7105De foliis temperata.DiANrTHI duo ſunt genera, candidiusAs nigrum. Candidum(officinz CapillũVeneris, Germ. Frawen ober Venus haar.Hifpan.Canzrillo depozo appellant) pufilla geritfolia,fimilia Coriandri, in fummo incifuris divi-Ta: cauliculi, quibus exoriuntur, nigro colore ni-tent, prætenues, palmum alti: radice Rnsua: neque caulem, neque fru&um,neq; floremprofert. Nigrum(officinis Polytrichon& Tri-chomanes di&um; filici&imile fed exilius: fo-Bis lenticulæ, tenuibus, in ordinem utrinque di-geftis,adverfis in ſe, in ramulis tenuibus acerbis,T ee cólorefplendentibus. Ambo umbroſis&paluſtribus, circa parieti afpergines,& fontiumecus enafcuntur. Colligitur menfe Septem-bri. Confervatur vix per annum.* Alvum ſub-ducit; bilem& pituitam dejicit, craſſaq́; excre-menta, quæ diu interioribus inhælſerunt. Pectus& pulmonem detergit, ſanguinẽ clarificat, bo-

; o.:num facit habitum, animam dilatat,& jecur& C

ventriculum purgat, præſertim fi obſtructionelaborent, tametfi ad eorum infar&us potentiusKt ejus dilutum ex apii, aut endiviz aqua para-tum, aut ex cicerum nigrorum jure, aut caprinofero. Sed fi addatur ſaccharum, lateris inlam-mationes ſanat,& urinam trahit. Ejus pratereadecoctum frequentiùs potum calculos frangit,& fœminas à partu purgat. Hor autem araspræbet cada tantiim facultate, quæ illi ineſt. At

De Foliis:

A raque, qua fœminæ pro fuſis utuntur. capitula in

116

cacumine ſpinis horrent: flos luteus, quibusdamin locis purpureus invenitur: radix tenuis, ſuper-vacua. Coma, lemen,& folia cum pipere& vi-no teruntur utiliſlime contra ſcorpionum ictus.Percuffos tradunt, quandiu ea teneatur herba,nullum experiri dolorem, ipſumq; depoſita ſta-tim recrudefcere. Diofcorides.

De foliis ſeu bevbis calidis in graduprimo.

AssiNTHII gencra tria funt: vulgare,marinum,& fantonicum. Vulgare ab aliquibusbathypicron(Germ. Wermuteraut. Gall. Aloine,Ital. Affentio.Hifp.Encenfros vocatur) herba vul-go cognita. Marinum quod aliqui Seriphiũ vo-cant, copiofifhmü in Tauro monte juxta Cap-padociam gignitur. Herba eft tenuis, abrotaniparvi ſimi ſitũdine, referta minutulis ſeminibus,ſubamara, ftomacho inimica. graviter olet,&cum quadã calfa&ione adſtringit. Santonicum,quo Gallia alpibus finitima fcatet;abfinthio vul-gari non diflimile: verum lubamarum eff; nomadeo feminis fœcundum. Eyligitur vulgare,& po-tiſlimum Ponticum& Romanum. Colligitut inVere, vel principio æſtatis,& autumno, ante So-lis ortum. Conſervatur autem per annum. Doſſsejus decocti aut infuſi potio eit ab 3 v. uſque advij.& pulveris ejus à 3j uſque ad 3 ij. Abfin-thiũ calefacit& adſtringit. Bilem expurgat, quæ

aſtringẽte vi, qua etiamnum pollet, defluxiones D& ftomacho,& ventri inhæſit: urinam cio& cra-

inhibet:fluentem(änguinem ſiſtit, ventriculumroborat,& capillórum deflurium ufque adeóemendat, ut nó modó eos dir ces& rena-fci faciat, præſertim emplaftri modo impofitít,m vrthine oleo; ladano,& auftero vino additis.Idem præſtat& combufti cinis: quinetiam ejusex vino deco&um furfures reiteratis lotionibusdepellit. Ejus cinis hæc omnia poteft,& ægilo-pas curat. Ipfius diluti libra epota commoditfi-mé alvus ſubducitur. Dioſcor. Meſues, Saladinus, E& Mart hiolus.

ASPARAGI k A[per-ges dicunt) genera duo fahr, fativus& fylveftris.Sylveftris Corruda dicitur: vulgaris eft notitiæ.Sativus multis ramis fruticat, foliis fœniculi,lengis,numerofis: radice rotunda, grandi, ſpon=

iam habente: in hortis ſeruntur,& plaetantur,inque nonnullis locis lapidofis fponte prove-niunt. Colliguntur menfe Aprili. Non ſervan-

tur diu, fed virides tantüm in ufüm veniunt. B

* Abftergunt, jecur infar&u liberant,& maxi-me radices: dentium dolores ſanant. Stoma-cho utiles ſunt, urinam cient,& parom praebentalimenti: oculis claritatem adferunt: pectoris& fpinz: doloribus proſunt. Venerem ftimu-dant;& ventrem leniter molliunt: urinam fee-&idam trahunt: regium morbum ſanant Dioſco-qrides Galen.& Plinius.

ATTRACTSXᷓIAISI Ger. Wider fel ſaffran.)Pina eft cnico ſimilis, folia multa longiora fe-Jrensin fummis virgis, magna parte nuda;afpe-

pulam præſumprum arcet. ad inflationes ven-tris& ftomach: dolores prodeft: faſtidia diſcu-tit, arquatos fanat;& febres diuturnas: menſescit potum,& c. Dio/cor. Meſue,& Saladinta.ÄLTH XA, quam alii Ibifcum ,ali Biſmal-vam, German. Eibiſc rant. Gall. Guimauuæ. Italiver Malsanijco vocant, in yl eſtrium malva:rum genere ft, cui folia ut cyclamino rotunda,lanugine cane ſcunt: flore rofaceo: bicubitalicaule: rsdicelenta,intüs alba. Althza appella-tur,quód iater primas fic utilis,& pluribus pol-leat remediis. Golligitur cum floret, locis u-

mentihus pinguibusque. Conſervatur autem

perannum.* DecoGa in vino aut aqua mulía,& per fe cüm imponitur tuſa, efficax eft contraA item ad ſtrumas, paroridas, abíceffus;mammarum inflammationes, fracta, fedisin-flationes, nervorum rigores ſiquidem diſcutit,& excoquit, rumpit,& ad cicatricem perdu-cit. Cocta(ut dictum eft) adje to ſuillo adipe,aut anſerino, terebintbinàve, ut malagmacislentor fiat, facit ad vulva inflammationes, præ-cluſionesq́; in peſſis ſubdita. Decoctũ eodẽ fun-gitur munere: onera vulya, reliquiasq́; à partuextrahit. Deco&z radicis fuccus ex vino potusſuccurrit urinæ difficultati, calculoſorum crudi-tatibus, dyſentericis, iſchiadicis, tremulis, ru-pás dentium mulcet dolorem, cum aceto deco-€&a colluto inde ore. Viride femen ficcumquetritum, vitiligines in Sole cum aceto perunctaseineudat. Eodem cum oleo€ aceto perundti,@&d 4