3

€

De

eurn populo, quadue an patribus. agentur, modica uro: id eft,modelta argue fedata. Actorcaim moderatur,& fingitnon mo3ó mentem, ac voluntares(ed pzoé vultus éorum,apud quos agit, quod in fenatu non difficile eft, eft enimſenstotis, cuſus non ad auditorem referatur animus ſedqui per fe ipfe ſpectari velit, buic jufla tria ſunt: ut adſit,nam gravitatem res habet, cùm frequens ordo eſt; ut loco€icat, ideft, rogstus: ut modo, pe(it infinitus: nambrevitas,non modo fenatoris,(ed etiam 1 orataris magnalaus eſt in ſententia Nec et umquam longa oratione utendum. nii aut peccante fenatu, quod fit ambitione fgpiffi-mé, nullo agiftrata adjuvante, tolli diem urile eit. autcam tanta caufa eft ut opus fit oratoris copia,velad hor.tandum, vel ad docendum: quorum generum in utroquemaguus nofter Cato eft.Quàdque addit, caufas populi teneto,cft euarori neceffa cium noffs remp.idque late pátet,quidhabeatmilitam quid val at rario, quos focios refp.ha.beat.quos amicos quas ftipendiarios;qua quisque Gt lege,2 ione, fordere: tenere confuetudinem decernendi,noffeexempla majorum, Videtis jam, genus hec omneſcientiæ, diſigentiæ memoriz effe, fine quo paratus effefenatoz nullo pa&o potefl. Deinceps funt cum populoa&iones: in quibus primum,& maximum, Va abefo. nihilef enim exitiofius civitatibus, nihiltam contrarium juri,& legibus nihil min zs civile,& humanum, quàm, com.pofita,& confiitura rep. quidqusm agi per vim. Parérejubet interceſſori: quo nihil praſtantius, impediri enimbosam rem melius, 3 quàm concedi malz, 4 uod veioactoris jubeo eſſe fraudem,id totum dixi ex Craffi ſapien.tiſſimi heminis, fententia: quem cf fenatus ſecutus, cùm

decreviſſet. S C. Claudio conſule de Cn. Carbonis feditio-

ne referente invito eo, qui cum populo ageret, feditio-nem non poffe fieri, quippe cui liceat concilium, fimulatque interceflum, turbarique coeptum fir, dimittere,45 Quod qui pe rmovet cium agi n:hilpoteft, vim quarit,cujus impunitatem amittit hac lege, Sequitur illud: Inzer«efft res mala, falntaris ezvis eio, Quis non ftrudiose teip,fubvenerit, hac tam preclara legis voce laudatus? Suntdeinde pofita deinceps.quz habemus etiam in publicis in-fütutis ,atque legibus: awff/cía ſervanto. auguri parento,Ett autem boni auguris, meminiffe maximis reip. tempozibus prz fto tffe debere: Jovique optimo, maximo, fe«orfiliarium atque adinin ftrum datum, ut fibi eos, quosin aufpicio cffe iuerit: caelique partes fibi de finitas eflerraditas: 7 de quibus fxpe opem re ferre goſſit Deinde delgatione, da fingulis rebus sgendis, de privatis,tibusve audiendis. Tum leges præclariſſimè deXr tabulis tralatæ dua? quarum altera privilegia tollit;

——

I. Hrat ert magna lass eft in fententia. Puteanus delet,tanquam glof-fema: ef* intr n. quod ini non adproba m videtur.

2. Näf aut péctante Senatu.) Rerinui Turnebi!onem: adnitenteetiam Lambino& Pall. membranis; nec lo nge abeant S. Vctoris,Fabt. ing eren tes, peceante. vulgÓ fpeiante.

3 Qudm cenced. male. Mailniſſer Puteanus, malum. ö.:

4. Quod veri aeris jubebo ejfe feavdem.) S. Victor. edit. Vict. Turnebialique: fraudem vero,cum Tarnebo, culpain ac poenam interpretare-vulgo: efere jubeo abeffo fraudem.

53. C Claudic confule de Cu.Carbonse feditione referen tesinvita en,"Turne-bo debecar hæcemendatio, qui eam ex vert. br S erait: acced tquegproximé Victorius; tantum in C. pro Cm demutans. vulgà:€ Claudiocon[nle defgnato Cav bonis fiditienem refevenz esto invite.quae varietas undenata fic, prodit Pighiusin Faffisadannum urbis DCXX"e

S. Sud qui permevet, Rectius arbitratur d. loco Pighius, permo-arur.::

7. De quibus ſage opem veferre poffit.) Non aufas fum conjecturamManutiiin textum recipere, 2 qu sus ape opem veip.ferre peſeit: quam-quam eam valde laude: Lambinus,receperitque Turnebus, pr&fercimcum& Victorianz lectioni fenfus ſuus conſtet.

8. Nendur inisw fedirioßs Tr Sunie plbu.) Varie confpurcatsslocus.Yurnebes quiain miſ. inYeneracyn/tuoinvenes reponit. Lambinus es-

Ds Lsossvs Lis HL

|||||||

|

||||

||I

|

|||||||

*altera de capite ci vis roga ri, niſi maximo comitiatu, vezar,.

3 nondum iniiis feditiofis trib pleb. 9 Negotialis quidemadmirandum tantum majores in pofterum providi fle: rnprivatos homines leges ferri noluerunt: id eſt enim ptivi-legium:quo quid eſt injuſtius cum legis hzc vis fit zz(ci-tum eſt juſſum in emnes*ferri de(ingulis nifi centutiatiscomitiis noluerunt. deſeriptus enim populus cenſu, or-dinibus, ztatibus, plus adhibet ad ſuffragium conſilii,quàm fuse in iribus con vo catus. Quà veriüs in noftra causfa vir magni ingenii,fümmaqus prudentia,L.Corta, dice-bat nihil omaino actum efle de nobis, prater enim quàmquód comitia illa effent armisgetia fervilibus, pretereaneque tributa capitis comitia, rata effe poflent,neque ullaprivilegii; quocirca nihil nobis opus effz lege, de quibusnibil omnino actum effzt legibus, Sed vifum eft& nobis,& clariflimis vi ris, melius, 12 de quo fervi,& latrones(ci.viffe fe aliquid dicerent, de hoc codem cunctam Italiam,quid fentiret, oſtendere. Sequuntur de captis pecuniis, 8rde ambitn legis. Quz rum magis judiciis quam verbisfancienda ſint: adjungitur, nove pena par eſfo, ut in fuovitio quifque plectatur: vis,capite: avaritia, mnlta: ha.noris capiditas ignominia fanciatur. Extrema leges funtnobis non ufitatz-; reip. neceffariz. Legum cuſtodia mnullam habemus, itaque ha leges ſunt quas apparitoresnoſtri volunt: à librariis petimus, publicis litteris con.figastam memoriam publicam nullam habeimus, Gracihoc diligentius: apud quos roa a cus crcanturfolum litteras( nam id quidem eriam apud majores no.ftros erat) ſed etiam facta hominum ohſer abant, ad leges-que revocabant. Hæc detur cura cenforibus:quandoquidéeos in rep. ſemper volumus effe apud eosdem, qui magi-ſtratu abierint, edant,& exponant, quod in mag iſtratugeſſerint: deque iis cenfores przjudieent, Hoc in Grzcíafit, publicé conftitutis accufatoribus. Qui Quidem graveseffe non poſſunt, niſi int voluntarii, Quocizca melius efft,tationes referri ,caufamque exponi cenforibus inregramtamen legem accufatori, judicioque fervari, Sed fatis jamdiſputatum eft de magiſtratibus, nifi forte quid defidera- -tis. A. Si nos tacemus locus ipfe non admonet, quid tibi ficdeinde dicendum? M. Mihine? de judiciis azbitror, Pom.poni: id eft enim junctum magiflratibus, a. Quid? dejure Populi R. quemadmodum in ſtituiſti dicendum nihil|,putas? M, Quid tandem hocloco eſt, quod requiras?A. Egone? quod ignorari ab is, qui in rep. verſa n zur, tur.pillimum pure,. Nam, ut modóà te dictameſt, leges 13 àlibrariis lego: fic animadverto, 14 plerosquein mag iſt ra-tibus ignoratione jurio ſui tantum fapere, quantum appa-ritores velint. Quamobrem, ſi de(acrorum alienationeMmmm dicen.

nec hi

gnitis.omhinó mihi, ut verum fateor.Son jectaras manits ex'Turnebo ar:9. Neget? alis quidem adm frandum.

*prz reliquisallubefcit Gulielmisolants.2:) Etiam infigniter corrbptum le-cum ficlegiin ml; notat Turnebus, Volebatil!e negetioli, Victorinsediditauegeria"& qnidem. Bo(ius ex sonjecturà: nec boc lat is eſt aderireceterüm Camerarius,nefcio qaibus opibusfretus,exhibnuit n egori foquidem 4mirandmmn, Cre contra mſſ. nihil conari Ptuj, Lambinus dderat, vet at, nondum res mies fodivicfer eribunie pfeb ne cogitatis quidem,(gd,quod habuiffea coniectura Paureant,liquet ex notis ejus; quas filiusPetrus Grutero fubmific.

10. Ia pri vate hm ines

j|) Idem Puteamus amabat; privee.

IT. Sertum eft n er? feni ds feng ulis.) Hiec eft mff.omnitmle&iosquam Vctorius ſuâ editroncexpreisic5 reperitque poſte in V.L- urns bus, conjectat tamen, Lam bin fecandas agente, feitum effe Cjuffen.(ed qaoniam periinaciternofram,& Fab. G Pal. defend ne,religio fur ab, Ilis d ffenf&onem facere,—.

t. De qui ſer ni 6. Latvones feiviffe fe.) Receptum hoc eft in omnesfere edd. à Turnebi«onjecturà nam Vict ed tod cefque mf vec atreni vel patronis.

13. A Lerariis lego.) Placebat Put

14. Querque ie mags ſiratiß us,&.fetu, ee,

e no legs. Lambino pesi.J ldem Puteanus s quezque magi.

X. e