495

zeatur? De ea re ſcriprurm eft, 1, poſtulationes eſſe Jovi,

. Saturno, Neptuno,Telluti;diis cæleſtibus. Audio, quibus

diis violatie-expiatio debeatur: ſed, hominum quz ob de.lida, quaro, LVDOS. MINVS DILIGENTER FACTOS,RoLrvroasqvm, Quosludos? te appello, Lentule,(tuifacerdotii funt teníz, curricula; pracentio, ludi, libationes,epulzg; ludorum publicorux) vo(que pontificesad.quosepnlones ovis max. optimi, fi. quid eft prztezmitlum, autcommifſum, afferunt: quorum de fententia illa eadem re-

M. Tvrrri CrcokROnrS.^

aliquid deos populo Kom præmonſtrare,& praæcinere fa-

novata, atque inſtaurata celebrantur: qui funt ludi minus

debis& pra te,& pro collegis tuis,& pro pontificum col-legio; nihil cujufquam aut negligentia contemtum, autſcelere eſſe pollutum omnia follemnia,ac jufta ludorum,omnibus rebus obſervatis, ſumma cum cxremonia effefervata. Quos igitur harufpices ludos minus diligenter fa-ctos pollutoſque eſſe dicunt? eos, quorum ipſi dii immor.tales, 2 atque illa Mater dea, te, te, En. Lentule, 3 cujus abavia manibus. effzt accepta, fpectatorem effe voluit. quódni tu Mega leſia illo die fpectare voluiffes: haud fcio an vi-

|l|diligenter facti? quanto, aut quo ſcelere polluti? refpon-||

vere nobis, atque his de rebus jam queri liceret. vis eniminnumerabilis incitata ex omnibus vicis collecta fervorumab hoc zdili religioſo, repentéforoicibus oſtiiſque omui.|bus, in fcenam, figno dato, immiſſa irrupit,| Tua tum,tua, Cn. Lentule,cadem virtus fuit, qug in privato quon-|dam tuo proavo. te, nomen, imperium, vocem, adſpe-Cum, impetum tuum flans. fenatus, equitefque Romani& omnes boni ſequebantur: cüm ille fervorum,& ludo.rum multitudini S. F. BR. vinctum ipfo.confeffu,& con.ſtrictum ſpectaculis, atqueimpeditum turba,& anguſtiis|tradidiſſet. An, fi ludius conftitit, aut tibicen repentéconticuit, aut puer ille patrimus,& matrimus ſi terram|non tenuit, aut tenſam, 4 aut lorum omiſit aut ſi ædilisverbo, 5 aut fimpulo aberravit, ludi ſunt non tite facti,|€aque errata expiantur,& mentes deorum immortalium, jiludorum inſtauratione placantur: fi ludi ab latiia ad me-tum traducti funt, fi non intermiſſi, fed gerernti, atque|fublati ſunt: fi civitati univerix fcelere ejus, qui ludos adluctum con ferre voluit, exſtiterunt 6 dies illi feſti panefuneſti: dubitabimus, quos ille fremitus nuntiet ludos eſſepollutos? Ac, fi volumus ea, qua de quoque deo nobistradita funt, recordari, hanc Matrem magnam, cujus ludiviolati, polluti,; pæne ad cxdem,& ad funus.civitatisconverſi funt, hanc, inquam, accepimus, agros,& ne-mora cum quodam ſtte bitu, fremituque peragrare.. Hzcigitur vobis, hec populo Rom. S ſceſerum indicia often-dit,& periculorum figna patefecit. nam quid cgo de illisludis loquar quos in Palatio noftri majores ante templum,in ipfo Matris magnz conſpectu, Megalenfibus fieri, cele-,brarique voluerunt?. qui ſunt more, in ftitutiſque maximecafti.follemnes, zeligiofi: quibus I&dis primum ante po-puli eonſeſſam(enatui locura p, Africanus iterum confulille major dedit:-ut eos ludos hzc luesimpura polluerit:quò fiqui liber aut fpectandi, aut etiam teligionis caufa,acceffezat: manus afferebantur. quo matronanulla adiit,.propter vim, conſefſumque fetvorum. Ita ludos eos, quo-

——

1

tum religio tanta eff,ut exultimi ſerrif arce ftu in Haze urbiacontederit: qui uni ludi ne verbo quidem appellantur La.tino, ut vocabulo ipfo appetita:fcligio:externa,& Ma-iris magna nomine lufcepta declaretur: hos Iudos fervi:fecerunt, fervi fpe&averunt; tota denique, hoc zdile, ſet-vorum Megalcha fuerunt. Pro dii immortales/ qui magignab tan qui pofietis,fi effetis ver(areminique nobifcum?Indos cfle poilntos-fignificatis, ac plane dicitis. Quidmagis detormatum, inquinatum, perver(um, contuiba-zum dici poteft; quàm, omne fezvitium, permiffa magisiratus, libertatum, in alteram fcenam immiffum, alteribræpofitum ut alter conſeſſus poteſtati fervorum objice.retur, alter ſervorum totus eſſet?- Si examen apum ludisin fcenam veniffet, harruſpices acciendos ex Etruria puta-remus; videmus univerfi repente ex amina tanta fervorumimmiffa in. populum Rom, ſæptum atque inclufüm 8s.'non commovemur? Atquein apum fortaffe examine, nosex Etruſcorum fcriptis harufpices, ut a eruitio ca bereut)monerent. Quod igitur ex aliquo disjuncto, diverfoquemenltro figniticatum caveremus, id cim fibiipfum mon-ftrum e£,& chm in eo ipfo periculum eſt ex quo peri-culum portenditur non pertimefcemus? Iftiufmodi Me-galeſia fecit pater tuus? ifliufmodi patruus? Is mihi et-iam generis{hi mentionem facit, cum Athenionis, autSbartaci exemplo ludos facere maluerit, quàm Caji„autAppii, Claudiorum? Illi cùm ludos facerent, fervosde caveà exire jubebant: tu in alteram ſervos immiſiſti,ex altera libetos ejeciſti. itaque qui anteà voce przconis à-liberis femovebantur, tuis ludis non voce, fed manaliberosà ſe ſegregabant. Ne hoc quidem tibi in mentem.veniebat, Sibyilino facerdoti, hzc facra majores noftros. -ex veftris libris expetiffe? ſi illi funtveffri, quos tu im-pia mente conquiris, violatis oculis legis, contam natismanibüsattrectas, Hac igitur vate tuadente quendam, de-fella Italia Punico bello, atque ab Annibale vexata, facra:ifta majores nofiri aſcita ex Phrygia.Romz collocaveruntsquz vir is accepit, p qui eft primus populi Rom. judi-Catus, P, Scipio: tæmina autem, quæ matronarum ca-ißima putabatur,& Claudia; cujus prifcam illam ſeveri-tatem facrificii 8 mirifice tua ſoror exiſtimatur imitata,Nihil te igitur neque majores tui, conjuncti cum his reli»gionibus, neque facerdotium ipfum, quà eft hzc tota rezligio conſtituta, neque curulis zdilitas, quz maxime hanctueri religionem folet, pezmovit,/quo- minus caſtiſſi mos.ludos oinni.fiagitio pellueres, dedecore maculares; ſcelereobligares? Sed quid ego id admitor quiaccepta pecunia-Peffinuntem iplum ledem domiciliumque Matris aeosrum, vaſtaris,& Brogitaro Gallogræco, m puro homini;

ac nefario, cujus legati, te.tribuno, dividere in æpe Caſto-

tis zum chers nummos folebant, 9 totum illum locum, faenum que vendideris? facerdotem ab ipiis atis, pulvinariabufque detraxeris? 10 omina illa quæ veruſtas que perſaæ,quz Syri, quæ reges omnes, qui Europam A ſiamque te-nuerunt, femper ſumma religione coluerunt, per verteri s

quæ denique noflri majores tam fancta duxerunt; ut, cum:

refertam arbem, atque Italiam fanorum haberemus tamen

:nofirrimperatores maximis,& periculofiffimis bellis huic-

dea

—————————————————(

i1: Poflulationes effe Inv, ere.) Suafd Pall. omnium abjeci vocem quæ

in hactenus editis, poſtul. decretas effe de.-:CN illa. Hand aliter m ſſ noſtri& vett. edd. nam Lam-

vin us dad. quod ramen eod.redit..|

3. Cujus ab avia eſſet accepta:) P^ Manutius publicavit Abri manibus,lletqueleg: arevzs noftri fcripti nilul recedunt à vulgata.v Ee T mißt.) Pal. nonus, f loruO emifit. S. Vit. fi forum|omi ſet. J:5. Aut fimpalo aberravit.) Repræ ſenta v fcripturam Pal. noni, quo»mode diu eiſ quod conicceras Lambinus»& Lipfius lib. r. Antiq. lect.sap. S. Victoris codex habebat Hmtale. quemadmodum& aliorum|&

jbri vett; quod etiam quis commode cucatum at vulgo legitnr; aut.Abi.

intelligit enim artes eique at finia; Yulgo erat emi.

N

6. Dies ille feſti pen? funefti.) Vetuftior editio; profits; neque fecusPall. plerique. nam nonus. rofeßi s de quo cogitabunt acutiorcs.Fran-.cifci Fabricii liber,& S. Victoris preferunr, pre feſtu, vocibus divifis,

7: Qui eft optimus populi Rom. jud.) Sic Gembl.& S. Victoris, nequealiter puto Pall. in quibus omnibus P. R nam editi, opiimus 4 popufa.,

om.ib Mivifz zua ſror) Sic collocat vobes Pal;nonus& S. Victor. qui.iidem praeterca exhibent, mirißed; quod& in ceteris Pall.

9. Forum illum locum fanumque,) Rep oſicum cuperet Gulielmius, Ascum paulle poft. fixe&c i;& heic idem valeret,

Io. Omina illa, que vevuflass, de.) Ita reſcripſi, flagitante fententia,

ATi

6;