II.
KATA MAT&AION
L4Z
Tii. & 622. «< 'ZxTgxxxi xxrxxnbWxymq Axpsiey xpo-tfsxmvxv xxi ßatriAiX IlspcSv felxrxvm. Plut. deAtn.frat. p. 488. F. axubsix^iiroc, mu Ssp|a / 3 «irfAs«s 0 [&sv
xpif/jhvpq subuq - Tt^oc&nuvviTt mi> abzA.tpcv. Lucicin. ISsa-
Vigio 30. ä ßxcrite T, vxoxusxq h m Tlspruut Trpoo-Ku-vS crs xtptxyayay l'- T%xs<rcu rai %stps. C. HepOS Conon.3. necesse est enim, si in conspectum veneris,venerari te Regem, quod irpoo -xms~y illi vocant.Liban. O. XIX. p. 484. C. xpo<rxvrou<nv, amrsp•t Tilpxxi mv biWTToT/^. Xenophon. Rer. Graec. IV.
fut bz £?£<ri <roi pjs 6 ’ ifjuH ysyopulva , p»iblvx jrpoi rxvyouy-r«, bsxxixtiy %y_,una. £«>> xxpxifAsyoy rx trxvmu. Se-
neca Troad. 709. Dominique pedes supplice dex-tra stratus adora. Joseph. A. VI. 13- de Davide
& Säule, sxifpxpbrcq bs mu ßxnAsaq xgotrxvystTXi xu-mv xzTuv Ixi xpowMxoy, £ 0 o$. Par igitur est, ubi
de Rege agitur, existimare, Magos eo honore Je-sum prosecutos fuiste, quo Regem suum solebant.Notandum vero Graecos Romanosque neminimortalium hunc honorem exhibuisse, apud quosnonnisi in steris prosterni mos erat. Eurip. Phoe-niss. 3OO. yovvxtTUi linees x^utrxnya <r , ayx\, myoixe-9 -s» toym trsßwrx & Orest. 1507. xpor »S r xyx% »0-
fjuoiin ßagßapaizri xgtxrxetray O. nux. b IAi» Tub irin,
«aa‘ b ä^yiMxB-m. Ificrat. inPanegyr. notanturPerste byyiToy flzv avbex x^ozrxvybuvTsq, 3 c apud Cur-tium VIII. 7. 13. Alexandro exprobrat Callisthe-nes: Tu Macedonas voluisti genua tibi ponere,venerarique te ut Deum. Livius XXX. 16. deLegatis Carthagin. more adulantium, accepto cre-do ritu ex ea regione, ex qua oriundi erant, pro-cubuerunt. Athenaeus Vi. p. 251. D. Any,xbw
bz 1. TxAxvmtq zfyfjulatrxt ct 1 bzb si<ryiyvi<rxTo A?flxv-bpoy’ xxl Attfjuxyipxy 0 xxzxniyoy, ori xpsqßsum aq ßx-
ßiAsx xpozrzxuyyjzrzy ccumn. Et Libanius conqueritureos, quos Rasilius M. ipsi miserat, nimium ipsi ho-norem habuisse Epist. 1594. pixgau bl xxi Kxx-
xxbcxyyy sGqxxy, xzl [Atet m xpov/.vyb) (rs xpofrxboyrsq. As?bz cyuaq ccviyzrrbcu hxtriAsm xsAeueymq. JElianuS V.H. 1. 21. laudat Ismeniae Thebani m xofliy «p*«xxi sxxnyixhf, cura enim monitus fuisset, m> 5«;icpSxAfMSq sAttwr« toü ßxiriAoiq p*n xporspcy Aoya fhsxx-A*y yocysit, srpiV ii xpotrxvrttrxt ximv —— xzpLtAö'Mvcq rb
bxxrvAcy sppisiy «Aa«? xxpx rssq xabxq - xxi Txyj.s)q
ixtxtlipaq, o)q A xpotrxvySs , xkXiy scystAsm abmr, xxifjuh «jrsrsiAs t® Ilsptr)) xpu<rxu>ij<r£aq, i fhm tcpxtrzyibiy r%y b m~q sAAjfiri» at’<r%vy>iy cpspbmiy. Eflher. III.Cum igitur Matthaeus, qui ignorare non potuit,quo loco adoratio hominis mortalis apud Graecoshaberetur, nihilominus Christum a Magis adora-tum fuisse tanquam rem ipsi valde honorificam& gloriosam litteris consignarit, non obscureGraecis imprimis lectoribus significavit, Christo,qui, ut modo narraverat, non sanguine humanosed stirpe divina satus esset, adorationis honoremjure deberi, quod apertius alibi declaravit XXVIII.9. Conf. Luc. XXIV. 52. Heb. I. 6.
3. Si, quod prae se ferebant, verbis
Prophetarum fidem habuissent, & spem in Mes-sia jamjam adventuro posuissent, quid erat caus-sae, cur illius nativitate audita turbarentur? Mes-sias rex est coelestis & totius humani generis ser-vator, cujus beneficium non solum ad Herodemipsum omnesque ejus subditos, sed Lc ad omnes inuniversum homines spectabat: en ego, inquit ange-lus, ingentem vobis nuntio laetitiam toti populofuturam: videlicet vobis hodie natum esse servato-rem, qui est Christus Dominus in oppido Davi-dis. Luc. II. 10.11. Non abs re igitur yetus Eccle-
sia in hymno quaesivit: Hostis Herodes impie,Christum venire quid times ? Non eripit morta-lia, qui regna dat coelestia. Fac porro, ipsos expraejudicio gentis cogitasse de Messia, qui imperi-um in Judaeam sibi destinatum, more aliorumprincipum, vi occupaturus, hostesque debellaturusesset, quid vel haec cogitatis habebat, quod autHerodem Septuagenarium Lc aegrotum, & adultoisto infante non superstitem futurum, aut Hieroso-lymitanos tyrannidis Herodis pertaesos & qualem-cunque potius Regem quam Herodem optantes ju-re perturbare poterat ? Duas tamen deprehendi-mus istius conturbationis caussas, animum sibi ma-le conscium, & recordationem eorum, quae interinitia regni Herodis acciderant. Primo tyrannisemper sunt suspicaces & meticulosi (Tacit. H.IV. 83. Ptolemaeus, ut sunt ingenia regum,pronus ad formidinem. Silius II. 499. &, quan-tum terrent, tantum metuentia regna. Senec. Oedjp.705. Qui sceptra duro saevus imperio regit, Ti-met timentes, merus in auctorem redit. Thyest.607. vos, quibus rector maris atque terrae jus de-dit magnum necis atque vitae, Ponite inflatos tu-midosque vultus: quicquid a vobis minor extime-scit , Major hoc vobis dominus minatur, omne subregno graviore regnum est.) Matthaeus, quod scrip-toribus S. alias solemne est, unico verbo tanquamin transitu indolem & characterem morum Plero disaccuratissime exprimit. Herodes imperium, vi &fraude quaesitum, iisdem artibus retinuerat; cumqueipse Hyrcano , Aristobulo atque Antigono legitimishaeredibus e medio sublatis regnum invassisset, me-tuebat ne eodem modo ipse dejiceretur, suspicio-nibus, crescente inprimis aetate, indulgebat, his-que excruciabatur ; hinc factum, ut hoc temporefilios Antipatrum, Aristobulum, & Alexandrum,regni affectati reos perageret, & laqueo necaret, quaeFI. Josephus prolixe narrat. Familia Regia, curaditioribus & tota Sadducaeorum secta post hancvitam nihil metuebat: quaresapientissima Dei pro-videntia ita res disposuit, ut in hac ipsa vita consci-entia malefactorum agitati metuerent, eoque pactopoenas darent. Cur denique. Pharisaei, quorummagna pars, ficta atque simulata pietatis ipecie, fal-lebant , Messiae rS xxphuyyaq ‘s adventu nunciatoturbati fuerint, dicere non est necesse. Alteramanxietatis atque perturbationis caussam diximus su-ille memoriam motuum inter initia regni Herodisexcitatorum: tum enim Parthi, duce Pacoro regisfilio, Hierosolymis & tota Judaea occupatis Anti-gonum regem constituerunt: Hyrcano rege auribusabscissis in captivitatem abducto, & Herode vixfuga sibi consulente, donec multis praeliis commis-sis , urbe direpta & incensa per Parthos, & paullop6st per Romanos obsefia atque expugnata, &Antigono securi percusso, aegre finis bello impo-neretur. Horum temporum pericula atque calamita-tes animo revolventes, non secus ac si novae Partho-rum incursiones a magis istis, ceu Parthorum le-gatis , denunciarentur, anxiis cogitationibus agi-tabantur.
sTXpMx^n xx<ra 'hptttroAufua] 'hfturlAvfjux pluralis estvox generis neutrius, *2™ vero est feminina sin-gularis. Deest vox i s™a< 5 . Ita legitur Eflher. III.15. in editione Hexaplari, ^ xi™ s y„ f ^.<t£to. IX. 18. b Xuwciq t'7 -zj'j'mi Xcnoph Paed. 2.
Tö bs axpißovy Tciq Tv-inq trpobpx sboxsi xut?) kyxCcy sbxi sxxt siq to [&vt Txpxrjur&xi , xxi tiqm, si Txpxyih'ily , Qx?-T0> XXTXsWXI.
Hh 2
4. ar«.*«