490
es ifto os*, refigionis vérbum excidere, aut elabi poteft?càm tu eodem ore, accufando fenatum, quód fevere dereligione decerneret, impuriſſimè, izterrimeque violafti,Adípicite;ad(picite,pontifices,hominem religiofum,&, fivobis videtur( quod eft bonorum pontificum) moneteeum,modum quendam effe religionis; uiro effe faperfti-ticfam nen oportere, Quid tibi neceffe fait anili fupeiftitione,homo fanatice, ſacrificium, quod alienæ domi fieret, invi-fere? quz autem te tanta mentis imbecillitas tenuit utnon putares, deos fatis poffe placari, niſi etiam muliebri.busreligionibuste implicuiffzs? quem umquam audiftimajorum tuorum, qui& fácra privata coluerant,& publi-cis facerdotiis prafuerunt, cám facrificium bonz Deæ fie-ret, interfui ſſe? neminem, ne illum quidem, qui cecuseſt fackus. Ex quo intelligitur, M v t ra in vita falſo ho-mines opinari, cùm ille, qui nihil viderat ſciens, quod ne-fas eflet, lumina amiſit: iftius, qui non ſolüm adſpectu,fed etiam incefto flagitio,& ſtupro polluit cærempgnias;poena omnis ocplorum ad cæcitatem mentis eff con verſa.Hoc auctore tam caſto, tam religiofo, tam ſancto, tam pio,poteftis, pontifices, non commoveri, cum fuis dicat fegnanibusdomum civisoptimi evertiſſe,& eam iifdem ma-nibus confecraffe? Quz tua fuit confecratio? Tuleram,inquit, ut mihilicéret. Quid? non exceperas, ut, fiquodjus non effet rogate, ne effet rogatum? Jus igitur ftatuetiseffe, uniuſcujuſque veftrüm fedes, ars, focos, deos pena-reis, fubjectos eflz libidini tribunitiz? in quem quifque.perhomines concitatos irruerit, quem impetu perculerit,hujus domum non ſolum affligere, quod eft prafentis in-faniz, quafi tempeſtatis repentinæ, fed etiam in pofterum
M. Tvrri: GICERORNIS
J...r...
|
|
tempus religione fempiterna obligare? Equidem fic acce pi.
pontifices, iN RELIGIONIBVS ſuſcipien dis, ca put effe,in-terpretari, quz voluntas deorum immortalium effe vi-deatur: nec eft ulla erga deos pietas,nifi honefta de numi-
neeórum,ac mente opinio, cim experi nihil ab iis, quod||
fit injnſtum, atque inhoneſtum, arbitrere. Hominem inve-nire iftalabes tum cum omnia tenebat neminem potuit,Cui meas ædeis addiceret, cui traderet, cui donaret; ipfecum loci illius, càm dium cupiditate flagraret, 1 obeamquecaufam unam; una juſta iila rogatione fua vir bo-nus dominum fe meis bonis efle voluiſſet: tamen illoipfo in furore fuo non eft aufus meam domum, cujus eu-piditáte inflammatus erat, po ſſidere. deos immortaleis ex-i ſtimatis, cu jus labore& confilio fua ipfi templatenuernut;inejfts domum afflictam, z& everſam per vim hominisfceleratiffimi nefarium latrocinium immigrare voluifíe?Civis eſt nemo in tanto populo extra contaminatam illam,& czüentam P. Clodii manum, qui rem nllam de meis ho-nis attigerit, qui non pro fuis opibus in illa tempeftatedefenderit. at, qui aliqua fe contsgione prede, focietatis,emtionis, contarainaverunt, nullius neque privati, nequepublici judicii pamam ejagere potuerunt, Ex hisigiturbo-nis, quorum nemo rem ullam attigit, qni non omnium ju-dicio fcelesatiffimus haberetur, dii immortales domumseam concu piverunt? Ifta tua pulchra Libertas, deos pe-nateis,& familiareis meos Lares expulit, 3 ut te ipfa.tan-quam in captivis fedibus coliocaret? Ovzp as(anttius,quid omnireligione munitius, quàm domusuniufcujusq;> eiviam? hicarz funt, hic foci; hic dii penates, hic facra,religiones, ceremoniz, continentur: hocperfugium eftita fan&um omnibus, ut inde abripi neminem fas fit. Quomagis eft furor ifhus ab auribus veſtris repellendus, qui,
que majores noftri religionibus tuta nobis,& ſancta effevoluerunt, ea ifte nonfolüm contra religionem labefacta-vit, fed etiam ipfius religionisnomine,evertit. At qua deaeft?Bonam effe oportet,quandoquidem eft abs te dedicata,Libertas, inquit ,eft. Eamtu igitur domi mez collocafti,quam ex urbe tota ſuſtuliſti? Tu, cum collegas tuos, ſum-ma poteflate præditos, negares liberos effe: cùm in tem-plum Caſtoris aditus eflet apertus nemini: cum hunc cla-riſſimum virum, fummo genere natum, fummis populibeneficiis ufum, pontificem,& confularem,& fingularibonitate,& modettia præditum(quem faris mirari quibusoculis adſpieere audeas non quee audiente populo Rom.à pedifequis conculcari juberes cüra indemnatum ezxtur-bares, privilegiis tyrannicis irrogatis: cüm principem or-bis terrz virum, inclufum domi conti&eres: cùm forumarmatis catervis perditorum hominum poffideres: Liber-tatis ſimulacrum in ea domo collocabas, quæ domus eratipfa judicio tui crudeliffimi dominatus;& miferrimz po-puli Rom. ſervitutis? Eumne potiffimum Libertasdomo fua debuit pellere, qui nifi fuiſſet, in férvorum pote-ſtatem civitastota veniffer? At unde inventa eft ifta Liberetas? quafivi enim diligenter. Tanagrza qua dam ineretrixfaiffe dicitur.ejus non longe a Tanagris fimulacrum ẽ mar-
more in fepulcro pofitum fuit; Hoc quidam homo nobilis,
non alienus ab hoc religiofo Libertatis ſacerdote, ad ornatum zdilitatis fuz deportavit. eteyim cogitarat omneisfuperiores muneris fplendore fuperare. Itaq; omnia figna.tabulas ornamentorum quod fuptrfuit in fanis 4& com-munibus locis,tota e Græcia, atque infulis omnibus hono6xis populi Rom. cauſa lane fiugaliter domum füam deporta-vit Is poſteaquam intellexit, pofle fe, intezver(a zdilitate,à L. Pifone conſule prætorem renuntiari, fi modo s eademprima littera competitorem habuiffet aliquem: ædilitatemduobus in locis, partim in arca, partim in hortis fuis col-locavit: ſignum de bufto meretricis ablatum ifti dedit,quod eſſet fignum magis iſtorum, quàm publicz liberta-tis. Hanc deam quifquam violare audeat, zmaginem mere-trizi, Ornamentura fepulcri, à fure fublataim, à facrilegocollocatam? hec me domo mea pellet? hæc ultrix afflictæcivitatis reip. fpoliis ornabitur? hzceritineo monumen-ro quod pofitum eft, ut effet indicium oppreſſi fenatus6 ad memoriam fempiternam turpitudinis O Q. Catule,
eft,& cuin rebus meis geftis conjundtier:) tantumne tefcfellit ,cüm mihi fumma,& quotidie majora præmia in
atremne appellem„an filium? recentior memoria filiiP].
repub. fore huaßzas? negabas fas efle, dues confüles eſſe in
hac civitate inimicos zeipub. Duo fant inventi, qui ſena-tum tribune farenti confirictum traderent: qui pro me
; patres conſcriptos deprecari,& populo fupplices effe, edi-
&is, atque imperio, vetarent: quibus inſpectantibus do-mus mea difturbaretur,ditiperetur: qui denique ambuſtasfortunarum mearum reliquias ſuas in,domos compoitarijuberent. Venio nunc ad patrem.Tu. Catule, M. Fulviidomum,cim is fratris tui focer fuiffet, monimentum tua-rum manubiarum effe voluifti ut ejus, qui pernicioſa rei-publica confilia cepiffet, omnis memorza funditus ex ocu-lis hominum,ac mentibus tolleretur. Hoc fi quis tibi ædi-ficanti illam porticum diceret, fore tempus, cum is tribu-nus plebis, qui auctoritatem ſenatus, judicium bonorumomnium neglexiffet tuum monumentum, conſulibus nokmodo infpe&tantibus, verm adjuvantibus diſturbaret,everteret, idque cum ejus civis, qui rempublicam ex fena-
: tus
und ju
T1. 0b emque caufam. egatione.] Forte, unam, ifla
ila vog.
2. Ereverfam per vim bomints.] E& à Pal. nono& S. Victor: edidi pernini us bominis.: N
3."Ut te ipfo ranguam, Cc. collocaret?] Sic quoque Pal nonus& S. Vi-&oris,exhibuitque item ex fuis Lambinus. vulgata st à te ißſche& cr colBdeca trus, minus hervoss.:
4. Etcommunibus loc.] Dictio locus non eſt in S. Vict. aut ł& poterat abeſſe. cemmsnia en im z HOLE,
5. Eadem prima litera compet itorem y do'c.] Pluribus modiad hujusloci emendationem And. Scottus nofter» qui vidNoder. cap.18.:
G. d memeriam fempiternam turpitudinse-] lidem libri fempitévna ur.forfan reste,
pte
A
j