D-? Editione Complutenß.

117

■ Quibus quidem verbis munificentiam Cardinalis, & avaritiam ex alteraparte eorum, quos libris coemendis atque evolvendis adhibuit, fidem acperitiam eorundem nequaquam cognoscimus; praeterquam enim , quodfides atque peritia in ejusmodi opera ad numeratae mercedis modum aesti-mari nec possit nec debeat; quid si esurientes illi Graeculi ac Semiju-daei spem locatoris fefellerunt, neque pro accepta mercede operam pro-missam praestiterunt? Tantum ergo abest, ut ingentes illi sumtus Editio-nem hanc praecipue commendent, ut; qui eam curarunt, male admini-stratae rei potius suspectos reddere possint.

Gloriantur porro Editores Complutenses de Codicibus Vaticanis V. &

N. T. qui ipsis magno fuerint adjumento, uti II. 4 . vidimus. |

Addunt in Praefatione ad Lectorem „ quibus etiam adjunximus alia non '

„ pauca: quorum partem ex Bessarionis castigatissimo Codice summa di-„ figentia transscriptam illustris Venetorum Senatus ad nos misit, partem,» ipsi magnis laboribus & expensis undique conquisivimus, ut copia e-„ mendatorum codicum abunde fuperesset”. Ubi notandum est, Codi-cem Bessarionis fuisse V. T- tantum, sicut testantur Editores RomansV. T. juxta LXX. Interpretes, adeoque ad subjectum negotium nonpertinere. Quomodo autem Complutenses & VaticanoCodi- §ce usi fuerint ß hemo nos melius docere potest iisdem Editoribus Roma- i*nis, testibus omni^exceptione 'majoribus', & utroque Cbdice usis, quo- <j***+* t

rum nomine Antonrus Carafa Cardinalis , Bibliothecarius, in dedicatione ita loquitur: ,, Ceravi de consilio & sententia eorum , quos supra?„ nominavi, hujus libriKditionem ad Vaticanum exemplar emendandam,„ vel potius exemplar ipsmta,. quod ejus valde probaretur autoritas, de,, verbo ad verbum repraefenWidum”. Conferat jam mihi quispiam cumRomana Complutenfem ' WoiwTSnae immanem animadvertet discrepan-tiam, ita ut vix singuli versus, defcepe vix singula verba congruant: vi-debit additiones & omissiones longiorum peri coparum , praecipue in li-bro Judicum & in Prophetis majoribuE Quod si/tanta licentia Geteplu-•feftses a Vaticano Codice recesserunt in Veteri Testamento , quis eorumpraestabit majorem fidem in Novo? Imo ut quod res est dicam , ratio-nes sunt chronologicae, quae nos cogunt omnino dubitare, utrum Com-plutensibus, cum N. T. ederent, exemplar Vaticanum ullum ad manus,fuerit? Novi Testamenti impressio absoluta fuit 10. Januarii 1514. Ulti-mo Februario praecedentis anni electus est Leo X. tunc temporis aegro-tus, n. Aprilis coronatus est, ac postea demum cogitavit de instauran-dis literis, & Philippum Beroaldum filium Bibliothecae Vaticanae prae-fecit, teste P. Jovio; quod cum Hispanis innotuisset , per KerdinandunrNonnium Pincianum, Bononiae sub Philippo Beroaldo patre literis ope-ratum,; cura aliis, ; ut Thuanus lib. XI. extremo testatur, comparatis ma-

e*L4\4** , ozZm^ t