'nec
M. T VIII
C. Marii invicto: habebat inimicum C. Marium, confer-vatorem patriz, ſextum jam illum confulatum gerentem:zes erat cum L. Saturnino iterum tribuno pleb. vigilantehomine,& in caufa populaxi fi non moderate, at cert? po-pulariter, abſtinenterque verſato. ceſſit, ne aut victusàfortibus viris, cum dedecore caderet: aut victor, multis,&fortibus civibuszemp. erbaree, Meam caufam ſenatus pa-Tam,equefler ordo acerrime, cuncta Italia publice, omnesboni proprie, enixeque fü(ceperanr. eas resgefferam, qua-rum non unus auctor fed dux omaium voluntatis fuiſſem,queque non modo ad fingulatem meamgloriam,fed ad fa-lntem communem omnium civium;& prope gentium,pertinerent: ea conditione gefferam, ut meum factumfemper omnes przftare, tueriquedeberent. Eratautemmihi contentio non cum victore exercitu, fed cum operisconductis,& ad diripiendam urbem concitatis. habebaminimicum non C. Marium, terrorem boftium, fpem ,fuh-fidiumque patriz: fed duo importuna prodigia, quos gefias quos eris alieni maguitudo, quos leyitae, quos im-probitastribuno pl. conſtrictos addixerat. Nec mihi reserat cum Saturnino gui, quod à fe, quæſtore Oſtienſi, perignomin ia m. ad principem& ſenatus,& civitatis, M. Scau-rum, rem frumentariam translatam ſciebat, doloremfuummagna contentione animi pezfequebatur: fed cum fcurra-rum locupletium fcorto, cum ſororis adultero, cum ſtu-proram facerdote,cum venefico, cum teflamentatio, cumficario, cumdatrone. quos homines, fi, id quod facile factufuit,& quod fieri de buit qu adque à me optimi,& forti ſſi-mi cives flagitabaut, vi arfniſque ſuperaſſem, non verebar,nequis aut vi» vi repulfam reprehenderet, aut perditorum
e
civium ,vel.potius domefticorum hoftium mortem moe-
teret: fed me illa moverunt: omnibus in concionibus illaFuria claniabat, fe, quæ faceret contra falutem meam, Fa-cere auctore Cn. Pompejo, clariſſimo viro, mihique&nunc& quoad licuit, amiciffimo, M. Craffus, quocummihi eta nt otanes amicitiz neceffitudines, vir fortiffimus,ab cadem illa pefte in fe ſtiſſimus effe meis fortunis predi
cabatur. C. Caefar, qui à me nullo meo merito alienuseffedebebat,inimicifimus effe mez falutiabeodem qnotidia-nis concionibus dicebatur. His fe tribus auctoribus in con
filiis capiendis, adjumribusin re gerenda effe uſurum dice»bat. ex quibus unum, habere ezercitum in Italia maxi-
raum: duo, qui privati tum effent;& praefíe& parare,
fi vellent; exercitum poffe: idque facturos effe dicebat.nihi ille judicium populi nec legitimam aliquamcontentiodem, nec difceptationem, aut caufz dictioneur,fed vim, arma, exercitus, imperatores, caſtra denuntiabat.Qaid ergo? inimici oratio, vana præ ſe tim, tam improbéin cls os vios conjecta, me morit? z Me verd nonillius oratio, fed. etiam eorum taciturnitas, in quos illaimpreba-conferebatur: qui tum, quamquamnt, tamen hominibus, omnia ti-non in fie ando confiteri videban-um timore perterriti, quód acta illa,
.
fuperioris labefactari à prætoribus,
po effent.] Pre duse antique fide mfi. noftrorum,xefctipft cap. ts. dus Confuler iiflem membranis
etiam drum zacitärnit as, Cc.] Hc eft»it codex S. Victoris n fi quod nen ha-odheic unice quadrat. vulgata praeferebat, nen mo-
erbi jucundé fubaudizur.:dice] Cam idem verbum ftatim rurſus fequa-
nofi
3&S. Victoris pefit;.
5. Er egpisjam i
ulielmius fyllabam aufert, retinetqge!4» 2
CICERONTS
| Craffus à conſulibus meam caufam a ſuſcipiendam effedicebat,& eorum fidem Fompejus implorabat; neque feprivatum publice füfceptz caufz defüturum effe dicebat,quem virumftudiofum mei, cupidiffimum reipub. con.fervandz, domi mez certi homines 4 ad eam rem com-
pofiti monuerunt, ut effet cautior; ejufque vitz à me infi».
dias apud me domi pofitas effe dixerunt; atque hanc eifüfpicionem alii litteris mittendis, alii nuntiis alii comipfi excita verunt, ut ille, cüm à me certé nihil timerct, abillis, ne quid meo nemine molirentur, fibi cavendum guetaret. Ipíeautem Cafar, quem maxime bomines ignaziveritatis, mihi effe iratum putabant, erat ad portas, eratcum imperio; erat in Italia ejus exercitus, inqueco exer-cin ipfius tribuni pleb. inimici mei fratrem præfecerat,Hxcegocüm viderem/ nequèe enim erant occulta) renatura,fine quo civitas ftare non poffet, omnino de civitate effefublatum: confules, qui publici confilii duces efe debe-rent, perfectſſe, ut per ipfos publicum confilium funditustollcretur: eos qui plurimüm poflent;Opponi omnibusconcionibus falso, fed formidolose tamen, auctores adperniciem meam; conciones haberi quotidie contra me,vocem pro me, ac pro repub.neminem mittére: intenta fi»gna legionumexiftimeri cervicibus, ac bonis veftris, fal-$6, fed purari tamen. conjuratorum copias veteres 5 S
effuſam illam, ac ſuperatam Catilinz manum impofüge.
|
1
inatn, no vo Zuce,& infperata commutatione terum effe re-novatam: hec cam viderem, quid agerem, jadices? fcioenim, tum non mihi veſtrum udium, fed meum propeveftro defuiſſe contenderem contra tribusum pleb. priva-| tus asınis? viciffent improbos boni, fortes inerteis: inter-i
|
i
|
fectus eſſet is, qui hac una medicina fola potuit à reipub.
pefte depelli. S Quid deinde? quid reliquiarum reftaset?quid denique? erat dubium, quin ille fanguis tribunitius;nullo prafertim publico confilio profuſus, conſules uito-tes,& defenforcs efferhabiturus?cüm quidem in concionedixiffet, aut mihi femel pereundum, aut bis cffe vincensdum. Quid erat bis vinvere? Id profecto, ut, cam àámen-tiffimo tribuno pleb. car decertaſſern, cum confulibus,ceigri(que ejus ultoribus dimicarem. Ego vero, fi mihiuni pereundum fuiſſet, ac non accipienda plaga, mihi fa»nabilis, illis mortifera qui eam impofuiffent: eme Heri ne
tamen, judices, ma luiſſe im, quam bis vincere. Erat enim
l'a altera ejufmodi contentio; ut neque victi, neque victo-
res remp. tenere poffemus.— Quid, fi in prima conten-tione, vi tribunitia victus, in foro, cum multis bonis virisconcidiffem? Senatum conſules, credo, voca ſſent quemtotum de civitare delerant: ad arma vocarent, qui ae ve-fitu quidem defendi$ rempublicam ſiſſent:; à tribunepleb. poft interitum meum diflidiffenuqui eandem horammee peftis,& faorum przmiorum effe voluiffent, Unumenim mihi reftabar illad, quod forſitan non nemo vit for-tis,& acriz2nimi, magnique dixerit: reftitiffes, repugnaffes, mortem pugnans oppetifles. De quote, te, in-quam, 9 Patria, teftor,& vos penates, patriique dii, me ve.ſtrarum fedium, templorumque caufa, me propter falutemmeorum civium, que mibi femper fuit zzea cantor Vilisdimicationem, cedemque fugiffe.€tenim, fi mihi in aliqua navecum meis amicis naviganti,
hoc, judices, acci-
diffe;
&. Qld deinde? quid veliquiarum vofieret?]*
"fed ſer uis reliqui vcflaret, aut guid
ire flaver. Gulielmins tentabat: quss ve7. Mibi fanabiliss illis morrifera,
Sic quidem editi omnes.d reſt. S. Vict. quis reli quaqua pre ſtare senique erat,&.si eam imp: fs] Eft à Lambiniconje&ura; fed proxime tamen mfi. quorum Pa. nonus; mibi(andebills illi mant fers qua eum pefuiffet. S8. Yict. mibi infanabilis ilice n a
||i
Tffet. edicio prima, mibi rnfanabi fis illa mor tifera qua ei n n.Jet. vulgatas mibi infanaliinsils martifera,quam reiphb.impefurffem.8. Kemp. ſilſent, 3 ecc. di,dent mſſ noſtri. rccer9- Patria refiere. Vulgo obiefler, led.
hfidifeue| Itaediti à Victorio,&refpon-lectio remp. fni d, Cc, diffediffoni.
i contra Pall. S. Victor, Gembl.
Td