79

P R O L E G O M E N A.

Akxius Aristenus scripsit in Jus Canonicum, Sc a Balsamone citatur.

Conflantims Harmenopolus judex Theflalonicensis, scripsit de Sectis librum,qui extat in B. P.

S E C U L O XIII.

Nicetas Choniates varia scripsit partim edita partim inedita, praecipuum o«pus est Thesaurus Orthodoxae Fidei.

Eufiathius Homeri Interpres.

S E C U L O XIV.

Macarius Chryfocephalus , Philadelphiae Metropolita, conscripsit Catenamin Matthaeum ex variis Patribus A°. 1347. MS. Baroc. 166. Milito inspectam,Sc ad seculum X relatam.

Bakhasar Corderius Antwerpiae edidit Catenam Patrum Graecorum in Lu-cam ex bibliotheca Card. Beflarionis A°. 1628., Sc A°. 1630. in Joannem exCodice membranaceo Cardinalis Culani, qui Treveris adfervatur > item in Plal-mos A°. 1643. Videtur autem in textu exhibendo magis secutus Codices typiseditos, quam Lectionem MS. fui Codicis. Porro ‘Patricius Junius ediditLondini A°. 1637. Hicetae Heracl. Metrop. Catenam in Jobum. Denique P.Pojsmus edidit Tolosae A°. 1646. catenam in Matthaeum, 6 c A°. 1673. Ro-mae in Marcum.

De Versione Latina.

P Rimis quidem Ecclesiae Romanae temporibus , cum majorem partem exGraecis atque exteris constaret, cumque adhuc Graeca lingua fere omnibusgentibus per orbem terrarum familiaris estet, Latine conversis Codicibus Sacrisopus non fuit, quum Graece legi 8c intelligi poslent ab omnibus. Circa mediumdemum leculi II.,Pio Pontifice Italo existente, videtur lectitari Scriptura Sacra inlingua vernacula, hoc est Latina, coepiste. Cujusmodi autem fuerit haec con-versio, multo ante correctionem Hieronymi confecta, ex scriptis eorum, quieadem usi fuerunt, conjecturam facere licebit} quamquam varie tentata ac de-scripta fuerit. : .

Occurrit primo loco Marcion Sc Marcionitae , qui corruperunt libros N. T.resectis omnibus iis, quae Judaicae Religioni favere putabant, Sc contracto to-to N. T. in duos Codices, quorum priorem vocabant Evangelium , ex Lucamaximam partem conflatum, ac subinde ex reliquis Evangelistis integratum:posteriorem Apoftolicum^ continentem Epistolas ad Galatas, ad Corinthios, adRomanos, adf Theflalonicenfes, ad Laodicenos, ad Coloflenses, ad Philemo*nem, ad Philippenses.

Instituti nostri non est Marcionem refutando actum agere, ac de illis locisdisputare, quae sustulerat, sed potius de iis agemus, quae retinuerat.

Ac principio, quod a nemine adhuc animadversum puto , (nisi J. Millioprol. 378. suboluifle putemus) competimus , Marcionis Codices N. Tnon ex Graecis exemplaribus, sed ex Versione Latina veteri sive Italica confla-tos fuifle. Nimirum ex tribus tantum monumentis, quid Marcion legerit, ScRomae primum ediderit, constare potest , ex Epiphanio , ex Tertulliano Sc exDialogo contra Marcionitas , quem Basilius cum Gregorio Philocaliae capite24. Origeni, Photius Bibi. 236. Methodio, Eusebius autem antiquiflimus testisHist. Eccl. f, 27. Sc Praeparat. Evang. 7, 24. Maximo cuidam, cujus aeta-tem ignoraste videtur, adferipsit: ex curiosa vero Dialogi ipsius lectione patetnon solum, quod Sc Huetius vidit, illum seculo IV. sub Constantino M., sedetiam Latine primum, a Maximo forteTreverensi, scriptum suille, Sc postea ih

- ■ ‘ Grae-