritur, secluso periculo con r en s üs ulterioris & pollutionis. 41. Non est obligandus Loneubinarius ad ejiciendam Concubinam si haec nimis utilis esset ad oblectamefttum Concubinarii, vulgo regalo. dum deficiente illa nimis aegre ageret vitam, & aliae epulae taedio magno coneubinarium afficerent, & alia famul» nimis difficile inveniretur. 42. Licitum est, mutuanti aliqssd sttprlf sortem agere , si se obliget ad non repetendam sortem u'que ad certum tempus. 43,. Annuum legatum pro anima relictum noh durat plus,- quam per decem anrtoS. 44 Q.ioad forum conscienti*> re6 correcto ejusque contumaciaccs- sante, cessant censurae. 4x. Libri prohibiti donec eXpurgesttur , possunt retineri, usque dum auhibkss diligentia corrigantur. CGg) i 2iat ili 214 iis %if 2i€ iis ii 7 2rg 2 k- 2 lp 226 * aii 244 2*3 223 ab m x m ab Jnnocentio XI. Pag- g, Non est illicitum in Sacramentis conferendis sequi opinionem pro* babilem de valore Sacramenti, relicta tutiore, nisi id veter lex, conventio, aut periculum gravis damni incurrendi. Hinc sententia probabili tantum utendum non est in collatione baptismi, Ordinis Sacerdotulis aut Episcopalis. 128 L. Probabiliter existimo , judicem posse judicare juxta opinionem etiam minus probabilem. ' rr- 5. Generarim , dum probabilitate sive intrinseca , sive extrinseca, quantumvis tenui, modo a probabilitatis finibus non exeatur, confisi aliquid agimus, femper prudenter agimus. ~~ LZ» 4. Ab infidelitate excusabitur infidelis non credens ductus opinione minus probabili. 231 f. An peccet mortaliter, qui actum dilectionis Dei semel tantum in vita eliceret, condemnare non audemus. 2ZL j 5 . Probabile est, ne singulis quidem rigorose quinquenniis per se obligare prtecepcum'cbaritads erga Deum. 233 7* Tunestolutn ohhgat s prateeptunj chantaris) quandp tenemur justificari , & non habemus aliam viam, qua justificari possumus. 234 J}, Comedere & bibere usque ad satietatem ob solam voluptatem, non est peccatum, modo npn obsit valetudini, quia licite potest appetitus naturalis suis actibus frui. 234 A. Opus conjugii ob solam voluptatem exercitum omni penitus caret culpä, ac defectu veniali. 23s 10. Non tenemur proximum diligere actu interno & formali. 236 11. Praecepto proximum diligendi satisfacere possumus per solos actus externos. *37 ia. Vix in Saecularibus invenies, etiam in Regibus, superfluum sta- stui. JEt ita vix aliquis tenetur ad eleemosynam, quando tenetur tantum ex superfluo statui* 238 i3. Si cum debita moderatione facias, potes absque peccato mortali de vita alicujus tristari, & de illius morte naturali gaudere, illam inefficaci afssctu petere & desiderare, non quidem ex diiplicenriä Personas,sed ob aliquod temporale emolumentum. 239 »4. Licitum est, absoluto desiderio cupere mortem Patris j non quidem, m )°(G .. . Pagy dem iri m Ium Patris , sed ut bonum cupientis; quia nimirum ei obventura ett pinguis hereditas. 140 is. Lici cum est gaudere de parricidio Parentis ä se iri ebrietate perpetrato , propter ingentes divitias inde ex hsereditate consecutas. 44^ iS, Fides nori censetur cadere sub praeceptum speciale & secundum fe. , 441 17. Satis est, actum fidei semel in vita elicerd 242 1§. Si a potestate publicis quis interrogetur, fidem ingenui confiteri, ut Deo & ridet gloriosum, consulo: tacere; üt peccamino- suin, per se non-damno; . . 24s* 7A. Voluntas non potest efficere, ut assensus fidei In se ipso sit magis firmus ^ quam mereatur pondus rationum ad assensum impellentium, ^ , 444- ao. Hinc potest quis prudenter repudiare assensum, quem habebat superhaturalem. 44s 41. Assensus fidei superriaturalis & utilis ad salutem stat cum notitiä solum probabili revelationis; imo cum formidine*qua quis formidet, ne non sit locutus Deus. - 44L 44. Nonnisi fides unius Dei necessaria videtur necessitate medii, nön autem expiicita remuneratronis. «47 4 Z. Fides late dicta,ex testimonio Creaturarum, similive motivo ad justificationem sufficit» Ä47 44. Vocare Deum in testem mendacii levis, non est tarita irreverentia, propter quam velit aut possit damnare hominem. 445 45. Cum causa licitum'est jurare sine animo jurandi, sive res sit levis, sive gravis. 449- 46 . Si quis Vel solus vel coram aliis, sive interrogatus, sive propria sponte', sive recreationis causa, sive quocunque alio fine juret, se non fecisse aliquid, quod revera fecit, intelligendo intra se aliquid aliud, quod non fecit, vel aliam viam ab ea, in quZ fecit » vel quodvis aliud additum verum, revera non mentitur, nec est perjurus. 25S 27. Causa justa utendi his ampftibologiis est , quoties id necessarium, aut utile est ad salutem corporis, honores, res familiares tuendas, vel ad quemlibet alium virtutis actumita uc veritatis occultatio censeatur tunc expediens & studiosa. ist 48 - Qü mediante commendatione, vel munere,ad Magistratum vel officium W)°(W officium publicum promotus est, poterit cum restrictione metu tali prastare juramentum, quod de mandato regis a similibus solet exigi, npn habito respectu ad intentionem exigentis,quia non tenetur fateri crimen occultum. rfr Urgens metus gravis est causa justa Sacramentorum administra- tibnerii simulandi. Ls-z iFas est Viro honorato occidere invasorem, qui nititur calumniam inferre, si aliter harc calumnia evitari nequit; idem quoque dicendum, si quis impingat alapam vel fuste percutiat, & post inflictam alapam vel ictum fultis fugiat. 254 S-i. Regulariter occidere possum furem pro conservatione unius aurei. ' zff zr. Non solum licitum est defendere defensione occisivä, quae actu possidemus, sed etiam ad quas jus inchoatum habemus, & quae hos possessuros speramus." aff zz« Licitum est tam haeredi, quam legatario, contra juste impedientem, ne vel hereditas adeatur, vel 1-gata solvantur , se taliter defendere : Sicut & jus habenti in cathedram , vel praebendam contra eorum possessionem injuste impedientem. 1 $4' Licet procurare abortum ante animationem fcectis,ne puella deprehensa gravida ocudatur, aut infametur. 2f7 3f. Videtur probabile, omnem foetum, qu mdiu in utero est, carere anima rationali , & tunc primum incipere eandem habsre, cum patitur; ac consequenter dicendum erit, in nuHo abortu homicidium committi, 2|8 z6. Permissum est furari, nem solum in extrema necessitate, sed etiam in gravi. 2sI Z7. Famuli & famulae possunt occulte Heris suis sorripere ad compensandam operam suam , quam majorem judicant salario, quod recipiunt. 260 38. Non tenetur quis sub poena peccati niortflis restituere, quod abla f um est per pauca lurca, quantumcunque fit magna summa totalis. 161 39. Qui alium movet,aut inducit ad inferendum grave damnum tertio, non tenetur ad restitutionem illius damni illati. 26» 40. Contractus Mohatra licitus est, etiam respectu ejusdem Person» & cura contractu retipvunditionb praevie inito, cum intettip- ae lucri. 263 41, Cum 4i. Cüm numerata pecunita pretiosior sit numerandi, & nullus sit, qui non majoris faciat pecuniam präsentem , quam futuram , potest creditor aliquid ultra fortem ä mutuatario exigere, A eo titulo ab usura excusari. 264 I 42. Usura non est, dum ultra sortem aliquid exigitur,tanquam ex benevolentia & gratitudine debitum, sed solum, si exigatur tanquam ex justitia debitum. 26 f ! 43- Quidni nonnisi veniale sit, detrahentis auctoritatem magnam tibi noxiam falso crimine elidere. 266 1 44. Probabile est, -non peccare mortaliter., qui imponit falsum crimen alteri, ut suam justitiam & honorem defendat. Et fi hoc non sit probabile, vix ,ulla erit doctrina probabilis in theologia. 267 4 f * Dare temporale pro Spirituali non est Simonis, quando temporale non datur tanquam pretium , sed duntaxat tanquam moti- vum conferendi vel efficiendi Spirituale, vel etiam quando temporale sit solum gratuita compensatio pro Spirituali., aut aconträ, 26g )( 4§. Et ki quoque locum habet, etiamsi temporale sit principale mo- tivum dandi Spirituale: imo etiam fit finis ipsius rei Spiritualis, sic, ut illud pluris aestimetur, quam res Spiritualis. »6I 1 47, Cum dixit Concilium Tridentinum , eos alienis peccatis comma. \ tricantes mortaliter peccare, qui, nisi quos digniores & Ecclesiae i magis utiles ipsi judicaverint, ad Ecclesias promovent, Conci- j iium vel primo videtur per hos digniores non aliud significare velle, nisi dignitatem eligendorum, sumpto comparativo pro positivo: vel secundo locutione minus propria ponit digniores , ut excludat indignos, non vero dignos; vd tantum loquitur, quando fit concursus, 27© | 4g. Tam clarum videtur, fornicationem secundum se nullam involvere malitiam, & solum esse malam, quia interdicta, ut contrarium omnino rationi dissonum videatur. 27I | 45 5, Mollities jure natura? prohibita non est; unde, fi Deus eam non interdixisset, tepe esset bona & aliquando obligatoria sub mortali. 271 ; fo. Copula cum conjugata,consentiente marito,non est adulterium, adeoque sufficit in confessione dicere, sc esse fornicatum. 27! 1 ft. Famulus , qui submissis humeris scienter adjuvat herum suum ascendere fenestras ad stuprandam Virginem, & multotics ipsi (Hh) sub- subservit, deferendo scalam, aperiendo januam, aut quid sirrile cooperando, non peccat mortaliter, si id faciat metu notabilis detrimenti, puta, ne ä Domino mald tradlttur, ne torvis oculis afpiciatur, ne domo expellatur» 274 ja. Praeceptum lervandi festa non obligat sub mortali, seposito scandalo , si absit contemptus, 27/ f 3. Satisfacit praecepto ecclesia: de audiendo sacro,qui duas ejus partes, imo quatuor simul a diversis celebrantibus audit. 276 54., Qui non potest recitare matutinum & laudes, potest autem reliquas horas, ad nihil tenetur, quia major pars trahit ad se minorem, 276 f f. Pra^epto communionis annuae satisfacit per sacrilegam Domini manducationem. 277 jfi. Frequens confeflio & communio, etiam in his,qui gentiliter vivunt, est nota praedestinationis. 278 f 7. probabile est, sufficere atritionem naturalem, modo honestam. 279 jg, Non tenemur Confessario interroganti fateri peccati alicujus consuetudinem. ago 59. Licet sacrair.enraliter absolvere dimidiate tandem confessos, ratione magni concursus, poenitendum.»qualis v g. potest contingere in die magnae alicujus sestivitatis,aut indulgentiae. 2§I 60. Poe nitenti habenti consuetudinem contra 1 gern Dei , naturae, aut ecclesiae, etsi emendationis spes nulla r.ppareat, nec est neganda, nec d fferenda absolutio, dummodo ore proferat, sedolere & proponere emendationem. 282 61. Potest aliquando absolvi,qui in proxima peccandi occasione versatur, quam potest & non vult omittere, quin imo dirtctt & ex proposito quaerit, aut ei se ingerit. 285 62. Proxima occasio peccandi non > st fugienda, quando causa aliqua utilis, ant honesta non fugiendi occurrit, 284 65. Licitum est, quaerere d rectd occasionem proximam peccandi pro bono spirituali, vel temporali nostro, vel proximi. 2gf €4. Absolutionis capax est homo, quantumvis laboret ignorantia mysteriorum fidei, & etiamsi per negligentiam etiam culpabilem nesciat mysterium SS. Trinitatis, & Incarnationis Domini nostri JEfn Christi. 285 65. Appendix hac est propositionum j. 6.7,16. & 17. jam supra ex- Pag. ammatarum, quibus solüm addic, fidem in specie quoad mysteria Trinitatis & Incarnationis sufficere, (i vel semel in vitä eliciatur, sive in juventute, sive in adolescentiä , sive in senectute. *87 Ex decreto peculiari ejusdem Pont, lnnocentii XL i. Deus donat nobis omnipotentiam suam, ut e! utamur, sicut aliquis donat alteri villam vel librum. 294 L. Deus subjicit nobis omnipotentiam suam. 295 ab Alexandro VIII. ex primo decreto. I, OOnitas objectiva consistit in convenientiä objecti cum natura JD rationali; formalis vero in conformitate aäus cum regulä morum; ad hoc sufficit, ut actus moralis tendat in finem ultimum interpretative: Hunc homo non tenetur amare, neque in principio vitat, neque in decursu vitat suat moralis. 29s L. Peccatum philosophicum seu morale est actus humanus disconveniens naturae rationali & rectae rationi; theologicum vero & mortale est transgressio libera divinat legis. Philosophicum, quantumvis grave in illo, qui Deum vel ignorat, vel de Deo actu non cogitat, est grave peccatum, led non est ostenta Dei, neque peccatum mortale dissolvens amicitiam Dei, neque aeterna poena dignum. 299 ab Alexandro VIII. ex secundo decreto. 1. ¥N statu natur* lapsae ad peccatum mortale & demeritum suffi- I. cit illa libertas, qua voluntarium ac liberum fuit in causa lua, peccato originali Lc voluntate Adami peccantis, 30) (Hh) 2 a. Ta- m (o) Pag- S, Tametsi detur ignorantia, invincibilis juris naturae,haee ih statu-natur* lapi* operantem ex ipsa non excusat ä peccato formali. 304. 4. Non licet sequi opinionem vel inter probabiles probabilissimam. 30s 4. Dedit semetipsum pro nobis oblationem Dei,non pro solis electis, sed pro omnibus & solis fidelibus-, £ 0 g, x. Pagani, Judari, Haeretici, aliique hujus generis, nullum omnino accipiunt ä J£(u Christo influxum, adeoqtv? hinc recte inferes, in illis esse voluntatem nudam & inermem, sine omni gratia sufficiendi j 0 <- 6. Gratia sufficiens statui nostro non tam utilis, quam pernitiesa est, sic,ut proinde merito possimus petere:, ä graud siffidenti libera nos, Domine.- 7. Omnis humana actio deliberata est D‘ei dilectio vel'mundi : si Dei, charicas patris est, si mundi, concupiseentia carnis, hoc est, mala est» 309- g. Necesse est, infidelem in omni'opere peccare: 9. Revera peccat, qui mdio habet peccatum merä ob ejus turpitudinem & disconveniendam eum natura,,sine ullo ad Deum offensum respectu. 2 to ®o. Intentio,qua quis detestatur malum & prosequitur bonum, mer£ ut ccekstem obtineat gloriam, non est recta, nec Deo placens. 31 r •ri. Omne,.quod non est ex fide Christiana supernaturali ,qu* per dilectionem operatur, peccatum esso 2 j x rr. Qdj.ndo in magnis peccatoribus deficit omnis amor,deficit etiam fides, & etiamsi videantur credere,non est fides divina,sed humana. % 313- A-z. Qpisquis etiam aeternae mercedis intuitu Deo famulatur,charita- te si caraerit, Vitio non caret, quoties intuitu licet beadtudinis operatur. 14» Timor gehenna: non esi fupernaturalis* j tj. Attritio, quae gehennae- & poenarum metu concipitur, sirse dilectione b-nevolcntiae Dei propter se , non est. bonus motus ac ftipernatural s. »iv y 6 * Ordinem praemittendi satisfactionem absolutioni induxit non politia , eüt institutio ecclesias, sed ipsa Christi sex & proscriptio, natürä rei idipium quodammodo dictante. ^ 3ig Per illam praxin. mox absolvendi ordo poenitenti* est inversus. 3 i 9 , *•$, Con- f&. Consuetudo moderna quoad administrationem Sacramenti poenitentia: ,* etiamsi eam plurimorum hominum sustentet auctoritas, & multi tem poris diuturnitas confirmet, nihilominus ab ecclesia non habetur pro uiu, sed abusu; 31Ö 19. Homo d§b;-t sgere tora vita poenitentiam pro peccato originali, j zf io, Conf ssiones apud religiosos sectae pleraque vel sacrilegi sunt, vel .nvalidae. Ori.' Parochudus potest suspicari de mendicantibus, qui eleemosynis communibus vivunt , de imponenda nimis levi vel incortgruä poenitentiä , seu satisfactione, ob questum seu lucrum subsidii temporalis. 324; 22. Sacrilegi sunt judicandi, qui jus ad comnfunionem percipiendam praetendunt, antequam condignam de delictis suis poenitentiam egerint, zry rz. Similiter arcendi sünt L communione, quibus nondum ittest amor Dei purissimus & omnis mixtionis expers. z-rL- 34, Ob'atio in templo, qua: fiebat ä B. Virgine Mariä in die purificationis sute per duos pullos columbarum, unum in holocaustum & alterum pro peccatis , sufficienter testantur, quod indiguerit purificatione , & quod filius, qur offerebatur, etiarn 5 maculä matris maculatus effet secundum verba legis. 3-a>f ap, Dei Patris sedentis simulacrum nefas est in Christiano templo collocare. J2g 36. Laus, qua: deferturMarisc, üt Mariae, vana eff 330* 17. Valuit aliquando baptismus sub hac formä collatus ih nomine Patris &c. praetermissis illis. Ego te baptizo; 331.’ »8. Valet baptismus collatus ä Ministro , qui omnem ritum externum , formamque baptizandi observat, intus vero in corde suo apud se resolvit :non 'mendo fac ere, quod facit Ecclesia, 33^ i§. Futilis & toties convulsa est assertio de Pontificis Romani supra Concilium Oecumenicum auctoritate , atque ; in fidei quatstio* nibus decernendis infallibilitace. 333- 30. Ubi quis invenerit Doctrinam in Augustino clare fundatam, il- lam abfoiutd potest tenere & docere, non respiciendo ad ullam* Pontificis bullam. 334 3.1, Bulla Urbani Vlll. in eminenti: est subreptitiai* 336 CHh); Con- m )oc m Pag. Contra Michaelem de Molinos» 1. Necessarium est» annihilare potentias, & hxc est via interna. 343 2. Velle operari active est ostendere Deum, qui vulr (olus agens esse, & ideo necesse est, derelinquere se in illo - & deinde ls habere corporis mortui instar, 344 3. Vota, faciendi aliquam rem, sunt impeditiva perfectionis. 344 4. Activitas naturalis est inimica gratiae, & impedit operationem Dei & veram perfectionem, quia Deus vult operari in nobis sind nobis. Z4/ 5. Anima nihil operando annihilat fe & redit ad suum principium, & ad luam originem, quae est essentia Dei, ubi manet transformata & divinisara, & tunc Deus manet in fe jpso, quia tunc non sunt amplius duae res unitae ; sed una sola , & sic vivit & regnat Deus in nobis, & anima fe annihilat in esse operativo. 346 €. interna via est, in quä non cognoscitur aut lumen, aut amor,aut resignatio, neque necessarium est, cognoscere Deum, & sic bene proceditur. 346 7. Non debet anima cogitare aut praemium, aut poenam, aut paradisum , aut infernum, aut mortem, aut aeternitatem. 347 8. Non debet velle (cire, an ambulet cum voluntate Dei, an sit resignata illi, vel non ; nec est necesse, ut velit cognoscere suum statum , nec proprium nihilum, sed fele habeat quasi corpus mortuum. 348 9. Non debet anima memor este vel fui ipsius, vel Dei, vel ullius rei, & in via interna omnis reflexio est nociva, etiam reflexio super suas actiones humanas, ac proprios defectus. 348 10. Si propriis defectibus aliquis scandalizat alterum , non est necesse ad id facere reflexionem , dummodo non sit voluntas scandalizandi; & non posse reflectere ad proprios defectus, est donum Dei. 343 11. Ad dubia, qua: accidunt, rectene procedamus, an non, non est necessarium reflectere. 3/0 ii. Qui dedit liberum arbitrium Deo, non debet curare de ulla re, nec de inferno, nec de paradiso, nec de habendo desiderio suas propria: perfectionis, nec virtutum, nec propriae sanctitatis, nec propriae salutis, a cujuz etiam spe se purgare debet, 3/0 1 z. Dum I I? )o( m Dum consignatum fuerit liberum arbitrium Deo, illi debet relinqui cura 6 c cogitatio omnium rerum nostrarum, & permitti, uc in nobis sine nobis suum divinum faciat velle* Pag. 35 * 14. Qui resignatus est divinae voluntati, non debet ä Deo quidquarrf petere, quia petere est imperfectio, ctfm sit actus propria: voluntatis & elettionfc,& est quodammodo velle, ut divina voluntas nostra: se conformet, 5 c non nostra voluntati divina:; & illud : petite & accipietis » non fuit dictum ä Christo pro arti- mabus internis, quae nolunt habere voluntatem, quin & istae eo deveniunt, uc non possint a Deo quidquam petere. I/. Unde sicut nihil debent ä Deo rogare, etiam non tenentur illi redd -re gratias pro ulla re, quia utrumque est aequaliter actus propr * voluntatis, »6 Non oportet qustrere indulgentias pro pcend debitai peccatis propriis, quia melius est iatisfacere divinae justitir, quam quaerere misericordiam: nam illud procedit ex puro amore Dei, & hoc ex amore interessato, id est personalis commodi nostri, & non est grata Deo, nec meritoria, quia est velle subterfugere crucem. 17. Ex quo traditum est Deo liberum arbitrium , cura etiam ac cogitatio anima: nostrae non debent ulterius aestimari tentatio- nes, nec alia iis fieri resistentia , nisi n gativa, non utendo industrii! ; & si natura inde pacicur, netesis« est illam sinere paci, quia natura est. 18. Qui in oratione utitur imaginibus, figuris, speciebus, & propriis conceptibus, non adorat Deum in spiritu & veritate. . J9. Qui amat Deum, prout illum ratio argumentando repraesentat, aut intellectus comprehendit, non amat Deum verum. 10. Dicere, in oratione utendum discursu & cogitatibus tunc, cum Deus non loquitur anima:, est ignorantia : Dtusnon loquitur unquam: illius loqui est operari, lemperque in animi operatur , dum ista suis discursibus, cogitationibus & operationibus eum non impedit, Ll. In oratione manendum est in fide obscuri & universali cum quiete, & oblivione omnis alterius cogitationis particularis 6 c distinctae attributorum Dei Zr Trinitatis, atque standum in pra:- sentia Dei ad «um adorandum eique serviendum ; verum sine ? 5 * 253 352 354 355 355 356 pro- rproductione ullorum actuum : Deus namque id genus rebus non delectatur. zy6 22, Non est b?c cognitio fidei actus quispiam productus ä creaturä, sed cognitio quasdam illi ä Deo data, quam Creatura non novit fe habere, atque adeo postea scit, se habuisse ; idemque dicendum de amore. AZ. Mystici cum S. Bernardo in scala .Claustralium distinguunt qua» .tuor gradus, lectionem, meditationem , orationem Zc contemplationem infusam. Qui semper est in primo, nunquam transit ad secundum; qui semper est .in secundo , nunquam ad tertium pertingit, qui est contemplatio nostra acquisita, ubi consistendum est tota vita, dummodo Deus non trahat animam nihil tale exspectantem ad contemplationem infusam ; & hac cessante redeundum est animas ad gradum tertium , & in eo consistendum, non amplius revertendo ad fecundum aut primum. 3sS $4, Quantaecunque cogitationes inter orandum accidant , etiam impurae , quin Sc contra Deum & Sanctos, contra fidem & Sacramenta , si non voluntarie foveantur, neque aliquo actu voluntatis rejiciantur, sed cum indifferentia ,& resignationc tolerentur, non impediunt orationem fidei j imo illam reddunt perfectiorem, quia anima magis est resignata voluntati divinas. gfA Lf. Tametsi superveniat somnus & dormiatur, omnino tamen oratur, & contemplatio fit actualiterr.quia oratio & resignatio, resignatio & oratio, totum est idem; & quamdiu continuatur resignatio, utique etiam oratio continuatur. gfA -6. Ives^iL vias: purgativa, illuminativaLcunitiva, est absurdum maximum, quod dictum suerit in mystica, cum non sit, nisi via unica, id est via interna. zLo 27. Qui desiderat & amplectitur devotionem sensibilem, is nec desiderat, nec quaerit Deum , sed se ipsum; quique per viam internam incedit, male facit eam desiderando , ac habere conando, sive in locis sacris, sive in sestis solemnibus. 36» ft{. Bonum est tasdium rerum Spiritualium, quia sic ab amore proprio expurgamur. 461 23. Cum anima interna fastidit discursus de Deo St virtutibus, ma- netque mxm Pag. nerque frigida, non sentiendo,se ad fervorem accendi, bonum signum est. ;6r |0. Quidquid sensibile in vita Spirituali percipitur, illud omne abominabile est, sordidum & immundum. ;6r 31. Nemo tneditativus exercet veras virtutes internas, quse non debent cognosci a sensibus. Opus est amittere virtutes. -6r 34. Nec ante, nec post communionem alia opus est prscparatione aut gratiarum actione ( pro animabus hisce internis ) quam ut se teneat in solita resignatione passiva : quia in bac invenitur amor , qui supplet modo perfectiori, quam omnes alii virtutum actus, qui fieri possunt & fiunt in viä ordinaria. Et si in hac occasione communionis accidant motus humiliationis, petitionis aut gratiarum actionis, reprimi debent, quoties non cognoscuntur esse speciales Dei impulsus ; aliter enim sunt impulsus naturas necdum mortuae. 36z §3. Mal£ facit anima , quae via istä interna graditur, si diebus fo- lemnibus facere velit conatum aliquem particularem ad hiben- dum sensum aliquem devotionis, quia animabus internis omnes dies sunt pares, omnes festi: ide'mque est de locis sacris, cum omnia loca his animabus sint paria. 364 Deo gratias agere lingua & verbis, non est animarum internarum, quarum est, in silentio se tenere, non prtebentes Deo impedimentum, quo minus in eis operetur, & quanto amplius se Deo resignant, tanto magis experiuntur impotentiam dicendi; Pater noster. 364 jf, Animabus hujus viae intern* non convenit, ut faciant operationes edam virtuoses ex propriä electione & activitate : alioqui mortua: non forent. Nec debent facere actus amoris erga Divam Virginem, Sanctos, humanitatem Christi, quia cum hac sint objecta sensibilia, talis est amor erga illa. | z§. Nulla Creatura, neque Diva Virgo, nec Sancti sedem habere debent in corde nostro ; quia Deus solus vult occupare illud & possidere. 37. In occasione tentationum etiam vehementium non debet anima facere actus explicitos virtutum oppositarum , sed tenere se in supradicto amore & resignatione. 367 (Ii) 38. Crux Pag* g§. Crux voluntaria mortificationum gravis est,& sind fructu, ideo- que omittenda. ?68 Opera sanctissima & austeritates, quas Sancti subierunt,non suf- ficiunt ad animam vel uno assultu liberandam. 368 . Beata Virgo nunquam aliquod opus externum fecit, & omnium 4 Sanctorum fuit Sanctissima: igitur perveniri potest ad Sanctitatem fine opere externo. 369 ai Deus, ut nos humiliet, & ad veram transformationem pertin- * ' o«e faciat, permittit, & vult in ammabus quibusdam perfectis etiam non arreptitiis, ut Dasmon operetur violentiam in carum corporibus, illasque committere faciat actus carnales, etiam in vigiliä 6c sind mentis offuscatione movendo illis physi- ce manus, aliaque membra contra earum voluntatem, & idem dicendum'est in ordine ad alios actus peccaminosos : quo cassi non (unt peccatum, quia non adest consenssis» 370 AS Potest dari casus , quo hae violentiae ad actus carnales existant in 4 eodem tempore ex parte duarum Personarum id est viri & fce* mirix, & consequenter actus ex parte amborum. 370 41. Deus temporibus praeteritis faciebat Sanctos per medium tyran- norum, hodie eos facit per medium Daemonum, qui dum illis caufanc dictas violentias, facit, ut illi magis se vilificent & annihilent in se ipsis, seque in Deo resignent. 371 44. ]ob biasphemavit 81 tamen in eo non peccavit labiis suis , quia ' J id seit per violentiam Damonis, ' 371 ac. Sanctus Paulus passus est in suo corpore tales violentias Daemo- ' nis , unda scripsit: Non> quod velo bonum , boc age ; sed, quod nolo malum f hoc facie, fjl 46. Hae violentiae sunt medium magis proportionatum ad annihilan- ^ ' dam animam , eamque promovendam ad veram transformationem & unionem, neque alia est via, estque via facilior & securior. r 3 7-* 47. Cum hae violentite accidunt, oportet, sinamus Sathanam agere, * ' non utendo proprii! industrii!, aut viribus, sed consistendo in nihilo nostro;ac tathetsi accidant pollutiones,actusque obfcce- ni manibus procurati, atque etiam his magis insolita & peregrina, non opus est his inquietari, sed excludendi sunt scrupuli, dubia. dubia, timores, quia anima magis illuminata, robustiorque Lc candidior efficitur, & acquiritur sancta illa libertas. At inpri- mis non oportet ea confiteri, fitque fanctiffime, illa non confitendo , quia sic vincitur Daemon & thesaurus quidam pacis obtinetur. 373 48. Sathanas, qui fecit tales violentias, suggerit deinde, esse graves defectus ad inquietandam animam, ut non progrediatur in vid interna; unde ad tollendas ei vires, e* tum confutti , quia nequi- dem sunt peccata venialia. 373 49. job per violentiam Dasmonis faciebat pollutiones manibus suis eo ipso tempere , quo mundas habebat, ad Deum preces; ita interpretandos tali sensu textum quendam, cap. 16. Job. 374 50. David, Jeremiafi & multi ex Prophetis sanctis patiebantur ejusmodi violentias harum immundarum operationum externarum. 375 f i. In Scripturä Sacrd multa sunt exempla violentiarum ad actus externos peccaminosos, üt Samsbnis, qui per violentiam occidit semetipsum cumPhilistads,uxorem duxit alienigenam,fornicatus est cum Dalilä meretrice, quae alias erant res prohibitae, & fuissent peccata, stem Judith, quas mentita est Holoferni. Elisaei, qui pueris maledixit. Eliae, qui igne consumpsit duos Duces cum cohortibus Regis Achab. An autem fuerit violentia facta immediate a Deo, vel Daemonis ministerio, üt in aliis accidit animabus, in dubio relinquitur. 37f, p. Quando ha; violentias, etiam impurae, veniunt sine mentis offuscatione , tunc anima potest se unire Deo, & reipsä scmper magis unitur. 376 f 3. Ad cognoscendum in praxi, an aliqua operatio in aliis personis fuerit violenta, regula, quam de ea re habeo, non solum est, quod protestentur has animas, se non consensisse, vel quod non possint jurare, se consensisse,ac quod videamus, esse animas,quas profectum faciunt in via interna: sed praesertim me dirigo lumine quodam actuali, & quod superius est cognitione humand ac theologica, quo cognosco certo cum interna securitate, operationem ejusmodi esse violentam: & hoc lumen, certus sum, venire a Deo, qui mihi venit conjunctum cum securitate, quod veniat d Deo, neque mihi vel umbram dubii in contra- (10 r riun» rium relinquit, eum in modum, quo interdum accidit, ut Deus revelando rem quampiam eodem tempore animam securam reddat, se esse, qui eam securitatem facit, neque anima postit in contrarium dubitare, 377 74. Spirituales illae vise ordinariae in horä mortis se delusos & confusos invenient, cum omnibus pastionibus in altero mundo expurgandis. 378 ff . Per hanc viam internam pervenitur, etsi cum multä tolerantiä, ad expurgationem & mortificationem omnium pastionum, ita ut nihil amplius sentiatur, nihil, nihil pians ; neque percipiat quis inquietudinem ullam, perinde üt corpus quoddam mortuum , neque anima amplius in diversa se transferri sinat. 375 56. Duae leges & duae voluntates» altera animae, altera amoris proprii, tamdiu perdurant, quamdiu amor proprius durat: unde ubi hic expurgatus & mortuus fuerit, uti fit per viam internam , non amplius ibi sunt dus leges, neque duae voluntates, nec ultra fit ulla subreptio, aut motus improvisus, neque aliud porro sentitur, ne unum quidem veniale peccatum. 77, Per contemplationem acquisitam pervertitur ad statum non peccandi amplius seu mortaliter seu venialker. f %, Ad ejusmodi statum pervenitur, non faciendo reflexionem ad operationes proprias, quia desectus nascuntur ex reflexione. J9, Via interna separata est a confessione, ä Confessarüs, & i casibus conscientiae, ä theologia & philosophia. 60. Animabus provectis , quse reflexionibus mori incipiunt, quin & eo, ut mortuae sint, jam pertingunt, Deus nonnunquam impossibilem reddit consessionem , ipseque supplet tantundem ipsis largiendo gratias praeservantis , quantum reciperent ex Sacramento: ideoque his animabus non expedit,eo casu Sacramentum poenitentix accedere» quia non possunt. Cl, Anima,cum ad mortem mysticam pertigit.rton potest ultra velle aliud, quam vult Deus: quia non habet amplius voluntatem, & Deus illam ipsi ademit. Per viam internam pervenitur ad continuo consistendum immobiliter in pace quadam imperturbabili» 579 379 ?80 380 58 » 58 » 38 * <63. Per- W)o(W Pag. Lz. Pervenitor etiam mediante via interna ad mortem sensuum j imo lignum, quori quis in nihilo illo consistat, id est, mortuus sit morte mystka, est* fi sensus externi non magis jam repraesentent res sensibiles , quam si non existerent, quandoquidem noft efficiant, ut intellectus se illis applicet* $g| 64. Theologus minus est dispositus, quam simplex & Idiota,ad hoc, ut sit contemplativus: primo,quia non habet fidem tam puram. Secundo , quia non est tam humilis. Tertio, quia non curat perinde de sua salvatione. Quarto, quia habet caput plenum phantasmatibus , speciebas, opinionibus & speculationibus, & in eum nequit lumen Verum intrare. €f* Superioribus obediri debet in exteriore, & latitudo voti obe- dientiae religtolbrum pertingit solummodb ad exterius : aliud est in interiore, quo solus Deus & director intrant. 3$4 66. Risu digna est doctrina quaedam nova in ecelesiä Dei, animam, ad interna quod attinet, gubernari debere per Episcopum,&, si is idoneus non fuerit, anima ipsum cum Directore suo adeat. Dico novam , quia nec Scriptura Sacra, nec Concilia, nec Canones , nec Bullae , nec Sancti, nec Auctores unquam id dixerunt, neque dicere possunt, quia ecclesia non judicat de occultis, hadetque jus anima, ut eligat, quem maluerit* 67. Dicere,opus esse, ut internum manifestetur tribunali externo superiorum, & esse peccatum , nisi fiat, ea est deceptio manifesta , quia ec Usta ntn mdicat de tecultis. Atque animabus propriis praejudicant his fraudibus & simulationibus, LH. In mundo non est facultas. nec jurisdictio ad mandandum, nt manifestentur IkterSe directoris circa internam animse, & idcirco monitos esse oportet, esse hunc assultum quondam Satan*. ab ab Innocentio XII. Contra Cameracensem. I* T^Atur habitualis status amoris Dei, qui est charitas pura & si- ne ulla admixtione proprii interesle. Neque timor p cenarum, neque desiderium remunerationum habent amplius in eo partem. Non amatur amplius Deus propter meritum , neque propter perfectionem , neque propter felicitatem in eo amando inveniendam. 2. In statu vitae contemplativa: seu unitivae amittitur omne motivum intereffatum timoris & spei. Pag. 39? Id quod essentiale in directione anima?,est, non aliud facere,quam sequi pedetentim gratiam cum infinitä patientiä , prsecautione & subtilitate. Oportet se intra hos 'limites continere , ut sinatur Deus agere, & nunquam ad purum amorem ducere , nisi quando Deus per unctionem interiorem incipit aperire cor huic verbo, quod adeo durum est animabus adhuc sibimet affixis , & adeo potest illas scandalizare aut in perturbationem conjicere. Z§6 4. In statu sancta: indifferentiae anima non habet amplius desideria voluntaria & deliberata propter suum interesse, exceptis in occasionibus, in quibus toti suae gratite fideliter non cooperatur. Z97 In eodem statu sanctae indifferentiae nihil nobis, omnia Deo volumus, ut simus perfecti & beati propter interesse proprium, sed omnem perfectionem, ac beatitudinem volumus, in quantum Deo placet, efficere» ut velimus res istas impressione sua: gratia:. 397 6. In hoc sancto indifferentiae statu nolumus amplius salutem, ut salutem propriam, üt liberationem aeternam, ut mercedem nostrorum meritorum, üt nostrum interesse omnium maximum; sed eam volumus voluntate plena, ut gloriam & beneplacitum Dei, üt rem, quam ipse vult,& quam nos vult velle propter ipsum. 398 7. De- W Co) W Pag, 7. Derelictio non est* nili abnegatiö, seu sui ipsius renuntiatio, quatfl Jesus Christus ä nobis in evangelio requirit, postquam externa otnn ,* reliquerimus. Ista nostri iplorum ab negatio non est nisi quoad interesse proprium. Extrema: probationes, in quibus ha-L abueg.cio, seu sui ipsius derelictio exerceri debet, sunt tentationes , quibus Deus scmulator vult purgare amorem , nullum ei ostendendo perfugium, neque ullam spem, quoad suuna Interesse proprium & «ternum. Z§A Z. Omnia sacrisida, quae fieri solent ab animabus quam Maxime disin* terestatis , circa earum asternam beatitudinem sunt conditio* nalia. Sed hoc sacrificium n6n potest esse absolutum in statu ordinario. In uno extremarum probationum casu hoc sacrifi* cium fit aliquö modo absolutum. 400 §. In extremis probationibus potest anima: invincibiliter persiiastim esse, persuasione reflexa, & quae non est intimus conscientiae fundus, se juste reprobatam esse ä Deo. 400 10. Tunc anima divisa ä semctipla exspirat cum Christo in cruce dicens: Deus! Deus meus! ut quid dereliquisti me ? in hac involuntarii imprestione desperationis conficit Sacrificium absolutum fui Interesse proprii quoad aeternitatem, 401 11. In hoc statu anima amittit omnem spem sui proprii Interesse, sed nunquam omittit in parte superiori, id est in suis actibus directis Sc intimis, spem persectam, qua: est desiderium disinter- essatum promissionum. 402 12. Director tunc potest huic anima permittere, ut simpliciter acquiescat jactura sui proprii interesse & justa: condemnationi, quam sibi ä Deo indictam credit. 40H 13. Inferior Christi pars in cruce non communicavit superior? suas in* voluntarias perturbationes. 404 14. In extremis probationibus pro purificatione amoris fit quasdam separatio oartis superioris anima: ab inferiori. In isti separatione actus parcis inferioris manent ex omnino casca & involuntarii perturbatione: nam totum , quod est voluntarium & intellectuale, est partis superioris. 404 is. Kleditatio constat diseurfivisactibus, qui ä se invicem facile distinguuntur. Ista compositio actuum discursivorum & reflexorum est propria exercitatio amoris interessati. 405 16, Da- i 6, Datur status contemplationis adeo sublimis, ade6que perfectae, ut fiat habitualis, ita ut, quoties anima actu orat, sua oratio sit contemplativa, non difcursiva. Tunc non amplius indiget redire ad meditationem, ejusque actus methodicos. 4C g »öBsiaraM IK&i« X. 2 . * INDEX Tertice Partis Propositionum damnatarum contra Pascha- sium Quesnelium. Q Uid aliud remanet anima , qua Deum atque ipsius gratiam amisit, nisi peccatum & peccati consecutiones, superba paupertas & segnis indigentia, hoc est generalis impotentia ad laborem, ad orationem, & ad omne bonum? Jesu Christi gratia, principium efficax cujufcunque generis, necessaria est ad omne opus bonum: absque illa non solum nihil fit, sed nee fieri potest. In vanum, Domine, pracipis, si tu ipse non das,quod pracipis. Ita, Domine, omnia possibilia iunt ei, qua tu possibilia facis, eadem operando in illo. Quando Deus non emollit cor per interiorem unctionem gratia sua, exhortationes 3c grati* exteriores non inserviunt, nisi ad iliud magis indurandum. Discrimen inter foedus Judaicum & Christianum est, quod in illo Deus exigit fugam peccati, & implementum legis $ peccatore, relinquendo illum in sua impotentis; in isto vero Deus peccatori dat, quod jubet, illum sua gratia purificando. Qua utilitas homini in veteri foedere, in quo Deus illum reliquit ejus propria infirmitati, imponendo ipsi (uam legem ? qua vero , felicitas non est, admitti ad foedus, in quo Deus nobis donat, quod petit ä nobis ? Nos non pertinemus ad novum foedus, nisi in quantum participes fumus nova gratia, qua operatur in nobis id, quod Deus nobis praei pit. Gratiä Christi est gratia suprema, sine quä Christum confiteri nun- quam possumus, & cum quä illum nunquam abnegamus. Pag. l» 12 I* 14 (Kk) i<5 id lO.Gra- 10. Gratia est operatio tnanüs omnipotentis Dei, quam nihil impedire potest, aut retardare. 17. 11. Gratia non est aliud, quam voluntas omnipotentis Dei, jubentis & facientis, quod jubet. 18 IX. Quando Deus vult salvare animam, quocunque tempore , quocunque loco, effectus indubitabilis sequitur voluntatem Dd. IA iz. Quando Deus vult animam salvam facere,& eam tangit interiore gratia: fu e manu, nulla voluntas humana ei resistit. XO 74. Quantumcunque remotus ä salute sit peccator obstinatus, quando jesus le ei videndum exhibet lumine salutari su* gratiae, oportet ut se dedat, accurrat, sese humiliet, & adoret Salvatorem suum. 31 Jf. Quando Deus mandatam simm, & suam externam locutionem comitatur unctione sui Spiritus, & interiori vi gratia: suae, operatur ille in corde cbedientiam, quam petit. . 33 36. Nullae sunt illecebra:, quae non cedant illecebris gratiae, quia nihil resistit'omnipotenti. 33 77, Gratia est vox illa Patris, qua: homines interius docet, & cos venire facit ad Jesum Christum ; quicunque ad eum non venit, postquam audivit vocem exteriorem filii, nullatenus est doctus ä Patre. 34 3$. Semen verbi, quod manus Dei irrigat, semper affert fructum suum. xf 19. Dei gratia nihil al : ud est, qu^m ejus omnipotens voluntas: hsec est idea, quam Deus nobis tradidit irr omnibus suis scripturis. r§ 30. Vera gratia: idea est, quod Deus vult, sibi ä nobis obediri,& obeditur ; imperat & omnia fiunt; loquitur tanquam Dominus & omnia sibi submissa sunt. 27 31, Gratia Jesu Christi gratia fortis, potens, suprema, invincibilis, uc- pote qu« est operatio voluntatis omnipotentis, sequela & imitatio operationis Dei incarnantis & resuscitantis filium luum. 27 33. Concordia omnipotentis operationis Dei in corde hominis, cum libero ipsius voluntatis consensu, demonstratur illicö nobis in incarnatione velut in sonte atque archetypo omnium aliarum operationum misericordi* & gratiae, qua: omnes ita gratuitae atque ita dependentes a Deo sunt, sicut ipsa originalis operatio. 28 HA. Deus ipse nobis ideam tradidit omnipotentis operationis grati* se*, eam significans per illam, qua Creaturas e nihilo producit, & mortuis reddit vitam. 29 S 4 - ]«*: W N W Pag. 14. Justa idea , quam Ceaturio habet de omnipotentia Dei & Jesu Christi in sanandis corporibus solo motu suae voluntatis, est imago ideae, quae haberi debet de omnipotentia luse gratiae in fanandis animabus ä cupiditate. 3« %$• Deus illuminat animam, A eam fanat aequd ac corpus, solä sud voluntate jubet, & ipsi obtemperatur. 3 k 2 * 5 . Nullae dantur gratiit,nisi per fidem. 3* 27. Fides est prima gratia, & fons omnium altarum. 33 *£. Prima gratia, quam Deus peccatori concedit, est peccatorum remiffio, 34 29 Extra Ecclesiam nulla conceditur gratia. 3f 30. Omnes, quos Deus vult salvare per Christum, salvantur infalli- bliter. Z§ Ai. Desideria Christi femper habent suum effectum: pacem intimo cordium infert , quando eis illam optat. 37 32. Jesus Christus se morti tradidit ad liberandum pro femper suo sanguine primogenitos, id est electos, de manu Angeli exterminatoris. _ 38 33. Proh ! quantum oportet bonis terrenis & sibimetipfi renuntiasse, ad hoc, ut quis fiduciam habeat, sibi, ut ita dicam, approprian- di Christum Jesum, ejus amorem, mortem & mysteria, ut facie S, Paulus dicens: qui dilexit me, & tradidit semetipsum pro me. 39 54. Gratia Adami non producebat nisi merita humana. 40 3f. Gratia Adami est sequela creationis, & erat debita naturas sanae & integrae. 4 r 36. Differentia essentialis inter gratiam Adami & status Innocentia;, ac gratiam Christianam,est, quod primam unusquisque in pro- . priä Persona recepisset, ista vero non recipitur nisi in Persona Jesu Christi resuscitat!, cut nos uniti sumus. 42 37. Gratia Adami, sanctificando illum in semetipso, erat illi propor- tionata : gratia Christiana nos Sanctificando in Jesu Christo est omnipotens & digna filio Dei, 43 zz. Peccator non est liber, nisi ad malum, sind gratiä liberatoris. 44 39. Voluntas, quam gratia non praevenit, nihil habet luminis, nisi ad aberrandum; ardoris, nisi ad se praecipitandum; virium, nisi ad se vulnerandum, est capax omois mali, & incapax ad omne bonum, 4/ '40. Sind gratia nihil amare possumus, nisi ad nostram condemnationem. (Kk) r 41. Omni« W (o) 41. OmmZ cognitio Dei, etiam naturalis, etiam in Phüosophis Ethni- * cis , non potest venire, nisi L Deo : & sine gratiä non producit, nisi praesumptionem, vanitatem , & oppositionem ad ipsum Deum, loco affedtuum adorationis, gratitudinis & ameris. 44. Sola gratia Christi reddit hominem ap am ad (a rificium fidei: sine hoc nihil, nisi impuritas, nihil, nisi indignitas. 41, Primus effectus gratiae baptismatis est facete, ut moriamur peccato , adeo, ut Spiritus , cor, sensus , non hnbeanc plus vitae pro peccato, quam homo mortuus habeat pro. rebus mundi. 44. Non sunt nisi duo amores, unde volitiones & actionc-s omnes T ' nostra: nascuntur : amor Dei» qui omnia agit propter Dtum, quemque Deus remuneratur j & amor > quo not ipsos ac mundum diligimus, qui, quod ad Deum referendum est, non refert , & propter hoc ipsum fit maius, 4 f. Amore Dei in corde peccatorum non amplius r -gnante, nrcesse *** est, ut in eo regnet carnalis cupiditas, omnesque actiones ejus corrumpat. 46. Cupiditas aut charitas u(am sensuum bonum , vel malum faciunt. 47. Obedientia legis profluere debet ex fonte : & hic fons est charitas. Quando Dei amor est illius principium interius, & Dei gloria ejus finis, tunc parum est, quod a,.-paret exterius; alio- quin non est,nisi hypocrisis, aut falsa justitia. 4g. Quid aliud' esse possumus, nisi tenebra?, nisi aberratio, & nisi peccatum sine fidei lumine, sine Christo Sk sine charirate l 49. Ut nullum peccatum est sine amore nostri, ita nullum est opus bonum sine amore Dei. jc. Frustra clamamus ad Deum : Pater mis Si Spiritus charitatis non est ille, qui clamat. ft. Fides justificat, quando operatur;sed ipsa-non operatur, nisi per chramatetn. fZ. Omnia alia (alutis media continentur in fide, tanqmm in suo germine & semine f sed haec fides non est ab que amore & fiducia. f*. Sola charitas Christiano modo facit ( actiones Christianas ) per relationem ad D um & Jesum Christum. £4, Sola chaticas est, quae Deo loquitur;.hanc solam Deus audit. Pag, 47 48 4- ro 5» f* 54 ff 5 6 57 58 59 60 61 fy.Deus f f. D^us non coronat,.nisi’ charitatem» qui currit ex alio impulsu, & ex alio motivo, in vanum currit. f 6 . Dms non remuneratur, nisi charkatem : quoniam charitas sola D^um honorat. /7. Totum deest peccatori, quando ei deest: spes; & nos est spe* in Deo, ubi non est amor Dei, fi/ f 8* Nec Deus est, nec r lig.o, ubi non est charitas. -fi /9. Oratio impiorum est- novum peccatum / Lc quod Deus ilii* eo». cedit, est novum in eis judicium. 67 60. Si solus supplicii timor animat poenitentiam, qud haec est magis violenta, eo magis ducit ad desperationem, fig fil. Timor non nisi manum cohibet; cor autem tam diu peccato ad« ducitur, quamdiuab amore justitiae non ducitur. fip fi2. Qui ä malo non abstine:,, nisi amore poen«, illud committit in corde suo, & jam est reus coram Deo. 7* fiz. Baptizatu* adhuc est sub lege, sicut Judaeus, si legem non adimpleat, aut adimpleat ex lolo timore. 64. Sub maledicto legis nunquam fit bonum: quia peccatur sive faciendo malum, sive illud nonnisi ob timorem evitando. 73, fi/. Moyses Prophetae. Sacerdotes & Ductores legjs mortui sunt absque eo, quod ullum Deo dederint filium, cum non effecerint , nisi mancipia per timorem, 7^ fi6. Qlii vult Deo appropinquare, nec debet ad ipsum venire cum brutalibus passionibus , neque adduci per instinctum naturalem,> aut per timorem, sicut bestia;, sed per fidem & amorem, ficati fisi. 7S 67. Timor servilis non sibi repraesentat Deum, nisi ut Domitium durum, imperiosum, injustum, intractabilem, 7g §8- Dfei bonitas abbreviabit viam salutis, claudendo totum in fide & precibus. 77 fiA. Fides, usus, augmentum & praemium fidei, totum est donum puras liberalitatis Dei, 70, Nunquam Deus affligit innocentes, & afflictiones semper serviunt vel-ad puniendum peccatum,vel ad purificandum peccatorem, gt 71. Hömo ob sui conservationem potest sese dispensare ab ea 1« ge, quam Deus condidit propter ejus utilitatem. gj, 7*. Nota ecclesia; Christian* est,qüod sit Catholica, comprehendens & omnes angelos coeli Ar omnes electos & justos terrae & omnium saeculorum»- 84 CKk) * 73 »Qaid 'lof S3» - x vt»» Pag. 73, Quid'est ecclesia,nisi ccetns filiorum Dei manentium in ejus sinu, adoptatorum in Christo, subsistentium in ejus Persbnd, redemptorum ejus sanguine, viventium,ejus Spiritu» agendam per ejus gratiam 6 c exspectantium gratiam futuri saeculi. g£ 74. Ecclesia sive integer Christus incarnatum Verbum habet, ut Caput; omnes vero Sanctos, ut membra. 87 7 f. Ecclesia est unus solus homo compositus ex pluribus membris, quorum Christus est caput, vita, subsistenda & Persona; Unus solus Christus,compositus ex pluribus Sanctis, quorum est Sanctificator. 83 76. Nihil spatiosius ecclesia Dei, quia omnes electi & justi omnium foculorum illam componunt. 89 77. Qui non ducit vitam dignam filio Dei & membro Christi, cessat interius habere Deum pro Patre, & Christum pro capite* 90 78 - Separatur quis a populo electo, cujus figura fuit populus Judaicus, & Caput est Jesus Christus» tam non vivendo secundum evangelium, quäm non credendo evangelio. 92 79. Utile & necessarium est, omni tempore, onr.ni loco & omni Personarum generi studere, & cognoscere Spiritum, pietatem & mysteria S. Scripturse. 9; Jo. Lectio S, Scripturae est pro omnibus* 94 $t. Obscuritas Sancta Verbi Dei non est laicis ratio dispensandi se ipsos ab ejus lectione. 96 82 . Dies Dominicus a Christianis debet sanctificari lectionibus pietatis, & super omnia sacrarum scripturarum: damnosum est, velle Christianum ab hac lectione retrahere. 97 83. Est illusio, sibi persuadere, quod notitia mysteriorum religionis non debeat communicari foeminis lectione sacrorum librorum: non ex fceminarum simplicitate, sed ex superbä virorum scientia ortus est scripturarum abusus, & natae sunt haereses. §8 84. Abripere e Christianorum manibus nurum testamentum, est illis illud clausum tenere; auferre illis modum illud intelligendi, est illis Christi os obdurare. IOO Zf* Interdicere Christianis lectionem S. Scripturae, praesertim Evän- gelii, est interdicere usum luminis filiis lucis, & facere, ut patiantur speciem quandam excommunicationis. . 101 86. Eripere simplici populo hoc suhdum jungendi vocem sitam voci totius Ecclesiae, est usus contrarius praxi Apostolic*, Lk intentioni Dei. *02 87. Mo- X Pag. 87. Modus plenas Saptentiä, lamine & charitate pst, dareanimabus tempus portandi cum humilitate & sentiendi statum peccati, petendi Spiritum pcenitencix & contritionis, & incipiendi ad minus satisfacere justitias D^i, antequam reconcilientur. 88. Ignoramus, quid iit peccatum & vera poenitentia, quando volumus stadm restitui poss.flicmi bonorum illorum , quibas nos peccatum spoliavit, & detrectamus separationis istius ferre confusionem. , 89. Quartus decimus gradus conversionis peccatoris est, quod,cum sit jam reconciliatus, habet jus i-ffistondi Sacrificio. 90. Ecclesia authoritatcm excommunicandi habet, ut eam exerceat per primos Pastores, de consensu falcem praesumto totius corporis. 91. Excommunicationis injustae metus nunquam debet nas impedire ab implendo debito nostro. Nunquam eximus ab Ecdesiä, etiam quando hominum nequitia videmur ab ea expulsi, quando Deo Jeiu Christo atque ipsi Ecclesiae per charitacem afSxl fumus. 9L. Pati potius in pace excommunicationem, & anathema injustum, quam prodere veritatem, est imitari S. Paulum, tantum abest, ut sit erigere se contra authoritatem, aut scindere unitatem. §Z. Jesus quandoque fanat vulnera , quae praeceps primorum pastorum festinatio infligit, sine ipsius mandato: Jesus restituit, quod ipsi inconsiderato zelo rescindunt. 94. Nihil pejorem de ccdesiü opinionem ingerit ejus inimicis, quam videre, illic dominatum exerceri supra fidem fidelium,& foveri divisiones propter res, quae nec fidem laedunt, nec mores. As. Veritates eö devenerunt, ut sint lingua quasi peregrina plerilqüe Christianis; & modus eas praedicandi, est velut idioma incognitum , adeo remotus est ä simplicitate Apostolorum & supra communem captum fidelium: neque fatis advertitur , quod hic defectus sit unum ex signis maximi sensibilibus senectutis Ecclesiae & iras Dei in filios suos. 96. Deus permittit, ut omnes potestates sint contrariae Praedicatori. bus veritatis, ut ejus victoria attribui non postit, nisi gratist divinae. 97. Nimis saepe contingit, membra illa, qure magis länctä ac magis stricte unita ecclesiae fune, respici atque tractari tanquam indigna, iS, IOf 105 109 in iri 114 »»6 1 W)o(W Pag. digna, ut fint in ecclesia, vel tanquam ab ei separata^ sed iustus - vivit ex fide, & non ex opinione hominum. 117 98, Status persecutionis & poenarum, quas quis tolerat, tanquam hatreticus , fhgitiosus & impius, ultima plerumque probatio est, & maxime meritoria, utpote qu* facit hominem magis conformem Jesu Christo. 118 Pervicacia, pratvcntio, obstinatio, in nolendo aut aliquid examinare, aut agnoscere, se fuiste deceptum, mutant quotidie quoad multos in odorem mortis id , quod Deus in ecclesia sua posuit, ut in eä esset odor vitae v. g. bonos libros, instructiones, soncta exempla. Lee. 11$ foo. Tempus deplorabile, quo creditur honorari Deus, persequendo veritatem ejusque discipulos. Terapus hoc advenit. Haberi & tractari ä religionis ministris tanquam impium & indignum omni commercio cum Deo, tanquam membrum putridum , capax corrumpendi omnia in Societate Sanctorum, est hominibus piis morte corporis mors terribilior. 'Frustra quis libi blanditur de suarum intentionum puritate & zelo quodam religionis, persequendo flamma,ferroque Viros probos, si propria pastione est excoecatus, aut abreptus alienä, proprere» , quod nihil vult examinare. Frequenter credimus sacrificare Deo impium, & sacrificamus Diabolo Dei servum. ia» Nihil Spiritui Dei & doctrina: Jesu Christi magis opponitur, quam communia facere juramenta in ecclesia: quia hoc est multiplicare occasiones pejerandi, laqueos tendere infirmis & idiotis ; & efficere, ut nomen & veritas Dei deserviant consilio impiorum. F INIS. . . *>*****•’ EM t ..--f' LMrL' j'^s MS».: •v i ; «J „**jr- ;,: ''V^ Hga g ji yy Kaäf . *-• •-•-jawaaa n, ’S. 4 . -• r &\,W pv.^ g§g|^r E Hv " *«ü-'yi «S Aft G-tz—- * *\ väm •:<> uV-S- MW KWA IfcS , ; c^3 'ch«