137

De Foliis calidis in gradu tertio.

138

ſi poſtea ferum lactis ebibatur. Folia detrita fiin A di, ramulisq́;& radicibus prima germinatione

vellere fubjiciantur,menfes extrahunt,& partusenecant: accenía, aut fübftrara, ſerpenres fugãt:nigris cicatricibus candoré reddunt in vino co-&a& illita: fugillata tollunt. Calamintha ifchia-dicis imponitur, ut ex alto humores evocet,fummam cutem exurens. Vermes necat ſuccusauribus inſtillatus. Diofcorides.

Calamenthum tametfi tres fpecies habeat, ni-hilomipus indifferenter quecunque ex illis inpromptu fit, uſurpari poterit: ac propterea Dio-cor. confuse facultates omnſũ trium exponit,ficuti Galenus quoq; facit: unde contigit, quodAndromaclius fenior affumit Calamenthum,&junior retinens Latinam denominationem vo-cat Nepetam: nam nulla eft inter hæc differen-tia:& quia paffim Nepeta fefe offert, accipi de-bet colle&a in locis ſiccis,& fuo tempore,nimi-rum quando floret,& femen incipit producere.In ufu eft planta univerſa, excepta radice& li-gnofo ſtipite, qua abjiciuntur.

Co NXz 4 tria genera ſunt: major, minor,&media. Major vulgo pulicaria dicitur, frutice al-tior,& foliis latioribus, quàm minor, gravi odo-re. Minor edore præſtantior eft. Utriusque foliaoliva fimilia, hirſuta, pinguia. in majore caulisbinüm cubitorü altitudine attollitur:in minorepedem æquat, flos fragilis, lutei coloris, qui inpappum abit. radices ſupervacuæ. Nafcunturgiten Media conyza, caule craſſiore ac mol-$1

ote;foliis mediæ inter majorẽ& minorẽ am- D

plitudinis; minimé pinguis, multó tamen gra-vioris odoris,& jucundioris, ſed inefficacior.; locis humentibus. Priora duo genera e-iguntur.* Suffitu, ſuhſtratuq́; frutex totus ſer-»entes fugat, culices abigit,& pulices necat. Bo-I cõvenſenter illinuntur ferpentium plagis,&tuberculis ac vulneribus. Flores& folia cum vi-no ad menfes,partusq; ejiciendos bibuntur: itẽcontra urinz ſtillicidia, arquatum morbum,&tormina;comitiales pota e itcoctum in deſeſſionibus me r vulvz malis.Impofitus fiiccus abortum facit. Herba ex olcoefficaciter horroribus oblinitur. Capitis dolo-res tenuis illita ſanat. Diofcorides.FozNicuruM(Germ.gendet.Iral.Frgocbio.Gall.Fenozill, Hifp. Hinoia.) omnibus notum eft,Naſcitur partim in hortis, Colligitur caule tur-geícente. Floreſcit menfe Junii& Julii. SeriturFebruario menfe, locis apricis& modice faxo-

fis.*Si herba edatur, aut femen cum ptiſana bi- E

batur, mammasla&ereplet. Comæ decoctumin renum doloribus ſubditum proficit, quippequód urinam excitet. Contra ſerpentium itusin vino convenienter bibitur: menfes ciet:in fe-bribus naufeam,& ftomachi fervorem ex aquafrigida potum fedat. Contritz radices,& cummelle illitæ, morfibus canum medentur. Succuscaule& foliis expritnitur,& in Sole ſiccatus, inmedicamenta achicitur, quz ad excitandã ocu-lorum aciem commodé remperantur. Extrahi-tur fuccus ad cadem valens, etiam femine viri-

adjuvant.De- E

incifis. In Iberia, quæ ad Occidenté ſpectat, ſuc-cum redditgummifimilem. Caulem medium,dum herba forest, ruſtici demetunt, ignique ad-mo vent, qu facilius vi caloris exudans, gummiremittat: quod efficacius fucco eft ad medica-menta oculorum. Dicfzorides.

Feeniculi quafi omnes partus in ufum aſſu-muntur, attamen femen ficcum& recens magiseſt efficax& uſitatius: de quo etiam ad T heria-

cam accipiatur. Hoc intellexit Galen. lib. 7. de

fimplicib. Medic. ubi conftituit calidum in ter-tio gradu. Nam femen ejus aliis omnibus parti-bus eſt acrius. Ac tametſi Andromachus ſeniorin hac compoſitione id non explicet, junior ta-men& Damoerates,& Aëtius in ſuis Theriacishoc manifeſtè dicunt. Debet autem femen effebene maturum, non furfurofum, granorum z-ualium, odoratorum& in guftu acrium. Ob-Cosi quoq;,ne accipiamus eam fpeciem,quz faporem miſtum habet cum aniſo: undedicitur Fœniculo-aniſum: fed alterum, quod&ipfum ſeminatur,& vulgó vocant Fœniculumamarum: quo etiã utimur in multis condimẽtis.Ju N IEERI(Ger. Wecthoider/ Krammetbeer.Gal. du Geneure Ital. Ginepro. Hiſp. El enepro. ge-nera duo: altera major, altera minor. utraq; a-cris eft. Naſcitur in montibus, locis maritimis&

. incultis. Colligirur,& maximé fru&us in autu-

mno.* Excalfacit& urinám movet: accenſa fer-pentes fugat. Baccarum nonnulla nucis juglan-dis magnitudine nonnunquam grandeſcere, a-lie aucem Ponticam æqu:: inveniuntur, ro-tundæ, odoratæ, in mandendo dulces, ſubama-ræ, quæ arceuthides etiam id eſt, baccę juniperi,nominantur. Modicécalfaciunc& aſtringunt,ſtomacho utiles: contra pectoris vitia, tuſſim,inflationes, tormina,& ſerpentium ictus effica-ciſſimè bibuntur: uriuá cient; unde ruptis, con-vultis,& vulvæ ſtrangulatui fübveniunt. Foliaacrimoniã habent: ideo tam ipfa, quàm eorumfuccum ex vino contra viperarum morſus illiniaut bibi prodeft. Corticis cinis cum aqua illitus,lepras eximit. Dinſcorides.

HELEN UM Germ. Atantwurſ. Sal. Enulacampana, aulnee. tal Lelle,enola Fl Rai de ella)folia haber verbaſci anguſtroris foliis afperio-ra, oblonga: caulem quibusdä in locis nó emit-tit: radicem interdum ſubrufam,odoratam, ſubacre m, v getam, mag nam: ex quaagnatz propagines liliorum, aut art modo ſerun-tur. Montanis, umbrofis,& ſiccis locis provenit,Foditur æſtate radix, particulatim; diffecta fic-catur.* Potum radicis deco&um menfes& uri-nas ciet, Ipſaque in eclegmate ex melle prodefttuíTi,orthopnoea,ruptis; conyvulſis, inflationibus,& ſerpentium morſibus. In ſumma, excalfacienseft. Folia ejus ex vino co&a uriliterifchiadicisillinuntur. Helenii radix& ftomacho utilis eft inpaffo condita: fiquidem falgamarii paululü fic-catã eam,mox decoctam,& frigida aqua made-fa&am, in ſapã conjiciunt,& ad ufus recondunt,

€: 3