P R JE F
Hugonem primum suille illarum concinnatorem,nisi forte quaedani initia jam ante data sint ab An-tonio de Paduä, qüi tempöre ipsum praecessisse fer-tur. Reliquos atitem duos,Arlotum se. & Halber-stadium, primo inventa ejus,locis vocabulisq; mul-tis deficientibus, tum etiam capitum versuumqueBiblicorum adfcriptione , auxisse Sc exornasse:deinde initium aliquod Concordandarum parti-cularum indeclinabilium fecisse.
At vero neutrum omnibus luis partibus ac nu-meris persectum ab illis expletumq; suille, sequen-tium temporum testata esi: experientia.
Nam tempore Concilii Basileensis, Anno 1430.Johannes de SegoVia, vel ut alii, de Secubia, Theolo-giae Doctor, Canonicus Toletanus,separato volu-mine particularum indeclinabilium Indicem,seuConcordandas copiolas congessit, A in Praefatio-ne expresse scribit, Particulas illas in majoribus £ on-cordandis tiim non repertas fuisse. Occasio autem fuithaec. Invitabantur ad Synodum Ecclesiae quoqueGraecorum,propter famosem illam inter ipsorumSt nostras Ecclesias de Processione IpiritUs Sancticontroversiam, A impositum fuit a Synodo Joh.de Segovia,ut advenientibus illis, Ecclesiae Catho-licae sententiam de Processione S.S. ä Patre Sc Filioexponeret,& e Scripturis confirmaret.Cum itaquevideret,praecipuum controversiae cardinem con-sistere in vero intellectu duarum harum particu-larum Ex & ?V,illumque non certius nisi ex Scri-ptura peti posse,haud abs re fore statuit,si' omnia acsingula Scripturae loca colligeret, in quibus parti-culaillae occurrunt,& ex locorum collatione veri-tatem investigaret. Inciderunt & aliae controver-siae, quae ipsi a vero particularum qüäründam in-tellectu dependere videbantur. Proinde hac oc-casione , simul ad reliquarum particulärüm o-mnium Indicem conficiendum se accinxit,adjutusin eo opere a Capellano soo Gualtero Lonav, Sco-to , Theologiae Magistro. Totum autem opusquinquennii spatio adumbilicum St ultima luamperfectionem ab ipso perductum fuit.
Sed A Majori Concordandarum operi,vocumscilicet flexilium, soccestu temporis a viris doctisnon parum accessit,tum praecipue, cum typis pu-blice mandarentur. Ac primum quidem a Johan-ne Frobenio hic Basileae, deinde aRob.StephanoParisiis, & ab aliis ad haec usque nostra tempora.Adeo ut hi non dubitärint soribere, vix decimamolim partem in antiquis Concordandis compre-hensam suisse eorum , quae in postremis editioni-nibus habentur. Ab his Particula? indeclinabilesquae anteaseorsim excusee erant,suis locis juxta Al-phabeti seriem insertae. Nomina quoque propriacollecta A adjuncta.
Ex his fundamentis St principiis insequentibustemporibus occasionem captarunt quidam, de a-liis Indicibus S.Scripturg cogitandi,in quibus nontam verborum, quam rerum concordantium ra-tio haberetur, Horü primus videtur fuisse Gabriel
ATIO.
Prunus, Venetus, Franciseanae familia; professor,provincia; terra; senctae minister, qui Tabulam AUphabeticamordinabit, (verbaSixtiSenensis) ex fugulis libris is capitibus tam Novi, quam Feteris Testa*menti,in quasumma cura is'sollicitudine omnes historiasacsententias, quolibtq is capite inveniantur , indicavit ♦Claruit sob Alexandro Papa VI. An.D.1496. Hu-jus labores superiore seeculo imitati sunt, & quam-plurimis novis accessionibus adauxerunt Conra-dus Pellicanus St Rob ertus Stephänus, hoc nostroferacissimo saeculo plüres, tam ih Latina lingua,quam in Germanica. Sic itaque hactenus primamIndicum secrorum vidimus originem &progres-sum in Concordandis Latinis. Qupd vel ideo in-vestigandum,&pauil6 explicatius tractadum dii-xi,quia exhis ipsis Concordandis Latinis,tam Grp-cae,quam Hebraicae originem acceperunt.
Nam paucis post annis memoratur de EulhalioRhodio, Monacho SiBafilii, qüod, ad imitationemHugonis Carensis,Grgco sermone collegerit opusConcordandarum in universe Biblia, An. D. 1 joo.Hujus aüthoris meminit S.Seneiisis, &ex eo Gc-nebrardusinChronologia. Trittemius & Gesoe-rus eum praeterierunt. In Novo Testamento idemprostitit superiori saeculo Nyftns Peiulejus Augu-stae Vindelicorum,cujus labor postea ornatius ex-politus St adauctus ab Henrico Stephano , An. 1594*Ante paucos annos in L X X. Graecorum versiondeximium St laboriosissimum ejusmodi opus ediditConradm J^ircberus, Augustana; Ecclesiae Pastor,addito peculiari, de Concordandarum illarum u-su, Commentario.
Quoad Hebraeas Concordandas, (ut St adhasdeveniamus ) quid primo illarum concinnatoriansem St Occasionem dederit, ipsius potius quammeis verbis in gratiam Hebraismi studiosorum ex-primam. Sic autem seribit ille in Praefatione sua;pari Wna »nnj« rnya uab ou’n nnpn ri riirp tay uxlav cavi nrn nana tfnmynni 'nbaen nabo minbn bynna manna nnu mvn öyi anxun 'nan p xai xxv '7>"ntrinriln rni”xbn ;wb 01 eri myra man uwidx anyatnnyiatyxa taba nm trebma o^nain äiatrm ömmmpairian mhaina nnuup nxp minxanna övn ba yuj 'nxi?xna Q'pjn abrx vni bann Drina tziriam nvim onvxnamby ywrb ori'nbn niarinn nn nnnn nna pxt? pxiaicwetnhipjip öniAri imxnp» nnx nav önriaöa vixxoilipioa ba ppai örinnn tzrenrri Tri tarn naobasonaTiyn mxb *b »nn nnyj xb tftt nnx niba iba ennpn anaant^inn naon tnyi ril'bsr ybm px ba rtnri nnixa nainbivman pbi pinrii tfmri una naj ut nvx mye njvn xbnmx ’nnsn »ma n*a nn bx vnwrttp ny vntnx riianximoa r-r'xnnb jinn uaö an mr.nb »nnyt? tx ri ipviynbLlJI nnvba h,e. Ego autem pro tenuitate mea, cüm tem-pore juventutis meae pulsarem ostia Praeceptorum meo-rum, diligenter attendi is excitavi me ad hanc remstn-gulisst diebus fui egrediens is ingrediens (conversatussum) inter sapientes Christianorum. Ac licet substemdijputationesde Religione zs fide noUra , pereußeruntme, Vulnerarunt me, ( ex Cantic.5.7.) flagello lingua
(Job.5.
*