494. M, Tvrruri

fahtili noftra difpatationead univerfam rempub. quaminteà cum viris fortibus multis, in hac verò caufa folis ve-firis cervicibus fuftinetis. Vobis univerfi fenatus perpetua|

auctoritas, cui volmetipfi præſtantiſſimi femper in meacaufa przfuiftis: vobis Italie magnificentiffimus ille mo-tus, municipiorumque coneurſus, vobis campus, centu-|xiarumque una vox omnium,quarum vos principes,atqueauctores fuiſtis, vobis omnes focietates, omnes ordines,omnes, qui aut re, aut fpe denique ſunt boni, omne vobiserga meam dignitatem ftudium,& judicium non modócommiffum,verim etiam commendatum effe arbitrabun-|tur. denique ipfi dii immortales ,-qui hanc urbem, atquehocimpetium tuentur, ut effet omnibus gentibus, pofte-|zitatique perfpicuumgs divino me numine eſſe reipubl.red-

' ditum, idcirco mihi videntur fru&um ipfum reditus,&|gratulationis mez,ad füorum(acerdotum poteftatem, ju-diciumque revocaſſe. Hic eſt enim reditus pont ifices hæe|geftitutio, in domo, in fedibus, in atis, in focis, in diis|penatibus recuperandis. quorum fi iſte fuis fceleratiffimis|manibus tecta.fedesque convellit: ducibuſque conſulibus,tanquam urbe capta, hanc ünam domum, quafi acerrimi|propagnatoris, fibi delendam putavit: tamen illi dii pena-tes, ac familiares mei, per ves in meam domum mecumerunt reftituti. Quocirca te, Capitoline, quem propter|beneficia populus Roman. cpeimum, propter vim, maxımum nominavit, teque, Juno regina,& te, cuftos urbis,|Minerva, quz femper adjutrix confiliorum meorum, te-ftis laborum exftitifti, precor, ac quæſo: vofque, qui ma-xime me reperiſtis, atque revocaftis, quorum de fedibushzc mihi propofita eft contentio; patrii penates, familia|reſque, qui huic urbi,& reipubl. I præſidetis, vos obteftor, quorum ego à templis, ac delubris peftiferam illam,|& nefariam flammam depuli: teque, Veffa mater,cujus

- caftiffimas facerdotes ab hominum amentia, furore,&|fcelere defendi: cujufque ignem illum fempiternum nonſum paſſus aut ſangume civium reſtingui, aut cum totius

urbis incendio commiſceri: at, ſi in illo pænè fato rei pub.|

objeci meum caput pro veftris ceremoniis, atque templis, 1

perditidimorum civium furori, atque ferro:&, fi iterum,|

cüm ex mea contentione interitus bonorum omnium

reperit in Ecfurdiano s affridus, ego autem in Palatino nono.vulgata,grafides eftis.2 Bxtendendam putavi.) Irrep ſe rat erpttendam, ſed invitis Pall.noftris i

t. Prafdetis.) Ediderat fic Lambinus, non addito an€ libris, fzd fic|

Cieeronırs

quzreretur,vos fum teſtatus, vobis me, ac meoc commen.davi ,raeque, ac meum caput ea conditione devovi, uss fi& coipío tempore,& antè,& in conſulatu meo, com.modis meisomnibus, emolumehtis, præmiis prætermiſ-fis, cura, cogitatione, vigiliis omnibus, nihil, nifi de ſa.lute meorum civium laboraffem: tum mihi republ. aliequando reítitata liceret frui: fin autem mga confilia patrig.non profuiffent, ut perpetuum dolorem, avulfusà meis,fuftinerem; hanc ego devine capis Mei, cüm ero inledes meas reſtitutus, tum denique convictam efle,&commiffam putabo. nam nunc quidem, pontifices nonfolum domo, de qua cognofcitis, fed tora urbe careo, inquam videor effe reſtitutus. Urbis enim celeberrimz,&maximz partes adverfum illud non monumentum, fedvülnus patriz contuentur. quem cum mihi conſpectummorte magis vitanduin, fugiendumque effe videatis? no-lite, quefo, eum, cujus reditu reítitutam rempab. foreputaftis,non folüm dignitatis ornamentis, ſed etiam urbispartibus velle effe privatum. Non me bonorum direptio,non tectorum excifio, non depopulatio prxdiorum, nonprzda confulum ex meis fortunis crudeliffime capta per-movet: caduca(emper,& mobilia hzc effe duxi, non vir-tutis, atque ingenii; fed fortunz& temporum munera:quorum ego non tam facultatem umquam,& copiam,2 extendehdam putavi, quàm&in utendo rationen,& incarendo pazientiam. Etenim ad noftrum sum propemo-dum jam eft definita moderatio rei familiaris: liberisauetem noftris fatis amplum papzmonrm paterni nominis acnoſtræ memoriz relinguemus: domo per fcelus erepta; petlatrocinium occüpata, per religionis vim fceleratiüs etiamzdificata,quàm everſa, carere fine maxima ignominia rei-pub. meo dedecore, ac dolore non poſſum Quapropter,fi diis immortalibus, fi fenatui, ſi populo Rom. ſi cunctæItaliz,fi provinciis, fi exteris nationibus, fi vofmetipfis,qui in mea(alute principem femper locum, auctoritatem-que tenuiftis, gratum& jucundum meum reditum intelli-gitis efle: qua ſo, obteſtorque vos, pontifices, ut me, quemauctoritate, ftudio, ſententiis reſtituiſtis nunc quoniamfenatus ita vult, manibus quoque veftris in fedibus meis|collocetis.

M. Tv-ı

——

omnib.& veruſtè imprefsis. hujufmodi mille mutationes erueret, quiolim cuſos, qui membranas bibliorhecarum non raptim& carptim le-geret,fed verbatim im fy!labatim perfequeretur. quod quis facere ca-piatur)hoc ſæculo noſtro, cujus pompa tera cop fam i tur in parergis?

6