120 Trolegotnen. Cap. VIII.

, consensione & autoritate utriusque Testamenti interpretatio semel ede«, retur, cujus quoad ejus fieri poster sacra & inviolata estet autoritas., Neque enim ab uno aliquo quantumvis pio ac docto, tantum opus rite, absolvi poste videtur. *

Quod salubre consilium Bezae, nemini praeterquam ei, quem mini-me autor ex principibus Orbis Christiani fecum facturum aliquando ex-fpectastet, Pontifici nimirum Romano sese probavit, sicut ex praefatio-ne a Cardinale Bell armi no Bibliis praefixa cognoscere licet: „ Quamvis,,, inquit, insignium Academiarum Theologi in editione Vulgata pristi-„ no luo nitori restituenda magna cum laude laboraverint; -quia tamen in5 , tanta re nulla potest este nimia diligentia; & Codices MSS. complures„ & vetustiores summi Pontificis justu conquisiti, atque in urbem advecti„ erant.— ideo Pius IV. P. M. — lectillimis aliquot 8. R. E. Cardinali-5 , bus, aliisque tum Sacrarum Literarum tum variarum linguarum peri-„ tistimis viris eam provinciam demandavit, ut vulgatam Editionem La-5 , tinam adhibitis antiquillimis Codicibus MSS., inspectis quoque He-5 , braicis Graecisque Bibliorum fontibus, consultis denique Veterum Pa-„ trum Commentariis accuratislime castigarent. Quod itidem institu-„ tum Pius V. prosecutus est. Verum conventum illum, — jamdudum„ intermifium Sixtus V. ardentistimo studio revocavit, & opus tandem„ confectum (A°. 1590.) typis mandari jussit. Quod cum jam estet ex-„ cusum, & ut in lucem emitteretur idem Pontifex operam daret, ani-,, madvertens non pauca in S. Biblia praeli vitio irrepfiste , quae iterata„ diligentia indigere viderentur, totum opus sub incudem revocandum

censuit atque decrevit. Id vero cum morte praeventus praestare non„ pot nistet , Gregorius XIV. — perficere aggrestus est. Sed eo quo-„ que de hac luce subtracto, tandem sub initium Pontificatus Clementis5 , VIII. opus in quod Sixtus V. intenderat, perfectum est (A°. 1592.)

,, Accipe igitur, Christiane Lector -- veterem ac Vulgatam S.Scriptu-„ rae Editionem, quanta fieri potuit diligentia castigatam: quam quidem,, sicut omnibus numeris absolutam pro humana imbecillitate affirmare„ difficile est , ita caeteris omnibus, quae ad hanc usque diem prodie-„ runt emendatiorem purioremque este minime dubitandum.— p. p. sicut„ nonnulla consulto mutata, ita etiam alia quae mutanda videbantur con-„ fulto immutata relicta sunt, tum quod ita faciendum este ad ostenfio-„ nem populorum vitandam S. Hieronymus non semel admonuit Ac".Idem Bellarminus repetit Epistola ad Lucam Brugenfem A°. 1603. „ Scias„ velim, Vulgata non este a nobis accuratistime castigata, multa enim de„ industria pertransivimus, quae correctione indigere videbantur”. Quodetiam Card. Baronius confirmat; „Fateor, inquit, nonnulla adhuc fu-ca pereste, quae in melius mutari pollent”.

Sixtus