343 Antidotarii fpecialis Lib.. 344

omniaobſervaſſe. Sed ego hic in India plura duobusnon obfervavi, videlicet quod in Zeilan naſci-tur,& quod in Jaoa;& Malabar. Nam quod inLuſitaniam de vehi folet, Zeilaniticum omninoeft. Poterit autem fieri, ut quinque genera boni-tate diſcreta invenerit, non autem gencra di-verfa, Quod verò deinde addit de Cinnamomocum Maria Stiliconis uxorereperto fub Paulotertio fabulofum prorfus videtur. Fatentur non-pulli, Cinnamomum quidem nos habere, ſed noillud Molyliticum, quod à Diofcor. lib i cab z.cæteris generibus prafertur, quod; Theophr.lib.9.cap.5.multis nodis conſtare fcribit. Sed hisabundé fatisfa&um puto iis argumentis, quæanté protulimus. Porr Cinnamomum five Ca-nellæ arbor magnitudine eft oleæ interdum mi-nor, multis ramis prædita, non iis quidem con-tortis, fed rectis ferme: foliis Lauri quidem co-lore, ſed forma ad Citri folia 2accedenre,(uon ve-ro foliis ſridis, ut fabulose quidam ſeripzéte) flo-ribus candidis, fructu nigro,& rotund o, avellanferé magnitudine; aut exiguis olivis fi li. Ettautem Canella nihilaliud nifi fecundustior arboris cortex: nam hzc arbor duplici cor-tice munita eſt, veluti ſuberis arbor, non eo ta-mé adeó craſſo,& diltin&o.Exemptus ergocor-tex craſſo illo& exteriori libro repurgatur; de-inde in laminulas quadrangulas ſectus, humi ab-jicitur, atq; ita per fe convo vitur, ut trunci unius

rami integer cortex videatur cum tamen dun- D

taxat partes(int corticis in tubulos digiti craſſi-

tie convolutæ, truncus veró interdum femoris|

craffitudine reperiatur. Rofeum autem illum, fi-ve ex cinereo vinoſum colorem Solis calore cõ-trahit: qui non probé paratus, candicans, five ci-nerei coloris fit: nimiis vero Solis ardoribus adu-ftus niger, Exempto cortice, tribus poftea annisab ea arbore abítinetur. Frequentes ſunt hzarbores in Zeilan, folebatque vili emi Canel-la: fed triginta abhinc annis, nemo eam emerepotuit/ præter procuratorem reglorum negotio-tũ act orem vocant. Zeilanicis minores ſunt ezquæ ignobiliorem Canellam præbent in pro rin.cia Malavar,& in Jaoa five Java non tamen ade

ufillz, ut eas Plinius lib. 12. cap. 19.& Galenusö. Antidotis effe cenſent. Sunt vers omnesſylveſtres,& fponte nafcentes. Nufquam albi;

uod fciam, nafcitur Canella tametſi Francifcusö. Tamara ſcribat, in freto maris Erythræi Cin-namomi arbores& lauros maris æſtu interdumopertas inveniri: quoniam noftri fingulis annis

er mare Erythræum navigant; nullam tamenp n arborem viderunt. Nam quod adOccidentalisquam vocant; Indiæ hiftoriam atti-net, non verifimile videtur Canellam iftic nafci,quandoquidem eam dicit calyces glandesq; ſu-beris modo ferre, cùm legitima Canella velutiolivas ferat: fed alia erit fui generis arbor. Neouti eadem refert, in China nafcitur. Nam€ Ma-laca Chinam cum aliis mercibus defertur. Intel.ligo vero plurimam etiam Canellam in infula

f

Cinnamomi genera veteribus defcripta A Mindanao nafci,& vicinis ipfulis,fed procul ez àChina abſunt. Putaruntetíam nonnulli in Alepnaſci Canellam, quód apud aliquot fcriptorespræſcriptum invenerint Cinnamomnm Alipiti-

1

num: fed(ciant, non magis ifti, quàm in Hitpa-niis nafci. Verum cum ex his regionibus Ormuz,& inde Alep devehatur, fa&um eſt, ut incorru-

tam Canellam inde in Europam advectam abipfa urbe Alep denominarint. Tametſi autemTeilanitica reliquis præferatur invenitur etiaminterdum ignobilis, qualis eft, quę craſſiori corti-ce conftat minus q́; in tubulos cóvolvitur, quódnon fit ejusdem anni: quó enim vetuftior cor-tex, Cs deterior. Qua ver in Malavarnafcitur,tota feré cft ignobilis, tantumque à Zeilaniticadiffert, ut centenæ Zeilaniticz librae decem au-reos pendant, Mala varicæ vero libræ quadringẽ-tz unum duntaxat aureum. Extillat ipfa radix li-qucrem Caphuram redolentem, Sed Rex vetuitradices vulperari, ne arbores pereant. Elicitur a-qua plumbeis; aut vitreis inftrumenzis ex ipfistioribus, fed quz fragantia& odoris fuayitateei cedat, quæ ex corticibus nondum exiccatis e-licitur, tametfi ex folis flonbus elici au&or fitLacuna lib.i.cap.12.* Utilis eft ſtillatitius hic li-quor ad plurima: nam ſtomachi imbecillitatemroborat, coli dolores ex caufa frigida provenien-

tes illicolenit, ut plerunque fum expertus, faciei

colorem commendat,& oris halitum, pratereaad condiendos ſuavioresq; efficiendos cibos per-quàm idoneus. Ex Canellz baccis oleum extra-hitur quemadmodum ex olivis, fevaceum quo-dammodo,& faponi Gallico fimile;inodorum,nifi calefa&um fit, tunc enim Cinnamomum a-liquantulum olet, Eo utuntur adverfus ventri-culi.& nervorum frigidam intemperiem, Cæte-rüm excalfacit Cinnamomum, emollit,& con-coquit: urinam ciet, tam menſes, quàm partus po-tum, aut ex myrrha impofitum pellit. contra be-

ſtias, quz virus ejaculantur, venenaq́; convenit:

caliginem pupillis oculorum obfervantem dif-cutit: craſſitiem extenuat: lentigines& vitia cu-tis in facie, ex melle illitum detergit: contra tuſ-fes,defluxiones, aquam ſubter cutem fufam, re-num vitia,& urinz difficultatem efficax eft. Un-guentis preciofisinferi folet. Et in ſumma, ma-gui ad omnia uſus, Garcias ab Horto,& Diofcor.Cinnamomum aut quia non affertur ad nos, autin tam exigua copia, unà cum Caſſia advehitur,ideo fit; ut non ita cognoſcatur. Cum veró Caf-fiz magna copia in promptu fit, optimam facileeligere;& ipfius duplum accipere poſſumus, pro-pter eam rationem, quam füprà attulimus: eli-genda veró eft ſubtilior, modo fit guftatu acutaadmodüm& edorem rofatum referat, colorein purpureo nigreſcente, quale illud facit, quodolim ab incolis zer appellabatur. Bonaetiam

illa eſt, quæ nonnihil habet rubeſcentis coloris; -

vel potiüis coloris elegantis inftar Corallii, viniodoremreferens; Debet autem omnis Caffiaeffe cortice craſſo, ſed anguſta per fe;& ſubtilis&

bene contorta, kabens plures quàm unam can-

aulam-