PROLEGOMEN A:
Fublicum Solein erumpatit,in quo non tyrociriij fai fed abfoluti cuiufdam magiſterij mox luculentà edant ſpecini-na? Latiſſimus fefe mihi dicendi campus aperit, in quo curfum orationis, ade mihi in precordijs geſtit animus;vix cohibere poffum.Cümtamen auras verberem,&fatis ha&tenus hzc noftra difputatio proceſſerit, finem huicParti, veftra cum venia;imponam: vt quem vos loquentem faftidiosé( ni fallor) auditis, tacentem fumma cum dez1 ectatipne videatis. Teſtor tamen, ſi quis veftrüm paratus fit noftra refelle re, datarum me operai, vt intelligat po-fleritás.tantam cauſæ mez æquitatem rabularum ſtrepitu& obgannitionibus non poffe opprimi.ac Poëticæ patro.no tantas ingenij vires ſupereſſe(quod non tam arroganter, quàm ex iufta excandefcentia dictum exiſtimari vo-lo) vt tam audaces inſultatores repellat, comprimat,& victos tandem folo folus proſternat.
dd ET DIGNITATE DOETICAÁAE.Abſoluimus illud, quod ſaſceperamus Poétice patrocinium, non quidem integrum,fed quod noftrum fit,& ànullo, quod fciam,anteà peractum: ſupereſt, vt de eius origine& dignitate pauca diſſeramus, vt nos initio facturospollicebamur. Ac primüm de origine, ſed paucis.In cuius inueftigatione,fi Græcos audiamus, eam longé orationefolutaantiquiorem effe intelligemus:fiquidem tradant,vt eſt etiam apud Iuftinum Martyrem,& Eufebium teſteslocupletiſſunos, eos, qui primi orationem ſolutam inuenerunt, Cadmum ſcilicet Mileſium,& Argiuum Acuſila-um, non multó ante Xerxis in Gręciam ſuſceptam expeditionem floruiffe.Strabo quoque Cad mum,Pherecydem;& Hecatæum primos infignes oratores fuiffe fcribit,quos Euſtathius dicit poft Orpheum, Muß um, Hom erü;alios-que pratereàextitiffe.Sed& Ifidorus repetit;illum Pherecydem Syrum primum apud Græcos foluta oratione ſcri-pſiſſe, apud Romanos Appium Cæcum, cùm aduerfus Pyrrhum profaicé declamaret. Et hoc eſt, quod Lactantiusait apud gentes Poétas multó ante priores fuiffe quàm Philofophiz nomen: imo Poëtas ipſos pro ſapientibus ha-bitos. Ergo Poéticamantiquiorem ex Grecorum fententia pronunciabimus. Sed hzc mihi videntur nugatorumhominum deliria Quis hc, quæſo, non videt, primüm oportuiſſe homines fimpliciter, deinde metricè loqui? Hiceſt enim nature ab imperfectis ad perfectiora progreſſus. Vnde Goropius vir ille eruditifsimus Gallic. lib. 3. ratio-nem egregiam cur veteres Galli à nocte dierum ſpatia computarent, e xpiſcatus eft. Enimuerò Grecos lubenter ro-garem,quo pao illi Cadmus, Pherecydes, Hecatæus, antequam artem Oratoriamintroducerent, loquerentur. Si-quidem non nifi prouecta demum ætate eam propofuiffe mihi videntur. Oportuit autem eos loqui, at numeroséaut metricé locutos quis credat 7 Pudetme tam meptiinfulfid; commenti, cui tot viri hactenus neq; ij vulgares fintaítipulati:&, quod magis mireris, libris ctiam fuis inferere non vereantur.Id equidem fateorjinliteris& eruditioneprincipatum Poéticam obtinuiſſe, ſed plebis& vulgi, quæſo, qualis fuit fermocinádi ratio? Nego extitiffe metricam.Nam& in ipſis initijs reconditius erat hoc ſtudium, yt qui illud amplecterentur extra fæcem populi quodammodo|rapti ac é cœlo progeniti crederentur: vnde conſtat eos reliquis ſummæ fuiffe admirationi. Videtur enim illa ſcien-tia diuinis arcanis& myſterijs fuiffe deſtinata, in quibus ea etiam complector, quę ad vitam honeftam conducerent,hoc eſt, præcepta morum, quæ a Religionis preceptis commode non ſeparantur. Ergo non vulgarıs autprofa Ora.tione antiquior Po&tica.fed potiüs recẽtior quæ in fimplici oratione illud modulatum quodámodo& concinnumdicendi genus aurium iudicio excogitàrit. Quod ex his Fabij verbis etiam poteft colligi. Poema, inquit, nemo du-bitarit imperito quodã initio fafum,& aurià menfura& fimiliter decurrentiü fpaciorü obferuatione effe genera:tum,mox in eo repertos effe pedes. Quod ab Ariſtotele videtur deſumpſiſſe, qui de origine Posticæ diſputans,cam à natura manare dicit,à qua omnes ad imitandum fumus informati, qua parte cetera animalia antecellimus:fed& inſitam nobis à natura harmoniam& numerum( cuius partes effe metra conftat) ait. Vnde ij, qui abinitioad hec erant comparati, ea paulatim promouentes ex rudi atq; imperito& fpontaneo quodam principio( fic enimGyraldus ca/ a m interpretatur) Poéticam genuerüt: pro diuerfa aũt cuiuſq; natura diuerſam etiá for-má illa ſortita eft. Vnde colligas Philofophü magis ad veritaté accedere, qui huius ſcientiæ caput ab ipfa Natura pa-réte deriuet.Quod etiã Lilius, ſed magis perſpicuè vidit,cuius hzc funt verba Sed quis nõ ipfam Poéticá potiüs di-cat cũ ipfo Müdi principio incepiſſe, vel id velitis Philofophorü placitis intelligere, vel eo quéafferit Religio Chri-ſtiana modo. Ni quo alio pacto cœleſtes ille immortalia animorülegiones& chori inter fe modulantibus concin-nunt, ſempiterno sq; coeli orbes tẽperant, quàm hac ipfa(yt ita dixerim) coelefti Poetica& Harmonia? Deus certéDeus fuit, qui primüm mortalib.diuiná hác facultate ab ipfo Mundi primordio, cum ceteris tot tantisq́; bonis elar-gitus eft. Hanc ideo tanti veteres& fuperiorü ætatũ fapientes femper fecére vt Deorü laudes apud gentes& natio-nes oés hoc potius fermonis genere quàm alio cóponerent,ec.Quid vero, inquiet aliquis, an nõ quicquid eſt bono-rũ in homine à Deo illi contigerüt" cur ergo magis de cœleſti ortu Poética quàm Oratoria aut alia quæuis ſcientiaglorietur& faperbiat? Audi tu quifquis hæc obijcis. Cum hüc ortus fplendoré Poétice attribuimus, ſuũ reliquisdenegari nó intelligimus, ſed cüm vulgo illa quafi P re nihili haberi ſoleat, oportet hinc falté apud oés inclarefcere;vt maleuolẽtia eorü qui eã temerè calümniantur,eo magis innotefcat. Pretereà quéadmodü vnus idẽq́; opifex non2 qualẽ induſtriã ac diligentiá in omnib fuis operibus,fed in his accuratioré, inillis leuiorem adhibet: ſic etiá nó ca-dé eft donorũ Dei dignitas, fed aliaalijs funt præſtãntiora, vt in omnib,huius vniuerfitatis partibus obferuare licet.Illud diſcrimẽ in artib& ſcientijs ab illa eterna ſapientia, per quá omnia condita funt;adhibitum fuit. Hinc Posticæprinceps illius ortus debetur gloria, ſiquidẽ præſtantia reliquas omnes fcientias lögiflime antecellat. Cur? Ego di-cam.Hominé prius quæro, in qué fine credas fuiffe conditũ? Si primos illos pietatis fontes vel fummis labris deli-bafti,refpódebis,ad Dei gloriâ& laudes cõcinendas. Hunc ego finẽ ſaltẽ pro principe agnoſco. Secüdarius eft ille,quiin ftudio cõſeruandæ vitz verfatur. At, quæſo, quee cómodior ratio illũ affequendi& in vfum reuocandi quàmPoética,quz,vt in prima parte ià attigimus, Muſicæ eft ccu ßĩG Rc Id iam à primo parente in cœtu fideliũ vſurpatũ exMo ſaicis, Dauidicis,& aliorũ ſanctorũj hominũ canticis colligo, quæ& numeris& harmonia cócinnata fuiſſe nemoeſt, credo qui dubitet Proſa quidẽ oratio reb. hiſtoricè cõmemorandis ac narrádis aptiſsima eſt, ſed Dei Opt. Max.hymmnis fola Postica, quam tamé ex maxima parte adulterina hodierna Ecclefia exploſit, aut ita corrupit, vt miſeraFocticæ larua tantùm illi confpiciatur.Iam ergo intelligimus, vnde fuam originem Poética repetat. cuius ignoratio:ne miſera Græcia alios autores agnofcebat. Quidam cùm rem tam diuinam non nifià Numine proficifci poffe vi-derent, Deum Apollinem huius itiuentorem confinxerunt, vt anteù monebamus: quidam Baccho hanc laudemtribuebant, vt qui ante Apollinem oracula reddidiſſet: quidam Phemonoz Apollinis filiz aſſignabant, quz Del;phis vaticinata(it: quidam, inter quos Paufanias, Oleni cuidam eam acceptam referunt, qui hymnos& oraculaſcripſit. Alij Thracas primos Poëticæ autores contendunt, tum propter loca in illorum regione Mufis dicata: Pimplam,