8

488

ſtayit:(nam*SIAI ov rASILIVS eft, curſum vite con-ficere fine dolore& fine injuria, tamen ad immortalita-tem glozig plus affert defideratum effe à fuis civibus quamomnino numquam effe violatum) mihi fine ullo judiciopopuli profedo, tum ampliffimis omnium judiciis refti-tuto, maledicti locum, aut criminis obtinebit? Fortis,&conſtans in optima ratione civis, P. Popillius, ſernper fuit.tamen ejus in omni vita nihil eft ad laudem illuftrius,quam calamitas ipfa. quis enim jam me miniſſet, um benede republica meritum, nifi& ab improbis expulfus effet;& pet bonos reftitutus? Qu, Metelli przclarum imperiumin re militari fuit, egregia censura, omnis vita plena gra-vitatis: tamen hujus viri laudem ad ſempiternam memo-riam temporis calamitas propagavit. Qnod fi& illis, quiexpulfi funt iniqué, fed tamen legibus redu£ti, inimicisinterfectis, rogationibus tribunitiis,non auctoritate fena-tus, non comitiis centuriatis, non decretisItalie, nondefiderio civitatis inimicorum injuria probto non fuit: in, me, qui profectus fum integer, abfui(imulcum republica,/ y dicam mazima cum dignitate, te vivo, fratre tus alteroconfule reducente, 2 altero prætore petente; tuum fcelus,meum probrum putas effe oportere? Ac, fi me populusRomanus incitatus iracundia, aut invidia, S civitate eje»ciffet, idemque poſtea mea in remp. beneficia recorda-tus, fe collegiſſet, temeritatem, atque injuriam fuam refti-tutione mea reprebendifJet: tamen profecto nemo tam effetamens,qui mihi populi tale judicium non dignitati potis;quam dedecori putaret efle oportere. nunc vero, cum mein judicium populi nemo omnium vocarit; condemnarinon potucrim,qui accufatus non fim: denique ne expulfus|quidem ita fim, ut, ſi contenderem,(üperare non pofíem:contraqueà populo Rom. femper fim defen us, amplifica.tus, ornatus: quid eft, quare quifquam mihi fe ipfa popu-lari ratione anteponat? An tu populum Romanum effeillum putas, qui conftat ex iis, qui mercede conducuntur?qui impelluntur, ut vim afferant magiſtratibus? ut obfi-deantíenatum? optent quotidie cedem, incendia, rapi-nas? quem tu tamen populum, nifi zabernis claufis, fre-quentare non poteras: cui populo duces Lentidios, Lol.lios. Sergios pra feceras, O fpeciem,dignitatemque populiRomani, quam reges, quam nationes eztetæ, quam gen.tes ultimz pertimeſcunt, multitudinem hominum ex fer-vis conductis, ex facinorofis ‚ex egentibus congregatam!lila fait pulchrisudo populi Rom. illa forma, quam incampo vidiſti tum, cum etiam tibi contra fenatus, totius.que lta li auctoriratem,& ftudium, dicendi poteftas fait.lle, ille populus eft derninus regum, victor, atque impe-rator omniumgentium, quem iſio clariſſimo dic, frelera-te, vidiſti tum, cum omnes principes civitatis, emnesordinum, atque ztatum omnium fuftragium fe, non de ei-vis ſed de civitatis falute ferre cenſebant: chm deniquehomines in campum non tabernis fed municipiis clauſisvenerunt. Hoc ego populo, fi tum conſules aut fuiffentin re publica, aut omnino non fuiffent: nullo labore, tuopræcigiri furori, atque impio fceleri reftitiſſe m, fe d publi-

||

A bt————

maxima, Cee. fed eft à conjectura Pantagathi. fcripti editique omnes

ftant à noftra. e:;2. Alters pratore petente.] Aldus nepos edidit pariente. habebat Pal.|

1. Dicam maxima cum dignitaie.] Vifitur pafsim hodie in libris vediz|

nonus, dicezte, Gembl. ducente, quod ultimum eXcutiendum eft.

3. Plaguleior,) Erfurd. Placuleios.& fic quoque Pal. nonussnifi quodeuam effe poffet Plaenleios. edit, vulgatis, torum iftud nomen deett.

4 Vu intima.] Pal. nonus non àgno cit illud intima Gulielmius|mutat in jneita, aut legitima. P. Manutius conjiciebat ultima. quod nondifplicet.| de.;:

5. Quod Iovem effe mt dite. quam ineraditurs quod Mruevvam ferrem JLeyiseffe exiftimo.] Exhibui ſeripturam Geinblacenfis feripri, cui adftipula-

ir liber S. Victoris; nifi quod is, ersditzs» quomodo& Pal. nonus:|‚me dicam tam eruditus quad Miu. ſcerorem lar efte ex iſtimo. In-]dig vulgata, eui Ievem Te me dicam; non ram Voeruditus qui DATE i

M. Turris CicgnoNss

cam caufam contra vim armatam, Gne populi prafidio fu.fcipere nolui: non quo mihi P. Scipionis, fortiffimi viri,4 vis intima privati hominis, difpliceret; fed Scipionisfactum fiatim P, Mdcius conful, qui in gerenda republ.putabatur fuiffe ſegnior geſta, multis(enatufconfultis nonmodó defendit, ſed etiam ornavit: mihi aut, te interfecto;cum conſulibus: aut, te vivo,& tecum,& cum illis, ar-mis decertandum fuit. Erant eo tempore multa etiam aliametuenda. ad ſervos medius fidius res perveniſſet. rantumhominesimpios ex vetereil'a conjuratione inuftum nefa-riis mentibus bonorum odium zetinebar. Hie tu me ctiamgloriari vetas: negas eſſe ferenda, qua foleam de me præ-dicare:& homo facetus, inducis etiam ſermonem urba-num, ac venuftum: me dicere foleze, effe me ovem:eundemque dictitare, Minervam cfle fororem meam. Nontam infolens sum, s quod Jovem effe me dico: quàm in-eruditus, quod Minervam fororem jovis effe exittimo,fed tamen, ego mihi fororem virginem afcifco; tu ſoro-rem tuam virginem effe non ſiviſti Sed vide, s ne ti te de-beas Jovem dicere, quod tu jure eandem fororem,& ux o-rem appellare poſſis. Et quoniam hoc reprehendis, quódfolere me dicas de me ipío glortoſius prædicare: quis um-quam audivit, cùm ego de me, nifi coactus, ae neceſſaridicerem? nam fi, cum mihi furta, largitiones, libidinesobjiciuntur, ego refpondere ſoleo, meis confiliis, pericu-lis, laboribus, patriam effe con(ervatam, non tam ſumexiſtimandus de geftis rebus gloriari, 7 quàm de objectisnon confiteri. fed fi mibi ante hæc duri ſſima reipublicetempora nihil umquam aliud objectum eft,nifi 8 crudeli-tas illiustemporis, cum à patria perniciem depuli: quid?me huic maledicto utrüm non refpondere, an demiíse re-fpondere decuit? Ego verò etiam reipublicz ſemper inter-effe putavi,me illius pulcherrimi facti, quod ex auctorita-te fenatus, confenfu bonorum omnium, pro falute patrize,ge ſſiſſem, ſplendorem verbi, dignitatemque retinere: præ-fertim cüm mihi uni in hac republica audiente populoRomano opera mea hancurbem;& hanc rempublicam effefalvam jurato dicere fas fuiffet. Exftincdum eft jam illudmalediétum crudelitatis,quod me non ut crudelem tyran-num, fed ut mitiffimum parentem omnium civium ftu-diis defideratum, repetitum, arceffitum vident. Aliudexortum eft, objicitur mihi meus ille difceflus: cui egocrimini refpondere fine mea maxima laude non poffum.Quid enim, pontifices, debeo dicere? peccati me con-fcientia profugiffe? At id, quod mihi crimini dabatur,non modo peccatum non erat, fed erat res poft natos ho-minespulcherrima. Judicium populi pertimuiffe? At id,

nec propofitum ullum fuit,&, fi fuiffet; duplicata gloria|

difceffiffem. Bonorum mihi pra ſidium detuiffe? Falfumeſt. Me mortem timuiſſe? Turpe eſt. Dicendum igitut eftid, quod non dicerem,nifi coactus:(nihil enim umquam9 de me dixi füblatiüs aſciſcendæ laudis caufa potius, quamerzminis depellendi dico igitur,& quàm poſſum maximavoce dico:Cüm omnium perditorum& 10 conjuretorumincita vis, duce tribuno pleb. conſulibus auctoribus, af-

flicto

Yam Iovis ſororem, mr am effe ſerorem exifismemn. nequeaoftipulantur ei me-liores Palatini.

6. Ne tu te debeas Iovem ditere,] Pal. nonus, Gembl. Vict. ſole as. quodfi recipimus, refcribendum przterea decere.

7. Quam de obje&is non cen ſiceri EXaminent qugfo penfius otioforeslectionem Pall. noni& cod. Victorini quibus abeſt negativa.oratorioacumine ita loqui poffesquoniam nihil ad objecta refpondeat. TuConrarene, tu Rigalti, tu Meurfi, conferre confillum.

8. Crudelitas illius temporis.) Turing. Vict. Pal. xz. Crudelitas ea unius.

9. Deme dixi fublatiuz.) Forte fufRatiusadnotavitrefcribendum Gu-lielmius 5 fed nihil ejus aves addicunt, hoc eſt- libri veteres.:

ro? Conjuratorum incita vis.| Sic Pal. nonus& S. Vict. nec vidi curheic qué ferri non poffet, quàm vulgatum 736724145 quod non compa-retalioquin in Pal, tertio;quarte; octavo; ö. X

1. Concedere

—