Buch 
Antidotarium generale et speciale : ex opt. authorum tam veterum, quam recentiorum Scriptis / fideliter & methodice a Ioan. Iacobo Weckero Basil. congestum & dispositum: nunc vero supra priores editiones omnes multis novis & optimis formulis, maxime vero extractis auctum ; Adiectis indicibus locupletissimi
Entstehung
JPEG-Download
 

b31. Antidotarii ſpecialis Lib. I. 232

Oo x; g;. ARAelt differentia,ut ànemine, quàm ab incolis di-

gaoſci poſſint: quemadmodum vitem quæ u-vam fert nigram ab ca, quæ candidam fert, nondignoſcim us, nifi cum uvas habent,& eas qui-dem maturas. Quz autẽ longũ piper profert, lõ-ge alia eft planta: etenim non plus habet ſimili-tudinis cum fuperioribus, quàm faba cum ovo.Præterea Piper longum& Bengala naſcitur, quęregio quinge ↄtarũ leucarü ſpacio à Mala var di-ſtat, ubi candidum,& nigrü gignuntur. Preciumlongi piperis in Beogala eft unus Lufitanici au-rei ſemiſſe in fingulas cẽtenas libras. In Cou-chin verò, ubi plurimum Nigrũ naſcitur, quinq;Lufitanicis aureis emi folebant centenæ libra:fed ad hinc quadriennium, aut quinquennium,quólin alias etiam regiones importari cœpe-rit; quindecim, aut viginti Luſitaaicis aureis emeudz funt. Piperis auté nigri precium in cen-tenaslibras eft duorum Lufitanicorum cum fe-miſſe natali loco: at in Bengala duodecim Lufi-tanicisemuntur totidem libre Nigri. Candidiplantz rariores ſunt, necnificerus Malavar&Malacz lotis rarz nafcuntur. Solet Magnatummenfisinferri: eo enim utuntür quemadmodünos ſale. Venenis reſiſtere& ocularib. medica-mentis utile effe aſſerũt. Condiũtur aceto& ſa-le virẽtes adhuc& immaturi Piperis nigri race-mi,& ufui aſſervantur. Arabes& Períz inediciPiper calidũ tertio ordine conſtituunt. Sed Em-pirici, cujusmodi ſunt maxima pars Indicorummedicorũ, frigidum Piper faciunt, ut& pleraq;alia aromata; quz excalfaciunt. Oratos autemomnes medicos volo, ut Piperis candidi loco(quod calidius eft& odoratius) Nigrü non præ-ſcribant, niſi cãdidi fit penuria. Similiter ne lon-gum Piper candidi, auz nigri loco fubftituant,cum prorfus di uerſæ fint plantæ,& nigrum cumcandido magis conveniat. Gaærcius.

Toro Counentstractuin quo nata, Cartha-go»& etiam Novo regao,magnus eft ufus bi-peris cuju dam obl.ngt, quod majori acrimo-nia præditum eft Orientali, msgisq;aromati-cum,& jucundiore odore ſpirat, quàm Capfi-cum, quinetiam præfertur Piperi nigro, cum fa-poris tum ſua viraris cauſa. Aka cujusdam plan-tz fru&us eft oblongus, cratlitie quide funicu-li, at dimidii pedis longitudine; conftans velutimultis granulis, circa pediculum oblongum, cõ-tinuo& conjan&o ordine diſpoſitis, feminisplantaginis modo, quibus ademtis, pediculusnudus confpicitur. Recens viridis eft, Sole ma-tureſcit,& nigre(cit. Calidum eft tertio gradu.Nic. Monar du.

Nec prætermittendum ef Piper ex Indiis no-ftris miſſum, quandoquidem non modo in me-dicum ufum receptum eſt, fed planta eſt excel-lentiſſima,& toti Hifpaniz notilima.Nam nul-lus eft hortus, in quo non feratur; ob fru&us pul-chritudinem. Vidi aliquando in hac urbe plan-tam ad arboris altitudinem excrefcentem,Folioeft viridi, ocymo latifolio fimili, flore albo, ex

nigrum fert,& eam quæ candidum, tam exigua

A quo pullulat fru&us di verſæ formæ, oblongus,

rotundus, Melopeponis forma, aut ceraſorũ, ſedimmaturus viridis eft, maturus vero colore ru-bro gratiſſimo. Particulatim conciſum,& jufcuelo maceratum, meliorem faporem eduliis con-ciliat, quàm Piper vulgare, idemq; ejus ufus eftin omnibus; in quibus aromata ex Maluccis in-ſulis,& Calecutto delata commendantur;in eofolüm differens, quod illa multisaureis emun-tur, hoc fola fatione adquiritur. Nam in unaplanta colligũtur aromata in totius auni ufum,minore difpendio,& majore commodo. Flatusdilcutit, utile pectori,& pertrictionibus, cale-facitque& roborat partes interpas. Calidita-tis& ſiccitatis in quarto fere gradu particeps.ldem. z

Piper longũ tempore Galeni dupliciter adul-terari folebat, ut tradit quarto libro de confer-vanda bona valetudine,cap.s.& 6. qua rationehoc noftro feculo facile quoq; poterit adulterrari. Quare animadveríione diligenu opus eft.Primo modo adulterabatur Alexandriz neício

qua miſtione, que proxime accedebat ad legiti-_ Piper, nam& longitudine& craílitie plane

erant fimilia, ad faporem vero acrem illi conci-liandum, miſcebant aliquid Pyrerhri, aut ſemi-nis Napi. Alter modus erat, quód pro eoaliudgermen cujusdam herbe ex regionibus longin-quis allatum formam quidem plane referens Pi-peris, fed non faporem ejus, vendebant., Ratio

' dignofcendi hzc erit, Primum guſtu diligenter

eft deprehendendum, an ſaporem habeat Pipe-ris: nam facilé internoſcitur an acrimonia ejusſit à Pyrethro, aut alia herba acris(aporis, aut abipfo Pipere, cujus ob continuum ufum in cibo-rum condimentis ſapor omnibus eft cognitus.Neque hac nota contenti, in aquam infuper in-fundamus. Nam vel primo velfecundo, modoadulteratum, non unum integrum diem in eaperdurat, fed ftatim liquefcet quod in vero Pi-pere non accidit, Præterea pediculi confideren-tur, nam facile apparet, an naturaliter vel artifi-cio aliquo parati adhæreant. Eua prolegitimo integrum,& vegetum, oni odoris&non carioſum. Nam facile folet exedi. Piper ni-gri, quod ab AQuario vocatur Piper commu-ne, debet eſſe ponderoſum, eraſſius, cortice ſub-tili non nimis criſpum, plenum, non friabile,nigerrimum,& ſelectum ab illis granulis mar-cidis& levibus, quæ in illo reperiuntur, quæapud veteres Braſnie nominabantur, ut Dio-ſcorides tradit. Noſtro tempore invenitur quafipedum ‚fine omni ruga& facile compararipoteft.

De fructibus frigidis in primo;

CirÉrAMALA nemini cognita. Arbor

ipfa omnibus anni temporibus pomifera, aliisAS aliis ſubnaſcentibus. Malum oblongũeſt, rugofum, colore aurum imitans, cum gra-vitate odoratum, Semen habet Pyri., Princi-pem locum obtinent; qua in lacus Benaci ripis

prove-